Dames en heren, wij nemen afscheid van Ahu Sahin. Ik wil graag een paar woorden tot haar richten, alvorens haar de gelegenheid te geven een paar woorden tot ons te richten.

Beste Ahu, je werd op 11 maart 2010 als raadslid in deze gemeenteraad geïnstalleerd en je hebt vier maanden later je maidenspeech gehouden. Daarin heb je je een heel warm pleitbezorger getoond van goed onderwijs. Op de vraag wat er in Amsterdam als eerste zou moeten veranderen, antwoordde je het volgende: “Het is zorgwekkend dat in deze stad kinderen opgroeien die niet kunnen dromen van een succesvolle toekomst. Wat echt moet veranderen, is dat ieder kind in de praktijk daadwerkelijk de kans krijgt om het beste uit zichzelf te halen. Alle kinderen moeten kunnen dromen van een succesvolle toekomt.” Dat was een heel mooi begin van jouw twee jaar durende raadsperiode. Naast lid van de raad was je ook lid van de stadsregioraad.

Op 9 mei heb jij je ontslagbrief geschreven. In een toelichting op die brief gaf je te kennen meer aandacht te willen besteden aan je professionele carrière als advocaat. Beste Ahu, het toeval wil dat degene die nu een paar woorden tot je mag richten zelf ook heel lang advocaat geweest is. In de 25 jaar dat ik advocaat was, heb ik 8 jaar in deze raad gezeten. Toen ik hoorde dat jij vertrok – en om deze reden vertrok – vond ik dat een beetje verdrietig. Ik weet namelijk dat het raadslidmaatschap ontzettend belastend is voor het persoonlijk leven. Er zijn minimaal 45 mensen hier in de zaal die dat weten. Ik weet ook dat het beroep van advocaat, zeker dat van een jonge advocaat die nog ongelooflijk veel moet leren, ook heel belastend is. Ik had veel respect voor jouw moed om te proberen dat samen te doen. We hebben even contact met elkaar gehad en je vond het niet erg dat ik als toelichting op je beslissing mag zeggen dat jij in de raad bent gaan zitten in de overtuiging dat het voor misschien een volledige raadsperiode te combineren was met je werk voor een ander kantoor dan waarvoor je nu werkt. In je huidige werk en voor je huidige kantoor komt het er nog meer op aan daarvoor genoeg tijd te hebben. Als er dan slechts 4 uur slaap per nacht overblijft, dan is dat niet gezond voor een jonge meid van 30 en ik bedoel dat erg positief. Zij moet geen last van haar hart krijgen. We hebben dus allemaal begrip voor je stap. Wij denken dat er onder de 45 raadsleden meer zijn die dezelfde problemen ervaren die jij ervaren hebt. In jouw afscheid kunnen we een aansporing zien om die mensen daarin tegemoet te komen en beter te helpen dan we nu doen.

Ik weet één ding zeker. Ik heb je zelf een enkele keer in de Raadscommissie voor Algemene Zaken zien optreden. Ik zag daar een heel erg vastbesloten tijger die de zaken waarvoor ze verantwoordelijk was bloedserieus aan wilde pakken. Je maakte exact dezelfde fout die ik acht jaar lang gemaakt heb. Advocaten denken dat ze moeten reageren op alles wat er gezegd wordt. Het zou namelijk enigszins vervelend zijn als in het vonnis zou staan: als onvoldoende betwist, neemt de rechtbank aan dat. In de politiek werkt het een klein beetje anders. Hier zeggen ze: waarom ga je daar op in? Dat hebben jij en ik moeten leren. Ik heb het misschien nog steeds niet geleerd. Jij was aardig op weg om het te leren.

Ik weet dat dit afscheid geen goodbye is. Ik hoop vurig dat het je lukt om snel heel veel vaste grond onder je voeten te krijgen in de advocatuur. Ik hoop dat we jou als raadslid nog een keer terug zullen zien. Ik wens je daarbij veel succes. Dank je wel.

——

Speech Ahu Sahin

Beste raad,

Het is een bijzonder spel, politiek. Fascinerend misschien ook wel. Verslavend voor sommigen. Het spel is niet uit te leggen aan iemand die er geen onderdeel van heeft uitgemaakt en politieke ontgroening is een leerzame ervaring waarbij relativeringsvermogen een goede bijkomstigheid is.

“Als je sneller wilt spelen, kun je wel harder lopen maar in wezen bepaalt de bal de snelheid van het spel”. En: “dat ga je pas zien, als je het door hebt”. Voor de duidelijkheid dit zijn uitspraken van Johan Cruijff. Zal de bron maar meteen vermelden.

Ik wil kort iets zeggen over berichten die in de media zijn verschenen dat het door ons gepresenteerde TaalPlan een Rotterdams plan is, terwijl ik het zou hebben doen voorkomen dat het een zelf ontwikkeld plan was. Begin 2011 is via de voorzitter van D66 Amsterdam contact ontstaan met Stichting Lezen en Schrijven om het door de stichting ontworpen Taaloffensief voor gemeenten te bespreken. In tegenstelling tot andere steden had Amsterdam nog geen taaloffensief terwijl dat ook in Amsterdam hard nodig is.

De Stichting reikte ons het Rotterdamse plan aan dat zij mede zelf had ontwikkeld. In samenwerking met en met toestemming van de Stichting is het TaalPlan tijdens de week van de Laaggeletterdheid gepresenteerd. We hebben daarbij op de activiteitenagenda van de Stichting gestaan. Vanaf het allereerste moment is dan ook duidelijk gemaakt dat wij het plan, met toestemming en medewerking van de Stichting, uit Rotterdam hebben overgenomen en er ideeën aan hebben toegevoegd. Wij hebben het plan niet zelf ontwikkeld en hebben dat ook niet doen voorkomen, of willen doen voorkomen. Wel hebben wij het plan in Amsterdam aangedragen en ik ben verheugd dat veel van de voorstellen inmiddels door het college zijn overgenomen.

Zo heeft elk nadeel z’n voordeel om Cruijff nog maar weer aan te halen.

Dat gezegd hebbende vind ik het jammer te moeten constateren dat het opbouwen van een professionele carrière naast het raadslidmaatschap in een grote stad zeer lastig is gebleken. Althans, voor mij.

Het is namelijk mooi en goed dat je je inzet voor de samenleving maar uiteindelijk dien je gewoon je targets te halen, een eigen cliëntenbestand op te bouwen om stappen te kunnen zetten. Daar komt bij dat je zelf, als persoon, ook niet onder wil doen voor je collega’s. Het raadslidmaatschap vraagt ook de nodige aandacht en tijd. Ook dat werk wil je goed doen. Met als gevolg dat je alleen maar aan het werk bent. Je raakt het opgejaagde gevoel maar niet kwijt. En ik kan u berichten dat dat geen fijn gevoel is.

Nog steeds ben ik van mening dat het hebben van een professionele carrière naast het raadswerk een pre is. Dat politiek geen carrière is, althans het voor mij niet is. Er zit echter misschien wel een verschil in het hebben van een carrière en het opbouwen daarvan. In de opbouwfase wordt veel van gevraagd. En als je zelf van mening bent dat je daar aan moet voldoen, ga je nachtwerk steeds minder vaak schuwen.

In de praktijk is gebleken dat de condities – voor mij – nog niet zodanig zijn dat ik beide taken kan doen, zoals ik dat wil. Dat het – voor mij – nog niet het juiste moment is. Misschien ook nooit het juiste moment zal zijn. Ik wil professioneel stappen kunnen zetten en wil vlieguren maken buiten de politiek.

Het maken van een keuze was moeilijk, omdat je aan alle verwachtingen wilt voldoen, mensen niet wil teleurstellen. Ook omdat je zelf diep van binnen vindt dat het wel allemaal tegelijk zou moeten kunnen. Volksvertegenwoordigers dienen immers te bestaan uit alle lagen van de bevolking.

Maar, het is misschien niet zo verwonderlijk dat mensen in het bedrijfsleven niet kiezen voor een politieke functie daarnaast. De condities laten dat vaak niet toe. Dat betekent ook dat er automatisch een selectie plaatsvindt aan de poort. En of die selectie uiteindelijk slecht is, weet ik niet. Ik weet niet wat het beste systeem is. Misschien zou het goed zijn als er wordt nagedacht over een mogelijkheid om de combinatie wel mogelijk te maken.

Beste raad, ik heb het elke dag weer een eer gevonden deel uit te mogen maken van uw raad. Ben een ervaring rijker. Ik heb een bijzondere inkijk gekregen in de Amsterdamse politiek.

Ik zal de mensen met wie ik heb gewerkt gaan missen. Een aantal van jullie in het bijzonder. Fenna, Werner, Brian, Daniel, Roderic, Lex en natuurlijk Evelien, Marja, Marijke en Liselore. Dames jullie hebben de eer hoog te houden. Die hakken mogen geen centimeter lager worden gedragen. Maar ook mijn eigen fractie en onze fractiemedewerkers, Anouk, Eugenio en Sasha.

Ook wil ik iedereen bedanken die mij de afgelopen weken hartverwarmende berichten, emails en smsjes heeft gestuurd. Politiek is ook dat je het inhoudelijk totaal oneens kan zijn, maar je politiek opponent je bericht het oprecht jammer te vinden dat je vertrekt. Maarten dank daarvoor.

Ook veel dank aan de griffie, de bodes, portiers en last but not least Naomi, die onmisbaar is voor de raadsleden in de beruchte koffiekamer. Bedankt allemaal.

Beste raad, ik sluit af. Jullie hebben immers nog twee lange vergaderdagen te gaan. Ik wens jullie veel wijsheid en geluk. Pas goed op de stad.

Begin 2011 is er via de voorzitter van D66 Amsterdam contact ontstaan met de toenmalige voorzitter van Stichting Lezen en Schrijven om het door de stichting ontworpen Taaloffensief voor gemeenten te bespreken. In tegenstelling tot andere steden had Amsterdam nog geen taaloffensief terwijl dat ook in Amsterdam hard nodig is.

De Stichting reikte D66 het Rotterdamse plan aan dat zij mede zelf had ontwikkeld en dat al in Rotterdam was ingevoerd. In samenwerking met en met toestemming van de Stichting is het TaalPlan tijdens de week van de Laaggeletterdheid gepresenteerd. We hebben daarbij op de activiteitenagenda van de Stichting gestaan.

Bij de presentatie van het TaalPlan, en ook later, is verteld dat het TaalPlan uit Rotterdam kwam. Wij hebben gezegd dat Amsterdam het goede van Rotterdam over moest nemen. Dat we niet achter konden blijven. Vanaf het allereerste moment is dan ook duidelijk gemaakt dat wij het plan, met toestemming en medewerking van de Stichting, uit Rotterdam hebben overgenomen en er ideeën aan hebben toegevoegd. Wij hebben het plan niet zelf ontwikkeld en hebben dat ook niet doen voorkomen, of willen doen voorkomen. Wel hebben wij het plan in Amsterdam aangedragen en zijn verheugd dat veel van de voorstellen door het college zijn overgenomen.

Zoals gisteren bijvoorbeeld. De lege huls van een “Leegstandsverordening” stond op het programma. Rechts en links vonden de verordening eigenlijk niet effectief. De ene vond het een te harde maatregel, de andere een slap stukje papier. Volgens de VVD was de “last onder dwangsom” een te harde maatregel en moest het er uit worden geschrapt. Er zouden procedures volgen en dat zou de gemeente heel veel geld gaan kosten. Het schrappen van de “last” zou de lege huls van een verordening echter nog zwakker maken. Volgens Groen Links moesten er juist nog hardere maatregelen in. Wat kon je nou eigenlijk met deze verordening? Beide partijen stemde ondanks bedenkingen toch in. De PvdA had helemaal geen opmerkingen. Kritiekloos. Prima verordening. Bijzonder, omdat de PvdA in de gemeente Den Haag daar heel anders over denkt. Daar is bewust niet voor een verordening gekozen, omdat het een gewoonweg kansloze maatregel is. De PvdA wethouder wilde er niet aan.

Of de verordening echt effect gaat hebben, uitvoerbaar zal zijn, handhaafbaar is of verenigbaar is met het EVRM, was kennelijk niet van belang. De vastgoedeigenaar moest beboet worden en wij als gemeente zouden wel even een geschikte huurder kunnen vinden om de leegstand op te lossen.

Het leek wel alsof deze partijen even vergeten waren dat de gemeente de leegstand in de stad zelf had gecreëerd. Door de vraag naar kantoren niet te toetsten. Het verdrietige is nu dat de opbrengsten van kantoorgrond een “cashkow” blijken te zijn in vorm van een zeepbel. Die inmiddels is leeggelopen. Het fonds (vereveningsfonds) waar alle gelden binnenkomen, verkeert in grote problemen.

Maar er is niets mis met hoe wij omgaan met de vraag naar plannen en met onze gronden. Helemaal niets. “Mevrouw Sahin, waar maakt u zich druk over?” Ik hoop van harte dat ik het verkeerd zie en dat partijen die de urgentie om meer maatregelen te nemen niet voelen, gelijk zullen hebben. Echter, het feit blijft dat Amsterdam in Europa nog steeds leegstandstad nummer 1 is. Je zou je dan toch moeten afvragen hoe dat komt? De crisis heeft toch de hele wereld geraakt en niet alleen Amsterdam? Waarom is het bij ons dan het ergst gevoeld?

Het enige wat de leegstand echt gaat oplossen, is het aanpakken van de huidige taxatiemethode, de methode waarbij beleggers hun al tijden leegstaande kantoren te hoog aanslaan, om niet te hoeven afwaarderen. Die houdt de leegstand werkelijk in stand. Daar is landelijk beleid voor nodig.

Met deze verordening trekt de gemeente de rekening naar zich toe. De Amsterdammer gaat dus betalen voor de leegstaandsproblematiek en niet de vastgoedeigenaar zoals sommigen nu denken. De boete EUR 7500,– weegt niet op tegen de kosten die de gemeente gaat maken. Op mijn vraag wat het de gemeente maximaal mag gaan kosten, kon de wethouder geen antwoord geven. Dit betekent dus gewoon een openeinde regeling. Geen limiet gesteld aan de te maken kosten.

De vraag is nu of de gemeente zichzelf ook gaat beboeten. Gaan we nu ook naar onszelf kijken? Gaan we verder snijden in de plannen? Moeten we meer reserveren? Gaan we nu wel kritisch kijken naar de vraag? Durft de gemeente ook in eigen vlees te snijden? Wat gebeurt er met de ambtenaren die niet meer op de geschrapte plannen zitten? En wat gaan we doen aan het groeiende overschot detailhandelgrond? De tijd is rijp om nu ook hand in eigen boezem te steken.

In een grote stad zou je toch vrij anoniem je leven moeten kunnen leiden, zou je denken. Voor een groot deel van de stedelingen geldt dat ook. Het is echter naïef om te denken dat er in de grote stad geen sociale controle is. Afgelopen maanden heb ik gesprekken gevoerd met jonge meiden die graag een modern bestaan willen opbouwen, maar zich geremd voelen. De druk van de omgeving is te groot.

In wijken waar veel Turkse en Marokkaanse gezinnen wonen, is geenszins sprake van een anoniem bestaan. De “roddelcultuur” overheerst. Je wilt als jonge meid niet dat men “slecht” over je spreekt, want het zou je ouders kunnen schaden. Het laatste wat je wilt is je familie teleurstellen of pijn doen. De gemeenschap is klein en de meiden komen zelden buiten de grenzen van hun wijk. Vriendjes worden geheim gehouden. Er wordt stiekem afgesproken. Niemand mag het weten.

Het gevaar is dan vaak dat er verkeerde keuzes worden gemaakt. De jonge vrouw kiest haar levenspartner dan vaak op verkeerde gronden. Om vrij te zijn, zogenaamd een “eigen” leven te kunnen leiden of omdat ze denkt dat de eerste de beste jongen die liefdevol met haar omgaat meteen “de ware” is. Doodzonde. Die sociale controle leidt er dus toe dat jonge mensen verkeerde keuzes maken. Keuzes die een ingrijpende invloed hebben op de rest van hun leven. De eigenwaarde van deze jonge vrouwen wordt afhankelijk gemaakt van wat “de gemeenschap” er van vindt. Dat dorpse gedrag zou wat mij betreft echt afgelopen moeten zijn. Iedereen heeft immers recht op een vrij leven.

Gemeenteraadslid Ahu Sahin (D66) wil dat de raad zich uitspreekt tegen een inperking van de Wet Openbaarheid van Bestuur (WOB). Er ontstaat gemor binnen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), die juist wil dat het moeilijker wordt voor burgers en journalisten om overheidsinformatie op te vragen.

De VNG steunt minister Piet-Hein Donner, die het vrijgeven van overheidsinformatie ziet als een onwenselijke vorm van ‘staatssteun’ aan journalisten, die bovendien onevenredig hoge kosten met zich mee zou brengen. Op dit standpunt kwam veel kritiek, onder meer van hoofdredacteur Arendo Joustra van Elsevier:

“Informatie van de overheid is niet van de overheid, maar van de burger die de overheid immers betaalt. Informatie die de overheid verzamelt en produceert zou automatisch beschikbaar moeten komen voor de burger en daarmee voor de journalistiek. In het stiekeme landje dat Nederland nog steeds is, gebeurt dit niet. Ten onrechte. Dat de uitvoering van de openbaarheidswet Donners ambtenaren tijd en geld kost, komt doordat informatie niet direct beschikbaar wordt gesteld.”

Dat de VNG Donner steunt roept irritatie op binnen haar eigen achterban. Op initiatief van D66 heeft de gemeente Utrecht afstand genomen van het VNG-standpunt en als het aan Sahin ligt gebeurt dat aanstaande woensdag ook in Amsterdam. Op dit moment is nog niet zeker welke partijen haar oproep zullen steunen, maar ze rekent in ieder geval op steun van de linkse fracties.

Er lijkt geen sprake te zijn van een gecoördineerde actie van D66 om de kwestie in zoveel mogelijk gemeenten aan de orde te stellen. Als Amsterdam zich volgende week uitspreekt tegen het inperken van de WOB, dan valt wel te verwachten dat andere gemeenten dit ook zullen doen, denkt Sahin.

Overigens heeft Sahin ruim voor Donners uitspraken al vragen gesteld over de manier waarop Amsterdam de WOB uitvoert. Ze wil onder meer weten of er kosten in rekening worden gebracht aan burgers die informatie vragen en of de gemeente de gevraagde informatie op tijd levert. Ze wacht inmiddels al meer dan twee maanden op een antwoord op die vragen.

Interview deze week in het magazine “Binnenlands Bestuur” (zie link hierboven) naar aanleiding van het initiatiefvoorstel “Correcte overheid begint bij jezelf” om de bezwaaradviescommissie van de gemeente Amsterdam onafhankelijk te maken van het stadsbestuur.

Het Zuidas-project Eurocenter houdt niet alleen de gemoederen in de Haarlemse rechtbank bezig deze dagen, maar eerder ook die op het Amsterdamse stadhuis.

Het college van burgemeester en wethouders heeft na commotie die twee jaar geleden was ontstaan het bureau Fakton opdracht gegeven het onderhandelingsproces van de gemeente rondom de grondtransactie voor Eurocenter te onderzoeken. De conclusies van Fakton waren scherp.

De gemeente had Philips en Bouwfonds een miljoenenkorting gegeven voor ongedefinieerde enEurocenten ongedocumenteerde ‘excessieve kosten’. Bovendien zou de gemeente nog een ‘bovenproportionele’ concessie hebben gedaan op de vraagprijs.

Met dit onderzoek beschouwt het college van B en W het hoofdstuk Eurocenter als afgesloten. Men heeft ervan geleerd. Daarmee is de kous af. Het college zal hebben gedacht dat je van achteruitkijken last van je nek krijgt.

De gemeente heeft de laatste jaren inderdaad maatregelen getroffen om vastgoedtransacties ‘veiliger’ te maken. De vraag is echter of daadwerkelijk alle maatregelen zijn getroffen om onnodige risico’s bij gronduitgifte uit te sluiten. Financiële constructies zijn bij uitgifte nog steeds zeer ingewikkeld en vaag. De overheid geeft grond uit zonder onafhankelijke externe taxateurs in te schakelen die de marktwaarde van de grond bepalen. Ambtenaren maken bij onderhandse uitgifte nog steeds zelf een inschatting van de waarde.

Afgelopen maandag verklaarde verdachte Dennis L. tijdens de rechtszitting dat de totstandkoming van de grondprijs van Eurocenter heel ingewikkeld was, maar uiteindelijk tot stand was gekomen middels ‘handjeklap’. Omdat onderhandelingsgesprekken niet nauwkeurig vastgelegd zijn, kan ik achteraf niet nagaan wat L. daar precies mee bedoelt.

Zorgwekkender vind ik dat vandaag nog steeds niet is na te gaan wat precies met ontwikkelaars aan de onderhandelingstafel wordt besproken. Er is weinig tot geen inzicht in het onderhandelings- en gunningsproces. Met inzicht bedoel ik niet dat de gemeente haar onderhandelingsstrategieën op voorhand moet prijsgeven. Dat zou de positie van de gemeente schaden. Maar het proces dient achteraf wel getoetst te kunnen worden. Dat kan alleen als alles gedocumenteerd wordt en er verslaglegging plaatsvindt.

Tijdens het proces gisteren werd mij nogmaals duidelijk dat de gemeente te maken heeft met buitengewoon goede commerciële onderhandelaars die het proces bijzonder goed controleren. Elke geboden ruimte zullen zij benutten. Vage afspraken en verschil in inzicht over terminologie dienen derhalve vermeden te worden. Kortom: de gemeente moet de touwtjes in handen houden en alles vastleggen wat in het onderhandelingsproces ook maar vastgelegd kan worden.

Gastcolumnist Ahu Sahin is D66-gemeenteraadslid in Amsterdam en advocaat.

“Wij doen alles goed, geen twijfel mogelijk”

Het college heeft er een handje van: verliezen presenteren als een overwinning. Afgelopen raadscommissie was het weer raak. De wethouder confronteerde de raadsleden pontificaal met een brief van de ING. Van Poelgeest wilde duidelijk maken dat er niets mis was met de erfpachtcontracten van de gemeente. In de gemeenteraad was de week daarvoor heftig gediscussieerd over problemen met de gemeentelijke erfpachtcontracten. Banken zouden geen hypotheken meer willen verstrekken. Van Poelgeest las alleen de laatste zin uit de ING-brief voor. Wat verder in die brief stond, was kennelijk minder interessant. Uit de brief bleek later, in tegenstelling tot de triomfantelijke presentatie van de wethouder, dat de bank helemaal niet zomaar akkoord ging met de erfpachtcontracten van de gemeente. De bank was bereid slechts voor de duur van het erfpachtcontract een hypotheek te verstrekken.

Het huidige erfpachtstelsel levert de gemeente veel geld op. Het is echter maar de vraag of dit voor Amsterdammers altijd positief uitpakt. Er is in de stad nooit sprake geweest van een brede acceptatie van het erfpachtstelsel. Met name op het gebied van particulier woningbezit leidt het huidige stelsel tot voortdurende onrust. Omdat de waarde van de grond stijgt, vindt de gemeente dat de woningeigenaar meer canon zou moeten betalen op moment dat de erfpachtcontracten worden herzien. De waardestijging van je woning lever je dus voor een groot deel in aan de gemeente. De hoogte van de canonaanpassing valt bovendien onmogelijk te voorspellen. Dat is waarom banken nu, terecht, vraagtekens zetten bij gemeentelijke erfpachtcontracten en niet meer bereid lijken te zijn zomaar akkoord te gaan met de voorwaarden (vermeende afspraken die banken daar onderling over zouden maken, zijn echter discutabel).

Het Amsterdamse erfpachtstelsel is dan ook niet meer van deze tijd. Particuliere woonruimtegrond en kantoorruimtegrond worden op één hoop gegooid. Waarom schaffen we de canonaanpassingen bij einde tijdvlak voor particuliere woonruimtebezitters niet gewoon af? Of sterker, waarom schaffen we erfpacht voor particuliere woonruimte in zijn geheel niet af? Tornen aan het erfpachtstelsel ligt zeer gevoelig op het stadhuis. Van Poelgeest wenst zelfs geen onafhankelijk toezicht van de AFM. De angst voor onafhankelijk toezicht is niet te verklaren. Zeker als je er stellig van overtuigd bent dat er niets mis is met je contracten. Op dit moment lijkt totale afschaffing van het stelsel politiek gezien niet haalbaar, maar een meer gedifferentieerd erfpachtstelsel zou toch haalbaar moeten zijn?

Wat opvalt in het “gronddossier” is dat de meest gebruikte zin “er is niets aan de hand” is. Of het nu gaat over gemeentelijke erfpachtcontracten, vermeende fraude bij grondexploitatie op de Zuid-as of de grondprijzenbrief die jaarlijks wordt vastgesteld zonder dat er een onafhankelijke taxateur aan te pas komt. Er mag niet getwijfeld worden. Blind, zonder enige vorm van twijfel je beleid verdedigen, lijkt het devies.

Binnenkort staat de “Leegstandsverordening” op het programma. Nog zo’n paradepaardje van het college dat wordt gepresenteerd als een verlossende maatregel, maar waarvan allerminst vast staat dat het daadwerkelijk effect zal hebben. Het college doet voorkomen alsof deze verordening de kantorenleegstand in onze stad zal oplossen. De hele wereld mag weten: Amsterdam pakt de leegstand “wel” aan. Kijk burger, we treden op en gaan de vastgoedeigenaar bij leegstand beboeten. Maar heeft het beboeten van eigenaren eigenlijk zin? Is het dwingend aanwijzen van een huurder door de gemeente juridisch haalbaar? Moet je zo’n maatregel überhaupt willen?

Van Poelgeest heeft in de raadscommissie reeds toegegeven dat de kosten voor handhaving niet zullen opwegen tegen de opbrengsten. En of het juridisch haalbaar is, zal later moeten blijken. Deze maatregel kost de Amsterdammer dus gewoon geld zonder dat resultaat gegarandeerd is. Van Poelgeest noemde de verordening nog net geen “proefmaatregel”. Daar lijkt het echter wel alle schijn van te hebben. De kans is namelijk klein dat de gemeente kantooreigenaren kan dwingen te transformeren voor ander gebruik. Laat staan kan dwingen hun eigendom te verhuren tegen prijzen die de gemeente vast stelt en daarmee bovendien intervenieert in de huurmarkt. Verschillende eigenaren hebben reeds aangekondigd zich juridisch te zullen verzetten. Dit gedoe zal de Amsterdammer alleen maar meer geld kosten. Dan vraag je je af waarom geen constructieve samenwerking wordt gezocht met kantooreigenaren. En waarom de huidige taxatiemethode niet wordt aangepakt, de methode waarbij beleggers hun al tijden leegstaande kantoren te hoog aanslaan, om niet te hoeven afwaarderen. Die houdt de leegstand werkelijk in stand.

Het ergste is dat de gemeente boter op haar hoofd heeft. Om te profiteren van de grondopbrengsten is zonder de vraag naar kantoren te toetsen, jaar in jaar uit, grond uitgegeven. De gemeente heeft dus (ook) geprofiteerd van de kantorenbouw en heeft nagelaten gebruik te maken van de ruimtelijke sturingsmogelijkheden die zij tot haar beschikking heeft. De gemeente is naar mijn mening dan ook medeplichtig. Het leegstandsprobleem is door de gemeente zelf gecreëerd. Eerst zelf het probleem creëren en dan als de verlosser een oplossing presenteren waarbij alle schuld bij de vastgoedeigenaar wordt gelegd, past (op z’n zachts gezegd) een correcte overheid niet.

Pro Deo advocaten hebben vanzelfsprekend recht op een redelijke vergoeding. Het inkomen van deze advocaten is echter niet mijn grootste zorg. De gevolgen van deze bezuiniging zullen uiteindelijk door de burger worden gevoeld. Door de burger die rechtshulp nodig heeft omdat de overheid machtsmiddelen inzet.

Nu komt daar nog eens bij dat dit kabinet ook flink gaat bezuinigen op de rechterlijke macht en het voeren van procedures nog duurder wordt. Een ieder die zijn zaak wil voorleggen aan een rechter dient hiervoor griffierechten te betalen (een bedrag aan de rechtbank om de zaak in behandeling te nemen). Straks dienen burgers twintig keer meer aan griffierechten te betalen dan nu het geval is. De gevolgen van deze bezuinigingsmaatregel zullen tevens worden gevoeld door de gewone man (de kleine onderneming). Dat is onverteerbaar. Zeker in geval de gewone man wil procederen tegen de overheid. De burger zal bijvoorbeeld niet meer in beroep gaan tegen een besluit van een gemeente omdat de proceskosten niet meer op te brengen zijn. De overheid zal hier op kunnen anticiperen door bezwaren tegen besluiten vrij makkelijk ongegrond te verklaren, omdat de kans dat de betreffende burger in beroep gaat niet groot zal zijn.

Iedereen heeft recht op een advocaat en op toegang tot een rechter. Arm en rijk. In een beschaafd land zou de weg naar de rechter nooit mogen worden afgesneden omdat de rechtzoekende dat financieel niet kan opbrengen. Deze bezuinigingen kunnen ertoe leiden dat de burger alleen nog maar ja en amen zegt tegen de overheid. Dat er bezuinigd moet worden in dit land is duidelijk, maar dat mag nooit ten koste gaan van de rechtsstaat.

Reeds in 2005 werd door de rechtbank geoordeeld dat Nederland met het gedogen van het vrouwenstandpunt van de SGP in strijd handelt met het Vrouwenverdrag. In 2007 werd deze verklaring in hoger beroep door het gerechtshof bekrachtigd. Als gevolg van de uitspraak van de rechtbank draaide de Staat de subsidiekraan voor de SGP dicht. Daarop wijzigde de SGP haar statuten zodanig dat ook vrouwen lid van de partij konden worden. De partij bleef vrouwen echter wel uitsluiten van het passief kiesrecht. De subsidie voor de SGP kwam weer op gang nadat de Raad van State eind 2007 had geoordeeld dat het Vrouwenverdrag niet belet dat de Staat subsidie geeft aan de SGP. In cassatie stond het feit dat de SGP vrouwen nog steeds uitsluit van het passief kiesrecht centraal. Op 9 april 2010 heeft de Hoge Raad de uitspraak dat Nederland in strijd handelt met het Vrouwenverdrag in stand gehouden.

Afgelopen week heeft de Raad van State beslist dat het hoofdstembureau de kandidatenlijst van de SGP (waar geen vrouwen op staan) terecht geldig heeft verklaard. Het beroep van de vrouw uit Utrecht werd dus ongegrond verklaard. De Raad van State leidt uit het arrest van de Hoge Raad van 9 april 2010 af dat het volgens de Hoge Raad het aan de wetgever is om maatregelen te treffen teneinde ervoor te zorgen dat vrouwen voor de SGP verkiesbaar zijn. De Staat dient immers maatregelen te treffen die ertoe leiden dat ook de SGP zich gewoon houdt aan het vrouwenkiesrecht. De Raad van State is van oordeel dat het hoofdstembureau alleen behoefde te toetsen of de kandidatenlijsten voldoen aan formele eisen die in de Kieswet zijn opgenomen.

De bal ligt nu dus bij de politiek. Hoe lang blijft Nederland nog in strijd handelen met het VN Vrouwenverdrag? Of vindt de meerderheid van de politiek dat de SGP met een beroep op godsdienstvrijheid het recht heeft vrouwen niet verkiesbaar te stellen? Past het een seculiere Staat toe te staan dat vrouwen met beroep op godsdienstvrijheid worden geweigerd op een kieslijst? Naar mijn mening niet. Het feit is dat de wetgever na 9 april 2010 geen maatregelen heeft getroffen. Het wordt dus hoog tijd dat er nu eindelijk eens een politieke afweging van belangen gaat plaatsvinden.