Anne Grethe til Afrika!

Heim, kjære heim!

2012-10-02T12:23:00.000+02:00

No har eg vore heime nokre dagar, og har byrja å avklimatisere meg litt! Var visst langt i frå så varmt her heime som i Sør-Afrika. :p
Siste dagane før eg reiste fekk eg ikkje gjort så mykje fornuftig anna enn å pakke og sei hadet til forskjellige folk. Volker (professoren) køyrte meg til flyplassen på torsdag, og eg tilbrakte heile dagen i Johannesburg. Eg hadde store planar om å få gjort ein del arbeid på flyplassen, men macen min nekta å skru seg på heile turen! Når eg kom heim igjen fekk Knut Are ordna den med ein gong. LITT irriterande! Sjølve turen gjekk så greitt som ei så lang reise kan gå, og det var veldig godt å gå ut av flyet på Gardermoen! Sjølv om Knut Are var for sein (bilulykke på vegen, pluss haustferierush) og ingen stod med armane utslått når eg kom ut, var det veldig fint å sjå han igjen! Denne veka blir tilbrakt på Hafslo, Knut Are har teke seg ei ferieveke og me skal nyte hausten på Hafslo fram til søndag! :)

Det er merkeleg kor fort tida går! Plutseleg har eg hatt endå eit Afrika-opphald på over to månadar. Det har som sagt tidlegare vore ganske annleis enn Zambia-opphaldet, og eg har lært utruleg mykje både om meg sjølv (eg har aldri budd åleine før, så det var ein utfordring), folka, samfunnet og politikken i Sør-Afrika.

Mange av dei eg har treft i Sør-Afrika har spurt meg kvifor eg valte å reise til Sør-Afrika. Svaret dei har fått er at eg har vore interessert i Sør-Afrika sidan eg var ganske lita. Eg vaks opp med Mandela og Tutu på TV'n og har vore fasinert av dei lenge. Etter kvart som eg vart eldre har eg forstått meir og meir, og har ikkje vorte mindre fasinert. Når eg skreiv bacheloroppgåva mi, hadde eg i utgangspunktet ein liten del om Mandela, men måtte etter mykje om og men, fjerne det på grunn av mangel på plass. Når eg byrja på masteren kunne eg velje akkurat kor eg ville reise, så då var valet enkelt. Valet vart ikkje vanskelegare av å ha ein sørafrikansk professor og mange artiklar om Sør-Afrika.

Det er mange tragiske skjebner i Sør-Afrika, både for folk og dyr (det blir drepe utruleg mange nashorn for tida for å selge horna deira til Kina); det er mykje kriminalitet, STORE skilnadar mellom fattig og rik, og samfunnet er framleis ganske segregert, i vertfall i Pietermaritzburg. Eg opplevde at dei snakka mykje om "oss og dei", det er ikkje "oss" som sørafrikanarar, men "dei" kvite, "dei" afrikanske, "dei" indiske, og "dei" farga. I utdanningssystemet er det framleis STORE utfordringar og fleire er usikre på om den noverande regjeringa (same parti som Mandela) faktisk vil gjere sitt beste for å betre utdanningssystemet. Ein kan nesten sei at det har gått frå forsoning til korrupsjon, og fleire virkar usikre på kva framtida vil bringe viss det held fram slik. Skilnadane mellom dei skulane eg har vore på (og eg har ikkje vore på dei verste) er så utruleg store at ein kan spørje seg om det i det heile teke er mogleg å snakke om ei minsking av gapet mellom fattig og rik. Eit av mine favorittsitat av Nelson Mandela er: "Education is the most powerful weapon which you can use to change the world". Eg trur det ligg mykje i det. Mange av dei landa som gjer det bra og har bra levekår har utdanna folk. Når massene ikkje har utdanning, er massene ukritiske og lette å leie. Eit av problema i Sør-Afrika er at massene er utan skikkeleg utdanning, og desse er for det meste afrikanske. Dei har frykt for at dei andre partia vil bli dominert av kvite igjen, så viss dei ikkje er fornøgd med noverande regjering, let dei vere og stemme. Ein anna ting med Sør-Afrika er at dei er eit av dei utviklingslanda som brukar mest pengar på utdanning, men utbytte av desse pengane er små. Det er korrupsjon heilt ned til tekstbøker og matprogram og dei har brukt uendeleg mykje pengar på å forandre læreplanen fleire gonger sidan slutten av apartheid. Det er ivertfall mange utfordringar som står i kø før ein kan byrje å tenkje på at gapet mellom fattig og rik skal bli minska.

Sør-Afrika generelt er utruleg komplekst, men også utruleg interessant. Uavhengig av utfordringane og det "negative", har Sør-Afrika fått meg til å komme tilbake fire gonger, så det er noko med dette landet, eller dette kontinentet, som får deg til å ville reise tilbake. Kvar gong eg har komme heim igjen veit eg at det ikkje er siste gong eg reiser dit. Som dei seier: "Once the sand of Africa gets in your shoes, it will always lead you back." ;) Folket i Sør-Afrika er utruleg varierte med ei samling av mange ulike kulturar, religionar og personar. Desse har vist meg eit heilt særeigent humør og humor og er gjestfrie som få (sjølv om zambiarar er endå meir gjestfrie i mine auge). Dei er oppriktig interessert når dei møter deg, og vil så gjerne at du skal ha det bra. Sjølv om dei har sine utfordringar, vil dei hjelpe andre så godt dei kan og du kan vere sikker på at du får deg ein god latter i løpet av ein samtale. Mange av dei folka eg har møttt har vore utruleg engasjerte og har lyst til å gjere Sør-Afrika til eit betre land å leve i, for fattig og rik. Elevar som lærarar og professorar. Dette gjer meg eit stort håp, for som ein av mine andre store heltar, Desmond Tutu seier: "Do your little bit of good where you are. It's those little bits of good put together that overwhelm the world". Når så mange av dei eg har møtt er så engasjerte og har eit oppriktig ynskje om å forandre situasjonen for samfunnet rundt seg, er eg overbevist om at dei vil få det til, litt etter litt.

"I want to see like South Africa in future many people being educated. Because I saw that many people are struggling because some of them didn't get the change to go to school, so I think that maybe it could change the situation in future for that following generation" (Afrikansk jente 17 år, på den 'fattige' skulen).

"I would like to study and to follow my education now and to study more afterwards, cause I really, I find it interesting that our law in our country has very big gaps of which the criminals tends to jump through, so I would like to close those gaps. And especially in society today cause alot of crime has come from unemployment and poverty so as a, as an attorney I see myself trying to just close those gaps, trying to bring the country back together". (Farga gut 18 år, på 'middel'-skulen.

Legg ved nokre bilete av noko av det eg har opplevd dei siste månadane. Takk til alle som har fulgt med på bloggen min denne gongen også! (Kanskje blir det nokre innlegg etter kvart som masteren tek form, me får sjå!) Siyabonga (tusen takk) og sala kahle (hadet bra)!

Det verkar veldig lenge sidan eg og Knut Are var i Zambia!

Strandliv i Amanzimtoti ei helg...

..snømannlaging nokre dagar etter..

.. og strandliv i Durban neste dag. Sør-Afrika er verkeleg variert! Både i natur, folk og ver!

Helgetur til Cape Town, og vintur

Besøk til dagsenter for fattige og foreldrelause barn

Fekk sett den nye statuen av Mandela to gonger.

Besøk av pappa og tur til Spionkop

Tur til Drakensberg

World's View

Kamberg og gruvekunst

Sawubona! (Hallo/god kveld)

2012-09-23T22:35:00.000+02:00

Måndag tilbrakte eg heime for å prøve og bli frisk etter ”fjellsjuka”. Fekk teke ein del telefonar (blitt veldig flink til å ringe med min ”telefonskrekk” her nede! ;), og gjort dei siste avtalane før eg skal reise. Eg reiste på klatring og treningssenteret på ettermiddagen, og det hjelpte visst ikkje så mykje på å bli frisk..

Tysdag skulle eg eigentleg intervjue ei mor frå ”middelskulen”, men ho var sjuk så det vart utsett.På onsdag reiste eg til ”middelskulen” for å sei hadet til alle der. Det er den skulen eg har vore mest på, og eg har likt meg veldig godt. Har byrja å forstå kva dei seier på lærarrommet og no! ;) Det var fullt stress der den dagen, på grunn av nasjonale prøvar i førstespråk for niande klasse, i tillegg til avsluttande eksamenar for grade 12. I tillegg hadde utdanningsdepartementet prestert å sende dei eksamenane på afrikaans, i staden for engelsk så ein av lærarane måtte køyre inn til sentrum og prøve å finne eksamen å engelsk. Du må tru dei var stressa! Men alt ordna seg til slutt. Etter å ha vore der i nokre timar og snakka ein del med dei eg har vore mest med, reiste eg på kjøpesenteret for ein siste gong. Det kjøpesenteret har alt du måtte tenke deg frå tivoli og kino til flotte klede og god mat. Den som hadde hatt litt meir pengar! ;) Eg nærmast kollapsa når eg kom heim igjen, for formen har ikkje vore bra denne veka!

Torsdag var ein veldig interessant dag og ein dag eg var veldig fornøgd med. Skulane eg har vore på har vore relativt fattige offentlege skular og veldig rike skular. Eg følte at eg trengte å snakke med nokon på ein rikare offentleg skule for å høyre deira synspunkt. Eg reiste til ein tidlegare modell-C skule (som vil sei ein skule som var berre for dei kvite under apartheid). Modell-C skulane har ganske store ressursar og har relativt høge school-fees i tillegg. Etter demokratiet kom til Sør-Afrika, har mange av modell-C skulane sett ei stor tilstrøyming av svarte, farga og indiske elevar, fordi foreldra veit at dei får bra utdanning der, men dei fattige skulane har ikkje hatt noko tilstrøyming av kvite elevar. Difor finn ein på dei fattige skulane berre svarte og kanskje farga, mens på dei rikare skulane finn ein mykje meir blanding. Som vanleg på desse store skulane, hadde eg problem med å finne inngangen (eg gjekk dit), fordi det er store gjerdingar rundt heile så ein kan ikkje gå inn kor som helst. Til slutt fann eg inngangen, og det var ein stor skule. Dei har litt over 1000 elevar, og som sagt før var det berre kvite der, men no har dei faktisk 95% svarte. Dei rikaste av dei kvite sender elevane sine til private skular. Rektoren var veldig imøtekommande og hyggeleg, og ordna alt for meg den dagen. Først intervjua eg han, og som med dei fleste eg har intervjua så måtte han verkeleg tenke over dei spørsmåla eg stilte han om kultur og ulikskapar. Han tykte det var veldig interessant, og det fekk han til å tenke over at dei kanskje burde fokusere meir på dei ulike kulturane enn dei gjer no. Han skriv master sjølv no, og han ser på tenåringsgraviditet, men skal fokusere på guterolla i forhold til det. Eg skulle ønske eg hadde vore på denne skulen tidlegare, for eg trur han kunne ha hjelpt meg å ordne mykje, men eg har no greidd meg greitt sjølv og! På kontoret hans hang det sitat frå Desmond Tutu og Jonathan Jansen (ein stor mann i Sør-Afrika i forhold til morsmål i utdanninga, som døydde mens eg var her nede), og ein kunne sjå og føle at han var oppteken av mykje av det same som meg. Han er kvit og gjekk på den same skulen når han var ung, men då var den berre for gutar. Han sa at han ikkje visste noko om dei svarte og korleis dei hadde det før han kom på universitetet, for dette var noko som ikkje vart snakka om, og viss lærarane prøvde å snakke om det, kunne dei få problemar med apartheidregjeringa.

Etter intervjuet med han, viste han meg rundt og me snakka med ulike elevar. Han hadde ein veldig vennleg tone med dei, samtidig som dei viste respekt. Også her helste dei fleste elevane på oss når me kom gåande, og gjekk til sides. Så fant han ei indisk lærar som eg kunne intervjue, og etter litt te gjekk me på kontoret hennar. Ho var ei veldig engasjert og livleg dame, som hadde vore aktiv med ANC (partiet til Mandela, og dei som har hatt makta sidan 1994) og i kampen mot apartheid før demokratiet. Dei ulike eg har snakka med her er ikkje redde for å sei kva dei meiner om situasjonen i landet og er har ikkje høyrt ein som har sagt at dei er fornøgd med noverande regjering! Etter det intervjua eg ein afrikansk og ein kvit lærar (blir veldig ”rasefiksert” både av å vere her og av oppgåva mi).

Når eg var ferdig med lærarintervjua, ropte han opp tre elevar på høgtalaren. Han sa at dei er med i debattlaget på skulen, og konkurrerer nasjonalt. Dei har slått mange av dei rikaste skulane i området. Det var ei afrikansk jente, ein indisk gut og ein kvit gut. To av dei betalar reduserte school-fees, og rektoren sa at dei var eit bevis på at ein ikkje treng å komme frå rike familiar for å bli noko. Eg vart utruleg imponert over å snakke med desse tre ungdommane! Det var akkurat som å snakke med medstudentar på master, og ein skulle tru dei hadde lest alt pensum og alle artiklane eg brukar for oppgåva mi! Velreflekterte og smarte ungdommar, som ikkje var redde for å sei kva dei meinte! Dei diskuterte seg i mellom og drog diskusjonen over på mange interessante tema. Eg spurte dei akkurat dei same spørsmåla som eg har spurt andre elevar. Mitt håp er at dei endar opp med å styre utdanninga i Sør-Afrika eller noko, for då trur eg det kan gå rette vegen! ;) Det var tydeleg at dei var glad i å snakke, for dei brukte 2.5 timar! (Gruar meg til å transkribere (skrive ned) den samtalen!) Eg hadde ei god kjensle når eg gjekk der i frå, og følte at dei siste brikkene i datainnsamlinga fall på plass. Etter den dagen var eg mildt sagt sleten, så kvelden vart brukt til å chatte og sjå på TV!

Fredagen vart for det meste brukt til transkribering også møtte eg Volker (professoren eg har hatt kontakt med på Universitetet) til lunsj. Eg og pappa stussa litt over det når han var her, at det nesten ikkje er nokon kvite i sentrum. Me åt ulike plassar i sentrum og gjekk rundt, men dei kvite såg ut til å gøyme seg. Eg spurte han eg bur hos (Charles), kvifor det var slik, og han sa at dei har alt dei treng i forstadane og på kjøpesenteret, pluss at sentrum er blitt veldig skittent med ein del kriminalitet, så dei føler seg ikkje heilt trygge der. Uansett, Volker tok meg med på ein ganske koseleg restaurant for lunsj, i nærleiken av kjøpesenteret, og då fann eg ut kor alle dei kvite er! :p Der var det nesten berre kvite! Det var som vanleg veldig hyggeleg å snakke med Volker, og det er alltid greitt å snakke med nokon som arbeidar innanfor det feltet eg forskar i! Me stressa tilbake for å rekke heim til meg til ho var tre, for eg skulle eigentleg intervjue rektoren på den fattige skulen klokka tre. Men når eg ringte han halv fire var han framleis på skulen (ein time utanfor Pietermaritzburg), og spurte om me kunne gjere ein ny avtale i oktober, for han skulle til Durban heile neste veke. Eg sa at eg reiste på torsdag, og spurte om han hadde tid på søndag eller måndag (måndag er offentleg fridag; Heritage Day).

Laurdag var det endeleg ”The Witness Hilton Arts Festival” som eg har sett fram til i fleire veker. Det er ein stor festival med nokon av dei beste skodespela i Sør-Afrika, musikk, marknad, mat også vidare. Eg hadde førehandsbestilt dei ulike billettane (noko som var bra, for alt eg reiste på var utsolgt), og bestemte meg for å tilbringe heile dagen der. Festivalen varte frå fredag-søndag, men det kostar med 250 rand tur-retur å komme dit, så eg bestemte meg for å bruke ein dag der. Eg starta dagen med å sjå skodespelet ”Boesman & Lena”(du kan lese om dei ulike skodespela viss du trykker på linken), som vart ein ganske tragisk start på dagen, klokka 10 om morgonen. Skodespelet vart vist første gang under apartheid i 1969, og handlar om eit ’farga’ par sine utfordringar under apartheid. Dei er veldig fattige og bulldosarar sendt frå apartheidregjeringa har køyrt over heimen deira same morgon. Så dei er ute og går på utkikk etter ein ny plass å bu. Boesman er ganske valdeleg og begge er alkoholikarar. På sin veg møter dei ein afrikansk mann som berre snakkar Zulu, og som er veldig sjuk. Boesman vil ikkje ha noko med denne ”kaffiren” (det dei kalla afrikanarar under apartheid) å gjere, men Lena tek han til seg som ein ven og gir han det vetle ho har av mat og eit teppe. Heile historia var eigentleg ganske tragisk og enda med at Zuluen døydde og Lena gjekk tilbake til å gå på vandring med valdelege Boesman, men det var utruleg bra skodespelarar og veldig interessant. Alle eg har snakka med her nede har høyrt om skodespelet, og det var veldig viktig når det vart vist første gong (då med kvite skodespelarar med svartmåling i ansiktet). Dei farga her nede er ofte fanga litt midt-i-mellom alle dei andre. Dei er ikkje svarte, dei er ikkje kvite, dei er ikkje indiske, så dei er ikkje heilt sikre på kor dei høyrer heime. Mange av dei seier at dei ikkje har nokon kultur, men som eg har sett og Volker har sagt, så har dei ein veldig sterk kultur (alle har kultur, har dei ikkje?) Du kan samanlikne dei litt med afroamerikanarar, og dei eg har møtt er ganske røffe og har mykje humor. Hadde eg sett dette skodespelet i juli trur eg ikkje eg hadde forstått så mykje (verken humoren eller dialekta (ein blanding av engelsk og afrikaans), men etter å ha vore her i to månadar og tilbrakt mykje tid på ”middelskulen”, forstod eg ganske mykje (bortsett frå afrikaansorda).

Rektoren på den tidlegare modell-C skulen var på det same skodespelet, så eg fekk snakka ein del med han etterpå. Det neste showet eg var på, var Paul Zerdin. Han er ein buktalar frå England, og var utruleg morosam! Det var ikkje noko djupare meining med showet hans, berre rein humor. På festivalen er det også mange forskjellige bodar over heile området, akkurat som ein marknad, så etter Paul Zerdin hadde eg planlagt litt tid til å gå og sjå i dei ulike bodane. Det var berre to problem; eg hadde ikkje pengar og den mobile minibanken fungerte ikkje + at det kom ein skikkeleg tordenstorm. Det enda med at eg måtte springe rundt i regnet og ringe til ein taxi for å køyre meg til næraste minibank (hadde ofte vore veldig praktisk med eigen bil!). Dei tre første minibankane eg var på fungerte ikkje på grunn av straumbrot, men den fjerde fungerte! Det vart eit ganske dyrt uttak til slutt kan du sei.. (flaks at det er så mange minibankar i Sør-Afrika, som regel ein for kvar bank på kvart vetle kjøpesenter). Høljeregnet og torden/lynbygene roa seg litt når eg kom tilbake igjen, så eg fekk brukt litt pengar på marknaden likevel! :p Etter nokre timar med shopping og mat, skulle eg på den einaste konserten eg hadde bestilt billettar til (det var også ein del gratiskonsertar rundt omkring på området). Eg visste ikkje heilt kva eg gjekk til, men det viste seg å vere to litt avdanka musikalartistar som song musikalsongar.. Så det var ikkje heilt for meg. Musikalar er morosamt viss du ser ein heil musikal, men når det berre er songane er ikkje eg så gira. Men etter det reiste eg på ”Brothers in Blood” som var eit veldig aktuelt skodespel om fordommar mellom muslimar, jødar og kristne, lokalisert i Cape Town. Dei ulike historiene deira kom til slutt saman og det var innom både fordommar, fanatiske religiøse, abortproblematikk, med meir. Kvelden avslutta eg med humor, med stand-up komikaren Marc Lottering. Han er ein farga komikar frå Cape Town som er blitt veldig kjent i Sør-Afrika, og eg kunne fort forstå kvifor. Han var innom mykje av raseproblematikken og skilja eg har sett mens eg har vore her og var morosam utan å vere ekkel og utan å henge ut nokon (viss du forstår kva eg meinar). På same måte som med ”Boesman & Lena” hadde eg nok ikkje fortstått noko av dette for to månadar sidan, men etter å ha fylgt med i media, observert sørafrikanarar og lært meg å forstå ”fargadialekta” ganske bra, så tykte eg han var hysterisk. Hilton-området er veldig rikt, noko som innebar at det nesten berre var kvite på festivalen, noko som var noko av det første Lottering kommenterte. Men han sa det var bra det var mørkt, for då kunne han berre late som at alle var farga! :p

Søndag (i dag) reiste eg først til Glenwood, som er eit tidlegare fargaområde i nærleiken av ”middelskulen” eg har vore på, for å intervjue ei mor. Det var heime hos ho. Det var eit ganske lite hus i eit relativt fattig område (meir som eit township-hus), og det var ulike folk som budde i huset. Ho sa det var dumt eg ikkje kom dit tidlegare, for då kunne ho ha teke meg med på ulike hendingar i området. Ho var ei veldig gjestfri og hyggeleg dame. Etter at eg hadde vore hos ho, reiste eg på eit ”garden show” (hageshow) i Royal Agricultural Showgrounds. Pietermaritsburg er kjent som ”city of choice” (byen med valmoglegheiter) og ”city of flowers” (byen med blomar). No som våren er her, ser eg meir og meir av det siste sidan gatene er fulle med vakre blomane trær og ulike blomar. Dei har ”Sunday Tribune Garden Show” kvart år, der ulike lokalsamfunn konkurrerer i ulike hageoppsetningar. Det var mange utruleg vakre kreasjonar i tillegg til mange andre bodar med ulike ting. Pietermaritzburg er med og konkurrerar i Chelsea Garden Show som visstnok er eit veldig stort hageshow i England, og har vunne mange prisar.

Eg fekk kjøpt ein fin blomekreasjon til Margie og Charles, som eg kunne gi til dei når eg reiste dit på braii (sørafrikansk tradisjon = grilling med nesten berre kjøtt, lite grønt) i kveld.

Når eg var på braii fekk eg ha nokre nye interessante diskusjonar om utdanning sidan dottera deira som er lærar var der, og ei venninne av Margie skriv doktorgrad om morsspråk i utdanning. Eg fekk også ete godt kjøtt! ;) Grunnen til at det har skjedd så mykje denne helga, er at det er langhelg. I morgon er det som sagt ”Heritage Day”, som er ein ganske ny offentleg fridag som skal handle om å feire alle dei ulike kulturane som er i Sør-Afrika. Dette tenkte eg ville innebere mykje forskjellige kulturelle hendingar rundt om, men problemet er at ingen eg spør (uansett kva rase dei er), veit om noko som skjer i morgon! Heritage Day er og blitt kjent som braii-day, så dei fleste er eigentleg berre heime og grillar med vener. (Sør-Afrika har forresten 11-12 ulike offentlege heilagdagar, og viss dei kjem på ein torsdag eller søndag, får dei fri fredag eller måndag, så dei har mange fridagar! :p ) Eg skal prøve å sjå om eg finn ei kulturell hending ein eller anna plass i byen, etter at eg (forhåpentlegvis) har intervjua rektoren, som er det siste intervjuet eg har igjen.

Også er det berre tre-fire dagar til eg reiser heim! Tida flyr!

Besøk av ubaba 2

2012-09-16T14:18:00.000+02:00

Tysdag sette me oss i bilen tidleg og sette kursen mot Drakensberg og Antbear Guest House. Sidan me hadde heile dagen, bestemte me oss for å køyre nokre sidevegar i staden for berre motorvegen. Me køyrte om Edendale som er der apartheid-regjeringa flytta dei fleste svarte i Pietermaritzburg-området når dei skilte rasene. Området rundt der er ganske fattig og ein stor kontrast til dei rike områda. Det er også den same vegen som ein køyrer når ein skal til den fattige skulen eg har vore på.

Vegen går opp i fjellheimen og det var mange fjellandsbyar på vegen.

På veg opp frå Edendale mot Vulindlela

Nokre damer med tømmerstokkar på hovudet på veg mot Impendle

Me køyrte forbi same fjell som eg, Knut Are, Volker og Max køyrte mot for å finne snøen. Det heiter "Kvinnebryst" på Zulu.

Her nærmar me oss Antbear Guest House som har utsikt mot Giant's Castle.

Antbear Guest House var veldig koseleg og fredeleg, der dei fleste møblane var laga av eigaren og andre som jobba der.

Me tok oss ein runde på dette stilege sjakkbrettet.

Me tok oss ein gåtur rundt gjestehuset etter at me kom fram.

Utsikta frå gjestehuset vart endå finare med solnedgang!

Sola på veg ned bak Giant's Castle

Me var heilt åleine på gjestehuset første dagen, men hadde ein koseleg middag likevel i lag med to av dei som arbeidar der. Dei gav oss mykje nyttig informasjon om området og fjellturar me kunne gå, og hadde også nokre interessante diskusjonar både om utdanning og samfunnet generelt.

Onsdag køyrte me mot Giant's Castle som er eit fjellområde ca 1 times køyring unna gjestehuset. Me vart litt forvirra til å byrje med sidan me køyrte eit stykke unna fjellet Giant's Castle, men fant etter kvart ut at både fjellområdet og fjellet heitte det same.

Det var flott å køyre mot Giant's Castle og me køyrte forbi fleire fjellandsbyar med Drakensberg i bakgrunnen.

På veg opp mot naturreservatet, Giant's Castle. Heile Drakensberg er på UNESCO's World Heritage liste

Han eine som arbeida på gjestehuset anbefalte oss å gå på World's View som ligg 1842 m.o.h. Den turen skulle ta ca 4 t. Problemet var at me ikkje fant ut kor stien byrja og brukte nesten 30 minutt før me i det heile teke fant stien! Motivasjonen sank litt, men når me først fant den, vart det ein fin tur.

Det var nydeleg utsikt store delar av vegen.

Når me nærma oss World's View høyrte me nokon som ropte frå ein topp bortanfor. Me trudde dei ropte på oss, og at World's View var den toppen. Me møtte ei spansk dame nedanfor toppen. Det var ikkje oss dei hadde ropt på, men dei hadde ropt til kvarandre når mannen hennar nådde toppen. Ho sa at det ikkje var World's View, men me bestemte oss for å prøve å komme oss på den toppen også. Me møtte mannen når han var på veg ned, han sa det var veldig tungt, men fin utsikt. Han hadde rett i at det var tungt, for det var veldig bratt og mykje laus jord som lausna kvar gong ein tok tak. Men etter litt staheit, kom eg meg opp (pappa kom så klart opp ei stund før meg). Når eg kom opp vart eg heilt svimmel og kvalm, og måtte legge meg ned litt. Mest truleg det at eg pressa meg ganske hardt i høgden som var grunnen. Men etter litt jus og kjeks var det verdt det, for utsikta var nydeleg med 360 graders utsikt utover fjellheimen.

Godt å komme nedatt! ;)

På toppen av World's View

Me brukte ca 4.5 timar til saman på turen, så når me kom tilbake til gjestehuset var det nesten mørkt. Til middag såg me at de hadde komme to folk til på gjestehuset, eit godt vaksent par frå Australia. Dei var veldig hyggelege og me åt middag ilag med dei og dei to ansatte me åt med kvelden før. All maten er laga av lokale råvarer så langt det let seg gjere, og av oppskrifter som dei to eigarane har samla frå ulike reiser opp igjenomm åra. Mannen er i frå Sør-Afrika og kona hans frå Tyskland. Me møtte ikkje ho, mene han åt frukost med oss begge dagane. Han var ein ganske original type, og det var interessante diskusjonar under alle måltida.

Torsdag køyrte me mot Kamberg, som er eit anna fjellområde i Drakensberg-fjella. Hovudattraksjonen der er gamle gruveteikningar/"Rock Art", laga av bushmen/San-folket. Det var ca 1 times gåtur opp til gruvene, og eg var blitt sylta forkjøla etter fjellturen dagen før, så me gjekk ganske roleg. Gruvene ligg 2020 m.o.h. så det var bra stigning denne dagen også. Grunnen til at teikningane ligg så høgt oppe (for det er verkeleg ingen andre ting der oppe, lite vegetasjon og lite levevennleg), er at det var ein heilag plass for san-folket, og dei tenkte at dei var nærare gudane sine viss dei teikna så høgt oppe. Gruveteikningar var ein veldig spirituell ting for san-folket og det var berre sangoomane (tradisjonelle leiarar/healerar) som hadde lov å gjere det. Dei teikna ting dei såg når dei var i transe og snakka med forfedrene sine. Zuluane trur framleis på mykje av det same som san-folket.

Me fant nokre få gruveteikningar på vegen opp også, men dei var litt meir slitte enn dei øverste.

Eland (den største antilope-arten), er eit heilag dyr for san-folket, så derfor er mange av gruveteikningane av eland.

Me hadde flott utsikt denne turen også.

Teikningar av elandar, andre dyr, jegarar og sangoomas (tradisjonelle leiarar/healarar).

Ein jegar. For å få raudfargen brukte dei ein spesiell type krittstein og elandblod.

Dette ser ut som ein inskripsjon, men det er kritt-teikning dette også, dei har berre brukt ein anna type stein.

Guiden oppe ved gruvene kom frå landsbygda like nedanfor og var veldig oppteken av å ta vare på tradisjonen og historia. Han studerer i Pietermaritzburg, men noko ganske anna enn kultur og tradisjon; business studies (forretningsstudier). Eg måtte så klart spørre han litt om utdanning også, og spurte om barna på skulen like nedanfor lærer noko om tradisjonane og kulturen sin på skulen, eller om dei berre lærer meir moderne ting (slik tilfellet er i dei skulane eg har besøkt i Pietermaritzburg-området). Han sa at dei lærte ganske mykje om det, og at dei også hadde samarbeid med guidane i gruvene, som kom til skulen for å fortelje. Men dei lærer det ikkje på grunn av læreplanen, men på grunn av at lærarane og skulen er oppteken av det.

Her er fjellet Kamberg (Afrikaaner-navn, men det betyr det same på zulu), som er heilag for san-folket og zuluane. Dei kan ikkje peike på fjellet med peikefingeren, dei må bruke ei heil hand eller knyttneve, fordi det er fornærmande for gudane og forfedrene deira som høyrer til dette fjellet.

Etter fjellturen køyrte me mot Pietermaritzburg igjen, og stoppa innom Nottingham Road og åt deileg lunsj på ein koseleg kafe der. Mens me sat der byrja det å tordne og regne, så me var utruleg heldige med veret på fjellturane!

Fredag hadde me tenkt å køyre til Pietermaritzburg sin versjon av World's View, der ein får utsikt over heile byen (eg og Knut Are var der), men når me kom så langt kom tåka og regnet så det var ikkje så mykje vits i. Men me køyrte rundt i området der (som er eit veldig rikt område) og pappa fekk sjå den rike skulen eg har vore ein del på. På kvelden reiste me ut og åt på "stam-restauranten" vår, Spur, som ikkje ligg så langt unna der eg bur. Så reiste me på Harry Gwala-stadium for å sjå Maritzburg United mot Free State Stars. Me snakka om det heile veka at me hadde lyst på kamp (etter at me såg Maritzburg United-kamp på TV'n), men var usikre heilt til me kom til stadion, på grunn av veret. Men når me kom dit slutta det og regne, og me fant ut at me like godt kunne reise inn. Billettane kosta 40 rand, så det hadde ikkje vore krise om me måtte reise før den var slutt uansett. Maritzburg United ligg i toppdivisjonen i Sør-Afrika, og leiar serien akkurat no faktisk. Men dei er visst ikkje eit av dei beste laga, dei pleier å ligge meir på midten av tabellen. Det var ikkje så mykje folk der, men stemninga var god likevel med vuvuzela, synging og dans. :) Kampen enda 1-1, og den kunne ha vore meir spennande, men det var kjekt å vere på kamp uansett!

Etter at det endeleg slutta å regne på laurdag, gjekk me ein tur ned i sentrum for å ete lunsj, og resten av dagen tilbrakte me eigentleg inne framfor TV'n på grunn av dårleg ver. Men etter alt me har gjort denne veka, hadde me eigentleg fortjent det! ;)

No er eg tilbake i leilegheita igjen etter å ha vore med og køyrt pappa til flyplassen i Durban (Charles som eg bur hos, køyrte). Denne veka blir siste innspurt på feltarbeidet, men eg har eigentleg ikkje så mykje igjen. Det har vore veldig interessant å vere her og eg har lært mykje, men det skal bli godt å komme heim også! ;)

Besøk av ubaba (pappa)

2012-09-12T18:36:00.000+02:00

Sidan pappa skulle komme på besøk laurdag den 08.09, gjorde eg så mykje eg kunne av feltarbeidet i løpet av dagane før han kom. På onsdag var ein spesielt produktiv dag, der eg starta med eit besøk til Isidono (zulu for i nød) Educare i lag med grunnleggaren av Youth of Choice, Jubulani (han eg møtte på festivalen på søndag). Dette var ikkje ein del av feltarbeidet, men likevel veldig nyttig. Isidungo Educare er eit dagsenter/barnehage for foreldrelause og trengande barn i alder 1-6 år. Dama som starta det bygde ut huset sitt for tre år sidan, for å gi eit tilbod for desse barna. Ho får ikkje noko støtte frå staten, alt kjem frå eiga lomme og sponsorar. Det kan vere opp til 100 barn der, i eit lite, lite hus. Foreldra betalar 100 rand i månaden (ca. 77 kr), som skal dekke alt frå lønn til dei fire som jobbar der til mat og straum. Ho prøver å lære dei alfabetet, tal osv, og dei syng, dansar og leikar. Youth of Choice har sponsa barnehagen ein del, og Jubulani hadde med ballar til barna. Styraren sa at ho skulle ønske ho hadde meir leiker og ting på uteplassen, for no har dei berre ei huske og nokre bøtter og spadar. Området rundt var veldig fattig, der dei fleste husa var skur/rønner. Det var ein bra start på dagen å synge og danse med dei søte små! Eg smeltar kvar gong! På vegen til og frå spurte Jubulani meg mange utfordrande spørsmål i forhold til oppgåva mi og kva ungdommane eg intervjuar svarar, noko som fekk hjernen til å kverne og eg måtte tenke over mykje eg ikkje har tenkt over før.

Eigaren har dekorert barnehagen sjølv, og til mykje av pynten har ho brukt gamle blad, plastikkposar og liknande. Dette rommet brukar dei til eterom.

Dei eldste i barnehagen

Dei minste i barnehagen

"If you happy and you know it, clap your hands"

Litt seinare på dagen reiste eg til den rike skulen, der eg var til ca klokka ni på kvelden. Først hadde eg eit intervju med ein mannleg lærar, som opprinneleg kjem frå England. Etter det hadde eg fokusgruppe/diskusjonsgruppe med lærarar frå dei ulike skulane, bortsett frå ”middel-skulen” (dei starta med eksamen neste dag, så dei var ganske travle). Som eg har skrive før, ville eg ha denne fokusgruppa slik at forskinga mi kanskje vart litt meir deltakande, i staden for at eg skal prøve åleine å alanysere og finne ut kva utfordringane for dei er. Eg var veldig spent på korleis det skulle gå sidan eg aldri har gjort det før og lærarane ikkje kjente kvarandre. Det var litt nervøst og stille i byrjinga, men det kom seg etterkvart, og det utvikla seg til å bli veldig interessant. Ein kunne sjå at dei to lærarane frå den fattige skulen kom frå totalt forskjellig verd frå dei to lærarane frå dei to rike skulane, og at utfordringane var veldig forskjellige. Men det var nyttig for alle å kome saman, diskutere og kanskje lære noko frå kvarandre. Når diskusjonen var ferdig vart eg med han som har vore kontaktpersonen min på den rike skulen heim (han bur på skulen) og åt middag med han og kona som kom etter kvart, før eg reiste på eit av internathusa for å intervjue/snakke med nokon av grade 12 gutane. Dette viste seg å bli ei diskusjonsgruppe det også, for det var seks gutar samla og dei hadde ganske sterke meiningar om det eg spurte dei om. Samtidig var dei veldig ”guttete” og har tydeleg eit anna liv enn dei fattige, foreldrelause ungdommane eg intervjua på måndag. Det er veldig lærerikt og utfordrande for meg som intervjuar å snakke med så ulike ungdommar, for eg må heile tida tilpasse kva eg spør om og kva eg seier/korleis eg reagerer. Eg merka at eg av og til måtte halde meg litt i skinnet med tanke på nokon av svara eg fekk nokon av desse gutane, for poenget med forskinga mi er å få deira syn ikkje at eg skal sei til dei kva som (i følge meg) er rett og gale.

Torsdag og fredag intervjua eg to mødre på ”middel-skulen”, og det var veldig greitt å endeleg få litt foreldreperspektiv inn i oppgåva og. Eg veit ikkje kor mange foreldre eg får intervjue, for det er litt vanskelegare å organisere enn dei andre deltakrane, men eg får i vertfall nokon perspektiv. Det var drittver heile veka forresten, fram til laurdagsmorgonen når eg og Charles reiste til Durban for å hente pappa, då var det strålande sol.

Det var veldig kjekt og sjå pappa igjen, og han hadde ein bra tur sjølv om bagasjen hans ikkje kom fram. På måndagsettermiddag hadde me byrja å tenke at kofferten var borte for alltid, men etter å ha vore på flyplassen i Pietermaritzburg og snakka med ei hyggeleg og SERVICEINNSTILT dame (etter å ha snakka med sure, likegyldige folk på flyplassen i Durban fleire gonger), så kom endeleg kofferten måndagskveld!

Utpå dagen laurdag gjekk me ned til sentrum slik at pappa kunne orientere seg litt, og me reiste ut og åt på kvelden. Me gjorde mykje det same på søndag (kom ikkje i gong med så mykje mens me venta på kofferten, pluss at det var godt å slappe av og sole oss litt også!)

Statue av Mahatma Ghandi i sentrum. Ghandi vart kasta av toget i Pietermaritzburg fordi ein kvit mann likte ikkje at han sat på første klasse, og Ghandi ville ikkje på tredje klasse sidan han hadde betalt for første. Dette starta kampen hans mot rasesegregering.

Tinghuset. Pietermaritzburg har ein del flotte, Viktorianske hus frå kolonitida.

Slappar av med ei øl i skyggen etter mykje gåing i sentrum.

Måndagsmorgon (i dag) reiste me opp på flyplassen som sagt, og etter at me hadde snakka med ho dama om kofferten, leigde me bil. Me sette snuten mot Spionkop, som ligg over 20 mil utanfor Pietermaritzburg. Målet var Spionkop Battlefield, der det var eit slag mellom engelskmennene og boerane i 1900. Engelskmennene kom dårlegast ut av det og mista rundt 343, fekk 563 skadde og 187 vart tekne til fange, mens Boerane mista 68, fekk 134 skada og ingen vart tekne til fange. Sidan mange av dei falne var i frå Liverpool, har dette slaget betydd mykje for Liverpool fotballklubb, og i 1906 vart det bygd ei ny tribune på Anfield som vart kalla The Kop. Kop er forresten Afrikaansk og betyr ”bakketopp”.

På vegen dit køyrte me innom minnesmerket ved der Nelson Mandela vart arrestert for 50 år sidan, same plass som eg og Knut Are var på, og me køyrte ein del sidevegar med nydeleg natur.

Når du står langt unna ser du berre jernstenger, men når du kjem nærmare, ser du dette!

Lunsj på Wintonton

Nashorn sett frå vegen!

Spionkop Dam

Sebra sett frå vegen

Etter kvart kom me til Spion Kop, men det skulle vise seg at det ikkje var berre, berre å finne slagmarka! Det stod merka på kartet, men det var ikkje eit einaste skilt på den vegen me køyrte, som viste til slagmarka. Etter å ha køyrt ganske lenge fram og tilbake, og hit og dit, reiste me innom Spionkop Lodge. Der fekk me endeleg forklart vegen, og fekk og litt kort historie. Liverpool-supportarane har kjøpt ein minnesbenk som står på denne lodgen, til minne om alle supportarane som omkom på Hillsborough, heimebana til Sheffield Wednesday i 1989. Den 15.april kvart år, kjem det Liverpool-supportarar til denne lodgen, og dei reiser til slagmarka for å legge ned blomar.

Vegen me skulle køyre var ein heilt tilfeldig gardsveg, utan eit einaste skilt før me kom heilt opp til porten til slagmarka. Slagmarka ligg oppe på ein bakketopp med nydeleg utsikt. Me var ganske spent på om vår vetle leigebil ville greie å komme seg fram dit, for det var ganske gjørmete, humpete og sporete, men me kom oss både fram og opp.

Sjølv om det var ganske disig i lufta, var det nydeleg utsikt frå toppen, og me kunne sjå kvifor dei kriga om den plassen for ein hadde oversikt langt utover frå alle kantar. Etter iherdig innsats og ganske mykje tid for å finne denne slagmarka, var me veldig fornøgde når me stod på toppen der og såg utover. Det føltes som me var dei einaste på milsomkrets, for det var ingen andre å sjå nokon veg anna enn ein hest og nokre kyr. Ei ganske herleg kjensle i grunn.

Hovudminnesmerket til engelskmennene. Dei mista 343 menn i slaget, fekk 563 skadde og 187 menn vart tekne til fange.

Boer-minnesmerket. Dei mista 68 i slaget, fekk 134 skada og ingen teke til fange.

I morgon går turen til Antbear Guest House der me skal vere fram til torsdag. Håpar veret tillet nokre fine fjellturar i Drakensberg-fjella! :)

Imbila yeswela umsila ngokuyalezela – Do things for your self

2012-09-03T22:50:00.001+02:00

I byrjinga av veka var eg på ”middel-skulen” måndag og onsdag (fekk endeleg intervjua rektoren!) og tysdagen jobba eg heime for eg var blitt forkjøla. Onsdagskvelden reiste eg på treningssenteret ganske nærme der eg bur, og på torsdag var eg på universitetet og klatring på kvelden. Det var frykteleg varmt, så hendene vart sveitte og eg glapp heile tida. Ikkje vant med å trene i 30 grader!

Fredag var òg ein frykteleg varm dag, og etter å ha tilbrakt dagen på universitetet var eg frykteleg slapp og ør i hovudet. På universitet snakka eg ein god time med Volker, generelt om utdanning i Sør-Afrika. Det var godt å snakke med ein professor igjen! ;) Eg hadde tenkt meg på spinning på ettermiddagen, men det enda med ein litt for lang siesta i staden for. På kvelden reiste eg til Ascot Bush Lodge for å ete middag og sjå om det var noko liv på karaokekveld. Det har hengt lappar om det rundt omkring. Når eg kom dit var det ingen andre enn eigaren og dei som jobba der. Dei hadde hatt nyopning kvelden før, så då hadde det vore fullt. Det enda med at eg fekk snakke om sørafrikansk politikk og utdanningssystem heile kvelden og fekk gratis mat og øl, så turen var ikkje heilt mislykka! Men med tanke på at eg reiste dit for å prøve å bli kjent med folk, så var det litt mislykka! :p

Laurdag er det verkeleg ikkje mykje å fortelje om! Eg var på kjøpesenteret nesten heile dagen (ingen god ide på ein laurdag; stod i kø halvparten av dagen), og slappa av ’heime’.

I går var det ”Rainbow-festival” på rugby stadionen til PMB, som ligg rett nede i vegen for meg. Eg har sett plakatar henge rundt i byen lenge, så eg har vore fast bestemt på å reise dit ei stund. Festivalen var ei feiring av at sommaren er på veg (1.september er ”vår” i Sør-Afrika), og det var mange sørafrikanske artistar som skulle opptre, for det meste hip-hop. På billettane stod det at dørene opna klokka 10, men eg tenkte eg var lur og kjente til tid i Afrika, så eg venta ”heilt” til halv eitt. Det viste seg at eg ikkje er så kjent med tid i Afrika likevel, for konsertane byrja ikkje før rundt 5. Før den tid var det Dj’ar som spelte. Det var greitt i grunn for det var sol (men litt kald vind) og eg sat og snakka med nokre lokale jenter mens me venta. Dei fleste artistane som skulle opptre der hadde vore på konsert i Durban kvelden før, så det var ikkje alle som hadde komme seg etter det endå..

Etter kvart sat eg litt for meg sjølv og åt ute på grasmatta, når ein av fotografane kom bort til meg. Han viste meg det ’flotte’ bilete han hadde teke av meg mens eg åt pommes frites, og spurte kor eg kom i frå. Når eg svarte, sa han: ”Oh, Norway! Hvordan går det? Går det bra?” Det viste seg at han er gift med ei som heiter Stine frå Hammerfest som bur på Bekkestua, og at han skal flytte dit i oktober! Den forventa eg ikkje! Eg snakka ein del med han, og det viste seg at han er grunnleggaren av noko som heiter Youth of Choice. Det er ein organisasjon for ungdom der dei hjelper ungdommane med å vere aktive og arbeide frivillig i lokalsamfunnet. Han sa at eg berre skulle sei i frå viss eg ville bli vist rundt i byen eller viss eg hadde noko problem. Etter å ha søkt litt på Facebook i dag (måndag) spurte eg han (på Facebook) om eg kunne vere med å hjelpe til når dei har nokon aktivitetar. Det kunne eg, så på onsdagsmorgonen skal eg vere med dei når dei ska besøke foreldrelause og ’sårbare’ barn. Onsdag blir forresten ein travel dag! Etter at eg har vore med Youth of Choice, skal eg til den rike skulen for å først intervjue ein lærar, så skal eg ha diskusjonsgruppe med to lærarar frå kvar skule eg har vore på for å diskutere utfordringar og ulikskapar i utdanningssystemet og kva som kan gjerast for å minske gapet mellom fattig og rik (det blir spennande og litt skummelt! Aldri gjort noko slikt før). Etter det skal eg på middag hos han som har ’hatt ansvaret’ for meg på skulen (han og familien bur på skulen), og til slutt skal eg intervjue nokre av gutane i grade 12. Dagen kjem til å gå unna i vertfall!

Sidan eg hadde vore der nesten heile dagen, og skulle tidleg opp neste dag reiste eg heim relativt tidleg og fekk berre med meg tre band. Men eg har i vertfall komme meg ut denne helga og gjort ein innsats for å vere sosial! ;)

Det treng ikkje å vere masse folk for å danse!

Ei dansegruppe

AKA er tydlegvis veldig populær, spesielt blant damene!

African Motion

I dag (måndag) var eg på landsbyskulen utanfor Pietermaritzburg igjen, og vart henta tidleg av rektoren på skulen. Det var heldigvis ikkje like kaldt og tåkete som forrige gong, ingen daude dyr langs vegen, men det har vore ganske kaldt siste dagane (etter den intense varmen som var før helga blir 17-18 grader (med vind) kaldt!) Eg fekk tilbake nokon av spørreundersøkelsane frå lærarane (men ikkje så mange som eg hadde håpa på), og intervjua tre elevar. Som eg skreiv forrige gong eg var på denne skulen, så er det noko heilt anna å intervjue desse elevane her enn dei på dei andre skulane, og eg blir overraska over kor opne dei er mot meg berre gjennom ein kort samtale. Eg må heile tida tenkje over kva spørsmål eg stiller dei for det er ikkje alt som er like relevant for desse som for dei elevane som berre treng å bekymre seg over lekser og kanskje ein kjærast. To av elevane var foreldrelause (då passar det ikkje å spørje og grave så mykje om kva foreldra gjer og kva dei kan hjelpe dei med heime osv), og den eine guten sa at det var så vanskeleg å konsentrere seg om skulen for han var så sint. Han hadde draumar, men han klarte ikkje gjere noko med dei så lenge han var så sint. Jenta sa at det var vanskeleg å gå så svolten heile tida. Når eg snakkar med desse elevane, får eg lyst til å hjelpe dei på ein eller anna måte, men det er over 700 elevar på denne skulen der dei fleste har problem på ein eller anna måte, så ein føler seg litt hjelpelaus.

Geitekilling på skuleplassen

Ei høne på skuleplassen

Eg skulle eigentleg intervjue rektoren på skulen i dag, men slik som rektoren på ”middel-skulen”, så var han veldig oppteken heile dagen. Han var så oppteken at me ikkje kom oss der i frå før over 1 time etter at me eigentleg skulle. Det var ein ting eg byrja å lære i Zambia, TIA (Time in Africa) som ofte inneber venting, men dette opphaldet har eg verkeleg fått praktisert det! Men eg prøver så godt eg kan å gjere noko konstruktivt mens eg ventar, lese teori, transkribere, skrive notat, osv, men ein blir lei av å vente likevel! :p Når me kom tilbake, køyrte me halve byen rundt for å hente dotrene hans på to skular, før han køyrte meg heim.

Resten av veka går med på å samle inn siste rest av data (har nesten alt eg treng i løpet av denne veka, manglar berre intervju med rektoren på landsbyskulen og nokon foreldre), og vente på at pappa kjem på laurdag! :)

Cape Town

2012-08-27T20:33:00.000+02:00

Byrjinga av veka gjekk med på forsking på ”middelskulen” på måndag (rektoren har aldri tid til intervju så eg brukar mykje tid på å vente på at han skal få tid), frisør (stripa og stussa det, fornøgd med resultatet og billeg var det) og transkribering på tysdag, og onsdagen var eg på universitetet og på ein av dei rike skulane. På torsdag tok eg turen til Cape Town.

Flyet gjekk ikkje før 17.00, men transporten eg skulle ta gjekk klokka 10, så det vart ein ganske lang reisedag. Offentleg transport her i Pietermaritzburg er elendig. Nesten alle har bil, og dei bussane som går, går tidleg, tidleg om morgonen (04.30) eller for seint til at eg hadde rukke flyet. Transporten eg tok er ein shuttle frå Underberg til Durban, via Pietermaritzburg. Eg trudde den gjekk i frå sentrum der alle bussane går i frå, så eg venta der (eg trudde det var ein minibuss eg skulle ta, men det var ein heilt vanleg bil). Men når eg ringte dei viste det seg at dei reiste frå ein heilt anna plass. Heldigvis kom dei og henta meg. Eg vart sittande å vente ganske lenge, og mens eg sat der kom det ei søt gammal dame og sette seg med meg. Ho var veldig hyggeleg og spurte meg om alt mellom himmel og jord, før ho plutseleg byrja å snakke om dommedag og ”den verkelege meininga med Bibelen”. Det viste seg at ho var frå Jehovas Vitne og at ho ville selge meg blada dei har. Ho traff dessverre feil person, så eg avslo høfleg. Ho sa at det var greitt, men kva enn som skjedde med ein her i livet så skulle eg vite at det var på grunn av dei valga eg tok, så ynskte ho meg ein fin dag :p Rett etterpå kom det ein journalist som ville spørje meg spørsmål om presidentkampen i ANC (dei skal velje leiar i desember). Eg sa at det kunne ho gjerne gjere, men at eg berre visste om Jacob Zuma som kandidat (han er president no). Det vart ikkje noko intervju for ho måtte springe og flytte bilen som stod i vegen for ein buss.

Etter kvart kom transporten min og eg kom meg på flyplassen.

Deileg lunsj på flyplassen

Flyet mitt landa i halv åtte tida, og eg tok ein taxi til Trill Road i Observatory. Der bur Sara i eit hus med 10 (trur eg) andre (tre jenter og resten er gutar og dei kjem frå mange forskjellige land). Det var veldig greitt der, ho hadde eit stort rom og felleskjøkkenet og stova var ganske stor. Me reiste ut ganske fort for å få i oss litt mat, ilag med Michael frå USA og Richie frå Irland. Eg og Sara åt Springbook (ein antilopetype), noko som var veldig godt. Etter det spelte me litt biljard før me reiste og la oss.

Neste morgon stod me opp klokka 07.00 fordi me skulle på vintur. Me vart henta ca halv ni. Me reiste ilag med ei som arbeidar på ein backpacker like oppe i gata som Sara kjenner (Adelade) og andre turistar. Adelade er i frå England, men har budd i Sør-Afrika sidan ho var 14 (ho har budd ikkje så langt unna Pietermaritzburg faktisk, så ho har gått på vidaregåande her). I 10-tida kom me til første vinfarmen og lærte alt ein skal gjere når ein smakar på vin. Det var veldig interessant og vinen var god. Me var på i alt fem vinfarmar den dagen og fekk smake på mykje forskjellig vin, så resten seier seg sjølv. :p Vinområdet utanfor Cape Town er veldig fint med nydelege fjell og natur. På ein av farmane fekk me òg smake på mykje forskjellige ostar og på ein anna vinfarm åt me lunsj.

Desse geitene lagde veldig god geitost!

Ein cameleon i dårleg forkledning

Beyerskloof Pinotage

Table Mountain frå Table View (utafor Cape Town)

Lions Head og Lions Rump i solnedgang

På kvelden reiste me ut i Long Street for å treffe Pricilla, som er ei anna jente som arbeidar på backpackeren oppe i gata for Sara (Sara budde der første veka). Der åt eg og Sara to gode pizzaer; Mandela og Obama. Mandela var så klart best, men Obama var ein god nummer to! ;) Etter kvart møtte me Simon som Sara bur med og to venninner av han (alle tre frå Sveits). Me var på konsert med tre forskjellige band, dansa og kosa oss. Kvelden enda dessverre ganske dårleg, for ei lita stund etter at eg hadde sendt ein sms til Knut Are, oppdaga eg at begge telefonane mine var borte frå veska mi (iphone og ein gammal Nokia. Eg hadde to fordi Knut Are ikkje får motta sms frå det Sørafrikanske nummeret mitt). Då vart kvelden brått slutt og me reiste heim igjen. Eg hadde veska på meg heile kvelden, men det var veldig fullt der og ein periode vart eg skubba litt fram og tilbake, så då har vel nokon nytta sjansen. Utruleg kjipt! Ei anna venninne av Sara opplevde akkurat det same når dei var ute for to veker sidan.

Neste dag var første prioritet å komme seg til politistasjonen slik at eg fekk anmeldt tjuveriet (for forsikringsselskapet). Etter det tilbrakte me faktisk heile dagen i sentrum utan at me gjorde så veldig mykje. Trøtte og sletne kan du sei. Eg fekk kjøpt meg ein enkel Samsung til ca 180 kr og eit nytt sim-kort, og me åt sebra (!) til lunsj. Eg har aldri ete sebra før, så det var veldig spennande å smake. Det er vanskeleg å beskrive kva det smakte, det smakte ikkje som noko anna, men var utruleg mørt og godt! I seks tida møtte me dei tre frå Sveits og Michael på Long Street Cafe, åt ein enkel middag før me reiste på Long Street Backpackers der dei to sveitsiske jentene budde. Der var det reagge-konsert med eit Sørafrikansk band, Jampara.

Skikkeleg rastafari-band

Etter det reiste me tilbake til Observatory og spelte litt biljard før det vart ein tidleg kveld.

I dag åt me ein god frukost på ein liten kafe like ved Sara, og resten av dagen har gått med på reising og avslapping i leilegheita.

Ngingedwa - Eg er aleine

2012-08-19T20:56:00.000+02:00

Ei veke har gått sidan Knut Are reiste, og eg har overlevd så langt! ;) Vekedagane gjekk veldig fort, men helga har vore ganske seig sidan eg ikkje har blitt kjent med nokon i nærheiten og ikkje har hatt så mykje å finne på. Fekk vite i går at pappa tek turen 08.september, så då vart eg veldig glad! Han har vore litt fram og tilbake og eg var byrja å tru at han ikkje kom til å komme, men plutseleg bestilte han billettar til Durban og blir ca ei veke :)

Denne veka har eg vore innom alle skulane eg skal bruke i oppgåva mi, og det har vore som ei reise til ulike verdenar! På måndag reiste eg til "lågare-middel klasse" skulen og tilbrakte dagen der. Skulen har 1500 elevar, og området rundt er eit gammalt industriområde. Under apartheid vart folk (i hovudsak "farga"/"coloured") flytta hit av regjeringa, for å arbeide i industrien. Dei måtte betale ganske høg leige for husa, men fekk aldri kjøpe dei sjølv. Ein del av husa har heilt grei standar, men ein del av dei er "informal settlements" - skur. I 1994 fekk dei fleste ei ganske billeg leige, som ganske fort gjekk over til nedbetaling og dei fleste eig husa sine sjølv no. Skulen var før ein skule kun for "farga", men er i dag ein skule for svarte, farga, nokon indarar og ein kvit elev. I lærarstaben er det ingen kvite (sjeldan at kvite arbeidar på fattigare skular). Skulen har problem med dop, vald og diverse blant elevane, noko som har mykje å gjere med samfunnet rundt. Skulen prøver så godt dei kan å arbeide med samfunnet rundt for å få dei meir involvert, blant anna så arrangerte dei ein korfestival på onsdag i samfunnshuset i området (for første gong). Då stilte ulike barneskular og vidaregåande skular opp til korkonkurranse, og alle var velkomne til å høyre på. Dette var og ein "fund raiser" for skulen. Eg var med på dette og hadde det veldig gøy. Skulane som kom på første, andre og tredje vart heilt ville og jubla, skreik, sang og dansa. Kora var utruleg flinke og eg fekk gåsehud fleire gonger. Alle sang ein engelsk sang (kristen) og ein afrikansk (sikkert også kristen). Dei kosa seg heile tida, men ein kunne spesielt sjå når dei sang sin afrikanske sang, så lyste dei opp og publikum jubla og dansa med. Etter konkurransen tok eg ei øl med nokon av lærarane på skulen. Smågalne folk, men veldig artige. Dei snakkar veldig fort, veldig høgt, i munnen på kvarandre og med ei dialekt eg tykkjer er litt vanskeleg å forstå, men eg lo når dei lo og satsa på at det gjekk bra! :p Ei av lærarane har sonen sin på skulen rett nede i gata her, så eg får sitte på med ho fram og tilbake kvar gong eg skal på skulen. Veldig praktisk og greitt å sleppe og ta taxi heile tida! (Savnar zambiske taxisjåførar! Desse er dyre og mange av dei er sure).

Det meste er forskjellig på denne skulen frå dei to rike skulane eg har vore på. Som sagt er 'rasefordelinga' både blant personal og elevar ganske forskjellig, beløpet foreldra må betale er det STOR forskjell på (her betalar dei eit relativt lite beløp, mens nokon slepp å betale og får mat frå staten gjennom "feeding-scheme"). Ein anna forskjell er miljøet mellom lærarane. På dei to rike skulane var alle veldig høflege og korrekte mot kvarandre, mens her er dei veldig tøffe i språket mot kvarandre, tullar mykje, er høglydte og ler mykje. Eg tilbrakte ein god del tid på lærarrommet når eg var på skulen måndag og onsdag, mens eg venta på folk å intervjue osv, og høyrte nokon ganske utrulege historiar om ting som har skjedd på skulen (blant anna nokon lærarar som har blitt trua av elevar, ein vart det på onsdag faktisk, demotiverte elevar, rusproblem, osv). Til å byrje med tenkte eg, veldig norsk pedagogisk, at kanskje kulturen dei hadde seg i mellom var med på å påverke korleis elevane oppførte seg. Men etter å ha høyrt meir historiar om korleis miljøet utanfor skulen er, forholda nokon av elevane veks opp i (utan foreldre, med foreldre, men foreldre som mishandlar, ikkje er heime, rus, valdtekt, kriminalitet, osv), i tillegg til at det er 1500 elevar og i nokon klasserom over 70 elevar og ein lærar, så byrja eg å tenkje at det kanskje heller er slik at lærarane må vere slik for å overleve på skulen. Dei seier det sjølv også, når du er ny på skulen og skal byrje å undervise så må du vise den styggaste sida av deg sjølv for å vise elevane at du også kan vere tøff i trynet. Så kan du etter kvart byrje å vise den skikkelege sida av deg sjølv. Samtidig er det mange av lærarane som har arbeida på denne skulen i mange år, og som ikkje kunne ha tenkt seg noko anna. Eg må sei at eg beundrar desse lærarane som arbeidar her og kor mykje omtanke dei viser angåande forholda elevane deira lev i. Samtidig som dei er lei seg for at dei ikkje kan hjelpe alle og at det er umogleg for dei å kjenne alle elevane ein-til-ein med mindre dei kjem til dei med problema sine, sidan dei som sagt har så mange elevar i klassa. Det er og ganske stor forskjell på rektorane. På dei to rike skulane har rektorane ei meir lik rolle som rektorar heime. På middelskulen er rektoren nesten som ei vaktbikkje, som kjem på høgtalaren kvar gong han ser at nokon ikkje har gått inn til time eller høyrer bråk. Han er og ganske disiplær, og det er ofte elevar (og av og til foreldre) blir kalt inn på kontoret hans. Samtidig har han ein enorm omtanke for elevane og miljøet rundt, og har arbeida på denne skulen i veldig mange år. Skulen treng nok ein mann som er streng.

Eg har fått gjort ganske mykje på denne skulen i løpet av veka. Eg manglar intervju med rektor (som er supertravel heile tida med personalmangel, disiplinering, klassebesøk osv), nokon fleire elevar og ein eller to lærarar.

På tysdag var eg innom dei to rike skulane, på den eine intervjua eg ein lærar og på den andre var eg berre innom for å hente nokon spørjeundersøkingar. Sidan dagen ikkje vart så lang, kom eg meg endeleg på klatring, som er noko eg har planlagt sidan før eg reiste ned. Eg gjekk ut i frå at det kom til å bli tungt, men ikkje at det kom til å bli så tungt! Den siste turen eg klatra var armane heilt gele og eg hadde null sjans til å klatre meir! Men det var gøy å gjere noko nytt!

Torsdag tok eg meg ein "fridag" frå forsking, og reiste på Universitetet for å lese i staden for. Volker (professoren som tok oss med til fjella) har ordna eit eige kontor til meg og tilgang til biblioteket! Superglad for det, håpar berre eg får litt meir tid til å bruke det etter kvart (veldig travelt å reise rundt og forske heile tida, rekk nesten ikkje å fordøye noko av det ein samlar inn). Eg fekk ein liten krisesituasjon når eg sat og las på torsdag, og byrja å tenke at eg ikkje fann ut noko nytt i forskinga mi, og når eg reiser heim igjen er det for seint, for då må eg ha alt stoffet klart. Eg tykkjer det er veldig vanskeleg å vite kva eg skal grave djupare ned i; kva som er interessant, og kva som ikkje er så interessant, når eg gjer intervjua mine og eg føler av og til at alt eg finn er sagt før. Eg bestemte meg for å prøve å få samla to lærarar frå kvar av skulane til ei fokus/diskusjonsgruppe, der dei kan snakke om kva hovudproblema er og kva som må gjerast for å minske gapet mellom dei fattige og dei rike elevane. Dette vil og gjere oppgåva mi meir deltakande, i staden for at eg som ein utanforståande skal sei kva som er og ikkje er problemet etter å ha analysert ein-til-ein intervju. Eg sendte mail til dei to rike skulane, og dei er med. Eg skal snakke med "middelskulen" i morgon, og den fattige skulen (som eg reiste til på fredag) er også med!

På fredag reiste eg som sagt til den fattige skulen eg skal bruke i prosjektet mitt. Det var ein veldig kald og regntung morgon (10 grader), stor forskjell frå onsdag når det var 34 grader! Skulen ligg ca ein time utanfor byen, me køyrte forbi der på veg tilbake frå fjella forrige veke. Rektoren bur i Pietermaritzburg, så han kom og henta meg. På denne skulen betalar foreldra ingenting for at ungane skal gå der, og mange er på "feeding-scheme". Skulen har 760 elevar ca og 23 lærarar. Området rundt denne skulen er veldig fattig, men er framleis ikkje blant dei fattigaste for skulen er ikkje i eit skur og dei har straum og vatn. Dei har mykje problem med rus, elevar som blir foreldre, foreldrelause elevar, osv.

Eg fekk gjort mykje i løpet av denne dagen, intervju med tre lærarar, undersøking i to klassar og intervju med tre elevar. Når eg intervjua desse tre jentene som går i grade 12, så måtte eg omformulere nokon av spørsmåla i forhold til kva eg har gjort med alle dei andre elevane. Dette var fordi at to av jentene var foreldrelause, der den eine var ansvarleg for husholdning, mens den andre hadde ein eldre bror, og den siste mista far sin i juli. Då er det ikkje alle spørsmåla på intervjuguiden min som er like relevante for dei. Når eg spure kva hovudutfordringa deira var, svarte den eine foreldrelause jenta at det var mat. Det var ofte ho kom på skulen uten å ha ete nokon ting, og ofte var det einaste ho åt, det ho får på skulen. Ein anna ting som var interessant med desse intervjua, var at alle tre jentene var så opptekne av utdanning ikkje berre for at dei ville få ein god jobb (som ofte er svaret frå dei rikare elevane), men fordi dei ville få ein god jobb slik at dei kan forbetre forholda for familien sin. Dei ville bygge nye hus og sørge for mat, og flytte til eit anna område. Ikkje åleine, men med familien. Dei ville også forbetre forholda for heile samfunnet sitt. Etter denne dagen følte eg at oppgåva var på rett veg igjen.

Frå august og fram til oktober har alle elevane i grade 12 (på den fattige skulen) ekstra lange dagar og undervisning på laurdag (dei skriv eksamen i november). Rektoren sa at grunnen til dette var at mange av elevane ikkje hadde moglegheit til å studere etter skulen. Nokon var ansvarlege i husholdning og måtte sørge for mat og stell av yngre søsken, nokon var unge mødre, andre hadde foreldre som inviterte folk heim til fest (hugsar ikkje ordet for det, men det er noko som ein del gjer i dei fattige områda. Det er akkurat som dei har bar heime, der folk betalar for å drikke der), osv. På rikare skular der elevane bur på internat, har elevane ofte leksehjelp på ettermiddagen, og dei har berre skulen å bekymre seg over. I tillegg har mange av desse elevane så store personlege problem at dei treng ekstra tid. Så det er eit forsøk på å hjelpe elevane med å få litt bedre resultat på avsluttande eksamen, for forskjellen er stor frå dei rikare skulane. Eg spurte rektoren om lærarane får noko ekstra lønn for dette, men det gjer dei ikkje. "They do it for the love of teaching".

Nedanfor kjem nokon bilete av dei ulike skulane, berre for å gi eit lite innblikk i skilnaden mellom dei.

Eg anar ikkje kor mange mål med eigedom den rikaste skulen har, men det er stort! Skulen har og mange bygningar, alle elevane bur på internat, og dei fleste lærarane bur på skulen i eigne hus.

Biblioteket og teaterbygningen.

Utsikt over litt av tomta. Skuletomta strekk seg heilt ned til elva nedanfor bakken der.

Ein av lærarane har planta ein hage med berre indigenous (lokale) planter

Eit av internathusa. Skulen har maks 24 elevar i ein klasse.

"Middelskulen". Bygningane er heilt greie utan i frå, men dei er kalde om vinteren og varme om sommaren, og skulen manglar mykje av basistinga dei treng. I tillegg er mange av klasseromma overfylte, med over 70 i ein klasse.

Under taket der får dei fattigaste mat sponsa av staten.

Biblioteket på den rike skulen. Dei har eit stort bibliotek med to faste ansatte. Dei har også fleire datamaskiner.

Biblioteket på den fattige skulen. Alle bøkene dei har er donert frå universitet og folkebibliotek, noko som vil sei at bøkene er gamle og ikkje veldig relevante for vidaregåande elevar. I tillegg er ein del av biblioteket blitt gjort om til personalrom, for personalrommet dei har er alt for lite. Det er ingen som arbeidar her fast. Læraren som har ansvaret for biblioteket sa ho hadde så lyst til å få meir tid til å arbeide der, og ho ville lære elevane korleis dei skulle samle informasjon utan å plagiere. Dei som er så heldige å få stipend til å gå på universitetet kan ikkje å samle informasjon eller å bruke ei datamaskin.

Det var veldig dårleg ver når eg var på den fattige skulen, så eg fekk oppleve kor frykteleg kalde romma blir. Skulen manglar det meste, og har som middelskulen ein del overfylte klasserom, mens andre er ok størrelse på. Mange av elevane som svarte på spørreundersøkinga mi var over 20 år, noko som vil sei at dei har måtta gått opp igjen fleire gonger.

Når me reiste var skulen full av geiter (ikkje bilete av det), og me køyrte til og med over ei geit på veg heim! :( Det var så tåkete at me såg ikkje den (eg trur den allerede var overkøyrt). Når me reiste dit om morgonen låg det ein stor, død hest i vegen! Ikkje ein bra dag for dyr.

Kontoret mitt!

På fredagskvelden reiste eg på klatring igjen, og denne kvelden var det "Women's night", noko som betydde gratis klatring. Det var ganske mykje folk og det var kjekt å treffe litt folk.

Idag reiste eg til ein anna park, denne gong Wylie Park. Eg leste på internett at det skulle gå an å gå opp til World's View (utsiktspunktet me stoppa på, på veg til fjellet). Problemet var at det var ingen skilt langs stien i det heile teke. Vegen delte seg på ein plass, og den vegen eg valte gjekk bort til bilvegen. Det var så varmt (34 grader fann eg ut etterpå) at eg orka ikkje å gå heile den andre vegen. Men eg fekk litt utsikt likevel! :)

Denne veka blir nok for det meste tilbrakt på "middel-skulen", før eg reiser til Cape Town for å besøke Sara på torsdag! Sara går i klassa mi og gjer forsking i CT ein mnd før ho reiser til Uganda i September. Gledar meg veldig til å treffe ho igjen, snakke om oppgåva, og vere litt sosial utanfor skulane igjen!

Kusa Kusa (Everyday is different)

2012-08-12T21:42:00.001+02:00

I dag blir det mykje tekst og mange bilete. Tatt ein evigheit å få laste dei opp. Nokon av bileta er litt små, men skal bli større når du trykker på dei.

Leilegheita mi

Måndag, 06.08.12
Etter ei strålande strandhelg i Amanzimtoti, var det tilbake til kvardagen igjen. Måndag reiste eg til ein av dei dyraste skulane i sørlege Afrika! Foreldra her bruker rundt 2 millionar i året på utdanninga til barna sine (inkludert internat, treningsutstyr, mat osv). Knut Are køyrte meg dit på morgonen. Skulen ligg i eit gardsområde ca 30 minutt utanfor Pietermaritzburg sentrum. Skulen har eit STORT inngjerda område med mange flotte, eldre bygg. Eg fekk ein skikkeleg Harry Potter følelse når eg kom inn der, med andre ord ein veldig britisk skule. Det er ca 500 elevar frå grade 8. – 12. der alle bur på internat. Når dei byrjar på skulen blir dei utdelt ulike hus, og desse husa utgjer visst mykje av identiteten deira mens dei er på skulen (sa eg Harry Potter??). Forskjellen blir ubeskriveleg stor frå ”rønneskulane” mange av skuleelevane i landet går på, i klasserom med opptil 70 elevar, ikkje nok skulebøker, materiell, mat, lista er lang.

Etter å ha køyrt eit godt stykke inn på skuleområdet fann me biblioteket og Knut Are slapp meg av. Han reiste tilbake for å levere bilen, mens eg tilbrakte dagen på skulen. På biblioteket møtte eg kontaktpersonen eg har hatt på skulen. Grade 11 kom så til biblioteket for å jobbe med ei oppgåve i Life Orientation, og eg fekk delt ut spørjeundersøkinga mi. Det var litt rart å reise frå ein rein jenteskule til ein rein guteskule, men høflegheita var den same; ”Hello mam” (får ein ikkje til å føle seg gammal.. :p) sjølv om gutane var litt meir høglydte og tulla meir enn jentene. I nitida reiste eg til rektoren for å intervjue han. Eg vart møtt av eit stort kontor og ein mann i dress og slips. Rektoren var veldig hyggeleg og interessert i oppgåva mi (eg har maila ein del med han først), og eg fekk mykje spennande ut av han både om utdanning og samfunnet generelt.

Etter intervjuet spurte eg kontaktpersonen min om out reach programmet eg hadde lest skulen har. Han tok meg med dit og eg snakka ei stund med han som er dagleg leiar der. Skulen stiller med lokale og materiale, men sjølve drifta er avhengige av donorar. Programmet har drive på i 11 år, og har samarbeid med fleire fattige skular. Dei som arbeidar der er stort sett pensjonerte lærarar som har arbeida på den rike skulen. Hovudområda dei hjelp til med er naturfag, matte og data, og dei trener opp lærarane i dei fattige skulane innanfor desse områda. Etter ein lang samtale om kva programmet driv på med, med dagleg leiar, reiste me i naborommet for å treffe ein av mattelærarane som arbeidar der og for å drikke te. Kontaktpersonen min spurte ho om eg kunne vere med ho når ho skulle reise til ein av skulane neste dag. Det kunne eg og ho skulle hjelpe meg å finne ulike kontaktar. Seinare på dagen delte eg ut spørjeundersøkinga til to grade 12, og hadde gruppeintervju med 4 grade 11-elevar.

Tysdag, 07.08.12
Tysdagsmorgon vakna eg til høljeregn. Taxien kom og henta meg 06.20 for å køyre meg til Wembley (ein bydel i Pietermaritzburg) der eg skulle møte mattelæraren for å bli med ho til landsbyen ho skulle besøke. Der vart eg teke i mot av hushjelpen (noko dei fleste har her), og ho gjekk for å hente læraren. Det viste seg at turen var avlyst på grunn av SNØ! Fleire vegar mellom Johannesburg og Durban var visst stengt på grunn av snø, og om så me kom fram dit me skulle ville verken elevar eller lærarar møte opp på grunn av snø og kulde. Eg tilbrakte litt tid der og åt frukost med ho og mannen, før ho køyrte meg tilbake. Mens eg var der ringte ho ein av rektorane ho samarbeida med og avtalte at han skal ta meg med til sin skule neste veke (ein fattig skule utanfor Pietermaritzburg). Rektoren bur i PMB, så eg kan sitte på med han. Seinare på dagen fekk eg endeleg tak i ein anna rektor som eg har prøvd å få tak i sidan mai (ein rettleiaren min kjenner), og eg skal møte han på måndag. På ettermiddagen gjekk eg i regnet bort til Universitet for å treffe Volker Wedekind. Han er ein professor eg kom i kontakt med gjennom Stephanie Matseleng (ho eg skulle treffe i Johannesburg). Han skal skaffe ein plass eg kan sitte å arbeide på og tilgang til biblioteket. Han viste meg rundt på skulen før me køyrte for å hente son hans, Max. Skulen strekkjer seg over eit stort område med mange ulike avdelingar. Han køyrte meg heim etter at me hadde henta sonen. Han sa han kunne ta meg og Knut Are med på ein køyretur torsdagen viss veret var betre.

Onsdag, 08.08.12
Dagen starta med høljeregn, med etter kvart letta det. Me bestemte oss for å reise ein tur ned i sentrum for å sjå oss rundt. Først prøvde me å finne bussbillett til Durban til fredag, men fant berre bussar som gjekk 05.00 om morgonen.. Så tok me turen til Natal Museum. Der var det både utstillingar av mange ulike dyr, og interessant utstilling av Pietermaritzburg si historie, alt i frå historia til dei første afrikanarane, dei første indarane som kom, engelskmennene og boerane, til apartheid historie. Dei hadde òg ein fotballutsilling i forbindelse med VM i 2010.

Etter dette gjekk me rundt i byen. Målet var togstasjonen der me såg etter ein statue av Mahatma Ghandi (han vart kasta av toget i PMB under apartheid, og dette fekk han til å bestemme seg for å kjempe mot apartheid i Sør-Afrika), men denne fann me ikkje. (Me vart veldig svoltne på vegen, så leita ikkje så godt heller :p)

Torsdag, 09.08.12 (Nasjonal kvinnedag/fridag i Sør-Afrika – kvinner protesterte i Durban mot passlova (afrikanarar måtte gå rundt med pass over alt dei skulle) under apartheid)
I halv-eitt tida kom Volker og Max og henta oss, og me starta ”road-trippen” vår. Målet for turen var Drakensberg og me var på jakt etter snøen! Drakensberg er på UNESCO’s World Heritage liste og er eit fjellområde ca 1 time utanfor PMB. Først stoppa me på ”Old Road Worlds View” der me fekk utkikk over heile PMB. Der såg me korleis byen hadde blitt rasedelt under apartheid. Dei indiske var plassert heilt til venstre (frå der me stod) for byen, dei kvite i sentrum og dei svarte i homelands til høgre. Målet med delinga var at rasane ikkje skulle ha noko med kvarandre å gjere. Byen er meir blanda no (svarte og indarar flyttar til rikare, kvite område), men områda er framleis dominert av dei rasane som vart plassert der under apartheid. I dette området var det store, flotte hus eller villaer, meir som amerikanske ranchar.

Etter dette køyrte me til Howick, der Nelson Mandela vart arrestert 04.08.1962 og deretter hamna i fengsel i 27 år.

Forrige laurdag, 04.08 (50 år etter) vart det avduka ein ny skulptur på denne plassen. Til å byrje med såg det berre ut som høge stålpinnar, men når ein kom nærmare og stod på ein bestemt plass, såg ein ansiktet til Madiba. Stilig! I bakgrunnen såg me dei snødekte fjella. Nydeleg.

Me køyrte så høgt opp me kom utan å sette oss fast (grus/sandveg + smelta snø = gjørme) og gjekk ut for å leike i snøen! Me hadde snøballkrig og laga snømann. Det vart artig å høyre reaksjonen til Max etter kvart som me kom nærmare snøen og alle spørsmåla han hadde. Han har sett snø i Europa (dei har familie i England og Frankrike, og har nettopp besøkt Tyskland), men ikkje i heimlandet sitt. Det var MANGE andre som tenkte det same som oss denne dagen. I Noreg jaktar me sola, i KwaZulu-Natal jaktar dei snøen. Nesten alle bilane hadde til og med plassert store mengder på panseret som dei tok med seg ned frå fjellet :p

På veg tilbake igjen køyrte me gjennom dei svarte ”homelands”, ein stor var Edendale, noko som var ein STOR forskjell frå det rike, kvite området me køyrte gjennom på veg til Drakensberg. Her var det ”townshipar” med rønner og hus.

På veg heim reiste me innom Volker og drakk te med han og kona hans.

Ein gigantisk avokado eg fekk av Volker, som hadde dåtte ned i hagen hans.

Fredag, 10.08.12Fredag tok me taxi til Durban slik at Knut Are skulle få sjå byen før han reiste heim igjen. Me visste ikkje heilt kor me skulle, så me bad taxien sleppe oss av i sentrum.

Der var det stappfulle gater (kræsja i folk når me gjekk), så sidan me gjekk rundt utan mål og meining fann me fort vegen ned til stranda.
Der var det ein lang strandpromenade (fleire km lang). Me gjekk på denne ganske lenge for å sjå oss om, før me gjekk til ein restaurant Volker anbefalte oss. Den ligg på ein pir slik at ein sit over bølgjene og har nydeleg utsikt. Denne restauranten ligg rett attmed Sea World, så me tok turen dit etterpå. Der hadde dei eit stilig og bra gjennomført akvarium inne i eit gammalt, stort skipsvrak. I tillegg hadde dei ulike utstillingar med haiar, pingvinar, selar og delfinar. Me fekk med oss delfinshowet. Delfinar er alltid stas

Laurdag, 11.08.12
Laurdag var dagen kommen. Knut Are måtte tilbake til Noreg igjen. Me kom (alt for) tidleg på flyplassen, så vart sittande ute der ei stund og vente. Flyplassen er ca same størrelse som Haukåsen (Sogndal flyplass), så det var ikkje mykje å finne på der, men sola skein så me sat ute og nøyt den. Det var ganske rart og sjå flyet lette utan meg i det. Me har ivertfall hatt tre supre veker, der me har sett og gjort mykje i tillegg til at eg har fått gjort ein god del skulearbeid. Ikkje verst! ;) Når eg kom tilbake til leilegheita tok eg meg ein treningstur i området. Ein (av mange) forskjellar her frå Noreg, er at absolutt alle hus og bygningar er inngjerda med høge murar og/eller piggtråd på toppen. På enden av gata eg bur i er det eit stort idrettsanlegg, men sidan det er vaktar og gjerdingar rundt og ligg attmed ein skule tør eg ikkje gå inn på den før eg har forhøyrt meg om alle kan bruke den eller om den berre er for skulen. Hadde eg sett eit slikt idrettsområde heime, hadde eg brukt den utan å nøle, om så den låg på ein skule.

Inngangen og hagen 'min'.

Søndag, 12.08.12
Etter å ha vaska litt kle the African way (for hand, med tilhøyrande blemmer på knokane), tok eg turen til Botanisk Hage. Den er ein av åtte botaniske hagar i Sør-Afrika. Der var det mange flotte stiar og nydeleg natur, og eg fekk til og med gått litt i oppoverbakke. ;)

I ettermiddag var eg på joggetur i området der eg hadde eit elegant fall midt i bustadområdet der eg bur, trur det stod til 10 i stil! Sidan eg får vondt både her og der av å jogge på asfalt spring eg på plenen inntil murveggane. Nokon hadde festa ein grøn ståltråd til treet sitt som eg hekta meg fint inn i og hamna pladask på handledd og kne. Trur eg hadde fått mindre vondt hadde eg sprunge på asfalten! :p Kvelden skal gå med til transkribering av intervju (skrive av ord for ord kva som er sagt på opptakaren). Det tek så uendeleg lang tid!

Shalabais

Sanibona! Ngaleli sonto ngina...

2012-08-04T17:37:00.001+02:00

("Hallo! Denne veka har eg.... (på zulu))

På måndag reiste me frå Livingstone til Johannesburg, og deretter til Pietermaritzburg. Me landa 19.00, og eigaren der eg bur kom og henta oss på flyplassen. Han køyrte oss til Ridgeway Close, som skal vere heimen min fram til slutten av september.
Margie (den andre eigaren) hadde laga sandwich til oss og viste oss rundt i den vetle, koselege leilegheiten 'min'.

På tysdag gjekk me litt rundt i området Scottsville som eg bur i, før eg reiste på ein "independent school" (privat skule) for jenter, som eg har brukt som pilotskule denne første veka. Den ligg ikkje langt unna der eg bur. Der tok deputy headmasteren meg godt i mot, og me avtalte korleis veka skulle bli. Det var veldig uvant for meg å gå rundt på denne rike skulen. For det første fann eg nesten ikkje inngangen, for heile skuleområdet var inngjerda (slik alle eigedommar i Sør-Afrika er på grunn av sikkerheit). Inne på skuleområdet minna det meg litt om Galtvort (Harry Potter). Alle jentene hadde flotte uniformar, og når eg kom gåande gjekk alle til sides og sa "Good morning". Skulen har det meste dei treng av ressursar, ganske høg "school-fee" og dei fleste elevane kjem frå øvre middelklasse eller rike familiar. Nokon av elevane er der på stipend. Av lærarane så er alle kvinner bortsett frå to menn, og alle kvite bortsett frå fire (ei zulu, tre indarar). Kontrastane er store til det ein les om i ulike artiklar, bøker og aviser om fulle klasserom, for få lærarar, mangel på skulebøker, foreldre som ikkje har råd til å betale "school-fee", osv.
Etter at eg hadde vore der, reiste me til kjøpesenteret i Scottsville og shoppa litt.

Gata eg bur i

På onsdag reiste eg tilbake til skulen klokka 08.00, og møtte læraren som er ansvarleg for Life Orientartation (som er faget eg fokuserar på når eg analyserar læreplanen).

Plakatar i Life Orientation klasserommet

Eg intervjua ho og snakka ein del rundt oppgåva mi. Veldig hyggeleg og imøtekommande dame. Eg tilbrakte nesten heile dagen med ho. Først var eg med i ein geografitime ho hadde med grade 8, der dei jobba med eit prosjekt på datarommet. Etter det vart eg med nokon av desse jentene til auditoriumet, der dei skulle øve til ein sang- og dansekonkurranse. Det enda med at eg måtte vere med å øve på ein fellesdans dei skulle ha, noko som var gøy. Seinare var eg med i ein Life Orientation-time der dei hadde munnlege presentasjonar om suksessfull kommunikasjon. Det var ein veldig velartikulert klasse og interessant å høyre på. Når timen var slutt, delte eg ut spørreunderskøkelsane mine til dei som ville fylle dei ut. Etter lunsj intervjua eg rektoren på skulen som er ei kvinne. Det var litt skummelt, men gjekk bra. Ho virka som ei litt streng dame, men hadde mykje interessante ting å komme med. På slutten av dagen var eg med ei anna lærerinne som har Life Orientation med eine grade 12. Der fekk eg bruke heile timen til forskninga mi. Eg starta med å presentere meg sjølv og svare på spørsmål, før eg delte ut spørreundersøkinga. Dei fleste svarte. Etter dei var ferdige å fylle ut, starta ein veldig interessant diskusjon om problem med rydding og vasking på internatkjøkkenet (dei elevane som bur langt unna, bur på internat på skulen). Det var nokon av dei svarte elevane som starta å snakke om dette, og dei sa at dei var lei av å rydde etter dei andre jentene. Dei kom inn på mange interessante aspekt, slik som heimekultur, oppdragelse, fysisk straff, kultur, osv. Det var tydlegvis eit tema som hadde låge og murra ei stund, for jentene var veldig engasjerte. Når dei snakka om fysisk straff, sa læraren at når ho var lita vart dei straffa av lærarane. Ei av dei svarte elevane vart veldig overraska: "Did white people get hit?? I didn't know that! I thought it was only black people who got hit!" Læraren avslutta med at dei kanskje ikkje delte så mykje om kvarandres kulturar som dei trudde.

På kvelden reiste eg og Knut Are på eit større kjøpesenter på utskikk etter nokre sko og diverse. Det viste seg at dette kjøpesenteret stengte klokka 18.00 så me hadde ikkje mykje tid, og når me ringte taxi måtte me vente 1 time. Det er ein stor forskjell frå Zambia. I Zambia må ein nesten jage vekk taxisjåførar, mens her i Sør-Afrika har eg hatt store problem med å få tak i taxi til no. Etter dette såg me ein dokumentar eg fekk låne av læraren, som heiter Testing Hope. Denne vart laga 11-12 år etter apartheid når den første generasjonen etter apartheid skulle skrive matric (eksamen etter grade 12). Dokumentaren fulgte 4 svarte elevar frå ein township utanfor Cape Town. Det viste seg at desse hardtarbeidande elevane, hadde store problem med å gjennomføre eksamen i forhold til rikare elevar (som regel kvite) på grunn av ressursmangel opp igjennom utdanninga. Nokon av dei gjorde det veldig bra på eksamen, men kom likevel ikkje inn på dei universiteta dei ville på grunn av at skulen ikkje hadde tilbudt dei alle faga dei skulle hatt på high school. Slik er nok situasjonen endå for mangem særleg fattige, svarte elevar.

Torsdag reiste eg til skulen igjen halv 8 og hadde Life Orientation med den andre grade 12 (det er to) saman med ho som er ansvarleg for Life Orientation. Der fekk eg bruke timen til forskninga, slik som igår ettermiddag. Eg starta med å fortelje om meg sjølv og oppgåva og levere ut spørreundersøkinga. Så fekk eg intervjue to av jentene, ei med engelske anar og ei zulu. Det vart ein interessant samtale, og begge sa det var interessant for dei også for dei hadde ikkje tenkt på at dei lærte så lite om afrikansk kultur på skulen. Jenta som var zulu fortalte og ein del om diverse ritual dei gjorde heime under spesielle sermoniar, noko den kvite jenta ikkje visste noko om. Begge skulle ønske dei kunne lære meir om tradisjonelle kulturar samtidig som dei lærte det dei treng for å arbeide og leve i ei moderne verd.

Etter at eg hadde vore heime ein tur for å pakke, vart eg med nokon av grade 10-jentene out reach til ein nærliggande barneskule for fattige barn. Alle 10-klassingar på denne skulen må vere med på dette eit visst antall timar i månaden, samtidig som dei i 11.klasse har diverse anna "community work". 10-klassingane som er på out reach, har ein skuletime med elevane på skulen, både for å gi lærarane litt fri og for å gi barna litt forandring. Dei har også vore med på å bygge leikeplass, måle, osv. Denne skulen var ein no-fee skule, med for få lærarar. Det var veldig få elevar på skulen denne dagen, og læraren frå skulen eg har vore på spurte om kvifor. Svaret var at når det var så kaldt, var det mange foreldre som ikkje sendte barna på skulen og det var ingenting dei kunne gjere med det, samtidig som mange ikkje hadde råd til transport. Skulen har også problem med at lærarane ikkje dukkar opp, eller reiser heim før dei skal, og dei er allerede for få. Det var ein ganske liten skule med 142 elevar og 5 lærarar. 4. og 5. klasse og 6. og 7.klasse måtte ha timar ilag, fordi dei ikkje hadde nok lærarar. Det var veldig interessant å sjå dei relativt rike jentene undervise desse fattige barna. Eg snakka med nokon av jentene etterpå om kva dei syns om å vere med på out reach, og alle sa at dei likte det veldig godt. Det fekk dei til å verdsetje det dei hadde mykje meir, i tillegg til at barna vart så glad for å sjå dei. Rett ved skulen var det store, flotte hus der foreldra mest truleg sender barna sine på dyre, private skular (etter å ha lest igjennom ca 30 spørreundersøkingar frå elevane og snakka med ulike lærarar, viser det seg at alle meiner at dei offentlege skulane er ganske dårlege, mens det er i dei private ein får skikkeleg utdanning med gode lærarar).

Apekattar rømte frå leikeplassen når eg kom gåande

Skulen eg har vore på denne veka har bidratt med å bygge leikeplassen

Grønnsakshage

Når eg var tilbake til leilegheita, snakka eg litt med Richard som eg bur hos. Me kom inn på kva eg hadde gjort denne veka, og me kom inn på saken med mangelen på skulebøker Sør-Afrika har hatt i det siste. Fleire hundre skular har ikkje fått skulebøkene sine og det er snakk om korrupsjon og det eine og det andre innad i regjeringa i forhold til desse bøkene. (Textbook scandal) Korleis skal ein greie å fylle det store gapet som er mellom dei rike og fattige i Sør-Afrika, når dei fattige ikkje ein gong får bøker å lese i, sit i overfylte klasserom med underkvalifiserte lærarar som ofte kjem og går som dei vil, mens dei rikare har datamaskiner, internett, power-point, engasjerte, godt utdanna lærarar som gir mykje av seg sjølv?

I halv eitt-tida sette me oss i leigebilen Knut Are henta mens eg var på skulen, og køyrte mot kysten. Durban ligg ca 45-50 min utanfor Pietermaritzburg og Amanzimtoti ligg ca 1 time unna. Amanzimtoti har 7 km med strand og er ein populær plass om sommaren. Me sjekka inn på Amanzimtoti Beach Rest som er eit veldig koseleg og fint gjestehus. Kontrastane var store frå out reach tidlegare på dagen.. Me gjekk ned på stranda med ein gong. Med tanke på at det er vinter var det ikkje mange folk der, men temperaturen var god likevel. Desverre ikkje mogleg å bade på grunn av store bølgjer og mangel på hainett, men når eg vassa kjentes vatnet varmt og godt ut. Det er det indiske hav som ligg her.

Litt skeptisk sjåfør som må køyre på feil side av vegen!

På veg frå Pietermaritzburg til Amanzimtoti

Trappa frå gjestehuset til stranda

Toti Beach

Vinter i Sør-Afrika..(Kaldt om natta!)

Fisking i bølgene

Jogging på stranda

På kvelden prøvde me å få tak i ein taxi sidan det ikkje var så mange restaurantar rundt gjestehuset, men det fekk me ikkje tak i (opptatt i to timar..). Så då tok me oss ein tur på Debonnaires og åt pizza istaden. Lært at skal eg noko til eit visst tidspunkt her, så må eg bestille taxi i god tid! Eg kunne sikkert leigd bil, men etter å ha sett på trafikkbiletet er eg for skeptisk til det.

Laurdag tilbrakte me på stranda igjen. Deileg å starte dagen med ein joggetur!

På kvelden åt me på ein veldig god, italiensk restaurant "Georgio".

Restauranten ligg på hotellet "The View" som har utsikt over byen og kysten

Laurdagen var det litt mindre vind og fleire folk på stranda.

Hainettet var oppe igjen, så eg fekk endeleg bade! Deileg temperatur i vatnet

Ikveld skal me på bowling og i morgon reiser me tilbake til Pietermaritzburg etter ei avslappande og herleg helg i Amanzimtoti!

På måndag skal eg på ein anna independent/privat skule, som faktisk er ein av dei dyraste i heile Sør-Afrika. Eg har fått høyre at kontrasten frå skulen eg har vore på denne veka til den eg skal på i neste veke, kjem til å bli stor, så DET er eg ganske spent på! Eg skal på fattigare skular etter kvart, men desse har det vore litt vanskelegare å få tak i på forhand, med tanke på internett-tilgang, svaring på e-post osv.

Salani kahle! (Hadet bra!)

Livingstone - Home away from home

2012-07-29T13:42:00.003+02:00

(For my non-Norwegian friends, I have decided to write this post in English. We’ll see what I will do for the rest of my stay).

Our first week in Africa has come to an end, and the days are flying too fast!
After the flight from Norway to Johannesburg (through London), we spent a night in Melville, Joburg from Monday until Tuesday. The reason we wanted to stay one night there was that I was supposed to meet Stephanie Matseleng. She is an academic working at the University of Witwatersrand, which I have been in contact with related to my master thesis the last 5-6 months. Sadly, she couldn’t make it, but we had a nice stay in Melville anyway. After lunch and some hours sleeping at the hotel, Nomndeni de la Changuion, we went to the OriginCenter at the University Campus. There they showed the African history and the history of mankind. At this time they also had an exhibition for Mandela’s 94^th birthday. We didn’t have much time before they closed, but we got to see quite a lot as we rushed through the museum.

In the evening we enjoyed dinner and desert in the restaurant street of Melville, before we needed some more sleep (you really get tired from sitting on the plane all night!).

Next morning a nice Zimbabwean taxi driver picked us up and drove us to the airport. The roads were blocked with cars (around 08.00 in the morning), so we got to see a lot of the city as the taxi driver drove many side roads. At the airport in Livingstone, the manager of the lodge we have stayed at during our stay here, Richard Chanter, picked us up and drove us to the lodge. Chanters Lodge is small and quiet, close to town, so we have enjoyed. During lunch Eliane and her youngest sister came to visit us, and it was a nice reunion! After me doing some literature reading by the pool, and Knut Are some sleeping, Samson and a friend of him came to visit as well. They drove us to Ocean Basket were we had some nice fish (never been to that restaurant before actually! :O).

Chanters Lodge

Relaxing by the pool (I've only had one swim.Cold)

On Wednesday we met Mama Alice in town, sharing some soft drinks at Wonderbake. She has quit working at Willma Guest House, and is now her own boss making and selling things to different customers. It was as always very nice to see Alice again. Then Mr Mupoti drove us to SOS Children’s Village where we met the girl I am sponsoring there. She has turned three years old, and screamed when she saw the scary muzungus (white people). After some time getting used to us, she started to interact more with us. I met her in April last year, and it was nice too see how she has grown. After lunch we met Namukolo for a very short time (she was stressing with some arrangements for David Livingstone High School’s visit to Norway). We were supposed to meet her this evening, but she has been to Lusaka and the buses from Lusaka to Livingstone were full today.

Thursday morning Samson and another friend, picked us up, and we went to his school in Maramba. It is a basic school for poor children in the area. All the schools in Livingstone now are busy with preparing for exams, since it is a school holiday after next week, so we did not get to see any teaching.

Samson in front of his school in Maramba

After greeting some teachers and the head master, he drove us around the different poor compounds around Maramba. Knut Are has not seen these poor compounds so close before, so there were a lot of impressions for him. After cruising around Dambwa Site, Dambwa central and town for a while, we went back to the lodge for some reading and sleeping. For lunch we went to Café Zambezi, were we met Bessie and Marjorie. After lunch we went to visit Mr Habuuka at David Livingstone High School, and we got to see the new building for the special education unit. Luster Vidaregåande Skule (the high school my mother used to work at) and an English school for special education has helped funding the building. Last time we only saw the construction, but this time the classrooms were operating. It was nice to see the finished results.The building has two classrooms and 25 students.

The special education building

One of the classrooms

The second classroom

For dinner that evening, we went to Mr and Mrs Mupoti and their children and nephew, for some nshima and other traditional food. We tasted everything, besides the caterpillars.. Next time maybe? ;)

After a stop by Willma Guest House on Friday, we picked up the girl I am sponsoring at SOS and the lady who works as her mother in the village. We went back to Chanters lodge were we could enjoy a quiet lunch, and it was a really nice time. As I wrote earlier, when she saw us the first time she screamed, but this day she took my hand when we came into her house. During lunch we played, smiled and laughed, and I was very happy afterwards!

That evening we went to Armadillos for dinner, were we finally met the busybusy teachers Barbara and Cynthia, and also Jim K joined us for dinner. Barbara is working as a deputy at a school outside Lstone, so she has to live at school. Cynthia has been busy all week with visitors from the English school for special education. (To read more about them, check this out: http://lodgeman-lodgeblog.blogspot.com/2012/07/zambia-meets-uk-for-children-with.html )At least we got to spend some time with them, which we really appreciated.

Knowing that mama Alice never have seen the Falls, after living in Livingstone for 11 years, we decided to invite her, Jane and Eliane for the Falls on Saturday. As everyday in Lstone, we had a really nice time, and were surprised how much water there still was in the Falls. We sat by the river for a while, as me, Jane and Eliane dipped our feet in the water. It was nice!

Zambian fisherman in Zambezi

We had lunch at David Livingstone Safari Lodge and Spa, the lodge we got married at

Mr Mupoti recommended a new restaurant for us that we tried that evening, The Golden Leef Restaurant opposite of Ngolide Lodge as you drive to Victoria Falls (it is the same owners). It was really good food there, one of the best restaurants I have tried in Livingstone actually.

At this moment (Sunday), we are enjoying the surroundings at Chanters Lodge after being on a game drive this morning. We were picked up at 07.00, and spent three hours on the drive. We saw a lot of giraffes and water buffalos up close during the drive, and also some zebras, elephants, water monitor, hippos, impalas and baboons of course and other animals. Since I have been to safari in Botswana and South Africa it was about time to go on a safari here in Livingstone!

The elephant is hiding

We have also had a visit from Alice, Jane, Chanda/Hope (Jane’s son) and Eliane who wanted to say goodbye before we leave for South Africa tomorrow.

It has been a really nice stay in Livingstone this week, as always. As you can see it has been a lot of social meetings and relaxing. It has been good to not having to stress with wedding planning and getting married! ;)
Since I’ve only been in Lstone during rain season earlier, it has been a different stay this time. Now it is cold season here, which have meant that it has been quite cold when the sun has gone down, dry grass and very little insects and mosquitoes! But during the day it has been like a really good, Norwegian summer.

Tomorrow we will go to Pietermaritzburg, where I will spend the next two months, and Knut Are under two weeks. Excited to see what it will bring and excited to start my research. I will actually start on Tuesday morning, visiting a school I will use as a pilot for my questionnaires and interviews.

Ut på nye eventyr

2012-07-02T14:13:00.000+02:00

Etter ein hektisk vinter og vår veit eg ikkje kor verken mars, april eller mai vart av, og no er det jammen meg slutt på juni også! Dette fører til at tida som er igjen til eg reiser på feltarbeid til Sør-Afrika blir mindre og mindre! Litt under 3 veker faktisk..
Dette fører igjen til at eg så smått byrjar å blogge litt igjen.

Eg både gledar og gruar meg til denne turen, mest av alt er eg spent!
Det er mange forskjellar frå turen min til Zambia. Då var det skulen som organiserte nesten alt, fann plass å bu, praksisplass, eg reiste med mange andre, og hovudtanken med reisa var å bli kjent med ein anna kultur. Denne gongen er det eg, eine og åleine, som har organisert alt, teke kontakt med ulike folk i Sør-Afrika (professorar, forfattarar, overnattingsplassar, skular), og sist, men ikkje minst, eg skal vere heilt åleine (nesten heile tida)! Samtidig som alt dette er litt skummelt, tenkjer eg det er bra at det ikkje er heilt likt som når eg tok bacheloren, at det er litt meir utfordrande og at det meste fell på meg. sia det no faktisk er ein master. Eg har lært mykje allereie i planleggings- og organiseringsprosessen og eg trur eg kjem til å lære mykje meir og oppdage andre sider ved meg sjølv enn når eg reiste til Zambia.

Den 22.juli startar eg og Knut Are på turen til Afrika. Frå den 23.-24.07 skal me vere i Rosebank i Johannesburg, der eg skal treffe Stephanie Allais ved Witwatersrand Universitet. Stephanie har eg hatt kontakt med sidan i vinter, etter at eg sendte mail til Hein Marais som har skrive "South Africa - Pushed to the Limits" (Bibelen min under denne masteren). Eg fann bloggen hans på internett etter at eg kjøpte boka hans i Sør-Afrika i januar. Til mi store overrasking svara han ganske fort, og sidan han ikkje kunne så mykje om utdanning, sette han meg i kontakt med Stephanie. Ho vart med ein gong interressert i oppgåva mi, og har hjelpt meg under heile prosessen i vinter og vår.

Etter eitt døgn i Johannesburg, reiser me på ein liten ferie til Zambia, sidan me først er på kontinentet! Me blir der i 6 dagar, før me reiser tilbake til Sør-Afrika. Av alle byar i Sør-Afrika, valde eg Pietermaritzburg (frå no av Maritzburg). Grunnen til dette er at eg ville til provinsen KwaZulu-Natal, men eg ville ikkje til Durban. Både fordi den verkar litt stor og skummel for meg, og fordi mamma og pappa hadde litt dårlege erfaringar der i frå. Etter litt google-søking, fann eg fram til Pietermaritzburg, som er hovudstaden i provinsen. I følgje rettleiaren min, som er i frå Cape Town og har jobba i Pietermaritzburg, er det ein trygg og roleg by med "småby-mentalitet" (den har 'berre' 400 000-500 000 innbyggjarar!). Det er visst ikkje så alt for mykje som skjer der i følgje han, men for meg passar dette perfekt sidan eg skal vere åleine. I tillegg kjem eg frå Hafslo, så det skjer sikkert nok for meg! Eg har funne eit lite gjestehus, som eg i ettertid fann ut låg rett ved Universitetet, som heiter Ridgeway Close, og ligg i forstaden Scottsville. Her får eg min eigen leilegheit med kjøkken, og eigarane bur på plassen noko som gjer det litt 'tryggare' for min del. På Universitet har eg forresten kome i kontakt med ein professor, Volker Wedekin, takka vere Stephanie. Han skal hjelpe meg når eg kjem dit, og har sagt at eg kan få sitte på Universitet og arbeide med oppgåva. Perfect! Kanskje eg blir kjent med nokon studentar og?

Etter at Knut Are har vore med meg i Maritzburg i litt under to veker, reiser han tilbake til Noreg for å jobbe. Dette blir nok det vanskelegaste med heile turen, sidan eg blir sittande igjen åleine. Men, men, den tid, den sorg!

Eg må byrje å arbeide med datainnsamlinga med ein gong eg(me) kjem til Maritzburg. For dei som er interressert, er forskingsspørsmåla mine for augeblikket:

How is the present situation regarding equalities/inequalities in urban high schools in Pietermaritzburg, South Africa, 18 years after apartheid?

- To what extent is it possible with economic equality at the same time as one recognize/implement indigenous knowledge and culture in the education system?

- To what degree are traditions and indigenous knowledge and culture present in the schools?

Hovudformålet med oppgåva er å snakke med "folket på bakken", studentane sjølv, foreldra deira og lærarar. Eg vil og snakke med rektorar. Målet mitt er å gå til tre skular med ulik sosialøkonomisk bakgrunn; ein rik, ein fattig og ein middelklasse. Eg skal ha spørjeundersøking, intervju og mest truleg ein klassediskusjon på eine skulen.

Dette er det faglege eg skal drive med fram til eg reiser heim att 27.september. Utanom det har eg meldt meg på klatrekurs; alltid greitt å prøve noko nytt når ein er på ein ny plass, og skal nok finne andre ting å bedrive tida med! Det er meir enn nok skulearbeid å gjere i vertfall!

Det kjem nok meir blogginnlegg når eg er kommen til Afrika, før den tid er det lesing av teori, førebuing og siste finpuss av intervjuguide og spørreskjema, ein tur heim til Rockabilly og babyen til Ine (som forhåpentlegvis kjem snart!) og Stavernfestivalen (med enormt bra program i år)!

No må eg tilbake til å lese om Karl Marx og marxismen.

God ferie til dei som har det! ;)

Gåvelister!

2012-02-08T17:44:00.000+01:00

Hei!

Me er kanskje litt tidleg ute (eventuelt litt seint ute sia me allereie har gifta oss :p), men her er i vertfall gåvelistene våre på Glasmagasinet og TilBords.

http://www.bryllupslisten.no/Guest/Index (Gjestepassord: bryllupsfest1606)
http://www.tilbords.no/giftregistry/view/index/id/368f09702799d220c4e0724d98b0801d#.TzKnmtyYgrI.facebook

I tillegg ynskjer me oss:
Glaskunst frå Galleri Krydder/Whence Torvanger
Gåvekort på Flügger/pengar til oppussing
Gåvekort på IKEA/pengar til garderobeskap
Pengar til sofa
Verktøyskap

På førehand, takk! ;)
PS: Sei ifrå viss de har problem med å opne den på TilBords. Hadde litt vanskar med å få lagt den inn.

Frå draum til verkelegheit - frå verkelegheit til draum

2012-01-11T22:48:00.001+01:00

Sidan eg likar draum betre enn verkelegheit, vel eg å byrje med verkelegheita! ;)
No har me vore heime sidan fredag, og på mange måtar verkar det som at det var i går me var i Afrika, og på mange måtar verkar det som evigheitar sidan! Som dei andre gongane eg har komme heim ifrå Afrika, er eg no i ei lita boble, vakum, eller kva ein skal kalle det. Det er ikkje lettare denne gongen, sidan me opplevde så mykje fantastisk. Eg har lyst tilbake, og det er vanskeleg å komme inn i lesing, framføringar, og anna som høyrer skulekvardagen til. Eg gjekk glipp to forelesingar mens me var i Cape Town, og det kjennest ut som eg har gått glipp av ein måned (veldig mykje pensum å lese på veldig lite tid!) Det gjer det ikkje lettare å finne motivasjonen.

Verkelegheita starta på heimreisa. Eg, Knut Are, Kjersti og Annette sat langt bak på flyet frå Cape Town til London, og hadde allereie dårleg tid på Heathrow. Når me landa på Heathrow sprang me som galne for å rekke flyet heim, men rakk det så klart ikkje, noko dei andre gjorde. Ganske kjipt, men betre at det skjedde den vegen enn når me skulle til Zambia! Når me endeleg kom til Noreg, såg me fram til å hente Tassen på pensjonatet og høyre korleis han hadde hatt det. Han hadde hatt det kjempe bra og vore kjempe flink! *Stolte foreldre*.

Me kom heim utpå kvelden, og neste morgon skulle eg på jobb på skisenteret (må tjene inn att litt pengar! :p) Før eg reiste på jobb var Knut Are veldig dårleg. Blodsukkeret var høgt og han spydde mykje. Kjersti var hos oss sidan ho ikkje orka å reise heim når me ikkje rakk flyet på fredag, så eg ba ho om å ringe legen viss ikkje det ga seg. Etter ei stund på jobb, fekk eg beskjed om at Knut Are var innlagt på sjukehuset med veldig høgt blodsukker. Mest truleg så var det på grunn av eit infiltrat (opphoping av vevsvæske pga at han har stukke seg så ofte med insulinsprøyte opp igjennom åra), noko som førte til at insulinen ikkje kom inn i blodet når han skifta nål på pumpa fredag. Sidan episoden i Zambia i påsken, har han vore veldig flink å stå opp midt på natta når han har skifta nål for å måle blodsukkeret, men etter den lange turen kom han seg ikkje opp denne natta. UFLAKS! Så helga brukte eg på å skifte mellom jobb, sjukehus og prøve å hente inn litt pensumlesing. Rett tilbake til verkelegheita der altså.. Dei fekk blodsukkeret ned ganske fort, og han kom heim på måndag. Det var utruleg stor forskjell på å reise frå han på kveldane på sjukehuset her i Noreg i forhold til sjukehuset i Zambia! Her var eg sikker på at dei visste kva dei gjorde og hadde den kunnskapen dei skulle ha, utan at eg måtte måle blodsukkeret hans og be dei gje han næring, samtidig som eg var redd, måtte vere støttande kjæreste, psykolog, kjefte på forsikringsselskap, osv..

Når eg er i Zambia er det akkurat som alle bekymringar og ansvar prellar av meg, og tankane er ein heilt anna plass. Når ein ser kor positive og glade dei med verkelege problem er, så er det vanskeleg å bruke tid på å tenke på sine eigne "problem". Det var fantastisk å vere tilbake i Zambia, treffe alle dei herlege folka eg har savna og få vise familie og venner "the real Africa!" Eg følte eit ansvar for at alle skulle ha det bra og oppleve noko interessant mens dei var der nede, sidan det var på grunn av meg at alle var der. Eg trur det gjekk ganske bra, fleire har sagt dei vil ned igjen, så det var verdt å bli litt sleten.

Bryllupet vart alt me hadde draumt om og mykje meir. Folk har spurt meg om eg var stressa og/eller nervøs på den store dagen, og svaret har vore "Nei, eigentleg ikkje." Det var så klart sommarfuglar og spenning, men ikkje så mykje som ein skulle tru. Eg visste at det kom til å bli ein bra dag så lenge Knut Are sa ja og me gifta oss i Zambia! *Kliss* Det var andre som var meir stressa enn meg den dagen, for å sei det slik.. Dagen starta med at frisøren kom på hotellrommet til Bente og ordna håret hennar først, så mitt og sminka mi. Heilt greitt! Ei lita stund før sermonien, kom Mr. Mupoti og henta meg, pappa og Bente og køyrte oss bort til David Livingstone Safari Lodge & Spa. Me gjekk bort til der sermonien skulle vere, og høyrte det afrikanske koret synge.

Bente gjekk først, så eg og pappa.

Det var ganske sterkt å komme ned i hagen, gå i mellom koret som sang ein afrikansk bryllupssong, sjå korleis alt var sett opp og sjå Knut Are som stod og kjempa mot tårene. Det kom litt tårer hos meg og, men det vart forandra til smil dess nærmare eg kom gjestene og Knut Are.

Sermonien var kort, men fin, og Mr. Kapumpa fekk meg til og med til å sverge med Bibelen i handa (ikkje noko som skjer kvar dag :p).

Utanom det faste Mr. Kapumpa seier under sermonien, fekk me koret til å synge "The Story" med Brandi Carlile,

og me fekk Mr. Kapumpa til å sei dette sitatet før me utveksla ringar: “Love is always patient and kind. It is never jealous. Love is never boastful or conceited. It is never rude or selfish. It does not take offense and it is not resentful.”

Etter sermonien var det tid for gratulasjonar og helsing på gjester, før me tok familiebilete og forlovarbilete.

Så køyrte eg, Knut Are og Kjersti til Victoria Falls ilag med Mr. Mupoti for å ta bryllupsbilete.

Me hadde ein liten time på å ta bileta, før me skulle møte resten på Lady Livingstone for eit sunset cruise på Zambezi River. Der var det tid for tale frå mamma og pappa, Kjersti og mora til Knut Are, og ikkje minst brudgommen. Flinke var dei alle mann/damer, og rørt vart eg av alle! Det vart òg tid til å "mingle" litt med gjestene, sjå litt på den flotte naturen og flodhestar i elva, og så klart litt biletetaking. Det var litt for mykje skyer til at det vart ein skikkeleg afrikansk solnedgang, men det gjorde ingenting.

Tilbake igjen på land vart me møtt av Rob og trommegjengen hans, som spelte på afrikanske trommer og hang drum.

Så var det tid for hovudrett, buffet med mykje forskjellig god mat. Etter at alle hadde funne seg mat, gjekk eg, Marjorie, Cynthia og Barbara inn på badet, noko som var planlagt på førehand. Dei hadde lært meg ein zambisk dans som eg skulle danse til Knut Are. Alt for å gjere meg sjølv litt ekstra nervøs angåande talen! Me kom inn gøymt under chetenge, og Annette (vår flinke toast master), starta musikken når ho såg oss. Hjerte dunka ganske fort under chetengen, men gav seg fort når eg kom fram i frå den. Fleire av dei zambiske slengte seg med i dansen, og det vart meir gøy enn skummelt!

Etter dansen haldt eg talen min, noko som ikkje var berre, berre etter dans, men eg fekk no sagt noko! Etter mat og talar frå Barbara og forlovarar, var det tid for dessert og "fire-dance show", før bryllupsdans.

Me dansa til Aerosmith - "Don't want to miss a thing". Den songen fekk Knut Are "DJ'n" på eit diskotek me var på heilt i byrjinga, til å spele for meg fordi han visste at eg likte den og han ville gjere meg glad, så det har vore songen vår sidan.

Så var det tid for far-datter/ mor-sønn dans, denne gongen Bob Dylan med "Forever Young", Bob Dylan er artisten til meg og pappa, så òg denne hadde symbolsk meining.

No var dansinga igong, og den haldt fram til me måtte skru av musikken (alt for tidleg for nokon, men sikkert like greitt for alle. Lang dag med mange inntrykk og hete).

Me fekk tid til litt tradisjonell bryllupskake i mellom dansinga òg.

Dagen var fylt av smil, glede og latter, akkurat slik me hadde draumt om. Når kvelden vart avslutta med at "svigerfar" sa at han hadde hatt det heilt topp og ikkje angra på at dei hadde reist, var alt fullkomment! Og, ja, akkurat som ein draum! Det beste av alt var at det ikkje var ein draum, det var verkelegheit! ;)

"Africa always brings something new"

2012-01-02T21:37:00.001+01:00

Dagen etter bryllupet (eg kjem til å legge ut bilete når eg kjem heim, mykje å redigere i tillegg til at filene er veldig store), reiste me først til Willma Guest House for å sei hadet til alle dei fantastiske folka der. Så reiste me til David Livingstone High School, der eg fekk møte Mr. Matimba igjen og sagt hadet til dei andre. Han var sjuk i bryllupet, så han kunne ikkje komme, så det var godt å sjå han igjen! Me åt lunsj med Namokolo og Christina, og Barbara kom ein tur innom også. På kvelden fekk eg sagt kjapt hadet til Cynthia og Marjorie. Vanskeleg å ha så mange å sei hadet til på ein gong, så eg fekk ikkje sagt treft alle.

Neste dag måtte me ta den tunge turen til flyplassen ilag med Mr. Mupoti, og noko som var endå rarare var å sei hadet til foreldra til Knut Are og broren i Livingstone! (Dei kom dagen før bryllupet og vart to dagar lengre enn oss). Me sette oss på flyet til Johannesburg og sprang som galne for å rekke flyet der i frå til Cape Town, noko me heldigvis gjorde. Mamma og pappa reiste til Durban, mens eg, Knut Are, Bente, Henning, Kjersti, Annette, Christoffer, Håvard og Susanne reiste til Cape Town. På flyet sat eg og Knut Are ilag med ein eldre, kvit mann frå Sør-Afrika. Han var veldig pratsom og me kom etterkvart inn på at me kunne tenkt oss å leige bil og køyre langs kysten til Kapp det gode håp, men at alle bilane var utleigd. Då sa han at han kjente ein lokal guide som ikkje var så dyr og som sikkert kunne ta oss med. Han ringte han når me landa, og han kunne det. Når me kom til flyplassen reiste me til forskjellige plassar, eg og Knut Are til suiten vår i Camps Bay. Camps Bay ligg utanfor Cape Town, har ei fin strand og utsikt over Atlanterhavet.

Dagen nyttårsafta, tilbrakte eg og Knut Are på stranda i Camps Bay. Heilt greitt! På kvelden kom resten av gjengen og me åt middag ilag, før me reiste bort på hotellet til Christoffer, Håvard og Susanne. Ut på kvelden tok me taxi bort til Waterfront for å sjå på livet der. Vart litt skuffa over fyrverkeriet, men det er vel bra at dei ikkje brukar opp pengane sine på det!

Utsikt frå balkongen

Hunder der me bur på Al Villa Romantica

Gåtur ifrå hotellet og ned til stranda. Me bur i høgda

Strandliv på nyttårsafta

Neste dag vart me henta 09.-09.30 av vår private guide, og hadde ein fantastisk (men lang) dag! Han stoppa på dei fleste plassar og me tok vår del bilete den dagen. Me fekk også ta båttur ut til Seal Island i Hout Bay for å sjå på selane der. Der er det over 9000 selar, og ein fullvoksen sel et 7 kg fisk kvar dag, så det går med litt fisk også. Me stoppa også innom Boulders Beach ved Simon's Town, der me fekk sjå på pingvinane som var der. Pingvinar er ikkje det dyret eg forbind med Afrika, så det var artigt å sjå på dei vagge rundt i sanden. Etter kvart kom me til Cape Point der me fekk litt trening opp fjellet og ei fantastisk utsikt. Litt bortafor Cape Point møtes det Indiske Hav og Atlanterhavet, og Kapp det gode håp er det sør-vestlegaste punktet i Afrika.

Clifton

Hout Bay

Båttur frå Hout Bay til Seal Island

Seal Island

Utsikt frå Chapmans Point

Chapmans Point

Lunsj i Simon's Town

Simon's Town

Pingvin på Boulders Beach

Boulders Beach

Utsikt frå Cape Point mot Kapp det
gode håp

På veg opp Cape Point

Toppen av Cape Point

Ute i horisonten der, møtes det Indiske hav
og Atlanterhavet

Etter rundt 11 timar på tur, skulle eg å Knut Are gå av i Camps Bay for å ta ut pengar og kjøpe middag. Der var det så fullpakka med folk som festa at det var heilt umogleg. Så det enda med at me måtte ta taxi tilbake til Cape Town, og fant etter litt endeleg ein matplass som var open i Long Street.

Idag var det tid for historie, og eg og Knut Are stod tidleg opp for å ta båten over til Robben Island. Når me kom dit var den første eg såg guiden eg, mamma og pappa hadde forrige gong, så me sprang innpå den bussen. Han var like flink no som forrige gong, og det var like interessant å vere der som forrige gong. Det er mykje informasjon å fordøye, så det var greitt å vere der ein gong til slik at eg plukka opp nye ting eg kanskje ikkje fekk så godt med meg som forrige gong.

Etter det hang me på Waterfront og eg åt blant anna ein herleg Qudu burger med Amarula saus, mens me venta på Kjersti og Annette (som var på Robben Island litt seinare enn oss).

Me tok turen opp på Table Mountain, men det var eigentleg ikkje mykje vits i, for det var så tåkete at me såg ingenting. Men dei har ivertfall vert der!

I morgon reiser eg, Knut Are, Kjersti og Annette til Aquila Safari eitt døgn, og satsar på å få sjå nye dyr!

Mitt Afrika

2011-12-29T17:02:00.002+01:00

Kor skal ein byrje etter ei veke på den mest fantastiske plassen på jord?!
Eg vel å byrje på første dagen, så tek me det der i frå!

Flyturen gjekk som smurt utan problem. Me landa på bursdagen til Kjersti, 22.12, og eg hadde avtalt med eigaren på Cafe Zambezi (nyopna restaurant) at han skulle pynte med ballongar og ordne med kake. Bortsett frå at me måtte vente over to timar på maten (noko som passa veldig dårleg sia alle hadde reist langt og ikkje ete skikkeleg mat).

Bursdagsbarnet

Bursdagsselskap

På julafta stod eg, Knut Are, Kjersti og Annette, tidleg opp for å reise til Botswana og feire jul der. Mamma, pappa, Bente og Henning reiste dagen før. Me slappa av ved ”poolen” fram til båtsafari klokka tre. Der fekk me sjå masse elefantar, krokodillar og flodhestar! Heilt fantastisk! På kvelden var det julebuffet på Chobe Safari Lodge. Eg kan godt ha fleire slike julaftar!

Første juledag stod me opp i 5-tida for å reise på safari. Forrige gong eg var i Afrika, såg eg 4 av dei Big Five; løve, bøffel, nashorn og elefant. Det einaste dyret eg mangla var leopard. The Big Five går ut på dei dyra som var vanskelegast å drepe når dei jakta på dei før. Leoparden er veldig sky og vanskeleg å oppdage. Ein av dei første tinga me fann var ei løve som låg aleine i eit tre, og så fann me Simba og Nala på 2-3 år.

Etter ei stund såg me ein LEOPARD langt borte i trea, kanskje 200 m. Uansett, var me veldig fornøgde med at me endeleg hadde sett ein leopard!

Etter å ha sett andre dyr, gassa plutseleg sjåføren på noko veldig og snakka mykje i walkie talkien sin. Me kom fram til ein plass der det stod mange andre bilar. Så såg me at det låg ein leopard 30-40 m unna oppe i eit tre! Heilt fantastisk! Leopard er mitt nye favorittdyr!

Andre juledag reiste me til Victoria Falls med Kjersti og Annette. Eg var redd for at det ikkje skulle vere nok vatn i fossen, men det var eigentleg akkurat passe!

Etter litt avslapping vart me henta av ein bil. Kjersti og Annette hadde ordna ein overraskelse for oss i bryllupsgåve. Etter å ha køyrt eit stykke mot Victoria Falls stoppa me der dei flyg helikopter og mikro fly. Dei hadde ordna mikro flytur til oss over Victoria Falls!! Heilt fantastisk!!

27.12 flytta me frå Willma og bort til Waterfront for å komme nærmare der me skulle ha bryllupet, David Livingstone Safari Lodge & Spa. Det var ein del unødvendig styr som måtte ordnast, men når det var ordna kunne me slappe av. Denne dagen var det også det kraftigaste regnveret eg har sett i Afrika, veldig glad for at det ikkje kom neste dag! Utpå dagen kom foreldra til Knut Are og broren, Kjell Jaran. Me reiste alle ut og åt på Armadillos på kvelden, kjempe koseleg!

28.12 var den store dagen, og denne dagen kan faktisk ikkje beskrivast med ord! Det vart mykje meir og betre enn me kunne drøymt om med fantastisk stemning og blide mennesker heile dagen!

Reisenerver og bryllupsnerver! "Det er to ting på en gang det!"

2011-12-16T22:03:00.001+01:00

No er det fem dagar til me set oss på flyet til Zambia!

No er det tolv dagar til me skal gifte oss!

Det er ikkje lenge!
Jøss, så eg gledar meg!!

Eitt av dei første bilete eg tok første gong eg var i Zambia.

Borte i hagen der, skal sermonien vere. Zambezi river er rett attmed.

Me skal på Sunset Crusie på Lady Livingstone

Dei som kjenner meg, skjønnar at dette resulterar i ein del sovnlause netter der alt skal tenkjast og planleggast ned til minste detalj, i tillegg til at eg skal glede meg; Har eg hugsa det? Har me hugsa det? Har gjestene hugsa det? Har me bestilt alt me skal? Har gjestene bestilt alt dei skal? Går flyet? Rekk me flyet frå Johannesburg til Livingstone? Er det noko meir me må gjere? Har me alle papir? Har me nok pengar? Kva aktivitetar skal me gjere?

Dette er noko av det som kvernar opp igjen og opp igjen i hovudet mitt, som regel nattestid.

I tillegg er det så masse eg skulle gjort og har lyst til å gjere før eg reiser. Eg skulle ha lest meg inn på det eg går glipp av på førelesningane første veka; eg skulle ha lest ferdig museumsstoffet så eg er klar til eventuell jobbing når me kjem heim; eg skulle ha gått mange og lange turar med Tassen før me plasserer han på pensjonat for første gong; eg skulle fått meg ein tur på ski før me reiser; eg skulle fått inn all trening eg kan hos manuell terapeuten før eg reiser; og ikkje minst, eg skulle fått slappa av etter eit hardt semester før me reiser! Akkurat no var det meir fristande å sette på Åge Aleksandersen på TV'n (songen akkurat no er: "Levva livet", noko å tenkje over ein gong i blant) og skrive eit blogginnlegg!

Sett vekk i frå alt dette, så gledar eg meg utruleg mykje! Eg skal tilbake til Zambia, og eg skal ta med meg nokon av dei viktigaste ned dit! Bortsett frå bryllupsplanlegging og bryllup skal me feire julafta med safari i Botswana, besøke Mukuni Village,

Victoria Falls så klart,

og vere nesten ei veke i Cape Town. I Cape Town skal me blant anna feire nyttårsafta, til Robben Island (obligatorisk), Table Mountain, også har ein del av oss bestemt oss for å leige bil ein av dagane og køyre austkysten til "Kapp det gode håp" og vestkysten tilbake igjen (eler motsatt). Då kan me stoppe kor me vil på vegen og skal blant anna innom Boulders Beach, der det er eit naturreservat for pingvinar. Ein av dei siste dagane skal nokon av oss til Aquila Safari eitt døgn.

Alt dette ilag med at me skal gifte oss, tenkjer eg må bli ei topp avslutning på dette året!
I slutten av 2010 var eg sikker på at dette året skulle bli det beste i mitt liv, men fram til no har det heller vore veldig opp og ned. Blant anna hadde eg mitt første år som ferdigutdanna førskulelærar, men fekk beskjed om at eg ikkje kunne jobbe i barnehage på grunn av ryggen (noko som førte til uttallege timar med frustrasjon og trening), eg og Knut Are skulle på draumeferie til Zambia i påsken, men han enda opp på sjukehuset og måtte sendast med medisinfly til Johannesburg. Dette har eg skrive om før, men er framleis det verste eg har opplevd.

Heldigvis kom eg inn på master i fleirkulturell og internasjonal utdanning, noko eg hadde veldig lyst til og som eg ikkje angrar eitt sekund på! Men det har vore hardt, mykje å gjere, og i tillegg til togturen fram og tilbake mellom Kongsberg og Oslo, har det ofte gått ut over ryggen og trening (fekk beskjed i oktober at var tilbake der eg var når eg byrja hos manuell terapeuten i april). Bortsett frå det har eg komme i ein fantastisk klasse, med mange ulike erfaringar og bakgrunnar. Eg har lært mykje, og det er mykje eg har kunna knytta det eg såg, erfarte og svar eg fekk på intervju i Zambia, som eg ikkje forstod då, men som eg forstår betre no. Eg møter også meg sjølv og mine eigne meiningar "i døra" ganske ofte, og ser til stadigheit at det er mange andre måtar å tenkje på og gjere ting på som ikkje nødvendigvis er noko dårlegare enn det eg har sett på som den beste måten.

Tilbake til bryllupet og Zambia. Det blir godt å komme tilbake og finne igjen den delen av meg som ligg igjen der nede. Når me kom tilbake i april, var det akkurat som alle mine vestlege, stressa, tidsfikserte, matrielle problem forsvann og prioriteringane vart annleis. Eg gledar meg òg til å treffe alle dei herlege folka og at familie og nokon av vennene mine skal få treffe desse og sjå kva eg har snakka så masse om i snart to år. Desverre er det no ein del av vennene mine som ikkje kan av ulike grunnar noko eg har vore veldig lei meg for (sjølv om eg forstår alle grunnane), men me som reiser skal få det topp!

Kanskje me får så koseleg besøk når me skal bu på Willma denne gongen òg?!

Gjensynsgleda var stor når eg møtte igjen Alice, Elaine og Jane i april.
Dei kjem alle tre i bryllupet.

Samson og Eunice på besøk i Kongsberg oktober 2010.
Eg gledar meg til å treffe dei i Lstone, og dei kjem begge i bryllupet!

Rektoren på David Livingstone High School, Mapondo,
i Solvorn når deivar på besøk ei veke på Hafslo i fjor haust.
Han kjem òg i bryllupet.

Herlege Namokolo og Mr. Matimba i Solvorn. Dei kjem i bryllupet :)

Barbara passa godt på oss dei tre månadane me
var i Zambia, og er ein sjølvskreven gjest!

Eg har tilbragt mange timar og km i bilen til Mr. Mupoti!
Både han og kona kjem i bryllupet,
og han har ordna transport for oss og gjestene.

"Mr. Willma" eller Mr. Jaani som han eigentleg heiter, eig Willma.
Han har ordna overnatting til oss og kjem i bryllupet :)


Tru det eller ei, men desse to kjem òg i bryllupet! ;)

Dette var nokon av dei herlege zambiske gjestene som kjem i bryllupet vårt!
No er det berre å pakke ferdig, få gjort det eg får gjort, og ikkje stresse over det eg ikkje får gjort.
Neste blogginnlegg blir nok anten i Zambia eller Sør-Afrika!
Ha det topp og god jul!! :))

Sleng med nokre bilete frå utdrikningslaget mitt (dei einaste eg har) med dei beste jentene!

Verdas beste Ine!

Eit bilete seier meir enn tusen ord

NB! NB! VIKTIG INFORMASJON til bryllupsgjester angåande vaksine

2011-11-12T22:11:00.001+01:00

Hei!
Eg går ut i frå at dei fleste av dykk som har teke vaksiner no har fått beskjed om at de ikkje treng gulfebervaksine.
Dette har det komme nye reglar på 01.oktober, og alle som reiser mellom Sør-Afrika og Zambia MÅ ha gulfebervaksine og HA MED vaksinasjonskort! Viss ikkje risikerer de å ikkje få reise frå Sør-Afrika til Zambia, noko som vart erfart av ei frå Luster Vidaregåande Skule idag.
Sjå link:
http://www.doh.gov.za/show.php?id=3047

Ellers så gledar me oss veldig og håpar de gjer det også!
Ikkje lenge igjen no!!! :D

Bryllupsgåver

2011-09-03T12:51:00.000+02:00

For dei som måtte lure vil me informere om at me kjem til å legge ut ynskjelister til bryllupsfesten som me skal ha HEIME til sommaren.
Det vil sei at me ikkje ynskjer oss noko til sjølve bryllupet i Zambia (litt upraktisk å drakse rundt med gåver i Afrika :p )
Tenkjer òg at det er koslegare for venner og slekt som ikkje blir med til Zambia, å vere med på gåveopninga heime i Noreg.

Har allereie blitt trua med å få med 12 vinglas til Zambia, så derfor informerer me om dette! :p

Når det gjeld dei som blir med til Zambia, så er me meir enn fornøgd med at de faktisk blir med, så ikkje stress med å bruke pengar på gåver viss ikkje de har eit sterkt ynskje om det! ;)

"Det skjer aldri oss"

2011-07-23T08:57:00.000+02:00

Mens eg posta eit innlegg om å alltid tenke positivt, at det var andre som hadde det verre enn meg, og at eg var heldig som budde i eit av verdas beste land å bu i, vart regjeringskvartalet i Oslo råka av ein bombeeksplosjon like før halv fire. Ein byrja raskt å snakke om terror, og at det var det verste som hadde skjedd Noreg sidan 2.verdskrig. Det heile var uvirkeleg og fekk magen til å vrenge seg. Ei lita stund etter fekk me nyheten om at ein AUF-leir på Utøya var angripen av ein mann kledd i politiklede som skøyt rundt seg. Kva skjer?, tenkte nok alle. Dette vart raskt spreidd over store nyhetskanalar verda over, og alle snakka om krigen mot terror.

Eg byrja dette innlegget i gårkveld, og fortset der nedanfor.

Ein og ein halv time etter at den mest grusomme hendinga som har ramma Noreg sidan 2.verdskrig (før Utøya), skreiv bbc: Oslo bomb attack: End of innocence?
Når eg leste dette, traff det meg rett i hjartet! For, ja, i Noreg kan politikarar og kjendisar gå fritt rundt blant oss "vanlege", polititet går ikkje rundt med skytevåpen, me har opne postkassar, tilgjengelege for kven som helst, svært få har hemmelege nummer og adresser og kjendisar gir ofte ut sine personlege telefonnummer. Andre land ser nok på dette som naivt og utrygt, men som Jens Stoltenberg og fleire andre politikarar seier, så skal ikkje bomber og skyting stoppe demokratiet og samhaldet me faktisk har i Noreg!

Korleis kan ein forutsjå at nokon, som òg er ein nordmann, skal ta ein båt ut til AUF-samlinga på Utøya og skyte vilt rundt seg? At nokon skal bombe regjeringskvartalet var nok lettare å forutsjå, men likevel vanskeleg å forhindre ved at politikarar skal slutte å gå fritt blant oss "andre", og hemmeleggjere informasjon om oss sjølv. Det bør sikkert sjåast på sikkerheita og kva ein kan gjere for å unngå slikt i framtida, men det er ikkje opp til meg å finne ut eller avgjere.

Eg håpar at dette ikkje gjer Noreg til eit mistenkeleggjerande samfunn.
"...ikke la oss tvinges til taushet av vold" - Jens Stoltenberg

Heile denne situasjinen får meg til å tenke på fordommar. Kort tid etter at det vart snakka om terrorangrep, kunne ein lese kommentarar rundt omkring om at det sikkert var muslimar som hadde gjort det, og slik går det når ein slepp dei inn i landet. Ikkje berre provoserar slike handlingar meg sterkt, men dei er også usanne. Gjerningsmannen viste seg å vere norsk. Om andre medverkande var av utlandsopphald eller ikkje veit eg ikkje, men mannen som fyrte skota var norsk. Dette viser kor farleg det er å ha fordommar ovanfor andre folkeslag, hudfargar, og/eller religionar. Også må eg berre få sagt, det er ikkje muslimar som står bak all terroren ein høyrer om, det er ekstreme islamistar! Muslimar er like forskjellige som alle kristne, alle humanistar, alle nordmenn.. ikkje slå alle under ein kam!
Det var grusomme hendingar som skjedde igår, og magen min vrei seg når eg såg på nyhetene. Det verste var at det vart berre verre og verre, og alt var så uverkeleg, spesielt når Utøya vart ramma.

Når eg så vaknar idag, og høyrer at 80 er drepne på Utøya, og at talet kan stige i tillegg til at 7 vart bekrefta omkomne etter bomba, veit ikkje kva eg skal tenke. Eg blir redd, forbanna, kvalm, og ikkje minst; veldig, veldig trist! Det er fristande å gå rett å legge seg igjen og gøyme seg under dyna. Mannen som forårsaka alt dette gjorde det aleine, ingen ekstreme islamistiske grupper låg bak. Det var ein norsk mann på 32 år som har budd på beste vestkant i Oslo store delar av sitt liv, som kalte seg sjølv nasjonalistisk, som bomba regjeringskvartalet og rett etter, når alt politi og ambulanse var oppteken i Oslo, reiste ut på ei øy full av politisk engasjerte barn og ungdom, og skøyt dei rett ned.

Fabian Stang sa relativt tidleg igår at me skal hedre dei omkomne og pårørande med å stå samla og ikkje gøyme oss i frykt.

Det er viktig at alle står samla, at ein ikkje byrjar med rasistiske uttalingar med ein gong ein ser noko slikt skje , og at ein er sterke. Sterke for alle dei som omkom, og alle pårørande. La ikkje dette øydelegge det norske samfunnet og gjere det norske folk mindre opne. Ikkje ver redd for å gå ut i frykt for kva som kan skje neste gong, men gå ut og vis dei som treng det at du er der for dei. Vis at i Noreg står me samla uansett kvar me høyrer til politisk og religiøst, og uansett kva hudfarge me har. La oss vise at det norske folk fordømmer slike handlingar og at i Noreg er det demokrati, samhald, toleranse og respekt for andre som gjeld!

Mine tankar går til alle dei pårørande, såra og resten av det norske folk.

Tenn lys for alle dei omkomne idag, og gi dine nære ein klem!

Terror i Noreg

2011-07-22T22:27:00.001+02:00

På ein dag som dette er det igjen viktig å huske på at handlingar som dette ikkje blir utført av rasar eller hudfargar,

av statar eller verdensdelar, men av enkeltpersonar og grupper som har mista fokus på det som er viktigast i verda:

Samhold, omsorg, forståelse, empati og kjærleik. ♥

On a day like this it is important to remember that actions like this are not done by races or skin color, by states or continents, but of individuals and groups that have lost focus on what is most important: Unity, care, understanding, empathy and love.

http://www.vg.no

http://www.dagbladet.no

http://www.bbc.com

Se alltid lyst på livet! Sa mor og far til meg. Tro alltid at det beste bare hender deg!

2011-07-22T16:12:00.003+02:00

Eg startar denne bloggen med eit sitat frå Lillebjørn Nilsen:

Se alltid lyst på livet!

Sa mor og far til meg.
Tro alltid at det beste
bare hender deg!

Når ein møter motgang, er det fort gjort å tenke at det verste alltid skjer deg, at du har uflaks, at du er uheldig og det er fort å tenke at når noko er over, kjem det berre noko nytt. Tru meg, dette er eg ein ekspert på, og russenamnet mitt på vidaregåande var: "Jinx". "Jinx" er eit engelsk ord for forbannelse, og eg fekk dette russenamnet fordi eg var mykje sjuk og uheldig. Sjølv om eg ofte kan tenke mykje negativt og ventar på det neste som skal skje, noko som nok kjem av at det alltid er noko nytt som skjer :p, så meiner eg òg at eg er flink til å komme meg igjennom ting når det er som verst, og at eg ikkje gir meg, uansett kva hindringar som møter meg på vegen! Eg prøver alltid å tenke at det er nokon som har det verre enn meg, så eg har ingenting å klage over, for eg har ein god kjærest, god familie og gode venner, og er født i eit av verdas rikaste land!

Så her kjem eit blogginnlegg om våren og sommaren min, som er både positivt og negativt, optimistisk og pessimistisk! ;)

"Verken optimister eller pessimister kan unnværes. De er som røde og hvite blodlegemer;
hvis det ene slaget fikk overtaket, ville verden gå under" - Nils Petersen.

Helse
Eg har slete med ryggen sidan eg var 13-14 år, så det har på mange måtar vorte ein vane å ha vondt i ryggen. I mars vart det derimot verre enn nokon gong, og i april kom eg meg til slutt til manuell terapeut, Einar Hoven. Eg har hypermobile ledd, og har hatt det meste ut av ledd, og Hoven sa at den eine ryggvirvelen nedst i ryggen var heilt lause og at musklane rundt ikkje fungerte som dei skulle. Han sa eg kunne trene det opp igjen, slik at eg ivertfall kunne leve med det, men eg burde ikkje jobbe med barn.

Ikkje jobbe med barn?! Det var som eit slag i magen, etter å ha utdanna seg som førskulelærar, der ein faktisk jobbar med barn, og etter å ha jobba eitt år som pedagogisk leiar. Eg burde jobbe på kontor, og ikkje ha ein jobb som innebar mykje løfting og tungt arbeid. Eg hadde tenkt å ta master uansett som jo vil gi ein jobb med mest kontorarbeid, men eg har heile tida tenkt at eg hadde alternativet, og kunne jobbe i barnehage viss eg ville det. No har eg vent meg til tanken, sjølv om det fortsatt er kjipt, og er glad for at eg ivertfall kan ta med meg førskulelærarutdanninga inn i vidareutdanninga.

Eg har framleis mykje vondt, hatt vondt kvar dag i over 4 mnd, men eg merkar at treninga hjelp litt. Eg trener tre gonger i veka hos manuell terapeut i slynge for å trene opp stabiliteten i ryggen (ikkje no i sommar for det er stengt), og eg kjenner at eg toler meir. Men det er framleis vondt kvar dag, og å køyre bil/sitte på, gjere husarbeid, stå/gå/sitte/eller ligge for lenge i same stilling gjer vondt, og eg kan ikkje løfte noko særleg. Heldigvis har eg ei kjempegod støtte i Knut Are som har tatt seg av husarbeid, all løfting og bæring, smurt meg inn med ibux gel, trøsta meg når eg har vore lei, fått opp humøret når eg har vore sint og sur, i det heile vore heilt topp!

Sommar
Sjølv om det ikkje virkar slik i skrivande stund (det høljar ned vassrett ute!), så er det no sommar. Sidan me var i Zambia i påska og skal gifte oss i desember, har me logisk nok ikkje vore på noko utanlandsferie i sommar.
Men me har kosa oss mykje her i Noreg, vore på festival og besøkt familie, slekt og venner.
Me starta ferien med over ei veke heime. Kjempegodt å kunne vere heime over litt lengre tid, einaste minuset var at Knut Are jobba natt som aviskøyrar (han jobba som det ved sida av skulen i fjor). Første natta kom han seint heim, og når han kom heim var det utan min bil! Den stod på Leikanger, utan olje. Seinare på dagen vart Christoffer med oss til Leikanger for å taue bilen tilbake til Hafslo! Etter nokon dagar, fant Knut Are ut at det var botnpanna som var øydelagt og måtte skiftast. Bilverkstadet skulle ha 7000,- berre for jobben, så då fant Knut Are ut at han ville gjere det sjølv. Så han bestilte delane, jobba natt, sov på dagen og mekka på ettermiddagen! Litt av ein ferie for han! Sidan me skulle reise til Kongsberg tysdag 05.juli, var det litt stress å få bilen ferdig, men mandag hadde han fiksa bilen, flinke "jobbemannen"! :p

Klar for Rockabilly-fest! 2.juli arrangerte naboane mine (Søhoel)
med Joar Søhoel i spissen, Rockabilly-fest på Beim, Hafslo!
Kjempe bra initiativ, bra stemning og kjempe gøy!

Tysdagen henta me Kjersti i Sogndal og sette nasa mot Kongsberg. Onsdagen skulle me nemleg på Telenor Arena for å sjå Iron Maiden med Alice Cooper som oppvarming! Eg fekk melding av Kjersti før jul ein gong, der ho spurte om me ville vere med på konserten. Eg fant ut at det kunne vere ei fin julegåve til Knut Are, noko han vart veldig glad for. Endeleg var dagen komme, og me var klar! Det var ein bra konsert med mykje liv. Det var spesielt morosamt å sjå over 60-år gamle Alice Cooper med masse sminke, sære antrekk og sceneshow! Iron Maiden var også spreke og levde opp til forventningane!

Alice Cooper med norsk landslagsdrakt og norsk flagg

Ventar på Iron Maiden

Familien Brille på tur!

Super kule og super svette! Det var varmt på Telenor Arena!

Iron Maiden

Neste dag køyrte eg Kjersti til Hokksund slik at ho kunne ta bussen til Sogndal igjen, og eg og Knut Are køyrte til Stavern. Der skulle me på Stavernfestivalen (var der i fjor også). Stavern er ein superkoseleg liten by ved skjærgården, som får ganske bra artistar til Stavernfestivalen. I år var hovudattraksjonane for meg Roxette og BigBang, men det var også mange andre bra artistar! Blant anna Montèe, Henning Kvitnes, Admiral P, Jarle Bernhoft, Kurt Nilsen, med meir. Me kosa oss masse, sjølv om me ikkje var like heldige med vêret som ifjor! (Ifjor - strålande sol, i år - skiftande, men for det meste, høljeregn).

Roxette! Roxette var den første CD'n eg fekk! :)

Knut Are og Montèe

Jarle Bernhoft

Fint vêr!

Etter 4 dagar i Stavern, sette me snuten mot Levanger, noko som skulle vise seg å vere ein laaang tur. Over 11 timar tok det frå me sette oss i bilen til me kom fram!

Etter mange timar i bil, stoppa me på Tynset og
var litt turistar på noregs største spark.

Når me kom fram var Merete (søskenbarnet mitt) og John Olav (typen hennar) der, og dei hadde kjøpt ein pizza til oss. Den smakte veldig godt etter mange timar i bil! Hovudgrunnen til Levangerturen, var for å besøke mi 94 år gamle mormor! Det var veldig koseleg å treffe ho igjen, men det merkast at ho blir eldre for kvar gong.. Elles fekk me treffe litt slekt, søskenbarn og tante og onkel, og me fekk treffe Marianne!

Utsikt frå Nesset på Levanger (der mamma kjem frå)

Tur på Skogn med Marianne

Etter nokon dagar i Levanger sette me snuten mot Lærdal. Denne turen skulle eigentleg ta 7-8 timar, men enda opp med å ta 11.5 timar! Først var Hell-tunnelen stengt på grunn av ein hengar som hadde usikra last, slik at me først stod lenge i kø, så måtte me snu og køyre ein omveg. Seinare var dei ei bilulykke ved Dovre, som gjorde at me stod lenge i kø. Elles var det vegarbeid som stengte eine snarvegen me pleier køyre, og som gjorde at me måtte vente ei stund på Dovrefjellet. Men me kom fram til slutt!

I Lærdal var me i fire dagar, der kosa me oss mykje med Johannes (nevø) og var på fjelltur til Sendalen. Veldig bratt, men fin tur!

Tassen prøver å få seg nye venner i Lærdal

Johannes :)

Hjort i Sendalen

Rast i Sendalen. Tassen følgjer nøye med på hjorten oppe i lia!

Bratt opp og bratt ned!

Vassing i fjellelva

No er me i Kongsberg nokon dagar, der Knut Are har jobba litt i barnehagen, før me reiser til Hafslo igjen i morgon for ei lita veke.

Skule
No er det under 1 måned til eg byrjar på skulen og eg er kjempe spent! Det er alltid spennande å byrje i ein ny klasse og ikkje minst på ein ny skule! Ikkje minst når det er ein del internasjonale studentar, all undervisning blir på engelsk og eg skal ta master! Byrjar å få sommarfuglar i magen allereie, men eg kan ikkje vente med å byrje!

Før eg reiste til Zambia, hadde eg tenkt å ta master i spesial pedagogikk (noko som var bra eg ikkje gjorde, med tanke på ryggen), men når eg kom heim igjen, følte eg ikkje at dette var det eg ville. Eg byrja å google litt, og søkte på førskulelærar + internasjonalt. Då fant eg master i internasjonal utdanning ved høgskulen i Oslo (einaste skulen som har det), og når eg leste studieplanen, var det som om utdanninga var skapt for meg! Så venta eg eitt år før eg kunne søke, og kryssa fingrane for at eg kom inn!

Tidleg i juni var eg tilfeldigvis inne på SøknadsWeb og der stod det at søknad var innvilga og at eg kunne takke ja eller nei. Eg vart kjempe glad! Etter nokon dagar fekk eg ein mail der det stod at eg var komme inn og dei ønska meg velkommen som student. Plutseleg nokon dagar etter fekk eg eitt brev der det stod at eg hadde fått tilbod om å stå på venteliste. VENTELISTE! Eg vart kjempe lei meg, stressa og fortvila, og var heilt sikker på at flaksen min hadde slått til igjen og at eg ikkje var komme inn. Eg vart ekstra frustrert sidan eg no ikkje har så mange andre alternativ enn vidareutdanning på grunn av helsa. Først ringte eg mamma fortvila, sjølv om eg eigentleg visste ho ikkje kunne gjere så mykje (men godt å ha nokon å spørje om råd). Ho sa eg mest truleg var komme inn, men at eg skulle ringe skulen neste dag. Neste dag ringte eg skulen og vart sett over til mange forskjellige personar. Til slutt traff eg på rett person og sa kva som hadde skjedd. Ho sa at det hadde skjedd ein "feilformulering". I mailen eller i brevet?, spurte eg. I brevet. Så eg var komme inn, og ho beklaga feilen. Ho skulle berre visst kor bekymra eg vart over den "feilformuleringen"! :p Så då vart eg like glad som første gong eg såg eg kom inn, og pusta letta ut! Eg har allereie fått timeplan for heile skuleåret 2011/2012 og veit når eg skal levere oppgåver og ha eksamen. Det er noko eg ikkje er vant med frå tidlegare, men veldig glad for!

Her kan du lese meir om master i internasjonal utdanning

Bryllup

No er det snart 5 månader til bryllupet, og det meste er på plass! Ikkje verst, men greitt å ha alt ordna når ein skal gifte seg i Zambia!

Me har bestilt flybillettar - me reiser til Zambia 21.12, og til Cape Town 30.12. Heim igjen reiser me 05.01.12. Kjempe glad og takknemleg for at Ine (forlovar) har bestemt seg for å reise samtidig som oss, og ikkje etter julafta, sjølv om ho har ein liten gut og kjærest heime! Då får me litt tid til å gjere litt "brud-forlovar"-ting i Livingstone, sidan det ikkje blir så mykje av det her heime.

Kjersti og Annette skal reise samme dag som oss også, og Christoffer, Håvard og Susanne reiser dagen før! Mamma, pappa, Bente og Henning reiser samme dag som oss, men til Lusaka for å så ta bussen der i frå. Så det blir ein gjeng som feirar jul i Afrika istaden for Noreg denne jula! Me (meg, Knut Are, Ine, Kjersti og Annette) har bestemt oss for å reise til Botswana tidleg på julafta for å feire med safari. Me blir eitt døgn, for det er ein del å ordne for oss i Livingstone før bryllupet. Pappa, mamma, Bente og Henning blir nokon dagar i Botswana. Bryllupsreisa blir i Camps Bay, ca. 15 min utafor Cape Town, mens Bente, Henning, Ine, Kjersti, Annette, Christoffer, Håvard og Susanne skal vere i Cape Town. Me gjer nok ein del aktivitetar ilag, og kanskje blir det ei storfeiring på nyttårsafta? Me skal eit døgn på ein safari som ligg utanfor Cape Town, der dei hentar og leverer oss.

All overnatting er bestilt, dei viktigaste detaljane til bryllupet bestemt, og kjole kjøpt! Eg gledar meg veldig, og kunne ikkje drømt om eit meir perfekt bryllup og bryllupsreise! :D

Informasjon til bryllupsgjester

2011-05-07T18:27:00.002+02:00

Etter at eg fekk spørsmål frå to av bryllupsgjestene (Kjersti og Christoffer) for lenge sia, om eg kunne lage eit blogginnlegg med praktisk informasjon angåande reisa, opphald, aktivitetar, med meir, så kjem det endeleg!

Reise:
For å komme direkte til Livingstone med fly, må ein fly innom Johannesburg. Her har ein mange moglegheiter. Dei einaste som flyr frå Johannesburg til Livingstone er British Airways og South African Airways. Ein kan bruke dei ifrå Noreg, eller ein kan kjøpe billett frå Noreg til Johannesburg også frå Johannesburg til Livingstone. Ein kan søke på alle desse ulike søkemotorane som finn dei billegaste reisene, ein kan søke på Lufthansa, KLM, British Airways, South African Airways, osv. Eg har faktisk funne ein del "billege" (alt er relativt) reiser ved å søke alt gjennom eit flyselskap.
Ein anna moglegheit er å fly til Lusaka og ta buss der ifrå til Livingstone. Denne bussturen tek ca. 6 timar (også her er alt relativt), og ein kan få bussar som har same standard som Noreg. På bussturen får ein eit innblikk i Afrika og får sett litt av Zambia. Det går også mindre fly frå Lusaka til Livingstone.
http://www.flyzambezi.com/
Det lønner seg å bruke litt tid på dette og sjå på prisar, tid ein brukar på reisa og kor mange mellomlandingar, osv. Det er mange moglegheiter. Det er også lurt å ikkje vente så alt for lenge med å bestille, sidan det er midt i ferien. Det nyttar ikkje å tenke slik som ein gjer ved "sydenturar" at ein kan få billegbillettar viss ein ventar lengst mogleg, for det går ikkje charterfly til Zambia! :p
Tips: Viss de skal mellomlande i Johannesburg, sjekk når på døgnet de landar der og når neste fly går. Anbefalar ikkje å tilbringe for mykje tid i Johannesburg, ein stor by med mykje kriminalitet, og det beste er å fly frå Europa til Johannesburg om natta slik at ein kjem dit om morgonen, og kan reise rett til Livingstone.

Overnatting:
Her er det veldig mange alternativ og det kjem veldig an på om ein vil bu nærme sentrum eller Victoria Falls, billeg eller dyrt, kva standard ein vil ha, med meir. Taxi er relativt billeg i Livingstone og det er aldri problem å få tak i taxi, ivertfall ikkje på dagtid!
Finn ikkje så mange når eg søker på norske sider, men når ein søker på engelsk finn ein meir. Søk og sjå på pris og berre spør viss de lurer på om eg veit om lodgen er bra eller ikkje.
På denne sida fann eg litt forskjellig: http://www.safarinow.com/destinations/livingstone/hub.aspx
og på denne: http://www.zambiatourism.com/travel/cities/livingstone-where-to-stay.htm

Angåande natta etter bryllupet så er det ein anbefaling å bu i nærheten av David Livingstone Safari Lodge&Spa. Viss ikkje er det lurt å gjere ein avtale med ein eller anna taxisjåfør på førehand om å hente deg/dykk når bryllupet er ferdig (me må skru av musikken 00.00 av hensyn til dei andre gjestene). Det blir ikkje organisert transport til og fra bryllupet. Lodgen ligg eit godt stykke utanfor sentrum. Eit godt alternativ her er å overnatte på Waterfront. Då kan ein berre gå igjenom hagen til David Lstone Lodge, så kjem ein til Waterfront. Her går det også an å sove i telt med seng, 40 dollar for to personar, 30 dollar for ein person i eit telt, utan frukost og med felles dusj. For den eventyrlystne kan ein bruke eget telt til 10$ per person.
Ellers kan ein få fine rom her også (me såg romma når me var der i påsken). Dei har aircondition og myggnetting.
Prisar i dollar (inkludert frukost):
Riverside twin chalets - US$105 per person
Riverside single chalets - US$140
Standard twin chalets - US&85 per person
Standard single chalet - US$130
Executive double chalet- US&120 per person
Executive single chalet - US$165

Det går for eksempel an å bu billeg resten av veka og spandere på seg litt meir natta etter bryllupet for å gjere det enklare med tanke på transport.
Andre hotell i nærheten er for eksempel Chrismar Hotel http://chrismarhotels.com/index.php?option=com_content&view=article&id=13&Itemid=8

Chrismar Hotel pleidde me å reise til når me ville ha litt ferie og luksus.

Eit billeg alternativ er backpacker-plassen Fawlty Towers: http://www.adventure-africa.com/
Ein meir bråkete backpacker-plass, Jollyboys: http://www.backpackzambia.com/

Har ein lyst å slå litt på stortromma, fekk me eit tilbod frå David Livingstone Safari Lodge&Spa.
For US$650 per person kan ein få to netter på David Livingstone inkludert frukost, Victoria Falls og Sunset Cruise og transport til Botswana der ein får to netter på Chobe Marina Lodge inkludert tre måltid og 2 game aktivitetar (f.eks safari og båtsafari) per person. Deler ein opp alle prisane, er eigentleg dette eit kjempe tilbod! Og romma på David Lstone er KJEMPE fine! Då kunne ein overnatta der f.eks natta til bryllupet og natta etter bryllupet og Botswana før eller etter. Absolutt noko å tenke på.
http://www.chobemarinalodge.com/
http://www.dlslandspa.com/

Når det gjeld overnatting er det lurt å hive seg rundt, sjekke og bestille snart. Ivertfall viss ein vil ha billegare overnatting. Fleire av dei me snakka med som har fått store reservasjonar frå ulike selskap allereie. ZigZag hadde for eksempel fått reservasjon på heile hotellet 26.-27.desember (men dette kunne endre seg). http://www.zigzagzambia.com/

Zigzag er ein veldig grei plass med god mat (frukosten er ikkje så fantastisk), roleg område og fint basseng. Ho sa det var mogleg dei fekk avbestilling på den reservasjonen, og det går også an å bestille nokon av dei andre nettene der.

Aktivitetar:
Me vart tipsa om at det kunne vere lurt å bestille nokon av aktivitetane på førehand sidan det kunne vere stor pågang rundt jul.
Her er det også MANGE moglegheiter.
Sunset cruise får de inkludert i bryllupet.

Ellers MÅ de til Victoria Falls.

Kanskje nokon vil kaste seg ut i strikk?

1-2-3 BUNGEE!

Stine var den einaste av oss som var tøff nok til å hoppe utafor ei bru og ned mot elva! Det er tre aktivitetar ein kan gjere på brua mellom Zambia og Zimbabwe; slide, swing og bungee jump!

Her har Stine gjort ein av dei, men ho gjorde alle tre, tøffa!

Rafting er mogleg, og kanopadling på Zambezi skal visst vere kjempe flott. Ein kan ri på elefantar og gå tur med løver og leopardar, besøke ein village oppfordrar eg alle til å gjere, ein kan fly helikopter eller micro light over Victoria Falls, sitte på hesteryggen ved elva, med meir.

Ei av løvene ein kan gå med

Elles vil eg anbefale alle og reise på Arts Cafe (opna for ca. 6 mnd sia) der dei viser danseshow med dansar frå 4 forskjellige provinsar i Zambia. Eg var på det i påsken og det er kjempe bra! Håpar og trur dei viser showet også i desember, og kunne tenkt meg at me alle hadde reist på det! :)

http://www.lipaf.org/

Her kan ein finne mange ulike aktivitetar: http://www.livingstonesadventure.com/

Andre reisemål:
Mine anbefalingar: Chobe i Botswana og Sør-Afrika!
I Chobe kan ein få flotte safariopplevelsar, og det er kort i frå Livingstone.

Safari i Botswana

Båtsafari i Botswana

Solnedgang i Botswana

Sidan dei fleste skal fly innom Sør-Afrika, er det eit veldig greit alternativ og i Sør-Afrika kan ein oppleve det meste. Eg anbefalar Cape Town som by å reise til! Kjempe flott, spesiell og mykje historie. Det er mange alternativ til safari i Sør-Afrika, og ein kan også få strandferie viss ein ønsker det.
Eg seier som tidlegare, finn fram Google og søk!
Det går så klart også an å reise til andre afrikanske land, men desse to er dei mest praktiske.

Her har eg komme med ein del tips og kanskje gjort folk endå meir forvirra og meir usikre på kva dei skal velje og kva dei skal gjere, men det er berre å spørre viss de lurer på noko!

Table Mountain i Cape Town

Robben Island

På veg til Table Mountain

Thonga Beach

Sei ifra viss det er noko eg har gløymt.

"Once the sand of Africa gets in your shoes, it will always lead you back"

2011-05-07T14:06:00.003+02:00

15.april var endeleg dagen her, eg skulle få ta med Knut Are til Livingstone og vise han kva eg har jabba om i eitt år! Eg var veldig spent, for kva om han ikkje likte Livingstone, og kva om han ikkje ville tilbake dit etter å ha vore der ein gong? Eg lurte også på korleis eg kunne gje han eit lite innblikk i kva eg opplevde på tre månadar på berre litt over ei veke.

(Til informasjon: Eg fylte minnekortet på kameraet mitt (2GB) med bilete og video, men dette kameraet ligg ein eller anna plass i Afrika, så dei bileta eg har er dei Knut Are tok med mobilen sin i byrjinga av turen..)

Kanskje den einaste ulempen med Livingstone er turen dit. Den er så alt for lang! Og når ein i tillegg er sjukmeldt med ein lealaus ryggvirvel og musklar nederst i ryggen som ikkje fungerer slik at ein har minimalt med stabilitet, er det dømt til å bli ein ubehageleg tur. Og det vart det!
MEN når me kom fram lørdagen, var alt så mykje bedre. Det å fly over Livingstone, sjå røyken frå Mosi-O-Tunia (Victoria Falls - the smoke that thunders), kjenne varmen når ein kom ut av flyet og sjå alle dei smilande, imøtekommande zambiarane, kan verkeleg få alle problem og smerter til å forsvinne!

Me reiste først til lodgen, Kaazmein Lodge, slappa av litt og prøvde å ta ein dusj (men vatnet funka ikkje). Eg oppdaga fort at det var kakkerlakkar på rommet, og kakkerlakkar er det eine insektet eg verkeleg IKKJE likar! Dette etter mi første natt aleine på eit rom i Venezuela, der eg hadde ein kamp med den første og største kakkerlakken eg har sett nokon sinne.. Kakkerlakken vann og eg såg med lyset på, med bind for auga og musikk på øyra (den lagde ein grusom lyd når eg skrudde av lyset).. Nok om det! På kvelden hadde eg lyst å ta med Knut Are til Rhapsody's for å ete, men det viste seg at dei hadde stengt :/ Så då vart det Pub&Grill. Eg håpa at kokken hadde blitt litt kjappare på eitt år (ifjor lærte me at me måtte reise dit ca. 1t før me vart svoltne), men det hadde han ikkje. Men maten var god då! Så møtte me min zambiske vennegjeng, og me reiste på Makumba der favorittdama mi sang og dansa. Eg kasta meg utpå dansegolvet for å vise mine zambiske mooves, og plutseleg vart Knut Are tvinga utpå dansegolvet av den eine vokalisten. (Kultursjokk?) To muzunguar som prøver å danse zambisk dans i eit rom med berre zambiarar! Men gøy var det! Etter det tok me turen til Masaka og Pub&Grill har fått diskotek i andre etasje. Kjempe fint, men alt for lite!

Søndag ordna me oss rom på ZigZag, for det var litt tungvint å ringe resepsjonen kvar gong ein måtte på do. Kaazmein Lodge hadde eit kjempe fint område og kunne vore veldig bra, viss dei berre hadde vedlikeholdt det litt. Me tok også turen til David Livingstone Safari Lodge&Spa (heretter DLSL&S), der me skal ha bryllupet, der me fekk møte bryllupsplanleggaren vår og frisøren min. Bryllupsplanleggaren vår heiter Nina Granholm, ei svensk jente som var til Zambia som sjukepleiarstudent for nokon år sidan, og har budd i Zambia i 5 år. Veit verkeleg ikkje kva me skulle gjort utan ho! Trur ivertfall ikkje det hadde blitt mykje bryllup. Kjempe flink med kontroll på alt som me ikkje har kontroll på! Frisøren er frå Cape Town og var ei søt lita dame, som eg trur forventa at eg skulle ha mykje peiling på sminke og hårfrisyrar.. :p Men eg trur ho skjønte korleis eg ville ha det tilslutt.

Når det gjeld DLSL&S, så vart me overraska over kor fint det faktisk var der!

Lodgen ligg heilt nede ved Zambezi River og hadde utruleg flotte omgivelsar.

Knut Are kosar seg med is på lodgen.

Heilt grei utsikt

Mot Mosi-O-Tunia (Victoria Falls - The Smoke That Thunders)

Me skal ta med bryllupsgjestene på sunset cruise på båten som ligg der, Lady Livingstone, og har reservert det midterste dekket.

Basseng nede ved Zambezi

Borti hagen der, ned mot elva, skal me ha sermonien

Middag på golfklubben. Golfklubben har fått nye eigarar, noko eg merka på kyllingburgaren. Den var ikkje like god som ifjor! (Men eg åt den tre gonger i løpet av ferien likevel..:p)

Måndag var den store "bryllupsplanleggingsdagen"! Me tilbrakte heile dagen med Nina. Ho henta oss på ZigZag og køyrte oss først til Jollyboys der me møtte ho som skal lage bryllupskaka. Deretter reiste me til City Council der me møtte han som skal vie oss. Tru det eller ei, men me skal IKKJE ha prest! :p Han som skal vie oss blir kalla magistrant på engelsk, meir som ein byfogd. Han var ein artig, stor zambiar, og eg er spent på korleis det blir :p Sjølv om han er magistrant, blir det nok litt snakk om kristendom likevel. Vanskeleg å unngå det i Zambia. Etter det køyrte me til DLSL&S. Der møtte me ein som skal ha eit innslag under/etter middagen (hemmeleg :p) og fekk møte sjefen på DLSL&S (endeleg!) Inntrykket eg fekk av han etter alt styret rett over jul, var ikkje så bra, men no vart heldigvis det inntrykket retta. Han var ein kjempe hyggeleg Sør-Afrikanar som virka som han ville gjere alt for oss. Med tanke på at foreløpig ingen av gjestene våre skal bu der, og me skal ha bryllupet på lodgen hans midt i romjula, var han utruleg hjelpsom! Han viste oss rundt på Lady Livingstone, lodgen, me avtalte kor me skulle ha sermonien og kor me skulle ha middagen, me fekk sjå eit vanleg rom og ei bryllupssuite, og ikkje minst, me fekk smake på maten! Eg har vore litt misfornøgd med at dei berre har hatt buffet å tilby oss og at det ikkje har vore noko typisk afrikansk mat på menyen. Men når me fekk smake eit utvalg av maten, kan eg berre sei: NAM! (Og smaksprøvene var gratis! :p) Me møtte også han som skal ordne partytelt for oss (me giftar oss i Zambia i regntida, så me MÅ ha telt!) Etter denne dagen var me forståeleg nok, veldig gira og fornøgde med heile opplegget!

Denne krokodillen kom opp til vatnet til DLSL&S når han var liten, for to år sidan, og har blitt der sidan.

Kanskje han besøker oss under sermonien??

Zig Zag

Ein gekko som Knut Are vart så fasinert av.

Tysdag tok me turen innom David Livingstone High School og fekk eit gledeleg gjennsyn med rektoren og Namukolo. Mr. Matimba var desverre i Lusaka. Me viste Knut Are rundt, og såg at dei hadde komme godt i gang med å bygge muren til den nye Special Education Class som Luster VGS har vore med å sponsa. Me hadde tenkt oss ein tur til Mr.Price (favoritt klesbutikken vår i fjor), men den var ikkje der lenger! Kleda var visst alt for dyre for dei lokale, så dei la den ned.

Me reiste innom bokhandelen og handla varer til vennskapsbarnehagen til barnehagen eg arbeidar i, i Lyngdal. Før eg reiste hadde me påskefrukost i barnehagen der me samla inn i underkant av 800,-. For dette fekk eg mykje når eg handla i Zambia! 24 skrivebøker, ein del plastelina, 8 øskjer med fargeblyantar, 5 øskjer med kullstiftar, 5 lesebøker og nokre teikneblokker. Framleis var halvparten av pengane igjen, og for dei handla me gavekort på bokhandelen. Onsdag køyrte min gode taxivenn, Mr. Mupoti oss til Simoonga, der vennskapsbarnehagen ligg. Simoonga er ein landsby i nasjonalparken Mosi-O-Tunia, ca. 20 km utanfor Lstone, på veg mot Botswana. Det er ein veldig fattig landsby, med ca. 2700 innbyggjarar. Dei har ikkje straum, og har tre vannpumper. Mange av barna manglar foreldre pga HIV/AIDS og malaria er eit stort problem. Det eine bygget var sponsa av danskar, og alt utstyret førskulen hadde, var sponsa av danskar. Du kan lese meir om det danske prosjektet her: http://simoonga.dk/index.php/sider/index/1

Samarbeidet mellom vår barnehage og førskulen i Simoonga er uavhengig av dette. Det var Ane Bergersen (læraren min på Global Knowledge), som hjalp oss å starte prosjektet i forbindelse med Zambia-prosjektet me hadde i haust. http://numedal.net/default.aspx?ArticleID=99935&MenuID=5746

Når me kom til Simoonga reiste Mr. Mupoti innom barneskulen og fekk tak i headteacher Chester som eg hadde skrive nokre mailar med på førehand. Alle førskular og skular er stengt i april, så me forventa ikkje så mykje, men hadde lyst å overlevere gåvene, teikningar frå barna og sjå plassen. Chester var gift med den eine førskulelæraraen, og fekk ho til å komme med nøklar. Me vart vist rundt og overleverte gåvene og teikningane som dei vart veldig glad for. Det eine bygget var som sagt sponsa av danskar, og var det første bygget i landsbyen med innlagt do og vask.

Dette bygget var eit solid og flott bygg som lærarane var veldig stolte av.

Førskulen har to bygg, over 80 barn og 5 førskulelærarar.

Eteplassen til førskulen. Lærarane ønskjer å bygge eit tak over slik at dei er beskytta mot regn og sol.

Sjølvlaga leikeplass

Taxisjåfør Mr.Mupoit, meg, headteacher Chester og to av førskulelærarane med barn og barnebarn.

Me avtalte at me skulle komme tilbake langfredag og då skulle dei organisere teikningar frå barna.

Lunsj den dagen åt me med Marjorie og Bessie, to av zambiarane som var i Noreg i fjor. Det var kjempe koseleg å sjå dei igjen og me snakka mykje om korleis livet etter Global Knowledge hadde vore. Dei fortalte at det hadde vore vanskeleg å komme tilbake til Zambia etter 9 månadar i Noreg. Det var mange av deira vener som ikkje forstod, eller ikkje ville forstå korleis og kvifor dei hadde forandra seg og kva dei hadde opplevd. Det var også mykje dei hadde lært i Noreg som dei hadde lyst å prøve ut, men som dei ikkje hadde ressursar til.

Etter lunsj traff me kjære Barbara igjen, ho som var til god hjelp og viste oss rundt når me kom til Zambia i fjor med Global Knowledge. Ho tok meg og Knut Are med til Mukuni Village. Der stoppa me innom palasset til chief Mukuni, marknadsplassen utanfor palasset (ikkje ein grei plass å vere når ein er berre to muzunguar og minst 20 deseperate zambiarar som vil selgje tinga sine for dei treng pengar..), me fekk sjå eit typisk zambisk villagehus, skulen og eine kyrkja. Ein finfin tur. På veg tilbake stoppa me innom løvene og leopardane, der me fekk gratis omvisning. I år hadde dei to supersøte løveungar på 3 mnd som var lause ute. Desse klappa me og leika med, i solnedgangen! Fantastisk følelse, og det er mange flotte bilete av det ein plass i Afrika! :p

På kvelden tok me med Aubrey, ein anna Global Knowledge student som var i Noreg i fjor, på middag på Armadillo. Her er me på det nye diskoteket til Pub&Grill, som har eit blått lys som gir ein flott farge på oss muzunguar!

Torsdag tok me turen til SOS Childrens Village, der eg fekk møte mitt fadderbarn på snart to år! Ho var veldig søt, men sjenert! Veldig kjekt å ha eit fadderbarn som eg kan besøke og sjå korleis har det. Eg hadde med nokon av mine gamle bamsar. Knut Are fekk også omvisning på SOS. Skulane er som sagt stengt i april, så eg fekk ikkje treffe nokon av "mine" elevar eller lærarar frå i fjor.

Etter SOS reiste me til Willma der eg fekk eit GLEDELEG gjensyn med Alice, Elaine og Jane. Elaine vart så glad når ho såg meg at ho byrja å grine, noko som gav meg ein stor klump i halsen. Dei vart veldig glade for bryllupsinvitasjonane!

Ting har forandra seg på Willma også.. Det er berre Motinta som arbeidar i resepsjonen av dei som arbeida der i fjor (ho traff eg nokon dagar før), baren er open kvar dag, heile dagen(!), dei har forandra rommet til meg, Carina og Marianne. Slått sammen vårt bad med fellesbadet og laga det til eit nytt rom, og laga nytt bad på vårt rom. Noko som var ganske rart! Og dei hadde TO TV-ar på conferance room! I tillegg hadde Jane eit barn på 1 og 1/2 mnd..

Torsdagskveld reiste me på Sunset Cruise på Zambezi River.

Lady Livingstone i bakgrunnen.

Tidleg fredags morgon reiste me tilbake til Simoonga. Der vart me møtt av over 20 barn (ikkje verst når skulen er stengt), som teikna teikningar til barna i Lyngdal. Dei fleste teikna villagehus og menneseker.

Sjølvlaga klatrestativ med zambiske fargar.

Etter at me hadde vore i Simoonga, kom Namukolo og dottera Christina på litt over eitt år på besøk til ZigZag. Me åt lunsj ilag og kosa oss masse!

Knut Are har diabetes og skifta nål på insulinpumpa på dagen, og etter lunsj vart han veldig dårleg. Me tenkte han hadde ete noko mat som ikkje var bra, og eg reiste ut med Barbara på middag, eit (fantastisk) danseshow, og dansa litt sjølv. Når eg kom tilbake til ZigZag var Knut Are framleis dårleg og kasta opp mykje, og når eg målte blodsukkeret hans, var det skyhøgt. På lørdagsmorgonen tok eg han med til min "favorittlege" Dr. Shafik, for blodsukkeret var så høgt at me ikkje fekk kontrollert det. Knut Are fant etterkvart ut at han ikkje fekk insulin i kroppen, og når me tok ut nåla, var den bøygd. Det vil sei at han ikkje fekk insulin i kroppen på nesten eitt døgn. Hos Shafik tok dei ingen blodprøvar eller urinprøvar, dei målte berre temperaturen og blodtrykket, og eg målte blodsukkeret. No var det så høgt at det ikkje gjekk an å måle det, det stod berre "HI" på blodsukkerapparatet. Eg måtte forklare Shafik og sjukepleiarane kva insulinpumpa var for noko, og eg ba dei om å gi Knut Are eit drypp sidan han ikkje åt noko og berre kasta opp. Slik dreiv me på fram til onsdag. Eg snakka med forsikringsselskapet kvar dag og prøvde å få han overflytta til Johannesburg sidan dei ikkje hadde kunnskap hos Shafik. I tillegg så var doktoren aldri der, og han fekk ikkje mat eller drikke, det måtte eg reise å handle. Søndag skulle me eigentleg reise til Noreg, og Knut Are skulle prøve å ta seg ein dusj og sjå an formen. Når eg kom inn igjen på rommet, sov han og eg snakka ikkje med han igjen før mandag.. Når han var vaken, kasta han opp.

Onsdag var eg veldig frustrert og lei, og Knut Are var endå meir frustrert og lei. Air-conditionen på rommet fungerte ikkje, og det vart berre varmare og varmare i Livingstone. Me følte også at ingen på sjukehuset skjønte oss, og dei sa til Knut Are at så lenge du et så blir du bra. Problemet var at kvar gong han åt så kasta han opp, og sidan han hadde kasta opp sidan fredag var han veldig sår i spiserøyret, slik at det brant nedover halsen kvar gong han svelgte. Blodsukkeret låg på rundt 11 frå søndag til onsdag. Eg reiste på Shoprite for å handle litt, og då kjente eg plutseleg ei hand på skuldra. Handa tilhøyrte Randi Jepsen, ein av lærarane mine på Global Knowledge og sensoren på bacheloroppgåva mi. Ho er sjukepleiar, og har ansvaret for sjukepleiarstudentane i Førde som reiser til Zambia. Det var utruleg godt å sjå ho igjen, og eg fortalte ho fortvila alt som hadde skjedd. Ho hadde høyrt rykter frå nokon av taxisjåførane og Aubrey. Ho var i Livingstone på ferie med mannen sin, Rolf, som også er sjukepleiar. Han arbeidar på Førde sjukehus. Han spurte om Knut Are hadde fått sukkervatn, noko som var vanleg behandling i Noreg, mens ein gir ekstra insulin. Han meinte at Knut Are kanskje hadde fått noko som heiter diabetisk ketoacidose, http://www.nettdoktor.no/sykdommer/fakta/diabetessyreforgiftning.php

Eg sa at han ikkje hadde fått sukkervatn, berre saltvatnsdrypp når eg bad om det og masse medisin me ikkje visste kva var.

Eg spurte Randi og Rolf om dei kunne komme ein tur på besøk til Knut Are. Om så dei ikkje fekk gjort noko, så kunne ivertfall han snakke norsk til nokon som forstod han og hadde kunnskap om diabetes. Det kunne dei, og dei kom litt utpå dagen. Og då byrja ting endeleg å skje! Dei fekk sjukepleiarane til å gi han dette sukkervatnet og såg på all medisinen han hadde fått. Mesteparten var antiobiotika mot mageinfeksjon, og var ikkje bra med tanke på at han hadde byrjande magesår for nokon år sidan. I tillegg hadde han ikkje mageinfeksjon. Plutseleg kom det ein Sør-Afrikanar inn på rommet som hadde ansvaret for å sende pasientar frå Livingstone til Johannesburg. Forsikringsselskapet hadde endeleg vakna, og sendt han dit. Han tok masse prøver og byrja å organisere overflytting. Flyplassen i Livingstone stengjer 19.00 så han måtte arbeide kjapt. Det han venta på var bekreftelse frå forsikringsselskapet om at dei betalte for ambulansefly. Endeleg fekk me det bekrefta, og han fekk flyplassen til å halde opent. Me vart køyrt med ambulanse til flyplassen og der kom det eit lite fly med ein lege og to pilotar som flaug oss til Johannesburg. Der vart me henta i ein ny ambulanse, og køyrt til sjukehuset. Me kom fram rundt 00.30, og Knut Are vart sendt på akutten. Eg fekk sove på eit rom på sjukehuset fram til klokka 6. Då sjekka eg inn på ein lodge rett over vegen, og eg fekk lov å besøke Knut Are klokka 11.00. Då var blodsukkeret der det skulle vere, og han hadde ikkje kasta opp sidan Randi og Rolf var på sjukehuset. Alle var overraska over behandlinga på Shafik og sa at det var sukkervatnet som hadde hjelpt. Fredag følte Knut Are seg betre og greidde for første gong på ei veke og ete mat. Det gjorde framleis veldig vondt på grunn av alle såra, men han fekk ivertfall i seg noko. Han vart utskriven, me ringte forsikringsselskapet, og dei fekk ordna flybillettar til oss same kveld.

På veg frå sjukehuset til eit kjøpesenter for å handle klede. For det første var alt skittent, og for det andre var det mykje kaldare i Johannesburg enn i Livingstone og me hadde ikkje nok varme klede med oss.

For meg er ikkje dette Afrika, men vesten.. :p

Kjøpesenteret

Lodgen eg sov på, City Lodge.

RANDI JEPSEN OG ROLF HORNE: TUSEN TAKK FOR HJELPA!!! :D

Lørdag var me heime i Kongsberg, og vart henta på togstasjonen av vår gode nabo, Helle. På kvelden kom mamma og pappa, noko som var veldig godt! Me var veldig sletne, og Knut Ar e var framleis slapp, men det var utruleg godt å vere heime! Knut Are vart sjukmeldt veka etter me kom heim, men no får han i seg mat og sjekkar blodsukkeret ofte! :)

Fordelar og ulempar med å vere på sjukehus i Livingstone:

- Har mange venner som kom på besøk og tok meg med ut for å ete og tenke på noko anna. Haldning: Me skal gjere deg sterk slik at du kan vere sterk for Knut Are.

- Lite eller ingen kunnskap om sukkersjuka, og mistanke om at Dr.Shafik halte ut tida for å tjene litt ekstra pengar på oss. Det første han informerte om var at forsikringsselskapet dekkjer utgiftene, og når eg var innlagt eitt døgn i fjor betalte eg over 1000 dollar utan å få mat og drikke og behandling, men ein haug med tablettar. Legen var også fråværande mesteparten av tiden.

Fordelar og ulempar med å vere på sjukehus i Johannesburg:

- Heilt anna standard på sjukehuset, legane og sjukepleiarane. Fekk mat og drikke, og vart overvåka (ivertfall på akutten)

-Kjente INGEN og har høyrt mykje skummelt om Johannesburg, så mesteparten av tida vart tilbrakt på sjukehuset eller aleine på lodgen der tankane får fritt omløp. Måtte ete åleine, og ordne alt åleine.

"Ein lærer så lenge ein lever", er det noko som heiter og det tenkjer me å nytte i denne situasjonen også. Det gjekk bra, og Knut Are er heldigvis ikkje heilt skremt vekk frå tanken om å reise tilbake til Zambia og ikkje minst gifte oss der. Men no veit me kva kunnskap dei har om diabetes type 1 i Livingstone (nesten ingen), og me veit kva forhandsreglar me må ta neste gang me skal reise!

Når ein bloggar så sjeldan, så blir det laange innlegg. Ivertfall når ein har så mykje å fortelje!

OVER OG UT!

Så var eg her igjen!

2011-02-19T23:34:00.004+01:00

Eitt år sidan livet forandra seg
No er det over eitt år sidan eg reiste til Zambia og eg følte for å skrive eitt innlegg! På mange måtar virkar det veldig lenge sidan, og på andre måtar virkar det som om det var i går!
No har ei ny gruppe med studentar komme ned og tatt over "vår" plass, og vår gruppe er sikkert på veg inn i gløymeboka :p

Mykje har skjedd sidan mitt fantastiske eventyr i Zambia, men Zambia har på mange måtar vore med meg heile året!

Forlovelse
Kort tid etter eg kom heim igjen, nærare sagt 8.mai vart eg og Knut Are forlova! Når eg var i Zambia fekk eg ein melding frå han med store hint om at han hadde lyst å gifte seg. Natt til 8.mai utan mykje planlegging og romantisk setting (eg er ikkje så veldig tradisjonell av meg), valde eg å fri til Knut Are og han sa: JA! :) <3

Ikkje nok med det, han sa ja til å gifte seg i ZAMBIA!

Når eg var ved Victoria Falls med mamma og pappa såg eg eit brudepar som tok bilete framfor fossen, og då bestemte eg meg for at det vil eg og! Eg kan ikkje tenke meg eit meir romantisk motiv, og heldigvis var Knut Are med på dette. (Det kjem meir bryllupssnakk seinare i innlegget)

Komme seg tilbake til kvardagen
Når eg kom heim igjen måtte eg og gjere siste innspurt på bachelor-skrivinga og førebuingar til munnleg eksamen, begge med veldig gode resultat!
Eg måtte også byrje å søke jobb, på ein heilt ny plass; Kongsberg. Knut Are kom inn siste året på fagskulen der, så me bestemte oss for å flytte dit. Det enda med at eg plutseleg fekk tre jobbintervju i Kongsberg midt i alt bachelorstresset, og eg fekk jobb som pedagogisk leiar ganske fort.

Etter Zambia tok det ei stund før eg "vart meg sjølv" igjen, og eg vart nok aldri heilt den samme som før eg reiste ned. Sjokket var stort når eg kom til Zambia, men det vart nok endå større når eg kom heim igjen! Det var vanskeleg å tilpasse seg det "vanlege" livet igjen, og det var mykje som virka ganske meiningslaust. I tillegg savna eg alle dei fantastiske folka eg vart kjent med i Zambia, og ikkje minst dei eg budde sammen med i tre mnd og delte gode og mindre gode opplevingar med, nesten 24 timar i døgnet.

Før tre mnd i Zambia...

Etter tre mnd i Zambia...

Samtidig var det utruleg godt å sjå alle heime igjen, men vanskeleg sidan dei ikkje hadde opplevd det eg hadde gjort, og eg tykte det var vanskeleg å få dei til å forstå.

Familiehelg i Kongsberg! Mamma, Henning, Knut Are, Bente, Pappa og farfar

Eg måtte også ta innover meg alle dei inntrykka eg hadde fått, som eg ikkje fekk tid til å fordøye når eg stod midt opp i det.

Å kombinere alt dette med å bachelorstress, jobbsøking og planlegge framtida si, slik som jobb og flytting til ein ny plass, var ikkje berre, berre.

Zambia i Noreg
I løpet av sommaren flytta me til Kongsberg, ein fin og passe stor (liten) by med kort avstand til Oslo. Eg byrja å jobbe som pedagogisk leiar i barnehage og Knut Are på skulen. Til tider virka Zambia veldig langt unna, men heldigvis fekk eg ta Zambia med meg inn i barnehagen! Eg fekk ha fleirkulturelt innhald som hovudinnhald dette året, og landet me starta med var selfølgeleg Zambia! Me arbeida med det i tre månadar, og hadde det heilt topp både store og små. Me fekk ete kylling og nshima, danse til zambisk musikk, spele zambiske trommer, lære om flagg, kart og kultur, og mykje meir, og ikkje minst; me fekk besøk av to zambiske global knowledge studentar; Eunice og Samson!

http://www.numedal.net/default.aspx?ArticleID=96863&MenuID=8954

Sightseeing i Kongsberg

Klar for zambisk dans og musikk med Eunice og Samson i barnehagen.

The Zambian Way

Eunice laga deileg nshima og kyllingstuing heime hos meg og Knut Are

Me tok dei med ein dagstur til Oslo. Her kosar me oss på Aker Brygge.

Ved hjelp av Ane Bergersen, læraren på Global Knowledge, har me og fått oppretta ein vennskapsbarnehage i Simoonga, litt utanfor Livingstone. Me hadde basar i barnehagen i anledning FN-dagen der me samla inn pengar til barnehagen i Zambia. Ane handla for oss når me var der, og tok bilete. Kjempe bra for barna å lære litt om bistand i tidleg alder! ;)

Nokon veker før Eunice og Samson kom til Kongsberg, måtte me heim til Hafslo ein tur for der kom det eminent besøk i frå David Livingstone High School! Dei samarbeidar med Luster Vidaregåande skule, og kom på besøk med to elevar, internasjonal koordinator, rektor og den tidlegare rektoren; kjære Mr. Matimba (som eg fekk gleda av å møte i Zambia.)

Tur til Jostedalsbreen

Namukolo og Mr. Matimba på middag på Linahagen Kafe, Solvorn.

Den eine eleven som var med, Derrick, var veldig flink og danse, og her dansar han på Jostedal Hotell. Eg er med, "litt" pinlig berørt uti filmen. Ikkje verst at eg tør å legge ut dette! :p (Legg den ikkje ut for å vise mine prestasjonar, men for å vise Derrick sine!)

Det har vore veldig stas for meg å kunne ta ein del av Zambia med til Noreg, og ikkje minst latt Knut Are få ta del i det! Eg trur det har gitt han ein litt betre innsikt i kvifor eg forelska meg slik i det zambiske folket! :)

Bryllup

Når ein skal gifte seg i eit anna land, og ikkje minst når ein skal gifte seg i Zambia, så trengs det visst ein del planlegging, mykje planlegging! :p

Me byrja tidleg å kontakte nesten alle tenkelege hotell i Livingstone, for å sjå om nokon kunne hjelpe oss. Etter kvart landa me på David Livingstone Safari Lodge and Spa, http://www.dlslandspa.com/, som gav oss eit veldig godt tilbod. Me fekk ein bryllupsplanleggar, Liz, som ordna alt for oss og var veldig flink, og det vart mykje mailsending fram og tilbake. Me landa på datoen 29.12.2011, og byrja å invitere folk. Me vart einige om at me skulle komme tilbake med eit ca antall gjester etter jul, og betale depositum då. Når eg kontakta bryllupsplanleggaren etter jul, tok det ei stund før me fekk svar. Endeleg fekk me svar og det viste seg at lodgen hadde skifta eigarar og nesten alle ansatte, og gjett kva; dei NEKTA å ha bryllupet vårt den 29.desember. Gjett om stressfaktoren vart høg og tårene kom fram i augekroken! Det vart veldig mykje mailar fram og tilbake igjen, og Liz foreslo at me kontakta nokon av dei me hadde vore i kontakt med tidlegare. Det gjorde me og fekk tak i ein ny planleggar, Nina. Ho budde i Livingstone (mens Liz budde i Zimbabwe). Ho fekk ordna det slik at me kunne ha bryllupet den 28.desember, og me må leige ein "marque" og ha middagen i hagen, og ikkje i restauranten. Det har vore veldig mykje styr, men no virkar det som alt byrjar å gå i orden, og me trur det blir ein veldig spesiell dag/kveld.

Eg vil ikkje skrive alt her, for nokon ovveraskelsar må gjestene få! Men me skal ivertfall ha sermonien i hagen til lodgen, ta bilete framfor fossen, der kjære Ine er fotograf, og deretter skal alle på sunset cruise. Me skal ete middag på lodgen etter cruiset. Det blir nokon afrikanske innslag, og fargar og pynt blir afrikansk.

Desverre er det ikkje så mange som kan komme (noko me forstår), men me blir ein fin gjeng og:

ME GLEDAR OSS!

I påsken tek eg med meg min framtidige betre halvdel til Zambia. Då får han sett kor han skal gifte seg :p, bli kjent med mine zambiske venner og me skal møte planleggaren og lodgen for å planlegge litt meir ansikt til ansikt! Det gjer det heile mykje meir betryggande for oss! Det blir kjekt å få vise han Livingstone, og kanskje han får eit litt betre inntrykk i korleis me har hatt det der!

Det er store moglegheitar at eg kjem til å skrive meir om planleggina framover, slik eg ser mange andre "brides to be", gjer. Me får sjå, me får sjå! :)

SISTE BLOGGINNLEGG!

2010-04-30T18:25:00.000+02:00

No er eg tilbake til Noreg og her er det ganske rart..
Det er kaldt, det er sana muzungus og alt er veldig annleis frå Zambia! Eg har veldig mange inntrykk å fordøye og eg trur det vil ta ei stund før eg kjem til meg sjølv att!
Var VELDIG kjekt å treffe Knut Are igjen, men kunne eigentleg tenke meg å berre ta han med tilbake igjen og "heim" til Lstone! Men, men.. eg kjem nok fort inn i den gamle tralten igjen der det er lite som skjer i løpet av ein dag.. :p

TUSEN TAKK til alle som har fulgt med på bloggen min! Det set eg veldig stor pris på!
Tenkjer at det ikkje er så mange som er interessert i å lese om kva eg har ete til frukost, kva eg har sett på TV eller kor eg har gått på tur, så derfor blir det ikkje meir blogging frå denne kanten. Eller kanskje når eg reiser ut på nye eventyr ein gong i framtida?! ;)

Zicomo, twalumba, thank you, tusen takk!! :)