accountancyvisie

Help, Robots are coming! Or not!

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 29 Mar 2016 12:05:00 +0000

In de laatste maanden kon je geen krant openslaan of er stond wel iets in over robotisering. Elk gevestigd instituut heeft er inmiddels wel iets over geschreven en natuurlijk zijn er grote voor- en tegenstanders.

Een van die tegenstanders is de econoom Robert Gordon, die stelt dat we helemaal niet in een technologische revolutie zitten. Hij schreef er een lijvig werk over, ‘The Rise and Fall of American Growth’, en volgens menigeen heeft dit dezelfde status als het boek van Pikety. Ik zal jullie eerlijk bekennen dat ik nog niet alle 784 bladzijdes heb gelezen, maar in het verhaal schuilt wel enige waarheid als je kijkt naar de gehele Amerikaanse economie. Tegelijkertijd is ook wel spannend dat Gordon voor een interview met de NRC nog de telefoon pakt en niet skypet. Gordon is een beetje de tegenhanger van de techno-optimisten in Silicon Valley, die nu met de wet van Moore in de hand de volgende revolutie aankondigen. En wie heeft er gelijk? Ik worstel een beetje met mijzelf; de econoom en de ICT’er die in mij huizen, zijn het niet helemaal met elkaar eens. Wat ik lastig vind, is dat Gordon natuurlijk wel heel erg focust op de Amerikaanse situatie. Tot de jaren ’70 van de vorige eeuw zette de Amerikaanse economie heel grote stappen en profiteerde als geen ander van de industriële revolutie. Maar na de jaren ’70 kwam er meer concurrentie; eerst vanuit Japan en later vanuit China. Hetzelfde zag je een beetje verlaat ook weer met Japan gebeuren en mogelijk ook nu weer in China. Als je nu op JFK landt en naar New York rijdt, heb je soms het idee dat je ergens in Afrika gedropt bent als je kijkt naar de kwaliteit van de infrastructuur en de omgeving om je heen. Juist in deze periode is de economie ook een beetje losgeraakt van de realiteit; de voedingsbodem voor de crisis waar we nu net uit zijn (of nog middenin zitten). En het lijkt wel of we nog steeds een synchronisatieprobleem hebben tussen de virtuele en de reële economie. Kijk naar de recente actie van de ECB en je weet genoeg. Gordon voorspelt een lange periode van weinig tot geen economische groei en dat geeft weer allerlei maatschappelijke problemen. En in de huidige geopolitieke context moeten we daar weer mee oppassen, want ontevredenheid leidt tot populisme en volgens mij zien we dat al in de praktijk gebeuren.

Nogmaals, ik denk dat Gorden gelijk heeft, maar dan wel voor de Amerikaanse context. Laten we niet vergeten dat veel spelers in Silicon Valley wereldspelers zijn. Het feit dat zij groeien betekent niet zoals vroeger dat er ineens voor heel veel mensen werk is in de omgeving van deze ondernemingen. Niet zoals bijvoorbeeld bij de productie van auto's en vliegtuigen het geval was. De wereld is nu, meer dan in de jaren ’70 van de vorige eeuw, het speelveld van de multinationals en werk wordt daar uitgevoerd waar dat het goedkoopst kan. Bedrijven die op zoek zijn naar talent, richten hotspots over de wereld op en komen naar de mensen toe in plaats van dat ze de mensen naar zich toe laten komen. Met andere woorden: de geschiedenis verklaart een hoop, maar niet altijd alles. De realiteit van vandaag kan toch weer een andere context hebben. Een andere context kan ook zijn dat innovatie vandaag de dag ‒ anders dan vroeger ‒ veel meer plaatsvindt in de consumentenmarkt dan via de route volgens het oude stramien: van defensie naar bedrijfsleven en daarna naar de consument.

Kortom, Gordon heeft een goed onderzoek gedaan. Maar of alles opgaat, is ook hier weer de vraag. Zo fel als hij tegen is, zijn zijn tegenstanders vóór ‒ en dat geeft voldoende stof tot nadenken. Want op welke wijze wordt de technologische ontwikkeling gehinderd door economische stagnatie? Iemand moet toch de dingen kopen. En zo zien we dat het allemaal nog best complex is; in de volgende blog laat ik mijn ICT-licht over de zaak schijnen.

PS: ook in de wereld draait door werd gesproken over het boek klik hier voor het fragment

In de malle molen van 2015

noreply@blogger.com (Fouk) — Thu, 31 Dec 2015 14:26:00 +0000

In de malle molen van 2015 def versie from Fou-Khan Tsang

Op 9 december jl. mocht ik voor de eerste keer de Accountancy Vanmorgen-oudejaarsconference uitspreken. Naderhand heb ik vaak de vraag gekregen of er een video van beschikbaar is, maar die is er helaas niet. Een aantal mensen vraagt dan weer om de PowerPoint, maar wat moet je daarmee zonder beeld en geluid? En nee, ik heb geen uitgeschreven verhaal. Bij mij komt dat gewoon recht uit het hart. Maar een eindejaarsconference heeft natuurlijk ook wel een serieuze ondertoon. Vandaar dit artikel, waarin ik terugblik op het toch wel bijzondere jaar 2015. Zoals ik ook op 9 december al aangaf, is het mijn persoonlijke visie op 2015. U heeft misschien een andere visie, maar even goede vrienden; iedereen heeft recht op zijn eigen mening.

In de mallemolen van het leven,
draai je allemaal je eigen rondje mee.
De molen draait ook zonder jou, je paard blijft nooit lang leeg,
dus kom, draai met die mallemolen mee.

Bij die mallemolen van het leven,
staat iedereen te wachten in de rij, wachten tot je mee mag doen, het duurt misschien wel even, maar voor iedereen is er een paardje vrij.
In de mallemolen van het leven,
draai je allemaal je eigen rondje mee.

De molen draait ook zonder jou, je paard blijft nooit lang leeg.
dus kom, draai met die mallemolen mee.
Eenmaal in de molen van het leven,
in het begin ben je misschien een beetje bang.
dan zal iemand je weer vasthouden totdat je het alleen kunt,
want de mallemolenangst duurt nooit te lang.

2015 voelde een beetje als een mallemolen. Het jaar begon een beetje raar; in de laatste dagen van 2014 verloor ik een goede vriend en ook Accountancynieuws stopte, dus wat moesten we van 2015 verwachten? Laten we met het positieve nieuws beginnen. De economie trok weer aan, de huizenprijzen stegen, het consumentenvertrouwen steeg, we gingen weer meer met vakantie, de olieprijzen zijn historisch laag, ABN AMRO ‒ symbool van de crisis ‒ ging naar de beurs en we hadden begin 2015 toch een beetje het gevoel dat we de crisis achter ons lieten. Maar was dat wel echt zo? We zagen toch ook nog steeds massaontslagen en toen ik mijn eindejaarsconference uitsprak, wisten we ook nog over het drama in de winkelstraat waar ruwe werkelijkheid het kerstgevoel wreed verstoorde. En is de crisis voorbij als de ECB maandelijks nog 60 miljard in de economie pompt, we onzeker raken als de economische groei in China terugzakt van 8 naar 6 procent? Terwijl de ene bank naar de beurs ging, kondigde de andere duizenden ontslagen aan. De bank die zich ooit als de moralistische winnaar van de crisis beschouwde, moet wel heel diep gaan. En dit alles beschouwend moeten we ons ernstig afvragen of we de systeemfouten van de crisis nu echt opgelost hebben. Willen we doorgaan met de Angelsaksische korte termijn winstgedreven maatschappij? Waar het ieder voor zich is en we steeds weer op zoek gaan naar waar dingen nog goedkoper kunnen. Waar we eindeloos consumeren, maar uiteindelijk verzuipen in ons eigen afval.

Een maatschappij die ook verslaafd is aan relatief goedkope fossiele brandstof en het beschikbaar hebben van grote groepen arbeiders die tegen zeer lage kosten willen werken. Of moeten we met elkaar op zoek naar een meer duurzame samenleving? In Parijs hebben de wereldleiders, denk ik, een eerste stap gezet die veel verder ging dan velen vooraf hadden gedacht. Ook veel grote bedrijven hebben aangegeven serieus werk te willen maken van een meer duurzame toekomst. Ook deze intenties zullen uiteindelijk doorwerken in het MKB. Ik miste persoonlijk de accountants in de discussie in Parijs. Wat kunnen wij als beroepsgroep bijdragen aan een meer duurzame samenleving? Afgelopen zomer ben ik begonnen met het 'Accountants will save the world'-initiatief en ik moet helaas concluderen dat onze beroepsgroep nu niet in de rij staat om de wereld te redden. Ik zie juist een mooie toekomst voor het accountantsberoep, als we het aandurven om breder te kijken dan alleen de cijfers en we de totale maatschappelijke impact van bedrijven gaan controleren. Nu doen bedrijven op dat gebied veel claims, die volgens mij goed gevalideerd zouden kunnen worden door accountants.

2015 was helaas ook het jaar waarbij 'the low trust society' haar dieptepunt bereikte. Of ‒ zoals de NRC het laatst mooi verwoordde ‒2015 was het jaar van de verontruste burger. Dat was ook niet vreemd, want we hadden het idee dat ineens het hele Midden-Oosten bij ons op de drempel stond, wat mensen onzeker maakt. Op een bodem van onzekerheid kan populisme goed gedijen. Het antwoord moest komen van de politiek, maar die was zichtbaar in verwarring en maakte zich vooral druk om Sesamstraat, het Belastingplan en zoekgeraakte bonnetjes terwijl het land in brand stond. De politiek moet eens bij zichzelf te rade gaan hoe zij het vertrouwen weer kunnen herstellen in de maatschappij. Ze geven niet het goede voorbeeld. Neem het geval Loek Hermans. En dan de verdediging door Brinkman, die zich erover verbaast dat Hermans als politicus moest opstappen vanwege een nevenfunctie. Volgens mij een generatie van bestuurders die het niet meer snappen. Ik heb al eens eerder opgeroepen tot een Audit Alert voor politici in een toezichthoudende functie. Opvallend dat curator Deterink er recentelijk in het FD hetzelfde over denkt: “Ik wil politici niet afbranden voor het bedrijfsleven, maar tot nu toe hebben we er in Nederland geen goede ervaringen mee gehad”.
En hoe staan wij als vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer in deze low trust society? Nou, we hebben dit jaar natuurlijk weer ontzettend ons best gedaan om ons van de beste kant te laten zien. Deloitte heeft tegenwoordig een heel mooie overstapservice, maar had zelf moeite om over te stappen. De Ondernemingskamer deelde stevige straffen uit in een aantal zaken die we natuurlijk al kenden. Jan Hommen kwam, zag en was snel weer weg bij KPMG. Volgens de AFM doen de OOB’s goed hun best met de opvolging van de nieuwe maatregelen, maar nu moeten de niet-OOB’s nog volgen. De Accountantsdag ging dit jaar veel over fraude en we kregen college van zowel meesteroplichter Joep van den Nieuwenhuyzen als van oud-staatssecretaris Teeven. Goede leermeesters, hoewel ik mij wel afvraag waarom dit soort mannen een platform moet krijgen. En dan besloten we het jaar nog met niet al te mooi nieuws over de oud-voorzitter die vroeger altijd wel veel te vertellen had over ethiek. Jammer dat hij nu niet gewoon open kaart heeft gespeeld; dat had hem pas echt gesierd.

Tja, was dit dan het hele jaar? Misschien op de valreep nog een itempje dat de beroepsgroep aan het einde van het jaar sterk verdeelde. Ja, ik heb het over micro-entiteiten en het wel of niet van toepassing zijn van COS 4410. Een wel weer lekkere navelstaarderige discussie waar niemand iets van snapt. Misschien is het wel beter om eens na te denken over 'het nieuwe samenstellen(c)' waarbij we niet meer jaarlijks maar periodiek cijfers gaan opstellen voor klanten. Dat sluit veel meer aan bij de huidige tijdgeest en is veel beter voor ondernemingen. Het komende jaar zal elektronisch factureren definitief doorbreken en zal ook robotic accounting snel zijn intrede doen. Het snel opstellen van cijfers is dan geen probleem meer. Hiermee geven we de financiële logistiek in Nederland eindelijk de versnelling die noodzakelijk is; dat is pas een mooi vooruitzicht voor 2016.
Tot slot: na deze woorden wil ik eindigen met een beeld dat voor mij het beeld voor 2015 was en waarvoor ik gewoon geen woorden heb……
I

Ik wens u en u dierbaren een mooi, gelukkig maar vooral een vredig 2016.

Fouk Tsang

Accountants will save the world, or not?

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 30 Nov 2015 07:55:00 +0000

Deze week begint de klimaattop in Parijs, en in de aanloop ernaartoe merk je dat er veel toezeggingen worden gedaan. Nederland overweegt de steenkoolcentrales te sluiten, grote institutionele beleggers geven aan dat ze nog scherper gaan letten op duurzaamheid bij hun beleggingen en een bedrijf als Unilever geeft aan over te stappen op alleen nog maar duurzame energie. En wat doet de accountancy?

Vorige week was de Accountantsdag, en ja, daar was aandacht voor duurzaamheid. In een van de deelsessies (innovatie) mocht Peter Bakker aandacht vragen voor de rol van accountants bij de duurzaamheid. Een paar jaar geleden deed Bakker nog de opvallende uitspraak “accountants will save the world” maar nu was zijn stelling dat accountants blijven hangen in traditionele verslaggevingsmethodes. Dit is wel opmerkelijk, omdat een van de grootste beleggingsinstellingen een paar weken geleden nog aangaf hier een expliciete rol voor accountants te zien. Ik zie opnieuw een verwachtingskloof ontstaan. Er is een grote behoefte bij het maatschappelijk verkeer om de duurzaamheidsclaims van bedrijven en overheden te voorzien van zekerheid, en wij laten dit links liggen. Veel van de duurzaamheidskeurmerken kennen een self assessment en er zijn nog geen uitgesproken regels voor duurzaamheidsverslaggeving. Dus is er nog voldoende ruimte voor het beroep om dit te ontwikkelen.

Misschien denkt u nu: 'Leuk Fouk, maar dat is toch een beetje een hobby voor wat duurzame CEO’s van grote bedrijven en de grote vier accountantskantoren?'. Maar als grote bedrijven duurzamer worden, dan zullen zij eisen gaan stellen aan hun toeleveranciers. En die weer aan hún toeleveranciers en zo worden uw klanten ‒ en ook u ‒ er vanzelf mee geconfronteerd. En er is al heel veel materiaal op dit gebied; de NBA heeft daar een keer goed haar nek voor uitgestoken, maar dat heeft helaas weinig navolging gekregen.

Mijns inziens is het nu tijd om wel te komen met een duurzaamheidsagenda voor de accountancy. In 2020 in elke jaarrekening de Carbon Footprint van de organisatie. Verplicht integrated reporting voor OOB-organisaties en een werkbare variant voor het MKB. Een accountantsverklaring die toeziet op de duurzaamheidsclaims van organisaties; dat zijn er maar enkelen die ik zo-even snel kan verzinnen. Als we als accountants de wereld willen redden, dan moeten we niet te lang wachten en misschien wel een statement maken tijdens de top in Parijs.

Tijd voor Accountech

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 27 Oct 2015 22:10:00 +0000

Ik heb jullie al eerder op de hoogte gesteld van mijn Finovate-avonturen en de interessante applicaties die ik daar gezien heb. Al deze ontwikkelingen worden wel geschaard onder de term Fintech, technologische ontwikkeling voor de financiële dienstverlening (lees: vooral banken en financiële instellingen). Banken zijn er inmiddels achter dat zij niet meer kunnen vertrouwen op hun vaak logge ICT-organisatie en -leveranciers en ze zijn op zoek naar nieuwe leveranciers die snel aan hun behoefte kunnen voldoen. Deze ontwikkeling zou ik ook graag zien in de accountancymarkt. En dan doel ik niet op het zoveelste boekhoudpakket dat naar de cloud gaat of het zoveelste accountantskantoor dat aankondigt dat zij nu ook kunnen scannen/boeken. Nee, ik verwacht nieuwe slimme oplossingen die ICT in de accountancybranche verder kunnen helpen.

Denk aan intelligente portalen die werken met deeplearning, boekhoudpakketten gebaseerd op blockchain, slimme oplossingen voor elektronisch factureren, visualisatietools om cijfers begrijpelijk te krijgen, leuke en slimme apps die saaie administratieve processen leuker maken voor de gebruikers, big data voor accountants, process mening, noem maar op.
Afgelopen week sprak ik bij voorbeeld met Declaree, een oplossing voor expresse management met een paar heel leuke features. Zo kun je je declaratiebeleid vastleggen binnen Declaree en wordt een verkeerde declaratie simpelweg afgewezen. Ik denk dat dit een goede oplossing is voor provincies, gemeentes en andere not-for-profitorganisaties waar men vaak nog wel eens moeite heeft met het declaratiebeleid. Daarnaast kent Declaree ook een leuk WKR-module, waar wat mij betreft de bestaande boekhoudpakketten nog een puntje aan kunnen zuigen. Zo kan het dus ook.

Kortom, het is tijd om de accountancysoftwaremarkt weer eens een beetje op te schudden. Daarom daag ik iedere bestaande en nieuwe leverancier voor de accountancymarkt uit om op 13 januari een pitch geven van hun laatste ontwikkeling. Let wel, die pitch mag 8 minuten duren, dus geen onzin over mooie gebouwen, verre visies en wat wij als kantoren beter moeten doen. Dus echt ‒ to the point ‒ jullie laatste ontwikkeling laten zien. Geen PPT, geen video’s, maar live on stage. Wij zorgen voor een perfecte technische ondersteuning, zodat jij jouw innovatie kan laten stralen. Maar 8 minuten gaan heel erg snel, en daarna gaan het licht en geluid echt uit, want de volgende deelnemer staat alweer klaar. Zo presenteren zich in totaal 30 leveranciers, en kiezen we natuurlijk de winnaar van de dag. We noemen dit feestje Accov8 (Accovate), en dit is het eerste accountech event van Nederland, maar misschien zelfs wel van de wereld.

Het publiek zal bestaan uit accountantskantoren die echt vernieuwend bezig willen zijn, maar ook investeerders die op zoek zijn naar nieuwe start-ups voor hun portfolio en iedereen die zich betrokken voelt bij de accountech ontwikkelingen. Aanmelden kan vanaf nu voor de pitches en binnenkort voor de bezoekers. De eerste 10 leveranciers die zich aanmelden krijgen van mij een oefensessie met de golden tips voor een goede Accovate-presentatie.

Finovate Fall

noreply@blogger.com (Fouk) — Thu, 24 Sep 2015 19:02:00 +0000

Begin dit jaar schreef ik al over mijn bezoek aan Finovate in Londen. Voor degenen die mijn verhaal toen gemist hebben: Finovate is een beurs voor wat we ‘Fintech’ noemen. Hoewel deze beurs primair gericht is op banken, is het wel een beurs waar je een hoop kunt leren. Daarom zijn we de afgelopen dagen met een groep accountantskantoren naar Finovate Fall in New York geweest. Even was ik bang dat we alleen maar naar de volgende disruptieve e-wallet moesten kijken. Maar gelukkig waren er twee ontwikkelingen die ik zeker met jullie wil delen. De eerste was een leuke add-in voor Excel die in staat is om op basis van een Excelsheet een tekstuele analyse te maken. En niet een beetje, maar een echt goede analyse die je eigenlijk zo naar een klant zou kunnen sturen. ‘Het einde van de CFO’, grapten wij met elkaar. Maar als je even verder denkt, dan kan dus ook het opstellen van tussentijdse cijfers met een relevante analyse nog verder worden geautomatiseerd.

Maar de mind blowing applicatie kwam daarna. Stelt u zich eens voor dat u samenwerkt met uw klant in een portaal, maar dat het portaal intelligent is. Intelligent? Ja, een portaal dat de administratie en banktransacties analyseert en op basis van de analyse aan de klant vraagt om een aantal transacties toe te lichten. Het portaal dat een analyse maakt van het permanente dossier en aan de klant vraagt om de ontbrekende stukken. Volgens mij is dit weer een stap om ons werk nog efficiënter te maken. Deloitte is een van de partijen die investeert in deze club, dus het is niet zomaar een start-upje.

Grote les hierachter: deep learning (kunstmatige intelligentie waarbij de computer in staat om te leren) komt het laboratorium uit en is bezig om zijn weg te vinden naar de eerste applicaties. De komende jaren zullen we meer van dit soort oplossingen gaan zien.

Buiten Finovate hebben we in New York ook nog de Belgische start-up Cashforce bezocht, die nu mag deelnemen aan het incubatorprogramma van de Barclays Bank. Cashforce maakt software die op basis van data uit ERP-systemen een liquiditeitsplanning maakt. Nu vooral nog voor grote ondernemingen en banken, maar ze denken ook na over de accountancymarkt.

Hebben we dan nog zaken gemist? Ja, persoonlijk had ik gedacht dat we misschien wel de eerste blockchainoplossingen zouden gaan zien. Natuurlijk werd het wel eens terloops gemeld, maar nergens was het concreet. Dit kan erop duiden dat het toch nog lastig is om blockchain echt toe te passen. Ook hebben we weinig Big Data dan wel data-analyse gezien, misschien niet sexy genoeg.

In mijn vorige stuk over Finovate gaf ik aan dat de Fintech-gemeenschap niet echt naar accountantskantoren kijkt. Dat is wel een beetje aan het veranderen, gezien de hiervoor genoemde ontwikkelingen. Ik mag ook al stiekem een beetje verklappen dat we bezig zijn om in Nederland een Accountech event te organiseren. Met hetzelfde concept als Finovate, het geven van korte pitches door leveranciers. Dat mogen bestaande partijen zijn die hun laatste ontwikkelingen laten zien of nieuwe leveranciers met misschien wel een disruptieve techniek in de accountancy.

Talent War II

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 30 Jun 2015 13:00:00 +0000

Heeft u hem al gehoord, de nieuwe radioreclame van BDO? Ik hoorde hem afgelopen vrijdag op BNR. Waarom een blog hierover beginnen? Omdat de reclame volledig gericht was op het werven van nieuwe medewerkers.

Dit gaf mij een enorm déjà vu naar een kleine tien jaar geleden, toen ik overstapte van de ICT naar de accountancy. Toen ik binnenkwam was de eerste vraag: “We hebben zeventig vacatures. Hoe gaan we zorgen dat we deze mensen binnen krijgen?” En wij waren niet de enige. Tevens was er een structureel tekort aan goede mensen, wat leidde tot een grote gekte. Sollicitanten werden ontvangen bij autodealers, de grote kantoren organiseerden reisjes naar de andere kant van de wereld. Het kon niet op. Bemiddelingsbureaus schoten als paddenstoelen uit de grond en vroegen ongelooflijke tarieven. Iedereen was op zoek naar die commerciële, op advisering gerichte accountant en naar die leuke jonge assistent met vijf jaar ervaring die snel wilde doorgroeien. Maar niet lang daarna sloeg de crisis toe en het beeld veranderde heel snel. De vacaturelijsten slonken, leaseregelingen versoberden en er werd in grote aantallen afscheid genomen van mensen. Dit werd nog versterkt door de ontwikkeling dat kantoren, misschien wel gedwongen door de crisis, hun processen echt lean gingen maken.

Ik heb in die tijd gesproken met meerdere bestuurders van accountancyopleidingen, zowel op hbo- als op wo-niveau. Want de collegebanken bleven leeg, kantoren namen geen echelons aan nieuwe medewerkers aan en boden voor duaal-studenten geen werk-leerplek meer aan. De grote zorg was toen al dat we hier verderop in de tijd last van zouden krijgen. En nu zijn wij verderop in de tijd. De lijst met vacatures zit bij ons alweer boven de zestig en nu hebben we hier dus last van.

Waar ik mij verschrikkelijk aan kan ergeren, is het feit dat de kantoren die toen niets deden, nu klagen over gebrek aan personeel. Ik noem dat een gebrek aan langetermijnvisie. Ik raad iedere sollicitant dan ook aan om dat even goed te onderzoeken en ook altijd te vragen naar de strategie van de organisatie waar hij solliciteert. Altijd leuk, een ongemakkelijke stilte in een gesprek.

Het lijkt er dus op dat de gekte ook langzaam weer terugkeert. De bemiddelingsbureaus floreren weer en misschien zitten we straks ook wel weer bij die dealer. Is er dan niets veranderd? Toch wel. Opvallend in het reclamespotje van BDO was dat het woord kwaliteit een prominente rol had. En ook als we kijken naar de vacatures is dat een woord wat veelvuldig terug keert. Dat past wel in het tijdbeeld waarin kantoren een kwaliteitsslag moeten maken om te voldoen aan de regelgeving van deze tijd. Daarnaast zien we dat de instroom aan nieuwe studenten drastisch is afgenomen, zowel voor de RA als de AA. Met als gevolg dat ook maar een paar honderd studenten per jaar afstuderen? Dat zal de druk op de arbeidsmarkt alleen nog maar vergroten, ook op de lange termijn.

Twee jaar geleden dacht ik nog dat de War on Talent II nog wat langer op zich zou laten wachten. Immers, de crisis en het verhogen van de pensioengerechtigde leeftijd hadden een dempende werking. In een goed onderzoek van ABN AMRO klopte dat toen ook helemaal. Maar de kwaliteitsslag in de accountancy, het weer voorzichtig aantrekken van de economie en het ontbreken van een paar echelons assistenten zorgen er misschien wel voor dat de oorlog toch weer op het punt van uitbreken staat.

Wat iedere Accountant moet weten over blockchain

noreply@blogger.com (Fouk) — Fri, 26 Jun 2015 05:08:00 +0000

Er is een ontwikkeling gaande die even belangrijk is voor de accountancy als de uitvinding van het dubbele boekhouden in 1494 door Luca Bartolomeo de Pacioli. Deze uitvinding heet blockchain en is het mechanisme achter de virtuele valuta bitcoin. Nu denkt u misschien 'oooh ja, dat was die hype van twee jaar geleden', maar achter de hype schuilt een technische ontwikkeling die belangrijker is dan Bitcoin zelf.

Blockchain is het digitale grootboek waarin alle bitcointransacties weggeschreven worden. Niets bijzonders, denkt u nu. Maar het bijzondere aan blockchain is niet dat het een grootboek is, maar dat het een netwerk is van grootboeken die zichzelf controleren. Pas als een transactie door meerdere grootboeken is geregistreerd, is deze geverifieerd en wordt hij definitief en onwijzigbaar vastgelegd in alle grootboeken door middel van een unieke sleutel. Wat is nu het grote verschil met de huidige wijze van werken? Stel, u wilt geld overmaken naar een andere persoon. In onze huidige maatschappij heeft u dan een bank nodig die opereert als betrouwbare partner tussen u en de ontvanger. De bank legt de transactie vast in haar grootboek en als er ooit vragen over zijn, kunt u bij de bank aankloppen.

Bij blockchain kunnen we de bank als betrouwbare partner weglaten, omdat het systeem betrouwbaar is van zichzelf. De transactie wordt immers 'onwijzigbaar' door een hashcode vastgelegd in het netwerk van grootboeken en is dus altijd herleidbaar. U snapt dat alle banken in de wereld deze ontwikkeling met zeer veel interesse volgen. Maar we moeten ook kijken naar onze eigen rol als accountant. Wij controleren nu of de financiële verantwoording van de organisatie een getrouw beeld geeft. Maar wordt die rol niet overbodig als alle transacties al betrouwbaar en verifieerbaar worden vastgelegd? Toch zie ik nog maar weinig accountants die bezig zijn om de ontwikkelingen rondom blockchain te volgen. Afgelopen week, toen Yuri van Geest tijdens de Accountancy Expo vroeg wie wist wat blockchain was, stak maar een handvol accountants de hand op.

En dat terwijl blockchain wereldwijd enorm hot is; er wordt meer geld in geïnvesteerd dan in het internet in de beginjaren. Niet alleen in Silicon Valley, maar ook in opkomende economieën zoals China. Juist in deze landen is misschien nog wel veel meer behoefte aan een systeem dat zonder tussenkomst van menselijk handelen al betrouwbaar is. Richard Brandson haalde laatst alle hot shots op het gebied van blockchain naar zijn eiland om na te denken over nieuwe toepassingen. Die gaan onze fantasie soms te boven. Bijvoorbeeld machines die uit zichzelf bestellingen doen: zoals een wasmachine die wasmiddel bestelt of een printer die automatisch een nieuwe toner bestelt net voordat deze leeg is.

Tijdens de ledenvergadering deze week vroeg Pieter de Kok hoe het staat met het accountancylab. Ik wil voorstellen dat een van de eerste onderzoeken die het accountancylab start, een onderzoek is naar de gevolgen van blockchain voor ons beroep.

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 26 May 2015 12:56:00 +0000

Twee weken geleden gebeurde er iets bijzonders op de aandeelhoudersvergadering van Shell: er werd een amendement van de aandeelhouders aangenomen dat Shell voortaan de effecten van de klimaatverandering in het jaarverslag moet opnemen.

'That in order to address our interest in the longer term success of the Company, given the recognised risks and opportunities associated with climate change, we as shareholders of the Company direct that routine annual reporting from 2016 includes further information about: ongoing operational emissions management; asset portfolio resilience to the International Energy Agency’s (IEA’s) scenarios; low-carbon energy research and development (R&D) and investment strategies; relevant strategic key performance indicators (KPIs) and executive incentives; and public policy positions relating to climate change. This additional ongoing annual reporting could build on the disclosures already made to CDP (formerly the Carbon Disclosure Project) and/or those already made within the Company’s Scenarios, Sustainability Report and Annual Report.'

In de pers heb ik er niet zoveel over gelezen. Alleen het FD gaf aan dat de aandeelhoudersvergadering eerder op een klimaatconferentie leek dan op een aandeelhoudersvergadering. Maar dit is wel een duidelijk signaal van de stakeholders aan Shell dat het bedrijf hier serieus mee moet omgaan. 'Tja', denkt u dan, 'natuurlijk, bij Shell speelt dit, maar andere ondernemingen maken zich hier minder druk om'. Maar ik zag van de week ook een interview met Paul Polman van Unilever, die snel even berekende dat de invloed van de klimaatverandering Unilever 400 miljoen kost. Ik denk: klopt dat wel, die 400 miljoen? Heeft een accountant daarnaar gekeken?

Je zou denken dat het door schandalen gekwelde accountantsberoep dit nu aangrijpt om haar geschonden blazoen te herstellen. Maar niets gevonden op accountant.nl, accountantweek.nl en op accountancyvanmorgen.nl over deze recente ontwikkelingen. Komt misschien wel door het schrijnende tekort aan accountants dat vorige week ineens gesignaleerd werd. Maar ook geen enkele spannende blog van een van de accountancyhoogleraren over dit mooie onderwerp. En van de beroepsorganisatie geen NBA-Alert om aan te geven dat er hier toch een ernstige verwachtingskloof met het maatschappelijk verkeer begint te ontstaan.

Ik denk persoonlijk dat er een maatschappelijke kentering plaatsvindt die we als beroep niet moeten missen. Anders wordt ons dadelijk weer verweten dat we onze ogen niet goed genoeg open hadden. De aandeelhouders van Shell hebben een duidelijk signaal afgegeven. De vraag is natuurlijk wanneer ze gaan vragen hoe duurzaam de accountant eigenlijk is die een oordeel bij de cijfers geeft.

Accountancy van Morgen: ICT van Morgen

noreply@blogger.com (Fouk) — Fri, 09 Jan 2015 13:38:00 +0000

Het nieuwe jaar begint voor mij als technologiefreak altijd goed, omdat ze in de VS direct aftrappen met de CES, de grootste consumentenelektronicabeurs ter wereld. Alle grote leveranciers, met uitzondering van Apple, laten daar hun laatste ontwikkelingen zien. En de grote technologische ontwikkelingen worden tegenwoordig gedreven door de consumentenmarkt en dus is het belangrijk om deze beurs te volgen om te kijken hoever bepaalde ontwikkelingen zijn.

De grote trend is natuurlijk Internet of Things (IOT); alle spullen in ons huis zullen verbonden worden met het internet, met elkaar en ze zullen slim aan te sturen zijn. Samsung maakte onder andere bekend dat binnen enkele jaren al hun consumentenproducten een internetaansluiting zullen hebben. Die internetaansluiting is belangrijk, omdat het te duur en overbodig is om alle machines individueel van een computer te voorzien. En die computer hebben we toch al in de vorm van een PC, of gewoon de mobiel in onze zak, om de boel aan te sturen. Tot nu toe zijn de oplossingen nog redelijk basaal.

Sinds kort hebben de Tsangetjes een stofzuigrobot die netjes elke nacht onze huiskamer stofzuigt. De aanschaf kwam eigenlijk door een Nederlands kickstarterproject dat de relatief ‘domme’ robot voorziet van een wifi-aansluiting, waardoor deze te besturen is vanaf een computer of smartphone.

Want standaard is het apparaat alleen maar in te stellen op een programma per dag. Maar door de koppeling met de mobiele telefoon, kan ik hem nu meerdere keren per dag zijn rondje laten maken. Ik kan zelfs instellen dat hij aan de slag gaat, zodra ik het huis verlaat. Wat leuk is, is dat de makers ook een API (Application programming interface) hebben gemaakt, waardoor ook weer anderen tegen de robot aan kunnen programmeren. Ik verwacht dat dit in de toekomst allemaal nog veel intelligenter gaat worden. Zo zal de beveiligingscamera de robot naar de eettafel sturen om daar even de kruimels op te vegen na de lunch. Is een integratie met de huisagenda in Outlook natuurlijk ook wel slim en hij zal niet aangaan zolang we nog naar die serie op Netflix zitten te kijken. En ik kan mij ook voorstellen dat hij gaat samenwerken met andere machines. Niet eerder dan dat hij klaar is, mag de dweilrobot aan de slag of deze pakt juist de stukken die hij al gestofzuigd heeft. Nu nog een robot die ook de trap kan stofzuigen.

IOT zal de elektronica in onze huizen de komende jaren nog intelligenter gaan maken, waarbij de echte kracht zit in het samenwerken en communiceren tussen de verschillende onderdelen. Het is daarom niet vreemd dat de grote IT-spelers als Google en Apple zwaar inzetten op deze technologie.

Tweede belangrijke ontwikkeling is ADAS (Advanced Driver Assistance Systems) en , ofwel de ontwikkeling naar de zelf rijdende en intelligente auto. (Autonomous car). Na jarenlang afzien heeft de automobielindustrie eindelijk door dat wij natuurlijk een beetje fatsoenlijke techniek in onze auto willen hebben. Tesla plaatste gewoon een supergrote iPad midden in de console van de auto, die bijna alle knoppen verving. Ook koppelde zij de auto gewoon aan het internet, waardoor nieuwe updates van de auto over het internet komen en ik niet naar de garage moet. Maar de ontwikkeling gaat nog veel verder. Auto’s worden uitgevoerd met geavanceerde sensoren, camera’s en radar, waardoor ze uiteindelijk gewoon zelf kunnen rijden. Waarom hebben vliegtuigen al jarenlang een autopilot, maar moeten wij nog steeds continu onze auto besturen? En denk eens aan de mogelijkheden van mensen die nu door een beperking geen auto kunnen rijden. Hoe mooi zou het zijn als de wereld van deze mensen ook weer vergroot zou kunnen worden door een zelfrijdende auto? Als u zich – bij iets te veel op – gewoon naar huis zou kunnen laten rijden door uw eigen auto.

Ook hier zien we een strijd tussen de gevestigde orde van de auto-industrie en de IT-industrie en nieuwe opkomende spelers als Tesla. De auto-industrie is ruw wakker geschud en wil nu ook ineens laten zien dat ze dit soort ontwikkelingen kan implementeren. Ik verwacht dat we in 2015 overstelpt zullen worden met nieuwe ontwikkelingen op dit gebied. In Nederland is in ieder geval al wetgeving in de maak om autonoom rijden mogelijk te maken.

Afscheid van een goede vriend (2)

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 05 Jan 2015 09:33:00 +0000

Toen ik mijn laatste blog schreef, met de titel ‘Afscheid van een goede vriend’, kon ik mij niet voorstellen dat ik voor het einde van het jaar nog een keer afscheid zou moeten nemen van een goede vriend en nu zelfs een van vlees en bloed.

Net voor de kerst kreeg ik te horen dat mijn goede vriend Marcel Smit op 46-jarige leeftijd was overleden. Dat komt wel binnen als je van hetzelfde bouwjaar bent. Afgelopen zaterdag hebben we op een mooie en waardige wijze afscheid genomen van Marcel. Marcel was geen bekende figuur in de accountancy; hij was zelfs geen accountant en toch ben ik van mening dat het accountantsberoep door het wegvallen van Marcel een zeer waardevol iemand verliest. Marcel was namelijk wat Pieter de Kok een data hero zou noemen; iemand die zich volledig had toegelegd op het gebruik van data-analyse in de breedste zin van het woord. Dat was ook een beetje de rode draad door zijn carrière. Hij kwam bij Paardekooper voor het eerst in contact met data-analyse en zou dat verder zijn gehele carrière bij CaseWare IDEA, TNT en PwC blijven toepassen. Hij was daarbij altijd op zoek naar nieuwe mogelijkheden en innovaties. En als u denkt ‘Maar data-analyse, dat is toch al zo oud als de weg naar Kralingen?’, dan moet u nodig op een bijscholingscursus. Data-analyse, in combinatie met Big of Smart Data, process mining en het gebruik van super rekenkracht, is een van de disruptieve technologieën waar de accountancysector mee te maken krijgt. Ons laatste telefoongesprek ging over de kansen die hij nu kreeg binnen PwC om een nieuw data-analyseteam op te zetten van 17 man en dat heel snel te laten groeien. Misschien wel op het tipping point van het gebruik van data-analyse kan Marcel daar helaas geen deelgenoot meer van zijn.

Happy New Year

noreply@blogger.com (Fouk) — Wed, 31 Dec 2014 13:43:00 +0000

Afscheid van een goede vriend….

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 18 Nov 2014 21:58:00 +0000

De kogel is door de kerk………Het was even stil aan beide kanten van de telefoon. Het was nu dus toch realiteit, ging er door mijn hoofd. Accountancynieuws houdt op te bestaan. Als eerste gingen mijn gedachten naar de mensen achter het blad: Frans, Annemarie en Rick vanaf 1 januari zonder werk. Hoeveel goede gesprekken heb ik niet met Frans gevoerd over het accountantsberoep, over het blad en over de grote dingen van het leven. Hoeveel artikelen heeft Annemarie niet van mij geredigeerd, en hoe vaak belde ze niet of ik al een idee had hoeveel woorden het dit keer weer werden. En Rick was de stille kracht op de achtergrond; altijd bovenop het nieuws en daarna razendsnel online.

En hoe moet het nu verder met de vaste redacteuren? Is er opvang geregeld voor Joost, hoe gaat Andor deze klap verwerken en waar moet Jan nu zijn volgende feuilleton publiceren? Hoe moet het verder met de lezers van ons blad? Juist in deze roerige tijd valt de onafhankelijke nieuwsbron in de accountancywereld weg. Zou er een protestbeweging opgericht gaan worden? Gaan we in colonne naar Amsterdam, om bij Nancy McKinstry op de thee te gaan en ervoor te pleiten om ons geliefde blad in stand te houden?

Ik heb begrepen dat Kluwer wel door wil gaan met de Accountancynieuwsdag. Maar wat is de dag zonder het blad? Het was toch altijd een beetje ‘het blad live’ op deze dagen. Zeggen we massaal onze andere abonnementen bij Kluwer op? Of halen we onze schouders op en denken we: ‘Oooooh, dat bedoelde Fouk dus met disruptie.....’.

Persoonlijk verlies ik een goede vriend. Dankzij Accountancynieuws heb ik jarenlang mijn gedachten met u mogen delen in schrift en ook live. En Accountancynieuws heeft op cruciale momenten in mijn leven een prominente rol gespeeld. Frans weet wel waar ik op doel. Dus neem ik met weemoed afscheid van dit mooie blad…………… ‘Wil je nog wel een artikel schrijven voor de laatste aflevering?’, vroeg Frans mij na de stilte. ‘Natuurlijk Frans, ik zal een mooi artikel schrijven voor de allerlaatste Accountancynieuws’. ‘Hoeveel woorden Fouk, deze laatste keer?’ hoor ik Annemarie op de achtergrond vragen. ‘1200, Annemarie, maak je maar geen zorgen.’ De komende weken ga ik eens nadenken over een allerlaatste verhaal. De titel weet ik al: ‘Ave’.

Toekomst Accountantsberoep: Naar een duurzaam accountantsberoep

noreply@blogger.com (Fouk) — Thu, 14 Aug 2014 12:03:00 +0000

Let op de tekst is een beetje lang daarom heb ik ook een pdf gemaakt zodat deze makkelijk te lezen is op een tablet. Deze is hier te downloaden

Naar een duurzaam accountantsberoep

Twee jaar geleden schreef ik als achtergrond bij mijn openingspresentatie op de Accountancynieuwsdag het verhaal ‘De perfecte storm, turbulentie in de accountancymarkt’. In ‘De perfecte storm’ beschreef ik wat naar mijn mening de root causes zijn van de huidige problemen in de accountancybranche. Ik sloot ‘De perfecte storm’ af met de roep om leiderschap om deze problemen op te lossen. Nu, twee jaar later, moeten we helaas concluderen dat dit leiderschap er niet is geweest en dat we na nieuwe blunders van het beroep nu ineens geconfronteerd worden met een opdracht van de politiek om ons te hervormen. En daar krijgen we maar een paar maanden de tijd voor.

Dit essay is een vervolg op ‘De perfecte storm’, waarbij ik deze keer niet zal eindigen met een oproep tot leiderschap binnen het beroep, maar met een uitwerking van maatregelen die mijn inziens genomen moeten worden om het beroep duurzaam te verbeteren. Ik gebruik hier bewust de term duurzaam, omdat ik bang ben dat er onder druk van de politiek een aantal cosmetische ingrepen worden gedaan die de daadwerkelijke root causes niet zullen aanpakken. Met als gevolg dat we over niet al te lange tijd weer geconfronteerd zullen worden met nieuwe incidenten. Dit verhaal is mijn bijdrage aan het debat dat ik helaas, deels door vakantie, slechts op afstand heb kunnen volgen. Dat had wel als voordeel dat ik weer eens los kon komen van de materie, zaken goed kon overdenken en dat ik de onderbouwing kon vinden voor mijn voorstellen. Daarom bewust mijn keuze voor het woord ‘duurzaam’, waarmee ik bedoel dat de door mij voorgestelde verbeteringen voor zeer lange tijd bruikbaar moeten zijn. Maar tegelijkertijd moeten we als beroepsgroep beseffen dat het noodzakelijk is om ons beroep continu aan de heersende tijdgeest aan te passen.

Een van mijn overstijgende conclusies is dat het accountantsberoep te lang heeft geteerd op de verworvenheden van haar founding fathers. Het accountantsberoep is ontstaan na een grote vertrouwenscrisis in de maatschappij, maar we zijn vergeten om in dialoog met het maatschappelijk verkeer onze opdracht continu aan te passen aan de eisen van deze tijd. Waardoor we dus denken dat we nog steeds met dezelfde principes, en misschien wel met hetzelfde gereedschap, ons werk kunnen uitvoeren. Terwijl de maatschappij om ons heen heel sterk veranderd is. Vertrouwen (trust) is door maatschappelijke ontwikkelingen en de economische (vertrouwens)crisis een totaal ander begrip geworden. Het beroep zal zichzelf dus opnieuw moeten uitvinden en antwoord moeten geven op de vragen van deze tijd.

Qua opzet heb ik besloten om nogmaals de root causes uit te werken. Deels is dit een herhaling van mijn verhaal in ‘De perfecte storm’, hoewel ik de verhalen wel heb geactualiseerd met nieuwe inzichten en deze nog verder onderbouwd heb. Tevens zorgt het ervoor dat dit een zelfstandig leesbaar geheel wordt zonder al te veel verwijzingen naar ‘De perfecte storm’.

De root causes worden behandeld in de hoofdstukken 1 tot en met 4. Helemaal nieuw is hoofdstuk 5, waarin ik nader inga op een aantal worstelingen die ik persoonlijk heb ten aanzien van de discussie en het denken van velen over de huidige problematiek, zowel binnen als buiten de accountancy.

De maatregelen die noodzakelijk zijn, heb ik verdeeld in externe maatregelen (hoofdstuk 6) – de zaken die geregeld moeten worden tussen het beroep en de maatschappij – en interne maatregelen (hoofdstuk 7) – de zaken die het beroep zelf zal moeten oppakken. Met mijn maatregelen richt ik mij vooral op de OOB-kantoren en de wettelijke controle in het OOB-segment. De NBA heeft ervoor gekozen om het vooral een feestje te laten zijn voor deze kantoren, dus die moeten dan ook maar de maatregelen nemen.

Zoals hiervoor aangegeven: dit is mijn persoonlijke bijdrage aan de discussie en dit essay is dan ook op persoonlijke titel geschreven. Veel van de maatregelen c.q. oplossingen die ik aandraag zijn wel gevormd in de discussies met mijn #Tuacc-vrienden en die wil ik hier dus niet onbenoemd laten. Uiteraard ben ik altijd bereid om een leuke discussie aan te gaan over mijn voorstellen.

Kefalonia/Dordrecht, augustus 2014

1 De identiteitscrisis van het accountantsberoep

Al decennialang wordt er gesproken over een verwachtingskloof tussen ‘de accountancy’ en het maatschappelijk verkeer. Ik zou zelf eerder over een identiteitscrisis willen spreken. Immers, de accountant verricht een publieke taak en als hij het draagvlak daarvoor aan het verliezen is, is er geen sprake van een verwachtingskloof maar van een crisis rondom de identiteit van de accountant.

De wetgever heeft ervoor gekozen om de rol van de accountant redelijk summier te beschrijven in de artikelen 393 en 362 van BW2 Titel 9. De wijze waarop het beroep invulling geeft aan deze taak is vooral door het beroep zelf ingevuld. Daarnaast is wetgeving soms ook nog weleens op eigen wijze geïnterpreteerd.

Een mooi voorbeeld hiervan vind ik nog steeds de wijze waarop het beroep in 1993 is omgegaan met de aanpassing van artikel 393 lid 4 in het kader van de Wet computercriminaliteit. In de wet kwam namelijk te staan: “De accountant brengt omtrent zijn onderzoek verslag uit aan de raad van commissarissen en aan het bestuur. Hij maakt daarbij ten minste melding van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking”.

Er ontstond een stevige discussie in accountantsland: men was veel te bang dat er door deze nieuwe regelgeving een verwachtingskloof ontstond. Met maar liefst twee audit alerts werd de nieuwe regelgeving ‘geneutraliseerd’ door te stellen dat: “Indien de accountant in de normale uitoefening van zijn taak in het kader van de controle van de jaarrekening opmerkingen heeft over de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking, zal hij hiervan melding moeten maken in het accountantsverslag aan de directie en Raad van Commissarissen. Er behoeft geen aanvullend onderzoek plaats te vinden”.

De maatschappelijke behoefte om de accountant een uitbreiding te geven van zijn wettelijke mandaat wordt door het beroep steeds afgewezen onder het mom van de verwachtingskloof. Dat is niet alleen gebeurd bij het ICT-vraagstuk, maar bijvoorbeeld ook bij het detecteren van fraude. Het beroep is behoudend en dat is ook goed; het past bij onze rol als accountant. Maar het niet willen ingaan op (nieuwe) maatschappelijke behoeftes is volgens mij een van de root causes van de huidige crisis in accountancyland.

2 Low Trust Society

Ruim 10 jaar geleden was de wereld een stuk eenvoudiger. De muur was gevallen, de Koude Oorlog voorbij en Oost-Europa ontwikkelde zich snel richting een markteconomie. China bloeide op als een van de nieuwe productiecentra van de wereld. De economie groeide mede door de enorme technologieboost, die op zich weer globalisering mogelijk maakte. We constateerden met elkaar dat de wereld plat was geworden en dat er voor de mondiaal ingestelde burger eigenlijk geen grenzen meer waren. Er was een onwrikbaar vertrouwen in de democratie als staatsvorm en het kapitalisme als economisch gedachtegoed. Wetenschappers spreken ook wel over de neoliberale periode.

Op 11 september 2001 brak er een nieuwe periode aan, toen de hele wereld geschokt werd door de beelden van de twee vliegtuigen die het World Trade Center in vlogen. Het vertrouwen van mensen werd geknakt en wantrouwen kwam hiervoor in de plaats. De instituties waar wij jarenlang op vertrouwden, kwamen onder druk te staan. Omdat zij blijkbaar geen antwoord hadden op de vragen die ineens opkwamen. Tolerant en polderend Nederland kreeg hier ook mee te maken door de opkomst van Pim Fortuyn. De moord op Fortuyn – en later die op Van Gogh –veranderde het onschuldige beeld van Nederland. Dit zorgde uiteindelijk voor een sterk gepolariseerde periode in zowel de politiek als de samenleving.

In zijn boek ‘Trust: The Social Virtues and The Creation of Prosperity’ (Fukuyama, 1996) maakt de Amerikaanse hoogleraar Francis Fukuyama onderscheid naar zogenaamde High Trust en Low Trust Societies. Hij stelt in zijn boek onder andere het volgende:

“Een van de belangrijkste lessen die wij kunnen leren van de bestudering van het economische leven is dat het welzijn van een natie en haar vermogen om te concurreren worden bepaald door één enkel diepgeworteld cultureel kenmerk: de mate van vertrouwen die aan de gemeenschap inherent is.”

Juist ook in deze periode waarin het maatschappelijk vertrouwen afbrokkelde, vonden de eerste schandalen van deze eeuw plaats: Enron in oktober 2001 en Ahold in oktober 2003. Dat waren de eerste scheuren die zouden gaan leiden tot de grote economische en vooral ook vertrouwenscrisis van 2007.

Het mag duidelijk zijn dat Nederland en de westerse ontwikkelde wereld nog steeds behoren tot de landen met een High Trust Society, maar door de hiervoor geschetste ontwikkelingen is het vertrouwen wel minder geworden. Het vertrouwen in systeeminstellingen, zoals banken en accountantskantoren, is natuurlijk sterk afgenomen. Door het afnemende vertrouwen is de roep om transparantie steeds sterker geworden. Mensen vertrouwen niet meer op mededelingen van derden; ze willen het zelf uitzoeken. Mede door de komst van internet is het voor iedereen ook mogelijk om bijna alles op te zoeken.

Tegen het licht van deze maatschappelijke ontwikkelingen voert de accountant zijn vertrouwensfunctie uit, in een maatschappij die steeds minder zaken vertrouwt. De vraag is dan ook of het accountantsberoep in zijn huidige rol dat nog wel kan? Indien die rol niet verandert, is er inderdaad sprake van een onoverbrugbare kloof.

3 De vertrouwenscrisis van 2007-?

De economische crisis van 2007-2013 heeft vele gedaanten aangenomen; van hypothekencrisis naar bankencrisis en vervolgens weer naar Eurocrisis. Maar tegen het licht van de beschreven maatschappelijke ontwikkelingen in het voorgaande hoofdstuk was het vooral een vertrouwenscrisis. We zouden ook kunnen stellen dat de economische crisis een logisch gevolg was op de maatschappelijke crisis die ontstond na 2001. En door het wegvallen van het vertrouwen in de instituties ontstond er zelfs een systeemcrisis, waardoor overheden moesten ingrijpen om het financiële systeem overeind te houden. En hoewel de economische crisis inmiddels ten einde lijkt, is het nog maar de vraag: a) hoe lang het duurt om te herstellen van de vertrouwenscrisis; en b) of het systeem voldoende gerepareerd is.

Tijdens de crisis is het vertrouwen in de werking van het financiële systeem, en de rol van de verschillende instituties daarbinnen, haast tot het nulpunt gedaald. Ook de accountant heeft een rol binnen het financiële systeem en om die reden werd terecht de vraag gesteld ‘Waarom heeft de accountant niet eerder aan de bel getrokken?’. Uiteraard waren er early warnings, maar die heeft het beroep te weinig opgepakt. Een duidelijk antwoord uit het beroep – anders dan het aanvoeren van de gebruikelijke verwachtingskloof – is er nooit gekomen.

Daarnaast was het opvallend dat het besef dat de accountant ook een systeemrol heeft, eigenlijk helemaal niet leefde bij het beroep. De toenmalige voorzitter van het NIVRA verbaasde zich na een discussie met de Tweede Kamer over de toebedeelde systeemrol. Hij was er zelfs een beetje trots op, maar besefte te weinig dat we naar de mening van het maatschappelijk verkeer ernstig gefaald hadden in deze rol.

De crisis zorgde ook voor nieuwe schandalen in de accountancy. En misschien klinkt het wat cru, maar dat was ook wel te verwachten. De eerste schandalen hadden niet geleid tot een significant andere rol van de accountant; die ging gewoon door met wat hij altijd al deed. De oplossing kan alleen liggen in een brede aanpak van het governance vraagstuk.

4 Disruptieve werking van technologie

Oorspronkelijk heette dit hoofdstuk ‘De snelle technologische en maatschappelijke veranderingen’, totdat ik ongeveer een jaar geleden stuitte op de term ‘disruptive technology of innovation’. Hieronder wordt verstaan: A disruptive innovation is an innovation that helps create a new market and value network, and eventually disrupts an existing market and value network (over a few years or decades), displacing an earlier technology. The term is used in business and technology literature to describe innovations that improve a product or service in ways that the market does not expect, typically first by designing for a different set of consumers in a new market and later by lowering prices in the existing market.

De sterke technologische ontwikkeling, gevoed door onder andere het internet en steeds krachtiger wordende microprocessoren, zorgt er – mits slim ingezet – voor dat bestaande businessmodellen verdwijnen en dat er nieuwe ontstaan. Ondanks de recente crisis lijkt het wel of de aarde elke dag weer een stukje sneller draait. De opkomst van (mobiel) internet zorgt ervoor dat we 24/7 online zijn, en het lijkt wel of we ons er nauwelijks nog van kunnen losmaken. De informatie op het internet neemt inmiddels een kolossale omvang aan, waardoor er nieuwe hulpmiddelen (big data) nodig zijn om deze überhaupt nog te kunnen ontsluiten. Door social media zijn ‘vriendschappen’ virtueel geworden en is iedereen in staat om zijn mening te geven, mits hij zich houdt aan de maximale lengte van 140 karakters (twitter). In Nederland is er vrijwel geen huishouden meer zonder computer en de computer is getransformeerd naar een tablet, die gewoon op schoot kan. Waar vroeger de defensie-industrie en het bedrijfsleven de marsroute van de ICT-ontwikkelingen bepaalden, wordt die nu bepaald door de consumenten.

Ondernemingen worstelen ook met deze vraagstukken. De reisbranche en de retail worden vaak als voorbeeld aangehaald van branches die flink geraakt zijn door deze ontwikkelingen. Maar ik durf inmiddels wel te stellen dat er geen enkele branche zal zijn die de gevolgen niet gaat voelen van de misschien wel nieuwe technologische revolutie waarin wij ons bevinden.

In deze veranderende wereld staat de accountant met een gereedschapkist in zijn hand die nog dateert uit de vorige eeuw. Erger nog; er zijn nog accountants die durven te stellen dat zij nog steeds om de computer heen controleren. Binnen het beroep is er weinig innovatie, als het gaat om het ontwikkelen van nieuw gereedschap dat beter voldoet aan de omgeving van vandaag. En dat terwijl in laboratoria op universiteiten inmiddels algoritmen worden ontwikkeld die het werk van een accountant grotendeels kunnen vervangen. De vraag is dan ook: gaat ons beroep deze technologische revolutie overleven of zullen er nieuwe spelers opstaan die onze markt gaan overnemen?

5 Verwarring

Voordat ik naar de door mij bedachte oplossingen ga, wil ik u een beetje deelgenoot maken van de verwarring in mijn hoofd. Dat is noodzakelijk om de oplossingen dadelijk beter te kunnen duiden. Als u mij vraagt of de accountancy in de afgelopen jaren een groot aantal steken heeft laten vallen, dan is mijn antwoord een volmondig ‘JA!’. Maar wat bij mij toch wel blijft knagen is de vraag of de accountant daar dan als enige verantwoordelijk voor is? Mijn antwoord daarop is een volmondig ‘NEE!’.

Als je de discussies over het beroep volgt, en ook ziet wat er in de politiek wordt gesteld, dan lijkt het haast zo te zijn alsof de accountant de enige is die verantwoordelijkheid draagt. Daarom kom ik terug op de systeemrol van de accountant. Volgens het beroep ligt die vooral op het gebied van de jaarrekening, maar we zien dat er maatschappelijk behoefte is aan een veel bredere systeemrol van de accountant. Binnen dat systeem zijn er echter nog meer spelers die van belang zijn. En voor een goed werkend systeem is het noodzakelijk dat iedereen binnen het systeem dan ook de juiste rol speelt. Door alleen de regelgeving voor de accountant aan te scherpen en niets te doen aan zijn systeemrol dan wel de rol van anderen binnen het systeem, krijgen we naar mijn mening geen duurzame verbetering van ons financiële systeem en zullen we geconfronteerd blijven worden met de lacunes van datzelfde systeem.

Voor een duurzame verbetering van het accountantsberoep is er meer nodig dan alleen wat nieuwe regelgeving rondom het beroep. Ik heb het al geschreven in mijn inleiding; ik ben bang dat de door de politiek geïnitieerde discussie niet gaat leiden tot duurzame verbetering van het beroep. Het besef dat daar veel meer voor nodig is, ligt voor een gedeelte ook buiten de reikwijdte van het beroep.

6 Externe oplossingen

6.1 Naar een nieuw mandaat van het maatschappelijk verkeer

De identiteitscrisis van het beroep is alleen op te lossen door een nieuw helder mandaat van het maatschappelijk verkeer; dat bepaalt immers wat zij wenst van de accountant. Hierbij herhaal ik dan wel even de aantekening uit mijn vorige hoofdstuk: daarbij moet goed worden gekeken naar de rol van de accountant binnen het systeem en ook naar de rol van de andere spelers binnen het systeem. Naar mijn mening moet de accountant een veel bredere rol binnen de governancestructuur krijgen van een organisatie om zijn rol naar behoren uit te kunnen voeren. De accountant moet zich niet alleen beperken tot de jaarrekening, maar zou ook moeten rapporteren over de volgende zaken:

relevante risico’s voor de onderneming en het risicomanagement;
opzet en werking van de administratieve organisatie en interne beheersing;
fraude binnen de organisatie, werking van een klokkenluidersregeling, etc.
de beloningsstructuur van het management;
invulling van de governance binnen de organisatie;
continuïteit en betrouwbaarheid van de geautomatiseerde gegevensverwerking;
wijze van waarderen van de verschillende balansposten.

In plaats van de accountantsverklaring zou de accountant bij de jaarrekening een rapport van bevindingen moeten publiceren, waarin hij uitvoerig rapporteert over de bovenstaande punten. Dit wettelijk vastgelegde mandaat is overigens een minimumpositie; de raad van commissarissen dan wel de aandeelhoudersvergadering kan als opdrachtgever de accountant vragen om aanvullend onderzoek te doen.

Gezien de nieuwe positie van de accountant binnen de governance van de organisatie zal de accountant alleen nog maar rechtstreeks rapporteren aan de raad van commissarissen en aan de vergadering van aandeelhouders. Het management van de huishouding is in principe ook object van onderzoek geworden.

De benoemingstermijn van de accountant is gelijk aan die van de maximale zittingstermijn van de raad van commissarissen, namelijk 3 termijnen van 4 jaar. Na elke periode van 4 jaar zal de accountant door de algemene vergadering van aandeelhouders herbenoemd moeten worden.

6.2 Selectie accountant op basis van kwaliteit en deskundigheid

Door de verplichte roulatie van accountants vindt er op dit ogenblik een grote stoelendans plaats bij de OOB-organisaties. Hoewel er geen formele statistieken van bekend zijn, blijkt dat de gemiddelde prijs van de opdrachten gedaald is met 20%. In de meeste gevallen nemen de kantoren de inwerkkosten van het eerste jaar voor hun eigen rekening. Het gemiddelde uurtarief van de assurancewerkzaamheden is daarbij lager geworden dan het gemiddelde tarief voor een loodgieter in dit land. Het is de vraag of de duurzame kwaliteit van het accountantsberoep gebaat is bij een dergelijke ontwikkeling. Deze prijsstelling is alleen mogelijk indien het accountantskantoor op andere wijze lucratieve adviesopdrachten binnen weet te halen. De vraag is of dat nog wel kan met de aangescherpte regelgeving over de samenloop van advies- en assurancewerkzaamheden.

Naar mijn mening moet de selectie van een accountant plaatsvinden op basis van kwaliteit en deskundigheid en niet op basis van prijs. Kortom, een beauty contest in plaats van een price contest. De accountantswerkzaamheden moeten op zichzelf tot een normaal gezond rendement leiden. Wat mij betreft geldt daarbij een absoluut verbod op het verlenen van andere adviesdiensten door het kantoor dat de assurance uitvoert. Ik pleit niet voor audit-only kantoren, maar wel voor een audit-only relatie tussen accountant en cliënt.

Toezicht op de selectieprocedure zal moeten plaatsvinden door de AFM. Ik heb daar ooit bij de totstandkoming van de Wta ook voor gepleit. Het was natuurlijk opvallend dat KPMG ruim een ton minder in rekening bracht bij Vestia dan Deloitte. Heeft men door minder tijd dan ook minder gezien? En bij Imtech wilde men uit kostenoogpunt geen halfjaarscontrole meer, juist in de periode dat de fraude met het Poolse pretpark ontstond. Er is volgens mij een relatie tussen de prijs die voor de controle wordt betaald en de kwaliteit van de uitvoering.

6.3 Uitbreiding definitie OOB’s en andere grondslagen voor bepaling van de wettelijke controle

Onderdeel van het nieuwe mandaat moet ook een nieuwe definitie zijn van het begrip Organisaties van Openbaar Belang (OOB). Vanuit mijn gezichtspunt bezien vallen er nu te weinig organisaties onder deze definitie. Die definitie zou naar mijn mening echt moeten gaan over het openbaar belang van organisaties en dus ook over de maatschappelijke uitstraling als er zaken fout gaan.

Tegelijkertijd worstel ik met de wettelijke controle in het mkb. De huidige grondslagen die bepalen of een onderneming wel of niet onder een wettelijke controle valt, werken naar mijn mening niet. We vallen organisaties met een wettelijke controle lastig die daar qua structuur, financiering en governance helemaal niet geschikt voor zijn. Dit leidt tot de rare situatie van het jaarlijks afgeven van een oordeelsonthouding. Het simpelweg verhogen van de huidige grenzen is daarop niet het antwoord. Misschien moeten we nadenken over een andere wijze van controle die hier beter bij past; zowel maatschappelijk als naar de onderneming toe.

6.4 Maatschappelijke signaalfunctie van het beroep

Een paar jaar geleden is de NBA gestart met de maatschappelijke managementletter. Dit initiatief zou geïntensiveerd moeten worden. De mening van de accountant moet niet alleen in beslotenheid hoorbaar zijn, maar ook in het openbaar. Zonder dat dit grote invloed heeft op bijvoorbeeld koersontwikkelingen van ondernemingen. Een goed voorbeeld vond ik de standpunten die naar buiten zijn gebracht rondom de ziekenhuizen; dit kan op uitgebreidere schaal plaatsvinden. Bovendien helpt dit de individuele accountant om zijn rug recht te houden als hij zaken veranderd wil hebben.

7 Interne maatregelen

Maar de verandering moet niet alleen van buiten komen; de echte verandering zal binnen het beroep plaats moeten vinden. De laatste tijd is er te veel misgegaan wat gewoon aan de cultuur binnen de kantoren lag. Dat kan niet, dat mag niet en dat moet dus ‘gewoon’ veranderen.

7.1 Accountancyeed

Ik ‘ben niet zo van een eed afleggen’. Maar ik vind het wel opvallend dat ik de enige bestuursvoorzitter ben geweest die publiekelijk de door Jules Muis bedachte eed voor accountants heeft ondertekend. Blijkbaar durfde niemand anders voor zijn eigen handelen publiekelijk verantwoording te nemen. Zo spannend is die eed nu ook weer niet:

Ik, Fou-Khan Djeh Tsang, voorzitter raad van bestuur, ben van 1 oktober 2006 tot op heden werkzaam bij Alfa Accountants en Adviseurs. En verklaar hierbij dat mij uit mijn verbonden werkzaamheden van de afgelopen jaren geen mogelijke kwade zaken bekend zijn die de reputatie van mijn kantoor dan wel het accountantsberoep belangrijk in gevaar kunnen brengen.

Getekend,

Wageningen, 24 april 2014

Ik ben hier erg van geschrokken; dit past niet bij een beroep dat steunt op een maatschappelijk mandaat. Ik denk dat het daarom wel belangrijk is dat alle accountants een dergelijke eed moeten afleggen om hun inschrijving in het register te kunnen handhaven. Degenen die dat niet willen, moeten simpelweg worden uitgeschreven uit het register.

7.2 Besturingsmodel en governance accountantskantoren

Jarenlang hebben accountants de fabel verspreid dat kantoren alleen maar geleid kunnen worden door partners. Daarnaast hebben veel grote kantoren een beetje een loopje genomen met de governance, door in de RvC alleen of met grote meerderheid partners te benoemen. Ja, dan krijg je een lekkere, goede, kritische cultuur. Om dat een beetje te verbloemen, is de commissie publiekelijk belang in het leven geroepen, maar dat was natuurlijk ook een tandeloze tijger. Nee, accountantskantoren moeten gewoon voldoen aan de governanceregelgeving en als maatschappelijk bewaker van de governance moeten ze daar natuurlijk zelf in uitblinken. Dus: een goede kritische RvC met buitenstaanders daarin; dan schaffen we de commissie publiekelijk belang gelijk weer af. Natuurlijk moeten kantoren zelf hun bestuurders kunnen kiezen. Ik pleit daarbij wel voor meer professionaliteit. Dus geen bestuursfunctie met daarnaast nog een klantenportefeuille. En misschien moet die functie dan ook voor een wat langere periode worden bekleed.

7.3 Rechtvaardig verdienmodel

Binnen de discussie is het heel veel gegaan over het verdienmodel. Het eerste dat we als beroep moeten beseffen, is dat we een wettelijke taak hebben met een maatschappelijke rol. Anders gezegd: we hebben als beroep een wettelijk monopolie op een bepaalde vorm van dienstverlening. Dan moet je het niet raar vinden als dat maatschappelijke verkeer ook wat vindt van je beloning; zeker in de huidige tijdgeest.

Ik denk dat het belangrijk is dat accountantskantoren transparant zijn over hun verdiensten, zowel voor de wettelijke taak als voor de overige dienstverlening. Dat moeten ondernemingen al zijn in hun jaarrekening, dus waarom kantoren niet? OOB-kantoren zullen een separate winst-en-verliesrekening moeten opstellen voor de wettelijke dienstverlening, zodat inzichtelijk is wat er wordt verdiend binnen de wettelijke controlepraktijk. Eerder heb ik al gepleit voor een audit-only relatie in het OOB-segment. De kantoren zullen dus ook audit-only moeten rapporteren. Daarnaast zal inzichtelijk moeten zijn wat een auditpartner als beloning krijgt, wat daarvan afkomstig is vanuit de wettelijke controlepraktijk en welk deel hij krijgt door middel van een bijdrage vanuit andere dienstverlening binnen de groep. Zoals al aangegeven in §6.2, zal de wettelijke controlepraktijk een gezond rendement moeten behalen.

Of deze beloning te hoog is, moet het maatschappelijk verkeer bepalen. Ik denk dat in het geval wij weer naar een maatschappelijk relevant beroep toe kunnen groeien – met onder andere de genoemde maatregelen in § 6.1 – de beloning minder een issue zal zijn.

7.4 Naar een echte lerende cultuur binnen de accountancy

We moeten ook naar een echt lerende cultuur binnen de accountancy. De huidige PE-structuur heeft zijn langste tijd gehad, iedere accountant zal gestructureerd moeten werken aan zijn kennis. De kantoren moeten meer sturen op de competenties die accountants moeten bijleren. Alleen voor gestructureerde opleidingen met een examen worden nog PE-punten verstrekt. Dus geen lezingen, borrels, presentaties, etc. meer, maar echt gedegen opleidingen.

7.5 Vorming van een accountancylab

Het is ook wel een beetje tijd voor een renaissance in de accountancywetenschap. Mijn commentaar: te weinig vernieuwend, te weinig wetenschap, te weinig verbinding met andere disciplines. Het is daarom tijd voor een nieuw wetenschappelijk accountancylab. En even voor de duidelijkheid: dat moet niet worden ondergebracht bij een van de huidige ‘accountancyuniversiteiten’. Zo’n lab moet vanaf de grond worden opgezet en ruimte bieden voor innovatief accountancyonderzoek. Ik denk dan bijvoorbeeld aan onderzoek naar algoritmen, die ingezet kunnen worden voor de accountantscontrole. Of aan hoe we nu echt slimme audittoepassingen kunnen maken met gebruikmaking van geautomatiseerde controles in systemen. Dit alles past natuurlijk ook binnen de lerende cultuur binnen de accountancy. Studenten gaan een deel van hun stage doorbrengen in dit accountancylab en leveren zo al een eerste bijdrage aan de accountancywetenschap. Maar ook ervaren accountants komen na een aantal jaren weer eens in het lab om met de nieuwste simulatiesoftware aan hun skills te werken. Naast de eerder genoemde PE-punten zou iedere accountant ook om de zoveel jaar WB (wetenschappelijke bijdrage)-punten moeten halen om op die manier mee te werken aan de wetenschappelijke uitbouw van het beroep.

Toekomst Accountantsberoep: Een telefoontje van Felix

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 07 Jul 2014 06:48:00 +0000

“Hallo, met Felix, komen jullie nog?” “Nee, sorry Felix, Tuacc komt vanmiddag niet.” “Maar jullie hadden de vorige keer zo’n goede inbreng en ik zie hier De Balie alleen maar volstromen met saaie pakken.” “Ja, dat zien wij ook Felix, de livestream werkt perfect.”

Overigens fantastisch om De Balie te kiezen als debatruimte. Ik begreep dat het hierna dicht gaat voor een grote renovatie. Hoe toepasselijk; het beroep is ook toe aan een grote renovatie. “Mannen, nu niet slim gaan doen, ik kan dus niet op jullie rekenen?” “Nee, we hebben aangegeven dat we de discussie niet zouden verstoren en we denken ook niet dat we een echt zinvolle bijdrage kunnen leveren vanmiddag. Met wat we nu in beeld voorbij hebben zien schuiven, is het toch vooral weer een herhaling van zetten. Heb je die eerste rij gezien? Daar zitten alle zwaargewichten van de Big Four; die slaan heel de discussie dood vanmiddag. Zullen gaan roepen dat het allemaal zo moeilijk is. Lijkt me een mooie titel voor het advies aan de politiek. Overigens, net zoals met het digitale debat van deze week. Volgens het persbericht hadden er 170 man aan deelgenomen. Maar ik vraag mij toch ernstig af wat die dan heel de avond hebben zitten doen. Die dachten zeker dat ze PE-punten kregen als ze deelnamen. Nee, de discussie was net zo levendig als een gemiddelde PE-bijeenkomst van accountants. “Toch heb ik het idee dat jullie mij een beetje in het ootje nemen; jullie zitten bij elkaar toch, en wat is dat achtergrondgeluid? Volgens mij zijn jullie gewoon in de buurt.” “Nee Felix, we zitten – zoals aangegeven – gewoon bij Paal 18 in Zandvoort. Het is toch veel te warm voor een debat in een zaaltje ergens in Amsterdam. We zijn gewoon vanochtend vroeg begonnen met een lange strandwandeling en daarna een beetje beachvolleyen en natuurlijk bitterballen eten. En nu kijken we collectief naar het debat. Kijk Felix, met dit weer moet je net als het Nederlands Elftal een beetje effectief spelen. We hebben drie jaar voorsprong in de discussie over het beroep. Wij zijn al die zaaltjes al lang afgeweest. Hebben via accountant.nl en twitter allang een digitaal debat gevoerd. Bijna alle aanwezigen van vanmiddag schitterden toen door afwezigheid. En nu, op het uur U, willen ze ineens zo nodig meedoen en moet er even snel een adviesje in elkaar geflanst worden. Felix, de VEB, Eumedion en Marcel gaan vandaag dingen roepen die we al lang weten. De eerste rij zal steeds bleker worden. Mompelen boos waarom dit allemaal moet. En aan het eind van de middag vragen ze aan de voorzitter van een wat kleiner kantoor om aan te geven dat ze toch wel heel erg geschrokken zijn. Daarna starten ze een klein mediaoffensiefje, gaan iets roepen dat ze iets weg willen doen, een kleine afleidingsmanoeuvre in de hoop dat de politiek roept ‘Nou, die accountants zijn toch goed bezig’. Pieter en ik hebben er een wedje op gezet. Pieter denkt geheimhouding en ik denk dat ze zelfs willen voorstellen om de wettelijke controle maar af te schaffen. Wij hebben onze punten wel helder op ons netvlies staan en we hebben inmiddels wat belletjes gedaan met de politiek om hier een biertje te komen drinken. Overigens, nog bedankt voor het mobiele nummer van Jeroen. We mogen langskomen op de boerderij; hij snakte naar een goed gesprek met leuke accountants.

Maar Felix, ik zie de zaal wat onrustig worden. Volgens mij moet je gaan, en wij moeten nu echt gaan smeren, anders worden we veel te rood.” “Ja, mannen, jammer.” “Kom anders vanavond nog even een biertje pakken, Paul Steman komt ook naar het strand. En laatste tip: zeg even dat ze hun mobiel uitzetten, want er zitten er altijd een paar bij die denken dat ze altijd bereikbaar moeten zijn.” Een paar uur later verschijnt een zichtbaar vermoeide Felix bij Paal 18: “Mannen, eerst een biertje.”

28 mei, te hoge verwachtingen?

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 26 May 2014 05:29:00 +0000

De bevestiging is binnen: ik mag op 28 mei bij de grote accountancydiscussie zijn van de NBA. De bevestigingsbrief geeft wel aan dat ik geen te hoge verwachtingen moet hebben; we veranderen het beroep niet op een woensdagmiddag van 16:00 tot 18:00 uur.

Ik snap het best wel, en ik heb ook niet te hoge verwachtingen. Ik zie het al helemaal voor mij woensdag. Na de opening vraagt de voorzitter a.i. van KPMG het woord. Bijgestaan door een collega van KPMG International maakt hij een groot excuus, naar het beroep, naar de klanten en naar het maatschappelijk verkeer. En daar laten ze het natuurlijk niet bij. Bij wijze van boetedoening doen ze in de eerste plaats een flinke donatie voor het door Jan Bouwens voorgestelde Accountancylab. Maar ook stellen ze geld beschikbaar voor een Honoursprogramma voor de beste accountancystudenten, ongeacht van welk kantoor ze komen. Dat mag van mij best het Klynveld-programma heten. En tot slot doen ze ook nog een bijdrage voor het ZOPF, het Zielige Oud-Partner Fonds. Dat fonds is voor hulpbehoevende oud-partners die na hun pensionering een commissariaat moeten aanvaarden om rond te kunnen komen. Recent was er nog zo’n gevalletje die het hele beroep in verlegenheid bracht en hardop riep ‘Het is allemaal gegaan volgens de regeltjes!’. Ja, ja, zielig hoor. Om te voorkomen dat we nog meer van dit soort gênante situaties krijgen, komt er dus het ZOPF. Behoeftigen kunnen aanspraak maken op een bijdrage uit dit fonds. Ze moeten een kleine tegenprestatie leveren door in simulatieopdrachten voor slechte bestuurder te spelen. Het schijnt dat ze die rol met verve weten te spelen.

Kijk, dit zou best wel eens 45 minuten in beslag kunnen nemen. Daarna moeten de heren helaas weg, want Nieuwsuur roept en daar zullen ze diezelfde avond nog een diepe buiging maken. Bij het verlaten van de zaal overhandigen ze echter nog een dikke stapel papieren; de zogenaamde ‘Muis-verklaringen’ van de individuele partners. Hierna is het even stil in de zaal. Iedereen snapt dat ‘de andere’ ook een gebaar moet maken. Er wordt even een snelle belpauze ingelast, maar na een kwartier staat de eerstvolgende voorzitter al op het podium. En hoewel zijn club tot nu toe redelijk buiten schot is gebleven, heeft intern onderzoek ook wel wat uitglijders naar voren gebracht. Dus maakt hij bij voorbaat al zijn excuses en ook zij doen uiteraard mee aan de eerder genoemde investering in het beroep. En hierna volgen er nog twee met een vergelijkbare boodschap. Vervolgens staat plotseling de AFM op het podium. Met licht trillende stem maakt de toezichthouder bekend onder de indruk te zijn van dit eerste gebaar van het beroep. Daarom willen ze ook graag een duitje in het zakje doen. Ze kondigen een communicatiestop over het accountantsberoep af voor een periode van drie jaar. In deze periode gaan ze met het beroep hard aan de slag om de kwaliteit op het gewenste niveau te krijgen. Nog steeds strak op de bal, en ze zullen binnenskamers een stevige toon zeker niet schuwen. Maar in het openbaar laten ze ons even met rust; een gewonde trap je immers niet na.

De dame van de catering begint achter in de zaal hard te kuchen. De zaal is in de war. Is het nu al voorbij? We waren net zo lekker bezig. De voorzitter van de NBA neemt het woord; het was een middag van veel daden en weinig woorden. Hij had eigenlijk een keur aan werkgroepen willen lanceren, maar hij snapt dat hij het momentum moet pakken. En stelt een taskforce voor, die met de energie van die middag binnen een termijn van twee weken met voorstellen moet komen. Of iedereen over twee weken weer beschikbaar is. Er klinkt een volmondig ‘JA’. Dan is het tijd voor de borrel.

Tijdens de borrel verschijnt de minister bij EenVandaag. Hij is zeer tevreden over de stap die het beroep heeft gezet. Iedereen is blij dat ze bij deze historische middag waren: er zit weer energie in het beroep! Hoge verwachtingen had niemand. Maar die heb je ook niet nodig. Alleen maar de moed en de wil om echt iets te veranderen.

Don’t be evil

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 12 May 2014 12:52:00 +0000

Ik heb veel reacties gehad op mijn laatste blog. Ook bezorgde reacties, of ik geen last had van een voorjaarsdepressie of zo. Maakt u zich geen zorgen: het gaat echt goed met mij, maar ik was knap chagrijnig van de laatste ontwikkelingen in de accountancy. En nu, na een korte offline vakantie naar de zon, ben ik weer helemaal opgeladen. Lekker veel niets gedaan, veel niet zakelijk gelezen en even 100% focus op het gezin. Maar naar het einde van de vakantie toe, na twee delen van Game of Thrones te hebben gelezen (1600 bladzijdes), was ik een beetje door mijn geplande leesvoorraad heen. Toen ik even op mijn iPad aan het grasduinen was naar wat leesbaars, stuitte ik ineens op een boek wat ik vermoedelijk een jaar geleden had gedownload. Dat gaf mij een aantal antwoorden op de vragen die juist nu in de accountancy spelen. De naam van het boek is ‘Don’t be evil’ en het is uitgegeven door het Verkennings Instituut Nieuwe Technologie (VINT), een onderdeel van dienstverlener Sogeti. Het boek gaat in op het vraagstuk hoe we nu verder moeten na de crisis, die toch vooral een vertrouwenscrisis was. Gaan we verder op de bestaande weg en denken we dat alles weer zo wordt als vroeger? Of durven we echte, grote stappen te zetten en het kwaad (evil) dat zorgde voor de vertrouwenscrisis uit onze systemen te verbannen en zo te komen tot een betere en meer duurzame samenleving? De metafoor die de auteurs gebruiken ‘don’t be evil’ is afkomstig van Google, die dit gebruikt binnen haar organisatie. Google wil geen evil organisatie zijn, omdat ze snappen dat hun businessmodel vooral gebaseerd is op vertrouwen. Als Google op de verkeerde manier zou omgaan met alle informatie die zij over ons heeft, dan zullen gebruikers Google massaal de rug toe keren. En is het bij accountantskantoren niet hetzelfde laken een pak? Ons businessmodel is ook gebaseerd op (maatschappelijk) vertrouwen en het gaat zelfs zover, dat dit vertrouwen wettelijk is vastgelegd. Echter, indien dit vertrouwen geschaad wordt door laakbaar gedrag, kan het ook zo zijn dat het maatschappelijk verkeer het vertrouwen verliest en ons beroep dus ook eindig is.

Renaissance

Don’t be evil gaat er vanuit dat je bij je handelen geen schade toebrengt aan de maatschappij en dat je daar ook transparant over bent. Volgens mij noemen wij dat ‘eer van de stand’. Dat betekent naar mijn mening dat je dus ook niet de randen van de wetgeving gaat opzoeken of deze te veel naar eigen inzicht gaat invullen. Het is dus tijd dat we het evil uit ons beroep gaan laten verdwijnen. Jules Muis stelde in zijn blog op accountant.nl een renaissance van het accountantsberoep voor. Om, in zijn woorden, het beroep van de bovenkant van de trap af schoon te vegen. Hoe? Om te beginnen door alle accountants een verklaring te laten ondertekenen met de bijgaande tekst:

Ik, [naam, functie], ben van [datum] tot op heden werkzaam (geweest) bij [naam kantoor]. En verklaar hierbij dat mij uit mijn verbonden werkzaamheden van de afgelopen tien jaar geen mogelijke kwade zaken bekend zijn (anders dan de zaken hieronder gesteld) [doorhalen indien niet van toepassing] die de reputatie van mijn kantoor belangrijk in gevaar kunnen brengen.

Getekend,

[naam]

Ik heb deze verklaring, met een kleine aanvulling, zonder aarzeling ondertekend.

Getekend,

Wageningen, 24 april 2014

Helaas moet ik constateren dat nog geen enkele andere bestuurder of accountant het aandurft om deze verklaring in te vullen. U ziet ook dat ik hem heb aangevuld, want we denken aan het hele beroep en niet alleen aan ons eigen kantoor. Vandaar de toevoeging “dan wel het accountantsberoep belangrijk in gevaar kunnen brengen.”

Governance

En na het invullen van de bovenstaande verklaring gaan we er ook voor zorgen dat de governance van de kantoren eens een beetje op orde komt. Het is natuurlijk niet uit te leggen dat bij een aantal grote accountantskantoren de RvC of RvT bestaat uit eigen partners. Dat is extern toezicht van een niveau van ‘Wij van WC-eend adviseren WC-eend’. Hoe kun je als kantoor nu bij klanten opmerkingen maken over governance terwijl je eigen governance een lachertje is? In een discussie van de afgelopen tijd zei een accountant tegen mij: ‘Nou, die commissarissen hebben ook zitten slapen voor de crisis hoor. En moeten die nu toezicht gaan houden?’ Maar ja, had de accountant de commissarissen dan niet eens een keer moeten wijzen op hun verantwoordelijkheden? En laten wij het als accountantskantoren dan eens een keer anders doen. Niet weer terugvallen op the old boys-netwerk, maar spannende commissarissen kiezen. Een paar krachtige vrouwen benoemen die al dat accountantstestosteron een beetje kunnen intomen. Nee, het accountantsberoep zou hier toch het voorbeeld moeten geven naar de toekomst toe.

28 mei

28 mei aanstaande houdt de NBA een discussie over dit alles. Laten we het niet bij een discussie houden, maar die dag ook gelijk tot actie overgaan. We tekenen collectief de verklaring van Muis, we kondigen daadkrachtige stappen aan om het beroep te gaan hervormen. Ja, een echte renaissance; wedergeboorte van het mooiste beroep. U heeft het door: ik ben weer helemaal de oude.

De accountancydiscussie is dood!

noreply@blogger.com (Fouk) — Wed, 23 Apr 2014 10:34:00 +0000

Er is een bekend gezegde: ‘Je moet stilzitten als je geschoren wordt’. En iedereen zit nu dus doodstil, denk ik. De afgelopen weken staat er iedere dag wel iets op de voorpagina van de krant wat betrekking heeft op accountants. Eén kantoor komt wel heel veel in het nieuws; het heeft geen zin om dit hier te herhalen. Terecht wordt er in de politiek natuurlijk gevraagd of dit tekenend is voor de sector. Misschien wel, misschien niet. Ik weet het niet. Maar wat ik wel weet, is dat het de sector geen goed doet. En dat anderen nu de mond niet open doen... Tja, dat gezegde van dat stilzitten. Maar hoe lang moet je stil blijven zitten? Natuurlijk past bescheidenheid op dit ogenblik. Maar vandaag of morgen wordt er weer over ons beslist. Weer nieuwe regelgeving, omdat we het blijkbaar niet kunnen. Of willen we gewoon niet? Je zou verwachten dat er veel intern gediscussieerd wordt, maar dat valt ook wel mee. Ik mocht de afgelopen twee weken twee keer voor een grote groep accountants staan. Nimmer werd er voorgesteld om eens van de agenda af te wijken. Om in discussie te gaan. Ook geen vlammende betogen of verhitte discussies bij de koffieautomaat. Het is natuurlijk ook hoogseizoen, u bent allemaal heel druk. Dat hebben we gemerkt. Vorige week een moeilijke beslissing genomen: het Tuacc-event in juni gaat niet door, te weinig belangstelling. U had geen zin in Happyland. Veel te vrolijk voor de tijdgeest, ik snap het best. Eerder heb ik gepleit voor grote stappen in het beroep; die zijn echt nodig. Maar ik heb op geen enkele wijze bijval gehad, anders dan van altijd hetzelfde clubje trouwe optimisten binnen het beroep. De discussie is dood, het beroep zit in een crisis en u zit stil. Ik weet het ook niet meer....

Kom naar het Tuacc Happyland event

noreply@blogger.com (Fouk) — Fri, 14 Mar 2014 14:11:00 +0000

Ben je nu op kantoor? Zit je thuis op de bank? Doe je ogen eens dicht en denk aan je werkweek! Wat zie je? Stapels werk, strakke planningen en een lange to do lijst?

En wat voel je? Zorgen om wat er in de markt wel of niet allemaal gebeurt? Twijfels of klanten enige toegevoegde waarde herkennen in wat je voor ze doet? Opwinding over de kansen die jij ziet? Stress over de focus op kwaliteit en aangescherpt toezicht op naleving van kwaliteitsregels?

Als je alles mag samenvatten in maximaal drie woorden, wat is het dan? "Business as usual", "game changing plans" of "Stay Calm Relax".Iedereen ziet en voelt andere dingen. Kans is groot dat we allemaal één gevoel delen en dat is liefde voor het mooiste vak. We delen ook de behoefte aan inspiratie en verbinding van positieve energie. We worden samen enthousiast van goede discussie en kennisdeling rondom innovatie en ondernemerschap.

De impact van Tuacc is niet te meten in nieuwe regels, nieuwe producten of diensten. Tuacc is een beweging, een flow, een mindset. Niemand is Tuacc, samen zijn we Tuacc. Als Tuacc vieren we graag de schoonheid van het vak. We hebben er over geschreven, we hebben er over gedebatteerd en we hebben er samen over gebrainstormd. Nu willen we een stap verder, we willen uit de comfortzone op zoek naar nieuwe energie en inspiratie. Happyland in the making!

Op 4 juni organiseren we daarom in samenwerking met AFAS software het Tuacc Happyland Eventwaar innovatie en ondernemerschap centraal staat. Een event waar Tuacc verbindingen en vriendschappen weer aangehaald kunnen worden en waarvoor drie Positieve Energie punten worden toegekend.

Programma
We werken aan een programma met aansprekende sprekers op het snijvlak van innovatie en ondernemerschap. Sprekers met een frisse blik, geen Yesterday's men, unieke sprekers die je niet snel verwacht op een accountancyevent.

De spekers die reeds hebben toegezegd om een bijdrage te leveren aan dit unieke evenement zijn:

Daan Roosegaarde

Artist and innovator Daan Roosegaarde (1979) is internationally known for creating social designs that explore the relation between people, technology and space. His Studio Roosegaarde is the social design lab with his team of designers and engineers based in the Netherlands and Shanghai.

With projects ranging from fashion to architecture his interactive designs such as Dune, Intimacy and Smart Highway are tactile high-tech environments in which viewer and space become one. This connection, established between ideology and technology, results in what Roosegaarde calls 'techno-poetry'.

Sander Duivestein

Sander Duivestein is Trendwatcher Nieuwe Media bij ViNT (Verkenningsinstituut Nieuwe Technologie), het onderzoeksinstituut van Sogeti. Hij is tevens een spreker en co-auteur van de boeken 'Me the Media', een boek over de sociale revolutie in de media, het boek 'Collaboration in the Cloud' over samenwerken in cloudachtige omgevingen en het boek "Don't Be Evil", een boek over de crisis en over duurzaamheid. In januari 2012 is zijn boek "The App Effect" verschenen, over de businessimpact van nieuw informatiegedrag in het post-pc-tijdperk.

3e spreker

We zijn nog bezig met de derde hele mooie spreker. Er is veel over hem gesproken en geschreven en het zou heel mooi zijn als ook hij zijn bijdrage wil leveren aan het Tuacc event.

Praktische informatie

We starten om 13:30 met de inloop en sluiten om 17:30 met een Happy Ending (bier en bitterballen). Sommige dingen moet je niet veranderen! Mediaplaza is gevestigd in het Jaarbeursgebouw in Utrecht en rondom de Jaarbeurs is voldoende betaalde parkeergelegenheid. Ook met het openbaar vervoer is Mediaplaza goed te bereiken het ligt op loopafstand van Utrecht CS.

Kosten

De kosten van dit seminar bedragen 295 euro (inclusief BTW) per persoon. Aanmelden gaat heel simpel bovenaan deze website. LET OP OP DEZE AANMELDSITE STAAN TWEE BETALINGSMETHODEN (PAYPAL EN OVERIGE BETAALMETHODEN) KIES ALTIJD VOOR OVERIGE BETAALMETHODEN EN DAN OFFLINE BETALEN.

Per omgaande krijg je dan van ons per mail een factuur die wij graag binnen twee weken betaald zien op bankrekeningnummer NL83ABNA0596561385 ten name van Stichting Tuacc in Rotterdam. Krijg je de mail niet (ook niet in je spamfolder) mail dan even naar ftsang@alfa.nl en we zorgen dat je een kopie krijgt. In de mail zit ook je toegangsbewijs tot het seminar. Voor de PE registratie is het essentieel dat je toegangsbewijs meeneemt naar het event.

Hoofdsponsor

Hoofdsponsor van dit Tuacc event is AFAS software uit Leusen. AFAS wil net als Tuacc laten zien dat het ook anders kan. AFAS Software legt zich al meer dan 25 jaar toe op de ontwikkeling, verkoop, distributie en implementatie van de geïntegreerde software voor de gehele accountancybranche.

Positieve Energie (PE) punten

Jullie weten hoe wij denken over PE punten! Maar omdat we een vergoeding vragen en wij ervan

overtuigd zijn dat jullie met veel Positieve Energie weg zullen gaan stellen wij 3 PE punten beschikbaar. Voor de registratie van de PE punten is het wel essentieel dat je je toegangsbewijs meeneemt naar het event want wij werken natuurlijk niet met die rare intekenlijsten uit het jaar nul. Laat je ticket scannen door een van de Tuacc-ers en de PE-registratie is voor elkaar.

Namens het Tuacc Happy Event Team tot 4 juni!

Online registratie voor evenementen voor Tuacc Happyland, een middag uit je comfortzone mogelijk gemaakt door Eventbrite

Internet of things

noreply@blogger.com (Fouk) — Wed, 15 Jan 2014 12:28:00 +0000

De afgelopen week was de CES er weer: de grootste consumentenelektronicabeurs ter wereld. Voor de oudere jongere kan ik het nog wel uitleggen als de Firato – maar dan vele keren groter. Heel veel merken, behalve natuurlijk Apple, gebruiken de CES om de laatste stand van hun kunnen te laten zien. Je hoeft er overigens niet eens naar toe, want alle grote technobloggers maken tijdens de CES overuren om de laatste nieuwtjes, compleet met videoreviews, bij ons te brengen. Maar de CES is ook belangrijk voor de zakelijke markt. Werd technologie vroeger voornamelijk bepaald door innovaties in de defensie-industrie en de zakelijke markt, vandaag de dag bepaalt de consumentenmarkt de ontwikkelingen. Thuis hebben we vaak mooiere spullen dan op de zaak.

Opmars
Al dat nieuws overziend kunnen we stellen dat het ‘internet of things’ bezig is met een onstuitbare opmars. Waren we vroeger nog afhankelijk van een computer om het internet op te gaan, nu is die rol weggelegd voor de mobiele telefoon en de tablet. Hoewel de Chinezen nu met zulke grote telefoons – dan wel hele kleine tablets – komen, dat de grens tussen tablet en telefoon ook een beetje aan het verdwijnen is. ‘Dingen’ gaan steeds meer contact leggen met het internet. En die dingen variëren dan van een gloeilamp of een ijskast tot aan het horloge om uw pols.

In huis
We vinden het vandaag de dag al heel gewoon dat onze televisie beschikt over een internetverbinding. Hoe moeten we anders Netflix kijken? Maar in de nabije toekomst gaat dat dus veel verder. De komende jaren zal ons huis steeds ‘intelligenter’ worden door domotica en internet. Dan sturen wij de kachel, verlichting, de vaatwasser en nog veel meer zaken in huis aan via onze tablet of smartphone. Het is opvallend dat Google bezig is met de overname van Nest, een leverancier van slimme thermostaten en rookmelders. En op de Nederlandse televisie is nu reclame te zien van homewizzard. Dit is een apparaat dat je thuis installeert, waar je de verwarming, verlichting, rookmelders, de deurbel en beveiligingscamera’s aan kunt koppelen. Ook kun je je intelligente elektriciteitsmeter en gasmeter eraan koppelen, zodat je kunt zien hoe groot je verbruik is. Philips heeft alweer een tijdje de Hue-lampen op de markt. Dit zijn ledlampen die via internet verbonden zijn met je smartphone, waarmee je onder andere kunt instellen dat de lampen van kleur veranderen wanneer je bijvoorbeeld een mail binnenkrijgt of je telefoon gaat.

Wearables
Daarnaast komt internet of things tot leven met ‘wearables’. We hadden Nike al, die door middel van een klein kastje aan je schoenen precies kon meten hoe lang en hoe ver je had hardgelopen. Maar nu komen pas de echte wearables eraan. Als eerste zal ons horloge de komende tijd veel digitaler worden en een verlengstuk worden van onze smartphone. Iedereen verwacht dat alle grote spelers snel zullen komen met iwatches of iets wat daarop lijkt. Pebble heeft via Kickstarter inmiddels 300.000 iwatches verkocht en kondigde op de CES een nieuwe lijn aan en een eigen app store met applicaties die kunnen draaien op je horloge. Wat je daar dan mee kan? Door een koppeling met Google Maps kan hij instructies geven hoe je moet lopen. Uiteraard kun je ook je mail en socialmediaberichten op je horloge gaan lezen. Maar ongetwijfeld zul je er dadelijk ook thuis de lichten mee aan kunnen doen of de verwarming van je auto aanzetten.

De auto
Om met dat laatste dan maar af te ronden; ook de auto is natuurlijk een ding dat de komende tijd meer en meer connectie zal krijgen met het internet. In navolging van Tesla zullen auto’s steeds meer een groot scherm krijgen in plaats van heel veel knopjes. En via een app kun je je auto openmaken, sluiten, de bandenspanning controleren en ga zo nog maar even door. Recentelijk heeft Google aangekondigd dat ze het android besturingssysteem geschikt gaan maken voor de aansturing van auto’s en de eerste merken hebben zich al geconformeerd aan deze standaard. Ook Microsoft en Apple lonken richting dit soort initiatieven, maar zijn nog minder concreet. Hoewel, binnenkort heeft Apple vast weer een sessie met nieuwe ontwikkelingen en zou Tim Cook dan eindelijk one more thing hebben en de Apple auto aankondigen?

Happy2014

noreply@blogger.com (Fouk) — Tue, 31 Dec 2013 16:15:00 +0000

Ik wens jullie een gezond, gelukkig en liefdevol 2014.

Radicaal renovatieplan accountantsberoep

noreply@blogger.com (Fouk) — Fri, 19 Jul 2013 06:05:00 +0000

We kunnen na het laatste rapport van de AFM bij de pakken neer gaan zitten. We kunnen ook protest aantekenen óf – en dat is denk nog het meest waarschijnlijke – we bagatelliseren het en we blijven gewoon doormodderen. In een reactie op accountant.nl stelde ik al voor dat het tijd is voor een grondige renovatie van het accountantsberoep. Ik ben alleen bang dat het weer een gepolder wordt, vol met commissies met voorspelbare namen die allemaal weer komen met hun heilige huisjes of kantoorbelangen. Nee, het is tijd voor een radicalere beweging en wel snel ook.

Dus ik stel voor dat een aantal mensen uit de accountancy zich een week opsluit ergens op de hei. En niet de bobo’s en bestuurders, maar juist de mensen die nog dicht op het vak zitten. Onder leiding van bijvoorbeeld iemand als Herman Wijffels, die wel vaker in staat bleek om onvolkomenheden samen te smeden. De eerste dagen gaan ze vooral inventariseren. De AFM komt langs en legt uit waar het mis gaat, klanten komen langs en leggen uit waar het misgaat. Beleggers komen langs en leggen uit waar ze echt behoefte aan hebben. Bankiers komen langs om te delen waar zij de afgelopen jaren de fout hebben gemaakt. En daarna begint het broeden, want er moet een masterplan komen voor de accountancy om ons beroep te moderniseren en weer relevant te maken. Ik ben er graag bij, maar alleen maar om voor deze mensen iedere avond een heerlijke doch voedzame maaltijd neer te zetten, want er moet hard worden gewerkt. Na een week ligt er het masterplan voor de accountancy.

Het masterplan zal uitdagend zijn, een grondige vernieuwing van het beroep. De herdefiniëring van de vertrouwensman van het maatschappelijk verkeer. Geen verwachtingskloof meer, maar een vooruitstrevend beroep waarvan iedereen denkt: ‘Wow, ongelooflijk dat dat nog kan!’ Een opleiding die aanlokkelijk is voor jonge mensen en die opleidt tot een schitterend vak. Kortom, een masterplan met daarin wat iedereen al wist, maar nooit durfde.

Een week later is er een algemene ledenvergadering in de RAI en deelname is voor iedere accountant verplicht. Niet op komen dagen is onherroepelijk je titel kwijtraken. We openen de vergadering met een minuut stilte voor Hans Blokdijk, terwijl op een groot scherm zijn spannendste uitspraken worden geprojecteerd. Daarna zal het masterplan worden gepresenteerd. Geen amendementen, geen betogen, gewoon luisteren en slikken. Namens de vergadering krijgt het bestuur de opdracht om het masterplan uit te voeren en wel zo spoedig mogelijk. ‘Maar dat is helemaal niet democratisch’ hoor ik u denken. Nee, maar is alle regelgeving die we nu hebben democratisch tot stand gekomen, heeft u netjes alle ledenvergaderingen bijgewoond? Een belangrijke vraag is: ‘Waar was u in de afgelopen jaren toen het zo mis ging met ons beroep?’ Aan de zijlijn, in de luwte of hard aan het werk? Nee, dan moet je nu niet komen klagen, dan is het gewoon slikken.

Er is helaas ook maar één antwoord mogelijk en dat is ‘ja’ stemmen. Stemt u toch ‘nee’, dan moet u via de linkerdeur naar buiten. U bent dan gelijk uitgeschreven uit het beroep, geen titel meer en voortaan dus ook geen accountant meer. En nee, er komt geen overgangsregeling, geen compensatie, en ja, u moet gewoon voor de parkeergarage betalen.

Stemt u ‘ja’, dan mag u rechtsaf naar de afterparty. Maar hier geen swingende muziek en luxe bites; het nieuwe beroep houdt het sober. Bij de rechterdeur kiest u er echt voor om accountant te zijn in hart en nieren. Dat betekent ook de komende jaren een stevig programma van minimaal 80 studie-uren per jaar. En die uren heeft u pas verdiend na een schriftelijk examen. Dus niet langer gemakkelijk PE-punten bij elkaar borrelen, maar zwoegen tot in de late uurtjes. En u wordt ook stevig gereviewd; geen gezellig vaktechnisch praatje met een kopje thee. Nee, u moet aantonen dat u geschikt bent om de titel te dragen.

Het beroep is toe aan een grondige renovatie! Daar is iedereen het over eens. Laten we dat dan nu ook gewoon doen. En wel heel snel.

And the Winner is.........

noreply@blogger.com (Fouk) — Thu, 13 Jun 2013 19:47:00 +0000

Het is misschien wel een nieuwe trend; verkiezingen waar accountants een rol in spelen. Natuurlijk, we hadden al het jaarlijkse Incompany-feestje van het meest klantvriendelijke accountantskantoor. Maar nu is Exact op zoek naar de Cloud Accountant en ook AFAS heeft dit jaar weer een verkiezing voor het beste AFAS-accountantskantoor. Voor dat laatste kunt u overigens nog uw stem uitbrengen. Kijk maar eens naar de filmpjes, daar wordt u echt lekker warm van. En we hebben misschien nog wel de belangrijkste verkiezing voor de boeg: die van de AFM. De toezichthouder neemt voor de zomer 30 ‘NBA-kantoren’ onder de loep en in de zomer nog eens 20 ‘SRA-kantoren’. Helaas is de uitslag daarvan anoniem, maar als je hier als kantoor goed uitkomt, mag je jezelf daarvoor wel een prijs geven.

Maar nu even terug naar de Cloud Accountant van Exact. Een deskundige jury gaat bepalen wie de beste Cloud Accountant is. Ik heb ernstig overwogen om mijzelf op te geven. Was ik niet de eerste gebruiker van Exact Online? En heb ik niet ook nog een ander online boekhoudpakket in de markt gezet? Ik zat al in de cloud, toen anderen nog maar net de eerste geneugten van het internet aan het ontdekken waren. Ben een van de eerste gebruikers van Google Docs, geef presentaties met Prezi, sla veel privégegevens op in Dropbox en presentaties zet ik in Slideshare. Ben al jaren trouw gebruiker van 37 signals (de jury weet wel wat dat is) en zakelijk gebruiken wij Pipedrive om onze ‘leadgeneratiecampagne’ in te volgen. Oh ja, we maken ook nog gebruik van SurveyMonkey en Surveygizmo om enquêtes uit te zetten onder klanten. En ook rondom #tuacc gebruiken we natuurlijk de nodige cloud-applicaties, zoals Eventbright, om onze bijeenkomsten te regelen. Mailchimp voor het versturen van de nieuwsbrieven en Paypal om ons geld op te ontvangen. En als we socialmedia ook mogen meerekenen, dan zit ik al jaren op Twitter, Linkedin en Facebook. Gebruik Hootsuite om dat een beetje eenvoudig te kunnen beheren. Ben een beetje aan het spelen met Google+ en het recent door accountants ontdekte Path gebruik ik al meer dan een jaar. Kortom, persoonlijk denk ik wel dat ik een aardige Cloud Accountant ben.

Toch heb ik het niet zo op verkiezingen waarvoor je jezelf moet opgeven. Ook bij deAFAS-awards is dat het geval. Ik vraag mij af hoe dat dan gaat. Besluit je met de directie dat je je kantoor op gaat geven voor de awards? En hoe worden de genomineerden dan bepaald?Zou het niet chiquer zijn als een commissie van wijze mannen dat gaat bepalen? Nee, de waardevolste hoofdprijs die je kunt behalen, komt toch bij de AFM vandaan. Hierbij kun je jezelf alleen positief profileren door het gewoon echt heel goed te doen. Zo halverwege juli wordt de uitkomst van de ‘NBA-kantoren’ bekend. Bij veel deelnemende kantoren zal de spanning even hoog oplopen als bij mijn middelste zoon, die dit jaar eindexamen deed.

Innoveren is meer dan bier en bitterballen

noreply@blogger.com (Fouk) — Thu, 06 Jun 2013 18:39:00 +0000

Het Tuacc Innovatieplatform begint op stoom te komen. Na de kick-off op 26 juni aanstaande volgt een bijeenkomst samen met ondernemers. Waarom nu die confrontatie met de klanten? Omdat het belangrijk is dat we aansluiting houden met onze klanten en het maatschappelijk verkeer. Te vaak merk ik dat accountants toch wel heel goed zijn in het bedenken wat goed is voor de klant. Maar dat ook vragen aan de klant, vinden we eng.

Vorige week tijdens het Accountancynieuws ICT-event had ik een mooie slide, waarop ik al dromend mijn Google glass opzette. Dankzij intelligente big data kreeg ik door dat ik een bepaalde klant moest bellen, omdat zijn kredietovereenkomst over 3 maanden zou gaan verlopen. ‘Dat is de verantwoordelijkheid van de klant!’ scandeerde een cynische accountant 1.0 vanaf rij vier. Een wrede verstoring van mijn droom, maar een mooi voorbeeld van hoe wij als accountants nog denken. Afschuiven en vooral geen verantwoordelijkheid nemen. En denkt u nou niet dat dit een geïsoleerd geval is. Uit recent onderzoek van Exact blijkt dat ruim 85% van de ondernemers hun accountant niet proactief vindt.

In het huidige tijdsgewricht waarin de klant steeds mondiger en veeleisender is, kan dat niet meer. Wij moeten juist proberen om de verwachtingen van onze klanten te overtreffen. Dat lukt dus blijkbaar niet in 85% van de gevallen. Ik sprak zelf nog niet zo lang geleden een ondernemer die mij het volgende verhaal vertelde. Hij had zijn accountant gebeld, omdat hij zowel in zijn persoonlijke als in zijn zakelijke leven voor een aantal belangrijke keuzes stond. Hij had zijn accountant uitgenodigd voor een goed gesprek. Ze waren gaan zitten, het werd inderdaad een goed gesprek en de accountant zou nog terugkomen op een aantal dingen. Toen hij diezelfde accountant een paar maanden later belde om te vragen of er nog iets kwam, gaf de accountant aan dat hij er nog even niet aan toegekomen was. Omdat hij het te druk met zijn werk had.

Kortom, er is nog wel een hoop te verbeteren in de rol tussen accountant en ondernemer/klant. Daarom willen we de 26e ook graag in gesprek met ondernemers. Om te vragen hoe zij onze rol zien en om te horen waar ze innovatie van ons verlangen. Alleen door te vragen word je wijzer. Dus doe eens gek, neem een van je klanten mee en kijk wat je van elkaar kunt leren.

Schrijf je hier in voor het Tuacc event

Disruptive

noreply@blogger.com (Fouk) — Mon, 03 Jun 2013 18:12:00 +0000

In de laatste Accountancynieuws heb ik een artikel geschreven over disruptive technologieën die het zakelijke landschap drastisch veranderen. Op de AN ICT-dag van 30 mei jl. ging ik daar nog wat dieper op in. Er zit nog veel meer achter! Daarom deze blog, waarin ik graag wil verwijzen naar een aantal artikelen en presentaties die de basis waren voor mijn verhaal.

Als eerste dit filmpje:

Zo dachten wij dus over de mobiele telefoon in 1999, iets wat we vandaag de dag heel gewoon vinden. Dit sluit mooi aan op de woorden van Alexander Leppink tijdens de AN ICT-dag: ‘Wat vandaag innovatief lijkt, is morgen gewoon’.

Maar terug naar disruptive technologieën. De inkt van het artikel was nog niet droog, of er kwam een heel mooi praktijkvoorbeeld langs – hoewel dit natuurlijk voor de betrokkenen dramatisch is. Ik doel daarbij op het faillissement van Free Record Shop, ooit een van de succesvolste Nederlandse retailconcepten. Maar met de digitalisering van muziek en beeld was het businessmodel van Free Record Shop niet meer houdbaar. En legendarisch waren de woorden van de oprichter: ‘Ik snap de moderne consument niet meer’. Ja, dan heb je last van disruptive technologieën.

Strategisch adviesbureau McKinsey besteedt veel aandacht aan disruptive. Ze hebben een heel mooie website en ook een goed leesbaar rapport over de 10 belangrijkste disruptive technologieën. Ook verwijzen zij naar twee mooie TED-filmpjes over dit onderwerp:

Tot slot ook nog even een verwijzing naar een filmpje en presentatie van Mary Meeker tijdens het D11 congres. Mary analyseert ICT- en internettrends en zij is een goeroe op dit gebied. Bent u nog een internetpessimist, of gelooft u totaal niet in social media? Kijkt u dan eens naar haar analyse. Speciaal voor accountants met heel veel cijfers.

en haar sheets

KPCB Internet Trends 2013 from Kleiner Perkins Caufield & Byers

Zoals ik in mijn artikel over disruptive technologieën aangaf, gaat het allemaal heel snel. U moet het een beetje bijbenen, anders roept ú dadelijk dat u uw moderne klant niet meer snapt.

Oh ja en hierbij mijn sheets van de AN ICT dag:

An ict dag from ftsang

K4, tweede couplet

noreply@blogger.com (Fouk) — Wed, 24 Apr 2013 10:04:00 +0000

Er is de nodige wind opgewaaid over mijn column en blog, met als titel ‘K4’. Zeker toen accountant.nl er ook nog een verhaal van maakte, en het gedurende ruim drie dagen het best gelezen artikel was op accountant.nl, kreeg ik wel de nodige vragen. Er was zelfs iemand die vroeg of ik misschien stopte met kritisch te zijn. Duuuh. If you can’t stand the heat, get out of the kitchen.

Maar toch even terug naar het verhaal, dat ging over de recente rapporten van de AFM. De minister heeft namelijk schriftelijk geantwoord op Kamervragen. En die laten niets aan duidelijkheid te wensen over. Hij schrijft:

“Op 1 januari 2013 is de wettelijke scheiding tussen controlediensten en andere werkzaamheden in werking getreden. Het was duidelijk dat dit de nodige impact zou hebben op accountantsorganisaties en hun controlecliënten. Om de overgang naar de nieuwe situatie niet al te abrupt te laten verlopen is er dan ook een overgangsregeling van twee jaar gecreëerd. Bij de plenaire behandeling van de Wet op het accountantsberoep in de Eerste Kamer op 27 november 2012 heb ik aangegeven dat deze periode van twee jaar het mogelijk moet maken om lopende adviezen af te maken. De achtergrond van deze overgangsregeling is niet geweest om op het laatste moment nog geheel nieuwe adviescontracten voor een duur van twee jaar af te sluiten. Mocht dit laatste wel het geval zijn, dan is dit inderdaad zorgelijk te noemen. De verplichte scheiding van controlediensten en andere werkzaamheden dient immers de onafhankelijkheid van de externe accountant en met het oog hierop wordt van de accountantssector hoe dan ook een gedragsverandering verlangd.”

Volgens mij is dat wel heel erg helder en hiermee is ook alle onduidelijkheid uit de lucht. EY kwam enkele dagen geleden al met een uitgebreide verklaring en met een mededeling dat zij 5 contracten niet zouden gaan uitvoeren. Ik hoop dat nu ook de andere grote kantoren gaan volgen, vergelijkbare maatregelen gaan nemen en dat ook transparant gaan communiceren. Ik hoop ook dat ze beseffen dat de grote woorden waarmee ze commentaar gaven op de AFM geen zin hadden. Dat was alleen maar schadelijk voor het beroep en daar hebben wij allemaal last van. Of, zoals de minister in zijn brief schreef:

“Het maatschappelijk verkeer wil een onafhankelijk oordeel horen over de kwaliteit van de financiële verslaggeving van ondernemingen. Dit oordeel moet afkomstig zijn van een
onafhankelijke deskundige, de externe accountant. Na de begin 2012 gehouden consultatie accountancy bleek dat alle respondenten het er over eens waren dat het maatschappelijk verkeer niet is overtuigd van de onafhankelijkheid van de accountant vandaag de dag. De accountantsbranche heeft inmiddels te maken met de nodige nieuwe wetgeving ter versterking van de gewenste onafhankelijkheid. Duidelijk is dat hiermee een gedragsverandering wordt verlangd van de accountantssector. Aangezien vertrouwen in controle door en verklaringen van accountants cruciaal is, moet hier met grote urgentie door de sector aan worden gewerkt.”

Laten wij als gehele sector (grote en kleine kantoren) nu leren van de fouten die gemaakt zijn en met grote urgentie ons beroep structureel aanpassen aan de huidige tijd. En niet door middel van dikke rapporten en mooie vergezichten, maar met concrete stappen. En iedereen mag fouten maken, zelfs onze nieuwe koning, zolang we er maar van leren!