Adil Hacıömeroğlu

HARF DEVRİMİ

2026-11-01T17:21:33.006+03:00

Harf Devrimi, halkımızın okuma yazmayı öğrenmesi için zorunluluktu. Çünkü Arap abecesinde[1] sesli harflerin azlığı, yazıp okunmasının Türkçeye uymaması bu değişikliği gerekli kılmaktaydı. Aslında abece değişikliği, Osmanlı döneminde de tartışılan bir konuydu. Bu konuda bazı çalışmalar yapılsa da yeni harflerin kabul edilmesi konusu yaşama geçmedi.

Atatürk, 9 Ağustos 1928 Perşembe akşamı Sarayburnu’nda bir halk eğlencesine katılır. Halkın coşkun sevgisiyle karşılanır. Gazi’nin aralarına katıldığını gören halk, eğlenceye ara verir. Sessizlik içinde onun konuşmasını bekler. Gazi, halka bir söylevde bulunur. Bu söylevinde, Harf Devrimi’nden söz eder.

“Bu vaziyetin bana ilham ettiği hissiyatı huzurunuzda ufak notlar halinde tespit ettim. Bunları içinizden bir vatandaşa okutacağım. Arkadaşlar, benim bu notlarım asıl Türk harfleriyle yazılmıştır. (Atatürk’ün Bütün Eserleri Cilt 22, Kaynak Yayınları, Birinci Basım: Ağustos 2007, s. 155)” Atatürk, kendisini dinleyenler arasından rast gele birini çağırdı. Yeni harflerle yazılmış metni, çağrılan kişi okuyamadı. Bunun üzerine Atatürk, gencin elinden notları alarak şunları söyledi:

“Vatandaşlar, bu notlarım Türk harfleriyle yazılmıştır. Kardeşiniz bunu derhal okumaya teşebbüs etti ve okuyabilir de. Ancak henüz tamamen alışmamış olduğu görülüyor. İsterim ki, bunu hepiniz beş on gün içinde öğrenesiniz. Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Arkadaşlar, bizim güzel, ahenkli, zengin lisanımız yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir. Asırlardan beri kafalarımızı demir çerçeve içinde bulunduran, anlaşılmayan ve anlayamadığımız işaretlerden kendimizi kurtarmak ve lüzumu anlamak mecburiyetindeyiz. Anladığınızın belirtilerine yakın zamanda bütün kâinat şahit olacaktır. Buna katiyetle eminim. Şimdi yeni Türk alfabesiyle yazdığım bu notları bir arkadaşa okutacağım. Dinleyiniz, göreceksiniz ki, çok kolay yazılmakta ve okunmaktadır. (Aynı yapıt, s. 155)” diyerek Atatürk, elindeki kâğıdı Falih Rıfkı Atay’a verir. O da yazılanları halka okur.

Daha sonra Atatürk sözlerini şöyle sürdürür: “Vatandaşlar, arkadaşlar! Çok söz, uzun söz, bir şey için söylenir: Hakikati anlamayanları hakikate getirmek için… Ben bu devirleri geçirdim ve şimdi sözden ziyade iş zamanıdır. Artık benim için, hepimiz için çok söz söylemeye ihtiyaç kalmadığı kanaatindeyim. Bundan sonra bizim için faaliyet, hareket ve yürümek lazımdır. Çok işler yapılmıştır. Ama bugün yapmaya mecbur olduğumuz, son değil, lakin çok lüzumlu bir iş daha vardır:

Yeni Türk harflerini çabuk öğrenmelidir. Yeni Türk harflerini her vatandaşa, kadına, erkeğe, çobana, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunu vatanperverlik ve milliyetperverlik vazifesi biliniz. Bu vazifeyi yaparken düşününüz ki, bir milletin, bir toplumun yüzde onu, yirmisi okuma yazma bilir, yüzde sekseni, doksanı bilmezse, bu ayıptır. Bundan insan olanların utanması lazımdır. Bu millet, utanmak için yaratılmış bir millet değildir. İftihar etmek için yaratılmış, tarihini iftiharla doldurmuş bir millettir. Fakat milletin yüzde sekseni okuma yazma bilmiyorsa, bu hata bizde değildir. Türk’ün karakterini anlamayarak kafasını birtakım zincirlerle saranlardadır. Artık mazinin hatalarını kökünden temizlemek zamanındayız. Hataları düzelteceğiz. Hataların düzeltilmesinde bütün vatandaşların faaliyetini isterim. En nihayet bir sene, iki sene içinde bütün Türk toplumu yeni harfleri öğreneceklerdir. Milletimiz yazısıyla, kafasıyla bütün medeniyet âleminin yanında olduğunu gösterecektir. (Aynı yapıt, 157)” Bu sözler, Türk tarihine altın harflerle kazındı. Böylece yurdun her yanında açılan kurslar ve okullaşmayla başlayan bir süreçte yurttaşlarımız, okuma yazmayı hızla öğrendi.

Yeni Türk harfleri, 1 Kasım 1928’de TBMM’de kabul edilen 1353 numaralı yasayla resmileşir. Daha sonrada Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girer.

Atatürk, 1 Kasım 1928’de Türkiye Büyük Millet Meclisi 3. Devre 2. Toplantı Yılını Açılış Konuşmasında Harf Devrimi ile ilgili şunları söyler:

“Aziz arkadaşlarım, her şeyden evvel her gelişmenin ilk yapıtaşı olan meseleye temas etmek isterim. Her vasıtadan evvel büyük Türk milletine, onun bütün emeklerini kısır yapan çorak yol haricinde kolay bir okuma yazma anahtarı vermek lazımdır. [Sürekli alkışlar.] Büyük Türk milleti cehaletten az emekle kısa yoldan ancak kendi güzel ve asil diline kolay uyan böyle bir vasıta ile sıyrılabilir. [Alkışlar.] Bu okuma yazma anahtarı ancak Latin esasından alınan Türk alfabesidir. [Alkışlar.] Basit bir tecrübe, Latin esasından Türk harflerinin Türk diline ne kadar uygun olduğunu, şehirde ve köyde yaşı ilerlemiş Türk evlatlarının ne kadar kolay okuyup yazdıklarını güneş gibi meydana çıkarmıştır.[Alkışlar.]

Büyük Millet Meclisi’nin kararı ile Türk harflerinin katiyet ve kanuniyet kazanması, bu memleketin yükselme mücadelesinde başlı başına bir geçit olacaktır. (Aynı yapıt, s. 282)” Atatürk, bu sözleriyle toplumu geri bırakan bilgisizlikten zaman geçirmeden kurtarmak istemekte. Çünkü gelişmiş bir toplum olmanın yolu eğitimden geçer. Eğitim de okuryazar olmakla başlar.

“Efendiler, Türk harflerinin kabulü ile hepimize, bu memleketin bütün vatanını seven yetişkin evlatlarına mühim bir vazife düşüyor. Bu vazife, milletimizin tamamen okuyup yazmak için gösterdiği şevk ve aşka bilfiil hizmet ve yardım etmektir. Hepimiz, özel ve genel hayatımızda rast geldiğimiz okuyup yazma bilmeyen erkek kadın her vatandaşımıza öğretmek için büyük arzu göstermeliyiz. Bu milletin asırlardan beri hallolunamayan bir ihtiyacının birkaç sene içinde tamamen temin edilmesi, yakın ufukta gözlerimizi kamaştıran bir muvaffakiyet güneşidir. [Alkışlar.] Hiçbir muvaffakiyetin hazlarıyla kıyas kabul etmeyen bu muvaffakiyetin heyecanı içindeyiz. Vatandaşlarımızı cehaletten kurtaracak bir sade muallimliğin vicdani hazzı mevcudiyetimizi doldurmuştur. (Aynı yapıt, s. 282)” Büyük Önder’in cehaletle savaşı övgüye değer.

Atatürk, yukarıdaki konuşmasında TBMM üyelerinden başlayarak herkesin ulusal bir seferberlik bilinciyle davranması gerektiğini vurgulamakta. Herkes, rastladığı yurttaşa okuma yazma öğretme görevini üstlenmesi gerek. Okuryazarların halka okuma yazma öğretmek için öğretmen olmasını istiyor. Çünkü toplumumuzun bu gerilikten kurtulması zorunluluk. Bu konuda toplumsal bir bilinç, özveri ve çalışma olmalı.

Harf devrimi ile eğitim ve kültür yaşamımız, gelişmiş ülkelerin düzeyine yaklaştı. Yüzyılların geriliği, toplumsal bir seferberlik, bilinç ve özveriyle aşıldı. Çağdaş Türkiye’nin oluşmasında Harf Devriminin çok önemli katkısı var, bu yadsınamaz. Bugün ulusça görevimiz, Harf Devriminin getirdiği kolaylıkla eğitim ve kültür yaşamımızı daha da ileriye götürmek değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

1 Kasım 2026

[1] “Alfabe” sözcüğü yunanca kaynaklı Fransızcadır. Bu nedenle Türkçesini kullanmak dilimizin gelişmesine önemli katkı yapar.

CUMHURİYET’İMİZİN 103. YILDÖNÜMÜNÜ KUTLADIK

2026-10-31T16:31:20.273+03:00

29 Ekim 2026 Perşembe günü Cumhuriyet’imizin 103. Yıldönümünü ulusça kutladık. Son yılların en coşkulu kutlanan Cumhuriyet Bayramı’ydı bu. Dünyanın dört bir yanında gökyüzünü kara bulutların kapladığı ülkelerin umutsuzluk ve güvensizlik içinde çaresizlik yaşadığı bir ortamda Türk ulusu, Cumhuriyet’e sarıldı umutla.

27 Ekim 2026 Salı günü öğleden sonra çok değerli arkadaşım Melih Hüsnü Yılmaz’ın başkanlığını yaptığı Türkiye Denizcilik Vakfı’nda birbirinden saygıdeğer arkadaşlarımla Atatürk’ü konuştuk. Herkes çok ilgiliydi. Atatürk deyince akan sular duruyor, güneş çok farklı doğuyor. Hangi yaştan, meslekten, siyasal görüşten olursa olsun halkımızın ezici çoğunluğu Atatürk’e çok bağlı. Onu, ulusal birliğimizin ve varlığımızın birleştirici gücü, önderi olarak görmekteler. Vakıf’ta söyleşime katılan arkadaşlarımın yüreklerinde hiç sönmeyen yurt ve ulus sevgisinin odu var alev alev yanan.

28 Ekim’de ise Beykoz Atatürkçü Düşünce Derneği’nin konuğuydum. Beni oraya çağıran Prof. Dr. Günseli Malkoç Hanım’ın Atatürk sevgisi ve onun devrimlerine bağlılığı övgüye değer. Günseli Hanım’ın içindeki gençlik heyecanı yıllara meydan okuyor. Ayrıca beni arabasıyla Beykoz’a götüren Mine Bağ Hanım’ın Cumhuriyet heyecanını tanımlamak olanaksız. Mine Hanım benim gibi Köy Enstitülü bir babanın çocuğu. ADD Şube Başkanı Özlem Besler Hanım, üşenmeden konuşmamı kaydetti. Bu emeği için sağ olsun. Ayrıca konuşmamadan sonra tanıştığım kısa sürede dostluk kurduğum ve beni taşıtıyla evime ulaştıran Mustafa Babuz Bey’i tanımaktan çok mutlu oldum.

29 Ekim sabahı her zaman olduğu gibi erkenden uyandım. Ekran başına geçip kahvaltımı yaptım. Bir yandan da televizyonlardaki izlencelere baktım. Neredeyse hepsinde Atatürk ve Cumhuriyet ile ilgili bir şeyler anlatılıyor, bazı yerlerdeki kutlamalar gösteriliyordu. Caddeler, sokaklar, alanlar doluydu. Türkiye kırmızı beyaz olmuştu. Günün anlamıyla ilgili yazımı ivedilikle yazıp dışarı çıktım. İstanbul’un birkaç ilçesine gidip caddeleri, sokakları, okulları gezdim. Bazı dostlarla çay içip söyleştim. Bayram heyecanının, coşkusunun üst düzeyde olduğunu gördüm.

Bayramlar ulusal birliğin sağlanması için çok gerekli. Ulusu ulus yapan etkenlerden biri bayramlar. Farklı siyasal görüşlere sahip kişiler, kümeler bir araya gelir bayramlarda. Siyasal ayrılıklar bir yana bırakılır. Ulusal coşku bir yürek, duygu birliği sağlar. Yürekler birlikte çarpar, gözler ay yıldıza bakar.

Atatürk, ulusal birliğim başlıca simgesidir. Yüz binler Anıtkabir’e aktı. Bu da gösteriyor ki halkımız zor zamanlarda umudu Atatürk’te arıyor. Çünkü o, zor koşullarda ulusun umudunu yeşerten, tansıkları gerçekleştiren bir önder. Kurtuluşun reçetesi onda. Onun görüşleriyle aşılır bütün zorluklar.

Okulların çoğu, önceki yıllara göre daha çok ve özenle hazırlık yaptı kutlamalar için. Öğretmenlerimizin üretken, ayakları toprağımıza basan, ulusal ekinimizle çağdaş sanatı harmanlayarak hazırladıkları törenler göğsümüzü kabarttı. Öğretmen, öğrenci ve velilerin bayramdaki birliktelikleri geçmişin görkemli kutlamalarını anımsattı bizlere.

Sosyal medyada birkaç çatlak ses çıktı. Bu kişiler, ne yazık ki İngiliz yalanlarıyla emperyalizmin gönüllü savunucuları. Bu kimseleri ciddiye almak ciddiyete aykırı. Ülkemizin en önemli gününde bile halkıyla bir olamayan zavallılar bu kimseler. Bu kişiler arasında liberaller, bölücüler ve dini dünyasal çıkarları için kullananlar var. Bundan da anlaşılacağı üzere ülkemizdeki ABD muhipleri Atatürk düşmanlığında birleşiyor.

Cumhuriyet’imizin 103. yıldönümünü, bağımsızlık ve özgürlüğün özgüveniyle başı dik olarak kutladı yediden yetmişe herkes. Atatürk aydınlığında daha nice yüzüncü yıllarda Cumhuriyet Bayramları kutlamak dileğiyle…

Adil Hacıömeroğlu

31 Ekim 2026

CUMHURİYET, AKTÖRE ERDEMİNE DAYANIR

2026-10-29T12:21:13.263+03:00

Yurdumuzun kurtarıcısı, ulusumuzun önderi, devletimizin kurucusu, Cumhuriyeti’mizin ve devrimlerimizin öncüsü Atatürk, 13 Ekim 1925’te İzmir Kız Muallim Mektebi’ni ziyaret eder. Atatürk ve yanındaki devlet büyükleri öğrencilere türlü konularda sorular sorup yanıtlar aldılar. Bu sorulardan bazılarını, Atatürk kendine sorarak yanıtladı.

Soru: “Cumhuriyet nedir ve sultanlıktan farkı nedir? (Atatürk’ün Bütün Eserleri, Kaynak Yayınları, Cilt: 18, Birinci Basım, Mart 2006, s. 69)”

“Cumhuriyet ahlaki fazilete dayalı bir idaredir. Cumhuriyet fazilettir. Sultanlık korku ve tehdide dayalı bir idaredir. Cumhuriyet idaresi faziletli ve namuskâr insanlar yetiştirir. Sultanlık korkuya, tehdide dayalı olduğu için korkak, alçak, sefil, rezil insanlar yetiştirir. Aradaki fark bunlardan ibarettir. (Aynı yapıt, s. 69)” Atatürk’ün burada Cumhuriyet konusunda söylediği sözler bugün herkesin, tüm yurttaşlarımızın yaşam biçimi, ilkesi olmalı.

Cumhuriyet, aktöre ve erdeme dayalıdır Atatürk’e göre. Bizce de böyledir. Cumhuriyet yurttaşı olan biri aktöreye, erdeme aykırı davranmaz. Son yıllarda Cumhuriyet’imize en büyük zararı veren kişi ve kurumlar aktöre ve erdemden nasibini almayanlardır. Bu tür kişi ve kurumların Cumhuriyet maskesiyle örtmeye çalıştıkları kötülükleri en çok Cumhuriyet’imize zarar vermekte.

Bugün cumhuriyetçilik adı altında geçmişin, yani sultanın yönettiği dönemdeki sefillikleri, rezillikleri, erdemsizlikleri, alçaklıkları, emperyalizmden korkmayı, halkı tehdit ederek güç devşirmeyi beceri sanan siyasetçiler, bürokratlar, insanlar var. Bu kişiler Cumhuriyet’e değil, emperyalizme hizmet etmekteler. Kısacası, “şahsi menfaatlerini müstevlilerin siyasi emelleriyle tevhit eden” kişilerdir bu aktöresiz, erdemsiz kişiler.

Atatürk ve Cumhuriyet’e yakışır, yaraşır yurttaş olmanın yolu Büyük Önder’in düşünceleri doğrultusunda düşünüp davranmaktır. Cumhuriyet’in bizlere kazandırdığı demokrasiyi, kişilerin aktöresizliğine ve erdemden uzak yaşayış biçimlerine, kişisel çıkarlara alet etmek Atatürk’e en büyük ihanet değil mi?

Cumhuriyet’imiz, emperyalizme karşı ulusumuzun tüm gücüyle verdiği büyük bir savaşla kuruldu. Bu savaş, emperyalizme karşı kazanıldı. Yani Cumhuriyet’imiz emperyalizme karşı verilen bir savaşla kuruldu. Dünyada emperyalizmi yurt topraklarından kovarak kurulan ilk cumhuriyet bizim Cumhuriyet’imizdir. Bu niteliğiyle dünyanın ezilen uluslarına öncü oldu. Ne yazık ki günümüzde bazı kişi ve kurumlar, ulusumuzun bu öncülüğünü yok sayarak batıcılığı cumhuriyet sanmakta. Dün yurdumuzdan bin bir emekle, kan akıtıp can vererek kovduğumuz emperyalistlerle bir olmayı çağdaşlık, cumhuriyetçilik, hatta Atatürkçülük sananlar var. Bu tavır ve düşünce Atatürk’e, ulusun emeğine saygısızlık değil de nedir?

Cumhuriyet kurumlarımızı yıkan, onun değerlerini yozlaştıran emperyalizmdir. Atatürk’ün sonsuzluğa göç etmesinden sonra batı emperyalizmine yanaşan ve özellikle ABD ile yol yürümeye başlayan hükümetler döneminde Cumhuriyet’imiz kan yitirmeye başladı. Atatürk’ün emperyalizme karşı dünyanın tüm ezilenlerine öncülük edip yol göstericiliğini unutturup onu batı sisteminin bir parçası gibi göstermeye başladı kimileri. Bu kişi ve kurumların amaçları, emperyalizme hizmet etmekten başka bir şey değil.

Biz Cumhuriyet’imizi emperyalizme karşı savaşla kazandık. Onu koruyup yüceltmek yeniden us ve bilim ışığında aktöresel bir erdemle kuruluş ilkelerine döndürmek için de emperyalizme karşı savaşımımızı ulusça elbirliğiyle yürütmemiz gerek. Cumhuriyet’imizi kurtarmanın bundan başka yolu, yöntemi yok!

Adil Hacıömeroğlu

29 Ekim 2026

CHP’DE ARINMA

2026-10-28T15:39:26.406+03:00

Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, yargının kararıyla yeniden genel başkanlık koltuğuna oturur oturmaz partide arınmanın zorunluluk olduğunu söyledi. Özgür Özel’in genel başkanlığı döneminde patlayan belediyelerdeki yolsuzluk soruşturmaları nedeniyle de benzer bir açıklama yapmıştı Kılıçdaroğlu. Evet, CHP’de arınma, önemli bir zorunluluk ve kaçınılmaz.

Kemal Bey’in “arınma” sözüyle demek istediği yolsuzluklardan parti örgütlerini ve belediyeleri kurtarmak. Bu, çok gerekli ve zorunlu… Partiler, halkı ve devlet kurumlarını soyma aracı değil. Parti aracılığıyla gelinen görevler, haksız yere mal mülk edinip kişilerin varsıllaşacağı yerler olmamalı. Bu görevler varsıllaşma yerleri değil, halka hizmet edilen yerler. Özellikle yerel yönetimlerde görev alanlar özverili, dürüst olmalı; dünya malına tapınmamalı. Ayrıca bu kişiler, toplumsal sorumluluklarını içselleştirmeli. Duygudaş olamayan biri, bu koltuklara oturmamalı.

Dünyanın en kötü işidir yolsuzluk yapıp rüşvet almak. Ne yazık ki son yıllarda gerek devlet görevinde gerekse yerel yönetimlerde sorumluluk alanların yüzleri kızarmıyor. Bu, nedense toplumda bulaşıcı sayrılığa dönüştü. Evet, bir kimsenin elini halkın cebine sokarken niye yüzü kızarmaz? Bu durum, önemli bir insanlık sorunu... İnsan olan biri, bile bile halkı soymaz. Oturduğu koltuğu, halktan ve yasalardan aldığı yetkiyi kendi çıkarı için kullanamaz.

Peki, CHP’deki arınma yalnızca yolsuzluk ve rüşvet konusunda mı olmalı?

CHP’de asıl arınma, ideolojik alanda olmalı, böylece kafalar değişmeli. Çünkü yolsuzluk ve rüşvet, partinin kuruluş ideolojisinden uzaklaşarak batıcılığı benimsemesinin çürüttüğü siyaset ortamında boy attı. Son yıllarda parti, ne yazık ki Kemalizmi bir yana bırakarak liberalizmi savunmaya başladı. Oysa partinin 1931 ve 1935 programlarında vardı Kemalizm. Bu durum, partinin köklerinden kopmasına neden olurken üyelerin önemli bir kısmının amaç, hedef ve ülkülerini yok etti. Bölücülerin, liberallerin, lümpenlerin kimi zaman yobazların yer bulduğu bir partide yolsuzluk ve rüşvetin de olması olağanlaştı.

CHP; liberal görüşlerden, bölücülüğe göz kırpan anlayışlardan, Atatürk’ü eleştirmeyi demokrasi ve özgürlük sanan yıkıcılıktan arınmalı. Her şeyden önce de üzerindeki batıcılık gömleğini ivedilikle çıkarmalı. Batıcılık, partiyi bir yandan köklerinden koparırken diğer yandan da liberalizm bataklığında çürütmekte. Öncelikle Atatürk’ün batıcı olmadığını, tam tersine batı emperyalizmiyle savaşan biri olduğu kavranmalı. Altıok’ta anlamını bulan Kemalizmin batıcılıkla savaş içinde biçimlendiği unutulmamalı. Atatürk’ten uzaklaşmak demek, emperyalizmin yıkıcılığına teslim olmak değil mi?

Türkiye son yıllarda çözmesi gereken onlarca sorunla boğuşmakta. Bu sorunları oraya çıkaran ise 12 Eylül Amerikancı darbesinden sonra uygulanan dışa bağımlı liberal politikalar. Bu yolla hem bağımsızlığımızı yitirirken hem de halkımızın bin bir emekle oluşturduğu sanayi kuruluşlarımız elimizden uçup gitti. Kurtuluş Savaşı’mızın omurgasını oluşturan köylümüz yanlış tarım politikaları yüzünden ata topraklarını terk etmek zorunda kaldı. Hayvancılığımız, kimi vurguncuların insafına bırakıldığından halkımızın sofrası hayvansal ürünlerin eksikliğini derinden duyumsamakta. Eğitim sistemimiz, liberalizmin yıkıcılığıyla sorun yumağına dönüştü. Kültürel açıdan bir kokuşma söz konusu. Sağlık sistemi, halkın gereksinmelerine yanıt veremiyor. Ülkemizde her alanda ivedilikle çözülmesi gereken büyük sorunlar var. Bu sorunların kaynağı ise liberal uygulamalar ve kurumların bu anlayışla düzenlenmesi. Bu sorunları yaratan liberalizm çözüm yolu değil. Çözüm, Atatürk’ün halkçı-devletçi uygulamalarında.

CHP, ideolojik alanda arınmalı. Yeniden köklerine dönmeli. Atatürksüz CHP, başı kesilmiş tavuk gibi. Neye, niçin kanat çırptığı belli değil. Amacı, hedefi, ülküsü olmayan bir partinin halka hizmet etmesi olanaklı mı?

Sosyal demokrasinin yerine Kemalizm gelmeli. Batıcılığın yerine, Atatürk’ün tam bağımsızlık anlayışı oturtulmalı. Yurdumuzu işgal ederek ulusumuzu yok etmek isteyen batı emperyalizmine karşı doğuyla ittifak kurarak Türkiye’yi kurduk. Batının ülkemize dayattığı liberal politikalarla önümüze yığılan büyük sorunları, yine doğuyla birleşerek aşacağız tıpkı Atatürk gibi.

Atatürk, biz Asyai bir milletiz, diyerek bize yol gösteriyor. Onun yolundan gitmekten başak çaremiz mi var?

Adil Hacıömeroğlu

28 Ekim 2026

YAPAY ZEKÂ, KİTAP VE BİLGİYE KARŞI

2026-10-23T14:07:22.066+03:00

Yapay zekânın insanlara birçok alanda kolaylık sağladığı bir gerçek. Ancak yapay zekânın kimin istenci ve yönlendirmesi altında olduğu çok önemli. Yapay zekâ kamu çıkarları için mi, yoksa bir egemen gücün etkisini artırmak için mi kullanılmakta? Konuyu şu yalın örnekle açıklayayım. Bıçak da bir buluş... Bıçakla ekmek keserseniz yararlı bir araç, ancak insan keserseniz zararlı olur.

Ne yazık ki ülkemizde ve dünyanın birçok yerinde sık sık başvurulan yapay zekâ, ABD’nin kontrolünde. Böyle olunca da emperyalizmin kendi düşüncesini, isteklerini dünyanın dört bir yanındaki insanlara kabul ettirme amacı taşıyıp aracı olmakta.

ABD emperyalizmi, yapay zekâyı kullanarak kendi egemenliğini sürekli kılmak için onu araçsallaştırıyor. Bu amaca ulaşmak için kendi isteklerinin ışığında bir bilgilendirme söz konusu. Birçok bilgilendirmenin Vashington’un istediği biçimde verildiği görülmekte. Bu yolla gerçek bilginin yerini uydurma, yalan bilgilerin aldığı kaygı yaratıyor.

ABD merkezli yapay zekâ uygulamasının gerçek, doğru bilgiyi insanların belleğinden silmek ve öğrenmek isteyenlerin bu amacını engellemek için bir çalışması var. Özellikle yoğun bilgilerin yer aldığı ansiklopedilerin daha yapay zekâ günlük yaşamda etkin olmadan önce bir yana atılması savunuldu. Arama motorlarından her bilgiye kolayca ulaşıldığı düşüncesi geniş kitlelere kabul ettirildi. Buna koşut olarak yıllardır insanların ellerinin altındaki bu bilgi pınarlarının kurutulması istendi. Böylece ansiklopediler toplanarak yok edildi. Ne yazık ki kütüphaneler bile raflarında ansiklopedilere yer vermez oldu. Ciltler dolusu bu kitapları çöpten kâğıt toplayanlar bile almıyor. Yüzyılların bilgi depoları yok olmayla karşı karşıya bırakıldı.

Ansiklopedilerden sonra ikinci yok edilmesi gereken hedef olarak kitaplar seçildi. Öncelikle ekrandan kitaplara kolayca ulaşılıp okunabileceği savunuldu. Kitapların gerçek biçimleriyle oraya yüklenip yüklenmediğine, çevirilerinin doğruluğuna bakılmadı. Zaten bunları kontrol etmek de oldukça güç. Çünkü kitleleri tek merkezden yönetip tek boyutlu toplum oluşturmak isteyen emperyalist merkezler, kitaplara karşı bir savaş başlattı. Kitapların evlerde çok yer kapladığından söz edildi. Ayrıca onların toz tutarak konutların kirlendiği söylendi. Artık bunların satın alınmasına, evleri işgal etmelerine gerek yoktu bu merkezlerce. Böylece insanlar, kitaplardan adım adım uzaklaşıp yapay zekânın doğrular içine serpiştirdiği yanlışların, yalanların tutsağı olmaya başladı. Bu yolla insanlar, yanlış amaçlar edinip gerçekçi olmayan hedeflere yöneliyor. Ne yazık ki yapay zekâ tutkusu, kitapların evlerden kapı dışarı edilip çöp kutularına atılmasına neden oluyor.

Özellikle bilim, tarih, dil, coğrafya, her türlü kültür kitaplarının yok edilmesi küresel merkezlerin anacı. Bu da toplumları tarihinde, dilinden, yaşadığı coğrafyadan koparıyor. Kitapların yok edilmesiyle insanların kültürsüzleştirilmesi ve bilinçsiz, kendi usuyla özgürce düşünemeyen canlılar olması hedeflenmekte.

Bazı istihbarat ve özel şirketeler çöpe atılan kitap ve ansiklopedileri bilinçli bir biçimde topluyor. Bunları toplu olarak imha ediyorlar insanlar bir daha yararlanmasın diye. İnsanlığın binlerce yıldır oluşturduğu değerlik[1] olan kitap ve ansiklopediler bilgiye düşman emperyalist güçlerce yok edilmekte göz göre göre. Yani kitapları yakarak yok etmek isteyen Hitler’in bile başaramadı bir şeyi yaşama geçiriyor küresel merkez. İnsanlık, bilgi kaynaklarının elinden alınıp yok edilmesine ses çıkarmalı. Böylece hem kendini hem de geçmişten geleceğe uzanan bilgi değerliklerini korumalı. Ansiklopedilerine, kitaplarına dört elle sahip çıkmalı. Bu yolla küresel merkezlerin dayattığı tek boyutlu insan tipinin oluşmasını engellemeli. Kitap ve ansiklopedilerin sayfalarından kendi özgür, özgün düşüncesini oluşturmalı. İnsan doğası, tek boyutlu düşünmeyi, yaşamayı reddeder.

Adil Hacıömeroğlu

23 Ekim 2026

[1] Hazine

HÜSEYNİK TÜRKÜSÜ

2026-10-22T12:59:46.665+03:00

Her dinlediğimde sözleri ve ezgisiyle yüreğime işleyen bir Elazığ türküsü Hüseynik. Bu, bir ağıt… Ağıtlar, üzünçleri ve toplumun içinde yok olmayan acıları anlatır. Toplumsal bellek, yüreğin sesini dinleyerek ağıda dönüşür. O ağıtlar ses olur, söz olur dilden dile, kuşaktan kuşağa geçerek zamanı aşarak yaşar. Onların yaşamasını sağlayan doğdukları topraklara bağlılığıdır. Hüseynik de Doğu Anadolu’nun, Elazığ’ın toprağına ve sert iklimine bağlı bir ağıt.

Hüseynik, Elazığ’ın bir mahallesi… Bugünkü adı Ulukent… Bu mahalle, Harput kentinin kalesinin altında yer alır. 1978’e dek köy olan bu yerleşim yeri, bu tarihte mahalle olur.

Türkünün konusu olan Hacı Hasan oğlu Akif Efendi, 1846’da Bitlis’te doğar. Eğitimini bitirdikten sonra 23 yaşında Batman’a memur olarak atanır. Batman’dan sonra Diyarbakır, Samsun, Adıyaman ve Ergani’de memurluğunu sürdürür. Yaklaşık 25 yıl süren memurluğunun 16 yılı Harput’ta geçer. Görevi, Harput Posta ve Telgraf İdaresi’nde baş memurluktur. O yıllarda sılayla gurbet arasındaki tek iletişim kanalıdır telgraf. Sosyal ilişkileri gelişkin biri olarak yöre halkıyla iyi ilişkiler kurar. Halk tarafından sevilip sayılır.

Harput’un telgraf memuru Akif Bey, her zaman olduğu gibi 21 Ağustos 1894 sabahı evinden çıkıp seher yolundan (kimilerine göre şeher yolundan) yürümeye başlar telgrafhaneye gitmek için. Yolda yürek sızısından yığılır bir yana. Onu ayakta tutan yüreği çarpmaz olur ve oracıkta yaşamını yitirir.

“Hüseynik’ten çıktım seher yoluna

Can ağrısı tesir etti koluma

Yaradanım merhamet et kuluna

Yazık oldu, yazık şu genç ömrüme

Bilmem şu feleğin bana cevri ne”

Türkünün yukarıdaki ilk bölümünde Akif Bey’in geçirdiği kalp krizine nasıl yenildiği kendi ağzından anlatılmakta. Türkünün anonim olduğu söylense de son dönemlerde yapılan araştırmalarda beste ve güftenin Saçlızade Vehbi Efendi’ye ait olduğu savlanmakta.

“Lütfü gelsin telgrafın başına

Bir tel çeksin Musul’da gardaşıma

Bu gençlikte neler geldi başıma

Kavuştak” Burada adı geçen “Lütfü” Akif Bey ile aynı yerde çalışan biridir.

“Telgrafın direkleri sayılmaz

Atik Hanım baygın düşmüş ayılmaz

Böyle canlar teneşire koyulmaz

Kavuştak” Bu dizelerde geçen “Atik Hanım” Akif Bey’in eşi, Asiye Hanım’dır.

Anadolu insanı, kendine hizmet edeni, ona iyi davrananı, kendisine değer vereni gönül tahtına oturtur. Yıllar geçse de onu, halkın gönül tahtından kimse söküp atamaz. Çünkü o kişi bir kez gönülde yer edinmiştir. İşte, Akif Bey de Elazığlıların saygı, sevgi ve güvenini kazanmış, gönlüne girmiş biridir. Çok sevdikleri Akif Bey’in ölümü, onları yaralamıştır. Bu derin acıyı dile getirmek için Hüseynik türküsü ağıt olarak dillere düşmüş, gönüllerde yer etmiştir. Türkü, söylene söylene bugüne kadar gelmiş, yarına da kollarını uzatmakta.

Halkımız değer verdiği, kendisine iyilik yapanı, topluma yararlı olan kişileri hem gönüllerde hem de türkülerde yaşatır. Bu türkü, Akif Bey’in ardından ona halkın bağlılığını, sevgisini, saygısını göstermek için dillerde ve gönüllerdedir. Biraz da ona borçlarını ödemektir bu ağıtın dile getirilmesi. Halk borcunu, gönlüyle öder.

Not: Türküyü Adile Kurt Karatepe’den aşağıdaki adresten dinleyebilirsiniz. https://www.youtube.com/watch?v=OfdnBNVhHf4&list=RDOfdnBNVhHf4&start_radio=1

Adil Hacıömeroğlu

22 Ekim 2026

AYAZAĞA’DA YIKIM

2026-10-20T13:42:02.385+03:00

14 Ekim 2026 günü Ayazağa büyük bir sel baskını yaşadı. Bu felaket, can ve mal yitimine neden oldu. Önüne gelen ne varsa yıkıp önüne katarak sürükledi. Yıllardır doğa yasalarını anımsatanların sözlerine kulak asmadı kenti ve ülkemizi yönetenler. Onlar bildiklerini okudular. Kimi zaman da dere yataklarında yapılaşmaya çıkanları suçladılar memleketin kalkınmasını istemiyorlar diye.

Aklı eren her yurttaş, dere yataklarının boş bırakılmasını söyledi. Sorumsuz yetkililer, bu uyarıları kulak ardı etti. İnsanların para kazanma hırsı, doğa yasalarına ve toplumun çıkarlarına üstün geldi. Çünkü bu kişilerin doğası da yaşamı da para... Her şeyi para ve varsıllık aracı olarak gören bir avuç kişi, toplumun ortak varlığını cebine indirirken yurttaşlarımızın geleceğini çalıp tehlikeye düşürmekte. Ne yazık ki kimi yöneticiler bu bir avuç paragöz fırsatçıya yardımcı oluyor, kimi zaman onların bilim dışı, yasalara uymayan yapılaşma isteklerine göz yumuyor. Zaten bir kenti, bir ülkeyi yönetenler göz yumup onay vermedikçe dere yataklarını kimse işgal edip buralarda yapılar yapamaz.

Ayazağa’da dere yatağına yapılan, suyun akışını engelleyen ve sele neden olan yapılaşmanın bir felakete dönüşmesinden sonra yıkılması, kent yöneticilerinin öngörüsüzlüğünün bir kanıtı. Ayrıca bu felaketin tetikleyicisi olan bu yapılaşmaya izin veren kent yöneticileri bunun hesabını vermesi gerekmez mi? Bir adım ötesini göremeyen, çok yalın bir doğa kuralından haberdar olmayan birinin İstanbul gibi dünya incisi bir yeri yönetmesi doğru mu?

Peki, dere yatağına imar izni veren belediye yetkilileri, yıkım kararlarını uygulamayan sorumlu sorumsuzlar, yargıya hesap veremeyecek mi? Dere yataklarını ıslah ediyorum diye daraltıp kendince arsa üreten yetkililere bir şey denmeyecek mi? Bu arsaları üç kuruşa pazarlayan halkın yetki verdiği uyanıklara dokunulmayacak mı? Dere yataklarını yapılaşmaya açan yetkililerin mal varlıkları konusunda bir araştırma, soruşturma yapılacak mı?

Ayazağa’daki dere yatağındaki yapılar yıkılıyor. Çok geç de olsa doğru bir iş. Peki; İstanbul’un diğer derelerindeki yapılaşmayla ilgili bir çalışma yapılacak mı? Bu derelerin çevresindeki yapılaşmaya olası bir felaket gelinceye dek göz mü yumulacak?

İstanbul’daki sel felaketinde yaşamını yitiren yedi canımızın hesabını kim verecek? Su baskınıyla malı mülkünü yitirenlerin, tinsel ve tensel sağlığı bozulanların zararları nasıl karşılanacak?

Felaketten sonra kent yöneticileriyle ilgili bakanların aklı başına geldi ve dere yatağında yapılan ve farklı amaçlarla yapılan yapılar yıkılmaya başlandı. Peki, aynı derenin yatağını daraltıp işgal eden ve 14 Ekim günü selin işgal ettiği milyonlarca liraya pazarlanan pahalı konutlar da yıkılacak mı? Ayrıca Kâğıthane Deresi boyunca adına “site” ya da değişik yabancı adlar verilen konutlar, iş merkezlerine yetkililerin elleri değecek mi? Yoksula gücü yeten devlet yetkililerinin varsıla da gücü yetecek mi?

Ulusumuzun kurtarıcısı, devletimizin kurucusu Atatürk: “Önemli olan ufku görmek değil, ufkun arkasını görmektir” diyerek bizlere yol göstermekte. Ufkun arkasını geçtim, ufku gördüğünde gözleri kamaşan ve bir adım önünü göremeyenlerden ülkemize ve kentlerimize yönetici olur mu?

Adil Hacıömeroğlu

20 Ekim 2026

KOLLARI BAĞLI DOĞAN

2026-10-19T13:50:08.364+03:00

Osman Şahin’in Kolları Bağlı Doğan kitabını kimi zaman ürpererek, kimi zaman da insanlığımdan utanarak bir solukta okudum. Kitap, aynı adı taşıyan öyküyle başlıyor. Bu, uzun bir öykü… 12 Eylül 1980 Amerikancı darbesi sırasında tutukevlerinde uygulanan insanlık dışı işkenceleri anlatıyor. Yazarımız da gözaltına alınıyor ve insanlık dışı işkencelerin hepsine karşı ayakta kalmaya çalışıyor. Ben okurken utandım bu işkence türlerinden, ancak insanlara bu acımasızlığı yapanlar, yaptıranlar utanmadılar.

Kitapta 11 öykü yer almakta. Hepsi tutukevlerini anlatıyor. 12 Eylül’ün kendi yurttaşına acımadığı, hele de aydınsa onları ABD için yok etmek için kolları sıvadığını görüyoruz. Kendi insanına acımayan darbecilerin yönettikleri ülkeye yararı olur mu?

Tutukluların işkenceye direnmelerinin en büyük desteği yine koğuş arkadaşlarından geliyor. Hepsi aynı annenin çocukları gibi düşünsel ve duygusal birlik içinde davranmakta. Birbirlerinin tensel ve tinsel yaralarını birlikte sağaltıyorlar. Ekmeklerini, aşlarını, sigaralarını, içgüçlerini[1] paylaşıyorlar. Tutukevi koşulları oldukça kötü. Haşaratın bile yaşayamayacağı, havasız, güneşsiz, genellikle nemli bodrum katlarında günlerce yaşamak zorunda kalıyor tutuklular. Her türlü zararlı böceğin, farelerin dolup taştığı yerler buralar. Buraya düşenler hem işkenceyle hem de tutukevinin olumsuz koşullarıyla savaşmak zorunda.

Tutukevlerinde en büyük sorunlarından biri ayakyolu ve yunak. Ayakyolları yetersiz ve temizlenmiyor. Her şey ortalığa yayılmış durumda. Günlerce, aylarca yıkanamayan tutsaklar var. İşkence izleri herkesin üstünde. Kurumuş ve kokmakta olan kan lekeleri neredeyse herkesin üstünde. Tutsakların çoğunun işkence yaraları sağaltılmadığı için herkesçe görülmekte. Yazın bu yaralara sinekler konmakta. İşkenceden bitkin düşmüş tutuklu, uykuya yenildiğinde farelerin yaraları kemirmesi tehlikesiyle karşı karşıya. Bazı tutsakların burunları, kulakları ve başka organlarının uyurken farelerce kemirilmesi sıradan olay olmuş buralarda.

Yazarımız, Almanya’dan yurda dönüyor vatani görevini yapmak için. İstanbul’da yürürken sivil polislerce gözaltına alınıyor. Onun gözaltına alındığından başta evinde kaldığı ağabeyi olmak üzere eşinin, ailesinin, arkadaşlarının haberi yok! Bunu günler sonra öğreniyorlar. İnsanların niye gözaltına alındığını kendisi de çevresindekiler de bilmiyor. 12 Eylül zindanlarına, işkencehanelerine girmek için insan olmak yeterli bir suç. Osman Şahin de aydın bir insan olduğu için suçlanıyor ve gözaltına alınır alınmaz insan kılıklı yaratıkların acımasız işkenceleriyle karşılaşıyor. Bu, günlerce sürüyor. Duygularını, insanlıklarını yitirmiş işkenceciler ellerine düşenlere Allah can verdi demiyor.

“Eşsiz suç belgelerini eline geçirmiş gibi yükleniyor bana görevli.

‘Bu pullarla jetonlar neyin şifresiydi? Bunları birbirinize göstererek mi tanışıp buluşacaktınız?’ diye soruyor bana. Ne diyebilirim? Bu akıldışı soruya yanıt vermekte zorlanmamı, bir anlık durağanlığımı görevli bir açık verme sanarak böğrümü yumrukluyor.

‘İtoğlu it, soruma cevap ver!’ diye bağırıyor.

‘Hayır! O pullarla jetonları, buraya getirilmeden az önce Taksim Postanesi’nden almıştım,’ diyorum.

Böğrüme bir yumruk daha vuruyor:

‘Ulan orospu çocuğu, sana bunları nereden aldığını sormuyorum! Bunları şifre olarak mı kullanacaktınız, diye soruyorum!’

‘Hayır!’ demekten başka ne diyebilirim. Birkaç yumruktan sonra bağırıyor:

‘İmzala şurayı! (Kolları Bağlı Doğan, Osman Şahin, Literatür Yayınları, Ağustos 2026, s.7)” Suç örgütünü sorgucu darbeciler yaratmaya çalışıyor işkencelerle. Yurtdışında yaşayan birinin cebinde jeton ve posta pulunun olması kadar doğal bir şey var mı? Şahin’in eşi, o sırada Almanya’da. Yakınları Mersin’de. Bir insanın yakınlarını araması suç mu?

Tutukevinde gardiyanlar tutuklulara başta sigara olmak üzere bazı gereksinim duydukları şeyleri karaborsa satmakta. Tutuklular bir yandan işkenceye uğrarken diğer yandan da soyuluyorlar. Yürekleri ferahlatan en güzel şey de tutuklulardan birinin geçenekteki[2] nöbetçinin masasında duran Mao Zedung’un Seçme Eserleri’nin bir cildini çaktırmadan alıp koğuşa getirmesi oldu. Tüm baskılara, işkencelere karşın bu işi kimin yaptığını ve kitabı ele vermiyorlar. Böylece bir kitap direnişi, dayanışması oluyor.

Bir gösteri sırasında oradan geçen iki gözü görmeyen birini gözaltına alıyor polisler. Ayrıca maç dönüşü bir kıraathanede çay içen genç basketbolcuları da örgüt üyesi olarak atıyorlar içeriye. Bu kişiler de dayaktan nasibini alıyor. Gerçek anlaşılınca salıveriliyorlar. Yedikleri dayak ve işittikleri küfürlerle özgürlüklerine kavuşuyorlar.

Kitapta birbirinde ilginç öyküler var. Bu nedenle okunması gerek. Genç kuşakların yakın tarihimize ışık tutan bu öykülerden öğrenecekleri çok şey var.

Osman Şahin, bu kitabıyla tarihe tanıklık ediyor.12 Eylül’ün darbeci işkencecilerinin adeta sicillerini yazdı bu kitapta. İşkenceciler, devletin aylıklı elemanları. İşkence yaptıkları için para kazanıp geçimlerini sağladılar devletin kesesinden, halkın vergilerinden. Üstelik işkence yaptıkları kişilerin verdikleri vergiler de kursaklarında.

12 Eylül darbesinden bu yana gidip gelen iktidarların hepsi bu karanlık dönemden hesap sormayı vaat ettiler. Ne yazık ki hiçbiri bu hesabı sormadı. İşkence yaparak aylık alanların çoğu emekli oldu. Normal insanmış gibi aramızda dolaştılar. Devletin işkenceci kadrosu olmadığına göre bu kişilerden yaptıkları işten aldıkları aylıklar geri alınmalı. Ayrıca emekliliği de hak ettiklerini düşünmüyorum. Emekli, ülke kalkınmasına, toplumsal yaşama emek veren kişidir. İşkencecilerin yaptıkları iş, emek işi değil; insanlık suçu. Yaşları ne olursa olsun yargı önüne çıkarılmalı bu insansılar.

Adil Hacıömeroğlu

19 Ekim 2026

[1] Morallerini

[2] Koridordaki

YAĞMURDA KİMİ SÜRÜCÜLERİN DUYARSIZLIĞI

2026-10-18T16:40:08.881+03:00

İstanbul’da dört gün süren yağmur, toplumumuzu bir insanlık sınavından geçirdi. Kaldırımda yayalar ıslanmamak için soluklanmadan yürürken, yollardaki taşıtlar da evine yetişmek için hızla gidiyor. Yağmurun en zor durumda bıraktığı kesim, yayalar…

Yağmur, çoğu zaman birden bastırdığından birçok kişiyi şemsiyesiz yakalıyor. Şemsiyesi olanların da işi zor. Çünkü yağmurla birlikte sert yel de esmekte. Son yıllarda üretilen şemsiyelerin çoğu dayanıksız. Bazıları yağmuru tutamayıp geçiriyor. Bazıları da sert bir yelde kırılıveriyor. Fırtınaya tutulan kişi, hem önünü görmek hem de şemsiyesini esintiye göre ayarlamak için olağanüstü çaba göstermekte zorunlu olarak. Anlaşılacağı üzere işi çok zor.

Şiddetli yağmur yağarken bir yandan sert yel esiyor. Yel, yağmuru savuruyor dört bir yandan. Şemsiye de olsa savrulan bu yağmur her yanınızı ıslatıyor ister istemez. Zaten yelin gücüyle iki de bir şemsiye ters dönüyor, bir yanı kıvrılıyor, böylece yağmurla sırılsıklam oluyorsunuz. Üzülerek söyleyeyim ki, İstanbul’da kaldırımların çoğunda su birikintileri oluşmakta. Çoğu zaman bu birikintilere düşmemek olası değil. Böylece ayaklarınız ıslanıyor. Ayakların ıslanmasıyla kişinin tüm eğninde[1] bir üşüme başlıyor. Bu sayrılığın bir belirtisi.

Kentin bazı kaldırımlarında geniş taşlar döşenmiş. Bunların bazılarının altlarındaki kum, değişik doğa olayları nedeniyle dış etkilerle akıp gidiyor kısa sürede. Bu taşların altları sularla doluyor yağmurda. Çok dikkatli olsanız da bu taşların size yakın olan yanına bastığınızda karşı yandan fırlayan su, her yanınızı ıslatıyor.

Gelelim bazı sürücülerin duyarsızlığına. Nedense trafik ışıklarının bulunduğu kavşaklarda, yaya geçitlerinin olduğu yerlerde çoğu zaman yağmurlu havalarda küçük göletler oluşuyor. Yol kıyılarından ise derecikler akıyor. Kavşaklarda karşıya geçmek isteyen yayalar, yeşil ışığın yanmasını beklerken bir taşıt son hızla geçiyor. Yol kıyısında biriken sular büyük bir hızla yayaların üstüne boca ediliyor. İnsanlar tepeden tırnağa ıslanıyor duyarsız bir sürücü yüzünden. Islanan kişilerden küfredenler, ilenenler, hakaret edenler bir koro oluşturuyor. Ne yazık ki arabanın içinde yağmurdan ve soğuktan korunan sürücü, gaza basarken kavşakta yağmurdan korunmayan insanlarla duygudaş olamıyor. Bir anda insanlığını sorgulatıyor ıslanan yurttaşlara.

Yağmur yağarken düz yolda ilerleyen bazı sürücüler, yandaki kaldırımda yürüyen yayaları, hızlı giderek ve suyun tam ortasına basarak ıslatmakta. Bu sürücüler, bir gün yağmur yağarken bu kaldırımda kendilerinin de yürüyebileceğini niçin düşünmez, düşünemez? Küçük bir insanlık belirtisi olan inceliği niye göstermez? Zor durumda olanın zorluğunu daha da artırmamak için niçin sorumluluk duymaz? Bazı kişiler, dört tekerin üstüne bindiklerinde insanlıklarını neden unutur? Oysa insan olmak, insanca davranmak en kolayı…

Dünyanın en güzel işi insan olmak ve içindeki insanlığı öldürmemek değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

18 Ekim 2026

[1] Bedeninde

GÜVENLİ, SÜNGER KENTLER

2026-10-17T15:59:09.768+03:00

Türkiye’nin hangi bölgesinde, hangi kentinde olursa olsun yağmur biraz çok yağdığında sular sele dönüşüp yurttaşlarımıza büyük felaket yaşatmakta. Taşkınlar; kentleri yıkıyor, insanları öldürüyor, kenti yaşanmaz duruma getiriyor? Peki, niye?

Yaşamın kaynağın suyun öldürücü bir canavara dönüşesine neden olan, insandan başkası değil. Ülkemizi ve kentlerimizi yönetenler, doğanın dilini, dengesini, kurallarını bilmiyor ve bilse de bunlara göre davranmıyor. Cebini düşünen yöneticiler kentlerimizin, ülkemizin ve insanlığın en büyük düşmanları. İkincisi ise kentleri oluştururken bilimsel ilkelere uyulmuyor. Bilim, insanın yaşamını kolaylaştıran bir şey. Ne yazık ki bilimi kendine kılavuz edinmeyen yöneticiler kentleri yaşanamaz yerlere dönüştürmekte. Öncelikle söyleyeyim ki kentlerde yaşadığımız su baskınlarının suçlusu doğa değil, kentleri yönetenler.

Dünyanın birçok ülkesinin Türkiye ile karşılaştırıldığında daha çok yağmurlu olduğunu görürüz. O zaman usumuza şu soru takılıyor: Bu ülkelerde sel baskınları niye olmuyor? Çünkü bu ülkelerde doğayla uyumlu, bilime dayalı bir kentleşme söz konusu. Son yıllarda gelişmiş ülkelerde sünger kentler öne çıkmakta. Peki, nedir ve nasıl oluşuyor bu sünger kentler?

Beton ve asfalt gibi geçirimsiz yüzeyler yerine yağmur suyunu sünger gibi emen, süzen, depolayan ve yeniden kullanıma sunan doğanın kurallarına uygun tasarlanan kentlerdir. Bu kentlerde yağmur suları doğrudan kanalizasyona değil, toprağa verilir. Sular cadde sokaklarda birikerek dereye dönüşmez. Kavşaklarda, kent alanlarında, dinlençlerde[1], eğleklerde[2], yollarda, alt geçitlerde göletler oluşmaz. Yağmur sularının önemli kısmı yer altında depolanır ve sonrada kullanılır. Böylece bir yandan kentleri su baskınlarından korurken diğer yandan da su hasadı yapılır. Günümüzde doğamız ve insan yaşamı için çok değerli olan su, boşa harcanmaz. Bu yolla yeraltı suları beslenir. Bu da doğal dengenin sağlanmasına önemli bir katkı yapar.

Yağışlı günlerde yapılan su hasadı, kentlerde ısı adalarının oluşmasının önünde durur. Sıcağın yapay biçimde aşırı artmasını önler sünger kentler. Betonun yazın oluşturduğu aşırı sıcağı engellediği gibi, kışın da aşırı soğuğu azaltır.

Sünger kentlerin olmazsa olmazı çatı bahçeleri. Kentler oluşturulurken yapıların üstü bahçe olarak düzenlenir. Bu bahçelere birçok gelişmiş ülke kentlerine rastlamak olanaklı. Buralarda kolayca yetişen meyve ve sebzeler yetiştirilir. Bu bahçeler yağmur sularıyla sulanır. Bazı bahçelerde kümes hayvanları bile var. Ayrıca fazla yağmur suyu sarnıçlarda biriktirilerek kurak geçen günlerde kullanılır bu birikim. Kentin ve evlerin boş alanlarında bitki yetiştirilir. Bu da yağmur sularının değerlendirilmesini sağlarken suyun sele dönüşmesini önler. Taşıtların toplu olarak bırakıldığı eğleklerin tabanları suyu geçiren bir yapıda olmalı. Ayrıca kentin belli yerlerinden yağmur suyunu biriktirip taşıyacak biyolojik kanallar açılmalı. Bazı boş alanlarda göletler yapılmalı.

Ülkemizde İzmir ve Antalya büyükşehir belediyeleri, sünger kent oluşturma konusunda ilk adımı attı. Çin’in Şanghay, Wuhan, Haikou, ABD’de Seattle, Almanya’da Berlin ve kent devleti olan Singapur bu konuda ilk sayılabilecek örnekler.

Sünger kentlerin ilk örneklerinden biri ülkemizdir. Eskiden cadde ve sokaklarımızda Arnavut kaldırımları vardı. Bu kaldırım biçimini ülkemize getiren Arnavut taş ustalarıydı. Doğal taşların düzensiz döşenmesiyle yapılırdı bu kaldırımlar. Taşlar aralıklı olduğundan sular toprakla buluşurdu. Kent içinde taşıtların geçtiği yollar bile bu taşlardan oluşurdu. Bu yollar çok dayanıklı ve uzun ömürlüydü bu kaldırımlar. Yıllarca aynı kaldırımların üzerinde yürürdü insanlar. Taşıtlar için de bu durum geçerliydi. Sökülüp yapılması da çok kolaydı. Bu kaldırımlarda tek sorun, sivri topuklu ayakkabı giyen kadınların yürüme zorluğuydu. Bu konuda kadınların karşı çıkışı vardı. Zamanla bu doğal kaldırımlar söküldü. Yerine su sızdırmaz kilit taşlar döşendi. Taşıt yolları baştan sona asfaltlandı. Bazı yollara beton döküldü. Ne yazık ki bize özgü olan bir sistemi kendi ellerimizle yok ettik.

Su baskınlarından kentleri korumak için ivedilikle yapılacak iş, yeşil alt yapıdır. Kent mimarisi oluşturulurken öncelenmesi gereken yeşil alanlar olmalı, çünkü kentler bir yaşam alanı. Yalnızca insanların değil, tüm canlıların yaşaması gereken bir yer. Diğer canlıların yaşayacağı ortam oluşmadığında kent yaşanmaz olur. Doğayı da kentleri de tüm canlıların ortak yaşam alanı olarak bellemek, bilmek gerek. Diğer canlıları yok sayan kent, kent olmaz.

Yağmur tarımsal bolluğu sağlayan ve doğal yaşamı var eden vazgeçilmez bir varsıllık, bizler için olmazsa olmaz toprak, hava, güneş gibi. Doğanın var olması için yağmur yağmalı. Sorun, yağmurun yağmasında değil; doğayı yok sayarak yaşanmaz kentleri oluşturan insanoğlunda. Bu gerçeğin ışığında ders çıkarmalı doğal olaylardan.

Adil Hacıömeroğlu

17 Ekim 2026

[1] Parklarda

[2] Otoparklarda

DEREDEN SOKAKLAR

2026-10-16T13:11:46.794+03:00

14 Ekim 2026 günü yağan yağmurla oluşan selin en çok zarar verdiği yerlerden biri, Sarıyer-Ayazağa’daki Dereboyu Caddesi. Gülelim mi ağlayalım mı bilmem. Kentlerimizi yönetenler minareyi çalıyor çalmasına da kılıfını bulamıyorlar. Dere kapatılmış, hemen sağı solu yapılarla dolmuş. Hem de gökdelenlerle çevrelenmiş. Dereye akacak yer bırakılmamış. Yağmurla çoğalan su, dere yatağına sığmayınca da taşkın oluştu ve çevresini yıkmaya başladı.

Üzülerek söyleyeyim ki İstanbul’da belirlediğime göre Ayazağa dışında Ataşehir, Kâğıthane, Küçüksu, Ortaköy, Ümraniye ve Üsküdar’da Dereboyu caddeleri var. Nereye giderseniz gidin mantık aynı: Dereyi kapat, üstünü betonla yanını yöresini yapılaştır. Oluşturduğunuz cadde ya da sokağa da dere adını verin. Sonrasında da günü geldiğinde dere yatağını bulmaya çalıştığında ve ortalık yıkıldığında suçu yağmura at!

İstanbul’un birçok ilçesi sele teslim oldu. Koca kent, çaresizlik içinde çırpındı. Yöneticilerden bir açıklama beklemekteyiz. Hangi konuda mı? Selin en çok zarar verdiği yerlerde dere adını taşıyan kaç sokak var? Bu konu halka açıklanmalı. Peki, bu yanlıştan dönebilir mi yöneticiler? Çok zor, hatta olanaksız.

Selin en etkili olduğu yerlerin başında Vadi İstanbul gelmekte. İnsanların milyonlarca lira verip erinci, mutluluğu aradıkları evleri sulara gömüldü neredeyse. Bu evlere dünyanın parasını yatıranlar, daha önce buranın ne olduğunu sorgulamadı bile. Yapıların tanıtımına, görkemine kapılıp parayı saydılar oraya. Amaçları kendileri için bir sınıfsal ayrıcalık kazanmaktı. Bu yapının bulunduğu yer, Kâğıthane deresinin yatağının devamıydı. Burayı yapanlar, derenin yatağını yok edip onun hakkını almışlardı. Dere de yıllar sonra hakkını geri almak için çabaladı. İşte, bu durumun özeti…

14 Ekim günü Kâğıthane ve Alibeyköy dereleri deyim yerindeyse kudurdu. Peki, bu dereleri kim kudurttu? Doğaldır ki insanlar, özellikle de bu kenti yönetenler…

Kâğıthane ve Alibeyköy dereleri İstanbul Boğazı yokken vardılar. Sekiz bin yıl öncesinden, yani Buzul Çağı’ndan söz ediyoruz. Bu çağda iki dere, Eminönü-Karaköy arasındaki vadiden akardı. Ayrıca bu derelerin üstünden ulaşım yapılırdı. Bu iki dereyi kent yöneticileri gemlemek için daracık beton yataklara hapsettiler. Böylece doğal beslenme ve akış alanlarını yitirdiler. Bu derelerin her yanı yapılarla kaplandı. Çevrelerindeki bitki örtüleri yok edildi. Oysa dere yataklarında bitki bulunur ki onun suyuyla beslensin. Ayrıca her türden bitki, sel sularını emer ve onların akışını yavaşlatır. Dereler, kendilerini yok etmeye çalışan insanlardan hakkını istedi. Bir varlığın hakkını istemesi yanlış mı? Unutmayalım dünya tüm varlıkların ortak yaşam alanı. Bu gerçeği yadsıdığımızda felaketler kaçınılmaz olur.

İstanbul’daki selde ilk canını yitiren on dört yaşındaki Mahmut Işıldak oldu. Fatih’in Balat Mahallesi’ndeki Çukurbostan Parkı’ndan geçerken su birikintisinin içinden geçerken elektrik akımına kapılarak yaşamını yitiriyor. Nedeni de ayakkabılarını çıkarıp eline alıyor ıslanmasınlar diye. Televizyonda kimi yorumcular, onun ayakkabılarını çıkarmaması gerektiğini söylediler. Çünkü ayakkabı tabanlarının yalıtım sağlayacağını belirttiler. Çocuk, altı ay önce babasını toprağına vermiş ve yetim kalmış. Sanıyorum dört kardeşi daha var. Annesinin çalışıp çalışmadığı bilinmiyor. Ancak ülkemiz ekonomik koşullarında çalışsa bile bu çocuklara bakması olanaklı mı?

Çocuk için ayakkabıları çok değerli. Çünkü yaşadığı sosyal ve ekonomik koşullar nedeniyle yenisini alması olanaksız. Sel yine gariban bir hafız çocuğu kopardı aldı yaşamdan. Sel bile sınıf ayrımı yaptı ölümde. Soruşturma yapılacaktır kesinlikle. Ancak daha önce olduğu gibi suç yağmura ve ayakkabıya atılırsa şaşmam.

İstanbul’daki selin faturası büyük… Maddi hasarlar üç aşağı beş yukarı onarılır. Peki, yaşamdan kopan Mahmut’un annesinin ve diğer yurttaşlarımızın yakınlarının yüreğindeki yara nasıl kapanacak?

Not: Yazıda anlatılanlara ışık tutması açısından daha önce yazdığım Dereler Üzerindeki Kent, İstanbul https://adiladalet.blogspot.com/2024/01/dereler-uzerindeki-kent-istanbul.html yazısı okunabilir.

Adil Hacıömeroğlu

16 Ekim 2026

İSTANBUL SELE TESLİM

2026-10-15T16:09:50.802+03:00

Günlerdir İstanbul’a yağışlı havanın geleceği konusunda uyarıda bulundu Meteoroloji. Ne yazık ki bu konuda nasıl önlem alınacağını bilmeyen ya da bilip de uyarıları kulak ardı eden merkezi ve yerel yöneticiler olağan işlerini sürdürdüler. Çünkü ülkemizde felaket gelmeden önce önlem alma alışkanlığı nedense yok! Bu olmayınca da felaket insanları tutsak aldığında onları kurtarmaya çalışır yetkili yetkisizler.

Yazıma bir anımla başlamak isterim. 1999-2004 döneminde Bakırköy Belediye Meclisi üyesiydim. Tam olarak tarihi anımsamıyorum. İstanbul’a şiddetli bir yağmur yağdı. Yağmurun ertesi günü Şenlikköy Mahallesi’nden bir dostum aradı. Yanında mahalleden başkaları da vardı. Mahallenin önemli yollarından Florya Caddesi’nin batısında kalan sokaklardaki evleri atıksuların bastığını söyledi. Evi sular altında kalan birkaç yurttaşımızla da konuştum. Az sonra söylenen yere gittim. Giriş katlardaki evlerin çoğunu lağım basmıştı. Birinci katta yer alan konutların bazılarını da lağım suları kaplamıştı. Gördüklerim beni oldukça şaşırtmıştı. Lağıma bulanmış eşyaların kokusu dayanılacak gibi değildi. Sorunun nasıl çözüleceğine ilişkin oradakilerle görüş alışverişinde bulunduk. İlgileneceğime söz vererek oradan ayrıldım

Sorunu çözecek olan İSKİ idi. Burada çalışan mühendis dostlarım vardı. Onları aradım. Gidip bazılarıyla da yüz yüze konuştum. İşittiklerim beni şaşırttı. Söz konusu cadde kuzeyden güneye uzanmakta. Cadde boyunca da kanalizasyon hattı döşenmiş. Bu hat döşendiğinde yukarıdaki Sefaköy, küçük bir mahalleymiş. Zamanla büyümüş, on binlerce insanın yaşadığı bir yer olmuş. Üstelik Sefaköy’ün kuzeyinde de yoğun nüfuslu mahalleler kurulmuş. Sefaköy ve diğer yerlerin atıksularını boşaltan kanalizasyon yeni döşenmiş. Buraya döşenen künklerin çapı, Şenlikköy’dekilere göre daha büyük. Böylece yukarıdan aşağıya doğru bir huni oluşturulmuş. Yağmur birden bastırınca yukarından geniş künklerden gelen su ve lağım Şenliköy’deki dar borularda sıkıştığından geçemedi. Yüksek basınç nedeniyle atıksular evlerin kanalizasyon sisteminden fışkırdı. Bu gerçeği işitince yaşananlara güler misin ağlar mısın? Gerekli girişimleri yapıp Şenlikköy’deki sistemin değiştirilmesini sağladık.

Yukarıda anlattığım anı, İstanbul’da yıllardır yapılan altyapıların nasıl bilinçsiz, plansız, üstünkörü yapıldığının küçük bir örneği. Üzülerek söyleyeyim ki dünyanın incisi sayılan içinden deniz geçen tarihsel kent İstanbul, bilimsel kurallara dayalı usçu bir yöntemle planlanmamış. Kentin her yanını para olarak gören birkaç açgözlü fırsatçının isteğine uygun gelişip büyüdü İstanbul. Dere yatakları kurutulup yol yapıldı üstlerine. Yolun sağı solu da yapılaştı. Kurutulmayan dereler, ıslah çalışmasıyla sıkıştırıldı dar bir alana. Seller hesaba katılmadı çoğunun ıslahında. Öyle ki derelerin sağından solundan yollar geçirildi. Yol kıyıları yapılaştırıldı. Bu yapıların giriş katları yolların, hatta derenin kodundan daha düşük. Bu durum felaketi oluşturan en büyük neden. Her derenin sağında solunda sel yatakları olmalı. Yani derelerin en az iki yüz metre sağında solunda yapılaşma olmamalı. Bir bakın bakalım bu kurala uyan bir dere var mı koca kentte?

Yağış sırasında sulara akacak yer bırakmadı kent ve yapılaşmayı kalkınma sanan ülke yöneticileri. Cadde ve sokakların oluşumu da doğaya aykırı bir biçimde oluşturuldu. Nasıl mı? Öncelikle bu yolların çoğunun iki yanında bitişik biçimde yapılaşma var. Bu da sulara, sellere akış için yeni yataklar oluşturuyor. Yol kıyılarında neredeyse hiç toprak, ağaç ve diğer bitkiler yok! Oysa suyu emecek onun hızını azaltacak olan toprak, ağaç ve diğer bitkiler…

İstanbul, elli yıl önce ülkemizde yüzölçümüne göre en çok orman alanı olan kentimizdi. Ormanlar yok edilerek devasa yapılar dikildi yerlerine. Suyu tutacak ne orman ne de toprak var. Sokaklarda tıkanan mazgalları açma becerisi gösteremeyen belediye başkanları çok İstanbul’da. Bir mazgalı açtıramayan kişi, o kenti yönetebilir mi?

Her yapının küçük de olsa bir bahçesi bulunmakta. Ne yazık ki bu bahçeler de değişik nedenlerle betonlaştırıldı. Bahçelerdeki bitkiler yok edildi. Birçok yapının alt katları dükkân… Dükkânlar genellikle küçük olduğu için yapıların bahçeleri betonlaştırılıp dükkânlara katılıyor. Bu da toprakla yağmurun buluşmasını engelliyor. Öncelikle bahçelerin ivedi bir kararla bu betonlardan, işgalden kurtulması gerek. Yapıların imar planlarına uygun duruma getirilmesi hem hükümetin hem de belediyelerin görevi. İmara aykırı iş yapmak neredeyse alışkanlığa dönüştü.

İstanbul’un asıl felaketi, kentin sürekli göç alması. Bu konuda başta hükümet olmak üzere gerekli önlemleri almalı. Bu tarihsel kentin yükünü azaltmak için Anadolu’da yeni sanayi kentleri planlanıp oluşturulmalı. İstanbul’a göçü durdurmak için yeni yatırımlardan kaçınmalı. Örneğin, 3. Boğaz Köprüsü kentin kuzeye doğru genişlemesine neden oldu. Bu da kuzey ormanlarını yok ediyor giderek. İstanbul’un tersine göç vermeli ivedilikle. Yoksa bu kenti, kendi elimizle yok edeceğiz. Kanal İstanbul gibi kentin hem doğasını bozacak hem de yeni yerleşim yerlerine olanak verecek yatırımlardan kaçınılmalı. İstanbul’a bu yolla yeni kentler eklenecek, bu durum kenti yok edecek bir çalışma. Ayrıca Anadolu giderek boşalacak.

Ülkemizde yatırım deyince konut geliyor insanların usuna. Bu nedenle yurdumuzun her yanı yapılaşmakta. Tarım alanları betonlaşıyor. Türkiye’nin her yanına bakıldığında milyonu geçen konut boş. Sürekli ev edinme alışkanlığını değiştirmeli. İnsanlar, yılda birkaç gün oturacağı evleri yaparak doğayı katletmemeli. Bu konuda sert önlemler alınıp uygulanmalı. İnsanların elindeki parayı değerlendireceği yeni yatırım alanları özendirilmeli.

İstanbul’da yağmur, 13 Ekim 2026 günü çok şiddetli başladı. 14 Ekim’de ise felakete dönüştü. İnsanlar evlerine gidemedi. Taşıtlar selle sürüklendi. Caddeler, sokaklar göle, akarsuya dönüştü ve yaşam durdu. Okullar eğitime iki gün ara verdi. Yıllardır günü kurtarmaya çalışan yöneticilerdir bu felaketin sorumlusu. Uzun erimli düşünemeyen, geleceği göremeyen, bilimi kılavuz edinmeyen yöneticiler yüzündendir başımıza bu geleneler.

Yazının kaleme alındığı anda üç yurttaşımız yaşamını yitirdi. Dört kişi de yitik… Çok sayıda evi ve işyerini su bastı. Şimdi çıkacak ülkemizi ve kentimizi yönetenler, çok üzüldüğünü gösteren bir yüz ve sesle ölenlere rahmet dileyecek, halkımıza geçmiş olsun diyecekler süslü sözlerle. Üzülmüş gibi görünecekler. Ancak daha önce olduğu gibi bu felaketten de ders çıkarmayacaklar. Yine bilimden uzak durup doğayı hiçe sayacaklar. Vicdanın değil, cüzdanın sesini dinleyecekler. Son seksen dört yılın en büyük yağmuru diyerek bunun ardına saklayacaklar beceriksizliklerini ve sorumsuzluklarını. Suçu da yağmura, iklim değişikliğine bulacaklar daha önce yaptıkları gibi.

Adil Hacıömeroğlu

15 Ekim 2026

KOCAELİ KİTAP FUARI

2026-10-12T13:39:24.433+03:00

16. Kocaeli Kitap Fuarı 3-11 Ekim 2026 tarihleri arasında yapıldı. 8 Ekim günü, Kaynak Yayınları’ndan çıkan “Çocuklarımız Geleceğimiz Değil mi?” kitabımı imzalamak için yayınevinin standında yerimi aldım okuyucularımla buluşmak için. İstanbul dışında katıldığım ilk imza günümdü Kocaeli. Bu nedenle benim için çok önemliydi buraya katılmam. Çünkü İstanbul’daki imza günlerim ve söyleşilerimde tanıdıklarım çoktu. Oysa burada tanımadığım, yaşamımda ilk kez göreceğim kişilerle tanışma olanağı bulacaktım.

Kitap Fuarı’na gitmek için önceden tren biletimi ayarladım. 8 Ekim sabahı erkenden uyandım. Kahvaltı, sakal tıraşı, duş, giyinme… Derken zaman hızla akıp gitti. Trene zamanında yetiştim. Yol boyunca kitap okudum. İzmit’e vardım kaşla göz arasında. Fuara nasıl gideceğimi sordum buradaki görevlilere. Onlar hemen karşıdan geçmekte olan tramvayı gösterdiler. Zaman geçirmeden gittim durağa. Burada fuara giden kişilerle tanıştık. Onlarla bindim tramvaya. Yol boyunca söyleştik. Kongre Merkezi durağında inip yürüdük birlikte kitaplarla ilgili konuşarak. İçeri girince vedalaştık bu yeni dostlarla.

Kaynak Yayınları’nın yerini çok aramadım, elimle koymuşum gibi buldum yayınevimi. Celal Demirel ve Mesut Barış her zamanki sıcaklıklarıyla beni gülerek karşıladılar. Birden kitapların sıcaklığına dost yüreklerinden taşan güney yellerinin esintisi karıştı ve sımsıcak bir ortam oluştu. Yerime oturur oturmaz yıllardır tanıdığı değerli dostum Mesut, çayımı getirdi kaşla göz arasında. Benim çaysız yapamadığımı bildiğinden çayı hazır etmiş önceden. Çayı demleme zamanlaması olağanüstü… Çayımdan ilk yudumu alırken genç biri geldi yanıma gülümseyerek. Tanıştık. TGB’li Arda Gökçe bu genç arkadaşımız. Onunla tanışınca gençlik odu yandı yüreğimde. TGB’lilerin en büyük özelliği yurdu, ulusu, inandıkları düşünce ve ülküleri için özverili olmaları. Aynı özveriyi dostları için de göstermekteler. Ardından TGB’lilerden Fırat Bulut ve Berat Karaboğa ile de tanıştık. Bu gençlerin hepsinin yüreklerinde yurt sevgisinin odu yanmakta alev alev.

8 Ekim Perşembe günü iyi geçti. Çok sayıda kitap imzaladım okuyucularıma. Onlarla tanışıp söyleşme olanağı buldum. Fuara gelenler genellikle öğrencilerdi. Öğrenciler neyi alacaklarını, hangi kitabı okuyacaklarını genellikle bilmiyor. Bu konuda bilinçlenmeleri zorunlu. Bu da onların kitap okumasıyla olacak. Bir de öğretmenler ve aileler çocuklarla kitap üzerine söyleşmeli. Bu da çocukların kitap konusunda bilinçlenmelerine katkı yapar. Ancak öncelikle anneler, babalar ve öğretmenler de sıkı kitap okuyucusu olmaları gerek. Öğrenciler, genellikle daha önce okudukları kitapların adını bilmiyor. Bu, önemli bir sorun. Bu sorunun üzerinde durulmalı.

Zaman sur gibi akıyordu. Kaynak Yayınları’nın yöneticisi Celal Demirel, pazar günü kitap imzalamaya gelip gelemeyeceğimi sordu. Yemyeşil bakan gözleriyle “gel” diyordu bana. Onu kırmadım. Geleceğimi söyledim.

Akşam oldu. İstanbul’a döneceğim trenin saati yaklaştı. İçimde kitap coşkusunun oluşturduğu buruk bir sevinçle ayrıldım dostlarımdan pazar günü buluşmak üzere. Tramvaya yürüdüm hızlı adımlarla. Garda inip öncelikle pazar günü için gidiş dönüş biletlerimi ayarladım. Çok geçmeden tren geldi, binip İstanbul’un yolunu tuttum.

11 Ekim 2026 Pazar günü yeniden gittim Kocaeli Kitap Fuarı’na. Yine Celal’le Mesut’un gülen gözleriyle karşılaştım. Yine çayımı hemen elime tutuşturdu Mesut. Kısa bir hoşbeşten sonra kitabımı imzalamak üzere yerimi aldım. Yeni insanlarla tanışıp dostluklar kurdum. Trenden inerken tanıştığım yerdeşlerim Öykücü Nehar Çakır Ordu ve Şair Nurgül Uçar’ın kitap imzalatmaya gelmeleri büyük bir incelikti.

Ülkemizde bilinçli bir okuyucu kitlesi var. Kitap sevisiyle yanıp tutuşanlar çok. Ancak yurttaşlarımızın kitap okumasını engelleyen en önemli etken ekonomik yetersizlik. Çoğu kişi, birden çok kitap almak istiyor, ancak cebindeki para yeterli olmuyor. Gerçi çoğu kişi ödemelerini kredi kartıyla yapıp borçlanıyor. Yine de hesaplı davranmak zorundalar. Kitap okuyucusunun çoğu, ekonomik sıkıntı yüzünden ekmeğinden kesip kitap alıyor. Ülkemizin ekonomisini mahvedenler, insanımızı bir dilim ekmeğe muhtaç bırakanlar ulusumuzu kitaptan uzaklaştırmakta. Bazı kişilerin pahalı bulduğu için okumayı çok istediği kitabı geri bırakırken içinin yandığını, yüreğinin burkulduğunu, gözlerinin buğulandığını gördüm. Bu duruma tanıklık ettiğim için benim de için kan ağladı onlarla birlikte, ancak yapacak bir şey yok!

İstanbul’dan, büyük zorluklarla Kocaeli’ne gelen çok değerli dostum Zafer Taciye Hanım’a ve Fırat Bilal’le tanışıp söyleşmemiz beni çok mutlu etti. Ayrıca telefonlarımızı alıp vererek yeni dostluk köprüleri kurduğumuz yeni arkadaşlarımın gözlerindeki kitap sevisini hep anımsayacağım.

11 Ekim akşamı sanki çok erken oldu. Zamanın nasıl su gibi akıp gittiğini anlayamadım. Saate bakınca geç kalmakta olduğumu anladım. Hızla vedalaşıp trenin yolunu tuttum yorgun ve mutlu. Eve vardığımda içimi bir umut denizi kapladı. Ülkeme, insanıma umudum bine katlandı. Erinç içinde yatağıma uzanıp umut düşlerinin koynuna bıraktım kendimi.

Adil Hacıömeroğlu

12 Ekim 2026

MALTEPE’DE ÇÖKEN YAPI

2026-10-10T14:10:54.792+03:00

İstanbul’un Maltepe İlçesindeki Cevizli Mahallesinde zemini de katarsak yedi katlı bir yapı, 8 Ekim 2026 günü sabahı erken saatlerde kendiliğinden çöktü. Ne yazık ki beş yurttaşımız yıkıntılar altında can verdi. Bu tür olaylar, ne yazık ki ülkemizin değişik yerlerinde sık sık yaşanmakta.

Üzülerek söyleyeyim ki yurdumuzun neresinde olursa olsun yapı çökmelerinin hepsinde yapılaşmada benzer yanlışlıklar ve denetimsizlik göze çarpmakta. Atalarımız, deli bile düştüğü çukura iki defa düşmez, demesine karşın biz aynı çukura defalarca düşüyoruz gözleri kapalı. Peki, niye aynı çukura defalarca düşüyoruz?

İlk başta şunu belirteyim ki yaşadığımız olaylardan ders çıkarma gibi bir alışkanlığımız yok! Özellikle ülkemizi ve kentlerimizi yönetenler, olaylardan ders çıkarma yerine dilsiz, kör ve sağır oluyorlar. Olayların etkisi geçer geçmez aynı yanlışları yapıyorlar. Çünkü ne yazık ki “ileri demokrasimizde” hesap sorma/hesap verme gibi bir gelenek oluşmamış.

Demokrasiyi, milli iradeyi yalnızca sandığa indirgeyen bir siyasal anlayış var ülkemizde ne yazık ki. Demokrasiler, yapılan olumlu, olumsuz her şeyim hesabının halka verildiği yönetimler değil mi? Bu nedenle siyasetçi yaptığı olumlu işleri saatlerce, günlerce, aylarca, hatta yıllarca övüp böbürlenir. Ancak neden olduğu, göz yumduğu için oluşan yanlışlar için özeleştiri yapma gereği duymaz. Özeleştiri olmayınca da yanlıştan ders çıkarılmaz. Oysa yapılan yanlışlar, herkes için öğreticidir ders almasını bilince doğal olarak.

Kentsel dönüşüm ne yazık ki birkaç yapsatçının doymak bilmez, sınır tanımaz kazanç istencine bırakılmış durumda. Bu da yapıların yenilenmesinde büyük sorunları birlikte getiriyor. Yapılaşmaya egemen olan serbest piyasa düzeni, yıllarca komşuluk yapan kişileri birbirine düşmanlaştırıyor. Komşu, komşunun hakkını yemek için pusuda bekliyor kentsel dönüşümü nasıl fırsata dönüştürürüm diye. En yalın bir örnekle anlatalım. Yapının yenilenmesi için yapsatçı bulan komşu, komisyon alıyor ondan. Yalnızca bu durum bile yapının yenilenmesinin maliyetini yükseltiyor. Yapsatçıdan başka istekler de oluyor. Ayrıca ülkemizde yapsatçılık neredeyse yüzde yüz varan bir kazançla çalışan bir sektör.

Kentsel dönüşüm, serbest piyasa koşullarının egemenliğinde değil, devlet eliyle ada odaklı olmalı. Toplu konut mantığı içinde ada odaklı yapılacak bir yenileme kentleri kent durumuna getirir. Ne yazık ki yanlış, plansız, geleceği düşünmeden yapılan kentsel dönüşüm kentin asıl sorunlarını çözemiyor. Ne yeşil alanlar çoğalıyor, ne cadde ve sokaklar genişliyor ne sosyal alanlar oluşuyor ne de taşıtlar için eğlekler[1] yapılabiliyor.

Maltepe’de yıkılan yedi katlı yapının dört katının kaçak olduğu söylenmekte. Peki, bu kaçak katlar yapılırken belediye yetkilileri ne yapıyordu?

İstanbul’un cadde ve sokaklarında gezinen herkes, kaçak katları çıplak gözle kolayca görebilir. Ancak bu katların yapılmasını önleyecek yetkililer ise bir türlü göremiyor nedense. Üzülerek söyleyeyim ki ülkemizde yasadışı iş yapmak kural durumuna getirilmiş. Bunun da nedeni serbest piyasacılık kılıfı…

Yıkılan yapıdaki kaçak katlar “imar barışından” yararlandı mı? İmar barışı ya da affı yurttaşımızın canına, malına kastediyor. Yasadışı yapılan işlere af kılıfı geçirmek devlet yöneticilerinin görevi değil. Yasadışı mal edineni bağışlamak, yasalara uyarak çalışıp kazanan yurttaşların cezalandırılması değil mi?

İnsanımız, ihmaller ve siyasetçilerin duyarsızlığı, bilgisizliği, sorumsuzluğu, kişisel çıkarları öncelemeleri yüzünden can veriyor. Maltepe’deki yapının çökmesi bir kaza ve doğal afet değil. Tamamen ihmaller zinciriyle yurttaşlarımızın can güvenliğini koruması gereken kişilerin görevlerini yapmaması yüzünden olan bir yıkım ve cinayet. Bu yıkımın sorumluları ortaya çıkarılmalı ve en ağır cezalara çarptırılmalı ibreti âlem için.

Ne yazık ülkemizde yıllardır işini hakkıyla yapmayan, görevini gereğini yerine getirmeyenlerin açıkça korunması söz konusu. Bu soygun, ihmal düzeni değişmeli. Ülkemizin geleceği için serbest piyasa sistemi ivedilikle terk edilmeli, yerine devletçilik yaşama geçirilmeli. Yoksa bu tür yıkımlarla çok sayıda insanımız toprağa düşer.

Not: Yazının iyi anlaşılması için KENTSEL DÖNÜŞMEME https://adiladalet.blogspot.com/2020/11/kentsel-donusmeme.html başlıklı yazım okunabilir.

Adil Hacıömeroğlu

10 Ekim 2026

[1] Otoparklar

KANLIDERE’NİN KURTLARI

2026-10-09T13:31:22.588+03:00

Köy Enstitülü yazarlar ortaokul yıllarından beri ilgimi çeker. Onların toplumsal gerçekçi bakışları yürekli aydın örneğinin en görünür biçimidir. Aslında ülkemizin geri kalmışlığının, feodal ilişkilerin, Osmanlının oluşturduğu toplumsal düzenin, geri kalmışlığın fotoğrafını çekip önümüze koyan yazarlardır Köy Enstitülüler. Başta hangi iktidar olursa olsun yaptığı yanlış uygulamaları, eksiklikleri nesnel bir bakışla okuyucusuna sunar onlar.

Dursun Akçam, köy enstitülü bir yazar… Düşünsel mayalanması, Cılavuz Köy Enstitüsü’nde olmuş. Doğup büyüdüğü sert ve yoksul Doğu Anadolu topraklarının sesidir yazarımız. Orada yüzyıllardır süregelen ağa, bey, paşa egemenliğiyle ortaya çıkan feodal düzeni tüm çarpıklıklarıyla ele alıyor Kanlıdere’nin Kurtları’nda. Feodal egemenlerin en büyük dayanakları yerel yöneticiler. Devletin halka hizmet etsin diye gönderdiği yöneticiler, ne yazık ki halk yerine feodal egemenlerin hizmetinde. Bölgenin ağalarını, beylerini koruyarak kendileri de varsıllaşıyorlar. Ağalar, beyler köylüyü devlet yöneticilerinin gücünü arkalarına alarak eziyor. Yurttaş, haksızlığa uğradığında gidecek kapısı yok! Çünkü bütün kapılar egemenlerce tutulmuş.

Yoksulun hukukunu koruyacak bir güç bulunmamakta. Bu nedenle toprağını, ineğini, çift koştuğu öküzünü, koyununu keçisini, kümes hayvanını, tarladaki ekinini, meradaki otunu, hatta canını alıyor çürümüş düzen. İnsan canının değeri hiç yok! Ya salgınlarla kırılıyor ya açlıktan ölüyor ya da kör kurşunla can veriyor. Ağaya, beye karşı gelmek, hakkını aramak günlerce süren karakol dayağıyla son buluyor. Feodal egemenler yerin, göğün, toprağın, suyun, havanın sahibi. Yoksul, insandan sayılmıyor hem ağa ve bey hem de il ya da ilçedeki yöneticilerce. Arada bir iyi yöneticiler de gelmiyor değil. Bu kişiler fazla kalıcı olmuyor görevlerinde. Halkın hakkını koruyan bu yöneticiler, sözde demokrasimizin particiliğine kısa zamanda kurban gidiyor.

İkinci Dünya Savaşı yılları kendini çok ağır duyumsatmakta. Köylünün sorunları oldukça arttı bu dönemde. Vergilerin ağırlığı altındaki köylü ekmeğinden aşından oldu.

Romanın başkahramanı Merdan: “Tahsildar Kurat çok belalı bir baskın yaptı. Boz ineği, üç keçimizi haczetti. (Dursun Akçam, Kanlıdere’nin Kurtları, 7. Basım, Ocak 2021, s. 70) diyerek kendi ailesinin felaketini böyle anlatmakta. Ailenin geçim kaynağı olan inek ve keçiler haczediliyor. Köylülerden birçoğunun öküzleri vergi karşılığında elinden alınıyor. Üretim aracı elinden alınan köylü ister istemez tefeciye borçlanıyor. Borçlanma her yıl artarak sürüyor. En sonunda çiftçi, toprağını elden çıkarıyor. Toprakları toplayan da köyün egemeni Bekir Bey.

Bekir Bey, köyde istediği geline, kıza göz koyuyor. İsteği olmayınca kan dökülüyor. Merdan’ın babası Koca Mürsel Birinci Dünya Savaşı’na katılmış. Kurtuluş Savaşı’nda tetik çekmiş. Merdan’ın ağabeyi Kore’de şehit olmuş. Şehit ve gazi ailelerinin yazgısı yoksulluk ve terk edilmişlik. Ne yazık ki savaş kaçkınları mal mülk sahibi oluyor yurtseverler yurdu savunurken.

Çok partili yaşama geçildikten sonra köylünün yaşam koşulları daha da zorlaşıyor. Particilik, bey ve ağaların gücüne güç katıyor. Devlet kurumları siyasallaşıyor. Yerelde her şey iktidar partisinin ilçe başkanının elinde. Köylünün elindeki hayvanı ucuza kapatmak için ilçe başkanı ve beyler eliyle veteriner kullanılarak uydurma bir şarbon sayrılığı nedeniyle köylere karantina getiriliyor. Mal pazarının kapanması nedeniyle çiftçinin hayvanı ederinin çok altında Bekir Bey’in adamlarınca ucuza alınıyor. Bekir Bey’le ilçe başkanı ve iktidar partisinin milletvekili ucuza alınan hayvanları yüksek ederlerle yurtdışına satıyor. Böylece katmerli bir soygunun içinde tüm emeği yok oluyor köylünün. Bu arada satılan hayvanların arasında Koca Mürsel’in Bekir Bey’in adamlarınca çalınan iki öküzü de var.

Romanda Merdan ve Nazlı’nın aşkı dillere destan... Bu aşk, Bekir Bey’in entrikalarına karşın sürüyor. Böylece aşk, düzene karşı bir direnişe dönüşüyor. Aşkın anlatımında bazı abartmalar var. Gerçi romanda zaman zaman abartılı anlatımlara rastlıyoruz.

Demokrat Parti döneminde özellikle Köy Enstitüleri üzerinden eğitime ve köylerdeki okullaşmaya karşı yapılan kara propaganda romanda çok güzel anlatılmış. Öğretmen ve okul düşmanlığı en üst düzeye çıkıyor bu dönemde. Çünkü feodal egemenler, köylünün uyanmasını istemiyor. Köydeki din adamı görünümündeki hoca, ne yazık ki batıl inanca saplanmış biri ve beyin adamı. Dini, Bekir Bey’in sömürüsünü kolaylaştırmak için kullanıyor.

Merdan, İstanbul’a çalışmaya gittiğinde aynı işyerinde tanıştığı Sökeli Ali’den çok etkilenmişti. Ali’nin anlattıklarıyla sınıf bilinci oluşmaya başladı onda. Sökeli’nin şu sözlerini sık sık anımsamakta o: “Ağa dediğin, bey dediğin tarlada ekini boğan devetabanı dikenlerdi, kökleri toprağın derinlerinde. Teker teker başlarını kesmekle tükenmezlerdi. Yeniden yeniden biterlerdi. Onları kurutmanın tek yolu vardı, toprağın derin kirizması! Bu da tek elle, tek kolla olmazdı. Kollar kürekler kalkıp inmeliydi. On çift öküzün çektiği kara kotanla toprağın altı üstüne getirilmeliydi. (Aynı yapıt, s. 340)” Bu sözlerle bozuk düzeni değiştirmek için örgütlü, sabırlı bir savaşımın gerekliliği vurgulanmakta.

Merdan’ın annesi Telli Kadın, Bekir Bey’e ve haksızlığa karşı direnişin öncüsü. O, oğluna: “Mevsimi gelmeden gül açmaz, çiçek yaprağa durmaz. Zemheri ayında çilek yetişmez oğul. Toprağa atılan arpa tohumu bir ayda, üç ayda başak vermez, olgunlaşmaz. Beş ay bekleyeceksin. Kuluçkaya oturan anaç tavuk yirmi bir gün geçmeden cücük çıkartabilir mi? İstesen de çıkartabilir misin? (Aynı yapıt, s. 340)” demekte. Bireysel, zamansız çıkışlarla düzenin değişmeyeceği öğütlenmekte okuyuculara bu tümcelerle.

Kanlıdere’nin Kurtları’nda romancılığımızda alışık olmadığımız bir biçimde olay, olumlu sonuçlanmakta. Yani halk örgütlenerek beyi yeniyor. Yazar, böylece okuyucusuna olayın sonunu düşünme, düşleme fırsatı vermiyor.

Kitabın dili yalın ve anlaşılır. Betimlemeler güçlü… Bu da olay yerini okuyucunun belleğinde canlandırıyor. Böylece okuyucu, olayın içinde yaşatılmakta.

Kanlıdere’nin Kurtlarını herkesin, özellikle de toprağından ve toplumcu gerçekçilikten uzaklaşan gençlerin okuması yararlı olur.

Adil Hacıömeroğlu

9 Ekim 2026

HERKES GÜNEŞ GÖZLÜKLÜ

2026-10-04T16:12:42.824+03:00

1980’lerin başlarında ünlü olan Manisa-Akhisar doğumlu bir kadın ses sanatçısı vardı. Takma adıyla sahne aldı. Asıl adını çoğu kişi bilmiyordu bile. Çok çocuklu, yoksul bir ailenin ilk çoğuydu. İstanbul’da sahneye çıkana dek çok zor koşullarda yaşam savaşımını sürdürdü. İçinde yetiştiği zor koşullar nedeniyle okula hiç gitmemişti. Ünlü olduğunda okuma yazma bilmediği çok konuşuldu. Yaşamı fırtınalar içinde geçti hep.

İstanbul’da sahne almasıyla yeni bir yaşama yelken açtı. Özellikle magazin sayfalarında ne yaptığı yazılıp boy boy fotoğraflarıyla yayımlanıyordu. Renkli magazin basının dışında kalan daha çok kentli seçkinlerin okuduğu gazeteler ise arada sırada bu şarkıcının oturup kalkmasını, giyimini kuşamını, sofra adabını, konuşmasını ve yaptığı müziği eleştiriyordu. Hele okuryazar olmaması önemli bir eleştiri konusuydu.

Seçkinler, onun her yaptığı işi eleştirirken o şöhret basamaklarını koşar adım çıktı. Şarkı söylediği gazinolar dolup taştı. Yokluk içinde yetişen şarkıcı, doğal olarak birçok şeyle yeni karşılaşıyordu. Bu durum, seçkinlerce eleştiriyi geçip onunla dalga geçme konusuna dönüştü. Onu kaba ve kültürsüz buluyordu bu kesim. Üstüne üstlük bu kadın şarkıcı bir de arabesk-pop söylüyordu. Bütün bunlar onun alt kültürün temsilcisi olduğunun bir kanıtı değil miydi bu kesime göre?

Gittikçe ünlenen şarkıcı, bir gün, belki de yaşamında ilk kez, sinemaya gitti. Filmi izlerken gözünde güneş gözlüğü vardı. Nasıl çektiyse bir magazin muhabiri onun bu durumdaki fotoğrafını çekti. Seçkinler, kendi aydın sananlar, okumuşların çoğu ışıkların sönük olduğu bir sinema salonunda güneş gözlüğü takmanın büyük bir görgüsüzlük olduğunu söyleyip durdular yıllarca. Bu tür bir kişinin sanatçı olarak topluma örnek olamayacağı vurgulandı her fırsatta.

Zaman su gibi akıp gitti. Televizyonlar çoğalıp yaygınlaştı. Akıllı telefonlar herkesin cebinde, çantasında yerini aldı. Sosyal medya, toplumun neredeyse tamamına egemen oldu. İnsanların soluk alışları bile neredeyse televizyonlar ve sosyal medya aracılığıyla belirlenir oldu. Moda denen illet yapıştı insanımızın yakasına kene gibi. Moda uğruna insanlar doğal yapılarını değiştirmek için bıçak altına yatarak kesilip biçilmekte. Moda yaratıcıları ne derse onu yapar oldu toplumun ezici çoğunluğu. Bu yolla kişiler özgürlüklerini, özgünlüklerini ve birey olma haklarını kendi istençleriyle yok etti. Gönüllü olarak moda denen ve üretim yerine tüketimi özendiren ne olduğu belirsiz bir yapıya tutsak oldu insanımızın çoğu.

Güneş gözlüğü güneşli havalarda takılır değil mi? Güneş gözlüğü kullanmaktaki amaç, güneşin gözlerimizi kamaştırmasını önlemek ve onun zararlı ışınlarından gözlerimizi korumak değil mi? Ayrıca yerler karla kaplandığında görüşü kolaylaştırmak için bu gözlüklerden yararlanılır.

Çevremize bakıyoruz. Yağmurlu havalarda, gece karalığında, yeiçlerde, alışverişlerde, eş dost söyleşilerinde, kapalı yerlerde, AVM’lerde dolaşırken, toplu taşıma araçlarının hepsinde çoğu kişinin gözünde güneş gözlüğü var. Kapkara gözlerle dolaşmakta bu insanlar ne gökyüzünün ne ağacın ve çiçeğin ne de yiyip içtiğinin rengini görebiliyorlar.

Eskiden gece olsun gündüz olsun kara gözlüklerle dolaşanlar genellikle yasadışı, kirli işlerle uğraşanlardı. Çünkü onların amacı tanınmamak ve ayıplı iş yaptıkları için insanların yüzüne, gözlerine bakamamaktı.

İnsan ilişkilerinde en önemli şeylerden biri, karşındaki kişiyle göz teması kurmak değil mi? Bir insan karşısındakinin gözlerinin içine niye bakmak istemez? Bir kimse bakışını, gözlerini neden saklar başkalarından? İnsanlar bakışı, duruşu ve tüm doğallığıyla güzel değil mi? Kara camların arkasına sığınmak niye? Bunun nedeni, özgüvensizlik ya da insanların gözüne bakamayacak denli yapılan bir kötülük, ayıp mı?

Eee, ne demiş atalarımız, gülme komşuna gelir başına! Ey aydın geçinen, burnunu Kaf Dağı’nda sanan kendince seçkinler dün güldüğünüz arabesk söyleyen şarkıcının yıllar sonra da olsa izinden gittiğinizin ayırdında mısınız?

Tamam, başkalarından saklıyorsunuz bakışlarınızı, duygu ve düşüncelerinizi. Peki, kendinizden nasıl gizleyeceksiniz içinizden geçenleri?

Adil Hacıömeroğlu

4 Ekim 2026

CHP İÇİN BÜYÜK FIRSAT

2026-10-03T13:26:27.636+03:00

CHP toz duman içinde… 2024 yılında yapılan yerel seçimlerde gösterdiği üstün başarı Pirus Utkusuna dönüştü kısa sürede. Yolsuzluk suçlamalarıyla belediyeler darmadağın oldu. Özgür Özel ve Ekrem İmamoğlu’nun yapay zekâ(!) ile belirlediği adayların çoğu patır patır döküldü AKP’nin bahçesine. Dökülmeyenlerin bir bölümü de yolsuzluk yaptıkları gerekçesiyle tutukevlerinde.

CHP, neden darmadağın? Başta söyleyeyim ki partinin bu durma düşmesinin nedeni kişilerden çok, ideolojisizlik. Liberalizme evirilmiş sosyal demokrasinin toplumsal davranışı, düşünceyi hiçe sayıp bencilliği öne çıkarması önemli bir etken.

Türkiye’nin kurucu partisi 1940’lı yıllardan başlayarak kurucu ideolojisinden, Atatürk’ten uzaklaştı adım adım. Atatürk’ten uzaklaşmaya başlayan parti, onun devrimciliği yerine batıcı ilericiliği getirdi. Devrimcilik ortadan kalkınca batıcı reformist anlayışa teslim oldu. Batılı devletlere hayranlık başladı bu süreçte. Oradan gelen, daha çok da emperyalist merkezlerce dikte edilen politikalar, kolayca benimsenip savunusu yapıldı. Böylece Aktıok anlamını yitirdi zamanla. Özellikle 12 Eylül Amerikancı darbesinden sonra batıdan esen neoliberal yellere kapıldı parti yöneticileri. Alt kimlikler üzerinden siyaset yapmak ilericilik olarak algılandı. Ne yazık ki bu dönemde serbest piyasacı sisteme teslim olundu. Bunun karşısında Atatürk’ün halkçı-devletçi uygulamaları savunulamadı.

Atatürk, sırtını doğuya yaslayarak batı emperyalizmini yenmişti. Atatürk’ü batıcı olarak görmeye başladı CHP kadrolarıyla üyeleri. Oysa Atatürk batıcı değil, batı emperyalizmiyle son soluğunu verdiği 10 Kasım 1938 gününe dek savaşan kurucu önderdi. O, dünyanın ezilen halklarının dostu, ezenlerin düşmanıydı. Kapitalizm ve emperyalizmle savaşmayı kendine amaç edinmiş bir liderdi.

Atatürk, ülkemizi yönettiği sürece batılı emperyalistlerle ittifak kurmadı, onlarla ideolojik bütünleşme içine girmedi. Onun ideolojisi, altı okta anlamını bulan Kemalizm’di. Kemalizm’in de dayandığı asıl temel, tam bağımsızlıktı. Batı ile ittifaklar kurmayan Mustafa Kemal, Balkan ve Sadabat paktlarını kurarak emperyalizmin ezdiği ülkelere dostluk elini uzatmıştı. Bu tavrıyla dünyadaki tüm ezilenlerin esin kaynağı oldu.

CHP’nin ideolojisindeki asıl kırılma sosyal demokrasiyi kabul etmesiyle oldu. Oysa sosyal demokrasi Batı Avrupa’nın sömürgeci-emperyalist ülkelerinde ortaya çıkmış oralarda benimsenmişti. Bu düşüncenin emperyalist merkezlerin dışında başarıya ulaştığı görülmemişti. Üstelik kapitalizmi savunuyordu bu düşünce. Oysa Atatürk kapitalizme karşıydı. Zamanla Avrupa sosyal demokrasisi neoliberalizme evirildi. Zaten Avrupa sosyal demokrasisi başından beri dünyanın ezilen halklarının bağımsızlık savaşlarının karşısındaydı. Hiçbir zaman emperyalist çıkarlarını korumaktan vazgeçmedi bu düşüncedeki partiler. Zaten emperyalizmin sağ ayağı liberalizm, sol ayağı da sosyal demokrasi…

CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Sosyal Demokrasi Derneği (SDD) Onur Kurulunun kararıyla üyelikte çıkarıldı. Ne güzel, hayırlı bir karar… CHP Genel Başkanının ne işi var SDD’de? Antiemperyalist Kemalizm, yetmedi mi Kemal Bey’e de emperyalizmin sol ayağı olan sosyal demokrasiyi savunma gereksinimi duymuş? Kılıçdaroğlu’nun SDD üyeliğinden çıkarılması CHP için köklerine dönmenin tarihi fırsatıdır.

Ardından Sosyalist Enternasyonal, CHP’nin üyeliğini askıya almış. Yeni Parti ise üyeliğe kabul edilmiş. Evet, emperyalizmin sol ayağı, Atatürk’ün emperyalizmle savaşmak için kurduğu partiyi dışlamakta. Çünkü onun kuruluş harcında tam bağımsızlık var. Bu da CHP için köklerine dönmesi için yaratılan ikinci fırsat. Bundan güzel ve hayırlı bir fırsat çıkar mı insanın karşısına?

Sosyal demokratlar, CHP’ye köklerine dönmesi için tarihsel iki fırsat sundu. Başta Kemal Kılıçdaroğlu olmak üzere tüm parti bu fırsatı, aslına dönmek için doğru değerlendirmeli. CHP’nin önüne yeniden Kemalizm’e dönme fırsatı çıktı. Asıl arınma ideolojik alanda olmalı. Bu olursa CHP, yolsuzluk belasından da kurtulur. Bir partinin ideolojisi, amacı, ülküsü, hedefi olmalı. CHP’yi yolgeçen hanı olmaktan kurtarıp ideolojik bir birliğe dönüştürmenin fırsatı çıktı ortaya. Bu fırsat iyi değerlendirilmeli.

Not: Yukarıda anlatılanları desteklemek adına aşağıdaki yazıları da okumakta yarar var.

1. Atatürk Sosyal Demokrat mıydı 1? https://adiladalet.blogspot.com/2015/04/ataturk-sosyal-demokrat-miydi-1.html

2. Atatürk Sosyal Demokrat mıydı 2? https://adiladalet.blogspot.com/2015/04/ataturk-sosyal-demokrat-miydi-2.html

3. Bize İnsanlık Öğretenlere Bak https://adiladalet.blogspot.com/2009/10/bize-insanlik-ogretenlere-bak.html

4. Sosyal Demokrasi Budur Kılıçdaroğlu https://adiladalet.blogspot.com/2013/05/sosyal-demokrasi-budur-kilicdaroglu.html

Adil Hacıömeroğlu

3 Ekim 2026

MEKKE ANLAŞMASI

2026-10-02T13:52:31.399+03:00

Türkiye, Pakistan ve Suudi Arabistan 7 Ağustos 2026 Cuma günü Mekke Anlaşmasını imzaladı. Anlaşmanın Mekke’de yapılması, hem de cuma gününe denk getirilmesi dünyanın dört bir yanındaki Müslümanlara dinsel bir iletiyi de içinde barındırmakta. Bu üç ülkenin ABD ve diğer batılı emperyalistlerle ilişkileri öne çıkmakta. Yine anlaşmaya imza koyan ülkelerin İsrail’le gizli ya da açık ilişkileri de kesintisiz sürmekte.

Öncelikle şunu söylemeliyim ki Mekke Anlaşması, Batı Asya’daki ABD-İsrail saldırganlığına, yıkıcılığına karşı değil. Anlaşmayı imzalayan devletler arasında İran, Filistin, Yemen ve Lübnan’ın bulunmaması bir önceki tümcede belirttiğimiz düşüncemizin kanıtı. Çünkü İslam coğrafyasında ABD-İsrail’le yıllardır kana kan, cana can, dişe diş savaşan bu dört ülke. Ayrıca anlaşmaya imza koyan üç ülkenin Sünni duyarlıklarının olması mezhepçi bir cepheleşmeyi de ister istemez uslara getirmekte.

Bir anlaşmanın emperyalizme karşı olmadığını kanıtlayan en önemli belirti, dünyayı kana bulayanlara karşı savaşan ülkelerin bu birlikte yer almamaları. Üstelik Batı Asya’da, ABD-İsrail saldırganlığıyla savaşan ülkelerin dışlandığını da görmekteyiz bu anlaşmada.

Mekke Anlaşması’nın temeli “Taraflardan birine yönelik yapılacak silahlı bir saldırı, tüm üye ülkelere yapılmış sayılmaktadır” maddesinde kendini göstermekte. Burada söz konusu olan ülke, Suudi Arabistan... Çünkü bu ülke zaman zaman komşusu Yemen’le çatışmakta. Bu çatışmalarda Riyad yönetimi zor durumda kalıyor çoğu zaman. Ayrıca İran, Suudi Arabistan’da bulunan ABD üslerine saldırıyor. Suudi Arabistan, dünyada silahlanmaya en çok para harcayan ülkelerden biri olmasına karşı ne Yemen’e, ne de İran füzelerine karşı bir savunma ortaya koyamadı. Bu ülkeyi, ABD de savunamadı bir türlü. Çünkü dünyanın Süper Gücü, kendini savunmaktan aciz. Riyad yönetimine sattığı silahların bir işe yaramaması ise ayrı bir konu. Vaşhington, Riyad’ı deyim yerindeyse haraca bağladı silah satışlarıyla.

Son günlerde Yemen-Suudi Arabistan çatışmaları yeniden başladı. Yemen, Hürmüz Boğazı’nı kapattı emperyalistlere ve onların işbirlikçilerine. Bu durum petrol ederlerini yükseltti. Bu işten en çok zarar gören ülke de Suudi Arabistan. Aslında Yemen’e karşı saldırgan olan Suudlar. Yemen, kendi ülkesini savunmakta.

İsrail, Filistin’de büyük bir soykırıma giriştiğinde ona ilk tepkiyi gösteren ülkedir Yemen. En baştan beri safını belirleyip füzelerini İsrail’e ateşlemiştir bu ülke. Neredeyse Arap ülkelerinin çoğu İsrail’in yanında dizilirken o, büyük bir kararlılık ve yüreklilikle Filistin’in yanında yerini aldı. Bu nedenle Yemen’i askeri olarak yok etmek, en çok İsrail’e yarar ve Filistin bu işten zarar görür. Yemen’in ABD-İsrail’e karşı direnişi örnek alınmalı.

Yemen, Suud Yönetimi’nin yıkıcılığına sert tepki gösterince Riyad, Mekke Anlaşması’nı öne sürdü. Ne yazık ki Dışişleri Bakanı Hakan Fidan, olumsuz bir tavır takındı. Onun açıklamaları ABD-İsrail’e güç veren konuşmalardı. Yemen’e karşı yapılan açıklamalar, İsrail’e güç verirken Filistin direnişini zayıflatır. Fidan’ın bu tavrı sorumsuzdur. Hiç kimse Türkiye’yi Yemen’e karşı savaştıramaz. Böyle bir şeyi bir yetkilinin usundan geçirmesi bile tehlikeli ve ülkemiz aleyhinedir.

Mekke Anlaşması’nın ABD-İsrail saldırganlığını durdurmasına yönelik olması için bölgede emperyalizmle savaşan İran, Filistin, Yemen ve Lübnan’ın bu bağdaşmanın içinde olması gerek. Ayrıca Çin, Rusya, Mısır ve diğer bölge ülkeleri de anlaşmada yer almalı. Böylece emperyalist saldırganlığa karşı bir Avrasya birliği oluşturulur. Bu yolla Türkiye de kendini emperyalizmin bölücü, yıkıcı eylemlerine karşı savunur duruma gelir. Bu nedenle böyle bir anlaşmaya Ankara öncülük etmeli.

Türkiye, emperyalizme karşı ilk Kurtuluş Savaşı’nı vererek dünyanın tüm mazlumlarına öncü olup yol gösterdi. Biz bu savaşı yalnız kendimiz için değil, tüm ezilen uluslar için yaptık. Böylece dünyada devletlerin bağımsızlık, ulusların kurtuluş mücadelesi başladı. Bu nedenle ülkemize, emperyalistlerin çıkarlarına uygun anlaşmalar değil, onlara karşı bağdaşmaları oluşturmak yakışır.

Adil Hacıömeroğlu

2 Ekim 2026

BAŞARIYA GİDEN YOL

2026-10-01T13:18:33.134+03:00

Dünyanın neresinde yaşarsa yaşasın her birey, kendi olanakları içinde başarılı olmak ister. Bu, insanın vazgeçilmez bir yaşam savaşımı ve amacı. Kişinin başarılı olma amacı olmasaydı uygarlık gelişmez, insanlık yerinde sayardı. İnsanoğlunu hem bireysel hem de toplumsal olarak geliştiren şey, onun ilerleme amacı. Bu amacın gerçekleşmesine de başarılı olmak, diyoruz.

Başarı kişiden kişiye, toplumdan topluma, dönemden döneme, yaşanan ortama göre değişir. Birine göre başarı olan bir şey, bir başkasına göre büyük başarısızlık sayılabilir. Başarı, yaşamın birçok alanında olabilir. Bunun belli bir ölçütü yok! Çoğu zaman başarı, kimi kişi ve topluma göre göreceli bir kavram. Ancak bireylerin ve toplumların bazı başarılar konusunda ortak kabulleri de var.

Başarı, bir işi alışılagelenden daha iyi yapmak, kişinin kendini geliştirmesidir diyebiliriz. Genel olarak tanımlarsak bu sözcüğü, kişinin ya da toplumun önüne koyduğu hedefe ulaşması ya da istenen bir biçimde bitirmesidir. Kişinin belirlenen hedefe ulaşması, ona kişisel bir doyum da sağlar. Bu, insanları mutlu eder. Ona özgüven kazandırıp erinç verir. Ayrıca hedefini yükseltir, başarma isteğini artırır. Bu, başarılı bireye iyi yolda ilerleme olanağı verir.

İnsanların kişisel doyumu, yeni başarılar için zorunlu gereklilik. Yaptığı işte doyuma ulaşan kişi, yeni işler yapmak ve yeni sorumluluklar almak için daha gönülden davranır. Bu durum onun iş yapma, çalışma, üretme, toplumun gelişimi ve uygarlığın ilerlemesi için katkı yapmasının yolunu açar.

Her türlü başarıya ulaşmak için kişinin öncelikle bağımsız ve özgür düşünmesi gerek. Bağımsız ve özgür düşünmek, insanın kendi olmasını sağladığı gibi onu geleneksel kalıplardan da kurtarır. Son yılların yaygın söyleyişiyle kişi, mahalle baskısından kurtulduğunda düşünsel özgürlüğüne kavuşur. Düşünsel özgürlük, bireyde bağımsız merak duygusunu uyandırır. Böylece o, özgün düşünceler geliştirir. Bu da ona araştırıcı bir kimlik, beceri kazandırır. Merak duygusu inanların bir şeyler yapma, farklı varlıkları tanıma, bilinmeyeni öğrenme, yeni şeyleri bulma isteği oluşturur. Bu nedenle merak duygusu başarmanın itici gücüdür diyebiliriz.

Başarının en temel öğesi, yaratıcılık... Yaratıcılık, insanın doğasında olan bir nitelik... Ne yazık ki çoğu kişi, içindeki yaratıcılık özelliğini keşfedemez. Hatta kimilerinde bu özellik törpülenir kendisi ve çevresindekilerle. Bu da onu bir şey yapamaz duruma getirir. Kişi, öncelikle kendi yeteneklerini iyi bilmeli. Aslında insan çok üstün yetenekle dünyaya gelir. Bu yetenekse onun benzersiz usudur. Us gücünün üstünde başka bir gücü yok insanoğlunun. Bu nedenle usçu düşüncenin kişiye egemen olması gerek. Usçu düşünce, uygarlığın gelişmesinin de motor gücünü oluşturur. Bu nedenle usçuluktan ayrılmak toplumsal kargaşaya, geriliğe, bilim ve yenilik karşıtlığına, uygarlığa, buluşlara düşmanlığa varmakta.

Yaratıcılık, özgür ve bağımsız düşünceyle birleştiğinde başarı kaçınılmazdır. Doğal olarak bunun özgüven, amaç, ülkü ve hedeflerle desteklenmesi gerek. Kişi başarıya giden yolda öncelikle amaç, ülkü ve hedef sahibi olmalı. Eğer ulaşacağınız bir hedefiniz yoksa başarınız da olmaz. Bu nedenle başarmak için hedef belirleyip ona ulaşmaya, amacımızı gerçekleştirmeye odaklanmalı. İnsan istese başarır. Başarının açkısı bizim elimizde.

Adil Hacıömeroğlu

22 Eylül 2026

OKULLAŞMAYI ENGELLEYEN ÇIKARCILIK

2026-09-30T13:55:20.905+03:00

Dursun Akçam’ın Kanlıdere’nin Kurtları’nı okumaktayım. Sürükleyici, etkileyici bir kitap… Akçam da diğer köy enstitülü yazarlar gibi Anadolu’nun yüzyıllardır unutulan bir köyünün fotoğrafını çekiyor sözcüklerle. Bilgisizliğin inanca dönüştüğü bir toplumsal düzeni anlatıyor. Bu yazıda, kitabın genel bir değerlendirmesini yapmayacağım. İlgimi çeken bir bölümdeki olayı sizlerle paylaşacağım.

Romanın kahramanı Merdan, henüz çocuktur ve okul çağındadır. Babası, onu ağabeyi Yusuf’u çağırması için köyün kahvesine gönderir.

“Dörtnala seğirttim. Kahvenin önü kalabalıktı. Başaçık boz urbalı bir adamın çevresinde halka olmuştu köylüler. Gördüğüm memurların hiçbirisine benzemiyordu bu adam. Herkesle senli benliydi. Gülüyordu! Memur hiç güler miydi? Kel Abbas’ın koluna girdi, vay anasını! Taşın üstüne oturdu! Ayaklarında asker malı potinler! Kimdi bu? Asker değildi, komutan hiç değildi! Tahsildar olamazdı. Gardiyan Besim Efendi’ye de benzemiyordu, gülüyordu!

Birden ayaklandılar, saflandılar sıra sıra! Eğildiler selamladılar, sustular. Bekir Bey gelmişti! Boz urbalının soruları yanıtsız kaldı. Gözlerde, yüzlerde bir değişme. Boz urbalı afalladı:

‘Bre ne oldu sizlere? Neden sustunuz?’

Bekir Bey’in gözüne bakıyorlardı. Hüseyin Dalak öne çıktı:

‘Beyimiz buradayken bize söz düşmez!’

Feyzullah Çimen ekledi:

‘Her hususu Bey’imizden sorarsın?’

Boz urbalı bozulmuştu:

‘Siz beysiz düşünemez misiniz?’

Bekir Bey çalımlandı. Sigara yaktı. Eli cebinde kasıldı:

‘Sormak ayıp olmasın, sizi tanımadım?’

‘Ben… Köy Enstitüsü’nde öğretmenim.’

‘Köylerde muallim ne yetiştirecek mektep?’

‘Evet, iyi bildiniz.’

‘Gelişiniz?’

‘Beşinci sınıfı okumuş çocuklar varsa… Üçüncü sınıftan da olur. Köy Enstitüsü’ne götüreceğim. Sordum, yokmuş…’

Hüseyin Dalak:

‘Bekir Bey’imizin oğlu Şehmuz Bey var ya…’

Bey’in başı yan döndü:

‘Ben oğlumu başka mekteplerde okutacağım!’ dedi.

Boz urbalı gözleriyle kantarladı Bekir Bey’i. Karşılık vermedi.

Sözü gene Hasan dayı aldı:

‘Bey’im bize iyi bir haber getirdin.’ dedi boz urbalıya, ‘Gelgelelim, okumak paraynan pullan olur. Bizim elimiz ince…’

‘Sizden para pul isteyen yok. Öğrencilerin her türlü gideri Enstitü’den karşılanacak. Yemesi, içmesi, giyimi, kuşamı, defteri, kalemi her donatımı…’

‘Essah mı?’

‘Essah!’

Murtaza:

‘Çarığı çorabı da devletin boynuna olduktan sonra okumaya ne ister?’

Hasan dayı ikircikliydi:

‘Bu sözlere inansak mı?’

‘Görende inanacaksınız!’

Ayaklar yer değiştirdi, saflar bozuldu. Bekir Bey gitti. (Kanlıdere’nin Kurtları, Dursun Akçam, Literatür Yayınları. 7. Basım, Ocak 2021, s.60-61)”

Bekir Bey gittikten sonra köylüler, boz urbalıya üst üste sorular sorar. O da yanıtlar sorulan her soruyu açık yüreklilikle. Köylüler heyecanlanır, bir umut tohumu yeşerir yüreklerinde. Gözleri ışıldayan Hasan dayı köylülere dönerek: “Ey millet, fukaranın güneşi doğmuştur. Allah encamımızı hayır eyleye.” der. Onları en çok heyecanlandıran da köye bir ilkokulun açılacağının muştulanmasıdır. İlkokulun yapılması için herkes seferber olur. Konuşmaları dinleyen çocuklar geleceğe yönelik mutluluk düşleri kurmaya başlarlar. Umut dalga dalga yayılmaktadır tüm köye. Hasan dayı, yapılacak okulun yerini bağışladı. Okulun yapısını köylüler ortaklaşa imce usulü yapacaklardı. Ancak Bekir Bey buna karşı çıktı.

Çok geçmeden köye Resül Efendi adında bir öğretmen gönderildi. Hemen derme çatma bir yerde dersler başladı. Anlatılanlardan anlaşılıyor ki Resül Efendi, bir eğitmen. Çocuklar onu çok sever. Çocukları okuturken köyde kadın erkek ayrımı yapamadan yetişkinlere de okuma yazma öğretiyor. Bekir Bey’in ikinci karısını da jandarma zoruyla okula getirtir. Bu durum, Bey’in ağırına gider. Resül Efendi bir gün ortadan yitiverir. Günler geçtikten sonra ölüsü Çeşmir Çayı’nın coşkun sularının üstünde yüzerken bulunur.

Türkiye’nin aydınlanması, köylerimize uygarlık ışığının yanması kimleri rahatsız ettiği çok açık değil mi? Köylünün sırtından geçinen, onun bilgisizliğinden, yoksulluğun yarattığı çaresizliğinden yararlanıp beylik, ağalık sürenler okullaşmaya karşı çıktı. Onların en büyük destekçisi de bilgisiz, çıkarcı sahte hocalardı. Hocalar dünyevi çıkarları için köy okulları ve Köy Enstitüleri için türlü yalanlar uydurdular. Böylece ağa ve beylerin desteğiyle Köy Enstitüleri kapatıldı. Ne mi oldu? Yıllardır halkımız ışıksız kaldı. Emperyalistlerin yönlendirmesiyle kurulan sömürü çarkı içinde ezim ezim ezildi. Bu çark, hâlâ öğütmekte insanımızla birlikte tüm değerlerimizi.

Adil Hacıömeroğlu

30 Eylül 2026

GÜZ YAĞMURLARI

2026-09-29T14:03:06.684+03:00

22 Eylül 2026, yaz mevsiminin son günüydü. Bu yıl da yazı bitirdik iyisi ve kötüsüyle. Gökyüzü, insanlar başta olmak üzere tüm canlıları ve toprağı uyardı. Önce kara bulutlar kapladı gökyüzünü. Hava karardı iyice. Kuzeyin soğuk yelleri yazın sıcağını unutturdu. Bulutlar yağmur yüklüydü. Birden sağanak yağmur başladı bardaktan boşanırcasına. Gece boyunca da sürdü yağış.

23 Eylül, geceyle gündüzün eşitlendiği gündönümü. Geceyle gündüzün aylardır süren kavgasını gece kazandı. Bu günden sonra geceler her geçen gün uzayacak, gündüzler de ona koşut olarak kısalacak. Geceler uzadıkça havalar soğuyacak. Yazın sıcakları, insanların belleklerinde tatlı bir anı olarak kalacak.

Güz yağmurları, günlerdir sürüyor. Kimi zaman şiddetini artırmakta. Gökyüzünün yağmurunu toprağa bırakmasının nedeni, onu dölleyip gelecek yılın bolluğunu artırmak. Çünkü önümüz ekim ayı… Adından belli ekimin, dikimin yapılacağı bir ay… Çiftçinin tohumu tarlaya ekmesi için toprağın yumuşayıp tavının gelmesi gerek. Tavı gelen toprak tohumla buluşacak. Buluştuğunda da suya gereksinim duyacak. Bu nedenle güz yağmurlarına gereksinimi var. Bu yağmurlar, toprağı da tohumu da besleyecek. Kışın ise karın toprağa düşmesiyle tohumun da çiftçinin de yüzü gülecek. Toprak tohuma yatak, kar ise yorgan olacak. Gök ve yer, doğum için zamanını bekleyen tohuma kol kanat gerer bir annenin sabrıyla.

Bahar geldiğinde ise tohumlar çimlenip toprak yeşile bürünecek. Bu kez de bahar yağmurları yetişecek toprak ananın sabırla doğurduğu yavrusuna. Baharın serin yağışlarıyla boy atacak ekinler. Bahar yağmurları az olduğunda ise ekinlerin de çiftçilerin de boynu bükülecek.

Yağmur yoksa doğada yaşam da yok! Gökyüzü gözyaşlarını dökmese toprağın üstündeki varlıkların tümü beslenemez. Bu da onların yaşamda kalmasını zorlaştırır. Yağmurlar olmasa soframızdaki bolluk nereden gelecek, çiftçinin ambarı nasıl dolacak?

Yağmurun yağmasında doğanın bir kötülüğü yok! Tersine amacı herkese iyilik yapmak, var ettiği yavrularını beslemek. Yağmur başlayınca İstanbul’da her şey altüst oldu. Caddeler, sokaklar akarsuya dönüştü. Taşıtlar yollarda kaldı. Bazı metro istasyonlarını su bastı. Evine dönmeye, işine gitmeye çalışan yurttaşlarımız tepeden tırnağa sırılsıklam oldu. Şemsiyeler yağmuru tutamadı. Çoğu kırıldı. Koca kent, yağmura teslim oldu. Toprağa, tüm canlılara yaşam veren yağmur, İstanbul’da yaşamı durdurdu niye?

Kentin planlaması yağmura ve olası diğer doğal olaylara göre planlanmamış. Yapılaşma, uzun erimli ve tüm olumsuz olasılıkları düşünen bir planlamayla değil, kısa sürede yüksek para kazanmak isteyen fırsatçıların isteğine göre yapılmış. Ne yazık ki ülkemiz de kentlerimiz de bir adım ötesini göremeyen kişilerce yönetilmekte. Kent alt yapısı, yağmur sularını taşıyamıyor. Cadde ve sokakların eğimi suyu akıtamayıp biriktiriyor. Göletler oluşuyor her yağmurda kent alanlarında ve caddelerde. Deniz kıyısındaki bir kentin sularını denize ulaştıramayan bir kent yönetimiyle karşı karşıyayız. Bu durumla yalnızca İstanbul’da değil, ülkemizin neredeyse tüm kentlerinde karşılaşmaktayız.

Ayrıca yağmur suları akıp gidiyor, yöneticiler de bakıyor. Su hasadı yapmayı düşünen kent yöneticisi yok! Kuraklığın gittikçe arttığı, suya olan gereksinimin doruğa çıktığı bir zamanda su konusundaki bilinçsiz savurganlık ise anlaşılır gibi değil.

Gökyüzü ne bilsin sularıyla beslemek istediği toprağın betona dönüştüğünü. Bir karış toprağı bırakmama yarışı içinde olan yöneticiler var kentlerimizde. Kentin içinde ve çeperlerinde suyu tutacak ağaç örtüsü hunharca yok edildi. Ağacı bıraktım bir yana, bir karış çalıya, bir tutam ota bile tahammül edemeyen bir yönetici ve yapsatçı güruhunun elinde kentlerimiz.

Dünya kuruldu kurulalı yağmur da yağar, güneş de açar. Deprem de sert fırtınalar da olur. Havalar da ısınır da soğur da. Bunları deneyimleriyle yaşar insanoğlu. Eğer önlem almıyorsa suç doğada değil, insanda. Olacak olanı görmemek sığ bir düşünce ve us eksikliği… Ya da kötü niyettir. Kenti yağmalayan bir zihniyetin açığa çıkmasıdır.

Toprağı yağmalanacak, kenti haksız kazanç elde edecek bir yer olarak görmek niye? Taşı toprağı altın diyerek bir kenti yaşanmaz duruma getirmek bu toprağa ihanet değil de nedir?

Yine yağmur yağacak su basacak her yanı, sert yellerle çatılar uçacak, depremlerle yurttaşımız canını yitirecek. Suçlu kim mi? Suç yazgıya, doğaya atılacak. Oysa o suçlanan doğa olmasaydı sen olur muydun ey aymaz?

Adil Hacıömeroğlu

29 Eylül 2026

BİRİLERİNİN SIRTINA BASARAK YÜKSELMEK

2026-09-28T14:36:39.285+03:00

Uzun zamandır ülkemizde siyasette, bürokraside, üniversitelerde, varsıllaşmada, neredeyse yaşamın her alanında yıldızı birden parlayanlara baktığımızda hep aynı şeyi görmekteyiz. Bu kişilerin nerdeyse hepsi birilerinin sırtına basarak yükselmiştir. Birilerinin sırtına basarken siyasetin desteğini aldılar. Ayrıca bu sırada yargı uyumuş, bu haksızlığı görmesi gerekenler gözlerini kapamış, kulaklarını tıkamıştır nedense.

Başkasının, yani hak edenin emeğine, alınterine el koyarak yükselip yıldızı parlayanlar ne yazık ki topluma başarılı(!) kişiler olarak sunuldu. Bu da çoğu kişiyi emeksiz yemenin yollarını aramaya itti. Bu düzenle toplumumuzun ilk kez tanışması, ülkemizin 1940’lı yıllarda Atlantik sürecine girmesiyle başlar. Bu dönemde Türkiye’yi yönetenler karma ekonomiyi terk eder. Özellikle halkçı-devletçi uygulamaları bir yana iter. Kapitalizmin acımasız, sömürüye dayalı yüzü yavaş yavaş kendini gösterir. Gelir adaletsizliği çarpıcı bir biçimde ortaya çıkar. Kamu olanakları siyasal yandaşların kullanımına sunulur. Onlar varsıllaşırken halkın ezici çoğunluğu yoksullaşmaya başlar. İktidarda bulunanlar devleti halkın olmaktan çıkarıp bir avuç fırsatçının yönetimine verir. Bu, toplumda ekonomik, siyasal, sosyal eşitsizlikleri körükler.

Ülkemiz, Atlantik sürecine girip tam bağımsızlığını yavaş yavaş yitirmesine karşın, yine de halkçı-devletçilik birçok alanda kendini duyumsatır. Halkçı-devletçiliğin tümden ortadan kaldırılması birden yapılamadı. Çünkü halkın büyük tepkisinden korkuldu. Bunun için bir demir yumruk gerekliydi. O yumruk, Özal’ın emperyalist merkezlerin telkinleriyle kaleme aldığı 24 Ocak 1980 ekonomik kararlarını uygulayan 12 Eylül Amerikancı darbesiyle halkın başına indi. Türkiye siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel, sanatsal, aktöresel, yaşam biçimleri alanında büyük değişikliğe uğradı. İnsanların düşünce, duygu biçimi değiştirildi. Halkçı-devletçiliğin köküne kibrit suyu döküldü. Onun yerini serbest piyasacılık aldı. Vahşi kapitalizm tüm acımasızlığıyla halka kendini gösterdi. Toplumculuk belleklerde bir anı olarak kalırken yerini bireycilik aldı.

Liberalizmin ülkemize egemen olmasıyla başlayan bireyciliğin, en önemli özelliği birilerinin sırtına basarak yükselmek ve varlık sahibi olmaktı. Halkı soymak, “serbest piyasa” olarak adlandırıldı. Piyasa koşulları, halkı soymak üzerine oluşturuldu. Yerden pıtrak gibi görgüsüzlük çamuruna belenmiş yeni varsıllar ortaya çıktı. Yasa, kural, aktöre tanımayan bir avuç vicdanını yitirmiş insansı yağmacılığı kendine sanat edindi. Yağmacılık sınır tanımaz oldu. Yağmacıların cüzdanları varsıllaşırken vicdanları yoksullaştı. Yoksulun, emekçinin, hak edenin hakkını savunmak ve vicdanlı olmak saflık olarak gösterildi topluma düzenin egemenlerince.

Birlerinin sırtına basarak yükselmek için, birilerinin de ayağını kaydırmak gerekiyordu. Böyle de oldu. Emeği, alınteri, bilgisiyle bir göreve gelen ve bu görevini vicdanı ışığında yasalara uygun olarak yapan kişilerin ayakları kaydırıldı bir bir. İşini namusuyla yapanlar küçük görüldü. Namuslunun uzaklaştığı orunlara liberalizmin emeksiz çocukları getirildi. Yolsuzluk, arsızlık, haksızlık sınır tanımadı.

Yoksullaşan halk, açlık sınırının altındaki geliriyle yaşama tutunmaya çalışırken halkın kanını emerek beslenen zehirli keneler, görgüsüzlüklerini en üst düzeye çıkararak tüketim çılgınlığını sürdürdüler.

Birilerinin sırtına basıp donanımlı, bilgili, yetenekli, hak edenin ayağını kaydıranlar yükseldiklerini sandılar. Oysa yuvarlandıkları bir gayya kuyusuydu. Varsıllıklarının şımarttığı utanmazlıklarıyla düştükleri yeri fark etmediler bile. Bir toplumun geleceğini çaldıklarını anlamaları olanaksızdı. Ne yazık ki bu, siyasetçilerin yeğledikleri siyasal düzen sayesinde oldu.

Toplumumuz ekonomik siyasal, sosyal, kültürel, sanatsal, aktöresel alanda hızla çürümeye başladı. Bu çürüme, şu anda kokuşmaya başladı. Öyle bir kokuşma ki içinde ürüyen sivrisinekler ve diğer asalakları bile boğmaya başladı. Bu bataklıktan çıkan zehirli gazlar, bataklığı oluşturanları da bataklıktan beslenenleri de zehirlemeye başladı. Liberal bataklığı oluşturanlar da buna göz yumanlar da bu zehirlenmeden kurtulmak zorunda Çünkü oluşturdukları bataklık düzeni kendilerini de hızla yok etmekte. Çünkü bataklığın bir özelliği var, kıyısına yaklaşanı içine çeker.

Adil Hacıömeroğlu

28 Eylül 2026

SÜREKLİ OLUMSUZLUĞA ODAKLANMAK, NİYE?

2026-09-27T16:28:22.115+03:00

Birkaç kez üst üste başıma geldi. Çoğu kişi gibi ben de sosyal medya kullanıyorum. Yazılarımı bu alanlardan tanıdık ya da tanımadık herkese ulaştırmaya çalışıyorum. Kimi zaman da buralarda bazı kişilerin yorumlarını okuyorum. Elverdiğince okuduklarımla ilgili görüşlerimi bildiririm.

Başıma gelen şu… Bazı arkadaşların yorumlarına gülen yüz imi koydum. Arkadaşlarımın neredeyse hepsi aynı tepkiyi gösterdi bana. “Gülünç bir şey mi yazdım, niye gülüyorsun yazdıklarıma?” diye sordular bana. Ben de yok, dedim. Yazdıklarından mutlu olduğumu belirttim. “Gülen yüz” iminin mutlu insan demek olduğunu dilim döndüğünce anlatmaya çalıştım. Gerçi onları ikna ettim etmesine, ancak işim çok zor oldu. Bazıları bana az da olsa gönül koydu.

İnsanımız, havadan nem kapar duruma nasıl geldi? Her şeyi olumsuz yanından düşünme biçiminin nedeni ne? Toplumun önemli bir kısmının olayların, olguların, davranışların olumlu yanlarını görmelerini engelleyen nedir?

Yukarıdaki soruların yanıtları çok önemli. Çünkü bir toplumun önemli bir çoğunluğunun sürekli olumsuzluğa odaklanması gelecek için düşündürücü ve uyarıcı.

Toplumumuz son yıllarda ekonomik, sosyal, siyasal, kültürel alanlarda büyük olumsuzluklar yaşamakta. Bu durum, yurttaşlarımızın kişisel yaşamına da yansıyor. Akıl almaz haksızlıklar, adaletsizlikler, yıkımlar yaşanıyor ki bu, toplumun varlığını, birliğini temelden sarsıyor. Üst üste yaşanan olumsuz, haksız olaylar kişiyi de toplumu da umutsuzluğa sürüklüyor. Bu umutsuzluk durumu, kişiyi olumlu düşünmekten alıkoyuyor. Onu derin bir şüpheciliğe sürüklüyor. Artık her şeyden şüphe eder duruma geliyor kişi. Yani mutlu bir yüzün olmasını bile şüpheyle karşılıyor çoğu insan. Düşüncelerinin başkalarınca onaylanması bile onu şaşırtıyor nedense. Çünkü “onaylanmak” olumsuzluk yellerinin her yandan estiği bir dönemde bunu işitmek, görmek insanlar için olağanüstü, şaşırtıcı bir şey. Doğal olarak arkadaşlarımın da bu umutsuzluk ortamında gülen, mutlu yüzü yanlış yorumlamaları olağan.

Gülmeyi, mutlu olmayı unuttuk yıllardır. Gözyaşları, acı, üzüntü, umutsuzluk toplumun kılcal damarlarına yayılmış durumda. Öylesine yayıldı ki umutsuzluk virüsü, insanların umutlu olması, olumlu düşünmesi yadırganıyor. Onaylanmak, umut aşılamak, olumlu düşünmek normale dönüşen umutsuz olmanın ve olumsuz düşünmenin egemen olduğu bir toplumda anormal olarak görülüyor.

İnsanların bilinçlerine yerleşen derin umutsuzluğun yarattığı hep olumsuz düşünme alışkanlığı yok eder toplumu. Çünkü geleceğe yönelik umudu kalmayan toplumlar, iyiyi ve güzeli aramak için umudunu yitirir. Bu nedenle böylesi bir yüce amaç için savaşmayı bırakır. Var olan olumsuz koşullara kendini teslim eder. Teslim olan kişi, dünyayı ve yaşadığı koşulları değiştirme savaşımından vazgeçer.

İşte, benim arkadaşlarımla yaşadığım mutlu yüz, sorunu da topluma egemen olan umutsuzluktan kaynaklanmakta. Çünkü onların anlattıklarından mutlu olmamı kabullenemiyorlar bir türlü. Çünkü bu alışılmadık bir şey. Olumsuz düşünme o denli baskın ki onlardan içinde yaşayanlardan biri nasıl mutlu olur bunu anlamıyorlar nedense.

Ülkemizde öncelikle umutsuzluk düşüncesinden kurtulmalı insanlar. Bunun yarattığı olumsuz düşünmek ise insan doğasına hiç uygun değil. Bu da yenilmeli tez zamanda. Umut olmasa yaşam olmaz. O, içimizde günden güne büyüyen umuttur bizi geleceğe bağlayan. O umuttur ve olumlu düşünmektir insanoğlunun yaşama tutunmasını sağlayan.

Geleceği daha insanca kurmak için olumlu düşünmekten ve umutlu olmaktan başka yapacağımız bir şey mi var?

Adil Hacıömeroğlu

27 Eylül 2026

MAZLUMDAN MI, ZALİMDEN Mİ YANASINIZ?

2026-09-25T12:57:08.208+03:00

İnsanoğlu, dünya üzerinde var oldu olalı, özellikle de sınıflı topluma geçişten sonra zalimle mazlumun savaşı hep sürdü. Aslında insanlık tarihini yönlendiren uygarlıkları doruğa çıkaran da bu savaşımdır. Tarihin bazı dönemlerinde zalimler üstün gelirken bazı dönemlerde ise mazlumun haktan yana savaşımı üstün geldi ve toplumda adalet egemen kılındı.

Emperyalizm çağında zalimin zulmü sınır tanımadı. Teknolojinin gelişmesiyle üstün silahlar üretildi. Ne yazık ki bu silahlar, egemen emperyalistlerin elinde oldu genellikle. Zalimler, bu silahlarla kitlesel kıyımlar yaptı. Bu kıyımlarda yüz yıl içinde milyonlarca insan yaşamdan koparıldı. İnsanoğlunun tarih boyunca görmediği barbarlıkları, işkenceleri, eziyetleri, kitlesel sürgünleri, kırımları; adına modern çağ denen bir dönemde emperyalistlerin eliyle yaşadı. Hem de bu zalimler, ellerinden insan kanı varken “insan hakları, özgürlük ve demokrasi” diye bağırdılar. İnsanoğlu, modern silahların gücüyle can çekişirken ona insan hakları masalları anlattı emperyalistler.

Yirminci yüzyılda İslam dünyası paramparça edildi sömürgeci emperyalistlerce. Hem emperyalistler hem de bu ülkelerin yöneticileri haklarına katmerli bir zulüm başlattı. Dindarlar susturulup bakılandı, onların yerine dinciler konuşur oldu. Zalim gemiyi azıya aldı mazluma karşı. Müslümanların kutsal kitabı Kuran-ı Kerim, onlarca ayette zulmü kınasa da zalime karşı savaşın bir İslami görev ve hak olduğunu buyursa da ne yazık ki bu ülkelerin halkları zalime boyun eğip onun zulmüne sessiz kalarak ortak oldular yapılan her şeye. İşin en ilginç yanı da bu ülkelerin yöneticileri Müslümanlık yarışına girdiler. Emperyalizmle işbirliği yapıp zulme ortak olurken kirli dillerinde hep İslam’dan referanslar oldu. Ne yazık ki ait olduğu dini saptırıp çarpıtan bir yönetici kitlesiyle karşı karşıyayız.

İslam dünyası yirminci yüzyılın başında tarihsel bir fırsat yakaladı Atatürk’le. Yıllar sonra ilk kez doğunun mazlum bir halkı batının ilerlemesini, zulmünü durdurdu Anadolu topraklarında. Emperyalizmin vahşeti ilk kez Türk’ün çelik duvarına çarpıp paramparça oldu. Bu dönemde bazı İslam ülkeleri ve dünyanın dört bir yanındaki birçok ülke Atatürk’ün emperyalizme karşı verdiği bağımsızlık ve özgürlük savaşını örnek aldı. Nedense yüzyılın ikinci yarısında bu anlayışı terk etti mazlumlar ve emperyalizme teslim oldu büyük çoğunluğu. Atatürk’ün kurtuluş yoluna çıktığında ve tüm yaşamı boyunca zalime karşı mazlumun savaşı verdiğimizi vurguladı. Bu vurgu Kuran’ın ruhuna, anlamına uygundu.

Dün, arkadaşım ve yerdeşim Prof. Dr. Yaşar Nuhoğlu, cuma iletisinde Şura Suresi, 22 Ayeti gönderdi bana. Böylece bugünkü yazımın konusu da ortaya çıktı, sağ olsun.

“Kazandıkları, tepelerine inerken o zalimlerin korkudan titrediklerini göreceksin. İman edip barışa/hayra yönelik işler yapanlarsa cennetlerin bahçelerindedir. Rableri katında kendileri için, diledikleri her şey vardır. İşte budur o büyük lütuf. (Kur’an-ı Kerim Meali, Prof. Dr. Yaşar Nuri Öztürk, Yeni Boyut Yayınları, 4. Basım, İstanbul-2015, Şura Suresi, 22. Ayet, s.443)” Evet, zalimler kazanıyor görünmekte. Dünyanın, insanlığın başına bela olan ABD-İsrail zalimleri Filistin’de, Lübnan’da binlerce kişiyi yok yere öldürdüler. Sonrasında İran’a saldırdılar durduk yere. İran ulusu tek yürek oldu ve zalimim karşısına dikildi. Onlara unutamayacakları bir ders verdi.

Dünyanın birçok ülkesi mazlumun (Filistin, Lübnan, Yemen, İran…) yanında yer alırken bazı ülkeler de zalimin safına dizildi. Üstelik bunların arasında birçok İslam ülkesi de var. Yukarıdaki ayeti okuyup bilseler de bilmezlikten geldiler. Ne yazık ki zalimin yardakçısı olmak, kısa süreli de olsa bir güç kazanmak için Allah’ın Müslümanlara vaat ettiği cennet bahçelerini ellerinin tersiyle ittiler bir yana.

Ne yazık ki birçok İslam ülkesi zalime karşı gelme yürekliliğini gösteremeyerek mazlum Filistin’in, Lübnan’ın, Yemen’in ve İran’ın yanında yer alamadı. Bu ülkelerin kimi doğrudan mazlumun karşısında yer alırken, kimi de utangaçça ikili oynadı oyununu. İkiyüzlü siyasete, denge politikası adını verenler oldu. Mekke’de kurduğunuz ittifak mazlumun yanında olacaksa niye ABD ve İsrail’le yıllardır ölüm kalım savaşı veren Filistin, Yemen, Lübnan, İran’la birlikte değilsiniz?

İslam ülkelerinin uyanma zamanı gelmiştir. Ülkelerinin yeraltı ve yerüstü kaynaklarını emperyalizmle bölüşerek birlikte sömüren yönetimlerden kurtulmalarının zamanı geldi de geçiyor bile. Bu ülke halklarına yüzyıl öncesinden Atatürk yol gösteriyor. Bu yoldan yürümek onları bağımsız, özgür ve kişilikli yapacak. O halde emperyalizmi “mahvı perişan etmek” için ne duruyoruz?

Adil Hacıömeroğlu

25 Eylül 2026

EKRANLAR ŞİDDETE DOYMUYOR

2026-09-23T14:54:39.529+03:00

Okullar açılalı daha bir hafta oldu. Ancak eğitim kurumlardan şiddet haberleri gelmeye başladı daha ilk günlerden. Çocukları, bu denli şiddete yönelten asıl etkenin ekranlar olduğu konusunda neredeyse tüm kamuoyu aynı düşüncede. Ne yazık ki herkesçe bilinen bu gerçek karşısında başta cumhurbaşkanlığı olmak üzere ilgili bakanlıklar önlem almayı savsaklamakta. Oysa ülkemizin geleceği olan çocuklar bir bir yaşamdan koparılıyor. Kimi tutukevine, kimi de toprağa düşüyor. Ne yazık ki ülkemizi yönetenler duyarsızlıkta yarışmakta.

Gölcük İhsaniye Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi bahçesinde iki kız öğrenci saç saça baş başa dövüşüyor. İkisi de yerde… Biri, diğerini altına almış yumruklayıp tokatlıyor. Bahçedeki diğer öğrenciler kavgayı ayırmayı bırakın, kavganın daha şiddetli ve kanlı olması için bağırarak, el çırparak tezahürat etmekte. Bazıları da telefonları elinde bu kavganın görüntülerini kaydetmekte. Eskiden iki ya da daha çok kişi arasında kavgaya gidecek bir tartışmanın olduğunu görse çevredekiler, hemen duruma el koyup iki tarafı da sakinleştirirdi. Böylece kavga önlenirdi.

Gölcük’te yalnızca okul bahçesinde alt alta üst üste kavga eden çocuklar değil, onların canlarının yanmasını, acı çelmelerini destekleyen okul arkadaşları da tinsel açıdan sorunlu ve suçlu. Çocukları bu denli acımasız yapan ne?

20 Eylül 2026 Pazar günü Sakarya’nın Sapanca ilçesinde 16 yaşındaki çocuk B.İ. tartıştığı annesi İpek İpek’i tabancayla vurarak öldürdü. Ayrıca 24 yaşındaki H.T’yi de ağır yaraladı. Bir çocuk, annesini niçin öldürür? Bu yaştaki bir çocuk tabanca kullanmayı ne zaman ve kimden öğrendi?

Bir anne, kendi karnında dokuz ay katilini taşıdı farkında olmadan. Bin bir umut ve emekle büyüttüğü yavrusunun bir gün onu yaşamdan koparacak bir cani olacağını nereden bilebilirdi? Çocuğun eline verilen bir telefonun onun katile dönüştüreceğini söyleseniz buna kaç anne ve baba inanır?

22 Eylül 2026 Salı günü Manisa’nın Turgutlu ilçesindeki İnci Üzmez Mesleki ve Teknik Anadolu Lisesi’ne bir öğrenci silahlı baskın yapıyor. Bir öğrenci yaşamını yitirirken 11 öğrenci de yaralanıyor. Saldırıyı gerçekleştiren H.O. 15 yaşında… Bu yaştaki bir çocuğun sabahın köründe okul basmasındaki neden ne?

Hükümet yetkilileri saldırıda yaşamını yitirenin ailesine başsağlığı dileyecek ve yaralananları hastanede ziyaret edip geçmiş olsun diyecekler kameralar önünde. Ne yazık ki soruna köklü çözüm bulmak için kendilerini yormayacaklar. Birkaç gün konuyla ilgili ekranlara çıkıp konuşacaklar, önlem alıyormuş gibi yapacaklar. Okulların önüne polis dikerek bu işin önleneceğini düşünüp söyleyecekler. Oysa bu güne dek bunun işe yaramadığını bilmelerine karşın kamuoyunu sorunu çözmek istediklerine inandıracaklar. Her zamanki gibi sorunu geçiştirecekler.

Ekran bağımlılığının çocuklarda duygusal kırılma yarattığını çoğu kez yazılarımda vurguladım. Duygusal kırılma yaşayan çocuğun aile, okul, arkadaş, insan, çevre, hayvan sevgisi yok oluyor. Ekran her şeyin önüne geçiyor, yaşamının bile. Onun için aile de arkadaş da okul da çevre de hayvan da ekran… Bağımlı kişinin duyguları örselenip yok oluyor zamanla. Ailesine, okuluna, arkadaşlarına bağlılığı yok olurken ekrana bağımlı oluyor. Ne yazık ki ekran ne derse onu yapıyor. Çocuk, ailesinin elinden kuş olup uçuyor. Masummuş gibi görünen ekran, çocuğu ailesinin elinden çekip alıyor ve istediği gibi biçimlendirip yönlendiriyor. Yeri geldiğinde ailesinden çalınan bu çocuk, anne ve babasına gözünü kırpmadan silahı doğrultabiliyor.

Akranlarına zorbalık yapan çocukların geçmişte ya ailesinden ya çevresinden ya da arkadaşlarından şiddet gördüklerini söyleyebiliriz. Elini kana bulayan ya da arkadaşlarına şiddet uygulayan çocukların daha önce başkalarına şiddet uygulama olasılıkları var. Günümüz çocukları ne yazık ki sevgisiz ve ilgisiz büyümekte. Anne ve babalar, çocuklarına sevgi ve ilgi göstermek yerine ekran başından ayrılmıyorlar. Çocuklarının gözlerine bakmak yerine, ekranlara bakıyorlar. İlgisiz, sevgisiz büyüyen çocuk, aradığı ilgiyi ekranda buluyor. Ne yazık ki bu ilgi, onları bizden çalıyor. Artık onlar, ekranların çocuğu oluyor. Ekran ne derse onu yapıyor.

Çocukların yaşama ilişkin amaçları, ülküleri, hedefleri yok! Düşküleri, düşleri bulunmamakta. Onları toplumla birleştirecek duygusal bağlar ne yazık ki son yıllarda siyasetçilerin eliyle koparıldı. Aile içi söyleşiler tarih olmuş çoktan. Resmi ve dini bayramları bayram gibi kutlamıyorlar. Eş dost, hısım akraba ve konu komşu gezmeleri ortadan kalkmış. Onların toplumsal yanını güçlendirecek ne varsa yok edilmiş bir bir. Çocuklar sabahtan akşama dek ekranla baş başa bırakılıyor. Evlerindeki ya da sokaktaki kedi ve köpeklere gösterdikleri ilginin onda birini çocuklarına göstermiyorlar.

Günümüz anne ve babaları kendi rahatına düşkün benciller olarak boy göstermekte. Kendi keyifleri kaçmasın diye çocuklarından uzak durmaktalar. Özverili anne ve baba devrinin sonuna yaklaştık desem aşırıya kaçmamış olurum sanırım.

Turgutlu’da, okulu basan çocuk elinde boyu kadar tüfekle sokakta yürüyor korkusuzca. Bu yürekliliği nereden alıyor? Üstelik tüfekle yolda yürüyen çocuk, kimsenin dikkatini niye çekmez? Bu durum, bir toplumsal duyarsızlık değilse nedir?

Yaşanan çocuk şiddetinin ekranlar üzerinden uluslararası suç örgütleri ve istihbaratlarla ilişkisi araştırılmalı. Ülkemize düşmanlık yapan kimilerinin ekranlar yoluyla ülkemizi bir bunalıma sürükleme olasılığı üzerinde durulmalı. Bu olayların çok boyutlu olduğu kanısındayım.

Çocukların sosyal medyaya erişimine izin vermek özgürlük değil, büyük bir ihmal ve suçtur. Çünkü on altı yaşından küçük çocukların ön beyinleri gelişmemiştir. Bu nedenle bu çocukların yararlıyla zararlıyı, iyiyle kötüyü ayırt etmeyi olanaksız. Bu nedenle başta anne ve babalar olmak üzere çocukların sosyal medyaya erişimine izin veren herkes suçludur. Özellikle anne ve babalar çocuklarının yanında telefonda uzun zamanlar geçirmemeli. Telefonun asıl işlevi, insanlarla konuşmak, iletişim kurmaktır.

Çocuklarımız elimizden çalınıyor bir bir. Ne yazık ki yetkili orunlarda oturanlar, yalnıza izliyor olan biteni. Köklü önlemler almak hem çocuklarımızı hem de toplumumuzu kurtarır. O halde ne duruyoruz?

Adil Hacıömeroğlu

23 Eylül 2026