Chuyến đi Việt Nam lần này cũng là chuyến đi đầu tiên từ khi tôi “nghỉ hưu”, do đó đây cũng là lần đầu tôi được trải nghiệm sự tự do mà mình đã dày công xây dựng sau bao nhiêu năm.

. . . . .

Hôm trước khi lên đường, đồng nghiệp ở các công ty mà tôi đang cố vấn tổ chức tiệc chia tay. Trong buổi tiệc, mọi người hỏi lần này tôi sẽ về Việt Nam trong bao lâu, tôi đều trả lời rằng: “Tôi không biết”

3 chữ đơn giản – “Tôi không biết” – về vui thì tôi sẽ đổi vé ở lại thêm. Và cho tới nay, có vẻ hơi “vui quá” nên đây đã là lần thứ 2 tôi đổi vé. Ban đầu trợ lý book cho tôi chỉ ở 1 tháng, sau đổi thêm 1 tháng nữa, bây giờ lại đổi lần nữa, và có khi tới đó “vẫn vui” thì tôi lại đổi nữa.

3 chữ đơn giản – “Tôi không biết” – nhưng cũng là lần đầu tiên tôi được trả lời như vậy. Lần đầu tiên tôi được tự do cho phép mình ở đâu, bao lâu tuỳ ý, không cần phải kiểm tra xem còn bao nhiêu ngày phép, không cần phải suy nghĩ sẽ giải thích gì với ai.

3 chữ đơn giản – “Tôi không biết” – nhưng cũng là lần đầu tiên nó cho tôi cảm nhận được rõ giá trị của sự tự do.

. . . . .

Xã hội hiện nay thường cổ vũ chúng ta phải giàu, phải có địa vị cao, phải có thật nhiều của cải vật chất,… nhưng ít người lại đặt mục tiêu là phải có thật nhiều tự do.

Trên podcast của mình, tôi lại muốn cổ vũ mọi người hướng tới xây dựng một cuộc sống tự do. Tự do tài chính để không lệ thuộc vào tiền bạc, sống tối giản để không lệ thuộc vào vật chất, tự do trong cả suy nghĩ và mindset. Một cuộc sống tự do tự tại, muốn đi đâu, ở đâu, lúc nào, gặp ai, làm gì,… tất cả đều là quyền quyết định của chúng ta.

Và ở góc độ là một người đang được hưởng những trái ngọt từ cuộc sống đó, tôi có thể xác nhận rằng đó cũng là một cuộc sống rất xứng đáng để chúng ta theo đuổi và xây dựng.

Chính sách của họ là không liên minh với bất kỳ nước nào, không ngả theo bất kỳ phe phái nào trên thế giới. Phương châm của họ gói gọn trong một câu đơn giản: “Tụi bây muốn làm gì làm, để tao yên là được.”

Nhưng thế giới mà chúng ta đang sống, không phải cứ nói trung lập là được trung lập. Vậy làm sao Thuỵ Sĩ vẫn giữ được sự trung lập của mình?

. . .

Đầu tiên, họ thực hiện triệt để sách lược: muốn có được hoà bình, phải chuẩn bị cho chiến tranh.

Nhìn vào bản đồ, chúng ta sẽ thấy không có nhiều con đường dẫn vào Thuỵ Sĩ. Họ cố ý hạn chế xây dựng những con đường mà kẻ thù có thể dùng để hành quân vào nước họ.

Và suốt dọc những con đường này, họ đều cố tình xây dựng để có thể phá huỷ tất cả khi cần. Nếu là đường thì họ cài bom ở những vị trí trọng yếu, nếu là hầm thì họ đặt chất nổ suốt dọc đường hầm, thậm chí ở những cây cầu họ còn đặt thêm đại bác để nếu chất nổ không hoạt động thì chính họ sẽ bắn cho sập.

. . .

Ngoài ra, địa hình Thuỵ Sĩ có đến một nửa là núi non trùng điệp, người Thuỵ Sĩ lại nổi tiếng giỏi “đào tường khoét vách”. Và họ dùng chính những kỹ năng này để xây dựng những pháo đài nằm sâu trong lòng núi, trong đó họ trang bị đầy đủ khí tài, bệnh viện, nơi ăn chốn ở tiện nghi. Đây là những nơi họ có thể dễ dàng rút lui vào để sống và chiến đấu một cách an toàn.

Đó là chưa kể khắp đất nước Thuỵ Sĩ còn có vô số hầm chống bom, rất nhiều trong số đó chống được cả bom hạt nhân. Họ là đất nước duy nhất trên thế giới có lượng hầm tránh bom nhiều hơn cả tổng nhu cầu của toàn bộ dân số.

Song song đó là lực lượng quân sự, tuy là trung lập nhưng Thuỵ Sĩ chuẩn bị khí tài và kỹ năng chiến đấu rất mạnh. Người Thuỵ Sĩ có câu nói: “để có được hoà bình, chúng ta phải có đại bác”.

. . .

Và cuối cùng là một chiến lược không sạch sẽ gì cho lắm, đó là họ chọn làm túi tiền cho cả thế giới, họ giữ tiền cho bất kể nước nào, bất kể cá nhân quyền lực nào.

Trong thế chiến thứ hai, Thuỵ Sĩ là nước giữ tiền không chỉ cho Đức Quốc Xã mà còn cho cả các nước đồng minh.

Kiểu như cả đám con nít đánh lộn, cử ra một đứa ngồi giữ dùm tiền bạc tư trang. Bản thân cái đứa đó cũng có nội lực, muốn đánh nó cũng trầy vi tróc vẩy, mà có đánh được thì kết quả không khéo còn mất nhiều hơn là được.

Chính điều này đã giúp cho Thuỵ Sĩ tránh được cả hai cuộc đại chiến thế giới. Khi mà cả thế giới loạn lạc, họ vẫn ngồi rung đùi hút thuốc đếm tiền.

Có thể nói Thuỵ Sĩ không từ bất kỳ nỗ lực nào, hoặc nói chính xác hơn là không từ bất kỳ thủ đoạn nào – kể cả những hành động không sạch sẽ gì mấy – chỉ để đạt được mục đích của cùng của họ: đó là trung lập.

. . . . .

Chính vì không dễ có được sự trung lập đó mà suốt hàng trăm năm qua, họ kiên quyết đứng ngoài mọi cuộc xung đột phe phái, tất cả các cuộc chiến tranh đều không có bóng dáng của họ, họ không bênh bên nào, cũng không chỉ trích bên nào.

Cũng vì vậy mà ngày hôm qua, cả thế giới tròn mắt sửng sốt khi lần đầu tiên trong lịch sử, Thuỵ Sĩ từ bỏ sự im lặng của mình để áp dụng các biện pháp trừng phạt kinh tế với Nga, phong toả các tài khoản mà Nga đang có ở các ngân hàng Thuỵ Sĩ.

Khi quyết định điều này, họ không chỉ lảm ảnh hưởng đến uy tín nổi tiếng của hệ thống ngân hàng Thuỵ Sĩ, mà xa hơn còn là ảnh hưởng đến chính sách trung lập mà cha ông họ bao đời nay đã cố gắng xây dựng.

Hình ảnh này không khác gì đến mức các thầy tu cũng chịu hết nổi, phải rút lựu đạn ra và nói: “Vừa phải thôi nha mậy!”

Vật duy nhất mà tôi dùng để trang trí là một bức hình được chụp bởi phi thuyền Voyage 1 trước khi nó rời khỏi Thái Dương Hệ vào năm 1990. Khi đó khoảng cách của phi thuyền và trái đất khoảng 6 tỉ km. Trong bức hình có một chấm xanh rất nhỏ, đó chính là trái đất của chúng ta.

Nó như một cách để tôi nhắc bản thân rằng mình rất nhỏ bé và thời gian mà tôi tồn tại trên đời chỉ như một tích tắc. Do đó tôi phải cố gắng sống thật trọn vẹn từng phút giây mà mình có. Đừng để bất kỳ điều gì giới hạn suy nghĩ và hành động của mình, miễn sao nó mang lại hạnh phúc cho tôi và không làm hại người khác là được.

Sau tập podcast đó, có rất nhiều anh chị đã email về hỏi xin tôi bức ảnh đó. Tuy nhiên khi đó tôi chỉ có phiên bản độ phân giải thấp.

Gần đây tôi đã có được bức ảnh gốc từ NASA với độ phân giải cao. Bản quyền hình ảnh được NASA cấp để sử dụng miễn phí cho các mục đích giáo dục nên tôi được phép chia sẻ lại. Tôi để trong phần Thư viện của website HIEU.TV để các anh chị tiện tải về.

PS: Ngoài trang trí trên bàn làm việc thì đây cũng là hình nền mà tôi dùng cho điện thoại của mình.

. . .

Đây là link để tải ảnh gốc: https://www.hieu.tv/thuvien

Đây là tập podcast Công dân Toàn cầu (đoạn tôi nhắc đến bức ảnh này ở phút 18:23): 

Đây sẽ là nơi tôi dùng đăng những nội dung ngắn có nội dung tầm khoảng từ 1-5 phút. Đó có thể là những câu nói, những bài học, hay những mẩu chuyện ngắn mà tôi nghĩ là sẽ có giá trị cho các anh chị.

—

Trong video đầu tiên ngày hôm nay, tôi chia sẻ lại các anh chị một đoạn video ngắn về một người bạn của tôi.

Cậu tên là Brett, Brett có một cuộc sống mà nhiều người nhìn vô sẽ nghĩ là hơi cô độc. Cậu sống một mình, mỗi khi có thời gian cậu lại rong ruổi cùng chiếc xe Land Rover của mình lang thang đến những nơi thâm sơn cùng cốc của nước Úc.

Có lần Brett chia sẻ với tôi một đoạn video cậu ghi lại chuyến đi của mình vào khu vực Outback (một vùng hoang mạc ở giữa lục địa Úc – một nơi mà rất hiếm có ai dám đặt chân tới).

Trong video có đoạn cậu đã chia sẻ một vài tâm sự. Tôi tạm dịch như sau:

“Giờ đây, khi đang ở giữa những năm 30 cuộc đời mình, tôi có một thôi thúc trong lòng. Thôi thúc để thực hiện những chuyến phiêu lưu, để khám phá và để viết lên những kỷ niệm cho sau này.

Người ta hỏi tôi có cô đơn không khi đi một mình?

Có chứ, thi thoảng.

Nhưng với tôi, điều đáng sợ hơn cả sự cô đơn, đó là sự chờ đợi.

Chờ đợi để đến ngày được nghỉ hưu, rồi mới có thể bắt đầu sống cuộc đời của mình. Một cuộc đời phiêu lưu và khám phá mà tôi đã mơ ước từ những năm 20.
Nhưng rồi đã quá e sợ. Quá e sợ không dám thực hiện nó một mình.

Và rồi tôi đã chờ đợi, chờ đợi để hy vọng sẽ gặp được ai đó, một người để chia sẻ những chuyến đi với mình.

Nhưng, người đó đã không bao giờ đến. Và những năm 20 của tôi đã trôi qua.

Giờ đây tôi đã nhận ra được rằng: Mình phải sống một “ngày nào đó” – ngay ngày hôm nay!

Những câu nói tuy mộc mạc nhưng nó đã để lại cho tôi rất nhiều ấn tượng – ấn tượng về một người bạn đã dám sống cuộc đời theo cách riêng của mình.

—

Các anh chị có thể xem toàn bộ nguyên văn câu nói của Brett bằng chính giọng đọc ở video bên dưới. Ngoài ra, nếu muốn tiếp tục theo dõi những nội dung này, các anh chị có thể đăng ký kênh tại liên kết này

Từ này xuất phát từ một từ cổ, để chỉ những người chưa bao giờ ra khỏi khu vực mà mình sinh sống để đi khám phá thế giới.

Đó là những người từ chối không chấp nhận những điều khác với những gì mà họ đã quen thuộc. Đối với họ những gì họ biết là trung tâm của thế giới và họ dùng nó làm thước đo cho mọi thứ khác. Triệu chứng chung của những người này là họ thường hay vỗ ngực tự hào rằng làng của họ là giỏi nhất, thành phố của họ là đẹp nhất, đất nước của họ là tốt nhất,… tất cả những gì ngoài những điều họ biết đều không tốt bằng.

Và từ “heimska” khi dịch sang tiếng Anh là “stupidity”, còn dịch sang tiếng Việt thì nó có ý nghĩa là “sự ngu ngốc”. Hoặc ông bà mình có một cách giải thích hình tượng hơn, đó là: “ếch ngồi đáy giếng”.

…

Aron giải thích với tôi rằng ở những nước Bắc Âu, bởi vì thời tiết rất khắc nghiệt nên con người sẽ thường có xu hướng chỉ muốn ở trong nhà để được ấm áp và an toàn. Và ý nghĩa của từ heimska là cách mà tổ tiên của họ đã dùng để cổ vũ con cháu hãy mạnh dạn bước ra ngoài, dong buồm ra khơi đi khám phá thế giới.

Khi bước chân ra ngoài chúng ta mới nhận ra rằng bầu trời rộng hơn mình tưởng rất nhiều, từ đó chúng ta sẽ quen dần với việc tiếp nhận thêm kiến thức và chấp nhận sự khác biệt. Đó sẽ là nền tảng để chúng ta thoát ra được khỏi những suy nghĩ hạn hẹp của mình.

…

Có lần trong tập podcast “Công dân toàn cầu” tôi cũng đã từng nhắc tới những ý này, trong đó tôi có chia sẻ về việc chúng ta hãy cứ quý trọng và yêu thương nơi mình sinh ra, nhưng đừng để nó giới hạn sự phát triển của bản thân mình, đừng để nó làm mình trở nên cực đoan.

Đọc xong tôi tò mò search một vòng, chợt nhận ra là bây giờ có vô số những bài báo kiểu như vậy, không chỉ trên báo lá cải mà cả trên những tờ báo lớn. Viết về những người dùng tiền để chứng tỏ cho thiên hạ thấy là mình giàu, như kiểu đó là những người hùng!!?

…

Nó làm tôi nhớ lại câu nói của một người bạn – chính là người CEO mà có lần tôi đã nhắc đến trong bài viết: https://ngochieu.com/5-april-2021/

Anh là một trong những doanh nhân rất thành công, có tên trong bảng xếp hạng 100 người giàu nhất ở Úc. Thành công là vậy nhưng anh vẫn đi một cái xe Toyota bình thường và vẫn thường xuyên dặn con cái mình là:

“Spending money to show people how much money you have is the fastest way to have less money”

Tạm dịch ra tiếng Việt:

“Dùng tiền để chứng tỏ cho xung quanh thấy mình giàu là cách nhanh nhất để nghèo”

Mà không hiểu sao, dù hiện tại vẫn đang sống ngay ở Sydney nhưng khi xem video này tôi vẫn thấy… nhớ!!?

Các cảnh quay trong video chủ yếu là xung quanh khu vực CBD (Central Business District) – kiểu như khu trung tâm quận 1 ở Sài Gòn. Hầu hết các công ty tôi đã từng làm việc đều nằm trong khu vực này. Ngồi xem từng góc quay tôi đều nhận ra những cảnh quen thuộc, chỗ nào tôi đã đi ăn trưa, công viên nào tôi thường ra ngồi nghỉ vào buổi trưa, góc đường nào mỗi buổi chiều tôi thường đi bộ ra ga bắt tàu về nhà,…

Bạn bè đến chơi thường nói với tôi là Sydney rất đẹp. Riêng với tôi Sydney không chỉ đẹp, nó còn là một phần tuổi trẻ, nơi tôi đã trải qua rất nhiều kỷ niệm buồn vui.

Một năm đặc biệt, năm của quá nhiều sự thay đổi lớn, năm tôi đã gạch được khá nhiều gạch đầu dòng trong danh sách những ước mơ và dự định của mình, năm đầu tiên tôi bắt đầu hành trình phi công của mình – một ước mơ tôi đã ấp ủ từ những ngày còn nhỏ.

…

Trong tập podcast số 46, tôi có chia sẻ về những mảnh đất mắc nhất thế giới – nơi chôn cất những giấc mơ chưa kịp thực hiện. Vì vậy, nếu có ước mơ nào mà có thể thực hiện được bây giờ thì chúng ta đừng chần chờ, hãy cố gắng thực hiện càng sớm càng tốt, vì biết đâu đến một ngày nhìn lại chúng ta giật mình thấy mình không còn đủ thời gian nữa.

Chúc mọi người năm mới sẽ sớm thực hiện được thật nhiều ước mơ của mình.

…

Chuyện là hôm rồi, tôi ngồi nói chuyện với một anh bạn, anh là bác sĩ chuyên về xương khớp ở một bệnh viện ở Sydney. Tôi than với anh là dạo này hình như già cả rồi hay sao mà tôi hay bị đau lưng.

Thế là anh ngồi giảng cho tôi nguyên buổi về tầm quan trọng của cái ghế. Anh nói rằng mọi người trang bị rất nhiều máy móc thiết bị đắt tiền, rồi dành thời gian tập thể dục thể thao,… nhưng lại quên đi một thứ rất quan trọng, đó là cái ghế – vật mà chúng ta sử dụng nhiều nhất trong ngày nhưng chúng ta cứ ngồi những loại ghế linh tinh, về lâu dài sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến sức khoẻ.

Điều này đặc biệt đúng với tôi, trung bình mỗi ngày tôi làm việc trên máy tính từ 12-15 tiếng. Tuy tôi có sử dụng standing desk (loại bàn thay đổi được chiều cao để có thể đứng làm việc), nhưng kể ra thì thời gian ngồi của tôi vẫn nhiều hơn.
Nghe anh nói xong tôi về nghiên cứu, đọc hàng tấn review và các bài chia sẻ. Hầu hết các bài viết đều chỉ đến một cái tên: Herman Miller, cụ thể hơn là dòng ghế công thái học Aeron — với cái giá “cắt cổ dân lành”: $2250 (giá ở Úc).

…

Sáng nay tôi chạy lên một cửa hàng chuyên bán vật dụng văn phòng để ngồi thử một số loại ghế công thái học. Đúng là danh bất hư truyền, tôi thử cả buổi mấy chục loại ghế khác nhau, nhưng cuối cùng không có loại nào cho ra được cảm giác như dòng Herman Miller Aeron.

Chọn lựa tới lui cuối cùng tôi quyết định mua. Và từ sáng tới giờ, tuy chỉ mới dùng được vài tiếng nhưng trong đầu tôi luôn có một cảm giác: đó là tiếc! – Nhưng không phải tiếc tiền mà tiếc là tôi đã không làm việc này sớm hơn.

…

Tôi viết lại note này không phải để quảng cáo (phải chi họ trả tiền cho tôi quảng cáo thì cũng đỡ), mà chủ yếu để chia sẻ với các anh chị một sai lầm của tôi:
Đó là trước giờ tuy đã từng nghe nói tới dòng ghế này, nhưng tôi đều bỏ qua vì thấy quá vô lý khi chi hơn 2000 đô cho một cái ghế.

Nhưng thật ra nếu nghĩ cho thấu đáo thì đây không phải là chi tiêu phung phí mà là chúng ta đang đầu tư, đầu tư cho chính sức khoẻ và năng suất làm việc của chúng ta.

Và đầu tư vào sức khoẻ thì chắc chắc không bao giờ lo bị lỗ.

Thật ra cột mốc này đạt được hôm thứ ba vừa rồi (14/12). Ban đầu tôi định sẽ chỉ đánh dấu vào lịch như một cột mốc nhỏ cho riêng mình, nhưng nghĩ đi nghĩ lại tôi quyết định chia sẻ một vài suy nghĩ về hành trình vừa qua của mình.

…

Ngày 1/2/2021, tôi kết thúc ngày làm việc cuối cùng để bắt đầu bước vào một hành trình mới.

Sau đó vài tuần, ngày 19/2 tôi bắt đầu ngồi xuống thu tập podcast đầu tiên. Như vậy tính đến nay là gần tròn 10 tháng. Bạn bè có chuyên môn trong lĩnh vực này ai cũng nói như vậy là nhanh.

Nhưng tôi viết lại bài này không phải nhằm mục đích nói tôi hay. Tôi muốn dùng cột mốc này như một cơ hội để chia sẻ lại một vài ý mà có lần tôi đã từng chia sẻ trong tập về Sức mạnh của sự cặm cụi

Trong 10 tháng qua, tôi đã không bắt đầu bằng cách đăng dồn dập suốt mấy tuần đầu rồi sau đó chán dần và bỏ ngang. Tôi đã bắt đầu với lời hứa mỗi tối Chủ Nhật hàng tuần và cố gắng giữ lời hứa đó.

Trong 10 tháng qua, có những hôm tôi đi công tác về tới nhà là tối thứ 7, mệt rã rời, tất cả mọi bộ phận trong cơ thể đều đồng thanh biểu tình kêu tôi hãy đặt lưng xuống nghỉ ngơi. Nhưng vì đã có lời hẹn với các anh chị vào mỗi tối Chủ Nhật hàng tuần nên tôi quyết tâm dựng bản thân mình dậy để ngồi vào bàn làm việc và làm liên tục đến tối Chủ Nhật – chỉ kịp ngủ vài tiếng – để kịp giờ đăng vào ngày hôm sau.

Trong 10 tháng qua, điều tôi tự hào nhất không phải là các cột mốc 100 ngàn hay 200 ngàn. Mà là trong suốt 10 tháng đó, chưa một lần nào tôi trễ hẹn.

…

Tôi bắt đầu hành trình này, ngoài mục đích chia sẻ lại những kinh nghiệm mà mình đã tích luỹ được, tôi còn muốn thông qua chính hành trình này để làm minh hoạ một cách thực tế nhất cho những gì mà tôi đã chia sẻ.

Và cột mốc ngày hôm nay chính là một trong những minh hoạ như vậy. Hy vọng nó sẽ tiếp thêm phần nào động lực cho hành trình cặm cụi của các anh chị.

― https://hieu.tv