Adil Hacıömeroğlu

NATO ZİRVESİ SONUÇ BİLDİRİSİ

2026-07-10T13:48:07.318+03:00

36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, Ankara’da 7-8 Temmuz 2026 günü yapıldı. Fransa Cumhurbaşkanı Macron’un beyin ölümünün gerçekleştiğini söylediği ABD güdümündeki sözde savunma, özde saldırı örgütünün yürek atışlarının durması ise çok yakın. Çünkü NATO, yapay solunup çadırında, yoğun bakımda can çekişiyor. Ne yazık ki AKP Hükümeti de yoğun bakımda ölümü bekleyen NATO’ya bel bağlamakta ülkemizin güvenliği için.

Gelenektir her toplantından sonra bir sonuç bildirisi ya da bildirgesi yayımlanır. NATO Zirvesinin bitiminde de üye ülkelerin imzalarıyla bir bildiri yayımlandı. Huylu huyundan vazgeçmiyor hangi koşulda olursa olsun. Ölüm döşeğinde can çekişen NATO da saldırganlığını bırakmıyor elden her şeye karşın. Çünkü NATO’nun efendisi olan ABD’nin ekonomisi, diğer ülkeleri soyarak ayakta duruyor. Soyguna, önce müttefiki olan ülkelerden başlıyor. Onlara salma vuruyor bu ülkelerin güya güvenliğini sağlamak için.

Bildiride ortak savunma amacı taşıyan 5. Maddeye atfen: “Bir müttefike yönelik saldırı, tüm müttefiklere yönelik saldırıdır. Birliğimiz, dayanışmamız ve ortak gücümüz, özgür ve demokratik uluslardan oluşan ittifakımızdaki 1 milyar vatandaş için barış, güvenlik ve refahın temeli olmayı sürdürmektedir. Caydırıcılık ve savunmaya yönelik 360 derece yaklaşımımıza bağlılığımızı sürdürüyoruz” denmekte. Üyelerden birine, müttefik sandığı bir ülkenin saldırısı karşısında ittifakın ne yapacağı söylenmemiş burada. Ülkemizde terörü, bölücülüğü destekleyip toprak bütünlüğümüzü tehlikeye sokan ABD’ye karşı NATO’nun bir önlemi, caydırıcılığı var mı? Türkiye’ye tehdit, ABD’den gelmekte yıllardır. Böyle bir gerçeği yok saymak kimseye yakışmaz.

“Rusya’nın Avrupa-Atlantik güvenliği ile istikrarına yönelik uzun vadeli tehdidine ve terörizmin devam eden tehdidine karşı koymak amacıyla müttefiklerin Lahey Savunma Taahhüdü’nü hayata geçirdiği” söylenmekte bildiride. Bundan da anlaşılıyor ki NATO’nun baş düşman olarak belirlediği ülke, Rusya. Yanına da ABD destekli terör eklendi sos olarak. Rusya, Türkiye’nin niye düşmanı olsun? Ukrayna ile savaşı kışkırtan ABD ve AB ülkeleri değil mi? Bize zararı olmayan bir ülkeyi düşman olarak bellemek, bellettirmek niye? Üstelik Rusya bizim komşumuz. ABD’nin çıkarlarını korumak adına Rusya’yı düşman görüp bu ülkeyle ilişkileri bozmanın Türkiye’ye zerre kadar yararı yok, ancak sayısız zararı var. Böyle bir bildiriyi imzalayan AKP, ülkemiz çıkarlarını ABD uğruna feda etmiştir.

50 milyarlık tedarik anlaşmasından söz edilmekte bildiride. Bu, iflasa giden ABD ekonomisine soluk aldırmaktan başka bir şey değil. NATO, ABD demek… Her şey bu emperyalist gücün egemenliği için düşünülmekte. Ayrıca, ABD’nin Batı Asya’daki terör devleti İsrail’in varlığı içindir alınan bu kararların hepsi.

Müttefikler, Ukrayna’ya tam destek sözü vermekte bildiride. Bunun için de 2026’da bu ülkeye 70 milya Avro yardım etmeye karar verildi. Emeklisine, iççisine, köylüsüne, ülkesi için büyük özverilerde bulunan ve geçim darlığı çeken yurttaşlarına beş parayı çok gören hükümet, İsrail destekçisi Zelenski’ye savaşı uzatması için para verecek öyle mi. Üstelik bu yardım, 2027’de de sürecek.

Bildiride: “Müttefikler, İran’ın hiçbir zaman nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini yineliyor ve İran’a Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğüne tam anlamıyla saygı gösterme çağrısında bulunuyor” denmekte. Hürmüz Boğazı’nın egemen devletleri kim? İran ve Umman… Demek ki bu suyolunun güvenliği bu iki ülkenin sorumluluğunda. Peki, ABD Hürmüz’den geçen gemilerden hangi hakla geçiş ücreti istiyor? İran’la Hürmüz’ün gelirini paylaşmayı öneriyor açıkça. Bu egemenlik ihlaliyle ilgili bildiride bir madde var mı? Yok… İran’a, İsrail’le saldırıp Hürmüz’ün güvenliğini tehlikeye düşüren ki? ABD… Bildiride yavuz hırsız ev sahibini bastırıyor. Başta Türkiye olmak üzere diğer ülkeler de yavuz hırsızın eşkıyalığını örtbas edip koruyor.

İsrail gibi bir terör devletinin nükleer silahı var. ABD gibi kitlesel insan kırımı yapmakla sicili bozulmuş, üstelik dünyada ilk kez atom bombası kullanan bir ülkede yüzlerce nükleer başlık bulunmakta. Bu iki ülkenin nükleer silaha sahip olmasına niye karşı çıkılmaz?

NATO toplantısı sürerken ABD’nin İran’a saldırı başlatması çok ilginç. Tayyip Erdoğan, NATO bildirisini imzalayarak dünyanın mazlumları ile zalimleri arasında yıllardır sürmekte olan savaşta zalimlerin yanında yerini aldı. Batı Şeria’da, Gazze’de öldürülen Filistinlilerle İran, Lübnan, Irak, Yemen ve dünyanın dört bir yanında kırıma uğratılan mazlumların karşısına geçti.

NATO Zirvesinde, ABD istediği her şeyi kabul ettirdi. Bu isteklerin yaşama geçirilmesi oldukça güç. Çünkü dünyadaki güç dengesi, somut koşullar, yaşadığımız siyasal olaylar NATO bildirgesindeki kararları uygulanamaz kılmakta. Bu kararlar doğrultusunda AKP, iki komşumuz Rusya ve İran’ı düşman olarak belirledi. Bu nedenle S 400’lerin elden çıkarıldığı söylenmekte. Bundan da anlaşılıyor ki ülkemizin güvenliği ABD’ye, dolayısıyla İsrail’e emanet.

NATO toplantısının en önemli sonucu, Türkiye’nin Erdoğan sayesinde keskin bir siyasal dönüş yapması. Bu siyasal dönüşün faturası hem bize hem de bölge ülkelerine çok ağır olacak gibi görünüyor. Ancak bu dönüşü Türk ulusunun kabul etmesi olanaksız. Bu süreç sonunda AKP’nin iktidarda kalma olasılığı neredeyse yok gibi. Türkiye’nin çıkarlarını yok sayan bir siyasal parti ülkemizi yönetemez.

Adil Hacıömeroğlu

10 Temmuz 2026

ANKARA’DA, NATO ZİRVESİ

2026-07-08T13:01:54.625+03:00

NATO zirvesi, 7 Temmuz 2026 Salı günü Ankara’da toplandı. NATO, ABD’nin dünyadaki çıkarlarını korumak, emperyalist yayılmasını kolaylaştırmak ve onun küresel egemenliğini pekiştirmek için kurulan sözde savunma örgütü. Adında “savunma” sözcüğünün olmasına bakılmasın. Bu sözcük, NATO’nun emperyalist saldırganlığını örtmek içindir.

Üyelerini, dış saldırılardan korumak için var güya. Başta Türkiye olmak üzere birçok üye ülke dış saldırılara uğradı, ne yazık ki bu konuda kılını kıpırdatmadı sözde savunma örgütü. Üstelik ülkemize karşı olan terör saldırılarının arkasında başta ABD olmak üzere bazı NATO üyelerinin parmak izi açıkça görüldü.

ABD-İsrail’in İran karşısında aldığı ağır yenilgiden sonra NATO üyesi ülkelerin bir araya gelmesi çok ilgi çekici. Vashington yönetimi, İran’a karşı NATO üyelerini yardıma çağırdıysa da çoğu bu çağrıya uymadı. Üstelik birçok üye ülkede İran’a savaş açmanın yanlışlığından, haksızlığından söz etti. Bu durum, ABD egemenliğindeki sözde savunma, özde saldırı örgütünün dağınıklığını göstermesi açısından önemlidir. Görüldüğü üzere üye ülkeler arasında amaç, anlayış birliği yok! Üye ülkelerin çoğunun ABD ile çözüm bekleyen güvenlikle ilgili yaşamsal sorunları var. Ayrıca üyelerin çoğunun ABD egemenliğine karşı çıkışları söz konusu.

NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi’nin ilk gününde düzenlenen Savunma Sanayi Forumu’nda Genel Sekreter Mark Rutte’nin konuşması ilgi çekti. Rutte: “Rusya, ulusal bütçesinin yaklaşık yarısını savaş mekanizmasına ayırıyor. Çin, silahlı kuvvetlerini modernize etmeye ve nükleer kabiliyetlerini genişletmeye devam ediyor. Kuzey Kore, nükleer programını genişletiyor ve Rusya’ya tedarik sağlamayı sürdürüyor. İran’ın nükleer kabiliyetine yönelik son saldırılara karşın dikkatli olmayı sürdürmeliyiz. Çünkü bu ülkeler giderek daha birlikte çalışmaya başladılar. Bu, hepimizi endişelendirmeli. Bu zorluklarla mücadele edebilmek için Transatlantik savunma dönüşümüne, devrimine ihtiyacımız var” demekte. Ne yazık ki Rutte’nin bu sözlerini Anadolu Ajansı yayımlamıyor. Bu konuşmayı vermediğinizde Türk kamuoyu bu sözleri öğrenemeyecek mi? Öğrendiğinde Türkiye’nin ABD çıkarları için yeni maceralara sürükleneceğini anlayamayacak mı?

Rutte, konuşmasında açıkça NATO’nun yeni düşmanlarını açıkladı. Bu düşmanlar: Çin, Rusya, Kuzey Kore ve İran… Yani ABD-İsrail’in düşmanları üye ülkelerin düşmanları olarak gösterildi. Düşman stratejisini birçok üyenin kabul etmesi olanaksız. Zaten yaşamın gerçekleri, bu düşman saptamasını reddeder.

Gelelim bizi ilgilendiren asıl konuya. Türkiye, Rutte’nin NATO’nun yeni düşman saptamasını onaylıyor mu? Bu düşmanlar, ABD ve İsrail’in düşmanları değil mi? İran’a düşmanlık yaparak Filistin davası savunulabilir mi? Filistin destekçisi ülkeleri düşmanlaştırarak Batı Şeria ve Gazze’de akan Filistinlilerin kanı durdurulabilir mi? NATO’nun ABD çıkarlarını, İsrail’in varlığını ve yayılmasını sağlayacak yeni düşmanlar stratejisini Türkiye onaylarsa bu, İsrail’le açık bir işbirliği sayılmaz mı?

Öncelikle söyleyeyim ki Türkiye’ye en büyük güvenlik tehdidi ABD’den gelmekte. Ülkemize karşı yıkıcı, bölücü eylemleri yapan birçok terör örgütünü var edip destekledi yıllarca. Yurdumuzun bölünmesi için elinden geleni yaptı, bundan sonra da yapacak. Zaten bu niyetlerini ABD sözcüleri asla saklamıyor. Vashington yönetiminin ulus devletleri yok etme hedefi hâlâ yürürlükte. Bu emperyalist amaçtan vazgeçmesi söz konusu bile değil sözde müttefikimizin.

İsrail’in Türkiye hakkındaki düşmanlık dolu niyetlerini her fırsatta açıklıyor Siyonist yönetim. Güçlü bir Türkiye, Tel Aviv’in bölgesel varlığını, yayılmasını tehlikeye düşürdüğünü sağır sultan biliyor. Ancak bunu ne yazık ki AKP hükümeti bir türlü anlayamıyor. Türk kamuoyunun ve özellikle kendi seçmeninin gözünü boyamak için birtakım hamasi söylemler, gerçekleri gizleyemiyor.

1898’de Alman İmparatoru Wilhelm, Padişah II. Abdülhamit’in konuğu olarak İstanbul’a geldiğinde Osmanlı Devleti bütçesinin onda birini harcamıştı karşılama için. Sokaktaki dilenciler bile toplanıp saklanmıştı konuğa ülkemizi iyi ve güzel göstermek için. Sanki konuk bilmiyordu İstanbul’un durumunu. Bu karşılamanın bedeli ülkemize çok ağır oldu. Bunu kanımız, canımız ve malımızla ödedik.

Amerikan 6. Filosu, İstanbul’a 1967, 68 ve 69 yıllarında üç kez geldi. Bu gelişlerinde dönemin iktidarı, Karaköy’deki genelevinin duvarlarını bile beyaza boyattırdı. 1968’de, devrimci yurtsever gençler ABD askerlerini denize döktü. 16 Şubat 1969’da 6. Filo’nun gelişini protesto için Taksim Meydanı’ndaki gösterilere sağ görüşlü gençler saldırdı. Kanlı Pazar dediğimiz bir kıyım yaşandı o gün. Kanlı Pazar niye mi oldu? ABD’nin çıkarlarını savunmak için…

7 Temmuz 2026’da NATO Zirvesi öncesi Ankara’daki yoksulluk, kentin çirkinlikleri saklandı. Devlet dairelerinin çoğu dinlenceye girdi. Gösteriler yasak… NATO, ABD ve İsrail’e bir çift söz eden gözaltına alınıyor. Niçin bu göz boyama?

Trump, günlerdir R. Tayyip Erdoğan’ı övmekte. AKP yandaşı basın yayın organları, bu övgüler karşısında kanatlanıp uçacaklar sanki. Aralarından biri de çıkıp da: “Düşman, ülkemizin cumhurbaşkanını niye bu denli över?” diye sormuyor. Trump, bu övgüleri bedava yapmıyor, vardır bir karşılığı. Türkiye’den, İsrail çıkarları için önemli bir şey isteyeceği belli. Türkiye’ye uzatılan havuçlara dikkat! O havuçların içi zehir dolu… Evet… Düğün değil, bayram değil bu Trump niye Erdoğan’a bu övgüleri yapıyor? Bu övgüler, alınacak ödünler için…

Emperyalizme karşı verilen tarihin ilk kurtuluş savaşının merkezi ve ezilenlerin umudu olan Ankara, şimdi ezilen ülkelerin başına yeni çoraplar örmek için NATO zirvesine ev sahipliği yapıyor. Trump Efendi, Anıtkabir’e gitmemiş. Niye gitsin ki? Mozolenin önüne gittiğinde altına kaçırır. Pedofili suçlamalarıyla anılan birinin, Türk ve dünya çocuklarına bayram armağan eden bir kahramanın karşısında ne işi var? Düşünce, duygu ve varlığıyla Anıtkabir’i kirletmesin yeter.

Adil Hacıömeroğlu

8 Temmuz 2026

YUSUF TEKİN, HİÇ TEKİN DEĞİL

2026-07-07T13:26:42.012+03:00

Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin, bakanlık koltuğuna oturdu oturalı ilginç işler yapıyor. Sakın yanlış anlaşılmasın ilginçlik, yaptığı işlerin Milli Eğitim’in temel ilkelerine uymaması, çocuklarımızın geleceğini karanlığa sürüklemesi, ülkemizi belirsizliklerin içine sokması ve özellikle de Cumhuriyet karşıtlığı taşımasıdır. Bir bakan düşünün ulusunun varlığını borçlu olduğu, yurdunun bütünlüğünü sağlayan, ülkesini geri kalmışlıktan kurtarmak için çalışan başta Atatürk olmak üzere onun tüm yapıtlarına karşı savaş açıyor. Peki, Yusuf Tekin bu savaşı kim adına açıyor?

Tekin’in bu savaşı Kurtuluş Savaşı’nda yenilip ülkemizi terk edenler ve yıllardır Türkiye’yi bölüp parçalayıp yok etmek isteyenler adına açtığını söylesem yanlış olmaz. Çünkü yaptığı konuşmalar, bakanlıktaki uygulamaları ne yazık ki ülkemizin düşmanı emperyalistlere hizmet etmekte.

Yusuf Tekin’in AKP’li milletvekilleriyle yaptığı toplantıdaki açıklaması çok ilgi çekici… Bu toplantıda müfredatta yapılan değişiklikleri anlattı Tekin. “Kurtuluş Savaşı” sözünün okul kitaplarından çıkarılacağını, onun yerine “Milli Mücadele” deneceğini söyledi. Bakan Bey: “Neyden kurtuluyoruz? Ondan önce koskoca Osmanlı imparatorluğu vardı” diyerek sözlerini sürdürdü.

Tekin’in açıklamaları çok ilginç değil mi? Adında “milli” olan bir bakanlığın koltuğunu işgal eden kişi, Türkiye’nin Kurtuluş Savaşı ile “neyden” kurtulduğunu bilmiyor. İlkokula gitmeyen çocukların bile bildiği bir şeyi Sayın Bakan niye ve nasıl bilmez?

Öncelikle söyleyeyim ki Yusuf Tekin’in “Kurtuluş Savaşı” ve “Milli Mücadele” sözlerini, kamuoyuna birbirlerine karşıtmış gibi algılatmaya çalışması büyük bir bilgisizlik. Bilgisizlik değilse bu, art niyet... Bu iki tanım, kavram birbirini içerir. Kavramlarla oynayarak dünyada emperyalizme karşı kazanılmış ilk Kurtuluş Savaşı’nı anlamsızlaştırmak, kimsenin hakkı da haddi de değil. Buna Yusuf Tekin gibilerin gücü yetmez. Çünkü Kurtuluş Savaşı top, tüfek, süngü ve ulusun özveri, dayanışma içinde gösterdiği büyük bir mücadele ile kazanıldı. Bu savaşı, Yedi Düvel önleyemedi de onların adına Yusuf Tekin mi ortadan kaldırıp yok edecek?

Türk ulusu, Kurtuluş Savaşı’nda kimden, “neyden” kurtuldu? Kısaca anlatayım.

Kurtuluş Savaşı ile İngiliz, Fransız, İtalyan, Yunan işgalcilerinden; Rum ve Ermeni çetecileri ile kendi kişisel çıkarları için emperyalistlerle işbirliği yapan ulus düşmanlarından kurtulduk. Kendi tahtını korumak için yaşamı boyunca Kocaeli’nden öte yana geçmemiş, ülkesini tanımayan, halkına yabancı, Osmanlı devletini oturduğu koltuk sanan padişahtan kurtulduk. O padişahın Milli Mücadele’yi engellemek için Anadolu’ya gönderdiği Heyet-i Nasiha’nın işbirlikçiliğinden kurtulduk. Şûra-yı Saltanat’ın mandacılık isteği ve emperyalizme teslimiyetinden kurtulduk. Ülkemiz işgale uğrayıp halkımız hunharca katledilirken susanlardan kurtulduk. Yurdumuzun dört bir yanını saran misyoner okullarından kurtulduk. Camilerimizi yakanlardan, topraklarımız üzerinden ezanı susturup Türklüğü ve Müslümanlığı silmek isteyenlerden kurtulduk. Her şeyden önce de adlarımızın “Yorgo, Eleni, Kirkor, Maria…” olmasından kurtulduk. Ey Yusuf Tekin, bunlardan memnun ve mutlu değil misin? Kısacası her türlü düşmandan kurtulduk Kurtuluş Savaşı ile Sayın Bakan.

Sayın Bakan, sizin “neyden” kurtulduğumuzu anlamınız için yukarıdaki örnekler yeterli mi? İsterseniz örnekleri çoğaltabilirim. Ancak bu örnekleri anlamayanın diğerlerini anlaması olanaksız.

Yusuf Tekin, talihsiz açıklamasıyla İzmir’i Yunanlılara altın tepside sunan Kambur İzzet’in, İngilizlerin her isteğini yerine getiren Damat Ferit’in, Türklükten istifa eden Mustafa Sabri’nin, işbirlikçiliği meslek edinmiş Ali Kemal’in, İşgalcilerin isteği ile yurtsever Boğazlıyan Kaymakamı Kemal Bey’i astıranların, sömürgecilerin çil çil altınlarını alarak askerimizi arkadan vuranların safına düşüyor. Her şeyden önce de dünyanın tüm ezilen uluslarına örnek olan Kurtuluş Savaşı’mızdan esinlenerek sömürgeciliğe/emperyalizme başkaldırarak bağımsızlıklarını kazanmış dostlarımızın mücadelelerine sırtını dönüp onların savaşlarını da yok sayıyor.

Kurtuluş Savaşı’mızı anlamayan birinin Milli Eğitim Bakanlığı koltuğunda oturması ülkemiz ve geleceğimiz açısından büyük talihsizlik. Dünyanın örnek aldığı bir zaferi içselleştiremeyen birinin eğitimin başında olarak çocuklarımızın milli değerlerimizi öğrenmesinde zerre kadar katkısı olmaz. Bu nedenle Sayın Bakan’ın zaman yitirilmeden görevinden alınması ulusumuzun geleceği için çok olumlu olacaktır. Türk ulusunun Kurtuluş Savaşı’nı anlamayanlar, “neyden” kurtulduğumuzu bilmeyenlerin ülkemize yararı değil zararı olur. Kurtuluş Savaşı’nda “neyden” kurtulduğumuzu anlamayan biri, işgalcilerin amaçlarına hizmet etmez de ne yapar?

Kurtuluş Savaşımıza karşı çıkan, onu yok sayanların en son durumlarını 9 Eylül 1922’de İzmir’de gördük. Kurtuluş Savaşı’mızı okul müfredatlarından çıkaracağını söyleyen ve böylece Büyük Zafer’in yok sayılacağını sanan Yusuf Tekin, hiç de tekin değil.

Adil Hacıömeroğlu

7 Temmuz 2026

SANATÇI APOLİTİK MİDİR?

2026-07-06T13:53:33.137+03:00

Sosyal medyada sanatçı, yazar, edebiyatçı olduklarını söyleyen birçok kişi, bir araya gelip kümeler oluşturuyor. Buralarda yazılarını paylaşmaktalar. Bu alanlarda yer alan ve kendini sanatçı gören birçok kişi, apolitik olmayı sanatçı olmanın bir koşulu saymakta. Bu kişiler, sürekli olarak özgürlük ve demokrasiden yana olduklarını dile getirmekte. Ancak bu özgürlük ve demokrasi, kendi düşünce sınırları içinde kalınırsa söz konusu oluyor.

Sanatın toplumcu gerçekçi olanından yanayım. Yani sanatı öncelikle toplum için yapmak gerektiğine inanırım. Bir sanatçı, içinde yaşadığı toplumun sorunlarına sırtını dönemez. Yaşanan sorunları yok sayamaz. Aslında siyaset yapmıyorum, sanat yapıyorum; diyen biri bile bal gibi siyaset yapmakta. Onun siyaseti, var olan siyasal düzeni korumak. Her şeyin kendi düşünce evreni çerçevesinde olmasını istemek. Farklı ya da karşıt görüşe katlanamamayı da demokrasi ve özgürlük sosuyla topluma kabul ettirme düşüncesidir bu. Tinbilimdeki örtme yöntemiyle dünya görüşünde var olan baskıcılığı, tek boyutluluğu saklamak içindir özgürlük ve demokrasi söylevleri.

Türk ve dünya edebiyatının büyük yazar ve ozanlarının hepsi siyasetle ilgili yazmışlardır. Büyük Türk şairi Nazım Hikmet; şiir, yazı ve söyleşilerinde hep siyaset yapmıştır. Büyük Ozan’ın 1954’te Budapeşte radyosunda yaptığı konuşma, şiir ve yazılarında olduğu gibi günümüzde bile bizlerin yolunu aydınlatmakta.

Aziz Nesin, Rıfat Ilgaz gibi birçok yazarımız hem güldürüp hem de düşündüren yapılarıyla toplumun gönlünde taht kurdu. Onların siyaset düzenine usçu eleştirilerini yok sayabilir miyiz?

Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nu, Attilla İlhan’ı büyük yazar yapan nedir? Yakup Kadri’nin her romanında toplumsal düzenin eleştirisi yok mudur?

Köy enstitülerinden yetişen onlarca yazarımız, Anadolu’nun kara yazgısını Türk yazınına taşırken siyasal eleştiri yapmamışlar mıydı?

Neyse örnekler çoğaltılabilir. Biz konumuza dönelim.

Ülkemizin büyük yazar ve ozanlarının hepsinde kalın çizgilerle siyasal bir duruşu gözlemlemekteyiz. Ayrıca dünya edebiyatına damgasını vurmuş yazar ve ozanların da kendilerini siyasetten soyutlamadığını görürüz. Siyaset, insan ve toplum yaşamının her yerinde vardır. Sanatçı, bu gerçeğe sırtını dönemez.

Fransa’nın devrim öncesi edebiyatına, sanatına, düşünürlerine bakıldığında Fransız Devrimi’nin ayak sesleri işitilip görülür. Yine devrim öncesi Rus edebiyatının sayfalarını çevirdiğimizde Bolşevik Devrimi’nin gelmekte olduğunu fark ederiz. Kemalist Devrim’in ayak sesleri de dönemin sanatında görülebilir. Bu üç büyük devrim de sonrasında büyük sanatçıları ortaya çıkarmıştır. Bu sanatçıların hepsi siyasetin içindedir. Çünkü sanatçı, topluma yol gösterendir.

Türk ve dünya yazınının doruğuna çıkmış nice yazar ve ozan dönemlerinin siyasal olaylarında, çekişmelerinde halklarının yanlarında yer aldılar.

Atatürk: “Sanatçı, alnında ışığı ilk hisseden insandır” diyerek sanatçının toplumu aydınlatan öncüler olduğunu vurgulamıştır. Sanatçı, ışığıyla toplumu birleştiren kişidir. Kendi aydınlığını çevresine, topluma yayamayandan sanatçı olur mu? Hele kendi toplumu üzerinde oynanan emperyalist oyunları duyumsayamayıp göremeyen ya da görüp de dile getiremeyenlere sanatçı denir mi?

Adil Hacıömeroğlu

6 Temmuz 2026

PKK’NIN VAZGEÇMEYECEĞİ DÖRT ŞEY

2026-07-05T13:15:18.876+03:00

PKK, ilk eylemini 15 Ağustos 1984’te eş zamanlı olarak Siirt’in Eruh ve Hakkâri’nin Şemdinli ilçelerinde yaptı. Bu baskınlar, zamanın hükümetini de şaşırttı. Dönemin başbakanı Turgut Özal, PKK’lıları “bir avuç eşkıya, üç beş çapulcu” olarak tanımladı. Ne yazık ki Özal, ülkemizin başına bela olacak olan bir terör örgütünü doğru anlayamadı. Gelmekte olan tehlikeyi görmedi.

Zamanla PKK yaptığı eylemlerle Doğu ve Güneydoğu Anadolu’nun önemli bir kısmında yaşayan halkımız üzerinde baskı kurdu. Yılgınlığa, korkuya kapılan halkın önemli bir bölümü terör örgütüne teslim oldu. Bu teslimiyet zamanla sempatiye ve desteğe dönüştü. Dönemin hükümetleri 12 Eylül darbesiyle başlayan ABD’ye teslimiyet politikasını sürdürmekteydi. Atlantik’ten liberal yellerin sert ve güçlü estiği yıllardı. Bu nedenle emperyalist siyasetlere teslimiyet özgürlük olarak sunuluyordu halkımıza. Böyle olunca terörün ciddiyeti yeterince kavranmadığından PKK’ya karşı gerekli önlemler alınmadı.

1984’ten günümüze dek geçen 42 yıl boyunca bölücü terör örgütü binlerce yurttaşımızın canına kıydı. Binlerce insanımızı yaralayıp sakat bıraktı. Halkımızı ve devletimizi ekonomik olarak zarara uğrattı. Ülkemizin varlığını tehlikeye düşürecek eylemleri, yıllar içinde tırmandı. Türk siyasetinde önemli kırılmalara neden oldu. Solun önemli bir kısmı ABD’ye göbeğinden bağlı PKK’nın siyasetine teslim oldu. Sağ partilerin birçoğu popülizm yapma adına terör örgütüne şirin görünme yarışına girdi. Bu da siyasetçilerin önemli bir kısmını ulusal çizgiden kopardı. Böylece emperyalizmin dayatmalarını “yenilik, özgürlük, demokrasi” diye benimsemelerine yol açtı. Ne yazık ki siyasal partilerin çoğunun Türkiye’nin tam bağımsızlıkçı kuruluş felsefesinden kopup emperyalizmin hizmetine girdiğini söyleyebiliriz.

Öncelikle söyleyeyim ki PKK’nın varlığını sonlandırıp terör eylemlerini bitirmesinden çok mutlu olurum. Böyle bir şeyin ülkemizi, bütünleştirip emperyalizmden uzaklaştıracağının da farkındayım. Ancak terör örgütünün vazgeçmeyeceği olmazsa olmazları var. Zaman zaman bunları DEM’in bazı yöneticileri dile getirmekte. Bunların başında Anayasa’mızın ilk dört maddesinin değiştirilerek “Türklük” tanımından vazgeçilmesi. Örgütün sözcülerinin tümünün birincil vazgeçilmezi bu. “Türklük” tanımının ortadan kalkması, ülkemizin önüne çözümü zor büyük yaşamsal sorunlar çıkarır. Devletimizin varlığı, ülkemizin toprak bütünlüğü, ulusumuzun birliği tehlikeye girer.

PKK’nın, ikinci önemli isteği, anadilde eğitim… Bu konudan vazgeçmeleri, varlıklarını yadsımaları demek. Çünkü yıllarca örgüt olarak ayakta kalmalarının ve kitleselleşmelerinin nedeni anadilde eğitimin gerçekleşmesi. Çünkü bunun kendilerine ulusal bir kimlik ve özgüven kazandıracağının farkındalar.

Yıllarca gerek PKK gerekse TBMM’deki uzantısı olan siyasal partilerinin sözcüleri ısrarla vurguladıkları konu, yerel yönetimlerin güçlendirilmesi. Bunun yaşama geçmesinin özerk yönetimlerin oluşmasının yolu açılacak. Bu ülkemizin gevşek bir federasyona gitmesinin önemli bir adımı. Gevşek federasyonun son durağı ise ayrılma… Bu konu örgütün olmazsa olmazlarında üçüncüsü…

PKK/DEM’in vazgeçmeyeceği dördüncü istek ise Abdullah Öcalan’ın salıverilmesi ve tutukevindeki militanlarına geniş kapsamlı bir af çıkarılması. Silah bırakmalarının önemli ön koşulu bu.

Türklük tanımının değiştirilmesi ve anadilde eğitim konusunda Anayasa’nın ilk dört maddesinin değiştirilmesini kamuoyuna kabul ettirmek epeyce zor. Bu konuda geçici çözüm olarak Anayasa’nın 42 ve 66. maddelerinin değiştirilmesi düşünülmekte.

PKK’nın vazgeçmediği dört isteğinin yerine getirilmesine olanak var mı? Peşinen söyleyeyim ki halkımızın bu istekleri kabullenmesi oldukça zor. Ancak siyasal ortam bu isteklerin yerine getirilmesine yeşil ışık yakacak gibi. Ankara’da NATO ülkeleri toplanıyor. AKP hükümeti NATO’ya yanaşmış durumda türlü gerekçelerle. Ülkemizin Çin, İran ve Rusya ile ittifak kurmasına karşı sessiz. Zaten ABD-İsrail ile İran arasındaki savaşta utangaç, çekingen bir destek söz konusu oldu Tahran’a. Hükümet, Rusya-Ukrayna savaşında tarafsız davranıp denge politikası izlediğini söylese de baştan beri Kiev’in yanında olduğunu sağır sultan bile biliyor.

İslamcıların öteden beri batıya karşı gibi görünüp batıcı oldukları ise yalın bir gerçek. AKP iktidarı, ABD ve AB’den bir türlü kopamadığından Asya’nın yükselişini bir türlü kavrayamıyor ya da işine gelmiyor. Hükümetin dış politikasını oluşturanlar, tamamen batı merkezli düşünmekte. Utangaç, çekingen, tabanıyla çelişkiye düşse de AKP yöneticilerinin kurtuluş umudu batıda.

Ana muhalefet partisi CHP’ye gelince… Parti toz duman… Bir türlü Ekrem İmamoğlu vesayetinden kurtulamıyor. Gerek İmamoğlu gerekse Özgür Özel ikide bir ABD ve AB basın kuruluşlarına NATO’cu, batıcı olduklarını yüksek sesle söylüyorlar. Bu ikilinin emperyalizme teslimiyeti Atatürk döneminin Hasan Rıza’nın Sosyal Demokrat Partisi’ne çok benziyor. O da İngilizlere bağlamıştı tüm umudunu. Özel ve İmamoğlu’nun umudu, dayandığı güç de batı. Yani emperyalizmle yol yürümekteler.

TBMM’de bulunan partilerin çoğu batıcı, yani NATO’cu. Bu nedenle batıdan gelecek isteklere direnebilmeleri zor. Ancak halkımızın ezici çoğunluğu ABD/NATO’ya ve batının dayatmalarına karşı. Şu anda Batı Asya’da ve dünyanın dört bir yanında ABD/NATO yeniliyor. Tarih boyunca görülmemiş bir ABD karşıtlığı ve nefreti var tüm dünyada. Bu nedenle ABD dayatmalarını halkımıza kabul ettirmek olanaksız.

Değişen dünya koşullarında ABD’ye yaslanmış PKK gibi örgütlerin yaşaması, ayakta kalması zorun zoru. Bu gerçeğin en çok da bu örgüt farkında. Somut siyasal koşullar usçu bir biçimde değerlendirilerek kararlar verilmeli. Türkiye dünyanın dışında değil. Eninde sonunda olması gereken Avrasya’da olmak zorunda. Bu zorunlu gerçeği değiştirecek hiçbir güç yok! Avrasya’da yer alan bir Türkiye’de PKK gibi sırtını emperyalizme dayamış örgütler de olamaz zaten.

Adil Hacıömeroğlu

5 Temmuz 2026

VARSIL PARASINA, YOKSUL BİRBİRİNE SARILIR

2026-06-27T11:48:33.803+03:00

Dün Bakırköy’deydim. Yıllarca yaşadığım bu ilçemize gittiğimde fırsat buldukça uğradığım dostlarım var. Bu kişilerden biri de kentin merkezinde aşevi işleten Nazmi Çakar... Bazı kişilerle önceden belirlenmiş buluşumlarım vardı. Önce onlara yetiştim.

Görüşmelerim bitince Nazmi’ye uğradım. Onunla yerdeşiz. Rize’nin Pazar ilçesinin Kesikköprü köyünde doğup büyümüş. Doğup büyüdüğü topraklardan kopmamış Fırsat buldukça köyüne gidip çocukluğunun, gençliğinin havasını solur, anılarını canlandırır. Bundan da anlaşılacağı üzere köklerinden, toprağından kopmaz. Bu da ona halktan, köklerinden kopmadığından çoğu zaman bilgece düşünme olanağı sağlar.

Zaman ikindiyi geçmişti çoktan, güneş boynunu bükmüş, akşam olmak üzereydi. Sayın Çakar’ın aşevine uğradım. Burası, birbirinden lezzetli yemeklerin olduğu küçük bir aile işletmesi. Aşevinin aşçısı eşi Nazire Hanım, diğer çalışanı ise akrabası Yılmaz Bul. Hepsini yıllardır tanırım. Beni gördüklerinde memleketlerinden bir yakınları gelmiş gibi sevindiler her zaman olduğu gibi. Elbirliğiyle aşevini toparlıyorlardı. Kimi sandalye ve masaları düzenliyor, kimi ise temizlik yapıyordu. Beni gördüklerinde hoşbeş yapmak için bir süre işlerine ara verdiler. Hal hatır sordular bana. Ben de onların halini hatırını sordum.

Hoş beşten sonra Nazmi ile oturduk. Diğerleri işlerinin başına döndüler. Ülkemizin sorunlarından konuştuk uzun uzun. Aşevinin önünden yüzlerce kişi geçiyor. Çoğu genç… Gençlerin yanlış ve sağlıksız beslendiğinden konuştuk bir süre. Unlu, şekerli ve hormonlu yiyeceklerin zararlarından söz ettik. Ona: Sizin aşevinin yemeklerini on beş yirmi yıl sonra yiyecek kimse bulamayacaksın, dedim. Güldü… “Hocam,” deyip biraz soluklandıktan sonra “Bizim müşterilerimizin neredeyse hepsi elli yaşın üstünde” dedi. Gençlerin aşevine gelip geleneksel tencere yemeklerini yemediklerini söyledi biraz da karamsar bir ses tonuyla.

Konuşmamız değişik konularda sürdü. Bir ara “Varsıl parasına, yoksullar ise birbirine sarılır” dedi. Söylediği sözün hoşuma gittiğini görünce söylediği tümceyi açıklama gereği duydu. “Varsıllar paraya sarılır mutlu olamaz, yoksullar birbirine sarılıp mutlu olur” dedi. Bu açıklaması daha çok hoşuma gitti.

Günümüz insanının varlık içinde yokluk çektiğini yıllardır gözlemlemekteyiz. Özellikle yediği önünde, yemediği ardında olan çocukların mutsuzluğu göze çarpmakta. Toplum varsıllaştıkça, olanakları arttıkça tinsel açıdan yoksullaşmakta. Toplumsal bir doyumsuzluğun çıkmazında çırpınan insanlarımızı gördükçe üzülüyoruz.

Paraya ve onun önümüze koyduğu teknolojik aletlere sarılmanın insanları mutlu etmediği, tinsel doyuma ulaştırmadığı açıkça görülmekte. Özellikle gençlerin bir yaşam çizgileri yok! Geleceğe yönelik tasarıları, düşleri, amaçları, ülküleri bulunmamakta. Bunlar olmayınca da bir amaçsızlık ve mutsuzluk söz konusu... Onları sahip oldukları hiçbir şey mutlu etmiyor. Tinsel açlıklarını hiçbir şey gideremiyor.

Çocuk ve gençlere egemen kılınan yaşam biçimi hazcılık… Hazcılık; kendini en çok yeme içme, giyim, cinsellik, aşırı tüketim ve ekran tutkusu alanlarında görülüyor. Bu durum, bağımlılığı da birlikte getiriyor. Bağımlılığın odağında ekranlar var. Onların yaşam biçimini, anlayışlarını, dünya görüşlerini belirleyen de ekranlar…

Nazmi Bey’in sözüne dönelim yeniden. Eskiden insanlar yoksuldu ve birbirlerine sarılırlardı. Yaşamda karşılaştıkları zorlukları dayanışma, yardımlaşma içinde aşarlardı. Yokluğun, yoksulluğun, zorlukların üstesinden kolayca gelinirdi. Bu sarılmalar, tinsel sağaltım sağlardı. İnsanın yüreğini yakan, yolunu tıkayan sorunlar kolayca çözüme kavuşurdu. İnsan, insana ilaç olurdu. Ne yazık ki birbirimize sarılmayı unuttuk. İnsan özümüzü, teknolojik aygıtların mekanikliğine terk ettik.

İşte Nazmı Çakar, dün akşamki söyleşimizde tarihsel bir gerçeği bilgece dile getirip önümüze koydu. Yılların kişisel, toplumsal birikiminin özetidir onun tümcesi. Yoksul da olsak varsıl da olsak sarılacağımız tek güç, insan... Bu yalın gerçeği anlamanın zamanı gelmedi mi daha.

Adil Hacıömeroğlu

27 Haziran 2026

HALDEN ANLAMAK

2026-06-26T12:23:37.104+03:00

Türkçemizde güzel bir deyim var, halden anlamak. “Bir kişinin içinde bulunduğu zor durumu, yorgunluğu ya da duygusal sıkıntıyı açıkça söylemesine gerek kalmadan sezmek ve ona karşı hoşgörülü, anlayışlı davranmak” anlamına gelir. Bu söz, derin bir duygudaşlığın anlatımıdır aslında.

Atalarımız: “Ayağa değmedik taş olmaz, başa gelemedik iş olmaz” demiş yüzyıllar önce. Bu söz, insan yaşamının düz bir çizgi ve yükselişte olamayacağını vurgulamakta. İyilikler de kötülükler de bizim için... Yaşam karşıtların birliği ilkesiyle sürüp gider. Önemli olan bu gerçeğin ayırdına varmak…

İnsanlar zaman zaman derin sıkıntıların içine düşer. Bu sıkıntılardan kurtulmak için büyük bir iç savaşıma girer. Bu konuda ona en büyük yardımcı ise gerçek dostlarıdır. Derdini söylemeyen, derman bulmaz, sözü gereğince gerçek dostlar, dertle yüreği kavrulan, yaşamın çıkmaz sokaklarında yol arayan, darda kalan, umar için tansıklar bekleyen kişiye derman olmak için gecesini gündüzüne katar. Onun derdiyle dertlenir. Onun sorunun içselleştirir.

Ne yazık ki kişinin darda kaldığında dost sandığı birçok kişi, halden anlamaz. Eğer kendisiyle ilgili bir durum, çıkar, iş söz konusuysa darda kalanı anlaması söz konusu bile olamıyor. Karşısındaki kişinin yaşamakta olduğu olumsuz koşulları, yaşadığı iç sıkıntıyı, çözümü güç sorunları, yüreğinin demir kelepçelerle zapt edilip çarpmaz olduğunu, görünmez ellerin soluğunu kestiğini anlayamaz. Oysa yüzüne, gözüne, davranışlarına bakınca karşısındaki kişinin durumunu kolayca anlayabilir. İnsanın dili yalan söylese de gözü yalan söylemez. Hele insan yüreği yalanın değil, gerçeğin yuvalanıp yaşadığı yerdir. Kişi, karşısındakinin gözüne baksa içindeki yangının alevlerini görecek. Yüzüne baksa yüreğini yakıp kavuran yangının küllerini fark edecek.

Bazılarının kendisiyle ilgili bir konu, çıkar söz konusu olduğunda duygudaşlığı unutur. Karşısındakini kendi söylediklerini kayıtsız koşulsuz yerine getireceğini düşünür. Ondan bir şeyi yapmasını ister. O, “Hayır!” yanıtını verince şaşırır ve biraz da şaşkınlıkla kızar. Nedenini sorar. Karşısındaki anlatmak istemez sorununu, içini yangın yerine çeviren derdini. Çünkü anlattığında dost sandığı kişinin sorununu çözemeyeceğini, üstelik ona acıyacağını bilir. Sıradan akıl vermeyle kişinin içinde bulunduğu zor durumdan kurtulacağını sanır. Bu akıl verme de kendi anlayışı, yaşayışı, koşulları doğrultusundadır. Bakış açısında duygudaşlığın kırıntısı yoktur.

Çoğu zaman insanların karşısındakilerden istekleri olur. “Bana, bu konuda yardımcı olur musun?” ya da “Şuradaki bir toplantıya katılır mısın bizimle?” benzeri tümcelerle bu isteklerini bildirirler. Siz, bu sorulara “Hayır!” yanıtını verirsiniz. Karşınızdaki “Niye?” sorusunu sorar. Siz de gerekçenizi açıklamazsınız. Yaşadığınız derin sorunu anlatmak istemezsiniz. Sorunlarınızın dillere düşmesinden yana değilsinizdir. Bilirisiniz ki insanların çoğu dedikodu yapar. Sizin felaketinizi, kendi başarılarını, usunu övmek ya da tinsel varsıllığının getirdiği mutluluğuna dönüştürmek için anlatacaktır. Gerekçenizi anlatmadığınızda karşınızdaki kızar, çoğu zaman sizi işten, sorumluluktan kaçmakla suçlar içten içe.

Sizin felaketiniz üzerinde tepinmekten mutluluk duyacak onlarca kişi, insan yemek için pusuda bekleyen sırtlanlar gibidir. Sorununuzu anlattığınızda bunun çözüme kavuşmak yerine daha da büyüyeceğinin farkındasınız. Eldeki yara, yarasıza duvar deliği, atasözü tam da bu durum için söylenmiş. Bu atasözü, bir kişinin çektiği acı ya da sıkıntının o durumu yaşamayan kişilerce önemsiz, sıradan ve yalnızca basit bir ayrıntı gibi algılanacağını anlatır.

Nasrettin Hoca, bir gün eşekten düşmüş. Çevredekiler başına toplanıp akıl vermeye başlamışlar. O: Bana eşekten düşen birini getirin, demiş. Hoca’nın bu sözü, halden anlamak deyimini çok çok güzel anlatmakta. Herkes akıl verir. Verdiği aklın var olan koşullara, duruma uygun olup olmadığına bakmaz. Nasıl olsa akıl vermek bedava… Hoca Nasrettin’e ise halden anlayan gerek.

Gerçek arkadaşlıklar, dostluklar halden anlayan kişilerle sağlam temellere oturur. Toplumsal ilişkiler de halden anlayanlarla güçlenir. Halden anlamak, insanın insanlığının görünür durumu değil mi?

Halden anlamayarak insanı mekanik bir düzenek olarak görmek niye?

Biz halden anlarsak birileri de bizim halimizden anlar. İyi ve olumlu düşünmek, duygudaş olmak kişinin olgunlaşmasıdır. Olgunlaşma insanın yaşam fırınında pişip yanması, kendini eğitmesinden başka bir şey değil. Bu eğitime, her yaştaki kişinin gereksinimi var halden anlamak için.

Adil Hacıömeroğlu

26 Haziran 2026

PARTİLERİN DİLCİ DANIŞMANLARI VAR MI?

2026-06-23T11:55:33.506+03:00

20 Haziran 2026 Cumartesi günü Kadıköy Kitap Şenliğinde Kaynak Yayınlarından çıkan Çocuklarımız Geleceğimiz Değil mi adlı kitabımı imzaladım. Birçok dostum beni yalnız bırakmadı. Ayrıca kitabıma ilgi gösteren çok sayıda kişiyle yeni dostluklar kurma fırsatı yakaladım.

Kadıköy Kitap Şenliği, sanırım tanıtım eksikliğinden olacak bu yıl çok kalabalık değildi. Birçok kişi, rastlantısal olarak bu şenliği fark etti. Oysa şenliğin düzenlendiği yer, İstanbul’da önemli ulaşım ağlarının kesiştiği bir noktadaydı. Anadolu yakasındaki ilçe ve mahallelerin çoğunun kolayca ulaşabileceği bir yer burası. Avrupa yakasının büyük bir bölümünde yaşayan yurttaşlarımızın da zorluk çekmeden gelebilecekleri bir yerde oldu şenlik.

Kitap şöleninin öğrencilerin sınav haftasına rastlaması, önemli bir olumsuzluk. Ayrıca okulların yaz dinlencesi öngünlerinde olması ve birçok ailenin İstanbul dışına çıkma hazırlığı yapması da kitap şenliğine ilgiyi azalttı. Ancak ne olursa olsun tüm olumsuzlukları yenmek için bu tür etkinliklerin duyuruları iyi yapılmalı.

Yurdumuzun önemli yayınevlerinin çoğu Kadıköy’deydi. Şenliğin düzenleyicisi Kadıköy Belediyesi... Yayınevlerine ve yurttaşlara birçok hizmet sunuldu. Şenliği simgeleyen birçok anmalık eşya verildi gelenlere. Belediye Başkanı Mesut Kösedağı, neredeyse her gün birkaç kez şenlik alanında görüldü. Ancak yalnızca yürüyüp gitti yanındakilerle. Kitap sergiliklerine[1] uğradığını görmedim. Bazı yayıncıların da bu konuda dertlendiğinin tanığıyım. Oysa kitap sergiliklerinde oradakilerle söyleşmesi, bazı kitapları satın alması örnek bir davranış olurdu. Hele ki bazı yazarlara kitap imzalatması olağanüstü bir örnek oluştururdu. Bu yıldan dersler alınarak bundan sonraki şenliklerin daha güzel yapılacağına umudum tam.

İmza günümüzde bizi yalnız bırakmayan arkadaşım Kerim Taş, hem kendisi hem de iki arkadaşı adına kitap imzalattı. Bu kitaplardan biri, yerdeşim ve bir önceki dönem İyi Parti İstanbul Milletvekili Hayrettin Nuhoğlu içindi. Kerim Bey, imzalattığı kitabı, pazartesi günü Sayın Nuhoğlu’na verdi. O da vakit geçirmeksizin beni aradı. Hayrettin Bey’in inceliği övgüye değerdir. Bu, onun kişiliğini oluşturan önemli bir özellik… Arada sırada telefonlaşır, ülkemiz sorunlarını konuşuruz onunla. Ülkemiz sorunlarına usçu çözümler üretir. Bu çözümleri üretirken de insanlarla düşünce alışverişi yapar. Çevresiyle ilişkilerinde alçakgönüllülüğü ilgi çeker.

Hayrettin Bey; yazılarımda ve kitabımda, yabancı olanların yerine kullandığım çoğu benim türettiğim ya da bileşme yoluyla ürettiğim sözcüklerin öneminden söz etti. Böyle olunca dilde özleşme konusunda kısa da olsa konuşma fırsatı bulduk. Dilimizin yabacı sözcüklerce kirlenmesinin önemli bir ulusal sorun olduğunu vurguladı. Bu konuda herkesin gerekli çabayı göstermesi gerektiğini belirtti. Yasalarımızın kullanılan yabancı kökenli sözcüklerin çokluğu nedeniyle anlaşılmaz olduğunda anlaştık. Yasalar yapılırken ya da var olanlara değişiklikler yapılırken Türkçeye özen gösterilmesi gerektiğini vurguladık. Dil tadındaki konuşmamız kısa sürdü. Tadı damağımda kalmadı desem yalan olur.

Siyasetçileri, siyasal partilerin birçok alanda danışmanları var. Merak ediyorum bu danışmanların arasında dilciler var mı? Son yıllarda yabancı sözlere karşılık üretip Türkçemize katkı yapan siyasetçiye rastladık mı? “Ana sütü gibi temiz Türkçemizi” yabancı sözcüklerin kirletmesi karşısında çalışan, sorumluluk alıp bu alanda savaşan siyasetçimiz niye yok?

Unutulmasın ki Atatürk, iyi bir dilciydi. Ulusal varlığımızın sonsuza dek sürmesi için hem dil hem de tarih çalışmalarına olağanüstü önem verdi. Günümüz siyasetçilerinin bu yalın gerçekten uzak olması anlaşılmaz bir durum.

Dilsiz bir ulus olmaz. Dili olmayan ya da kirlenmiş bir ulusun bilim, sanat, kültür alanında ileri gitmesi olanaksız. Dil düşünce, duygu ve istekleri anlatan bir araç. Anadiline önem vermeyen bir ülke başta anaları olmak üzere yurduna, bağımsızlığına, ulusal varlığına önem vermeyip köklerinden kopar. Köksüz bir varlığın yaşaması ise olanaksız. Türkçe olmasa Türkiye de olmaz. Bu gerçeğin bilincinde olmayan siyasetçi, düşünür, bilim adamı ve sanatçı kendi ülkesinin gelişmesi, varlığı, yaşaması için bir katkı sağlayamaz.

Not: Konunun daha iyi anlaşılması için DANIŞMANLIK MI, AYAKÇILIK MI? https://adiladalet.blogspot.com/2021/11/danismanlik-mi-ayakcilik-mi.html ve SALGININ KİRLETTİĞİ TÜRKÇE https://adiladalet.blogspot.com/2020/09/salginin-kirlettigi-turkce.html başlıklı yazılarım okunabilir.

Adil Hacıömeroğlu

23 Haziran 2026

[1] Stantlarına

EKRANLARI NİYE ÇOK SEVDİK?

2026-06-22T12:16:56.703+03:00

Toplumumuz ekranları çok sevdi. Onu, yaşamının vazgeçilmezi yapıp merkezine oturttu halkımız. Gencinin de yaşlısının da elinden telefon düşmüyor. Çocuklar doğar doğmaz ekranlarla karşılaşıyor. Öyle ki yaşamın hangi alanında olursa olsun insanların elinde telefon var. Evde bir yandan televizyon ekranına bakarken diğer yandan da gözler telefon ekranına kayıyor.

Ülkemizde ekran bağımlılığı, dünya ülkeleri arasında ilk sıralarda. Bunun nedeni ne? Toplumumuzun yaşamına ekranların tamamen egemen olmasının altında hangi psikolojik, sosyolojik nedenler var? İnsanımız, tinsel ve toplumsal alanda yaşadığı hangi eksikliğini ekran odaklı bir yaşamla örtmeye çalışıyor?

Ülkemizde, son yıllarda hızlı bir göç yaşandı. Köylerde yaşayan yurttaşlarımız hızla kentlere göçtü. Bu, toplumumuzun tarihi boyunca belki de yaşadığı en büyük sosyolojik kırılma. Sosyolojik kırılmaların birtakım tinsel bozuklukları, değişimleri, fırtınaları da birlikte getireceği kesin.

Kırsal alanda yaşamanın birtakım toplumsal kuralları var. Bu kurallar, yüzyıllardır var olan gelenekler üzerine kurulu. Bu kurallar, feodal toplumu oluşturan yazılı olmayan yasalar… Geleneksel toplumsal ilişkiler, bireyi ezer. Kenedi içinde bir hiyerarşi, disiplin oluşturur. Feodal toplumun üst katmanını oluşturan ağalar, eşraf, kasabalardaki ticaret sınıfı, yöredeki etkin din adamları, kan bağına dayalı güçlü ailelerin baskısı tüm yüküyle kırsal alandaki halkı ezer. Bu baskının üstüne bir de yerle gök arasına sıkışmış çaresiz köylünün yoksulluk, yoksunluk, kültürel gelişmemişliğinin ortaya çıkardığı ilkel yaşam koşulları biner.

Kırsal alan insanının çoğu, neredeyse 365 gün boğaz tokluğuna çalışır. Emeğiyle üretir, alınteriyle toprağı sular. Toprak, tüm çalışmasına karşın yüzüne gülmez onun. Yaşamı yarı açlık, yarı tokluk arasında sürüp gider. Ürününün ambarını dolduracağı düşünü kurarken borç aldığı tüccar, anaparanın birkaç katına ulaşan üremini^{^[1]} almak için çöker üstüne kara bulut gibi elinde avucunda olanı almak için. Üremci, kan emici gider gitmez, ağa çağırır ayağına iki büklüm köylüyü. O da alır kendince belirlediği hakkını(!). Sıra ortalıkta din kisvesiyle dolaşanlara gelir. Çalar kapısını cübbesinin eteklerini savura savura. Köylünün alınterini cübbesinin geniş ceplerine akıtmak için dinsel gerekçeler orta serer. Kara toprakla ak gök arasında yalnız, sahipsiz olan kırsal kesim insanının sığınacağı tek güç, Tanrı’sıdır. Ne yazık ki inandığı bu ulu gücü kullanarak sömürülür köylü.

Yalnızca ekonomik olarak mı sömürülür Türk köylüsü? Onun yaşamına biçim veren, feodal düzenin sistemleştirdiği geleneklerdir. Yoksulluğun yanı sıra feodal taassubun kıskacı arasında eğnı de tini de tutsaktır. Bu sıkışmışlık içinde varlığını bin bir güçlükle sürdürür. Aslında bu yaşamı sürdürme azmi, içinde beslediği büyük umudun gücüdür. Onun duyguları, insanlığı ve yüreğinde beslediği umudu, iyi niyeti, insancıllığı sonuna dek sömürülür. Bu insancıl duygular, onun saflığı olarak görülür asalaklarca.

Türk köylüsü üzerinde şimdilerde mahalle baskısı diye adlandırılan toplumsal baskıya dayalı bir denetim söz konusu. Bu denetim, onun özgürlüğünü kısıtlar. Günlük ve kişisel yaşamının her alanında toplumsal bir denetimin tinsel baskısını duyumsar, ona göre düşünüp davranır.

Ülkemizde izlenen siyasal, ekonomik politikalar sonunda köyler boşalmaya başladı. Bunun bir boşalma değil, küresel bir siyasal amaç için boşaltma olduğunu söylemeli. Zor da olsa insanlar, köklerini saldıkları topraklardan kopmak zorunda kaldı. Köklerinden kopmak, onları gittikleri yerlerde kök salmak için toprak arayışına itti. Gittikleri yerlerde toprağın sıcak yüzüyle değil, betonun soğukluğuyla karşılaştılar. Bu nedenle soğuk betona bir türlü kök salamadılar. Özellikle kentlerde doğan çocuklar, kırsaldaki köklerinden hızla uzaklaştı. Doğup büyüdükleri kentlere de kök salamayınca yeni arayışlara yöneldiler. Bu nedenle onlar için büyük bir tinsel ve toplumsal boşluk oluştu.

Köylerin boşalmasıyla hem tarımsal hem de sanayi üretimine bir tıkanıklık söz konusu oldu. Kentlere baktığımızda günün her saatinde toplu taşım araçları tıklım tıklım. Çalışma saatlerinde kent alanları, cadde, dinlenç ve yeiçler kalabalıktan geçilmiyor. Buralarda gördüğümüz kişilerin çoğu genç ve çalışması, üretime katılması gereken kişiler. Kentlerde işsiz ordusunun istilası söz konusu… Bu işsiz ordusunu oluşturan herkesin elinde bir telefon… Elinde kitap olan kişiyi mumla arıyoruz. Küresel güçlerce ekranlarla yönlendirilen bir işsiz ordusunun varlığının yol açacağı toplumsal ve ulusal sorunu fark etmemek olası mı?

Ne yazık ki köylümüz okuma alışkanlığı edinmemişti. Bu konuda çaba gösterenler olsa da gerek siyasal iktidarlar gerekse yerel güçlerce engellendi. Bu nedenle köy evlerinin ezici çoğunluğunda Kuran’dan başka kitap bulunmadı yüzyıllarca. Onu da okuyup anlayan parmakla gösterilirdi. Cumhuriyet’in kuruluşuyla Türk köylüsü kitapla tanışsa da bu, kısa sürede sona erdi. Yaşamlarının bir parçası olacak bir okuma alışkanlığı edinemedi köylümüz. Yine Cumhuriyet öğretmenlerinin üstün özverileri, ülküleriyle bütünleşen sanatın köye girme girişimi de merkezi ve yerel güçlerce engellendi hep. Köy alanlarında, okul bahçelerinde kurulan tiyatro sahneleri geçmişin tatlı anıları olarak kaldı. Bilim ise köye giren birkaç teknolojik araç ve gereç olarak görüldü.

Kitaptan, sanattan, bilimden uzak kitleler, kentte geldiklerinde teknolojik cennetin(!) içine düştü. Kültürel altyapısı olmadığından teknolojik aletlerden önüne konan her şeye inandı. Teknolojiye güven, kısa zamanda bir inanca dönüştü. Bu durum, ülkemizi yönetenlerce de kendi siyasal çıkarları için uygun bulundu. Çünkü geniş kitleleri ekranlar tarafından dönüştürüp yönetmek, onlara kolay, sürekli bir siyasal başarının yolunu açtı.

Kente gelip yerleşen geniş insan yığınlarının ekran bağımlılığı, küresel teknoloji şirketlerinin çıkarına oldu. Ülkemiz teknolojik ürünlerin önemli bir pazarına dönüştü. Geçim darlığı çeken insanların çoğu, ekran bağımlılığı nedeniyle sabahtan akşama dek elinde tuttuğu telefonu, ekmeğiyle bir tuttu yaşamsal bir gereksinim olarak.

Öğrenme aşkıyla tutuşan geniş kitlelere kitap yerine, ekran verildi. Kentlere doluşan insanlarımız, kitap okuma alışkanlığı kazansaydı kendi kafalarıyla özgürce düşüneceklerdi. Özgün düşünceleri, kendilerine özgü söyleyecek sözleri, toplumsal yararı önceleyecek bir anlayışları, insanlık için ülküleri olacaktı. Oysa bir kimlik yitimi ve bunalımı içine girdiler. Böyle olunca da küresel güçlerin düşüncelerini benimseyip yaşam biçimi durumuna getirdiler. Bu yolla tek merkezden yönlendirilen büyük bir kitle ortaya çıktı.

Göçle köklerinden kopan geniş kitleler; teknolojiye uyum sağlamayı, ekranlarda gezinmeyi, kentli ve kültürlü olmakla eşdeğer görmekte. Ne yazık ki dünyada bizim gibi okuma alışkanlığı gelişmemiş, sanatla ilişkisi olmayan, bilimin ne olduğunu bilmeyen, kent kültürünü içselleştiremeyen kitleler ekranlarca tutsaklaştırıldı. Bunun da adı çağdaşlaşma, modernleşme oldu ne yazık ki.

Adil Hacıömeroğlu

22 Haziran 3026

[1] Faizini

ARİFEDE EL EMEĞİ GÖZ NURU

2026-06-16T12:06:53.509+03:00

Arife geleneği yüzyıllardır ana memleketim İsabey’de sürüyor. Dünyanın hiçbir yerinde görülmeyen bir gelenek modern dünyanın tüm baskısına karşın var olmak için direnmekte. Bu geleneğin toplumsal değişime direnip ayakta kalmasının nedeni, merkezinde çocukların olması…

İsabey’in dünyaya örnek olacak arife geleneği; çocuklara değer vermenin, onları yaşamın merkezine oturtmanın, geleceği kuracak olan bugünün küçüklerine kişilik kazandırmanın yaşama geçirilmesiyle ilgi çekiyor. Dinsel bayramlarda her yerde çocuklar, büyüklerin ayağına gidip onlarla bayramlaşır. Oysa bu tarihsel kasabada arife günü çocuklar eskiden belediyenin bulunduğu alandaki çınarın altında toplanıyor. Büyükler, onların yanına gidip bayramın ruhuna uygun armağanlar veriyor her çocuğa. Çam sakızı çoban armağanları verilirken çocuklar, çınarın dibinde sırayla oturuyor. Amaç, onları sevindirip bayram sevinci yaşatmak…

Çocuklar ayağa kalkıp büyüklerin ellerindeki armağanlara koşup saldırmıyor, herkes sırasını bekliyor. Bu davranış, çocuklara herkesin kendi hakkına saygı göstermesinin bir göstergesi. Ayrıca çocukların bu tok gözlülüğü övgüye değer…

İsabey’de çocukların bayram günü kapı kapı dolaşıp bayramlaşmayı bir araç olarak kullanıp para, şeker toplama gibi bir alışkanlıkları yok! Yalnızca anne ve babalarıyla hısım akraba, konu komşu, eş dost ziyaretlerine gidiyorlar. Orada da büyükler ve akranlarıyla bayramlaşıyorlar. Her şey, saygı ve sevgi çerçevesinde yapılır. Bu kasabada bayramlar arife gününden başlayarak çocuklara görgü kurallarının öğretilip benimsetildiği günlerdir.

Teyzemin oğlu Ahmet Çelik, Acıpayam’da bir meslek okulunda teknik eleman olarak çalışmakta yıllardır. İyi bir zanaatkârdır. Eli uzdur. Karınca gibidir, bir yerde oturamaz, sürekli devinim içindedir. Uzun süredir ahşap işiyle ilgilenir. Ahşaba ruh ve biçim verir. İnsan usunu zorlayan düşlerini gerçekleştirir. Ağaçtan yaptığı el emeği, göz nuruyla yaptığı yapıtları görmeye değer.

Kağnılar, rahleler, duvar saatleri, oyuncaklar, yel değirmenleri, otomobil ve kamyonların türlü modellerinin yanı sıra eskiden köylerde tarımsal aletlerin neredeyse hepsinin küçük örneklerini yapıp sergiliyor. Bu arada yumurcaklar için topaç ise olmazsa olmazı… Kimi zaman çocukların özel istekleri oluyor ondan. Örneğin, yeğeni ondan köpekbalığı yapmasını istemiş. O da erinip üşenmemiş, geçmiş tezgâhın başına, çocuğun isteğini yerine getirmiş.

Düğünlerde gelin ve damada el emeğiyle yapıp alınteri akıttığı mutfak araçlarını anmalık olarak verir. Özellikle yaptığı kaşık, kepçe gibi mutfak araçlarını damatlara verir.

Emzikli, senek, tobuç, fıçı, testi gibi su kaplarını yapar ağaca sevgisini, göz nurunu katarak. Yeni yürümeye başlayan çocuklara yardımcı olmak için el emeğiyle Yörük kağnısı üretir. İlk adımını atan çocuklara armağan eder bu yürüteçleri.

Ahmet Çelik için çocuklar çok öncelikli ve değerli. Kendi ürettiği topaçları, düdükleri tanısın, tanımasın yolda izde gördüğü çocuklara armağan eder. Onların sevinciyle sevinç ve mutluluk duyar. Ahmet kardeşimin yaşam felsefesi çocukları sevindirmek, onları etmek üzerine kurulu. Bu düşünceyle yaşama dört elle sarılıyor, yüreğindeki umut fidanları boy atıyor.

Bu yıl kurban bayramın arifesi, 26 Mayıs 2026 Salı günüydü. Arifeden günler önce Ahmet, Acıpayam’da yol kıyısında budanmış meyve ağaçlarının dallarının atıldığını gördü. Onların çöp olmasına gönlü razı olmadı. Aldı testeresini girişti işe. Kesip biçti onlarca dalı. Bu dallardan iki yüzü aşkın düdük yaptı. Çöpe atılan ağaç dalları sanat yapına döndü ustanın becerikli, yetenekli ellerinde. Düdükleri bir torbaya doldurdu ve arife gününü beklemeye başladı.

Arife geldi çattı. Sabah erkenden İsabey’in yıllara meydan okuyan çınar ağacının yanına gitti. Çocuklar çoktan gelmişti. O, elindeki düdüğe üfleyince çocuklar dikkat kesildi. Sırayla her çocuğa düdüğünü verdi. Alan çocuk, üflemeye başladı elindekine sevinçle. Birden belediye alanı bir düdük orkestrasına döndü. Arife renklendi. Çocuklar için unutulmaz bir gün oldu. Kendisi de çocuklar da mutlu oldu. Çünkü düdüklerde el emeği, göz nuru vardı.

29 Ekim 2025 ile 19 Mayıs 2026’da çalıştığı Acıpayam’da, 12 Mayıs 2026’da ise yapıtlarını yaşamakta olduğu Denizli’de sergiledi. El emeği, göz nuru yapıtları sanatseverlerin ilgisini çekti. Daha geniş çaplı sergiler düzenlemek ise en büyük amacı.

Eline, gönlüne sağlık Ahmet... Yolun, sanat dolu yüreğin açık olsun. Nice sanat, üretim, yaratıcılık dolu yılların, arifelerin mutlulukla geçsin.

Not: Yazının daha iyi anlaşılması için daha önce yazdığım ARİFE https://adiladalet.blogspot.com/2018/06/arife.html yazımı okuyabilirsiniz.

Adil Hacıömeroğlu

16 Haziran 2026

KÖPÜK VE DALGALAR

2026-06-10T11:20:56.409+03:00

Bahar yeliyle gelirsin bana

Akasya, ıhlamur kokusuyla

Sarıp sarmalarsın eğnimi

Yel gibi okşarsın her yanımı

İğde kokusuyla baharı,

Kendini, yaşamı, coşkuyu

Doldurursun içime

Bitip tükenmeyen, yılmayan

Esintinle ılık, iç ürpertici

Bahçe kıyılarından seslenir hanımeli

Ak sarı, baygın kokusuyla

Uzaktan çağırır hanımca

Eliyle soluk verir cana

Sarar yaşam bulmak için

Yanındaki yaşamı

İçime baygınlık veren

Gül kokusu demeyeceğim

Batar gülü kokladığında dikeni

Acıtır kimi zaman, kanatır derinden

Tinimle eğnim

Yine de

“Ben yârime gül demem

Gülüm ömrü az olur”

Baharla yazla

Girersin gönlüme

Güzle kışla

Çıkıp gidersin yaşamımdan

Gönül denizimde

Kalır dalgaların

Köpük köpük izlerin

Bahar da yaz da

Kış da güz de senin olsun

Bana yeter de artar

Dalgalarınla köpüklerin

Adil Hacıömeroğlu

10 Haziran 2026

YAPAY ZEKÂDAN SEVGİLİ

2026-06-09T15:23:01.052+03:00

Yapay zekâ evde, işyerinde, toplu taşım araçlarında, sokakta, dinlencede, dost söyleşilerinde, kısacası yaşamın her alanında var. Üstelik bunu cebinde taşıyor kişi. Yani yaşamın her anında soru sorup yanıt alabileceği bir danışmanı, herkes yanında bulunduruyor.

Yapay zekâ, şimdilik teknolojinin ulaştığı en ileri doruk… Genci yaşlısı birçok konuda ona sorup danışıyor. Bilmediklerini oradan öğreniyor, çözüm aradığı sorularına ve sorunlarına çareyi orada arıyor. Onu, ne yazık ki elinin altında bir danışman, başvuru kaynağı olarak görüyor günümüz insanı. En basit, hatta kişinin çok iyi bildiği şeyleri öğrenmek için bile yapay zekâya başvuruluyor.

2010’dan sonra doğan çocuklara “alfa kuşağı” deniyor. Öncelikle söyleyeyim ki çocukları, gençleri, insanları kümelendirme yanlısı değilim. Çünkü insanlar aynı dönemde değil; aynı gün, aynı evde doğsalar bile düşünsel ve duygusal ayrımlar göstereceği kesin. Bu nedenle bir dönemde doğanların hepsini aynı düşünce ve benzeşik[1], tekdüze davranışta bulunduğunu varsaymak büyük yanlış. İnsanı insan yapan da herkesin ayrı düşünüp davranması, benzeşik olmaması. İnsan düşünce ve davranışlarını kuşaklara bölüp toptancı bir bakış açısıyla değerlendirme yanlısı değilim.

Şimdi dönelim konumuza. Teknolojinin içinde doğan çocuklar, yapay zekâya kolayca uyum sağladı. Zaten çok küçük yaşta ekrana bağlanan çocuklar, yapay zekâ ortaya çıkar çıkmaz ona yöneldiler.

Ekran bağımlılığı, yapay zekâ bağımlılığını da getirdi bir anda. Ekran bağımlılığıyla ailesi, arkadaşları, akrabalarıyla duygusal kırılma yaşayan çocuk, böylece yeni ailesini, arkadaşını ve akrabasını buldu orada. Çocuklar gerçek yaşamda yitirdikleri duygusal ilişkiyi yapay zekâyla kurmaya çalışmakta. Bunu yaparken onun bir teknolojik aygıt olduğunu ve duygudan yoksunluğunu düşünmüyorlar bile. Onunla duygusal bağ kurulmaya başlayınca yapay zekâyı arkadaş, dost, giderek ailesi olarak benimsemekteler. Onu arkadaş yerine koyunca sırdaşı olarak da görüyor. Kimlik bilgilerini, aile sırlarını, tasarımlarını, ülkülerini, amaçlarını, özel ilişkilerini, yaşamının gizlerini ona emanet ediyor. Bu kişisel bilgi, düşünce ve duyguların yapay zekâya emanet edilmesi onun bireysel özgürlüğünü, kimliğini yok edip büyük tehlikelerin içine sokuyor.

Yapay zekâ, çocukların duygusal boşluğunu dolduruyor görünse de böyle bir şey olanaksız. Çünkü duygu, insanda olan bir özellik… Dünyada insan sıcaklığını verebilecek hiçbir teknolojik araç yok! İnsan, insanla duygusal ilişki kurabilir. Onunla üzülüp onunla sevinir. Yine duygusal yakınlığı ancak insan ve doğayla kurabilir.

Bazı yapay zekâ kullanıcıları, özellikle de alfa kuşağı olarak görülenler, aşklarını burada arıyor. Yapay zekâya âşık olanlar giderek artmakta. Ona ilanı aşk ilan edenler çok… Birçok kişiye gülünç ve şaşırtıcı gelecek, ancak onunla sevgili olanlar var. Sevgilisiymiş gibi onunla duygusal konuşmalar yapanlar giderek artmakta. Ne yazık ki günümüz çocuklarının çoğu, yapay zekâya çok güveniyor. Tüm sorunlarını onunla çözmeye çalışıyor. Onun en büyük sırdaşı yapay zekâ…

Bazı ülkelerde tek tük de olsa yapay zekâyla evlenenler var. Bu evliliklerin yaygınlaşacağı gözükmekte. Bu da günümüz insanının yalnızlığını, duygusal açlığını, insansızlığını, toplumdan soyutlanmasını, doğadan uzaklaşmasını, teknolojiye teslimiyetini göstermekte. Bu durum, modern toplumun en büyük sorunu… İnsanın insandan kopuşunun acıklı bir öyküsü olarak da görülebilir bu. Özellikle çocukların yapay zekâyı sosyal gereksinmeleri karşılayacak insanmış gibi görmesi çok önemli bir sorun.

Sakın yanlış anlaşılmasın, yapay zekâya kaşı değilim. Onun varlığını, yaşamımızı kolaylaştıracak bir gelişme olarak görüyorum doğru kullanıldığı sürece. Bu konuda başta anne ve babalar olmak üzere herkes sorumlulukları gereğince çocukları uyarmak zorunda. Öncelikle yapay zekânın gerçek bir kişi olmadığı onlara anlatılmalı. Onun arkadaş değil, zaman zaman başvurulması gereken bir kaynak olduğu belirtilmeli. Sağlık ve güvenlik alanlarında ondan bilgi alınmasının tehlikelerinden söz etmeli. Yapay zekânın bir psikolojik danışman olamayacağı gerçeği üzerinde durulmalı.

Çocuklar, yapay zekâya birçok soru sorup bilmediklerini öğrenmeye çalışıyor. Ancak buradan aldığı yanıtların, öğrendiği bilgilerin hepsinin doğru olduğu yolunda bir inancın olmaması gerek. Bu bilgileri başka kaynaklardan da onaylaması çok önemli. Bir bilgi, birkaç kaynaktan öğrenilmeli. Farklı kaynaklarda çelişkili bir açıklama varsa yapay zekânın verdiği bilgi daha derinine araştırılmalı.

Yapay zekâdaki bilgileri, onu yapanlarca yüklendiği bilincine sahip olunmalı. Kötü niyetli kişiler, onu kendi çıkarları için yönlendirme aracı olarak kullanabilir. Böyle olursa insanlığın kötülüğü için çalışır.

Yapay zekâ, iyi niyetli kişileri yönetiminde toplumsal çıkarları önceleyip insanlığa hizmet ve uygarlığın gelişmesi için kullanıldığında herkese, tüm dünyaya çok yararlı olur. Özellikle bu durum, çocukların gelişimine önemli katkılar yapar. Bu nedenle onları yapay zekâ kullanımı konusunda bilinçlendirmeli. Bu görev de en çok anne, baba ve öğretmenlere düşmekte. Bu konuda devletin ilgili kurumları da özveriyle sorumluluklarını yerine getirerek çalışmalar yapmalı. Bu görevden kaçmak çocuklara, onların geleceklerine önem ve değer vermemektir.

Çocukları yeniden yaşama, onların doğal gelişim sürecine döndürmek gerek. Bunu yapamadığımızda insanlığın geleceği tehlikeye düşer. Bu nedenle bu savaşım kişisel değil, toplumsal olmalı, hem de tüm insanlık için.

Adil Hacıömeroğlu

9 Haziran 2026

[1] Homojen

NİŞAN, DÜĞÜN, CENAZE SOSYAL MEDYADA

2026-06-08T12:52:28.558+03:00

Sosyal medya yaşamımıza girdi gireli birçok kişi, neredeyse sosyal ilişkilerini burada kurmakta. İnsanların acı tatlı günleri burada öğrenilip burada bu duygular paylaşılıyor. İnsanlarla yüz yüze görüşmek bir yana insan sesi işitmek bile olanaksızlaştı neredeyse. İnsan kalabalığından geçilmeyen kentlerde insansız yaşamak zorunda kalıyor kişi.

Yakınlarımız, tanıdıklarımız oğlunu ya da kızını nişanlıyor, sonrasında evlendiriyor gözümüze çarparsa bu mutlu günü sosyal medyadan öğreniyoruz. Ayrıca ölüm duyuruları da sosyal medya aracılığıyla yapılmakta. Dostlarımızın birçoğu önemli sayrılıklar geçiriyor. Bunu da sosyal medyada paylaşıyorlar. Bir kişinin çok sayıda sosyal medya hesabı var. Ayrıca her sosyal medya alanında en azından binden çok kişiyle iletişimi bulunmakta. Bu kişilerin çoğuyla yüz yüze tanışmıyor sosyal medyadaki kişi. Ayrıca sosyal medyada binlerce insanın yer aldığı grupları da hesaba katmalı. Bu koşulla altında sosyal medyada paylaşılan her şeyi fark ederek görüp okumaya ne zaman ne de ömür yeter. Bu gerçekler göz önüne alınıp düşünüldüğünde bu tür duyurulardan haberdar olmak çoğu zaman olanaksız.

İnsanlar duyuruları görmeyince nişan düğün yapan dostlar mutlu gününde sevdiklerini göremeyince kırılıyor haklı olarak. Cenazesi olanlar değer verdiği kişiler, acısını paylaşmayınca üzülüyor haklı olarak.

Nişan, düğün cenaze ve bunlar gibi duyuruları çoğu kişi göremiyor. Peki, görenler ne yapıyor?

İnsanların yaşamları boyunca önemli birkaç günü vardır. Bunlardan biri düğünleri, diğeri de cenazeleri… Bu iki önemli günde onları yalnız bırakmak olmaz. Düğüne çağrılmışsam ve önemli bir engelim yoksa giderim. Cenaze duyurusunu aldığımda eğer gitme olanağım varsa katılırım defin törenine. Gitme olanağım yoksa yakınlarını telefona arayıp acılarını paylaşırım. Bu konularda insanın iki eli kanda olsa bu önemli günleri kaçırmamalı.

Duyurular sosyal medyada olunca nişan ve düğün için mutluluk dilekleri buradan yazılıyor. Sanki evlenecek çift sanal bir iş yapıyor. Yakında sosyal medya üzerinden sanal nişan, düğün törenleri yapılırsa şaşırmam.

Son zamanlarda bazı sosyal medya gruplarında bulunan arkadaşlar, cenaze duyurularına niye ileti yazmayarak başsağlığı dileğinde bulunmadığımı sordular bana. Bu soruyu soran bir arkadaşıma: “Cenazedeydim” dedim. Biraz şaşırdı. Bir arkadaşımın sorusuna da: “Telefonla arayıp başsağlığı diledim” yanıtını verdim. Olanağımız varsa cenazeye gidelim. Yoksa ya sonradan olanak bulursak başsağlığı dilemek için yanına gidelim ya da üzüntümüzü telefonla bildirelim. İnsanı görelim, insan sesini işitelim.

Sosyal medyada kimi zamanda hiç tanımadıklarımızın ölüm duyurularıyla karşılaşırım. Bazılarının altında sonsuzluğa göçen kişinin yakınlarının telefonu yazılıdır. Tanımasam da bu kişileri arayıp başsağlığı dilerim.

Epeyce oluyor sanırım. Hiç tanımadığım bir ölüm duyurusu geldi ileti olarak. Cenaze çok uzaktaydı ve gitmem olanaksızdı. Ölen kişi yerdeşimdi. Aileyi uzaktan da olsa tanıyordum. Verilen telefonu arayıp üzüntülerimi belirttim. Bu ramazanda bir iftara çağrılıydım, gittim. Sonrasında ise bazı dostlarla bir yeiçe çay içip söyleşmek için oturduk. Orada masamıza sonradan gelen biri, adımı söyleyince beni tanıdığını söyledi. Oysa o kişiyi hiç görmemiştim. “Nereden tanışıyoruz?” diye sordum. O: “Yengemi yitirdiğimizde ilk arayanlardan biriydiniz. O zaman öylesine mutlu oldum ki anlatamam. Bunu hiç unutamam” dedi. Acısını paylaştığım kişi, Sinan Barut’tu.

Mahalle camisinde kimi zaman sala okunur. Sonunda ölen kişinin adı, soyadı ile cenazenin ne zaman kaldırılacağı söylenir. Uçmağa varanı, tanıyayım ya da tanımayayım çok öneli bir işim yoksa o kişiyi son yolculuğuna uğurlarım.

Hısım akrabanın, konu komşunun, eşin dostun ölümü üzerine yerimizden kıpırdayamayacak durumdaysak insanlığımız, toplumsal yapımız sorgulanmalı. Neredeyse cenaze definlerini sanal ortamda yapacağız.

Eskiden Anadolu’da düğünler için okuntu gönderilirdi. Okuntu, ne demek diyeceksiniz? Eş dost düğüne havlu, mendil, gömlek, yazma, çorap… gibi çam sakızı çoban armağanı bir küçük armağanla çağrılırdı. Buradaki inceliğe dikkat edin. Çağrılılara verilen değeri anlatmama gerek var mı? Ne yazık ki sosyal medya ve ekran bağımlılığı nedeniyle bu toplumsal incelik, değerbilirlik tarihe karışmak üzere.

Her şeyi sanal ortamda yapma alışkanlığı önemli bir bağımlılık… Ekranı, yaşamın merkezine koymak, büyük bir insanlık sorunu. İnsanın ölüsüne de dirisine de insanlık görevimizi yapamıyorsak bu durumu sorgulamalıyız. Bunun birçok nedeni olsa da asıl neden, ekran bağımlılığı ve sosyal medyaya teslimiyet. İnsanlığın bu tutsaklıktan kurtulmasının zamanı geldi de geçiyor bile. O zaman ne duruyoruz?

Adil Hacıömeroğlu

8 Haziran 2026

YIKIMCILIK VE GERİ DÖNÜŞÜM

2026-06-05T13:33:18.381+03:00

Neredeyse ülkemizin her yanında kentsel dönüşüm büyük bir hızla sürmekte. Eski yapılar yıkılırken yenileri yükseliyor zaman yitirilmeden. Ne yazık ki kentsel dönüşüm, iyi düşünülmeden ve belli bir izlencesi olmadan biraz da aceleye getirildi. Çünkü ülkemiz büyük bir ekonomik bunalımın içinde. Buna koşut olarak işsizlik de çığ gibi büyüyor. İşsizliğe tek çözüm olarak yapıcılık öne çıktı. Böylece işsizliği az da olsa azaltma yöntemiydi bu. Bu nedenle ne izlence oluşturacak ne de kentlerin geleceğe yönelik tasarımlarını yapacak zaman vardı.

Eski yapılar yıkılırken geçmişe dair birçok anı da yok oluyor. Ne yazık ki kentlerimizde üç kuşak aynı evde yaşayamıyor. Bu da ailelerin mahalle kültürünü yaşatmalarını engellemekte. Ayrıca bu durum, ailelerin bir yerde kök salmalarını önlemekte. Bu da kentli olmayı geciktirmekte. Mahallelerin sosyolojisini kırıp döken bir uygulamayla karşı karşıyayız. Çocuklar, doğdukları evlerde büyüyemiyor. Bu da doğduğu yere olan aidiyet duygusunu azaltıyor. İnsanın doğduğu yere kök salamaması türlü toplumsal olumsuzlukları ortaya çıkarmakta.

Bizim de on beş yıldır yaşadığımız ve oğlumuzun doğup büyümekte olduğu ev, kentsel dönüşüm nedeniyle boşaltıldı. Birçok anı kuş olup uçtu birden. Yıkım ekibi girdi yapının içine. Yıkımcılar, işlerinde uzman… Öncelikle kolayca yeniden kullanıma sunulacak, geri dönüşüme gidecek bölümler yıkılıyor. Çünkü bunlara zarar verilmemesi gerek.

İlk önce camlar çıkarılıp bir yana yığılıyor. Sonrasında pencere ve kapılar çıkarılıyor. Evdeki ahşaplar sökülüyor ardından. Laminat parkeler çıkarılıyor kırıp dökmeden. Sağlam ve temizseler ikinci el olarak alıcıları hazır. Çoğu kişinin pek fark etmediği metaller var yaşadığımız konutlarda. Bakır, demir, alüminyum sarı pirinç, çinko gibi türlü metaller ayrıştırılıp geri dönüşüme yollanıyor. Her türlü malzeme geri dönüşüme gönderiliyor betonun dışında. Beton parçaları moloz döküm alanına gönderiliyor.

Konutların içi halledilip dört duvar kalınca sıra çatıya geliyor. Çatıdaki malzemelerde özenle sökülüp geri dönüşüme gönderiliyor. Arkasından “mini makine” adı verilen kepçe sökülen çatıya çıkarılıyor yükleç[1] yardımıyla. Mini makine çatının betonunu parçalayıp yıkıyor. Alt katta bulunan ayakyolu ve yunak gibi dar alanlara rampa yapıyor mini makine daha iyi, güvenli çalışmak için. Rampa üst katın yıkıntılarıyla oluşturuluyor. O rampadan bir alt kata iniyor mini makine. Böylece yıkım güvenli bir biçimde sürüyor. Beton bölümlerin içindeki demirler çıkarılıp geri dönüşüme gönderiliyor.

Kimi zaman televizyonlarda izleriz bazı yapıların patlayıcılarla birkaç dakikada yerle bir olduğunu. Öncelikle söyleyeyim ki bu tür yıkımlarda geri dönüşüm, amacına ulaşmıyor. Birçok yararlı, kullanılabilecek geri dönüşüm malzemesi yok olup gidiyor yıkıntılar arasında. İkincisi ise bir yapının patlayıcılarla yıkılması için elli metre çevresinde bir yapının olmaması gerekir. Bu nedenle birbirine yakın yapıların olduğu yerlerde patlayıcıyla yıkım yapılması güvenlik nedeniyle sakıncalı.

Yıkım ve geri dönüşüm konusunda beni bilgilendiren Lider Yıkım’ın sahibi Sabahattin Butasın. Çekirdekten yetişme biri… İlk olarak yıkılacak yapılarda çivi çekerek başlamış işe çok küçük yaşta. Yıllar içinde balyozu eline almış. Sonrasında mini makineyle yapıları devirmiş. Sonrasında ise kendi firmasını kurmuş.

Sabahattin Bey, yıkımcıların genellikle Malatya, Çorum ve Bingöllülerce yapıldığını söyledi. Kendisi de Bingöllü… Ülkemizde birçok işkolu, yerdeşlik ilişkisiyle öğrenilip yapılıyor.

Yıkım, deyip geçmemek gerek. Eski, çürük sandığımız bir yapıdan geri dönüşümle Türk ekonomisine önemli bir kaynak kazandırılıyor. Geri dönüşüm işi daha çok önemsenip desteklenmeli. Çünkü dünya kaynakları sınırlı… Dönüşebilecek her şeyden yararlanmalı. Bu nedenle yıkımcıların desteklenmesi gerek.

Adil Hacıömeroğlu

5 Haziran 2026

[1] Vinç

SÖZDE MÜTTEFİK ALMANYA

2026-06-04T15:33:04.326+03:00

Osmanlı Devleti, son dönemlerinde Almanya ile ilişkilerini geliştirdi. İki ülke, özellikle askeri alanda işbirliği yaptı. II. Mahmut’un Harp Okulu’nu kurmasıyla bu işbirliği ilgi çekici bir duruma geldi. Danimarka asıllı Alman General Moltke, 1835-39 yılları arasında Harp Okulu’nda görev aldı. Okulun eğitiminin biçimlenmesinde önemli rol oynadı. Ardından birçok Alman subay geldi ülkemize.

Osmanlı, ilk olarak ordusunda Alman subaylara I. Dünya Savaşı’nda görev vermedi. Moltke, 24 Haziran 1839’da Osmanlı Devleti ile kendisine bağlı Mısır Eyaleti arasında yapılan Nizip Savaşı’nda danışman olarak yer aldı. Böylelikle askeri işbirliği savaş alanlarına da taşındı.

Colmar von der Goltz Paşa liderliğindeki Alman subayları, 1882 yılında ülkemize gelerek Osmanlı Ordusunun modernizasyonu çalışmalarını yürüttü. 1895’te bu subaylar, ülkemizden ayrıldı. Osmanlı hizmetlerinden ötürü Goltz Paşa’ya mareşallik unvanı verdi. Bu arada bazı Türk subaylar da Almanya’ya eğitim için gönderildi. Zaman geçtikçe bu işbirliği gelişip başka alanlara da yayıldı. Balkan Savaşı sırasında da çok sayıda Alman subayı Osmanlı ordusunda savaşırken görmekteyiz. I. Dünya Savaşında ise Türk Genelkurmayı’nın neredeyse her kademesinde Almanlarla karşılaşıyoruz.

Birinci Dünya Savaşı’nda birçok Türk subayının Almanlarla anlaşamadığını görüyoruz. Bu subayların başında Atatürk gelmekte. Almanların kazara savaştan yengiyle çıkması durumunda Türk-Alman çatışmasının kaçınılmazlığından söz etmekte.

1917’de Rusya’da Bolşevik devrimi oldu ve Sovyet yöneticileri savaştan çekildi. 5 Aralık 1917’de Osmanlı ile Bolşevikler arasında Erzincan Ateşkes Anlaşması imzalanarak doğu cephesinde savaş bitti. Ancak Güney Kafkasya’daki bazı güçler bu anlaşmayı tanımadı. Trans Kafkasya yönetimi Osmanlı’ya savaş ilan etti.

Almanların asıl amacı, Bakü petrollerini ele geçirmekti. Bu nedenle Güney Kafkasya’nın Türklerin eline geçmesine karşıydılar. Bu bölgeye asker sevk ettiler. 10 Haziran 1918’de Vehip Paşa komutasındaki 9. Kafkas Tümeni, Almanlarla karşılaştı. Çıkan çatışmada çok sayıda Alman askeri tutsak edildi.

Kafkas Ordusu Kumandanı Nuri Paşa, 15 Haziran 1918’de Türk askerlerinin pusuya düşürülerek 200 yakın şehit verilmesinden Almanları sorumlu tuttu. Atatürk, Almanlar konusundaki öngörüsünde de haklı çıktı.

Birinci Dünya Savaşı sona erer. Alman subaylarının ülkelerine dönme zamanı gelir. “Osmanlı yönetimi müttefiklerinin çıkarını bu çok kötü anda bile düşünürken aynı hassasiyeti von Seeckt [Dönemin Osmanlı Genelkurmay Birinci Başkanlığı görevinde-AH] ve Alman karargâhı subayları göstermeyecekti. Mütarekenin imzalanması sonrasında İstanbul’daki panik ve kaos büyümüştü. Enver Paşa ve İttihatçı liderler mütareke sonrasında da siyasette etkisini devam ettirmek için kaçış öncesinde yeni bir parti kurmakla yetinmeyip gizli bir teşkilatlanmaya gittiler. Bu esnada von Seeckt İstanbul’daki Alman subaylar gidiş Hazırlıklarına başlamıştı. Mütarekeye göre von Seeckt’in görevlendirilmesi 1 Kasım’da sona ermişti. Bu tarih itibarıyla bütün görev ve sorumluluklarını bu arada evrakı teslim etmek yükümlüğü altındaydı. Bu ateşkes hükmünü dikkate almadığı gibi 31 Ekim tarihli Genelkurmay’ın bütün evrakını Merkez Şube’ye veya başyavere devredilmesini emreden Harbiye Nezareti yazısına da aldırış etmedi. Alman yaveri Binbaşı Rohrscheidt’a bütün evrak sandıklarını kendilerini Odessa’ya götürecek gemiye nakletmesi emrini verdi. (Binbaşı Abdürrauf’un Harp Günlükleri Osmanlı Genelkurmayı’nda Alman Komutanların Emrinde, Abdürrauf Bey, Hazırlayan: Prof. Dr. Mesut Uyar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, I. Baskı: Haziran 2022, İstanbul, s.152-153)” Görüldüğü gibi cephe arkadaşlığı yaptığımız Alman subaylar, resmi evrakları kendi ülkelerine kaçırma peşindeler. Oysa bu evraklar Osmanlıya aitti.

Binbaşı Abdürrauf Bey, evrakların 2 Kasım 1918’de taşınması sırasında engel olmaya çalıştıysa da başarılı olamadı. 3 Kasım sabahı evraklar Alman gemisine yüklendi. Abdürrauf Bey’in girişimleri iki gün sonra sonuç verdi ve Osmanlı Genelkurmay’ı harekete geçti. Ne yazık ki evraklar çoktan girmiş ve iş işten geçmişti. Kaçırılan evrakların sonunun ne olduğu belli değil. Bu konuda türlü söylentiler var.

“Peki bu gizli arşivin içinde ne tip belgeler ve bilgiler vardı? Abdürrauf Bey’in raporu bize genel bir fikir vermektedir. O, özellikle Süveyş Kanalı harekâtı, Filistin, Galiçya ve Bulgaristan cepheleriyle deniz harekâtı belgeleri ve Bakü, Kırım ve benzeri konularla ilgili özel dosyaların bulunduğundan bahsetmiştir. Abdürrauf Bey’in verdiği bilgiye ilave olarak şu an askeri arşivlerde Dünya Savaşı’nın önemli seferberlik, yığınak ve harekât planlarının Genelkurmay nüshaları, hazırlık çalışmaları, toplantı tutanakları ve bunlarla ilgili diğer dosyaların bulunmadığını biliyoruz. (Aynı yapıt, s. 157)”

Almanların Türk Genelkurmay’ının arşivini kaçırmalarında iyi niyet aramak olanaksız. Bunun art niyetli bir girişim olduğu çok açık… Demek ki emperyalist devlerle işbirliği yaparken bin kez düşünmek gerek. Hele onları devlet örgütü içine sokarken, karar verici orunlarda söz sahibi yaparken on bin kez düşünmeli. Bu olaydan ülkemiz yöneticileri gerekli dersleri almışlar mıdır acaba? Hiç sanmıyorum. Benzer yanlışların Atlantik sürecine girdiğimiz günden başlayarak yapıldığını üzülerek görmekteyiz.

Emperyalizm, kendi çıkarları için işbirliği yapar diğer ülkelerle. Kısacası, kendi egemenlik alanını büyütmek için geri kalmış ülkeleri kullanır. Bu gerçeği iyi gören Atatürk: “Bağımsızlık ve özgürlük benim karakterimdir” sözüyle bizlere yol göstermekte. Ne yazık ki birçok siyasetçimiz ABD’den, onun güvenlik örgütü NATO’dan medet ummakta. Bazıları ise bu emperyalist saldırgan örgütün savunucusu olmakta gönüllü olarak. Delinin bile düştüğü çukura iki kez düşmeyeceğini söyleyelim. İkinci kez çukura düşenlere Allah akıl fikir versin.

Adil Hacıömeroğlu

4 Haziran 2026

SAVAŞIN VE YOKLUĞUN İÇİNDE KİTAP OKUMAK

2026-06-03T13:19:57.331+03:00

Atatürk’ün ölüm kalım savaşımız Sakarya’da siperde Çalı Kuşu’nu okuduğu söylenegelir ki bu doğrudur. Büyük Önder’in kitaplarını mermi sandıklarına doldurarak katır sırtında savaştığı cephelere taşıdığını da bilmekteyiz. Ölümün kol gezdiği savaş alanlarında kitap, ona umut oldu; geleceğe yönelik düşüncelerinin oluşmasını sağladı.

Geçen ay okuduğum bir kitap var elimde: Binbaşı Abdürrauf’un Harp Günlükleri Osmanlı Genelkurmayı’nda Alman Komutanların Emrinde, Abdürrauf Bey, Hazırlayan: Prof. Dr. Mesut Uyar… Kitap, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları’ndan çıkmış. Bir solukta okunup bitirilecek bir yayın. Okuyucusunu derslerle dolu bir tarih yolculuğuna çıkarıyor.

Abdürrauf’un sınıf arkadaşları arasında Gazi Mustafa Kemal Atatürk, Ali Fuat Cebesoy Paşa, Orgeneral Ahmet Sedat Doğruer, Tümgeneral Mehmet Hayri Tarhan, Tümgeneral Cavit Erdel, Kurmay Albay Ayıcı Mehmet Arif, Kurmay Yarbay Ahmet Müfit Özdeş ve Albay Fuat Bulca bulunmakta.

Abdürrauf Bey, o dönemin çoğu subay ve sivil memuru gibi kitap okuyor iki eli kanda da olsa. Balkan Savaşı’na katılıyor, ardından da Birinci Dünya Savaşı’na. Düşman akın akın üstlerine gelirken bu tutkusundan vazgeçmiyor asla. Her koşulda kitaba ulaşmanın bir yolunu buluyor.

16 Mart 1914’te günlüğüne şu tümceyi yazıyor: “Karlsruhe’den Fera ve Mons’dan kitaplar geldi. (Binbaşı Abdürrauf’un Harp Günlükleri Osmanlı Genelkurmayı’nda Alman Komutanların Emrinde, Abdürrauf Bey, Hazırlayan: Prof. Dr. Mesut Uyar, Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları, I. Baskı: Haziran 2022, İstanbul, s. 87)” Abdürrauf Bey, Almanca bildiği için Almanya’dan kitap getirtip okuyor.

19 Nisan 1914: “Mezkûr kütüphaneye 5, 10 mark gönderdim. (Aynı yapıt, s. 87)”

28 Nisan 1914: “Mittler’den bir kitap geldi. (Aynı yapıt, s. 87)”

14 Mayıs 1914: “Mittler Sortimens-Buchhandlung’a iki kartpostal ile 16 mark gönderdim. (Aynı yapıt, s. 87)”

30 Mayıs 1914: “Mittler’den birtakım kitaplar geldi. (Aynı yapıt, s.88)”

4 Haziran 1914: “Mittler’den bir kitap geldi. (Aynı yapıt, s. 88)”

6 Haziran 1914: “Mittler’e bir kartpostal gönderip kitap sipariş ettim. (Aynı yapıt, s. 88)”

Görüldüğü gibi dünya savaşının ayak sesleri duyulurken Abdürrauf Bey, kitap edinme savaşı içinde. Almanya’dan getirttiği kitapların paralarını geciktirmeden ödüyor. Ekmeğin zor bulunduğu bir dönemde bütçesinin önemli bir bölümünü kitaba ayırıyor. Bu arada 3 Ağustos 1914 günü seferberlik ilan ediliyor. Onun ataması da Başkumandanlık Karargâhı’na bağlı Merkez Şube Müdürlüğü’ne yapılıyor. Bunca işin arasında kitap okuyacak zaman yaratıyor kendine.

Birinci Dünya Savaşı başladı. Osmanlı Devleti birçok cephede savaşa girdi.

18 Ekim 1915: “Berlin’de Mittler Sortiments-Buchandlung’a Alman Hariciye Nezareti vasıtasıyla bir mektup gönderip Fas ve İran nam eserini sipariş ettim. (Aynı yapıt, s. 93)”

11 Kasım 1915: “Mittler’e Deutsche Bank ile 10 mark yolladım. (Aynı yapıt, s. 93)”

3 Aralık 1915: “Mittler’den sipariş ettiğim kitap geldi. (Aynı yapıt, s. 93)”

2 Haziran 1916: “Fischer Bey bana kitap hediye etti. (Aynı yapıt, s. 115)”

Savaş sırasında da okuma isteğinde zerre kadar eksilme olmuyor. Karargâhta görevli Alman, Abdürrauf Bey’in okuma sevisini biliyor olmalı ki ona kitap armağan ediyor.

13 Mayıs 1918: “Almanya’ya Das Dorf vesair kitapları ısmarladım. (Aynı yapıt, s. 128)”

4 Haziran 1918: “… Almanya’ya sipariş edilen kitaplar geldi. Mülazım Wagner’e mahalline irsal edilmek üzere 35 kuruş verdim. (Aynı yapıt, s. 129)”

8 Haziran 1918: “Mülazım Wagner vasıtasıyla Almanya’dan Das Dorf kitabı geldi. Mülazım Wagner vasıtasıyla 37 kuruş parayı mezkûr kitapçıya gönderdim. (Aynı yapıt, s. 129)”

Abdürrauf Bey, savaş sırasında kitabı, zar zor edinilen ekmekle aynı değerde görmekte. Her koşulda kitaba ulaşmanın bir yolunu buluyor. Yurt içi ve yurt dışındaki gelişmeleri yakından izlemeye çalışıyor. Bu amaçlar bazı Alman dergilerine sürdürümcü oluyor.

Kurtuluş Savaşı’mızın önderleri, Cumhuriyet’imizin kurucuları başta Atatürk olmak üzere hepsi kitap okumayı yaşamlarının bir parçası yapmışlar. Her yerde ve her koşulda ellerinden kitap düşmüyordu. Aralarındaki tartışmalar ise kişisel değil, ideolojikti. Günümüzde böyle mi? Elini kitaba sürmeyen siyasetçilerin kişisel tartışmalarını isliyoruz şaşkınlıkla. Ne ideoloji ne de izlence tartışması var. Konuşulanlar bohçacı dedikodusundan öteye gitmiyor.

Bağımsızlığımızı sağlayanlar ve Türk Devrimini gerçekleştirenlerin hepsi kitap dostuydu. Bunların değerini bilmeyenler ise kitaptan uzak, sözcük dağarcıkları elliyi geçmeyen cahil sürüsü. Bağımsızlığımızı ve Cumhuriyet kazanımlarını geri almak için kitaplarla dost siyasetçi ve yurttaşlara ivedilikle gereksinmemiz var. Bunun dışındaki tartışmalar kayıkçı kavgasından öteye gitmez.

Önümüzdeki yıllar, bilgi sahibi olarak fikir sahibi olanların zamanı olsun. Böylece ülkemiz kör karanlıktan aydınlığa çıkışın yolunu bulsun.

Adil Hacıömeroğlu

3 Haziran 2026

YALNIZ ÖSS İLE GİRİLEMEYECEK OKULLAR

2026-06-02T14:48:22.442+03:00

Bazı meslekler vardır toplumun geleceğini yakından ilgilendirir. Yine bu meslekler, kişisel ve toplumsal sağlığın düzelmesini sağlar. Özellikle öğretmenlik, bir toplumun geleceğini kurar. Bireylerin eğinsel ve tinsel sağlıkları, bazı mesleklerin özverili çalışmalarıyla düzelir.

Bir kişi, hangi mesleği yaparsa yapsın yaptığı işi sevmeli. Sevilmeden yapılan bir işin yapana da topluma da bir yararı olmaz. Çevremizde bazı çalışanları görürüz işine derin bir seviyle bağlıdır. İşini yaparken zevk duyar. Çoğu zaman bu kişilerin işiyle yatıp kalktığını gözlemleriz. Bir kişi, işini sevmeden yapıyorsa çok mutsuzdur. İşini yaparken hem kendine hem de çevresindekilere zarar verir. Ne yazık ki ÖSS puanı, kişinin kazandığı bölümü sevip sevmediğini ölçmüyor. Ne yazık ki gönülsüz yenen aş ya karın ağrıtıyor ya da baş.

Kişilerin çocukluklarından başlayarak bazı işlere karşı yetenekleri, eğilimleri, ilgileri gelişir. Kimilerinin bazı işleri yapmaya elleri, düşünceleri, duyguları yatkındır. Öyle insanlar vardır ki sanki dünyaya geldiklerinde bazı meslekleri yapmak için var olmuşlardır. Bazı meslekler, bazı kişilerin üstüne oturur. O, sanki seçtiği işi yapmak için anasından doğmuştur. Ne yazık ki ÖSS sisteminde bu kişilerin çoğu istedikleri, kişiliklerinin bütünleştiği meslek alanını kazanamıyor. Böylece önemli bir yetenek değerlendirilememiş oluyor.

Ne yazık ki kişiler, bir mesleği seçerken kendi yeteneklerini bir yana itip parasal getirisini düşünmekte. Bu da yanlış meslek seçimine neden olmakta.

Öğretmenlik ve sağaltımcılık, toplumun geleceği için çok önemli. Her işi yapan kişi, ama az ama çok kendinden verir. Özveri olmadan bir mesleği gereğince yerine getirmek olanaksız. Bu iki meslek, tamamen özveri üzerine kurulu. Bu mesleklerin çalışma saatlerinin sınırı, işin yeri olmaz. İşini sevmeyen biri, en iyi okuldan diploma alsa da öğretmen ve sağaltımcı olamaz. Bu işler para kazanma amacıyla değil, topluma özveriyle hizmet etmek için yapılır. Öğretmen ve sağaltımcı olacak kişi, öncelikle elsever olmalı. Öğrenciyi sevmeyenden öğretmen, hastasını sevmeyenden sağaltımcı olmaz. İşin içine para girdiğinde bu meslekler bozulup amacından sapar. Bir meslek çok para kazanma amacıyla yapıldığında o işin içeriği yok oluyor. Mesleki amaçlar gündemden düşüyor. Öğrenci ve hasta eğitilecek ya da sağaltılacak kişi olarak görülmeyip müşteri olarak görülüyor. Bu da mesleksel ülküyü rafa kaldırıyor.

Öğretmen ve sağaltımcı, kesinlikle duygudaş olmalı. İşlerini yaparken kendilerini karşısındaki kişinin yerine koymalılar. Öğrenci ve hastayı kendi ailesinin bir bireyiymiş gibi düşünmeliler. Öğrenci ve hastanın tinsel durumunu bilmeyen, onları anlamayan kişiden öğretmen de sağaltımcı da olmaz. Öğrenci ve hasta, bir para kazanma aracı değil; özveriyle yaşama bağlanacak kişiler olarak düşünülmeli. Sağlık ve eğitim alanında en büyük sorunların kazanç odaklı yönelimlerden çıktığını gözlemlemekteyiz.

Eğitim ve sağlık alanlarının özelleştirilmesi kabul edilemez bir durum. Özelleştirme, çok para kazanmaya yönelik bir sistem. Bu nedenle bu iki alandaki hizmetleri devlet kurumları yapmalı.

Tıp ve eğitim fakültelerine öğrenci alınırken yalızca ÖSS puanı yeterli olmamalı. Eskiden olduğu gibi sözlü sınavlar yapılmalı. Bu sınavlarda kişilerin girecekleri mesleklere eğilimi, ilgisi, yetenekleri olup olmadığı belirlenmeli. Onlara sorulacak ilk soru da bu mesleği niye seçtikleri olmalı. Bu soruya “Geçimi iyi bir biçimde sağlamak” ya da “Toplumsal saygınlık kazanmak için” yanıtını verenleri bu okulların kapısından içeri sokmamak gerek. Hizmet ruhu taşımayan birinin öğretmen ve sağaltımcı olması düşünülmemeli.

Yalnızca tıp ve eğitim alanlarına değil, diğer meslek alanlarına da öğrenci alınırken kişinin yetenekleri, eğilimleri, ilgileri belirlenmeli. Ülkemizde birçok kişi zorunlu nedenlerle bitirdiği alanda çalışmıyor. Öyleleri var ki öğrenim gördüğü alanla çalıştığı iş birbirine karşıt nitelikte. Bu da öğrenim için harcanan zamanın, emeğin, yatırımın boşa gitmesi değil mi?

Toplumumuzun ülkücü, özverili, elsever, duygudaş öğretmen ve sağaltımcılara çok gereksinimi var. Meslekleri türlü nedenlerle değer yitimine uğradığı günümüzde bu iki mesleğe önem vermek yaşamsal önemde. Öğretmenlik ve sağaltımcılık, popüler kültüre feda edilmeyecek denli önemli, yaşamsal mesleklerdir. Bu konuya ilgisiz kalan yöneticiler, kendi toplumlarına hizmet etmeleri düşünülemez. Karşılıksız vermek her mesleğin amacı olmalı. Toplumlar ülkü sahibi kişilerin özverileriyle kalkınıp ileri gider.

Adil Hacıömeroğlu

2 Haziran 2026

ŞİRKİN BÖYLESİ

2026-06-01T13:50:28.806+03:00

Son yıllarda her yanda Allah adına konuşanlardan geçilmiyor. Bir kişinin imanlı olup olmadığını belirleyen sözde din adamları var, tıpkı Ortaçağ Hıristiyan rahipleri gibi. Kulun işlediği günahın ölçüsünü bilenler caka satmakta. Kendini Allah dostu olarak gören tarikat ve cemaat liderleri bulunmakta. Bu kişilere yakın olanların cennete gideceği söylenmekte. Tarikat ve cemaat yöneticileri bu yolla yoksul halkın bağış ya da yardım adı altında parasını alıp varsıllaşmakta. Ne yazık ki din çoğu kişi için geçim, varsıllaşma kapısı oldu.

İslam’da ruhban sınıfı yok! Bu yönüyle diğer dinlerden ayrılır. Ne yazık ki özellikle Haçlı seferlerinden sonra bir ruhban (din adamları) sınıfı oluşmaya başladı İslam’da. Özellikle İslam dünyası emperyalizmin güdümüne girdikçe ruhban sınıfının çoğalıp etkili olduğunu görmekteyiz.

“Andolsun, insanı biz yarattık ve nefsinin kendisine fısıldadıklarını biliriz ve biz ona şah damarından daha yakınız. (Kur’an-ı Kerim ve Açıklamalı Meali, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1993, Kaf Suresi, 16. Ayet, s. 518)” Allah, insanlara şah damarından daha yakın olduğuna göre onunla Yaratıcı arasına herhangi biri girebilir mi? Girerse bu şirk (Tanrı’nın birden çok olduğuna inanma, Tanrı’ya ortak tanıma, eş koşma. [TDK Türkçe Sözlük]) koşmak değil de nedir? Üstelik bu ayette belirtildiği gibi insan nefsinin kendisine fısıldadıklarını bilen bir Allah varken kişi ile O’nun arasına girmek, bu ilişkiye müdahale etmek kimin haddine?

İhlas suresinde bulunan dört ayette söylenenler bir uyarı, ders niteliğinde: “De ki: Allah birdir. Allah sameddir (Samed, hiçbir şeye muhtaç olmayan, aksine her şey kendisine muhtaç olan demektir.)” Burada Allah’ın maddi ve manevi hiçbir şeye muhtaç olmadığı kesin bir dille anlatılmakta. Yani Allah’ın kendini din adamı gösteren kişiler de olsa kimsenin dostluğuna gereksinmesi yoktur. Dostluk eşit düzeyde ilişki demek. Bu nedenle Allah’ın yarattığı hiçbir varlık, O’nunla eş düzeyde ilişki kuramaz. Sonsuz evreni var eden bir kuvvetin kulunun dostluğuna ihtiyacı olur mu?

“[Yahudiler] Allah’ı bırakıp bilginlerini [hahamlarını]; [Hıristiyanlar] da rahiplerini ve Meryem oğlu Mesih’i [İsa’yı] rabler edindiler. Hâlbuki onlara ancak tek ilaha kulluk etmeleri emrolundu. O’ndan başka tanrı yoktur. O, bunların ortak koştukları şeylerden uzaktır. (Aynı yapıt, Tevbe 31, s. 190)” Bu ayetle Allah, Müslümanlara tarihsel bir uyarıda bulunmakta. Sözde bilginleri, din adamlarını, devlet yöneticilerini rabler olarak görmek büyük yanlış. Kutsal kişilermiş gibi onların her sözünü ve davranışını sorgusuz sualsiz kutsayıp kabul etmenin Kur’an’da yeri yok! Üstelik Hz. İsa’ya bile tanrısal bir kimlik kazandırmanın yanlışlığından söz etmekte. Bir peygambere tanınmayan dinsel ayrıcalık kendine din adamı diyen birine niye tanınsın? Bu durum karşısında kendini adamı din sananların nasıl bir aymazlık, yanılgı içinde olduklarını da belirtmeliyim.

“Ey inananlar! Hayat verecek şeylere sizi çağırdığı zaman, Allah ve Resulüne uyun. Ve bilin ki, Allah kişi ile onun kalbi arasına girer ve siz mutlaka onun huzurunda toplanacaksınız. (Aynı yapıt, Enfal 24, s. 178)” Allah kişi ile kalbi arasına giriyorsa kişinin dini anlayıp duyumsaması için bir aracıya gereksinimi yoktur. Bu ayette asıl anlatılmak istenen şey, vicdandır. Kişinin usu, vicdanın sesine kulak verdiğinde doğruyu yapar, ilahi adaletten ayrılmaz. Yaşam verecek şeyler Allah tarafından kulun önüne çıkarılır. Bu konuda Allah dışındaki varlıkların yönlendirmesi bu ayetin ruhuna aykırı.

Yukarıda birçok ayetten örnekler verdik. Bunlardan da anlaşılacağı üzere bazı kişilerin kul olduğunu unutarak kendini Allah’a eş koşmaları kabul edilemez. Hele din üzerinden kendine ayrıcalık, çıkar sağlamaya çalışmak ise son derece yanlış.

Ne diyelim? Allah, Kur’an’da ayırmasın!

Adil Hacıömeroğlu

1 Haziran 2026

ÜÇ ÇOCUK DA NASIL?

2026-05-31T15:04:37.631+03:00

Cumhurbaşkanı R. Tayyip Erdoğan bayramda seyranda, nikâh tanıklığı yaptığı evlilik törenlerinde, türlü nedenlerle kürsüye çıktığında yeni evlilere en az üç çocuk yapmalarını öğütlüyor. Bu konuda haklıdır. Çünkü ülkemiz nüfusundaki artış hızla durmakta. Genç nüfus azalmakta.

Son yıllarda halkımıza televizyonlar ve sosyal medya üzerinden dayatılan yaşam biçiminde evlilik kurmak, aile olmak, hele çocuk yapmak yok! Dayatılan yaşam biçimi, toplumsal bir çürümeyi, kokuşmayı gençlerin önüne getirmekte. Bu, kapitalizmin hem mal ve hizmetleri hem doğayı hem de insanı tüketmeye yönelik bir yaşam biçimi dayatması. Peki, bu dayatma ne zamandan beri yapılıyor?

Ekranlar üzerinden yaşam biçimi dayatarak toplumu çürüterek dönüştürme dayatmasının kaynağı, 24 Ocak 1980’de alından Özal kararları. Bu kararlar, 12 Eylül 1980 Amerikancı darbesinin demir yumruğuyla yaşama geçirildi. Teknolojinin gelişip günlük yaşama damgasını vurmasıyla doruğa ulaştı. Sakın yanlı anlaşılmasın, teknolojik gelişime karşı değilim. Her buluşun karşıt iki yönü vardır diyalektik düşünüşe göre. Bir teknolojik buluşun kim tarafından kullanıldığı da çok önemli. Örneğin, bir kişi bıçakla ekmek keserse bu, toplum ve kişiye yararlıdır. Ancak bıçakla adam öldürürse zararlı olur kişi ve toplum için.

Günümüz ekranının da nasıl kullanıldığı çok önemli. Ekranları insanların yararına mı, yoksa zararına mı kullanıyoruz? O, toplumu çürütmek için mi, yoksa insanların mutluluğu, bilinçlenmesi için mi kullanılmakta? Ne yazık ki ekranlar topluma uyutmak, onu köklerinden koparmak, sosyal yapıyı içten içe çürütmek için kullanılmakta. Bu da AKP iktidarı döneminde doruğa çıktı. Ekranlar, AKP’nin siyasal aleti olmakla birlikte, onu içten içe çürüten bir araç oldu. Türk toplumunun gelenekleriyle uyuşmayan dizilerle toplumun olumsuz yönde dönüşümüne neden olundu. Demek ki AKP hükümetleri toplumsal çürümeyi ortaya çıkaran ekran düzeninin önemli siyasal gücü.

Erdoğan, yeni evlilere üç çocuk yapmalarını söylerken eliyle de üç işareti yapmakta karşısındakiler anlamaz diye! Evet, önerisi anlaşılıyor anlaşılmasına da kendi yanlış yönetimi nedeniyle çıkardığı zorluklar nasıl aşılacak?

Öncelikle ülkemiz ekonomisi üretmeden tüketme üzerine kurulu. Geçim zorluğu, gelir dağılımındaki adaletsizlikler insanların hem canını hem de kesesini yakmakta. Bir aile iki boğazı zar zor doyururken üç boğazı daha nasıl doyurursun?

Erdoğan döneminde neredeyse tek üretim alanı yapı sektörü. Ülkemizin dört bir yanında yapılar yıkılıp yenileri yapılıyor. Yeni evlerin çoğu 1+1 daireler… Deprem bölgesinde yapılanların da çoğu, 1+1… Ey Erdoğan, üç çocuklu bir ailenin 1+1 evde nasıl yaşayacağını niye düşünmüyorsunuz? Düşünmüşseniz niye çare bulmadınız bu soruna? Garsoniyer adı verilen bu kibrit kutusu evlerin beş kişilik bir aileyi nasıl barındıracağını niye düşünmediniz bunca yıl?

Ülkeyi yöneten biri, gelecekle ilgili bir toplumsal kaygı duyarken ve halka önerilerde bulunurken bu alt yapıyı düzeltmekle ilgili niye önlemler almaz? Ülkemizde ailelerin dağılması, insanların çocuk yapmaktan kaçınması, genlerin evlilikten uzaklaşması sizin yarattığınız toplumsal düzen nedeniyle değil mi ey Erdoğan?

Ne yazık ki Erdoğan ve arkadaşları, yıllardır yönettikleri Türkiye’deki çürümeyi görmüyorlar. Bu çürümenin asıl nedeninin kendi oluşturdukları sosyoekonomik toplumsal düzen olduğunu görmezden geliyorlar. Bu toplumsal düzen koca bir ulusun nüfusunu tehlikeye soktu. Bunu önlemenin yolu, kurulu sosyoekonomik düzeni değiştirmektir. Bu da emperyalist ülkelerin dayattığı siyasal politikalardan vazgeçmekle olur.

AKP’nin kendince en iyi yaptığı işlerden biri, kendi yapıp oluşturduğu yanlışları başkası yapmış gibi davranması. Türk aktöresini, geleneklerini, toplumsal düzenini altüst edip tarumar eden ekran düzenine Erdoğan’ın müdahale etmemesi ilgi çekici değil mi?

Adil Hacıömeroğlu

31 Mayıs 2026

SOSYAL MEDYA BAYRAMA KARŞI

2026-05-29T14:15:05.339+03:00

Sosyal medya yaşamın her alanına girdi. İnsanların çoğu onunla yatıp onunla kalkıyor. Sosyal ilişkiler sosyal medya üzerinden kuruluyor karşısındaki kişiyle göz göze gelmeyip diz dize konuşmasa da. Son yıllarda telefonda bile insanların sesi işitilmiyor. Kişi, en sevdikleriyle bile sosyal medya üzerinden yazışarak ilişki kurmakta. Kırık dökük, anlaşılmaz, anlam bozukluğu yüklü, doğru düzgün yazılmayan, genellikle kısaltılmış sözcüklerden oluşup yazım yanlışlarıyla dolu birkaç tümceyle iletişim kurduğunu sanıyor çoğu kimse.

Telefonla konuşmaktan bile kaçınmakta çoğu kişi. Bir insan sesi işitmek neredeyse olanaksız. Bayram kutlamaları sosyal medya üzerinden yapılıyor. Bu kutlama iletilerinin çoğu birbirinin aynısı. Özgün ileti neredeyse yok! İnsanlar, içlerinden geldiği gibi iletiler yazmıyor. Yazıların çoğu yürekten kopup gelen duygular değil. Yapay, basmakalıp, soğuk, genellikle tek kalemden çıkmış, içtensizlik yüklü bayram kutlama iletileri.

Çoğu kişi, bayram kutlama iletilerinde kendi siyasal görüşüne yer veriyor. Bayramı kendi dünya görüşünün bir aracı yapmaya çalışanlar çok… Adı, bayram… Bayram, siyasete alet edilir mi?

Bayram bir toplumu bir araya getiren, ortak duygularla kutlanan bir gün. Ulusun ortak sevinç gününü siyaset aracı yapmak neyin nesi? Bu aslında bir düşünsel yetersizlik, bir zavallılık… Bir toplum, bayramda bile bir araya gelemiyorsa ne zaman bir araya gelecek?

Sosyal medya, insanı insandan soyutlamakta. Bu yolla bayramlar insansızlaşmakta. İnsan olmadan bayram olur mu? Bayram, aynı duyguyu paylaşmakla bayram olur. Çay bardağının sıcaklığını karşılıklı olarak yüreğinde duyumsamakla bayram yaşanır. Evine gelen konuklara sunulan tadımlık birkaç lokmadır bayram. Çay, kahve eşliğinde yapılan söyleşilerdir bayram. Anılara bitmez tükenmez yolculuğun adıdır bayram. Hısım akrabayı, konu komşuyu, eş dostun yolunu içten bakışlarla beklemektir bayram. İçten bir gülüşün, içten bir bakışla birleştiği insancıl bekleyişin adıdır bayram.

Bayramlar ne yazık ki dijitalleşti birçok şey gibi. Yani insana özgü olmaktan çıktı. İki adım atıp sevdiklerini görmek yerine, oturduğu yerden iki satır yazmakla bayramı kutladığını sanıyor çoğu kimse. Oysa bayram, el kadar ekrandaki iki satır yazı değil, dünyalara sığmaz yüreklerin bir arada olmasıdır. Yüreğe sığmayanı el kadar ekrana sığdırmaya çalışmak niye?

Yüzyılları aşıp gelen bir gelenek, bencil ve toplumdan soyutlanmış bir yaşama feda edilebilir mi?

Ne yazık ki çocuk ve gençlerin yanı sıra yetişkinler de ekrana bağımlı. Bu demektir ki çocukları ekranların bilinmez karanlıklarına teslim eden büyükleri. Onların ekranlarca çalınmasının yolunu büyükleri açıyor nedense. Yetişkinler bayramı sosyal medyadan kutlayınca çocukların neden büyükleriyle bayramlaşmadıklarından yakınma hakkımız var mı? Demek ki ağaca çıkan keçinin dala bakan oğlağı oluyor. Çocuk, gördüğünü yapıyor.

İnsanın insana dokunmadığı bir yerde bayram olmaz. Üzüntülerin sevince dönüşmediği bir ortam yoksa bayram senin neyine?

Adil Hacıömeroğlu

29 Mayıs 2026

KURBAN BAYRAMI

2026-05-27T17:21:38.966+03:00

Bugün Kurban Bayramı… Dostluğun, dayanışmanın, yardımlaşmanın, duygudaşlığın, özverinin günü… Özlemlerimi boy attığı, anıların canlandığı, insancıl davranışların öne çıktığı, kişilerin köklerini anımsadığı, toplumsal konumların bir değerinin olmadığının anlaşıldığı, yoksulla varsılın aynı sofraları ve aynı safları paylaştığı bir bayram günü… Her yaştan, sınıftan insanın aynı duyguları yaşadığı bir önemli gün bugün…

Bayramlar bireyleri topluluk, toplulukları ulus yapar. Milyonlarca kişinin yüreğinin aynı duygu ve düşüncelerle çarpması ne güzel! Sofralarda onlarca kişinin deyip gülerek kaşık çalmasının getirdiği duygusal doyum nerede var?

İnsanlar, bayramları ölüleri ve dirileriyle kutlar. Yani geçmiş, şimdi ve gelecek bayramda buluşur. Geçmişin anıları, deneyimleri bugünün gerçeklerini biçimlendirirken yarının ülkülerine ışık tutar. Yaşamın dünü, bugünü, yarını duygusal ve düşünsel bir birlikteliğe dönüşür bayramın heyecanlı toyunda.

Bayramda ne sofralara doyulur ne de orada yapılan söyleşilere. Bu güzel gün dostluğun, insancıl olmanın, gönül köprülerinin kurulduğu günler… Kişilerin yürek sıcaklığını en çok duyumsadığı andır bayramlar. Yüreğin usa hükmettiği gündür bayramlar.

Kurban Bayramı, insanın nefsine egemen olduğu bir gün. Hz Muhammet’in: “Komşusu açken tok yatan bizden değildir” sözünün en çok anımsandığı zamandır. Bir tabak kurban eti, yoksul sofralarını şenlendirir. Yoksul evlerine geçici de olsa serin bir bahar yeli estirir. Bu dayanışmanın toplumsal barışın gelişip yerleşmesinde, uzlaşma kültürünün benimsenmesinde önemli bir etken olduğu yadsınamaz.

Nefsine egemen olmayan kişinin insanlığının oluşması çok zor. İnsan nefsine egemen olmadığında toplumsal bir varlık olması güçleşir. Kurban kesmek de bir nefis eğitimidir, tabi ki anlayana. En’am Suresi 162: “De ki: Şüphesiz benim namazım, kurbanım, hayatım ve ölümüm hepsi âlemlerin Rabbi Allah içindir. (Kur’an-ı Kerim ve Açıklamalı Meali, Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1993, s. 149)” Bu ayette buyrulduğu gibi kurban Allah için kesilir. Yoksa bolca et yiyip tıkınıp sefa sürmek için değil. Yıl boyunca et yiyemeyenlere kurban eti vermek bu ibadetin en temel ilkesi. Bu da nefis eğitimi gerektirir.

Kurban ibadeti, insanın içinde kendi besleyip büyüttüğü sahte putları kesip yok etmesidir. Puta değil, Tanrıya inanıp tapınmanın fırsatıdır. Ne yazık ki günlük yaşamda kişi, kendince putlar yaratır. Bu putlar kimi zaman siyasetçiler, kimi zaman da gönü beş para etmez sözde ünlü ve güçlü kişilerdir. Günümüz insanı üzülerek söylemeliyim ki kendi putunu kendi yaratıyor bilerek ya da bilmeyerek. Kurban Bayramı’nı kutladığımız ilk günde içinde put besleyenlerin bu putları yok etmesidir en büyük dileğim.

Dostluğun, kardeşliğin, dayanışmanın, yardımlaşmanın yüceltildiği nice bayramlarının olması dileğiyle herkesin bayramı kutlu olsun.

Adil Hacıömeroğlu

27 Mayıs 2026

ÇEYİZDE ELBİRLİĞİ

2026-05-26T11:54:00.000+03:00

Çal-İsabey’de düğünler çok önemsenir. Yeni bir yuva kurmak, ev ocak sahibi olmak evlenecek kişiler kadar hısım akraba, konu komşu ve eş dostu çok heyecanlandırır. Herkes yeni çifte yardımcı olmak, onların evliliklerine az ya da çok katkı sağlamak için adeta seferber olur.

Allah ev yapana, evlenene yardım eder; sözü gereğince davranmayı ilke edinir herkes. Evlenecek olanlara, kendi olanakları ölçüsünde yardımcı olmaya çalışılır. Amaç, evlenen çiftin yaşamlarını kolaylaştırmak. Onların ivedilik gösteren zorunlu gereksinmelerini karşılamayı kutsal bir buyruk çerçevesinde bir görev kabul eder hısım akraba, konu komşu ve eş dost. Zaten halkımız birçok işini imece geleneği uyarınca dayanışma ve yardımlaşmayla yapmıyor mu yüzyıllardır?

İmece, işleri elbirliğiyle yapmanın adıdır. Bu gelenek bireyci değil, toplumsal davranmayı gerektirir. Toplumsal davranma, halkı birbirine yaklaştırır. “Komşu, komşunun külüne muhtaçtır” atasözü, imce geleneğinin temelini oluşturur. Güçlükler, büyük doğal yıkımlar, kıtlıklar, savaşların getirdiği acılar imeceyle aşılır. Toplum, elbirliğiyle kanatlanır tuzaktan kurtulmak için. Lokmasını, bir tas çorbasını, bir yudum suyunu paylaşarak yaşama tutunur.

Evlenmek, aile olmak demek. Aile ise toplumun en küçük yapı taşı ve çekirdeği. Aile olmadığında toplum da ulus da olmuyor. Bu nedenle aile olmak toplumumuzda desteklenir. Ailenin ayakta durması için herkes elinden geleni yapar.

Kızlar, gelin olduğunda ailesinin ekonomik olanaklarına uygun bir biçimde yüklü bir çeyizle uğurlanır baba ocağından. Çeyiz, yeni yuvaya önemli bir katkı sağlamanın yanı sıra çiftin yaşamını da kolaylaştırır. Çiçeği burnundaki eşlerin ilk günden maddi sıkıntılar ve birtakım eksikliklerle evliliklerinin sorunlar yumağına dönmesini önlemek için gereklidir çeyiz. Yuva, baştan sorunsuz ve mutluluk üzerine kurulsun diyedir bütün bu çaba.

Çal yöresinde yeni yuvanın tüm gereksinmeleri düşünülür. Keselere fasulye, nohut, mercimek, börülce, kuru üzüm, fıstık, badem, ceviz, tarhana, bulgur gibi yiyecekler konurdu. Bunlar, yeni evin ilk yiyecekleri olur. Ayrıca bu yiyecek maddelerinin yeni eve bolluk getireceği düşünülür. Ev, eksiklikler üstüne değil, bolluk ve varsıllık üstüne kurulurdu böylece.

Kız evinden düğün evine baklava göndermek önemli ve vazgeçilmez bir gelenek. Bundaki amaç, ilk günden tatlı yiyip tatlı konuşma isteğidir. Evlilik, tatlı yiyip tatlı konuşularak başlarsa öyle süreceği inancı vardır. Tatlı konuşmak; kırıcı olmamak, dedikoduyla kutsal çatıyı kirletmemek, acı ve üzüntüyü yuvadan uzak tutmak, mutluluğu, sevinci çoğaltmaktır. Her şeyden önce eşlerin birbirlerine karşı tatlı dilli olmasını dilemektir bir tepsi baklavanın damakları ve gönülleri sarıp sarmalayan tadıyla.

Komşular kendi olanakları çerçevesinde çeyiz getirirdi evlenen çifte. Ayrıca hem kızın ailesi hem de komşular yeni yuvaya birtakım ev eşyaları alırlardı. Özellikle aşlıkta[1] kullanılacak tencere tava, tabak çanak, bardak, testi, kaşık, çatal, bıçak, kepçe gibi ivedilik gösteren günlük kullanım araçları çeyize eklenir.

Çeyiz konusu, toplumsal bir duyarlılığın ve dayanışmanın bir göstergesi bölgede. Yetim, öksüz ve yoksul kızların çeyizleri komşularınca hazırlanırdı. Onları en mutlu günlerinde çeyiz eksikliği yüzünden boynu bükük bırakmazdı hısım akraba, eş dost ve konu komşu. Bu durum, halkın duygudaşlığının doruğa çıktığının bir göstergesi. Halkımızın bu elseverliği önemli bir özveri.

Yoksula yoksulluğunu, kimsesize kimsesizliğini duyumsatmamaktır amaç. Bu, duygusal bir imeceyle sağlanırdı. Ne yazık ki günümüz toplumu duygusal imecesini, elseverliğini, özveriye dayalı insan ilişkisini yitirmek üzere. İşte, geçmişi özlememiz ve geride kalan yılların belleğimizdeki anılarının tazeliği bundandır. Kimi zaman arkamıza dönüp baktığımızda yüreğimiz bunun için burkulur türlü türlü duygularla.

Adil Hacıömeroğlu

26 Mayıs 2026

[1] Mutfakta

ÇEKMEKÖY 100. YIL KÜTÜPHANESİ

2026-05-21T10:45:44.924+03:00

Ben beni bildim bileli kütüphanelere ilgi duydum. Çocukluğumdan beri en çok merak ettiğim yerlerdir buralar. Raflarda dizili kitapları gördükçe içime doyumsuz, sonsuz, tanımsız bir sevinç ve heyecan dolar. Kütüphanelere karşı ilgiyi kitapçı dükkânlarına da duyarım. Kütüphaneler olsun kitapçı dükkânları olsun içeri girdiğimde raflardaki kitapları yorulmadan, bıkmadan saatlerce inceleyebilirim. Bu, bana sonsuz bir bilginin kapısını açar. Kitapları tanıdıkça okuma isteğim dizginlenemez bir durum alır.

Kitaplar, yaşamım boyunca en güzel dostlarım oldu. Onların içtenliği, dostluklarına bağlılığı, sonsuz bir bilgi pınarı olmaları beni mutlandırır. Her kitabın bir dünya olduğunu düşünürsek insanın binlerce dünyayı tanıması kadar varsıllık var mı şu kısacık yaşamda.

Geçen hafta Çekmeköy’de dolaşırken bir kütüphaneye rastladım. Bir şey sormak için girdim içeri. Bir görevli genç hanıma derdimi anlattım. İncelik dolu bir davranışla bana yardımcı oldu. Ben de bu iyiliğin karşılığını son kitabım Çocuklarımız Geleceğimiz Değil mi”yi kütüphaneye armağan ederek ödedim.

Çoktan akşam olmuştu. İçerisi dopdoluydu. Genellikle çocuklar ve gençler sessizce ders çalışıyorlardı içerde. Onların önlerindeki kitaplara odaklanmış ilgili sessizliği beni büyüledi. Bir süre oturdum boş bir yere ve çantamdaki kitabı okumaya başladım onlarla aynı havayı solumak için. Bu sırada üniversite sınavına hazırlanan iki kız öğrenciye test teknikleri öğrettim. Çok mutlu oldular. Ben de mutlandım onların mutluluğuna. Öğrencilerin çoğunun çalışmalarına çaktırmadan göz attım. Ne yazık ki nasıl çalışacaklarını bilmiyorlar. Bu konuda onlara yardımcı olacak birinin olması zorunlu bir gereksinim.

Burası Çekmeköy Belediyesi’nin Mart 2023’te açtığı 100. Yıl Kütüphanesi… Temizlik ve düzen ilk göze çarpan özellik… Gece olunca kalkıp gittim. Bir gün sonra yeniden geldim kütüphaneye. Kütüphane sorumlusu Esma Akça Önder Hanım’la tanıştım. Esma Hanım, kütüphanecilik bölümünü bitirmiş. Bu işin eğitimini alması nedeniyle yarattığı fark kolayca ayrımsanıyor. Her şeyden önce işini benimseyip seven biri.

Diğer çalışanlarla selamlaşıp söyleştik sessizce. Yeni bir kütüphane olmasına karşın halk tarafından benimsenip içselleştirilmiş. Onlarca öğrencinin ikinci evi olmuş burası. Gelenler, istediklerinde sebilden su gereksinimlerini karşılayabiliyor. Canları çekerse çay içebiliyorlar. Bu hizmet Çekmeköy Belediyesince veriliyor. Çay, kitap, ilgi, temizlik, düzen burayı ikinci evleri yapıyor. Bu nedenle saatlerce burada zaman geçirebiliyorlar. Ayrıca kütüphane her yerde olduğu gibi bir sosyalleşme alanı.

Ne yazık ki belediyeler kitaplıklara çok fazla ödenek ayıramıyor. Bu nedenle küçük bir yasa değişikliğiyle kütüphaneler daha çok varsıllaştırılabilir. Kütüphaneler çoğalırsa ülkemiz ileri gider. Kitap okuma alışkanlığı kazandırdığımız her çocuk ya da genç, uygarlık savaşının büyük komutanları, özverili öncüler olacak. Uygarlık savaşımını kazanmanın biricik yolu, kütüphanelerden geçmekte. Kütüphaneler, bir toplumun gideceği uygarlık yolunun sökülmez taşlarını döşer.

100. Yıl Kütüphanesi’nde 41.979 basılı, 29.205 de elektronik kitap okurlara sunulmakta. Kütüphane, bağışçıları bekliyor rafların kitaplarla dopdolu olması ve varsıllaşması için. Çiçeği burnunda kütüphanenin 13.697 üyesi bulunmakta. Üye sayısının artmasını umuyorum yakın zamanda.

Kütüphane yönetimi sınavlara hazırlanan öğrencilere yönelik “askıda test kitabı” kampanyası başlattı. Öğrencileri desteklemek, onlara yardımcı olmak için güzel bir düşünceyi uygulamaya sokmuşlar. Bu yaratıcı uygulamayı düşünenlerin usuna sağlık… Bu kampanyaya 4.697 kitap bağışlanmış. Bunların 3.523’ü, 1.050 öğrenciye verilmiş. Test kitapları oldukça pahalı… Bu nedenle dar gelirli aile çocuklarına verilen bu destek altın değerinde. Ayrıca Ağrı ve Şırnak illerimize kitap bağışları yapılmış. Çocuk yuvalarına gönderilen kitaplar ise övgüye değer bir çalışma.

Esma Hanım ve diğer çalışanlar yaratıcı düşüncelere, projelere çok açık. Dışarıdan gelecek önerileri beklemekteler. Her perşembe günü kütüphanede 3-6 yaş çocuklarına 1 saat boyunca öyküler, masallar okunmakta. Bu çalışma; çocuklara okumayı, dinlemeyi, düşlemler kurmayı, kitaplarla dost olmayı aşılayan bir girişim. “Ağaç yaşken eğilir” atasözünü uygulamaya döken bir çalışma bu.

Kütüphanede çalışanların neredeyse hepsi kadın. Buraya ev sıcaklığını verenin, anne şefkatiyle işlerine dört elle sarılan bu çalışanlar olduğunu düşünmekteyim.

Atatürk, yıllar öncesinden “Bilgili olan güçlü olur” özdeyişiyle bizlere bilginin kişisel ve toplumsal gerekliliğini anlattı. Uygarlık savaşında başarıya ulaşmanın yolu bilgiyle donanıp güçlenen yurttaşlardan geçer. Uygarlık savaşının en büyük gücü, kütüphaneler. Çekmeköy’de ikinci kütüphanenin açılmasını dört gözle bekliyoruz. Kütüphaneler çoğaldıkça yalnız İzmir’in dağlarında değil, yurdumuzun en çorak topraklarında milyonlarca rengârenk çiçekler açacak. O çiçekler, ülkemizin uygarlık yolunun itici gücü, esin kaynağı olacak.

En büyük dileğim, büyük kentlerde Kültür ve Turizm Bakanlığı ya da belediyelerce Atatürk ve Cumhuriyet kütüphanelerinin açılması. Buralarda Atatürk ve Cumhuriyet’le ilgili yayımlanmış bütün yapıtların toplanması. Bu, ülkemize büyük bir hizmet olacak. Hem de Atatürk’ün daha iyi öğrenilip anlaşılması için önemli bir fırsat sunacak halkımıza.

Büyük Önder Atatürk: “Önemli olan ufku görmek değil, ufkun arkasını görmektir” sözünü boşuna mı söylemiş? Ufkun arkasını görecek genç kuşak, kütüphanelerde yetişip boy atacak ve insanlığa hizmet edecek. Böylece ülkemizin geleceği güvenilir ellerde garanti altına alınacak.

Adil Hacıömeroğlu

20 Mayıs 2026

KENDİNDEN BAŞKASINI DÜŞÜNMEYEN GENÇLER

2026-05-20T13:08:24.726+03:00

Televizyon dizileri, gündüz kuşağı izlenceleri ve telefon ekranları yeni bir genç kuşak yetiştiriyor. Bu gençlere internet kuşağı diyebiliriz. Bu çocuk ve gençlerin hiçbir konuda duracakları yer belli değil. Toplumla ters düşseler de aileleriyle çatışsalar da arkadaşlarından soyutlansalar da gittikleri yoldan bir milim bile şaşmıyorlar. Kendi özgürlük anlayışlarını kendileri belirliyor. Bu alanın ise sınırları belli değil, sonsuz.

Günümüz çocuk ve gençleri, adeta kendilerine tapınıyorlar. Toplumun da ailenin de odak noktasında kendilerinin olduğunu düşünüyorlar. Herkesin onlara hizmet etmesini beklemekteler. Kızlar dünyanın en güzeli, erkekler ise evrene egemen olan büyük bir güç olarak görmekte kendilerini. Bu kuşak savaşımcı, sabırlı değil; ivecen ve hazırcı… İstediklerine ulaşamadıklarında küsüp içe kapanıyorlar hemencecik. Olumsuzluklara karşı savaşmayı benimsemiyor bu kişiler. En önemli özellikleri de özverili olmamaları. Başkalarının kendileri için özverilerini iyi karşılarken kendilerinin başkaları için özveri yapması söz konusu bile olmuyor onlar için. Kendilerini değerli bulmadıkları için yaşamaktan kolayca vazgeçiyor bu kuşak.

İnternet kuşağı, aile üyeleri başta olmak üzere kimseye derin, karşılıksız, içten, vazgeçilmez bir sevgi duymuyor. Göstermelik sevgi, çıkarlar üstüne kurulu… Sevgileri yapmacık, özverileri göstermelik… Bu kuşak, yalnızca kendini seviyor, o da gösterişe bulayarak. Birçok çocuk ve gencin “Canım kendim” diyerek kendini sevdiğine tanık oluyoruz kamusal alanlarda. İnsanların içinde kendini sevip okşayanları da görüyoruz ara ara. Buna, kendine tapınma desek yerinde olur sanırım. Ben varsam her şey var, ben yoksam hiçbir şey yok; anlayışında çocuk ve gençlerin çoğu. Yaşam anlayışları, ben merkezli…

İnternet kuşağı, başarıya kısa ve kolay yoldan ulaşmanın peşinde. En kestirme yoldan varsıllaşmak istemekte bu kuşak. Emek vererek, alınteri dökerek sabrederek amaca varmak, ülkülere ulaşmak onların defterinde yazmıyor. Çoğunun temel amacı çok paraya sahip olmak. Çok varsıllaştıklarında mutlu olacaklarını sanmaktalar. Bu nedenle duygular hep ikinci plana atılmakta. Oysa insan, duygularıyla var. Olumlu ya da olumsuz duygular olmadan insanın insan olamayacağının farkında değil çoğu. Yakınlarının mutluluklarını paylaşamıyor, onlarla mutlu olamıyorlar. Başkalarının acısını yüreklerinde duyumsayamıyorlar. Bu da duygudaşlıklarının olmadığını göstermekte.

İnternet gençliğinin akrabası, arkadaşı, yakını, düşünsel olarak beslendiği kaynak ekranlar. Giderek bu kuşak, sosyal çevresinden soyutlanmakta. Çoğu, ekranlarıyla evlerine kapanmakta. Bu kapanma, birçok tinsel sorunları da getiriyor yanı sıra. Bu durum, aslında yaşamdan derin bir kopuş. Yaşamdan kopuş, yaşamayı anlamsızlaştırmakta. Bu da kendisinin ve başkalarının yaşama hakkını önemsememeyi getiriyor. Son yıllarda özkıyımların, toplu öldürmelerin sıkça olmasının nedeni bu değil mi?

İnternet gençliğinin aktöre ve toplumsal değerlerden koptuğu çok açık. Aktöre ve toplumsal değerlerin birçok kişi için bir anlamı yok! Bu da onları köksüzleştirip toplumdan uzaklaştırmakta. Bu kuşağın ekranlara teslim olmasına göz yumulmamalı. Göz yumulduğunda insanoğlu, kendini yok eden bir canavara dönüşecek. Bu, yadsınamaz bir gerçek…

Adil Hacıömeroğlu

20 Mayıs 2026

KENT LOKANTALARI

2026-05-19T23:51:22.313+03:00

İstanbul Büyükşehir Belediyesi, 2022’de ilk kent lokantasını Çapa’da açtı. Buranın seçilmesi çok ilginç… Çünkü Çapa, öğrencilerin yoğun yaşadığı bir yer… Taşradan bu büyük kente gelen bir öğrencinin İstanbul’da en önemli gereksinimi beslenme… Dar gelirli bir öğrencinin eğitimini sürdürmesi için sağlıklı beslenmesi gerekir. Sağlıklı beslenme de büyük para istemekte.

Kent lokantaları giderek İstanbul’un birçok ilçesinde kapılarını halka açtı. Birçok kişi, buraların açılmasına önyargıyla baktı. Bu aşevlerinin açılması kamuoyunda sıkça tartışma konusu oldu. Zaten ülkemizde halkın yararına hangi iş yapılsa tartışma konusu olmakta. İyi ya da kötü her şeyi siyasete alet etme alışkanlığı ne yazık ki birçok yararlı işin yaşama geçmesini engellemekte. Türk siyaseti doğruda, iyi, yararlı ve halkın çıkarına olan işlerde birleşme alışkanlığını nedense edinememiş.

İstanbul’da yaşayan biri olarak kent lokantalarıyla tanışmam biraz geç oldu. Son bir ay içinde iki ayrı semtte birkaç kez buralarda karnımı doyurdum. Öncelikle söyleyeyim ki verilen yemeklerle bir kişi doyuyor. Dört tür yemek çıkıyor her seferinde: çorba, ana yemek, pilav (pirinç ya da bulgur), yoğurt ya da meyve… Bana denk gelmedi, ancak meyve yerine tatlı da veriliyormuş kimi zaman. Bir kez pilav yerine su böreği vardı. Dört tür yemek yüz lira… İstanbulkartla ödediğinizde doksan lira… Bu ederle bu yemeği sofraya getirmek olanaksız bir şey ülkemizin ekonomik koşullarında. Ana yemekte et var her zaman.

Her kap yemeğin porsiyonu hesaplanarak pişiriliyor. Yemekler, yaklaşık kırk gıda uzmanının denetiminde bir merkezde yapılıyor. Burası hem kent lokantalarına hem de yaklaşık 20.000 İBB çalışanına yemek hazırlıyor. Yemekler, İBB Destek Hizmetlerince hazırlanmakta.

Şu anda 20 kent lokantasında birçok dar gelirli kişi karnını doyurmakta. Öğlen 12.00’de kapılarını açıyor gelenlere. Yaklaşık bin kişilik yemek geliyor her şubeye. Böylece tüm lokantalarda 20 bin kişi karnını doyuruyor. Yemek bitince kapıları kapanıyor müşterilerine. Yemek olduğunda akşam sekize dek kapıları herkese açık…

Kent lokantalarının en ilgi çekici yanı, çalışanlarının hepsinin kadın olması. Böylece İBB, olumlu yönde ayrımcılık yaparak kadınları evde oturmaktan kurtarıp iş sahibi yapıyor. Ekmeğini emeğiyle kazanan kadın, böylece aile bütçesine katkıda bulunup özgürleşiyor.

Kent lokantalarının en önemli müşterileri emekliler… İkinci sırada öğrenciler var. Çevredeki çalışanların çoğu karınlarını doyurmak için buraları seçmekte. Gerçi semte göre bu dağılım değişebilmekte. Emeklilerin uzun süre burada yemek yemek için sırada beklemesi üzücü bir durum. Ne yazık ki izlenen yanlış ekonomik politikalar yüzünden hükümet, emeklisini bir lokma ekmeğe muhtaç etmiş durumda. Çalışanların yarısından fazlasının asgari ücretle çalıştığı ülkemizde karın doyurmak, bir öğünü ucuza getirmek önemli bir konu.

Kent lokantalarında karnını doyuranların tamamına yakını tabaklarında tek bir kırıntı bile bırakmıyor. Bu da savurganlığı önleyip insanları tutumlu olmaya alıştırmakta. Yemekten sonra herkes, tabaklarının olduğu tepsiyi kendisi götürüyor görevlilerin bulunduğu yere. Böylece yemek masaları hep temiz kalıyor. Buralarda yemek yiyen ortaokul, lise çocuklarının çoğunun evlerinde annelerine yaptırdıkları sofrayı toplama işini, kendilerinin yapması onlar için bir eğitime dönüşmekte. Bu da çoğu kişinin ayrımına varmadığı bir konu…

Kent lokantalarının sayısı artırılmalı. İstanbul’un her ilçesinde, hatta birçok semtte açılmalılar. Çünkü beslenme önemli bir sorun halkımız için. Ayrıca buralarda işe, okula gidenlere sabahleyin çorba da verilebilir. İnsanlar üç öğün yemek zorunda yaşamak için. Bu nedenle kaynaklar iyi ve yararlı değerlendirilip akşam yemekleri de dar gelirli yurttaşların önüne getirilmeli buralarda.

Kent lokantaları, İBB’nin iyi yaptığı işlerden… Bu nedenle yöneticiler iyi, yararlı yaptıkları işlerle anılmalı. Toplumsal çıkar, kişisel çıkarların üstünde tutulduğunda iyi işler yapılabiliyor. Bu da Atatürk’ün halkçı-devletçi uygulamalarının bir parçası.

Belediyeler ve diğer devlet kurumları bir yeri adlandırırken güzel Türkçemize özen gösterip katkı sağlamalı. Bu yolla da Türkçenin söz varlığı varsıllaştırılmalı. Türkçemizin yabancı sözcüklerden arındırılması kurum ve kuruluşların başlıca görevi olmalı. Çünkü Türkçe olmasa Türkiye olmaz. İtalyancadan dilimize girmiş “lokanta” yerine, Türkçe “aşevi” sözcüğü kullanılsaydı çok mutlu olurdum. “Kent lokantası” yerine, “kent aşevi” ne güzel yakışırdı değil mi?

Ne diyelim? Kent lokantalarında karnını doyuranlara afiyet olsun! Yiyip içtikleri onlara yarasın!

Adil Hacıömeroğlu

19 Mayıs 2026