ABD USTASI

2013-06-04T14:08:00.002-07:00

ABD'ye gelecek olan Turk vatandaslari icin cok onemli duyuru

Gelmeyin arkadasim buraya, Turkiye'de kalin.

Yurt disinda aradiginiz guzel yasami, ifade ozgurlugunu, o gunesli gunleri kendi ulkemizde saglamak icin haykirin.

Hepinizi sevgi ve saygiyla selamliyor, demokratik bir Turkiye gormek dilegiyle gozlerinizden opuyorum.

ABD Ustaniz

Şaşır ve Şaşırt

2012-04-30T16:06:00.000-07:00

Bu ulkeye her turden yurdum insani geliyor...

Okumaya, evlenmeye, calismaya, gezmeye -- oluk oluk Turk akiyor Amerika'ya.

Ne demis James Thurber? "Tecrube, yedigimiz kaziklarin bileskesidir". Tamamiyla olmasa da coguna katiliyorum, cunku kazik yemeyi aza indirmenin bir yolu da onceki kaziklara veya gozlemlere dayanarak onyargilar olusturmaktir. Iyi bir seydir demiyorum onyargi sahibi olmak, sadece bunun bir savunma mekanizmasi oldugunu vurgulamaya calisiyorum.

Neyse simdi benim amacim, ABD'ye gelen Turklerin gorunce sasirdigi ve yaptiklariyla da diger insanlari sasirttigi ornekleri sunmak. Bu listeyi bir okuyun, sonra bana gozlemlerimin yanlis oldugunu soyleyin. Hem Turk insanimiz hem de Amerikalilar icin cesitli onyargilarim olusmus olabilir, kabul ediyorum. Tabii ki bu listeye yazdigim seylere istisna teskil eden bir cok ornek de gormuslugum vardir, o da kabul. Ama istisnalar kaideyi bozmuyor, bu davranis orneklerini artik yuzlerce kere tekrar eden desenler ("pattern") seklinde gorunce insan ister istemez bir profil cikartiyor. Turk dedigin sunu yapar, Amerikali dedigin soyle tepki verir, Asyali dedigin araba kullanmaktan anlamaz filan gibi bir gozleme dayali onyargi olusuyor ister istemez.

Bu liste uzar da gider, bu yazdiklarim sadece basit ornekler. Okuyun da ibret alin diye degil, sadece bir "desen" (pattern) yakalama amaciyla yaziyorum. Benim de bu listedeki seylerden bayagi bir kismini yapmisligim vardir, kimseyi hor gormuyorum -- bir saptama yapiyorum sadece. Sizin de ekleyecekleriniz varsa bana yazin.

ABD'de Bunlari Gor ve Sasir:

1) Yere cop atmanin cok ayip kabul edilmesi, atana pis pis bakilmasi, bakislara dayanamayarak copun yerden alinip cop kutusuna atilmasi. Oysa ki ne guzel yola salliyorduk degil mi Turkiye'de?

2) Yolda karsidan gelen tanimadigin bir kizin/erkegin gulumseyerek selam vermesi. Kesin seni sevdi ve seninle cikmak istiyor. Seni sevmeyen ölsün zaten, senin kiymetini bilememisler Turkiye'de. Canim benim.

Amerika Türkiye

İki resim arasında ben bir fark göremiyorum, ya siz?

3) Ancak cok onemli durumlarda korna calinmasi, korna calandan cok rahatsiz olunmasi. Yesil yandiktan sonraki 0.01 saniye icinde onundeki araba tam gaz firlamiyorsa sucludur kardesim, aban kornaya felegi şaşsın şerefsizin. Sen de "evrensel apaçi" ödülünü kucaklayip eve goturursun artik.

4) Insanlarin prosedurlere ve kurallara harfiyen uymalari. Hic insiyatif kullanmak diye bir sey yok bu adamlarda, cok ciddiyim. Korkarlar birisi kurallari cignedikleri icin hesap soracak diye. Yasamin prosedurlere baglanmis olmasi ve herkesin de bu prosedurlere uymasinin amaci hatayi minimuma indirmektir. Prosedurler toplumun ortalama zeka seviyesine gore ayarlanmistir. Sen cok zeki olabilirsin, belli bir isi yaparken onun zaman kaybi olan veya mantiksiz bir cok kismini atlamak isteyebilirsin ve basarili da olursun. Ama ya senin kadar akilli olmayanlar, kafayi calistiramayanlar ne yapacak? Iste onlarin onune harfiyen takip etmeleri istenen prosedurler konuyor. Olan akilliya oluyor, cunku akilli da aptal prosedurunu uygulamak zorunda.

5) Herkesin sira olusturup kuzu kuzu beklemesi ve kaynak yapmamasi. Salak la bunlar, kenara itekleyip geciversene Turkiye'de yaptigin gibi? Not: ABD'de "personal space" (kisisel alan) denilen bir olgu vardir. Ozellikle sirada beklerken muhakkak onunuzdeki kisiyle aranizda 1 metre kadar bir mesafe birakin, milleti ayar etmeyin.

Amerika Türkiye

Herhalde soldakiler dayak sırası bekliyor, sağdakiler de Dudullu'da beleş arsa sırası...

ABD'de Bunlari Yap ve Sasirt:

1) Nasil olsa kimse Turkce anlamiyor diye milleti yuksek sesle elestir. Sonra laf ettigin kisinin Turk oldugunu anla, sekilden sekile gir, utan, lafi cevir. Mustehak sana.

2) Turkiye ve dogusundaki ulkelerden olmayan birine kendi cebinden yiyecek, icecek ismarla. Adama iyilik ettigini, kaynastigini dusunurken tam tersine adami huzursuz ettigini gorursun. Cunku bu adamlarda "bana niye bedava bir sey aliyor? benden kesin bir sey isteyecek. keske izin vermeseydim ismarlamasina..." dusuncesi olur.

3) Turkiye'de yaptigin okuzluklerin hic birine ABD'de iken tesebbus etme, kurallara uy, nazik ol. Sonra da Turkiye'ye donunce "ohh beae, memleketim gibisi var mi?" de. Seni en iyi diger okuzler anlar kardesim, Amerika'dayken suru psikolojisiyle simaramamistin cunku. Ben bilmemkimin yegeniyim diye baskasinin hakkini da yiyememistin, paranla kimseyi satin da alamamistin. Gercekten de "ohh beae, memleketin gibisi var mi?"

4) Kucuk cocuklari sev, op, oksa. Oksa ki cozulsun dilin, ben sapigim demelisin. Amerika'da anasini babasini tanisan bile hic bir cocugu oyle oksayip, makas filan alma yanagindan. Burada cok fazla sayida cocuk sapigi var ve insanlar paranoya halinde yetiskinlerin cocuklara olan davranislarini mercek altina almis durumdalar. Insan bu ortamda biraz zaman gecirince artik ailecek gorustugun Turk cocuklarini bile severken huylaniyor. Bak cocuklari sevme demiyorum, yine sev -- ama uzaktan sev.

5) Polis seni cevirirse el kol hareketi yap, polisle konuyu muzakere etmek uzere arabadan in. Aman bak ne yaparsan yap, bunu yapma. Sakasi bile tehlikeli, polis silahi ceker vurur. ABD'de polis seni cevirirse 1) arabanin ic isigini yak, 2) arabanin surucu taraf camini indir, 3) ellerini direksiyonun uzerinde tut ve polisin yanina gelip konusmasini bekle, 4) sakin ola ki polise soylemeden egilip de yerden/torpidodan bir sey almaya calisma.

Sizin de ekleyeceklerinizi, yorumlarinizi ve reklamlara tiklayacak olan o kutsal parmaklarinizi bekliyorum arkadaslar.

ABD'ye Giriş ve Gümrük İçin Uçakta Doldurulacak Formlar

2012-04-24T11:47:00.002-07:00

Amerika'ya gelirken klasik olaydir... Ucaginizin ABD topraklarina inis yapmasina kisa bir sure kala hostes bacilarimizdan birisi elinde bir tomar form ile sira sira dolasarak her yolcuya ikiser tane form dagitir. Genelde ABD'ye ilk kez gelen veya Ingilizcesi cok iyi olmayan yolcular panige kapilirlar ve bu 2 formun nasil doldurulacagini etraftaki diger yolculara veya yakalayabildikleri hosteslere sormaya baslarlar.

Pek hos bir durum degil tabii ki... Kalem arayan mi istersin, lisedeki gibi birbirinden kopya cekerek formlari doldurmaya calisanlar mi istersin -- hepsinden bolca mevcuttur.

Peki ya sen bu duruma dusecek, panik icinde saga sola kosturacak misin emmoglu (veya emmkizi)? Tabii ki HAYIR!

Senin arkanda aslanlar gibi ABD USTASI var bunu bilesin! Oyle oradan buradan kopyalanmis, kulaktan kulaga degise degise anlamini yitirmis yarim yamalak bilgilere degil tecrubeyle sabit, arastirmayla teyit gerceklere ulastin iste - aferin.

Simdi bu kadar girizgahtan sonra asil konuya donelim degerli okuyucum.

Sana hostes ablan 2 tane form verdi dedim ya yukarida, hah iste o formlardan birisi mavi renk birisi de beyaz renk.

Mavi renkli olan form ABD'nin "Gumruk Beyan Formu". Aha su asagidaki resimde bir ornegi var:

Gümrük Beyan Formu - Form 6059B

Beyaz renkli olan form da ABD'ye "Giris / Cikis Kayit Formu". Bu formun da vesikalik resmi suna benzer:

Giriş / Çıkış Kayıt Formu - Form I-94

Buraya kadar anladik mi? Tamam devam ediyorum...

Mavi renkli form "beraber seyahat eden tum aile bireyleri icin sadece bir adet doldurulacak". Mesela sen, baban, deden ve bir arkadasin beraber seyahat ediyorsaniz - sen, baban ve deden icin bir adet mavi renkli form dolduracaksiniz ve arkadasin da kendisi icin bir adet mavi renkli form dolduracak. Boylelikle toplamda 2 form doldurulacak.

Beyaz renkli form ise "her bir yolcu icin birer adet doldurulacak". Yani sen, baban, deden ve arkadasinin toplamda 4 form doldurmasi gerekiyor. Eger ABD vatandasi, Green Card sahibi, ABD gocmen vizesi sahibi veya Kanada vatandasi isen ve ABD/Kanada pasaportunu, Green Card'ini veya Turk pasaportunda ABD gocmen vizeni yaninda tasiyorsan - o zaman beyaz renkli formu doldurmayacaksin. Sen bu formdan muafsin o zaman! Bazen cok bilmis hostesler "Ay hayir ayoal, olur mu oyle seyy? Herkes dolduracak diyoruz yaaee.." diye gaza gelebilirler. Siz onlara inanmayin, ustaniza guvenin aslanlarim.

Simdi hangi formu kim dolduracak ve kac tane dolduracak onu anladik degil mi? Anlamadiysaniz bir daha anlatabilirim? Hahahha, hadi len! Anlamadiysan basa don bir daha oku.

Bu formlari doldururken cok cok onemli bir hususa dikkat etmenizi oneririm dostlar:
Formlar BÜYÜK HARFLERLE ve Türkçe harf kullanmadan (yani Ç, Ğ, İ, Ö, Ş, Ü harfleri yerine C, G, I, O, S, U harfleri kullanılarak) doldurulacak. Mesela İSTANBUL degil ISTANBUL yazacaksin, ÇEMİŞKEZEK degil CEMISKEZEK yazacaksin, Sümeyye Açıkahlatlıgil degil SUMEYYE ACIKAHLATLIGIL yazacaksin. "Daha fazla ornek vear yeaa anlamiyorooz" diye tutturmayin, kalbinizi kirarim.

Gelelim WWW.ABDUSTASI.COM 'un buyuk hizmetine... Asagidaki linke tiklayacaksiniz ve bu bahsettigim iki formun doldurulmus ornekleriyle beraber aciklamalarini bulacaksiniz. Oyle basit basit degil detayli detayli, aslanlar gibi aciklamalariyla okuyacaksiniz dostlarim.

Size tavsiyem, ABD yolculuguna cikmadan evvel bu blog yazisina geri donup formlarin en guncellenmis hallerini bilgisayariniza indirin ve hatta yazicidan ciktisini alip ucakta referans olarak kullanin. Hadi bakalim yahalayin, gacmasin:

ABD GÜMRÜK VE GİRİŞ FORMLARINI BURAYA BASIP İNDİRİN

Not: Dokumani acmaniz icin "Adobe Reader" yaziliminin bilgisayariniza kurulu olmasi gerekmektedir. Eger halihazirda yoksa onu da buradan indirebilirsiniz: Adobe Reader indir

Not 2: Allah sizi inandirsin, bu yaziyi, formlari, resimleri hazirlamak tami tamina (isyerinde oldugum saatler haric) 4 gun ve gecemi aldi. Sizden tek bir ricam olacak; eger ki bu yazi, formlar, aciklamalar isinize yaradiysa lutfen bu yazinin saginda ve altinda bulunan reklamciklara tiklayiniz. Sizin iki saniyenizi almaz ama bana emegimin karsiligini vermis olursunuz.

Not 3: Hanimlar ve beyler, facebook denilen seytan icadinda biz de bir arsa kapattik. Aha koordinatlari burada. Orayi ziyaret edip, "LIKE" ederseniz suphesiz ki Rabbim sizin karsiniza turlu guzellikler, Huriler ve Nuriler cikaracaktir. Amin.

Not 4: Dokumanlardaki el yazima bakarak karakter tahlilimi yapmaya tesebbus eden olursa iki cihanda da elim yakasindadir, bunu bilsin.

Not 5: Merak etmiyor da degilim aslinda.

Amerika'da Lokanta Adabı

2012-04-10T16:29:00.001-07:00

Amerika'da Bahsis Olayi

Turkiye'de bahsis kriteri nedir bilemiyorum... Sanirim kafamiza gore bir-iki lira atiyoruz, cok cancanli bir lokantaysa daha kallavi bahsis birakabiliyoruz vesaire -- ama belirli bir kriter ve beklenti yok bildigim kadariyla.

Amerika'da ise bahsis konusunda belli kriterler var. Aciklayalim:

1) Servis rezaletse, siparisleriniz cok uzun sure sonra geldiyse, garson sizinle ilgilenmediyse, kaba davrandiysa, vs. yuzde 0 (0%) bahsis birakin ve mudurle konusmak istediginizi soyleyin. Cogu zaman yediginiz yemek icin sizden para istemeyeceklerdir.

2) "Buffet" denilen acik bufe lokantalarda zaten servisi kendiniz yapiyorsunuz, garsona dusen tek is belki iceceklerinizi getirmek ve tabaklari kaldirmak oluyor. En fazla yuzde 5 (5%) bahsis birakin toplam hesabin ustune. Fast-food lokantalarda ise (McDonald's gibi) zaten garsonluk bir olay yok, bahsis filan vermeyin.

3) Servis orta karar ise, cok sinirinizi bozmuyor ama mesela lokantanin yogunlugu gibi elde olmayan sebeplerden dolayi hizmet aksiyorsa yaklasik yuzde 10 (10%) bahsis yakisir.

4) Servis bayagi iyi ise yuzde 15 (15%) normal bahsis miktaridir.

5) Servis ucup kaciyorsa, beles yiyecekler icecekler geliyorsa, nazik ve ilgili bir garsonunuz varsa verin yuzde 20 (20%) arkadasim. Helali hos olsun.

* Bazen servis iyi olup da yemeklerden bazilari veya hepsi kotu olabilir, o zaman garsonun hakki olan bahsisi verin ama yine de mudurle gorusmek istediginizi soyleyin. Hesabinizdan begenmediginiz yiyecekleri cikartirlar.

** Garsonlar genelde asgari ucretle calisirlar ve asil paralarini bahsisten kazanirlar. Bizim ulkemizdeki hayatin sillesini musteriden cikarmaya meyilli nice garsonlari gordukten sonra ABD'deki guleryuzlu garibanlara bahsis vermek zaten cok rahatsiz etmez ama yine de aklinizda bulunsun adamlarin asil gelir kaynaginin bahsisler oldugu.

*** Barlara gittiginizde barmene icki basina $1 vermek racondandir. Bonus olarak, o kalabalik ve gurultunun icinde barmenin dunya susmus da bir tek siz konusuyormuscasina siparisinizi duymasini ve son surat servis yapmasini saglar.

**** Grup olarak gidilen lokantalarda, 6 veya 8 kisi (ve ustu) bir grup oldugunda genelde 18%-20% bir bahsisi otomatik olarak hesaba ekleyerek getirirler. Hesap fisini dikkatlice inceleyin ve eger ki "Tip" (yani bahsis) otomatik olarak eklenmisse bir de ekstra bahsis birakmayin aslanlar. Amerika'da grup halinde hesap oderken herkesin ortaya kredi kartini koyup hesabin esit olarak veya yedigine gore bolusturulmesini istemesi normaldir.

***** Starbucks gibi kahve dukkanlarinda her zaman olmasa da arada bir -- ozellikle "Diet Vanilla Frappuccino Upside Down with Light Whipped Cream" gibi absurd siparislerinizde bahsis kutusuna 30-40 cent ativerin.

****** Bir Sushi lokantasina gidip de Sushi bar denilen "ocakbasi" bolumune oturursaniz Sushi hazirlayan ustaya kallavi bahsis birakmak adettendir. Ustayla bire bir muhabbet arti size ozel hazirlanip, modifiye edilen Sushi lezzetlerini bu sekilde odullendirmeniz gerekir. Eger ayni lokantaya siklikla gidiyorsaniz bir sure sonra ustunde sizin adiniz yazili olan bir "Sushi box" yaratip size her geldiginizde Sushilerinizi onun icinde servis ederler. Pratikte bir anlami yok tabii ama etkilemek istediginiz kafasi pek calismayan, giydigi markaya gore adam secen arkadasiniz filan varsa ise yarayabilir.

******* Ne yaparsaniz yapin ama hizmet aldiginiz garsona -- ozellikle de hizmette sorun yoksa -- $2'nin altinda bahsis birakmayin. Acayip asabiyet gosterebiliyorlar. Bir animi anlatayim, 1990'li yillardayiz, Amerika'da ogrenciyim ve yeni bir kredi karti edinmisim limiti de $500. Tabii ogrencilik hali, bende paralar suyunu cekti ve kartta da $24 kullanilabilir limit kaldi. Gittim bir lokantaya yemek yedim ve gelebilecek hesabi kafamda yanlis hesapladim (vergiyi katmayi unuttum). Vergi dahil olarak $22.35 gibi bir hesap geldi. Ben de kartimda $24 kaldigini bildigim icin $22.35 hesabin ustune karttan cekilmek uzere $1.65 bahsis biraktim utanip sikilarak... Garson geldi hesabi aldi, sonra bana bozuk para olarak $1.65 getirdi ve onume resmen firlatti "senin parana ihtiyacim yok!" diye de cemkirdi. Ben de sinirlendim mudurleriyle konustum dedim boyle boyle, ben hesabin bu kadar tutacagini tahmin etmedim ve kartimdaki son krediyi de garsona bahsis verdim ama bana asabiyet yapti diye car car sikayet ettim. Neyse sonunda olay tatliya baglandi ama megerse garsonun gururuyla oynamisiz, onu ogrendik.

Simdi gelelim hesabi aldigimizda bahsisi kredi kartiyla oduyorsak fisi nasil dolduracagimiza. Asagidaki sekil zaten olayi anlatiyor, dikkatle inceleyin:

Üşenmedim sizin için hazırladım arkadaşlar, kıymetimi bilin!

Peki Ya Ne Giyinsek?

ABD'de "Dress Code" veya "Attire" olarak da adlandirilan giyim kurallari vardir. Her restoran icin bu farkli olabilir, zaten ABD'de bir sure gecirdikten sonra giyim kuralini bilmeseniz bile gideceginiz yerin mahallesinden, ortalama yemek fiyatindan veya stilinden anlarsiniz ne giymeniz (veya giymemeniz) gerektigini.

Mesela su yaziyi ABD'deki siradan lokantalarin kapisinda siklikla gormeniz mumkundur:

Türkçe meali "Denizden havuzdan çıktığın gibi mayoyla, takunyayla gelme. Gelirsen de gözüme gözükme."

Gideceginiz yerdeki giyim kurallarindan emin degilseniz ya bir arkadasiniza sorabilirsiniz, ya da Yelp abi'ye muracaat edebilirsiniz. Hatta Yelp abi'yi ismi Vahap veya Sumeyye olan arkadaslarinizin fikrinden daha cok onemseyin. Cunku bakin ne guzel bilgiler veriyor Yelp abi:

Bu arada merak eden varsa soyleyeyim, yazi boyunca "yuzde 20" gibi ifadeleri (20%) olarak da yazdim ki gozunuz alissin. Turkce'de "yuzde 20" dedigimizde bunu "%20" olarak yazariz. Amerika'da ise "20 percent" (yani "20 yuzde") olarak ifade edildigi icin once rakam, sonra da yuzde isareti konuluyor -- sonuc "20%" oluyor.

Evet, geldik bize ayrilan surenin sonuna. Fikirlerinizi, dusuncelerinizi ve sorularinizi asagiya yorum olarak yazabilirsiniz. Hepinizi muhabbetle kucakliyorum (ozellikle reklam linklerine tiklayan ozu sozu bir, temiz aile cocuklarini).

ABD'ye Turist Olarak Geleceklere Usta'dan Öğütler - 3

2012-04-03T13:20:00.001-07:00

ABD'de Urun Iadeleri:

Aldiginiz herhangi bir urunden memnun mu degilsiniz? Kozmetik urun alerji mi yapti? Ya da ayakkabi cok kisa surede yiprandi mi? Aldiginiz yere iade etme sansiniz da yok cunku urunun fisini saklamadiniz, kredi kartinizin kayitsiz sartsiz urun fiyatini iade etme ozelligi yok (bkz. American Express - ABD'ye Turist Olarak Geleceklere Usta'dan Öğütler - 2 ) veya urunun garanti suresi coktan doldu ve uzerinden aylar gecti... Dolayisiyla urunu aldiginiz magazanin satis garantisi disindasiniz, bu durumda tek sansiniz uretici firmayi zorlamak.

Dert etmeyin! Eger urun markasi piyasada iyi bilinen bir markaysa ve uzerinden yillar da
gecmediyse firmanin aramasi bedava olan (800’lu numaralar deniyor) musteri hizmetleri numarasini arayarak sikayetinizi dile getirebilirsiniz. Onlarin sizin adresinize gonderecegi "pre-paid label" ile (onceden odenmis posta parasiyla) urunu gonderdiginiz takdirde urun yenisiyle degistirilebilir ya da odediginiz parayi size iade edebilirler.

Bana urun iadesinde hic sorun yaratmayan uretici firmalar Clark's, Rockport, Procter & Gamble, Colgate, Ugg, Gap, Stride Rite, Johnson & Johnson, Clinique, Sally Hansen diyebilirim. Bir de durumun tam tersi de olabiliyor ve piyasaya yeni cikan bir markanin urunlerinin iadesi cok zor olabiliyor. Ozellikle yeni bir marka olarak piyasaya cikmis bir urunun birakin musteri hizmetlerine ulasabilmeyi, bir sure sonra urunu piyasada bulmak bile mumkun olamayabiliyor. Bu yuzden piyasada taninan markalarin musteri hizmetleri ve iade secenekleri konusunda nispeten az taninmis olanlara gore bir avantaj sagladigini soyleyebiliriz. Yeter ki telefonu elinize alin, uretici firmanin web sitesindeki "Contact Us" sayfasindan bulabileceginiz musteri hizmetleri telefonunu arayin. "Bu urunun garantisi gecmis, simdi adamlar geri almasalar haklilar yani" gibi saf dusuncelerinizi dizginleyin ve sansinizi deneyin!

ABD Icin Seyahat Kaza ve Saglik Sigortasi:

ABD'ye turist olarak gelmeyi dusunen herkese avazimin ciktigi kadar bagirarak soyluyorum ki "mutlaka ama mutlaka ABD'yi kapsayan bir seyahat kaza ve saglik sigortasi yaptirin!".

Bu sigortayi Turkiye'de muhtelif sigorta sirketleri kisi basina $40-50 gibi ufak bir ucrete yapiyorlar. Yaptirmamak gibi bir risk almayin. Insallah hic birinizin basina gelmez ama ABD'de bir acil servise "Selaminaleykum yenge, bizim arkadasin en onemli yerleri agriyor" seklinde giris yapmaniz bile $2000-3000 tutabiliyor. Koy bunun ustune doktor masrafini, koy ustune ilac parasini -- vallahi Dudullu'daki arsayi satsan odeyemezsin. Trafik kazasi, ambulans, cenaze nakli, ameliyat gibi anahtar kelimelerin sulale butcenizde acacagi gedigi dusunme bile zaten.

Yani arkadasim, uc kurus parasini ver sigortani yaptir ve oyle gel ABD'ye. Insallah hic ihtiyacin olmaz ama eger olursa, sana bu isi bu kadar israrla tembihledigim icin gelip elimi opeceksin. O garanti.

Belescilik kotu bir seydir dostum, reklamlara tikla da bir ise yara yahu!

Amerika'da Sigara Tiryakisi Olmak

2012-03-26T14:15:00.000-07:00

Sigara iciyor musun? Cevabin "Evet" ise sana tavsiyem bu illete Amerika'da hic bulasmaman.

Birincisi, sigara burada cok pahali. Fiyatlar eyaletten eyalete degismekle beraber mesela New York'ta paket basina $9 veya California'da paket basina $5 tutar -- ki pahalidir. Yazik yahu, o paraya yemek yersin.

Ikincisi, sigara icen kisiye ABD'de ikinci hatta ucuncu sinif vatandas muamelesi yapilir. "Pis" olmakla esdeger tutulan bir seydir sigara icicisi olmak. Ustunun, basinin, agzinin pis koktugunu, senden rahatsiz olduklarini ve onlarin temiz havada yasam hakkini kisitladigini gerek sozlu gerek mimik olarak cok belli eder insanlar. Sen de onlara "Navar?" diye pis pis bakip, sozle satasanlara da "Bu da benim ozgurlugum" diye cevap verebilirsin tabii ki ama yine de bu durum seni gitgide ayar edecektir ve surekli catisma halinde olmaktansa sigarani rahat rahat icebilecegin nadir ortamlari aramaya itecektir. Bak mesela sunun gibi bir surat ifadesi ve ustune sozlu olarak taciz edildigini dusun:

Lan kediniz, köpeğiniz ortalık yere büyük abdestini yapınca böyle dellenmiyonuz. Bu ne surat?

Ucuncusu, sagligin icin cidden zararli be arkadasim. Bak su anda sigara icmeyi biraksan cigerlerin 4-5 ay icinde kendini tamamen o ziftten, katrandan temizleyecek. Hem de tekrar birinci sinif (hah-ha) bir insan olacaksin. Bu tutun endustrisi o kadar cakal ki, sen yeter ki tutun bagimlisi ol diye yapmayacaklari sey yok. Senin ictigin tutune iyice bagimlilik yaratan kimyasallar karistirmak bunlarda, alkol satin almak icin 21 yasinda olman gerekirken sigara alabilmek icin 18 olmanin yeterli olmasini saglamak bunlarda, Turkiye'deki tutun ureticisinden uc kurusa tutunleri toplayip sonra dunyaya besyuzuc kurusa satmak bunlarda, ABD senatosunu tutun ureticileri lobileri araciligiyla kendi menfaatlerine gore yonlendirmek bunlarda, sigara ictigi icin binbir turlu hastalikla ugrasip sonra kendilerini dava eden insanlari surundurmek bunlarda, ustune ustluk yalan reklam vererek sigara bagimliligini tesvik etmek yine bunlarda (asagidaki resime bak mesela).

ABD başkanı olacak adam da sigara reklamına çıkıyormuş, hatta sigara öksürüğe bile iyi geliyormuş...Oldu o zaman, hemen koşup sigara alalım(!)

Yani sevgili arkadasim, sen bu hiyarlarin oyununa gelme. Zaten yedigine, ictigine kattiklari zehirlerden, tarim ilaclarindan dolayi erken yasta gocup gideceksin (sadece USDA Certified Organic meyve, sebze, et, tavuk, sut, vs. kullanin) bari bu gidisati sigara icerek hizlandirma! Ben de uzun yillar sigara tiryakisiydim (ben cocukkenki Turkiye'de sigara icmeyeni garipserlerdi asil) ama birkac sene oluyor birakali ve su anda durumumdan cok mutluyum. Sigara icenleri asagilamiyorum ama uzuluyorum onlar icin, cunku istersen trilyoner ol sigaradan dolayi yakalandigin o kanser filan var ya iste onlarin parayla cozumu yok.

Yine de biliyorum ki eger sigara tiryakisiysen, ABD'de ozellikle havaalanlarinda sigara icebilecegin yerler arayacaksin. Bu yuzden www.abdustasi.com 'un bir hizmeti olarak sana ABD'deki ve dunyanin cesitli havaalanlarindaki sigara icilebilen bolumlerin listesini veriyorum. Buraya basarsan gorursun. Bir de bu listeye Istanbul Ataturk Havalimani (IST) Dis Hatlar bolumundeki isitmali acik hava tiryaki cennetini eklemeyi unutmuslar. Onu da ben gordugum icin soyluyorum, aklinda bulunsun.

Bir de duyurum olacak. Facebook sayfamiz acildi, buradan bakin ve "Like" yapin isterseniz. Boylelikle bu blog'da yazdiklarim otomatik olarak sizin Facebook haberleriniz arasinda gorunur.

Bu sayfanin altinda ve saginda bulunan reklamciklara da tiklarsaniz su fakirin Ferrari pesinati biriktirmesine yardimci olursunuz :) Bir sey satin almaniza gerek yok, reklama tiklayin arkadasim!

ABD'ye Turist Olarak Geleceklere Usta'dan Öğütler - 2

2012-03-23T00:37:00.001-07:00

Gecen yazimda belirtmistim, Amerika'da her seyin satin alinabilecegi yerleri yazacagim demistim. Sozum soz gencler, buyrun baslayalim.

Oncelikle asagidaki semaya bakin. Okuyamiyorsaniz, resmin ustune basinca buyuk versiyonu acilir:

A.B.D. Alışveriş Rehberi - Sizler için kendi elcağızlarımla hazırladım!

Simdi gelelim yukaridaki sekli tamamlayan bilgilere:

COSTCO velinimettir. Costco'nun sattigi herhangi bir urunu baska yerde Costco'dan daha ucuza bulmaniz cok zordur. Fiyat olarak hic dusunmeden rahatca alisverisinizi yapabilirsiniz. Return Policy (yani begenmediginiz, istemediginiz veya defolu cikan urunu iade etme kurallari) olarak en musamahali saticilardan biridir. Iki handikapi vardir buradan alisveris yapmanin: 1) Sadece uyelerine satis yapar, dolayisi ile Costco uyesi olan bir tanidiginizla gitmeniz gerekir. Eger ABD'de yasiyorsaniz siz de bir Costco subesine giderek veya su linke tiklayarak uye olabilirsiniz. 2) Sadece nakit para, American Express kartlari veya banka ATM karti kabul eder. Visa, Mastercard, ivir kivir kabul etmez. Costco'nun web sitesi suradadir ve yine Costco gibi bir de Sam's Club vardir, Costco olmayan yerlerde ona da bakabilirsiniz.

AMERICAN EXPRESS kartlarini icat edeni gozlerinden opuyorum. Turkiye'de American Express kartina fazla itibar gosteren olmuyor biliyorum, ama ABD'de American Express kalite, hizmet ve sundugu imkanlar acisindan bir numaradir. Ozellikle American Express Gold, Platinum veya Centurion kartlarinin inanilmaz faydalari vardir. Simdi bu kartlarin bizi alisveriste en cok ilgilendiren kismi sudur: American Express ile satin aldiginiz bir urunun orjinal uretici garanti suresi ne ise (mesela iPhone'un orjinal garantisi 1 senedir) American Express o garanti suresini maksimum 1 yil daha uzatir. Nasil? Sirf bu bile American Express kullanmaya yeter aslinda... Ama daha bitmedi: AmEx ile aldigin urunu begenmedin ve geri goturdun ama satici urunu geri almadi. Sorun degil! AmEx'e bir telefon et ve aninda urunun fiyatini iade etsinler kartina! Bu nasil? Simdi yavas yavas anliyor musun niye Turkiye'deki American Express'te boyle ozellikler olmadigini? Cunku iyi niyeti suistimal etmeye bayilan bir milletiz biz ve bu adamlar aptal degil. Dur bir AmEx ozelligi daha yazayim: AmEx ile aldigin urunu, aldiktan sonraki 90 gun icerisinde dusurdun, kirdin, bozuldu veya calindi. Onemli degil - tamir ettirmesi, yenisiyle degistirmesi veya parasini kartina iade etmesini AmEx seve seve yapiyor! E hadi gel simdi yurdum cakallarina bu imkanlari ver bak o kredi karti sirketini iki ayda batirmiyorlar mi? Yani sozun ozu arkadasim, ABD'de iken mumkunse bir American Express karti ile yap onemli alisverislerini. Hem envai cesit garantilerinden, hem de mesela Costco'da kabul edilen kart olmasindan yararlan. "Ustam iyi guzel diyorsun da, ben turist olarak gelmisim nereden bulacagim AmEx kartini?" diye soruyorsan eger cevabim hazir: Hani burada tanidigin Turk arkadaslarin, esin dostun var ya? Hani yaninda kaldigin, hani sana iPhone getirmesi icin kafasinin etini yedigin? Iste onlarin AmEx kartini kullanacaksin bu alisverisleri yaparken ve hemen nakit para olarak karsiligini da vereceksin. Garanti ile ilgili sorunun oldugu zaman da arkadasin halledecek. Anlastik?

AMAZON.COM opucuklere bogmak istedigim bir web sitesidir. Costco fiyatlari ile kapisabilen yegane muessesedir. Bunun bir nedeni de Kansas, Kentucky, North Dakota ve Washington eyaletleri haricindeki eyaletlerden verilen siparislerden vergi tahsil etmez. Gerci bu olay 2013'te degisecek diye biliyorum ama su an icin kafadan %7-%10 arasi bir indirim anlamina geliyor. Siparisiniz $40-50 uzerindeyse bedava kargo ile cabucak adrese yollar. Eger Amazon Prime uyeligi olan bir tanidigin varsa yasadin -- o zaman siparisin miktarina bakmadan 2 gun icinde elinde olacak sekilde FedEx ile ve kargo ucreti almadan yollarlar. Mesela bak su kameranin fiyatlarina, deger mi degmez mi sen karar ver: Nikon D3100 14.2MP Digital SLR Camera with 18-55mm f/3.5-5.6 AF-S DX VR Nikkor Zoom Lens veya bak su Turkiye'de bolca para doktugun kirisiklik giderici seruma: CHRISTIAN DIOR by Christian Dior Capture R60/80 XP Ultimate Wrinkle Correction Serum --/1.7OZ - Night Care ya da hani simdi sen yeni iPad'den aldin ya bak ona guzel bir kilif da biliyorum ben: Logitech Keyboard Case for iPad 2 with Built-In Keyboard and Stand (920-003402). Yani Amazon.com candir, canandir. Kullan ve kullandirt arkadasim.

Evet dostlar, simdilik bu kadar. Bu yaziya daha sonra baska eklemeler de yapacagim. Akliniza gelen soru varsa bana asagidaki yorum kutucugundan yazabilirsiniz.

Bir de ustaniza bir kiyak yapin, bakin sayfanin saginda ve altinda reklam neyin var. Ha onlara bir tiklayip bakiverin de buraya yazdigimiz zamana degsin, Ferrari alacak para biriktirmeme yardimci olun! :)

ABD'ye Turist Olarak Geleceklere Usta'dan Öğütler - 1

2012-03-21T22:23:00.000-07:00

Amerika biletini aldin, vizeni cebine koydun, kalacagin yer belli, gezmeyi planladigin yerleri liste yaptin, gun gun program ayarladin -- cok guzel.

Bunlarin haricinde arkadas, es dost, akraba, bunlar yetmezmis gibi bir de ustune bilimum firsatci insan eline bir siparis listesi tutusturdu degil mi? "Yok ustam oyle bir sey" dersen kalbini kirarim bunu bil! Hatta bak asagiya senden en cok istenen siparislerin resimlerini koydum, umarim bir daha ABD Ustasi'nin bilgisinden suphe etmezsin:

Yaniliyor muyum? Bunlar istenmediyse soyleyin!

Biz Turklerde bir huy var, gercekten insani ayar eder... Birinin yurt disina (ozellikle ABD'ye) gidecegini duymayagorelim, aninda siparis listesini yalvara yakara veririz. Ihtiyacimiz olsun olmasin fark etmez. Sen yeter ki bosa gidip gelme, biz sana Turkiye'deki fiyatina gore iki kurus daha ucuza aldirtacak bir seyler buluruz. Sen magaza magaza dolasmissin, ABD'deki sinirli sureni bizim siparisimiz icin harcamissin, bagaj agirlik limitini bu hediyelerle doldurmussun onemli degil! Sanki 1970'lerde Almanya'dan tatile gelen gurbetcilerin cikolata getirmesini bekler gibi aliniriz bir de...
Sadece turist olarak gezmeye gelenler icin de gecerli degil bu, ABD'de yasayan Turkler de ayni sorundan muzdarip. "Yazin Turkiye'ye tatile geliyorum" dediginiz anda Turkiye'den siparisler baslar. Eh, birinin bu konuda bir seyler soylemesi gerekiyor artik -- soyleyelim:

- iPhone, iPad, fotograf makinesi gibi siparisleri ancak kendi ihtiyacinizi aldiktan sonra ve sadece cok yakin hissettiginiz kisilere alin. Bir de bunlarin pasaporta islenme zorunlulugu olacak (ozellikle telefonlarin pasaport basina her 2 yilda bir 1 adet getirebilmek seklinde sinirlamasi oluyor), bu yuzden kendinize telefon getirme hakkinizi da baskasi icin ziyan etmeyin. Kendiniz kullanmayacak bile olsaniz iPhone veya iPad getirip Turkiye'de satabilir ve ABD gezinizin masraflarinin bir kismini cikarirsiniz. Devletimiz aciklamis burada ne getirilir yolcu beraberinde diye...

Guncelleme (17 Nisan 2012): Oylarinizla basa getirdiginiz hukumetimiz dunyanin en pahali benzin, elektrik ve havagazi vergilerinden sonra yurtdisindan getirdiginiz cep telefonlarindan da 100 YTL vergi kesmeye karar vermis. Hepinize gecmis olsun! http://haber.gazetevatan.com/Haber/444228/1/Gundem

- Makyaj malzemesi siparislerini kesinlikle hic bir kimseden kabul etmeyin. ABD'deki makyaj urunlerinin cogunun Turkiye ile model, isim, renk, vb. ozellikleri tutmuyor. Alacaksaniz sadece gorup test ederek kendinize alin.

- Parfum siparislerini alabilirsiniz ama bu siparisleri Turkiye'ye dondugunuzde havaalanindaki gumruksuz satis magazalarindan (duty-free shop) da alabilirsiniz. Kendinizi ABD'de bu isle mesgul edip yormayin, fiyat farki atla deve bir sey olmuyor genelde. Keza ickiler de ayni sekilde duty-free'den alinir -- kendinize almayi dusundugunuz kolay bulunmayan bir sarap filan haric tabii.

- Bagaj agirlik limitlerini ve bu limit asildigindaki ceza miktarini kullandiginiz havayolundan ogrenin.

- Hayasizca siparis verenlere agirlik limitinden bahsedin, sizi orada gezdirecek kisilerin programina bagli oldugunuzu soyleyin, ya da kisaca kusura bakma zaten ailemden envai cesit siparis veren oldu bir de onunla ugrasamam deyin. Haa, bir de bunca uyaridan sonra siparis pesinde kosmakta israrliysaniz o zaman siparisi teslim ettiginiz anda parasini alin. Bir de yurdum insaninin "abi veririm en kisa zamanda" diyen yuzsuz cinsi de mevcut (senden siparisi alip is yerindeki arkadasina yuksek fiyattan okutacak, sonra sana donup parani verecek -- hey yavrum hey, sen de bosuna amelelik yapmis olacaksin).

Simdilik bu kadar, daha sonra ABD'de nereden ne alinir ona da deginecegiz. Siz ziyaretcilerimden bu konudaki anilarinizi duymak isterim veya mesela bana soyleyin sizden ne siparisler istendi?

Her Şey Fevkaladenin Fevkinde Olacak!

2012-03-21T10:43:00.001-07:00

Sevgili dostlar,

Bu blogun ilk yazisini telefondan yaziyorum. Turkce karakter kullanma imkanim var ama ABD klavyesi ile yazmak biraz zor oldugundan hic ugrasamayacagim, Ingilizce karakterler kullanacagim. Siz de ABD'de yasiyorsaniz durumu anliyorsunuzdur ya da ABD'ye gelmeyi dusunuyorsaniz simdiden gozunuz buna alissin.

Bu blogda bahsedecegim konularda ise bir kisitlama yok. Amacim, ABD'de yasayan veya yasamayi dusunen (hatta buradaki yasanti, prosedurler, yasal, sosyal ve etik kurallar hakkinda sadece fikir sahibi olmayi amaclayan) herkesin faydalanabilecegi bir "know how" kilavuzu yaratmak.

Bu bilgiler kolay ogrenilmiyor... Cogu zaman deneme/yanilma (trial & error), bizzat tecrube etme ve burada yasadigim yaklasik 20 yil boyunca gorup analiz ettikten sonra kanaat olusturma yoluyla birikimlerimi edindim.

Hani dersiniz ya "elimizden tutup da sunu sunu gosteren olmadi" diye...iste elinizden tutacak birisi var artik! Onyargilarinizi, prensiplerinizi, kafanizda yarattiginiz Amerika imajini ve en onemlisi 3 ay burada tatile geldikten sonra ABD'yi cozdugunu, her seyin uzmani oldugunu iddia eden geyik arkadaslarinizi bir kenara birakin ve ABD Ustasi'ni dinleyin. Bosa konusmuyorum burada :)