Gümüşhaneye dair herşey

GÜMÜŞHANENİN TARİHİ

2008-03-03T14:43:00.001-08:00

Gümüşhane yöresindeki arkeolojik buluntular, yerlesik yasamin M.Ö. 3000 yillarina dek uzandigini göstermektedir. Bölgede bilinen ilk halk M.Ö. 2. binin ortalarinda ortaya çikan Azzi ve Hayasalardir. Bu nedenle, Gümüshane’yi de içine alan bölgeye Azzi-Hayasa ülkesi deniyordu. Yine M.Ö. 2. binde Mezopotamya’dan gelen Assurlu tüccarlarin, Gümüshane ve yöresinde bulunan maden yataklari nedeniyle bölgeye ilgi duyduklari bilinmektedir. Hitit Imparatorluk döneminde de Gümüshane çevresindeki gümüs yataklarinin isletilmesiyle, bölge zenginlik kaynagi olma özelligini sürdürmüstür. Hitit Imparatorlugu’nun yikilmasindan sonra bölgeye Urartular hâkim olmus, M.Ö. 8. yüzyil sonlarina dogru Kimmer-Iskit akinlari baslamistir. Bu dönemde halkin büyük çogunlugu yerini yurdunu birakarak güneye ve batiya dogru göçe baslamistir. Daha sonra yöreye sirasiyla Medler, Persler ve Pontos Kralligi egemen olmustur. M.Ö. 1. yüzyilda bölgede Romalilarin hâkimiyetinin yayildigi görülmektedir. M.S. 395’te Bizans Imparatorlugu topraklari içerisinde kalan Gümüshane, M.S. 7. yüzyilda Bizans-Hazar askeri isbirligine konu olan topraklar arasindaydi. M.S. 7. ve 8. yüzyillarda Arap egemenligine giren bölge topraklari, sonradan yeniden Bizans egemenligine girmis, 11. yüzyilda Saltuklular tarafindan fethedilmistir. 1461 yilinda Fatih Sultan Mehmet Trabzon Rum Imparatorlugu’nu yikarak yöreyi Osmanli egemenligi altina almistir. 7 Temmuz 1916’da Ruslar tarafindan isgal edilen Gümüshane, 15 Subat 1918’de isgalden kurtarilmistir

GÜMÜŞHANENİN COGRAFİ YAPISI VE İKLİMİ

2008-03-03T14:41:00.002-08:00

Yüzölçümü 6.575 kilometrekare, deniz seviyesinden yüksekliği ortalama 1210 metredir. Yeryüzü şekilleri bakımından Köse, Kelkit ve Şiran ilçelerinin yer aldığı güney kesimi yüksek bir plato özelliği gösterirken, Merkez, Torul ve Kürtün ilçelerini kapsayan kuzey kesimi oldukça engebelidir. Dar ve derin vadilerle birbirinden ayrılmış yüksek dağlar kuzeyin belirleyici özelliğidir. Gümüşhane’nin ünlü yaylaları da bu kesimde yer alır. İlin en yüksek noktası 3.331 metre ile Abdal Musa Tepesidir.Gümüşhane’nin içinden geçen Harşit ile Kelkit vadisini boydan boya kat eden Kelkit Çayı ilin başlıca akarsularıdır. Arazinin % 60’ını dağlar,% 29’unu platolar, % 11’ini ovalar teşkil etmektedir.
Gümüşhane ili her yönüyle olduğu gibi iklim özellikleri bakımından da Doğu Anadolu ile Karadeniz bölümü arasında bir geçiş teşkil etmektedir. Yüksek Zigana duvarları ile Karadeniz’in bunaltıcı nemli havasına set çeken kop engeliyle de Doğu Anadolu’nun şiddetli soğuklarının gelmesini engelleyen Gümüşhane ilimiz dünya üzerinde ender yörelere sahip olan hoş bir iklime sahiptir. İlimiz Doğu Karadeniz Bölgesinin iç kısmında 39-41 derece Doğu Boylamları , 40-41 derece Kuzey Enlemleri arasında karasal bir iklime sahiptir.

GÜMÜŞHANE YÖRESEL HALK OYUNLARI

2008-03-03T14:41:00.001-08:00

Gümüşhane folklor önünden zengin bir ildir.Bu zenginliğin temelinde özellikle coğrafi konumun etkisi büyüktür.Çeşitli alanlarda görülmekte olan geçiş özelliğini bu alanda da görmek mümkündür.Ancak bütün bu kültürel değerler yeni bir sentezin sonucu olarak Gümüşhane’ye has kimliğe bürünmüştür.Her bölgenin kendine özgü karakteristikleri bulunduğu gibi bölgelerin kendi içerisindeki yerleşim birimlerinde de ayrı oyun zenginliklerine rastlanmaktadır.Gümüşhane yöresi bu konuda tipik bir örnektir.Yalnız bu manada yeterli derleme ve tanıtım çalışmalarının yapılmaması ve ilimizin kapalı bir ekonomiye sahip olması dolayısıyla kültür ürünlerimiz saklı kalmıştır.
Dizden kırma (dik horon-urumdiki-vasilindiki), sarıkız, Tulum, Sarhoşbarı, Temürağa, Hoşbilezik, Nari, Daldalar, Turnalar, Şiro, Karabet, Tillara, Sallanma, Mektepli, Tamşara, tepeler, Mero, Dittara, Sordadiki, Sıksara, Dello, Koçari, Karşılama, delipaşa, Bıçakoyunu, Dilvane, Köşkaltı, Peştamalin Bağları, Büyük cevizin dibi, Kekliği vurdum, Eğlenceden gelenler, Havahatun, Delilo, Hoynari, Aşşahtan gelirim, Akça ferikler, Kürdün kızı, Deli kız sinin geliyor, Ah teze yar, Şayrenize, Aşırtma, Lazutlar, Heymustafa, Tiktak.

GÜMÜŞHANE YÖRESEL YEMEKLERi VE EL SANATLARI

2008-03-03T14:39:00.001-08:00

GÜMÜŞHANE YÖRESEL YEMEKLERi
Siron, Fırın Erişte, Mantı Çorbası, Lemis, Fasulye Bulgurlusu, Un Herlesi Çorbası, Gavut Çorbası, Yavan Çorbası, Doduk Çorbası, Fırfır Çorbası, Dırma Çorbası, Gendime Çorbası, Erişte Çorbası, Arpa Yarması Çorbası, Zuluflu Çorbası, Pağla Denlisi, Borani, Lemis, Fıtfıt Haşılı, Patates Kavurması, Muhla, Yergök Dolması, Sütlü Haşıl, Evelik Dolması, Kalem Dolması, Lor Dolması, Ekşili Dolma, Ekmek Aşı, Çırtma Fasulye, Kaygana, Kete, Pancar Kavurması, Pişi, Tava Lemisi, Zırıhta, Lahana Dolması, Yalancı Dolma, Güveç, Su Böreği, Paparna, Toğala Kuymağı, Hıngel, Galıya, Karın Kaymağı.
GÜMÜŞHANE EL SANATLARI
Şal, keten veya kevek işlik, camadan, yük ve çocuk taşımak için kullanılan yün kaytonlar, dırmaç ipleri, boynuz kaplı bıçaklar, tahta kepçe, oklava, sofra, şal, peştamal, şalvar, yelek, etek uçları fırfırlı entari yörenin başlıca el sanatlarıdır.

GÜMÜŞHANE EKONOMİSİ

2008-03-03T14:37:00.000-08:00

Gümüşhane merkez ve Kelkit'te un fabrikası, Kale'de kireç fabrikası, Kelkit’te kibrit fabrikası, Şiran’da süt ve gümüşboya fabrikası, Kürtün’de tabanca üreten silah fabrikası, Köse'de yem fabrikası ilin diğer sanayi kuruluşlarıdır.
İlde orta ölçekli 35 adet imalata yönelik işletme bulunmaktadır.
Gümüşhane ili madencilik yönünden oldukça zengindir. Altın,mermer,granit işletilmeyi beklemektedir. Özellikle altın madeninin çıkartılması konusundaki bürokratik işlemlerin azaltılması gerekmektedir.

GÜMÜŞHANEYE ULAŞIM

2008-03-03T14:33:00.000-08:00

Şehirde demiryolu ve havalimanı mevcut değildir. ulaşım karayoluyla sağlanmaktadır.Gümüşhane trabzon havalimanı mesafesi yaklaşık 100 km dir.

YEŞİL GÜMÜŞHANE SEYAHAT

TELEFONLAR GÜZERGAH HAREKET SAATİ
0 456 213 52 30 G.hane–İstanbul 12.00
0 456 213 19 30 G.hane–Bursa 13.00
0 456 213 68 00 G.hane–Ankara 17.30
0 212 658 16 37 İstanbul- G.hane 13.00
0 456 213 52 30 Bursa- G.hane 18.00
0 312 324 19 29 Ankara- G.hane 18.30
0 456 213 52 30 Trabzon- G.hane 06.00-18.00 Her saat (G-D)

LUKS GÜMÜŞHANE SEYAHAT

TELEFONLAR GÜZERGAH HAREKET SAATİ
0 456 213 44 29 G.hane–İstanbul 11.30
0 456 213 29 29 G.hane–Bursa 12.30
0 456 213 44 29 G.hane–Ankara 17.00
0 212 658 32 29 İstanbul- G.hane 12.00
0 224 261 50 95 Bursa- G.hane 13.00
0 312 324 19 29 Ankara- G.hane 18.00

GÜMÜŞHANE DOGUMLU ÜNLÜLER

2008-03-03T14:29:00.001-08:00

MAHMUT OLTAN SUNGURLU
1936 da Gümüşhanede doğdu. İlk ve orta öğrenimini aynı şehirde yaptı. Bursa Erkek Lisesini yatılı okuyarak 1954 yılında mezun oldu. 1960 yılında İstanbul Hukuk Fakültesini bitirdi. Askerlik görevini tamamladıktan sonra 1963 yılında Gümüşhane'de avukatlığa başladı.
1983'de Gümüşhane'de Anavatan Parti teşkilatını kurdu ve aynı yıl Gümüşhane Milletvekili seçildi. 17 Ekim 1986'da I. ÖZAL Hükümetinde Adalet Bakanlığına getirildi. Seçime giderken Bakanlıktan ayrıldı.
1987 seçimlerinde yeniden Gümüşhane Milletvekili seçildi. II. ÖZAL Hükümetinde; ilki 21 Aralık 1987'de, ikincisi 30 Mart 1989'da olmak üzere iki kez aralıklarla yine Adalet Bakanlığına getirildi. 9 Kasım 1989'da kurulan AKBULUT Hükümetinde de aynı görevini sürdürdü. 1991 seçimlerinde ikinci kez Gümüşhane Milletvekili seçildi. II. YILMAZ Hükümetinde Milli Savunma Bakanlığını üstlendi. 1995 seçimlerinde üçüncü kez Anavatan Partisinden Gümüşhane Milletvekili seçildi. 30 Haziran 1997'de III. YILMAZ Hükümetinde beşinci kez Adalet Bakanı oldu. 1999 seçimlerinde Meclis dışında kaldı.
Aydın DOĞAN
Aydın Doğan, 1936 yılında Kelkit'te, dünyaya geldi. İlk ve orta öğrenimini Kelkit'te, lise öğrenimini Erzincan'da tamamladı. 1956-60 yılları arasında İstanbul Yüksek İktisat ve Ticaret Mektebi’nde okudu. 1958'de, daha öğrenimini bitirmeden, iş hayatına atıldı. Nakliyecilik, müteahhitlik, otomobil, ticari araç, iş ve inşaat makineleri gibi değişik sektörlerde ticaret yaptı.1961 yılında ilk şahsi şirketini kurdu. 1970 yılına kadar şirket toptan ticaret alanında varlık gösterdi. 1974'de yeni şirketi ile sanayi alanına adım attı. 1974’ü izleyen yıllarda İstanbul Ticaret Odası Meclis ve Yönetim Kurulu Üyeliği’ne, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yönetim Kurulu Üyeliği’ne seçildi. 1979 yılında Milliyet Gazetesi'ni devralarak basın ve yayıncılık dünyasına girdi. Çalışmaları ile bu alanda yükselen bir grafik çizdi. 1986-96 yılları arasında Türkiye Gazete Sahipleri Sendikası Başkanlığı'nı yürüttü. 1998 yılında Tokyo'da yapılan Dünya Yayıncılık Birliği (World Association of Newspapers - WAN) toplantısında seçimle Yönetim Kurulu Üyeliği’ne getirilen ilk Türk oldu.1999 yılında T.C. Devlet Üstün Hizmet Madalyası ile ödüllendirildi.1999 yılında Girne Amerikan Üniversitesi'nden, 2000 yılında Ege Üniversitesi'nden, 2001 yılında ise Bakü Devlet Üniversitesi’nden ve 2005 yılında Marmara Üniversitesinden fahri doktor unvanı aldı. 1996 yılında Aydın Doğan Vakfı’nı kurarak, kültür, eğitim, sosyal alanlarında yapmakta olduğu hizmetleri bir şemsiye altında topladı. Kendisinin ve aile fertlerinin ismini taşıyan sekiz okul, beş kız öğrenci yurdu yaptırdı. Vakıf, her yıl dünyanın en saygın ödüllerinden biri olan Aydın Doğan Uluslararası Karikatür Yarışması düzenliyor, Genç İletişimciler Yarışması ile iletişim öğrenimi görenlere destek veriyor. Ayrıca verdiği Aydın Doğan Ödülü’ yle edebiyattan müziğe, mimarlıktan sosyal bilimlere çeşitli kültür ve sanat alanlarına da destek veriyor. Aydın Doğan, 1977 yılından bu yana İstanbul Ticaret Odası vergi rekortmenleri arasındadır. 1961 yılında üç kişiden oluşan şirketini, bu gün 15.000'i aşkın çalışanıyla Türkiye’nin en büyük gruplarından biri haline getirmiştir. Doğan Grubu’nun, medyadan finansa, endüstriden turizme, telekomünikasyondan enerjiye kadar geniş bir sektörel yelpazede üretim yapan ya da hizmet veren şirketleri bulunmaktadır..