De sleutelfiguren uit het journalistieke werkveld die ik heb geïnterviewd voor dit onderzoek puffen, steunen en kreunen zwaar als ik hen deze vraag voorleg. Maar na even mijmeren en omhoog staren komen er verschillende antwoorden. Nou ga ik natuurlijk niet alles verklappen, dus kijk vooral onderstaande reportage.

Natuurlijk is het onze taak om zo snel mogelijk feiten te brengen en mensen te informeren over de omvang, de schade en gevolgen van de aardbeving. Dat doen we dan ook. Er wordt besloten dat we om 23:00 uur een extra nieuwsuitzending maken. Ondertussen neem ik het ene na het andere telefoontje aan, waarbij mensen vooral hun verhaal willen vertellen omdat ze geschrokken zijn. En of we er wel vanaf weten..

Om 21: 45 krijg ik een briefje met daarop een telefoonnummer en een adres in mijn handen gedrukt; ‘iets met een papegaai. Kan een leuk verhaal zijn, ga als de bliksem naar Wehl.’ Mijn camjo-set ligt altijd draaiklaar in mijn auto. Ik trek een internetcollega aan haar mouw of ze zin heeft om mee te gaan. Ze vindt het geweldig en ziet haar kans schoon om haar verslaggeverskunsten ten toon te spreiden. 20 minuten later bellen we aan in Wehl. Normaal stel ik zelf de vragen terwijl ik de camera bedien, nu laat ik mijn collega de vragen stellen, zodat we nóg net iets sneller kunnen werken. Peter schrok zó, dat hij letterlijk en figuurlijk van zijn stokje ging. Sinds de aardbeving komt er nog geen fluittoon uit.

Ik weet precies hoeveel shots en wat voor shots ik nodig heb om een snelle reportage te kunnen maken. Ik dirigeer meneer en mevrouw nog even voor wat shots bij de kooi van de papegaai en schud ze snel de hand. Onderweg terug bel ik de eindredacteur dat ik een geniaal verhaal heb en dat het gaat lukken voor de uitzending die over drie kwartier begint. Ondertussen giert de adrenaline door het lijf. Ik geef collega Anna een laptop en citeer haar hoe de opzet van het item moet worden. ‘Hij was sprakeloos, dat moet er absoluut in!’ en; ‘hij krabbelt maar met moeite naar boven in de kooi’. Ondertussen kruipt de kilometerteller richting de 160 kilometer per uur.

Als we bij de omroep aan komen ren ik direct met de laptop naar het inspreekhok. Ik spreek vluchtig in terwijl Anna ondertussen het beeld inlaadt. Om precies 23:00 uur stuur ik het item door naar de uitzendcomputer. Papegaai Peter werd een hit op twitter en op internet. Mijn tijdlijn ontploft op het moment dat de uitzending is afgelopen. Natuurlijk brengen we eerst het nieuws over aard en omvang en geschrokken reacties vanuit verschillende plaatsen uit de provincie. Maar als klein verhaal in de zijlijn ontstaat er veel rumoer op twitter en internet over papegaai Peter. Ja, de volgende dag staan de landelijke media in de rij om het verhaal van papegaai Peter ook zelf te maken. Maar dat lukt ze niet; papegaai Peter moet rust krijgen, anders wordt het zijn dood nog. Mijn item over de onfortuinlijke naprater haalt zelfs het Acht Uur Journaal; maar NOS-verslaggever Martijn Bink is er niet in geslaagd de vogel en zijn baasjes te vinden.

Ik geef toe; aan veel dingen zie je in de reportage dat ik haast had. Je hóórt het bijna aan mijn voice-over. De beelden schokken hier en daar, omdat ik tegen mijn grote overtuiging in, nu geen statief kon gebruiken in verband met de tijd. Maar, papegaai Peter werd het symbool voor een aardbeving die zoveel mensen schokte, maar waarbij geen gewonden of grote schade te betreuren viel.

Het was een enorme uitdaging om een uitzending te maken die 35 minuten lang moet blijven boeien. Je zoekt dan naar de opbouwende spanning, een ritueel of een karakteriserende eigenschap die je kunt uitsmeren in de film. Dat is andere koek dan de dagelijkse nieuwsreportages van maximaal twee minuten die ik al jaren maak. Ik at met Frans en zijn gezin aan tafel, bevroeg hem tijdens het sporten, was vaak in zijn huis en zat veel bij hem in de auto. Vrijwel altijd draaide mijn DV-camera. Uren materiaal leverde het op, teruggebracht in mijn eerste docu; ‘De Ziel van Tiel’.

Maar zonder de inzet van ENG-cameramensen, een geluidsman en een prachtige vormgeving van de editor was mijn eerste documentaire nooit geworden tot wat hij is. Het waalkadefeest zelf draaide ik met 3 cameramensen en een geluidsman; prachtig beeld en schitterende audio! Ook kreeg ik hulp van ervaren programma-makers van het succesvolle TV Gelderland-programma Gelderse Koppen. In dit geval blijkt wat mij betreft weer eens dat ENG en camjo elkaar niet uitsluiten, maar juist kunnen aanvullen. Want allebei hebben ze zo hun voordelen en allebei vereisen ze vakdiscipline.

Kijk hier naar mijn documentaire ‘De Ziel van Tiel’

Hieronder kunt u kijken naar het Nieuws-item dat ik maakte voor TV Gelderland Nieuws.

Ook op Radio Gelderland vertelde ik over mijn documentaire over Frans Duijts, luister hieronder:

En hieronder de promo over de documentaire over Frans Duijts; de Ziel van Tiel:

Luister hier naar de bijdrage:

Helaas was de tijd te kort om een anekdote te vertellen op de radio, maar gelukkig is er internet! Als verslaggever reisde ik vaak naar het Circuit de Catalunya om verslag te doen en de coureurs te interviewen tijdens de voorbereidende testweken voorafgaand aan het seizoen. Na een drukke testweek zagen compaan Danny Sosef en ik ons genoodzaakt om ’s nachts te verblijven op het circuit bij Barcelona. Want Danny had een terugvlucht geboekt op het onmogelijke tijdstip van 5 uur ’s nachts. Om een hotel te boeken voor 3 uurtjes slaap was wat nutteloos.

En dus hingen Sosef en ik ’s avonds laat wat onbestemd rond in het mediacentrum. Slapen lukte niet, want de teams waren in de pitstraat onder ons nog druk doende om hun garages op te bergen en hun motorhomes af te breken. Een fotografe bewerkte nog wat laatste foto’s en de beveiligers van het circuit zaten in hun kantoor aan de koffie. Buiten was het behoorlijk mistig. Onze huurauto, een Ford Fiesta, stond tussen de kapitale mobiele restaurants van de verschillende teams en was door de mistwolken bijna niet te zien vanuit het mediacentrum.

Ik keek Danny aan en hij dacht hetzelfde als ik; “We doen het gewoon, het is nu of nooit.” Een minuut later startte ik de auto en reed stilletjes de pitstraat uit voor een rondje over het Circuit de Catalunya. In de eerste chicane vluchtte een konijnenfamilie voor de aanstormende Fiesta. Ik genoot ten top, voelde me even Michael Schumacher, ondanks het tekort aan vermogen in de Ford. Halverwege het circuit moest ik zelfs nog even de verlichting uit doen, omdat we langs een controlepost van de beveiligers zouden komen. De laatste bochtencombinatie was juist die week verlegd en aangepast, waardoor ik goed moest opletten om niet in de grindbak te belanden.

Het was spannend, het was gaaf, de adrenaline stroomde rijkelijk en wat was ik opgelucht dat de ingang van de pitstraat weer zichtbaar werd zonder gesnapt te zijn. We waren weer veilig. Totdat een immens kabaal zich van de pitstraat meerster maakte. Natuurlijk; we hadden het kunnen bedenken, we waren er in die week notabene tig keer per dag door gewaarschuwd. Elke keer als een auto de pitstraat inrijdt, klinkt er een schelle zoomer. Zo worden journalisten en teamleden in de pitstraat gewaarschuwd voor aanstormende Formule 1 bolides die de pitlane inrijden. We moesten maar eens zorgen dat we het circuit heel snel verlieten. En dat deden we.

Luister hieronder naar mijn bijdrage op Radio 1.

De zo’n 25 verslaggevers van L1 gaan standaard op pad om samen met een cameraman een TV-verhaal te maken. Daarnaast melden ze zich regelmatig live op radio en maken ze radio-items. De eindredacteur van L1 is blij dat er op zijn nieuwsredactie geen camjo’s werken. ,,Een cameraman bij ons, die draait soms 4 onderwerpen op 1 dag. Als ik een camjo op pad stuur, dan komt hij met maar 1 onderwerp op een dag. En je maakt er geen radio bij, want ik vind dat je dan wel heel veel last op de schouders legt bij die verslaggever.”

Bij Omroep Gelderland werken (inclusief freelancers) zo’n 4 ervaren camjo’s op de nieuwsredactie. Ze maken naast hun zelfgedraaide TV-items ook radio-items en ook zij melden zich regelmatig live op radio. De druk is dan inderdaad vaak erg hoog. Daar tegenover staat dat als ze in verband met de tijd het radio-item zelf niet kunnen monteren, een radio-verslaggever de audio monteert tot een radio-item. Belangrijk daarbij is een goede overdracht van de camjo op de radio-verslaggever. Crit Pingen zet daarbij zijn vraagtekens; ,,Radio en TV door een camjo? En alle twee even goed? Ik zeg niet dat het niet kan, maar je hebt natuurlijk goede journalisten en je hebt slechte journalisten.”

Als het aan Omroep Gelderland hoofdredacteur Mark Snijders ligt, wordt het aantal camjo’s eind dit jaar uitgebereid naar 14 camjo’s. Zij moeten kunnen draaien op het niveau van de beste camjo’s van de nieuwsredactie. Op die manier wil hij zorgen dat elke dag van het jaar er tenminste 1 camjo-item in het TV Gelderland Nieuws zit. Camjo zal de cameraman niet vervangen, maar door de inzet van camjo’s kunnen er meer verhalen worden gemaakt.

NL-Award

Als voorbeeld van wat een camjo-item onderscheidt van een tradioneel TV-verhaal noemt Snijders de camjo-reportage van Bas Steman van Omroep Gelderland. Steman won de Gouden NL-Award met zijn camjo-reportage over de Arnhemse Lente. Een politiek verhaal dat volgens de jury op laagdrempelige en toegankelijke manier is gemaakt. Mark Snijders: ,,Ik denk dat iedereen die het heeft gezien het met me eens is en zal zeggen; ja dat is inderdaad prachtig.”

Crit Pingen noemt grappig genoeg dezelfde reportage om zijn stelling over camjo kracht bij te zetten. ,,Ik denk dat je als cameraman precies hetzelfde had kunnen draaien, maar dan veel mooier. Want ook daarin zie je scheve shots, over- en onderbelichting, de kaderering is niet goed en er zaten veel bewegende beelden in.”

Vertrouwen winnen

Dat mensen minder camera-schuw zijn als ze verschijnen voor de lens van een camjo-camera, gaat er bij Pingen niet in. ,,Ik geloof daar helemaal niets van. Ik ben ervan overtuigd dat een goede reportage waarin je dicht bij mensen wilt komen, want dat wordt vaak als argument gebruikt; je kunt veel dichter bij de mensen komen, daar geloof ik helemaal niets van. Het heeft namelijk met vertrouwen te maken. Als je een reportage moet maken in een bejaardentehuis en je hebt een uur de tijd en je komt als camjo, dan moet je gelijk opstellen en dan heb je geen tijd om die mensen eens rustig uit te leggen wat je wilt en waar je mee bezig bent. Je moet op de belichting letten, je bent meer met de techniek bezig, dan dat je een vertrouwen wint van die mensen. Maar als je als verslaggever met een cameraman daar komt, dan ga je eerst eens 20 minuten zitten kletsen met die mensen. Dan komt de cameraman er rustig bij en die gaat gewoon rustig draaien. Dat kan bijna onopgemerkt. Als je dat goed doet, dan denk ik dat je het beter doet dan als camjo.”

Kracht van de kleine camera

Het neemt niet weg dat je als camjo net zo goed vertrouwen kunt winnen. Maar wellicht bouw je in je eentje nog wel sneller een vertrouwensband op dan wanneer je als verslaggever samen met een cameraman komt. Zo vertelde Esther Bootsma al eerder in een reportage op deze website dat ze meerdermalen de kracht van de kleine camera heeft ervaren. Als camjo op de nieuwsredactie van de NOS vertelde ze over hoe ze meer dan eens vertrouwen wist te winnen bij mensen die in eerste instantie helemaal niet gefilmd wilde worden.

In deze blog beschreef ik al eerder hoe ik twee slachtoffers van een zeer zware en gewelddadige woningoverval wist over te halen hun verhaal voor mijn camera te doen. In eerste instantie wilden ze niet. Maar nadat ik hun vertrouwen had gewonnen, mocht ik toch mijn kleine camera uit de kattenbak tevoorschijn halen. Het werd de opener van het TV Gelderland Nieuws.

Wat denk jij ervan? Is de kwaliteit van camjo vaak bagger? En is het zo dat mensen makkelijker voor een camjo-camera verschijen dan voor een ENG-camera? Of heeft Crit Pingen gelijk en kun je als verslaggever met cameraman veel beter een vertrouwensband opbouwen? Reageren kan hieronder of via Twitter: @Hoefakker

Maar zijn dat nu bij uitstek de camjoverhalen? De afweging om een camerajournalist te sturen wordt deels bepaald door de nieuwswaarde. Zoals gezegd: luchtige onderwerpen of reportages met een grappige insteek worden vaak bij een camjo neergelegd. Soms speelt snelheid en flexibiliteit ook een rol bij de afweging. Een camjo is wendbaarder dan een cameraploeg, en dus gebeurt het nogal eens dat een eenmansunit juist op de verhalen met een strakke deadline belandt.

Dat is de praktijk. Maar in hoeverre passen degelijke nieuwsverhalen in het straatje van een camjo? Daarover heb ik de afgelopen tijd met verschillende mensen gesproken. Kijk daarvoor deze reportage over de afwegingen om iemand een onderwerp camjo te laten draaien.

Ik sprak bijvoorbeeld met mijn hoofdredacteur bij Omroep Gelderland, Mark Snijders. Hij zegt: “Als camjo kun je items maken die je met een traditionele cameraman nooit voor elkaar zou krijgen. Je komt veel dichter bij de onderwerp. En op die manier is het ook begonnen: we zetten een camjo alleen in als het meerwaarde heeft. Misschien gebeurde dat ook wel om te voorkomen dat de complete nieuwsredactie ging steigeren, want het inzetten van camjo`s zorgde voor veel discussie.”

“Ik denk inmiddels dat we ingehaald zijn door de tijd. Je moet eerlijk zijn: sommige nieuwsverhalen lenen zich prima voor camjo. Een ervaren camerajournalist kan ook een prima nieuwsverslag leveren. Neem bijvoorbeeld een eenvoudige rechtszaak. Daar kun je prima twee quotes halen bij een persofficier en een advocaat.”

Een echt camjo-verhaal
Voor mijn onderzoek kijk ik natuurlijk niet alleen naar mijn eigen omroep, ik heb ook gesproken met Tim Overdiek, toen hij nog adjunct-hoofdredacteur van de NOS was. Voor hem is er wel een heel duidelijke grens tussen camjo en ENG. ,,Het uitgangspunt was altijd dat het een echt camjo-verhaal moest zijn. Dus niet een dagelijks verslag zoals we dat altijd doen, maar er moet een extra laag zijn. Een portret in de zijlijn van het nieuws of een speciaal verhaal waar je een paar dagen mee bezig bent. Je moet daar alleen verslaggevers op zetten die er echt geschikt voor zijn. Die het zelf filmen en monteren. Die de tijd hebben om zich onder te dompelen in het verhaal.”

Maar volgens Geert Verdickt, camjo-trainer in onder meer Belgie en Nederland, is de lijn tussen camjo en de traditionele ploeg vervaagd. ,,Er zijn goede items en er zijn slechte items. Een reportage bestaat uit een onderwerp en een verhaal dat je daar omheen bouwt. Het is de kunst om je verhaal zodanig op te bouwen dat het verhaal begint te spreken. En of je dat nu ENG doet of camjo, dat maakt eigenlijk niets uit. Maar als je het als camjo doet, dan moet je de troeven van camjo aanspreken. Het unieke van camjo is het persoonlijke, het intieme, het flexibele, het kort op de bal zitten. Dus er is wel degelijk een verschil in de uitwerking, maar niet in onderwerpen die zich voor een bepaalde vorm lenen.”

Een afweging op maat
Terug naar de vraag: is er een strakke scheidslijn? De meningen zijn dus verdeeld. Al lijkt het er vooral op dat het telkens een afweging op maat is. Zelf denk ik dat het onzin is om te denken dat nieuwsverhalen niet door een camjo gedraaid moeten worden. Het is niet zo dat een verhaal met een ENG-ploeg per definitie altijd beter wordt. Een camjo kan het verhaal op dezelfde manier in beeld brengen als een ENG-ploeg. Als camjo kun je zelfs een ENG-stijl heel makkelijk kopieren. Bijvoorbeeld door het uitvoeren van de oude TV-wetten die voorschrijven dat verschillende sprekers links en rechts in beeld tegen elkaar weggesneden moeten worden. Maar de camjo-er kan er ook voor kiezen om het verhaal op een andere manier in beeld te brengen, bijvoorbeeld door het verhaal heel anders op te bouwen.

De ene verslaggever is de andere niet. Een eindredacteur die zijn mensen kent, weet ook in te schatten welke verslaggever op welk verhaal kan worden gezet. Of die verslaggever nu met een ENG-cameramens op pad gaat of met een camjocamera maakt dan feitelijk niet uit. De vorm, stijl en insteek kan wel anders zijn. Maar dat ligt meer aan de stijl van de verslaggever, dan aan het feit of het item met ENG of met camjo is gedraaid.

Vervagende scheidslijn
Ik denk dat die scheidslijn bijna is vervaagd. Ook de opener van een nieuwsshow is te maken met een camjo-item. Natuurlijk zijn er ook gevallen waarin het verstandiger is om een ENG-ploeg te sturen. Bijvoorbeeld ingewikkelde rechtszaken of persconferenties waar het extra moeilijk is om je te concentreren op zowel de inhoud als de techniek. Of wanneer er ver ingezoomd moet worden, bijvoorbeeld als er iets gedraaid moet worden op een afgezet terrein. Of een kunstlichtexpositie in het donker; daar kan een cameraman zich helemaal op uitleven. Een camjo heeft sneller moeite om mooie beelden te maken in het donker.

Maar welke criteria worden er nu op een redactie gehanteerd, bijvoorbeeld bij Omroep Gelderland? Mark Snijders: ,,Een belangrijk criterium vind ik de inhoud die je als journalist moet verwerken. Een journalist is niet opgeleid om allerlei techniek te bedienen, hij moet simpelweg informatie overbrengen. Hoe ingewikkelder die inhoud is, hoe moeilijker het is om als camjo op pad te gaan. Stel dat je als camjo ook nog de radio-uitzendingen moet bedienen, en dat moet bij Omroep Gelderland, dan wordt het nog ingewikkelder. Wij kijken dus sterk naar de eindproducten: wat verlangen we van een journalist die op pad is? En uiteindelijk geldt: Wat wordt van die camjo verlangd voor radio, televisie en voor internet?”

In een discussie die oplaaide na deze blog: ‘Zoek het verschil; wat is camjo, wat is ENG?’ zegt camerajournalist Niels Kater: ,,Ik denk dat het onzin is om camjo alleen in te zetten bij zogenoemde camjoverhalen. Soms leent een onderwerp zich inderdaad beter voor camjo, maar je kan als camjo ook prima een nieuwsverhaal draaien dat normaal gesproken door ENG-ploeg wordt gedraaid. Het verschil wordt steeds kleiner en je ziet het onderscheid steeds meer verdwijnen, mede door de techniek en mentaliteit. Ik denk dat we over 10 jaar misschien niet eens meer praten over het verschil tussen camjo en ENG.”

Een hele rij aan meningen dus. Hier tekent zich in ieder geval een meerderheid af voor een vervagende scheidslijn. Maar wat vind jij? Moet er bij het verdelen van nieuwsverhalen worden gekeken naar ideale ‘camjoverhalen’. En lenen belangrijke nieuwsverhalen zich ook voor een camjo? Reageren kan hieronder of via Twitter: @Hoefakker

Presentator Luuk Ikink vroeg mij ondermeer naar de nieuwe regels in de Formule 1 en de weersomstandigheden op het circuit in een tropisch klimaat. Verder vertelde ik over de mooiste race van Jos Verstappen in de Formule 1. Tien jaar terug stuntte hij met zijn Arrows door lange tijd op de tweede positie rond te rijden in de regen. Ook werd er teruggeblikt op de openingsrace in Melbourne. Luister hier naar de bijdrage van Arjan Hoefakker op Radio 1.

In tegenstelling tot een onafhankelijke journalist, werkt een voorlichter in dienst van een instantie of overheidsinstelling. Voorlichters hebben er belang bij dat sommige informatie wel en andere juist niet naar buiten wordt gebracht. Voorlichters zijn er om journalisten in te lichten over wat er in een organisatie speelt. Daarbij kan bewust belangrijke informatie achter worden gehouden om negatieve beeldvorming over de instantie of imagoschade te voorkomen. De taak van de journalist is juist om te zoeken naar het nieuws. Want dat staat vaak niet ( of omslachtig ) omschreven in een persbericht. Dat mensen de term journalist zich snel toe-eigenen kan wellicht komen door het feit dat journalistiek een onbeschermde professie is; iedereen kan en mag zich journalist noemen.

Ook de communicatie-afdelingen van de gemeente Apeldoorn en de provincie Gelderland denken erover om ‘camjo’s’ in te zetten op hun afdelingen. Kijkt u naar het onderstaande filmpje.

Uit onderzoek van de NVJ bleek in 2004 dat er in de communicatiebranche 55.000 mensen actief zijn. Zij hebben als taak de 14.000 journalisten voor te lichten. Tien journalistke opleidingen tegenover 24 opleidingen communicatie. Communicatie versus de journalistiek; het zijn twee totaal verschillende disciplines, maar vaak afhankelijk van elkaar. Dus moet je hier niet spreken over cameravoorlichters? Daarom introduceer ik hier de term camvo. De cameravoorlichter.

Maurice Lenferink, hoofd van de communicatie-afdeling van de Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond, vertelt met enthousiasme over zijn communicatie-afdeling. ,,Op onze afdelingen werken 10 voorlichters en 3 daarvan zijn opgeleid tot camjo. Ze werken met een kleine compacte studio. En we hebben de beschikking over 3 flipcamera’s en 3 groter camera’s.” De filmpjes van de ‘camjo’s’ worden gepubliceerd op dit youtubekanaal. Daarnaast voorziet het team RTV Rijnmond van beeldmatieraal.

Lenferink vertelt dat zijn camjo’s dagelijks ‘nieuwsitems’ maken over het werk van de brandweer en de ambulance. Bovendien maken ze een weekjournaal en zijn ze verantwoordelijk voor bijzondere producties. ,, Zoals burgemeester Aboutaleb; die wilde graag een filmpje over de in gebruikname van een nieuwe brandweerwagen. We zijn bijvoorbeeld ook actief bij crisisoefeningen, zoals een ‘exodusoefening’ waar we een terroristische aanslag nabootsen met een explosie in de Rotterdamse metro. Daar hebben onze camjo’s een complete documentaire over gemaakt.” Zie voor de filmpjes hier hun youtubekanaal.

De zelfbenoemde camjo’s van Lenferink hebben geen journalistieke opleiding: ,,Elk van hen heeft een HBO communicatie-opleiding, de andere twee zijn brandweerman geweest. Van huis uit zijn ze dus niet echt journalist, maar ze hebben wel trainingen gehad bij RTV Rijnmond.”

De camvo’s maken daarnaast ook instructiefilmpjes en beeldverhalen voor intern gebruik voor de veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond.

Lenferink: ,,Voor een deel heb je gelijk dat we het eigenlijk camvo’s moeten noemen. Maar we zijn ook echt verantwoordelijk voor de interne nieuwsvoorziening. Ik probeer ze wel in te zetten op een manier waarbij ze een journalistieke bril moeten opzetten. Dat vraagt net iets meer dan alleen een rol van voorlichter. Nee ze zijn niet journalistiek opgeleid. Maar ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat menig voorlichter beter is dan menig journalist.”

Goedbeschouwd kunnen we hier dus spreken van bedrijfstelevisie. ,, Je gaat geen onderwerp maken waarbij je eigen bedrijf heel veel schade oploopt. Onafhankelijke journalistiek, dat is dit niet helemaal, maar je probeert wel zo te organiseren dat het niet helemaal his masters voice is.”

Wat vind jij van de term camvo? Reageren kan hieronder of via Twitter; @Hoefakker

‘kemdjo’. Zo moeten we Camjo journalisten die zelf de camera bedienen noemen, meent journalistiek docent aan de Chr. Hogeschool Windesheim Thed Brans. Volgens hem is de term camjo in de wereld gekomen nadat hij een onderwijsmodule had bedacht met die naam, alleen de uitspraak is anders.

Het heeft alles te maken met het succesvolle nieuwsprogramma ‘Hart van Nederland’ van SBS6. Directeur Fons van Westerloo wilde jaren geleden regionale vensters voor het programma, gemaakt door regionale producenten. De journalist in de regio dus. Thed Brans: ,,Er waren in die tijd jongens die beeldmateriaal aanleverden voor rampenzenders. ‘Stringers’. Dat waren geen goed opgeleide journalisten, maar in fototoestel of filmcamera geïnteresseerde amateurs. Fons van Westerloo wilde aan kwaliteitsverbetering doen van die mensen. ”

Brans bouwde daarom een onderwijsmodule onder de naam Camjo. ,,In Eemnes zat een camerabedrijf met de naam Camco , (fon: kemkoo) Mijn zoon heet Bojoe (fon: boodjoo). De Camjo werd samen dus als ‘kemdjoo’ uitgesproken De filosofie was; de cameraman te leren denken als journalist en de lokale tipgevende correspondent redactioneel te versterken en camera en montage vaardigheden bij te brengen voor het regionale venster.” Saillant detail is dat de onderwijsmodule nooit is gegeven op de opleiding journalistiek aan de Christelijke Hogeschool Windesheim in Zwolle, maar wel op op de journalistieke opleiding in Utrecht, “samen met toenmalig eindredacteur van HvNl, Jean Mentens”.

Dat camjo nu de algemeen geldende term is als het gaat over zelffilmende verslaggevers, knaagt niet aan Brans. ,, De term is gaan leven. Nu wordt de term camjo over de hele wereld gebruikt. Het is echt een aanduiding voor een vak van programmamakers dat journalistieke inhoud aan opname en montage laat paren. Als je in Nederland Camjo op zijn Amerikaans uitspreekt zijn er twee mogelijkheden. Of je denkt dat het een Amerikaans begrip is of:… Je kent mij… en mijn zoon… Ha, ha, ha…”