arkanei

ข้อคิดจากน้ำท่วมกรุงเทพฯ

2012-12-16T01:00:00.000-08:00

ข้อคิดจากน้ำท่วมกรุงเทพฯคราวนี้ ไม่ได้เป็นข้อคิดของตนเองในการที่จะคิดอะไรได้มากมายนักเพราะมีส่วนได้รับผลกระทบไม่มากนักเพียงเพราะเพชรบุรีปีนี้น้ำไม่ท่วม และก็ไม่แล้งจนเกินไปพอมีน้ำทำนาปลูกพืชผักไว้กินและเผื่อแผ่ถึงคนกรุงเทพเมืองฟ้าอมรตอนน้ำและหลังน้ำท่วม แต่หลายคนที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมได้เขียนข้อคิดดีๆเอาไว้น่าจะมีประโยชน์ ขำขำ และขำไม่ออกเหมือนกันเช่น

น้ำท่วมครั้งใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยเกิดขึ้นมาในชั่วชีวิตคนร่วมสมัยครั้งนี้ นอกเหนือจากความเสียหาย ความทุกข์กายทุกข์ใจที่บังเกิดกับผู้ประสบภัยแล้ว อีกด้านหนึ่งคือการสะท้อนถึงจุดอ่อน หรือความเสี่ยง ของวิถีชีวิตของคนส่วนใหญ่ในปัจจุบันและเห็นได้ชัดว่าคนส่วนใหญ่ โดยเฉพาะคนในเมืองใหญ่ ไม่สามารถ ช่วยตัวเองได้ในเรื่องที่เป็นความจำเป็นพื้นฐาน ชีวิตที่ต้องพึ่งพา ความสะดวกสบาย หิว หรือกระหายน้ำ ขึ้นมาเมื่อไร ก็เดินเข้าร้านสะดวกซื้อ ซื้ออาหารสำเร็จรูป ซื้อน้ำดื่มบริโภคเมื่อระบบการผลิต และกระจาย สินค้า ซึ่งกระจุกตัวอยู่ในแหล่งเดียวกัน พังทะลายลงเพราะกระแสน้ำ บะหมี่สำเร็จรูป น้ำดื่ม ไข่ไก่ ข้าวสาร ก็หายไปจากชั้นในห้างโมเดิร์นเทรดขนาดใหญ่ และร้านสะดวกซื้อ ที่กระจายอยู่ทุกซอกซอยใน กรุงเทพฯ เพราะผู้คนแตกตื่นแห่กันไปซิ้อตุนไว้ของเก่าหมดไป ในขณะที่ของใหม่ไม่มีเข้ามาเติมเนื่องจากโรงงาน และศูนย์กระจายสินค้าถูกน้ำท่วม

ร้านโชห่วยแบบเก่า ที่ไม่สามารถแข่งขันกับร้านสะดวกซื้อสมัยใหม่จนต้องปิดกิจการไป เกือบหมด รถเร่ขายของสด เครื่องอุปโภคบริโภคตามชุมชน กลายเป็นที่พึ่งพาในยามยาก แม้อาจจะไม่ได้เต็มร้อย แต่ก็พอจะฝาก ชีวิตไว้ได้ เพราะร้านค้าเหล่านี้ อยู่นอกระบบ การจัดการค้าสมัยใหม่ ที่รวมศูนย์การกระจาย สินค้าไว้กับกลุ่มทุนขนาดใหญ่เพียงเจ้าเดียวร้านค้าเหล่านี้มีแหล่งป้อนสินค้ หรือ ยี่ปั๊ว ขนาดกลาง ขนาดย่อม ที่กระจายกันไป ตามทำเลที่ตั้งของร้าน ไม่ได้กะจุกตัวอยู่ภายใต้ศุนย์กระจายสินค้าขนาดใหญ่ เพียงรายเดียว เหมือนร้านสะดวกซื้อ และห้างขายปลีกขนาดใหญ่ จึงไม่ได้” จมน้ำ” ไปพร้อมๆ กับศูนย์กระจายสินค้า ด้วยน้ำท่วมครั้งนี้ จึงสะท้อนถึงความเสี่ยงของผู้คนส่วนใหญ่ ที่มีชีวิตประจำวันขึ้นต่อ ระบบการค้าปลีก สมัยใหม่ ที่รวมศูนย์ผูกขาดทุกสิ่งทุกอย่างไว้กับผู้ให้บริการเพียงรายเดียว เป็นความเสี่ยงที่ในยามปกติ มองไม่เห็น คาดไม่ถึง เพราะคงไม่มีใครจิตนาการได้ว่า ร้านเซเว่นอีเลฟเว่น ที่เปิด 24 ชั่วโมง ไม่มีวันหยุด จะไม่มีน้ำขายแม้แต่ขวดเดียว

เหตุการณ์น้ำท่วมใหญ่คราวนี้ สาเหตุหนึ่ง เป็นเพราะมนุษย์รุกล้ำธรรมชาติมากเกินไป และ ธรรมชาติก็กำลังเอาคืนกับมนุษย์แบบ ‘จัดหนัก’ และ ‘จัดเต็ม’ (ทุกพื้นที่)- อดคิดไม่ได้ว่า หลังน้ำลด และกลับเข้าสู่ภาวะปรกติแล้ว จะทำอย่างไรดีกับจำนวนกระสอบทรายจำนวนอภิมหามหึมา นับล้านๆ กระสอบหรือจะเอาไว้ใช้ปีหน้า หลายๆ คนที่เคยสงสัยว่า สัตว์ประเภท กบ เขียด ปาด คางคก อึ่งอ่าง มันมีชีวิต และอาศัยอยู่กันได้อย่างไร ในระบบนิเวศน์ที่ชื้นแฉะ เปียกๆ ปอนๆ….ยามนี้ความสงสัย นั้นได้ถูกเฉลยแล้วเมื่อรู้ว่ามนุษย์ก็ได้กลายเป็น ‘มนุษย์ครึ่งบก ครึ่งน้ำ’และที่น่าสนใจมากขึ้นอีกในประเทศไทย คือประเทศหนึ่งเดียวที่เพาะเลี้ยงและส่งออกจระเข้มากที่สุดในโลกโดยมีการส่งออกกว่า 500,000 ตัว/ปี ส่วนมาตรการดูแลป้องกัน (การหลุดรอดออกไป ยามเกิดอุทกภัย) อยู่ในระดับต่ำกว่ามาตรฐาน และนั่นเป็นสาเหตุของการ ‘เพ่นพ่าน’ ไปทั่ว อยู่ทุกวันนี้และเจ้าของฟาร์มจระเข้ ได้ออกมาชี้แจง และให้คำรับรองผ่านสื่ออย่างเป็นทางการว่า จระเข้ตัวเล็กๆ ความยาวจากหัวจรด หางไม่เกิน 2 เมตร จะไม่มีนิสัยดุร้าย อาจจะมีการกัดหรืองับ เล่นๆ แบบสุนัขบ้างเท่านั้น และคงจะตลกพิลึกถ้าวันใดวันหนึ่ง มีจระเข้ขึ้นไปนอนอ้าปาก อาบแดดยามเช้าอย่างสบายใจ ที่อนุสาวรีย์ชัยฯ เซ็นเตอร์พอยท์ ลานเซ็นทรัลเวิลล์

คนที่อาศัยอยู่ กทม. ส่วนใหญ่เป็นคนมีพื้นเพมาจากต่างจังหวัด มีพ่อแม่ ปูย่า ตายายอยู่ต่างจังหวัด ร้อยวัน พันปี จึงจะกลับไปเยี่ยมเยียนท่านเหล่านั้นสักครั้ง หรือไม่ก็ต้องรอเมื่อมีโอกาส หรือวันสำคัญ แต่พอ ระดับน้ำภายในบ้านเริ่มสูงขึ้นอยู่ๆ ก็เกิดอาการ ‘สำนึกรักบ้านเกิด’ ขึ้นมาซะงั้น แห่กันหนีออก ต่างจังหวัด กลับบ้านเกิด รถติดยาวเหยียด

ในสยามประเทศแห่งนี้ มีบรรดาผู้ที่เรียกตนเองอย่างภาคภูมิใจว่าเป็น ผู้มีความรู้ ผู้มีปัญญา และมี อยู่เต็มบ้านเต็มเมืองไปหมด ดีกรีนักเรียนนอกเรียนจบจากมหาวิทยาลัยชั้นนำของโลกปริญญาหลายใบ ยาวเป็นหางว่าว ร่ายยาวเรื่องทฤษฎีหลักกลศาสตร์ของไหล ให้พวกเราชาวบ้านฟัง ทุกค่ำ-เช้า ผลก็อย่างที่เห็น กันอยู่เถียงกันไปเถียงกันมา สุดท้ายก็บริหารแบบจมโดยทั่วกัน นครสวรรค์ยันกรุงเทพฯ แต่ตาคำ อาชีพทำนา อยู่ที่บ้านหนองอีโก้ง เรียนจบ ป. 2 พูดสอนให้หลานๆ ฟังว่า “น้ำมา ก็ปล่อยให้มันไหลไปแค่ทำทางให้มันไหล ไปสู่ที่ต่ำ เหมือนกับที่เวลาฝนตกที่บ้าน แค่ขุดทางน้ำให้มันไหลไปที่ต่ำ เดี๋ยวมันก็ไหลออกไปหมดเอง แต่ถ้ายิ่งไปกั้นมัน มันก็ยิ่งสูง และเมื่อยิ่งสูงก็ยิ่งมีแรงดัน ถ้ามันพังครืนลงมา ก็เดือดร้อนมาก เสียหายมาก” ท่านผู้มีความรู้ ผู้มีปัญญา ของบ้านเมืองนี้ เพิ่งจะนึกออกหรืออย่างไรมิทราบได้ร่งพากันเจาะช่องทางน้ำ ไปสู่ที่ต่ำ ตามแนวทฤษฎีบ้านๆ อย่างตาคำผู้มีความรู้แค่ ป. 2

คนรวย มีฐานะ อาศัยอยู่ในหมู่บ้าน โครงการแพงๆ เตรียมอาหาร น้ำดื่ม ทุกสิ่ง ทุกอย่าง มีพร้อมสรรพ แต่ทำไมถึงเกิดปรากฏการณ์หนีตาย…ต้องการอพยพออกจากหมู่บ้าน เพียงแค่ไม่มีไฟฟ้าใช้ไม่ได้กินข้าวกินน้ำยังอยู่ได้ ทนได้แต่ถ้า ไม่ได้โทรศัพท์+อัพเฟสบุ๊ค+lookทวิตเตอร์…นั่น อาจถึงแก่ชีวิต ต้องอพยพหนีออกมา (โฆษณาที่ว่า น้ำกับไฟฟ้า อะไรสำคัญกว่ากัน…คนกลุ่มนี้ ขอเลือกไฟฟ้า)

และสุดท้ายท่านครับเขื่อน เขามีเอาไว้เพื่อประโยชน์ในการช่วยชะลอน้ำในฤดูน้ำหลาก ไม่ให้น้ำไหลบ่า พรวดพลาด หลากเข้าท่วมบ้านเรือน เรือกสวนไร่นา และอีกทั้งยังประโยชน์ในการกักเก็บน้ำ นั้น เพื่อเอาไว้ใช้ในฤดูแล้ง แต่ ณ ดินแดนประเทศนี้.เขื่อนกลับกลายเป็นต้นตอเป็นต้นเหตุแห่ง อุทกภัยพื้นที่ใต้เขื่อนทั้งหลายทั่วประเทศ ใครที่คิดว่ามีเขื่อนจะสามารถแก้ปัญหาน้ำท่วมได้ ก็คิดใหม่ว่าเขื่อนคือตัวการที่ทำให้น้ำท่วมได้เช่นกัน

ข้อคิดจากน้ำท่วมกรุงเทพฯ ครานี้เป็นบทเรียนที่คนเพชรบุรีได้เรียนรู้ประสบการณ์ของชีวิตอันแท้จริงได้อย่างชัดเจน ไม่มีใครมาคาดการณ์อนาคตของพิบัติได้ถูกต้องแม่นยำ แต่เราผู้เป็นมนุษย์ในธรรมชาติต้องเตรียมการรับมือกันไว้อย่างไม่ประมาท บทเรียนนี้คงเป็นบทเรียนที่ต้องสำนึกและจดจำกันไว้ตลอดกาล

วิกฤตลุ่มน้ำเพชรบุรีอนาคตที่ต้องเตรียมการ

2012-04-29T21:35:00.001-07:00

“น้ำ” จัดเป็นปัจจัยสำคัญสำหรับการดำรงชีวิตของมนุษย์ ซึ่งเคยมีให้ใช้ได้อย่างไม่จำกัด แต่หลายปีที่ผ่านมานี้ หลายประเทศในโลกกลับต้องประสบกับปัญหาการขาดแคลนน้ำ เนื่องจากการเพิ่มขึ้นของประชากรโลก การพัฒนาทางเศรษฐกิจ และการทำลายระบบนิเวศ โดยเฉพาะอย่างยิ่งการตัดไม้ทำลายป่าของมนุษย์ จนทำให้เกิดภัยธรรมชาติในรูปแบบต่างๆ การตระหนักถึงวิบัติภัยจากน้ำ ได้รับการกระตุ้นและปลุกกระแสความตื่นตัวทั่วโลกรวมทั้งประเทศไทย แม้ว่าปัญหาการขาดน้ำในประเทศไทยจะยังพอรับมือได้ แต่นั่นก็ไม่ใช่เรื่องที่จะสามารถละเลยได้ต่อไป หน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำของประเทศ ซึ่งมีไม่น้อยกว่า 32 หน่วยงาน ได้ร่วมกันแก้ไขปัญหาที่เกิดขึ้น แต่นับวันปัญหาวิกฤตน้ำยิ่งทวีความรุนแรงมากขึ้น เนื่องจากการแก้ไขปัญหาเป็นไปอย่างไร้ทิศทาง ปราศจากนโยบายที่ชัดเจน และขาดการบูรณาการร่วมกัน

ลุ่มน้ำเพชรบุรี ประกอบด้วยแม่น้ำเพชรบุรีและแม่น้ำสาขาเพชรบุรีตอนล่างที่ติดต่อกัน ในเขตอำเภอเมืองและบ้านแหลม ตลอดความยาวของแม่น้ำในบริเวณลุ่มน้ำเพชรบุรี มีกิจกรรมทางเศรษฐกิจของชุมชนที่ต้องมีการใช้น้ำอย่างต่อเนื่อง และเพิ่มขึ้นเหนือการคาดประมาณ การบริหารจัดการน้ำเป็นองค์ความรู้ที่ต้องใช้กระบวนการใหม่คือประชาชนมีส่วนร่วมมากขึ้น การบริหารจัดการน้ำต้องใช้ความรู้หลายสาขาวิชาและข้อมูลจากแหล่งต่างๆ มารวมกันที่เรียกว่าบูรณาการ ความสำเร็จของการผสมผสานอยู่ที่การให้ทุกภาคส่วนได้รับความรู้และร่วมกันรับผิดชอบมากขึ้น ดังนั้นการบริหารจัดการน้ำจึงไม่ใช่หน้าที่ของผู้ใด หรือหน่วยงานใดที่ต้องรับผิดชอบแต่เพียงผู้เดียว จังหวัดเพชรบุรีมีหน่วยงานประสานงานเรื่องน้ำ เรียกว่าฝ่ายทรัพยากรน้ำจังหวัด เป็นองค์กรใหม่ภายใต้การกับดูแล ของสำนักงานทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมจังหวัดเพชรบุรี การดำเนินการบริหารจัดการมีการกำกับดูแลและพิจารณาจากคณะอนุกรรมการลุ่มน้ำแต่อย่างไรก็ตาม ปริมาณน้ำในลุ่มน้ำทุกลุ่มน้ำมีจำนวนน้อยลงทุกขณะ เนื่องจากระบบนิเวศเปลี่ยนแปลงไป อากาศที่ร้อนขึ้นทำให้การกลั่นตัวของไอน้ำซึ่งอาศัยความเย็นลดลง เพราะบริเวณที่เป็นป่าไม้น้อยลงทุกวัน กรมชลประทานมีหน้าที่ในการจัดหาและแจกจ่ายน้ำตามระบบที่สร้างขึ้นโดยหลักวิชาการมามากว่า ร้อยปี พบว่าปริมาณการใช้น้ำในทุกภาคส่วนในประเทศไทยสูงขึ้นทั้งการเกษตร อุตสาหกรรม และภาคครัวเรือน แต่น้ำจืดลดลง ปริมาณน้ำฝนที่ตกทุกปี สามารถกักเก็บไว้ใช้ได้เพียงไม่ถึง 20 % ของน้ำฝนทั้งหมด ปริมาณกักเก็บของจังหวัดเพชรบุรีทั้งในเขื่อนขนาดเล็กและแก่งกระจานทำได้สูงสุดในปัจจุบันคงไม่เกิน 682 ล้านลูกบาศก์ก็เมตร จากปริมาณน้ำท่าที่คาดว่าจะมี 1385 ล้านลูกบาศก์ก็เมตร ในขณะเดียวกัน ความต้องการใช้คือราว 861 ล้านลูกบาศก์ก็เมตร จากข้อมูลดังกล่าวเราจะเห็นมีความขาดแคลนเกิดขึ้นแล้ว แต่ยังไม่ถึงวิกฤติ

การดำเนินการเรื่องน้ำจำเป็นต้องดำเนินการวางแผนและโครงด้านการจัดการน้ำอย่างเป็นระบบเป็นต้นว่า การจัดหาน้ำซึ่งการดำเนินการดังกล่าวจะต้องบูรณาการต่อเนื่องกับระบบการอนุรักษ์ป่าไม้ อนุรักษ์และฟื้นฟูแหล่งน้ำ การสร้างความเข้าใจในการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศแก่ชุมชน การวางแผนแม่บทในการอนุรักษ์น้ำ รวมทั้งจัดทำระบบเครือข่ายน้ำทั้งระบบ ด้านการบริหารจัดการน้ำ ต้องสร้างขีดความสามารถในการใช้น้ำ โดยให้การศึกษาต่อระบบการใช้น้ำอย่างมีประสิทธิภาพ ลดการสูญเสียทั้งในระบบและนอกระบบ เช่น การส่งน้ำทางท่อเพื่อลดการระเหย การในน้ำพืชโดยการใช้ระบบน้ำหยดแทนการใช้ระบบปัจจุบัน ในเรื่องของชุมชน นอกจากความรู้ในการบริหารจัดการน้ำแล้วยังต้อสร้างความเข้มแข็งให้ชุมชนในการดำเนินการมีส่วนร่วมบริหารจัดการด้วยตนเอง สร้างวัฒนธรรมใหม่กับการใช้น้ำ การอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมและระบบนิเวศ รวมทั้งมีส่วนร่วมที่จะกำหนดพื้นที่ผังเมืองรวม และศึกษา ความสามารถของลุ่มน้ำในการที่จะรองรับกิจกรรมของชุมชน ไม่ว่าจะเป็นการเกษตร การอุตสาหกรรม การท่องเที่ยว บทเรียนของลุ่มน้ำในภาคตะวันออกเป็นสิ่งที่ต้องจดจำ และเตือนประชากรทุกภาคส่วนของประเทศ ในการพร้อมรับวิกฤตการน้ำในอนาคต การไม่เตรียมการล่วงหน้า การไม่ศึกษาบทเรียน เป็นหายนะ ของมวลมนุษยชาติ วันนี้ชาวเพชรบุรีพร้อมหรือยังที่ต้องเข้ามีส่วนร่วมในการจัดการลุ่มน้ำเพชรบุรีของเราด้วยตัวเราเอง

2010-09-12T23:36:00.000-07:00

สว.สุมน สุตวิริยะวัฒน์ กำลังดูหนามของเถาวัลย์

เถาวัลย์รุกป่า (ตอน 2)

2010-09-12T22:53:00.000-07:00

เถาวัลย์รุกป่า (ตอน 2)

http://www.mcot.net/cfcustom/cache_page/101362.html

2010-09-12T22:49:00.000-07:00

http://www.mcot.net/cfcustom/cache_page/101362.html

ความรู้เรื่องพิษแมงดาทะเล

2010-09-11T07:27:00.000-07:00

ความรู้เรื่องพิษแมงดาทะเล

เมื่อกล่าวถึงแมงดาความหมายในความคิดคือสัตว์ที่ตัวผู้ที่เกาะหลังตัวเมียหากินอยู่ในทะเล เป็นตัวแทนของผู้ชายในสังคมปัจจุบันที่ไม่ทำมาหากิน อาศัยผู้หญิงที่ประกอบอาชีพที่ไม่เหมาะสมเพื่อกดขี่หารายได้ในการเลี้ยงชีวิตไปวันๆ ด้วยเหตุที่มีการพบเห็นและเปรียบเทียบกับแมงดาทะเลที่มองเห็น ในความจริงแล้วการที่แมงดาทะเลเกาะหลังกันเป็นวงจรชีวิตของสัตว์ดึกดำบรรพ์ที่มีชีวิตมานามมากกว่า 470 ล้านปีโดยที่มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่างน้อยมาก จากพบซากดึกดำบรรพ์ ของสัตว์ทะเลพบว่า แมงดาทะเลมีวิวัฒนาการน้อยมาก และสามารถอยู่รอดในทุกสภาพการเปลี่ยนแปลงทุกระบบนิเวศ

แมงดาทะเลเป็นสัตว์ทะเลโบราณที่ยังคงเหลืออยู่ในโลกปัจจุบันเพียง 4 ชนิด ที่ พบในทะเลไทยมีอยู่ 2 ชนิด คือแมงดาจานหรือแมงดาหางเหลี่ยม และ แมงดาถ้วยหรือแมงดาหางกลม ทั้งสองชนิดมีความเป็นอยู่ในสภาพแวดล้อมต่างกัน แมงดาจานอาศัยอยู่ตามพื้นทะเล วางไข่ตามริมชายฝั่งที่เป็นดินทราย ส่วนแมงดาถ้วยอาศัยอยู่ตามพื้นทะเลที่เป็นดินโคลนและตามลำคลองในป่าชายเลนเท่า ที่มีรายงานในประเทศไทย เฉพาะแมงดาหางกลมเท่านั้นที่อาจเป็นพิษ และมักเรียกชื่อแมงดาที่เป็นพิษว่าแมงดาไฟ หรือ เหรา จนบางครั้งทำให้เข้าใจสับสนว่า เหรา เป็นแมงดาชนิดที่สาม จากคำบอกเล่ามักอธิบายถึงลักษณะของเหราว่าตามลำตัวมีขนยาวที่นักอนุกรมวิธาน ได้ศึกษาแน่ชัดแล้วว่า แมงดาไฟ หรือ เหรา ก็คือแมงดาหางกลมบางตัวนั่นเอง การเป็นพิษนั้นจะเกิดเฉพาะช่วงเดือนกุมภาพันธ์ - กันยายน เหตุที่แมงดาถ้วยมีพิษเป็นบางช่วงนี้ สันนิษฐานว่าเวลาดังกล่าวอาจมีการเจริญแพร่พันธุ์อย่างรวดเร็วของแพลงก์ตอน บางชนิด เช่น ไดโนแฟลกเจลเลต ที่สร้างสารพิษ แล้วแพลงค์ตอนชนิดดังกล่าวถูกกินโดยหอยหรือหนอนซึ่งเป็นสัตว์หน้าดิน เมื่อพิษเข้ามาสะสมในหอยหรือหนอนแล้วถูกกินโดยแมงดาทะเล พิษจึงมาสะสมอยู่ในเนื้อและไข่ของแมงดาถ้วย เมื่อคนบริโภคแมงดาถ้วยตัวที่มีสารพิษสะสมอยู่ จึงทำให้เกิดอาการพิษได้ แม้ว่าจะได้ปรุงไข่หรือเนื้อที่บริโภคให้สุดแล้วก็ตาม

อาการเป็นพิษมักเกิดขึ้นภายหลังรับประทานแมงดาทะเลประมาณ 10-45 นาที หรืออาจช้าไปจนถึง 3 ชั่วโมง ขึ้นอยู่กับชนิดและแหล่งที่อยู่ของแมงดาทะเล ฤดูกาล จำนวนที่รับประทาน หรือปริมาณของสารพิษที่ได้รับ เช่นรับประทาน ไข่แมงดา อาการพิษจะเกิดรุนแรงกว่ารับประทานเฉพาะเนื้อ อาการมักเริ่มจากมึนงง รู้สึกชา บริเวณลิ้น ปาก ปลายมือ ปลายเท้าและมีกล้ามเนื้ออ่อนแรง เริ่มจาก มือ แขน ขา ตามลำดับ รวมทั้งอาจมีอาการคลื่นไส้ อาเจียน ท้องเสีย บางรายอาจมีน้ำลายฟูมปาก เหงื่อออกมาก พูดลำบาก ตามองเห็นภาพไม่ชัด ในรายที่มีอาการรุนแรงมาก จะมีผลทำให้กล้าม เนื้อหายใจอ่อนแรง ผู้ป่วยอาจตายภายใน 6-24 ชั่วโมง จากการหยุดหายใจ อาการพิษจากแมงดาทะเลนั้นยังไม่มี ปริมาณของพิษเฉพาะ จึงต้องให้การรักษา โดยเอาสิ่งที่เป็นพิษออกจากร่างกายให้มากที่สุด ไม่ว่าจะเป็นการทำการรักษาแบบใด ควรเฝ้าระวังดูแลเกี่ยวกับการหายใจ ถ้าหยุดหายใจ อาจต้องใช้เครื่องช่วยหายใจ สาเหตุของการเกิด

การระบาดในครั้งนี้ยังไม่ทราบแน่ชัด ข้อมูลการทดสอบความเป็นพิษเบื้องต้น พบว่า แมงดาถ้วยที่พบในประเทศไทย บางตัวมีพิษ บางตัวไม่มีพิษ โดยทั่วไปพบว่ามีพิษประมาณ 30 % แต่ไม่สามารถแยกตัวที่มีพิษกับตัวที่ไม่มีพิษจากลักษณะภายนอกได้ จากการสอบถามผู้ป่วย ส่วนใหญ่รับประทานแมงดาถ้วย สาเหตุที่รับประทานแมงดาถ้วย ประการแรก เพราะความเชื่อผิดๆ ของ ชาวบ้านว่า ตัวเห-รามีพิษ แต่แมงดาถ้วยไม่มีพิษ ตัวเห-ราสามารถแยกจากแมงดาถ้วย คือ ตัวมีขนและ ตาแดง ประการที่สอง ปัจจุบันมีชาวประมงจากภาคตะวันออกเฉียงเหนือมากขึ้น ซึ่งอาจจะไม่มีความรู้ในการแยกประเภท แมงดาประการที่สาม ในปีนี้พบแมงดาถ้วยเพิ่มขึ้นและแมงดาจานลดลงอย่างมาก เป็นอัตราส่วน แมงดาจานต่อแมงดาถ้วย 1 : 100 ซึ่งสาเหตุดังกล่าวยังไม่ทราบแน่ชัด

อย่างไรก็ตาม มีผู้ป่วยบางรายยืนยันว่าเป็นพิษจากแมงดาจาน ซึ่งไม่เคยเป็นพิษมาก่อน นอกจากนี้ข้อมูล การระบาด พบการเป็นพิษของแมงดาทะเล ก่อนหน้านี้ปีละ 0-1 ราย แต่ในการระบาดครั้งนี้มีผู้ป่วย เป็นร้อยราย และรายงานผู้ป่วยเป็นกลุ่มบริเวณจังหวัดสมุทรปราการถึงชลบุรี ซึ่งถ้าเป็นจากแมงดาจาน มีพิษจริง อาจจะเกิดจาก การผสมข้ามพันธุ์ หรือจากการสร้างสารพิษขึ้นใหม่เนื่องจากสภาวะสิ่งแวดล้อม หรือเกิดปรากฏการณ์น้ำแดง ข้อสรุปดังกล่าวยังต้องศึกษาต่อไป สำหรับปรากฏการณ์น้ำแดง หรือน้ำทะเลเปลี่ยนสี เป็นปรากฏการณ์ที่สีของน้ำทะเลเปลี่ยนไป เป็นสีเขียว สีน้ำตาลแดง หรือสีแดง สาเหตุที่น้ำทะเลเปลี่ยนสีเนื่องจากมีการเจริญเติบโตและแพร่พันธุ์ ของแพลงตอนหรือสาหร่ายเซลล์เดียว จำพวก ไดโนเจลเฟลเล็ต จำนวนมาก โดยทั่วไป ถ้าสภาวะอาหารน้อยสาหร่ายเซลล์เดียวจะแพร่พันธุ์ทำให้เกิด ตกตะกอนอยู่บนพื้นทะเลแต่ในบางเวลาที่สภาวะสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสม สาหร่ายเซลล์เดียวเหล่านี้จะขยายพันธุ์แบบ ไม่ใช้เพศ คือการแบ่งตัวที่ทำให้มีปริมาณเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็ว โดยปกติสาหร่ายเซลล์เดียว มี 2-3 ตัวใน น้ำ 1 ลิตร ในภาวะ เข้มข้นอาจแบ่งตัวมากถึง 20 ล้านตัว ในน้ำ 1 ลิตร ผลกระทบของน้ำเปลี่ยนสี คือทำให้ทรัพยากรสัตว์น้ำตายด้วยสาเหตุต่างๆ เช่น อุดตันที่เหงือก ปริมาณ ออกซิเจน ในน้ำน้อยลง และตายจากสารพิษเป็นอันตรายต่อผู้บริโภคสัตว์น้ำ เช่น หอย 2 ฝา ที่สะสมสารพิษที่สร้าง จากสาหร่าย เซลล์เดียวไว้ในตัวผู้ที่บริโภค หอยที่ปนเปื้อนสารพิษก็ จะเกิดพิษขึ้น

ในต่างประเทศ มีรายงานการตายของสัตว์เศรษฐกิจชนิดต่างๆ หรือการตายของสัตว์อนุรักษ์ เช่น ปลาวาฬ ซึ่งทำให้เกิดการสูญเสียทางเศรษฐกิจจำนวนไม่น้อยปรากฏการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสี กำลังจะเป็นปัญหาสำคัญของ โลกปัญหาหนึ่ง ด้วยเหตุผล 2 ประการ คือ ปรากฏการณ์น้ำทะเลเปลี่ยนสีพบบ่อยขึ้นหลายเท่าในบริเวณที่เคยพบภาวะน้ำแดง สาเหตุที่พบน้ำทะเลเปลี่ยนสีบ่อยขึ้น เข้าใจว่าเกิดจากมลภาวะตามชายฝั่งทะเล โดยเฉพาะตามเมือง ใหญ่ๆ จากการศึกษายืนยันว่าถ้าอัตราส่วนของ ไนโตรเจน หรือ ฟอสฟอรัส ซึ่งเป็นของเสียที่ปล่อยลงในทะเลต่อ ซิลิก้า สูงขึ้น จะทำให้สาหร่ายเซลล์เดียวชนิดเป็นพิษแน่นหนามาก ขึ้น

และ ได้มี ปรากฏการณ์ดังกล่าว เกิดในบริเวณที่ไม่เคยเกิดทั่วโลกรวมทั้งในประเทศไทย สาเหตุที่สำคัญเนื่องจากปัจจุบันมีการเดินเรือติดต่อกันทั่วโลก เรือเหล่านี้สามารถนำเซลมีชีวิต ของสาหร่ายเซลล์เดียว จากที่หนึ่งแพร่ ไปอีกที่หนึ่งได้โดยง่าย ในประเทศไทยได้มีการศึกษาภาวะน้ำแดงในอ่าวไทย พบว่ามักจะเกิดในช่วงเดือนกุมภาพันธ์ถึง พฤษภาคม

พิษของแมงดาทะเลมีอันตรายมากถึงชีวิตได้ ถ้ารับประทานโดยไม่มีข้อมูลที่ถูกต้อง การศึกษากับความเชื่อของชุมชนยังแตกต่างกันอยู่ แต่อย่างไรก็ตามแมงดาทะเลที่ต้องอาศัยชายฝั่งเป็นที่วางไข่และขยายพันธุ์ ถูกมนุษย์สัตว์ที่มีวิวัฒนาการเพียง 1 ล้านปี ขยายกิจการเพื่อการท่องเที่ยว เพาะเลี้ยง และทำกิจกรรมอื่นๆ จนไม่สามารถให้พวกมันขยายพันธุ์ได้ ตำนานสัตว์ดึกดำบรรพ์ 470 ล้านปีคงจบสิ้นไปในยุคนี้แล

อาคเณย์ กายสอน

ภาวะโลกร้อนกับข้อมูลที่น่าสนใจ

2010-09-03T01:23:00.000-07:00

ภาวะโลกร้อน หรือ ภาวะภูมิอากาศเปลี่ยนแปลง เป็นปัญหาใหญ่ของโลกเราในปัจจุบัน สังเกตได้จาก อุณหภูมิ ของโลกที่สูงขึ้นเรื่อยๆ สาเหตุหลักของปัญหานี้ มาจาก ก๊าซเรือนกระจก ค่ะ ปรากฏการณ์เรือนกระจก มีความสำคัญกับโลก เพราะก๊าซจำพวก คาร์บอนไดออกไซด์ หรือ มีเทน จะกักเก็บความร้อนบางส่วนไว้ในในโลก ไม่ให้สะท้อนกลับสู่บรรยากาศทั้งหมด มิฉะนั้น โลกจะกลายเป็นแบบดวงจันทร์ ที่ตอนกลางคืนหนาวจัด (และ ตอนกลางวันร้อนจัด เพราะไม่มีบรรยากาศ กรองพลังงาน จาก ดวงอาทิตย์) ซึ่งการทำให้โลกอุ่นขึ้นเช่นนี้ คล้ายกับหลักการของ เรือนกระจก (ที่ใช้ปลูกพืช) จึงเรียกว่า ปรากฏการณ์เรือนกระจก แต่การเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่องของ CO2 ที่ออกมาจาก โรงงานอุตสาหกรรม รถยนต์ หรือการกระทำใดๆที่เผา เชื้อเพลิงฟอสซิล (เช่น ถ่านหิน น้ำมัน ก๊าซธรรมชาติ หรือ สารประกอบไฮโดรคาร์บอน ) ส่งผลให้ระดับปริมาณ CO2 ในปัจจุบันสูงเกิน 300 ppm (300 ส่วน ใน ล้านส่วน) เป็นครั้งแรกในรอบกว่า 6 แสนปีซึ่ง คาร์บอนไดออกไซด์ ที่มากขึ้นนี้ ได้เพิ่มการกักเก็บความร้อนไว้ในโลกของเรามากขึ้นเรื่อยๆ จนเกิดเป็น ภาวะโลกร้อน ดังเช่นปัจจุบัน

ภาวะโลกร้อนภายในช่วง 10 ปีนับตั้งแต่ปี พ.ศ. 2533 มานี้ ได้มีการบันทึกถึงปีที่มีอากาศร้อนที่สุดถึง 3 ปีคือ ปี พ.ศ. 2533, พ.ศ.2538 และปี พ.ศ. 2540 แม้ว่าพยากรณ์การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ยังมีความไม่แน่นอนหลายประการ แต่การถกเถียงวิพากษ์วิจารณ์ได้เปลี่ยนหัวข้อจากคำถามที่ว่า "โลกกำลังร้อนขึ้นจริงหรือ" เป็น "ผลกระทบจากการที่โลกร้อนขึ้นจะส่งผลร้ายแรง และต่อเนื่องต่อสิ่งที่มีชีวิตในโลกอย่างไร" ดังนั้น ยิ่งเราประวิงเวลาลงมือกระทำการแก้ไขออกไปเพียงใด ผลกระทบที่เกิดขึ้นก็จะยิ่งร้ายแรงมากขึ้นเท่านั้น

สรรพสิ่งในโลกนี้ได้รับอิทธิพลของการเปลี่ยนแปลงฤดูกาล และภูมิอากาศของโลกอยู่

ตลอดเวลา ซึ่งกำหนดความเป็นไปของสังคมโลกในภาคส่วนต่างๆ ฤดูกาลในแต่ละปีเกิดขึ้นจากการหมุนรอบตัวเองของโลกรอบๆแกนโลกและการโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ (ในลักษณะเป็นวงรี) โดยมีการเปลี่ยนแปลงของสภาวะอากาศ เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติบอกการแบ่งฤดูกาลเป็นฤดูร้อน ฤดูหนาว หรือ ฤดูฝน ภูมิอากาศ เป็นปรากฏการณ์ธรรมชาติที่ซับซ้อน เป็นปฏิสัมพันธ์ระหว่างพลังงานที่ได้รับจากดวงอาทิตย์ ลักษณะชั้นบรรยากาศ พื้นผิวดิน หิมะและน้ำแข็ง ท้องน้ำต่างๆรวมถึงมหาสมุทร และสรรพสิ่งที่มีชีวิต ซึ่งสามารถอธิบายได้ในลักษณะของการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิ ปริมาณน้ำฝน และแรงลม ในภูมิภาคต่างๆของโลกตามช่วงเวลาเป็นเดือนถึงเป็นล้านปี ปกติจะใช้อธิบายการเปลี่ยนแปลงในช่วง ๓๐ ปี หรืออีกนัยหนึ่ง ภูมิอากาศเป็นการสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของสภาวะอากาศ โดยเฉลี่ยของช่วงเวลาหนึ่ง ดังประมวลได้จากองค์ประกอบต่างๆ ปรากฏการณ์เรือนกระจกเกิดจากการที่พื้นผิวของโลกพยายามรักษาสมดุลของพลังงานจากแสงอาทิตย์ กล่าวคือ แสงอาทิตย์ที่มีคลื่นความถี่สูงตกกระทบกับผิวโลก (บางส่วนสะท้อนกลับสู่อวกาศ) ผิวโลกดูดซับพลังงานเหล่านั้นไว้พร้อมปรับสมดุลย โดยการปล่อยพลังงานความร้อน (มีความถี่ต่ำ ) ออกสู่บรรยากาศ แต่ในบรรยากาศมีก้อนเมฆ (ไอน้ำ ) ก๊าซเรือนกระจก สะท้อนพลังงานความร้อนเหล่านั้นกลับคืนสู่โลก ทำให้โลกมีอุณหภูมิสูงขึ้นในระดับที่เหมาะสม ปรากฏการณ์นี้เกิดขึ้นเป็นปกติตามสภาวะของระบบนิเวศน์ของโลกแสดงความสัมพันธ์กัน

สภาวะโลกร้อนที่เป็นวิกฤติในปัจจุบันเกิดขึ้น เพราะกิจกรรมมนุษย์ทำ ให้มีการ

ปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจก เช่น ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ก๊าซมีเธน และก๊าซไนตรัสออกไซด์ ในปริมาณสูงมากทำให้อุณหภูมิของโลกร้อนขึ้นในอัตราที่รวดเร็ว (๐.๗๔ องศาเซลเซียสในหนึ่งร้อยปีที่ผ่านมา) และมีแนวโน้มการเพิ่มขึ้นของอุณหภูมิในอัตราที่เร็วขึ้นอีก ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศน์ของโลกในอัตราเร็วขึ้น ซึ่งสร้างความเสียหายให้กับสรรพสิ่งในโลก รวมถึงการคงอยู่ของมนุษย์สภาวะโลกร้อนขึ้นในอัตราเร็ว ทำให้ระดับไอน้ำที่ระเหยขึ้นสู่บรรยากาศในบริเวณท้องมหาสมุทรทั่วโลกมีมากขึ้น การปฏิสัมพันธ์ระหว่างการไหลเวียนไอน้ำในบรรยากาศและกระแสน้ำไหลเวียนในมหาสมุทร และคลื่นของแรงกดอากาศในมหาสมุทรแปซิฟิก มหาสมุทรอินเดีย และมหาสมุทรแอตแลติก (เช่นปรากฏการณ์เอลนิโน) ทำให้เกิดพายุฝนได้โดยง่ายและที่ความถี่มากขึ้น นั่นคือ ภูมิอากาศของโลกได้มีการเปลี่ยนแปลงอย่างต่อเนื่องและมีความรุนแรงตามเหตุและปัจจัยของการมีรายงานจากองค์การระหว่างประเทศว่า ได้ปรากฏเป็นความจริงในเชิงวิทยาศาสตร์ว่าพายุฝนที่เกิดขึ้นบ่อยครั้งและมีความรุนแรงมากขึ้นในมหาสมุทรแอตแลนติก เกิดจากการปะทะกันของกระแสน้ำเย็นและกระแสน้ำที่อุ่นกว่า ๑ องศาเซลเซียส ซึ่งเป็นผลจากการละลายของภูเขาน้ำแข็งและธารน้ำแข็งในบริเวณขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ผลจากสภาวะโลกร้อนทำให้เกิดการละลายของภูเขาน้ำแข็งและธารน้ำแข็งของขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้ และทำให้มวลน้ำทะเลขยายตัวมากขึ้นเพราะมีอุณหภูมิสูงขึ้น ส่งผลให้ระดับน้ำทะเลทั่วโลกสูงขึ้น และกระแสน้ำทะเลเปลี่ยนทิศทาง จากการวิเคราะห์และตรวจวัดของนักวิทยาศาสตร์ทั่วโลก ปรากฏว่าระดับน้ำทะเลปานกลางทั่วโลกสูงขึ้นในอัตราปีละประมาณ ๑.๗ มิลลิเมตร จากการศึกษาและรวบรวมข้อมูลของระดับน้ำทะเลปานกลางทั่วโลกพบว่าระดับน้ำทะเลปานกลางสูงขึ้นในบริเวณ ละติจูด ที่ ๔๐ องศา ถึง ๖๐ องศา เหนือและใต้ขึ้นไป แต่ในประเทศไทยยังไม่มีผลกระทบจากภาวะน้ำท่วมจากปรากฏการณ์ดังกล่าว

ในส่วนของประเทศไทยการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศในประเทศไทยเป็นที่ประจักษ์แล้วว่าทำให้การเกิดพายุฝนผิดฤดูกาลมากขึ้น และมีปริมาณฝนตกมากขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญในการเกิดน้ำท่วมในรอบสิบปีที่ผ่านมาประเทศไทยมีพื้นที่รับน้ำอยู่ประมาณ ๕๑๒,๐๐๐ ตารางกิโลเมตร มีน้ำฝนปีละประมาณ ๘ แสนล้านลูกบาศก์เมตร เป็นน้ำใช้ประมาณปีละ ๖ แสนลูกบาศก์เมตร และเป็นน้ำส่วนเกินที่ไหลลงสู่ทะเลและก่ออุทกภัยปีละประมาณ ๒ แสนลูกบาศก์เมตร ซึ่งจำเป็นต้องใช้การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่เหมาะสม เพื่อป้องกันน้ำท่วมและภัยแล้งไปพร้อมกันการเกิดน้ำท่วมโดยรวมของประเทศไทยเกิดขึ้นส่วนหนึ่ง คือ การบริหารจัดการ

ทรัพยากรน้ำในลุ่มแม่น้ำหลัก ๒๕ ลุ่มน้ำอย่างไม่เหมาะสมและขาดการสนับสนุนจากรัฐบาลและ

หน่วยงานที่เกี่ยวข้องในการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำที่เหมาะสมและเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

ข้อมูลการวัดระดับน้ำทะเลปานกลางในระยะเวลานานกว่า ๖๗ ปี ที่เกาะหลัก อ่าวสัต

หีบ และเกาะตะเภาน้อย แสดงแนวโน้มเชิงเส้นของค่าระดับน้ำทะเลปานกลางเฉลี่ยรายปีว่า ไม่มีการเปลี่ยนแปลงระดับน้ำทะเลปานกลางที่สูงขึ้นทั้งในอ่าวไทยและทะเลอันดามันตามหลักอ้างอิงของระดับน้ำทะเลปานกลางของไทยที่กำหนดไว้ที่ เกาะหลัก จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ ซึ่งประเมินไว้กว่า ๖๗ ปีแล้ว มีการเคลื่อนตัวอันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงโครงสร้างของพื้นพิภพ เช่น การกัดเซาะพื้นที่ชายฝั่งทะเลและการเกิดการเพิ่มขึ้นของระดับน้ำทะเลบริเวณชายฝั่งของไทยและแผ่นดินทรุดจากการใช้น้ำบาดาล จังหวัดเพชรบุรีไม่มีน้ำบาลดาลใช้เพราะคุณภาพต่ำก็อาจเป็นโชคดีที่แผ่นดินเพชรบุรีจะทรุดน้อยลง

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี

๑๖ ธันวาคม ๒๕๕๑

น้ำมันบนดิน

2010-09-03T01:13:00.000-07:00

จังหวัดเพชรบุรีมีโครงการที่ต้องการทำขยะให้เป็นศูนย์ โดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรีเป็นประธานในการจัดทำโครงการ โดยมีท้องถิ่นจังหวัดเพชรบุรีเป็นเจ้าของโครงการ ความหมายสำคัญของโครงการคือต้องการให้การจัดการขยะในจังหวัดเพชรบุรี สามารถจัดการโดยมีผลกระทบสิ่งแวดล้อมน้อยที่สุด คือจัดการขยะที่ต้นทางโดยมีการแยกขยะที่จะจัดการให้ได้ตามประเภทของการจัดการ ชุมชนและครัวเรือนต้องมีการแยกให้กับท้องถิ่นผู้รับผิดชอบในการเก็บขยะและจัดการในลำดับต่อไป กระบวนการจัดการขยะในจังหวัดเพชรบุรีขณะนี้หน่วยงานที่สามารถทำได้เป็นรูปธรรมมากที่คือ องค์การบริหารส่วนตำบลไร่ส้มร่วมกับวิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบุรีและชมรมนักพัฒนาอุตสาหกรรมไทย

ขยะที่มีปัญหาในการจัดเก็บมากที่สุดคือขยะย่อยสลายขยะที่มาจากธรรมชาติหรือสิ่งมีชีวิตที่ย่อยสลายและเน่าเสียง่ายและส่งกลิ่นเหม็น เช่น เศษซากพืช เศษอาหาร ซากสัตว์ ผักผลไม้เศษซากพืช ข้าวขนมเปลือกผลไม้ ผลไม้เน่า ผักใบตองสดแห้ง ใบตองห่อขนมนึ่งหรือปิ้งเศษอาหาร แกงต้มผัก ใบไม้ใบหญ้า กระดาษที่เปียกชุ่มเลอะเทอะ (ไม่รวมกิ่งไม้) เศษซากสัตว์ นม เนย เนื้อสัตว์ เปลือกไข่ไข่ เปลือกกุ้ง กระดองปู ก้างปู ก้างปลา กระดูกสัตว์ แต่ในทางกลับกันในการกำจัดสามารถเปลี่ยนรูปของที่เน่าเหม็นเหล่านี้ให้กลายเป็นปุ๋ยคุณภาพดีเป็นที่ต้องการในการเพาะปลูกในเวลาเพียงวันเดียวโดยการบดให้ละเอียดและหลักเป็นปุ๋ยน้ำและปุ๋ยแห้งเพื่อเพิ่มผลผลิตให้กับภาคการเกษตร ลดการให้ปุ๋ยเคมี รักษาดินให้อุดมสมบูรณ์และยั่งยืนต่อไป

พลาสติกเป็นขยะที่การจัดเก็บไม่ยากมากนัก แต่การจัดการมีปัญหาเพราะการย่อยสลายไทยต้องเผชิญกับปัญหาการจัดการขยะพลาสติกภายใน ประเทศถึงปีละ 2.7 ล้านตัน แต่สามารถรีไซเคิลไปใช้ใหม่ได้เพียงปีละ 0.7 ล้านตัน ที่เหลือเป็นการทำลายด้วยการฝั่งกลบ หรือเผาทิ้งถึงปีละ 2.5ล้านตัน ซึ่งทำให้เกิดมลภาวะกับโลก การเผาถือเป็นการทำลายชั้นบรรยากาศ ขณะที่การฝังกลบต้องใช้เวลากว่า 100 ปี กว่าพลาสติกเหล่านี้จะย่อยสลายและในจำนวนพลาสติกที่ทิ้งไปกว่าปีละ 2.5 ล้านตันนั้น พบว่ามีพลาสติกอยู่ 4 ชนิด ที่สามารถนำกลับมารีไซเคิลเป็นน้ำมันได้ ประกอบด้วย HDPE ปริมาณ 1.0 ตัน LDPE ปริมาณ 0.7 ล้านตัน PP ปริมาณ 0.4 ล้านตัน และอื่นๆ อีก 0.4 ล้านตัน การผลิตน้ำมันจากพลาสติกโดยเตาผลิตน้ำมันจากขยะพลาสติกนั้น เกิดจากการทำพลาสติกให้ได้รับความร้อนประมาณ 420 องศาจากนั้นพลาสติกก็จะหลอมละลายเป็นของเหลว และเปลี่ยนสภาพเป็นแก๊ส เมื่อแก๊สถูกทำให้เย็นก็จะมี wax เกิดขึ้นจึงต้องมีการดัก wax ก่อน พร้อมกับปรับสภาพของแก๊สจากนั้นจะถูกส่งไปควบแน่นด้วยระบบหล่อเย็นจนเป็นน้ำมันเชื้อเพลิง ส่วนแก๊สที่ไม่ถูกกลั่นตัวก็จะถูกนำไปให้ความร้อนแก่ หัวเผาแก๊สเพื่อให้ความร้อนกับตัวเอง สำหรับน้ำมันที่ได้จากการกลั่นนั้น สามารถนำไปเป็นเชื้อเพลิงของเครื่องให้ความร้อนได้โดยตรงหรือนำไปเป็นน้ำมันพื้นฐานเข้าสู่กระบวนการกลั่นโดยโรงกลั่น เช่น ปตท. และบางจาก หรืออาจจะเข้าสู่โรงกลั่นที่ออกแบบเฉพาะสำหรับน้ำมัน ส่วนนี้ ส่วนการที่จะนำไปใช้กับเครื่องยนต์นั้นควรต้องมีการ ปรับสภาพของน้ำมันหรือผสมก่อนจึงจะสามารถนำไปใช้ได้ โดยกระบวนการดังกล่าวไม่มีผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม ทั้งทางน้ำ อากาศ หรือกลิ่นรบกวนอันมีผลต่อสุขภาพอนามัยของผู้ปฏิบัติงาน และยังเป็นการช่วยลดภาวะโลกร้อนอีกทางหนึ่งด้วย“การพัฒนาพลังงานทดแทนซากขยะพลาสติก โดยการแปรรูปเป็นน้ำมันนั้น นับว่าเป็นการสร้างมูลค่าอย่างสูง จากการให้บริการกำจัด และบำบัดขยะพลาสติกประเภทต่างๆ อีกทั้งยังสามารถดำเนินการได้อย่างยั่งยืนเนื่องจากมีปริมาณขยะนับล้านล้านตัน ที่ฝังกลบอยู่ เป็นแหล่งวัตถุดิบ ที่มั่นคงระยะยาว รวมกับปริมาณขยะชุมชนของประเทศไทยวันละ ประมาณ 43,000 ตัน โดยจะมีขยะพลาสติกเป็นองค์ประกอบอยู่ประมาณ4,300-6,450 ตันต่อวัน จึงเป็นแหล่งวัตถุดิบที่เพิ่มเติมได้อย่างไม่มีวันหมด และเครื่องจักรดังกล่าว สามารถติดตั้งและดำเนินการได้ในทุกท้องถิ่น

สำหรับผลิตภัณฑ์ที่ได้จากกระบวนการผลิต น้ำมันดิบที่ได้แยกเป็นดีเซล 50% น้ำมันเตา 30% และเบนซิน 20% ขึ้นอยู่กับชนิดและคุณภาพของขยะพลาสติก นอกจากนี้ กระทรวงพลังงานขอให้บริษัท Thai Oil, ปตท., บางจาก และ IRPC มาร่วมมือกับซื้อผลิตภัณฑ์ไปแปรรูปทดแทนการนำเข้าน้ำมันดิบได้ และจะมีการศึกษาวิจัยต่อยอด อย่างไรก็ตาม ปตท.ได้เก็บตัวอย่างน้ำมันดิบที่ผลิตจากขยะพลาสติกมาทดสอบแล้ว พบว่ามีมาตรฐานดีกว่าน้ำมันดิบเกรดดูไบ และมีค่าซัลเฟอร์ต่ำกว่าค่ามาตรฐานเป็นประโยชน์กับสิ่งแวดล้อม สามารถกลั่นเป็นน้ำมันเบนซินและดีเซลได้ จะขายน้ำมันดิบให้โรงกลั่นในราคาลิตรละ 18 บาท และที่น่าสนใจคือ น้ำมันดิบจากเทคโนโลยีนี้สามารถใช้เป็นพลังงานเชื้อเพลิงของเครื่องยนต์ดีเซลรอบต่ำได้เลย
“ขยะพลาสติกที่ใช้ได้ มีถุงก็อบแก๊บ ขวดขุ่น ๆ ถุงปุ๋ย กล่องน้ำผลไม้ที่มีพลาสติก PE ผสม 30% สามารถผลิตน้ำมันได้ สำหรับขวดพลาสติกใสก็ทำได้แต่ถ้านำไปรีไซเคิลจะได้ประโยชน์มากกว่า ในไทยมีขยะพลาสติกที่ไม่สามารถจำกัดได้เกือบ 3 ล้านตันต่อปี” ถ้าหากขุดมาพบว่านำดินมาทำปุ๋ยพลาสติกใช้แปรรูปเป็นน้ำมันได้ หลุมฝังกลบขยะที่ไม่น่าสนใจเปรียบเหมือนบ่อน้ำมันที่สามารถขุดขยะขึ้นมากลั่นน้ำมันได้ นี่คือพลังงานทดแทน เป็นทางเลือกใหม่การใช้ทรัพยากรอย่างคุ้มค่า และเป็นการพัฒนาอย่างยั่งยืนสอดคล้องกับปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง

ทุกท้องถิ่นในจังหวัดเพชรบุรีถ้าหากได้รับนโยบายท่านผู้ว่าราชการจังหวัดเพชรบุรี ในการจัดการขยะให้เป็นศูนย์ แยกเศษอาหารหรือของเน่าเสียออกจากขยะปกติ แยกพลาสติกนำกลับไปใช้ใหม่ กลั่นเป็นน้ำมัน ของเน่าเสียมาเป็นปุ๋ย เศษวัสดุมาเป็นสิ่งก่อสร้าง ปัญหาขยะจะหมดไป โลกก็ไม่ร้อน วิถีชีวิตก็ยั่งยืน ถ้าคิดว่าจะทำได้อย่างไร ก็ให้มาดูงานที่วิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบุรี

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 1 เมษายน 2553

ฝุ่นละออง เรื่องเล็ก ที่ไม่เล็กอย่างที่คิด

2010-09-03T00:26:00.000-07:00

ฝุ่นละอองสามารถก่อให้เกิดผลกระทบต่อสุขภาพอนามัยของคน สัตว์ พืช เกิดความเสียหายต่ออาคารบ้านเรือน ทำให้เกิดความเดือดร้อนรำคาญต่อประชาชน บดบังทัศนวิสัย ทำให้เกิดอุปสรรคในการคมนาคม ขนส่ง นานาประเทศจึงได้มีการกำหนดมาตรฐานฝุ่นละออง ในบรรยากาศขึ้น สำหรับในประเทศไทย ได้มีการกำหนดค่ามาตรฐานของฝุ่นรวม) และฝุ่น Pm10 แต่เนื่องจากมีการศึกษาวิจัย ฝุ่นขนาดเล็กนั้นจะเป็นอันตรายต่อสุขภาพมากกว่าฝุ่นรวม เนื่องจากสามารถผ่านเข้าไประบบทางเดินหายใจส่วนในและมีผลต่อสุขภาพมากกว่า ฝุ่นรวม ดังนั้น US. EPA จึงได้มีการยกเลิกค่ามาตรฐานฝุ่นรวม และกำหนดค่ามาตรฐานฝุ่นขนาดเล็กเป็น 2 ชนิด คือ PM10 และ PM2.5

PM10 ตามคำจำกัดความของ US. EPA หมายถึง ฝุ่นหยาบ (Course Particle) เป็นอนุภาคที่มีเส้นผ่านศุนย์กลาง 2.5 - 10 ไมครอน มีแหล่งกำเนิดจากการจราจรบนถนนที่ไม้ได้ลาดยางตามการขนส่งวัสดุฝุ่นจาก กิจกรรมบด ย่อย หิน

PM2.5 ตามคำจำกัดความของ US. EPA หมายถึง ฝุ่นละเอียด (Final Particles) เป็นอนุภาคที่มีเส้นผ่านศุนย์กลางเล็กกว่า 2.5 ไมครอน ฝุ่นละเอียดที่มีแหล่งกำเนิดจากควันเสียของรถยนต์ โรงไฟฟ้า โรงงานอุตสาหกรรม ควันที่เกิดจากการหุงต้มอาหารโดยใช้ฟืน จะทำปฏิกิริยากับสารอื่นในอากาศทำให้เกิดฝุ่นละเอียดได้

ฝุ่นละอองขนาดเล็กจะมีผลกระทบต่อสุขภาพเป็นอย่างมาก เมื่อหายใจเข้าไปในปอดจะเข้าไปอยู่ในระบบทางเดินหายใจส่วนล่าง ในสหรัฐอเมริกาพบว่า ผู้ที่ได้รับฝุ่น PM10 ในระดับหนึ่งจะทำให้เกิดโรค Asthma และ ฝุ่น PM2.5 ในบรรยากาศจะมีความสัมพันธ์กับอัตราการเพิ่มของผู้ป่วยที่เป็นโรคหัวใจและ โรคปอด และเกี่ยวโยงกับการเสียชีวิตก่อนวัยอันควร โดนเฉพาะผู้ป่วยสูงอายุ ผู้ป่วยโรคหัวใจ โรคหืดหอบ และเด็กจะมีอัตราเสี่ยงสูงกว่าคนปกติด้วย

ในประเทศไทยมีการให้ความหมายของคำว่าฝุ่นละอองได้ดังนี้ ฝุ่นละอองหมายถึง ฝุ่นรวมซึ่งเป็นฝุ่นขนาดใหญ่ที่มีเส้นผ่านศุนย์กลาง ตั้งแต่ 100 ไมครอนลง ส่วนฝุ่นขนาดเล็ก (PM10) หมายถึง ฝุ่นที่มีเส้นผ่านศุนย์กลางตั้งแต่ 10 ไมครอนลงมา ฝุ่นละอองที่เป็นบัญหามลพิษ สำคัญอันดับหนึ่งของกรุงเทพมหานครในปี พ.ศ. 2541 ธนาคารทั่วโลก ได้ให้ทุนสนับสนุนการศึกษาเรื่องผลกระทบของฝุ่นละอองที่มีต่อสุขภาพอนามัยของ คนในกรุงเทพมหานคร เพื่อพบว่าฝุ่นละอองในกรุงเทพมหาคร มีผลกระทบต่อสุขภาพอนามัย โดยมีระดับความรุนแรงใกล้เคียงกับผลการศึกษาจากเมืองต่างๆทั่วโลก โดยระดับของฝุ่นขนาดเล็กอาจทำให้คนในกรุงเทพมหานครตายก่อนเวลาอันควร ถึง 4,000 - 5,500 รายในแต่ละปี นอกจากนี้ยังพบว่าการเข้ทารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลมีความสัมพันธ์กับ ปริมาณฝุ่นขนาดเล็ก และจากการประเมินทางด้านเศรษศาสตร์แสดงให้เห็นว่าสามารถลดปริมาณ PM10 ในบรรยากาศลงได้ 10 ลูกบาศก์เมตร จะช่วยลดผลกระทบต่อสุขภาพ คิดเป็นจำนวนเงิน 35,000 - 88,000 ล้านบานต่อปี

แหล่งที่มาของฝุ่นละอองในบรรยากาศโดยทั่วไปจะแบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ ๆ คือ

1. ฝุ่นละอองที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ (Natural Particle) เกิดจากกระแสลมที่พัดผ่านตามธรรมชาติ ทำให้เกิดฝุ่น เช่น ดิน ทราย ละอองน้ำ เขม่าควันจากไฟป่า ฝุ่นเกลือจากทะเล

2. ฝุ่นละอองที่เกิดจากกิจกรรมที่มนุษย์ (Man-made Particle) เช่นการคมนาคมขนส่ง รถบรรทุกหิน ดิน ทราย ซีเมนต์หรือวัตถุที่ทำให้เกิดฝุ่น หรือดินโคลนที่ติดอยู่ที่ล้อรถ ขณะแล่นจะมีฝุ่นตกอยู่บนถนน แล้วกระจายตัวอยู่ในอากาศ ไอเสียจากรถยนต์ เครื่องยนต์ดีเซลปล่อยเขม่า ฝุ่น ควันดำ ออกมา ถนนที่สกปรก มีดินทรายตกค้างอยู่มาก หรือมีกองวัสดุข้างถนนเมื่อรถแล่นจะทำให้เกิดฝุ่นปลิวอยู่ในอากาศ การก่อสร้างถนนใหม่ หรือการปรับปรุงผิวจราจร ทำให้เกิดฝุ่นมาก ฝุ่นที่เกิดจากยางรถยนต์ และผ้าเบรค และ การก่อสร้าง การก่อสร้างหลายชนิด มักมีการเปิดหน้าดินก่อนการก่อสร้าง ซึ่งทำให้เกิดฝุ่นได้ง่าย เช่น อาคาร สิ่งก่อสร้าง การปรับปรุงสาธารณูปโภค การก่อสร้างอาคารสูง ทำให้ฝุ่นปูนซีเมนต์ถูกลมพัดออกมาจากอาคาร การรื้อถอน ทำลาย อาคารหรือสิ่งก่อสร้าง

ผลกระทบจากฝุ่นละอองต่อสภาพบรรยากาศ ฝุ่นละอองจะลดความสามารถในการมองเห็น ทำให้ทัศนวิจัยไม่ดี เนื่องจากฝุ่นละอองในบรรยากาศเป็นอนุภาคของแข็งที่ดูดซับและหักเหแสงได้ ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับขนาดและความหนาแน่น และองค์ประกอบของฝุ่นละออง เช่น ต่อวัตถุและสิ่งก่อสร้าง ฝุ่นละอองที่ตกลงมา นอกจากจะทำให้เกิดความสกปรกเลอะเทอะแก่บ้านเรือน อาคาร สิ่งก่อสร้างแล้ว ยังทำให้เกิดการทำลายและกัดกร่อนผิวหน้าของโลหะ หินอ่อน หรือวัตถุอื่นๆ เช่น รั้วเหล็ก หลังคาสังกะสี รูปปั้น หรือ ต่อสุขภาพอนามัยของมนุษย์ นอกจากฝุ่นละอองจะทำให้เกิดอาการคายเคืองตาแล้ว ยังทำอันตรายต่อระบบหายใจ เมื่อเราสูด เอา อากาศที่มีฝุ่นละอองเข้าไป โดยอาการระคายเคืองนั้นจะเกิดขึ้นตามส่วนต่าง ๆ ของระบบ ทางเดินหายใจ ขึ้นอยู่กับขนาดของฝุ่นละออง โดยฝุ่นที่มีขนาดใหญ่ร่างกายจะดักไว้ได้ที่ขนจมูก ส่วน ฝุ่นที่มีขนาดเล็กนั้นสามารถเล็ดลอดเข้าไปในระบบหายใจ ทำให้ระคายเคือง แสบจมูก ไอ จาม มีเสมหะ หรือมีการสะสมของฝุ่นในถุงลมปอด ทำให้การทำงานของปอดเสื่อมลง

ในการลดปัญหาจากฝุ่นละออง ต้องการควบคุมที่แหล่งกำเนิด เช่น การติดตั้งระบบกำจัดฝุ่นละอองในโรงงานอุตสาหกรรม ปรับปรุงคุณภาพของน้ำมันเชื้อเพลิง เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการเผาไหม้ของเชื้อเพลิงในยานพาหนะและโรงงานอุตสาหกรรม ป้องกันการฟุ้งกระจายของฝุ่นละอองจากรถบรรทุกหิน ดิน ทราย วัสดุก่อสร้าง ด้วยการคลุมผ้าใบให้มิดชิด การก่อสร้างอาคารต้องป้องกันไม่ให้ฝุ่นปลิวออกมาจากตัวอาคารโดยใช้ ผ้าใบคลุม และล้างทำความสะอาดล้อรถที่วิ่งเข้าออกบริเวณก่อสร้างทุกครั้ง การก่อสร้างถนน ต้องลดการฟุ้งกระจายของฝุ่นด้วยการพ่นละอองน้ำให้พื้นเปียกชุ่มอยู่ตลอดเวลา ปรับปรุงมาตรฐาน กฏหมายที่เกี่ยวข้อง เช่น คุณภาพอากาศในบรรยากาศมลพิษที่ปล่อยออกมาจากโรงงานอุตสาหกรรม ไอเสียที่ปล่อยออกจากยานพาหนะ เข้มงวด กวดขันยานพาหนะที่ปล่อยมลพิษเกินมาตรฐาน ร่วมมือกันลดฝุ่นละออง ผู้ขับขี่รถควรเคารพกฏจราจร และขับรถด้วยความนุ่มนวล ควรดูแลเอาใจใส่ บำรุงรักษารถของตนให้อยู่ในสภาพดี ตรวจสอบสภาพและปรับแต่งเครื่องยนต์ประจำทุกปี เพื่อควบคุมมลพิษที่ปล่อยออกมา ช่วยกันปลูกต้นไม้ และบำรุงรักษาต้นไม้ เพื่อเพิ่มอากาศบริสุทธิ์ ช่วยกันเก็บกวาดรักษาหน้าบ้านให้สะอาด ปราศจากฝุ่น และไม่กวาดฝุ่นลงบนถนน หลีกเลี่ยงการเข้าไปอยู่ในที่ที่มีการจราจรหนาแน่น เป็นเวลานาน ๆ คนงานอุตสาหกรรม ที่ทำงานในโรงงานที่มีฝุ่นละอองมาก ควรใช้อุปกรณ์ป้องกันระบบหายใจที่มีประสิทธิภาพและเหมาะสม

ในจังหวัดเพชรบุรีปัญหาฝุ่นละอองในอากาศ มีปัญหาเฉพาะในเขตในเมืองเท่านั้น เนื่องจากยานพาหนะที่ปล่อยควันจากสภาพเครื่องยนต์ที่มีคุณภาพต่ำ และการก่อสร้างในเขตเมืองที่ไม่ได้ควบคุมฝุ่นละออง รวมทั้งการเผาไหม้เศษขยะ เศษกิ่งไม้ รวมทั้งการเผาวัสดุการเกษตร ยกเว้นในเขตอุตสาหกรรมแถบๆ เขาย้อยซึ่งมีการประกอบกิจกรรมหลายชนิดที่มีผลต่อการเกิดฝุ่นขนาดเล็ก ถ้าหากยังไม่ได้ควบคุมผลกระทบจาการผลิตให้ได้ตามมาตรฐาน และรู้จักป้องกันตนเองในการทำงาน คุณภาพชีวิตของคนเพชรบุรีก็ลดลงตามสภาพ ความร่ำรวย จากรายได้จากการอุตสาหกรรมคงไม่มีความหมายสำหรับเราเท่าใดนัก

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 1 พฤษภาคม 2552

โดมความร้อนในเมืองกับปัญหาอากาศร้อน

2010-09-03T00:12:00.000-07:00

อากาศร้อนในปีนี้น่าทำลายสถิติ อากาศร้อนในรอบหลายสิบปีทีผ่านมา จังหวัดเพชรบุรีอาจจะร้อนจัดอุณหภูมิสูงกว่าทีเคยเก็บข้อมูลและสถิติที่เคยผ่านมา ยังไม่ทำลายสถิติของประเทศ ถ้าหากได้ตรวจตราข่าวสารเกี่ยวกับความร้อนที่ผ่านมาจะพบข้อมูล เช่น (11พ.ค.) ตามที่กรมอุตุฯพยาการณ์อากาศวันที่ 10 พ.ค. ว่าพื้นที่ตั้งแต่ภาคกลางขึ้นไปอุณหภูมิอากาศจะสูงสุดประมาณ 39-43 องศาโดยเฉพาะภาคเหนืออากาศจะร้อนจัด นายสมิทธ ธรรมสโรช ประธานกรรมการมูลนิธิสภาเตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ก็กล่าวถึงสภาพอากาศที่แปรปรวน โดยมีอากาศร้อนจัดสลับกับฝนฟ้าคะนองที่เกิดขึ้นนั้นเป็นปรากฎการณ์ที่เรียก ว่าปรากฏการณ์ “เอลนีโญ” ซึ่งขณะนี้มวลอากาศได้แปรปรวนแผ่ปกคลุมทั้งภาคกลาง ภาคอีสาน และภาคเหนือ ส่งผลให้เกิดพายุฤดูร้อนพัดถล่มหลายจังหวัด

ประเทศไทยอาจมีผลกระทบเรื่องความร้อนในบางพื้นที่โดยเฉพาะในเมืองใหญ่ มีผลกระทบอย่างแน่นอนด้วยการสะสมความร้อนในเมือง ด้วยสัดส่วนความแตกต่างกันระหว่างความหนาแน่นของ ประชากรกับพื้นที่สีเขียวต่างกันมาก โดยเฉพาะกรุงเทพมหานคร และเขตเมืองอุตสาหกรรม เขตชุมชนที่อาศัยอย่างหนาแน่นปัจจัยเสริมจากการสะสมความร้อนผิวถนน อาคารขนาดใหญ่ การระบายความร้อน
จากเครื่องยนต์นับแสนคัน เครื่องปรับอากาศนับล้านเครื่อง เช่นกรุงเทพมหานคร เชียงใหม่ นครราชสีมา ขอนแก่น อุดรธานี เป็นต้นสำหรับเมืองขนาดเล็กมีประชากรไม่หนาแน่นมาก ใกล้กับเขตป่าไม้ขนาดใหญ่
แหล่งธรรมชาติเช่น นครนายก ระนอง อุทัยธานี เพชรบูรณ์ หรือชุมชนใกล้ป่า อุทยานแห่งชาติ อาจไม่ส่งผล เรื่องความร้อนมากนักด้วยมีพื้นที่ชุ่มชื้นช่วยระบายความร้อนได้บ้าง โดยภาพรวมประเทศไทยอยู่ในเขตร้อน มีฝนตกอย่างสม่ำเสมอ ทำให้ค่าเฉลี่ยของอุณหภูมิอยู่ระดับที่ไม่ร้อนจัด ด้วยกลไกอากาศบริเวณเส้นศูนย์สูตรเขตร้อนทำให้อากาศร้อน ยกตัวลอยสูงขึ้น อย่างไรก็ตาม ลักษณะการเกิดโดมความร้อนแบบรุนแรง แม้ยังไม่เคยเกิดขึ้นในภูมิภาคนี้ ก็ไม่มีสิ่งยืนยันว่าไม่เกิด เพราะองค์ประกอบที่จะทำให้เกิด คือความหนาแน่นของเมือง ประกอบจาก อาคารซีเมนต์ อาคารกระจก ปริมาณรถยนต์ที่ปล่อยไอเสียออกมา พื้นถนนที่เป็นซีเมนต์ ยางมะตอย รวมถึงการระบายความร้อนจากเครื่องใช้ภายในบ้านที่คิดว่าเล็กน้อย เช่น ตู้เย็น ทีวี คอมพิวเตอร์ เตารีด ฯลฯ รวมถึง โรงงานอุตสาหกรรม เป็นการสะสมเก็บกักความร้อน จากสิ่งต่างๆ ในเมืองแบบทวีคูณ โอกาสของเมืองขนาดใหญ่อย่างกรุงเทพมหานคร จึงต้องมีความน่ากังวลในเรื่องอุณหภูมิ ต้องหลีกเลี่ยงทำการก่อสร้างในลักษณะปิดผิวดิน และขยายพื้นที่สีเขียวอย่างต่อเนื่องเป็นหนทางช่วยให้เกิดการระบายของการสะสมความร้อนเขตเมือง หากมีองค์ประกอบที่สอดคล้อง ในทางทฤษฎีแม้แต่เมือง มีประชากรน้อยเพียง 10,000 คน สามารถเกิดโดมความร้อนได้เช่นกัน ที่ผ่านมามักเกิด ด้านทวีปยุโรปและทวีปอเมริกา เป็นสิ่งที่น่ากลัวมากมีผู้เสียชีวิตนับหมื่น จากบริเวณที่กว้าง และนานหลายสัปดาห์ ลักษณะเป็นโดม สังเกตว่า ต้นไม้ที่ปลูกไว้ในบ้าน ของเมืองใหญ่ จะพบอาการเฉาแดดในตอนกลางวันรวดเร็วขึ้นกว่าปกติ ด้วยค่ารังสีเข้มข้นจากดวงอาทิตย์

ผลกระทบเรื่อง สุขอนามัยประเทศไทยปัญหาสาธารณสุขจะกลายเป็นปัญหาอันดับต้นๆ จากสภาพภูมิอากาศ เปลี่ยนแปลงโดยเฉพาะ เมื่อผนวกกับปัญหามลพิษในสิ่งแวดล้อม การเกิดของโรคมีอัตราชุกของโรคเพิ่มมากขึ้นเมื่อมีปัจจัยทั้งสองดังกล่าว เป็นตัวสนับสนุนทำให้ประชากรจำนวนมาก พบกับปัญหาสุขภาพ จากการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ ต่อสุขอนามัยได้ง่ายขึ้นสำนักงานนโยบายและแผนทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมได้แสดงความเห็นไว้ในรายงาน แบ่งได้ 2 ประเภท คือ ผลกระทบทางตรง .อุณหภูมิที่เปลี่ยนไป เป็นผลต่อความกดของอุณหภูมิ ความถี่ของการเกิดคลื่นความร้อน อุณหภูมิที่เปลี่ยนแปลงอย่างมากมีความสัมพันธ์กับอัตราการเกิดความเจ็บป่วยและการตาย.ความถี่ของการเกิดภาวะที่อากาศเปลี่ยนแปลงอย่าง รวดเร็วมีความสัมพันธ์ต่อสถิติด้านสุขภาพ เช่น อัตราการเจ็บป่วยอัตราการตายการบาดเจ็บทั้ง ยังทำให้เกิดภาวะเครียดจากการต้องย้ายถิ่นฐาน ผลกระทบทางอ้อม .เกิดโรคติดเชื้อ เนื่องจากปัจจัยด้านสุขอนามัยได้รับผลกระทบจาก การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศเช่นสูญเสียประสิทธิภาพด้านการสุขาภิบาลขาดแคลน น้ำสะอาด ขาดการเฝ้าระวังทางระบาดวิทยา เพราะรูปแบบและพื้นที่ในการระบาดเปลี่ยนแปลง โครงสร้างพื้นฐานของ การบริการด้านสุขภาพในท้องถิ่นมีจำกัด คุณภาพชีวิตต่ำลงจากสภาวะน้ำท่วมอย่างรุนแรง เป็นต้น .โรคที่เกิดจากแมลงเป็นพาหะ เช่น โรคมาลาเรีย โรคไข้เลือดออก ไข้เหลือง เปลี่ยนแปลงรูปแบบ และการแพร่กระจาย เนื่องจากพาหะของเชื้อมีความไวต่อการผันแปรของอุณหภูมิ อุณหภูมิที่เพิ่มขึ้นเร่งวงจรชีวิต ของแมลงที่เป็นพาหะนำโรคทำให้ระยะฟักตัวของเชื้อลดลง และการแพร่กระจายไปอย่างรวดเร็วนอกจากนี้อุณหภูมิยังส่งผลต่อพฤติกรรมมนุษย์ในการสัมผัสเชื้อ ประเทศไทย ยังไม่มีงานวิจัยเกี่ยวกับผลกระทบเชื่อมโยงระหว่าง การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศและ การระบาดของโรคสองชนิดนี้.ปริมาณน้ำฝนที่เพิ่มขึ้นทำให้เกิด การกระจายของน้ำผิวดิน และภาวะน้ำท่วม เพิ่มความเสี่ยง ในการที่อาหารและน้ำจะปนเปื้อนเชื้อ ที่ทำให้เกิดโรคอุจจาระร่วง ในประเทศที่กำลังพัฒนา เช่น ประเทศไทยยังขาดการบริหารจัดการด้านสุขาภิบาลที่ดี .เกิดการเปลี่ยนแปลงปริมาณ คุณภาพและรูปแบบผลิตภัณฑ์การเกษตร ปศุสัตว์ และการประมง เช่น ทำให้ผลผลิตตกต่ำ ดินเค็ม สารอาหารลดลง ส่งผลในระยะยาวต่อสุขภาพ ทำให้เกิดภาวะขาดสารอาหารและความอดอยาก โดยเฉพาะในกลุ่มเด็ก .ภาวะจิตของประชากรที่ได้รับความกระทบกระเทือน เนื่องจากการเปลี่ยนแปลงสภาพแวดล้อมและสภาพภูมิอากาศ ฝุ่นละอองที่เพิ่มมากขึ้นในเขตเมืองนอกจากนี้โรคทางเดินหายใจเหล่านี้ ยังเกิดจากการก่อรูปของสารพิษทางอากาศ ที่เพิ่มขึ้นตามอุณหภูมิ และส่งผลต่อสภาพภูมิอากาศ โดยทำปฏิกิริยาทางเคมีกับชั้นบรรยากาศ นอกจากนี้อุณหภูมิที่เพิ่มสูง เป็นตัวเร่งอันตราย จากมลภาวะทางอากาศในเมืองเป็นโดมความร้อน(ความร้อนที่สะสมมากอยู่ในเขตเมือง)อยู่แล้วจากสิ่งก่อสร้าง และการใช้พลังงาน ก่อให้เกิดปัญหาทางสุขอนามัย ผู้อยู่อาศัยในเมืองมากขึ้น ผลกระทบจากโดมความร้อน เขตเมืองต่อสุขภาพ แบ่งเป็น 2 ประเภทใหญ่ คือ คลื่นความร้อนอุณหภูมิอากาศที่สูงมากถือเป็นอันตรายมากต่อสุขภาพ โดยเฉพาะเด็กและผู้สูงอายุ ในอดีตคลื่นความร้อนได้คร่าชีวิตผู้คนจำนวนมาก ในทวีปอเมริกา และยุโรป ส่วนประเทศไทย อันตรายจากอุณหภูมิสูงขึ้นในหน้าร้อนจะเพิ่มขึ้นหากความชื้นสัมพัทธ์ในอากาศสูง เนื่องจากในสภาพบรรยากาศเช่นนี้เหงื่อไม่สามารถระเหยและพาความร้อนออกจากร่างกายได้ ดังที่เรียกว่า ร้อนอบอ้าว ส่งผลให้ระบบ เมตาบอลิซึมในร่างกายล้มเหลวเป็นอันตรายถึงชีวิตในประเทศไทย คาดว่ามีผู้เสียชีวิตจากความร้อนสูงเป็นจำนวนไม่น้อยแต่จากรายงานการเสียชีวิตจาก Heat Stroke ของไทยนั้น ต่ำกว่าความเป็นจริงมากเนื่องจากการเสียชีวิตด้วยเหตุนี้วินิจฉัยยาก กอปรกับประชาชนขาดการตระหนักถึงภาวะดังกล่าว และในปัจจุบันประเทศไทยยังไม่มีการวิจัยผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่มีต่อ อัตราการตายด้วยความร้อน

การป้องกันด้วยความเข้าใจในการใช้วิถีชีวิตอย่างพอเพียงในด้านต่างๆ เป็นสำคัญลดอัตราการเสี่ยงต่อสุขอนามัยได้ เช่นการหลีกเลี่ยงอพยพสู่เมืองใหญ่ใช้ชีวิตในบ้านเกิดด้วยการสร้างผลผลิตทางเกษตร ท่ามกลางธรรมชาติบริสุทธิ์ไม่ต้องผจญภัยกับสภาพแวดล้อมที่อันตราย ถึงแม้จะมีรายได้ที่ดีในเมืองใหญ่ แต่หลังจากนั้นอาจต้องประสบปัญหาด้านสุขภาพและเสียค่าใช้จ่ายในการรักษา ช่วยกันปลูกต้นไม้ ทำให้บ้านเรามีต้นไม้ให้มากๆ ความร้อนก็จะลดลงไปเอง เมืองเพชรบุรีก็จะเป็นเมืองน่าอยู่เมืองหนึ่งของโลก

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 15 พ.ค. 53

คัดแยกขยะที่ครัวเรือนทางรอดของปัญหาขยะ

2010-09-02T23:54:00.001-07:00

คัดแยกขยะที่ครัวเรือนทางรอดของปัญหาขยะ

ปัญหาการจัดการขยะในประเทศไทยเป็นความคุ้นเคยที่กระทำต่อเนื่องกันมาหลายสิบปี โดยในรอบหลายปีที่ผ่านมา ขยะจากการอุปโภคและการบริโภคของประชาชนในแต่ละท้องถิ่นเปลี่ยนแปลงไปมาก การบรรจุภัณฑ์ของสินค้าในตลาดมีการพัฒนารูปแบบของวัสดุในหลักวิชาการของวัสดุศาสตร์ เพื่อให้มีลักษณะสวยงามน่าซื้อ น่าใช้ เป็นที่ดึงดูดของลูกค้าในการเพิ่มปริมาณการขาย หีบห่อที่ป้องกันคุณภาพไม่ให้เสียหาย และสามารถรักษาคุณภาพสินค้าให้คงคุณภาพได้ยาวนานขึ้น ตัวบรรจุภัณฑ์เป็นต้นทุนสินค้าอย่างหนึ่งและเป็นต้นทุนทางด้านสิ่งแวดล้อม หรือขยะที่ต้องกำจัดให้สูญสิ้น

ปัญหาขยะมูลฝอยนับวันจะทวีความรุนแรงมากขึ้น เนื่องจากปริมาณและลักษณะขยะมูลฝอยเปลี่ยนแปลงไปด้วยสาเหตุต่างๆ เช่น การเพิ่มขึ้นของจำนวนประชากร พฤติกรรมการบริโภคที่ต้องการความสะดวก สบาย บรรจุภัณฑ์ที่ใช้แล้วทิ้ง เป็นต้น การจัดการขยะมูลฝอยที่ไม่ถูกหลักวิชาการ ส่งผลกระทบต่อสภาพแวดล้อมโดยรวม เช่น กลิ่นรบกวนและน้ำเน่าเสียจากอินทรีย์สารในขยะเกิดการเน่าเปื่อย เป็นแหล่ง เพาะเชื้อโรค เป็นต้น หน่วยงานภาครัฐที่มีหน้าที่รับผิดชอบต้องรับภาระในการจัดการขยะมูลฝอยที่ เกิดขึ้นด้วยวิธีที่แตกต่างกัน เช่น การฝังกลบ การใช้เตาเผา การกองทิ้งไว้กลางแจ้ง เป็นต้น แต่ละวิธีที่กล่าวถึงเป็นการแก้ปัญหาปลายเหตุที่ไม่ยั่งยืน เพราะมีการใช้พื้นที่ในการกำจัดและมีโอกาสในการก่อมลพิษเกิดขึ้นได้

การจัดการขยะมูลฝอยที่มีประสิทธิภาพและเริ่มใช้การแพร่หลายในหลายท้องถิ่น คือ การจัดการขยะมูลฝอย ณ แหล่งกำเนิดต่าง ๆ เช่น ครัวเรือน โรงแรม สถานศึกษา โดยอาศัยการมีส่วนร่วมของประชาชนในการคัดแยกขยะ วิธีการที่น่าสนใจคือ การแยกเศษอาหารและสิ่งสกปรกออกจากขยะทั้งหลายโดยสิ้นเชิง เพื่อลดความสกปรกของขยะ แล้วคัดแยกสิ่งที่เหลือ แก้วได้แก่ ขวดน้ำอัดลม ขวดเบียร์ ขวดน้ำปลา ขวดซอส ขวดเครื่องดื่มชูกำลัง เครื่องดื่มเกลือแร่ ขวดโซดา ขอให้เปิดฝาล้างขวดให้สะอาด เก็บรวบรวมใส่ถุงไว้ กระดาษ ได้แก่ กระดาษหนังสือพิมพ์ กระดาษถ่ายเอกสาร กระดาษสี กระดาษเขียนแบบ กระดาษห่อพัสดุ กระดาษกล่อง มัดรวมกันไว้หรือเก็บรวบรวมใส่กล่องหรือถุงไว้ พลาสติก ได้แก่ ขวดน้ำดื่มขุ่น ขวดน้ำดื่มใส ขวดนม ขวดยาสระผม ขวดครีมนวด ขวดน้ำมันพืช ถ้วยไอศกรีม ท่อน้ำพีวีซี ปลอกหุ้มสายไฟ ถ้วยน้ำพลาสติก ขวดน้ำอัดลม ขวดชาเขียว ให้ล้างน้ำให้สะอาด จากนั้นทำให้แบน เก็บรวบรวมไว้ในถุงพลาสติกโลหะ ได้แก่ กระป๋องน้ำอัดลม น็อต ตะปู เครื่องครัว ลวดทองแดงในสายไฟ ภาชนะทองเหลือง ถังอลูมิเนียม เป็นต้น โดยขอให้เทเครื่องดื่มออกให้หมด แล้วทำให้แบนเพื่อประหยัดเนื้อที่จากนั้นเก็บรวบรวมไว้ในถุง

ในความเป็นจริงขยะชุมชนยังมีอีกหลายสิ่งที่เพิ่มขึ้นมาในขณะนี้ เช่นผ้าอนามัย ผ้าอ้อมเด็ก แบตเตอรี่ต่างๆ หลอดฟลูออเรสเซนต์ อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ ยางรถยนต์ เศษแก้วกระจก ผ้าจากใยสังเคราะห์ เศษวัสดุใช้จาการก่อสร้าง และวัสดุที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและความเชื่อ เช่น ศาลพระภูมิ แท่นบูชาที่มีการใช้วัสดุที่เป็นปูนซีเมนต์ หรือใยหินเป็นส่วนประกอบ ในกระบวนการจัดการที่ใช้การฝังกลบตามระบบเป็นปัญหาอย่างมากในการจัดการเนื่องจากปริมาณที่เพิ่มขึ้นตามการบริโภคของชุมชนที่ขยายตัว ภาวะการเปลี่ยนแปลงการใช้วัสดุเพื่อทดแทนวัสดุตามธรรมชาติก็มากขึ้น เช่นไม้เทียมที่ทำจากซีเมนต์ เมื่อเป็นเศษหรือหมดอายุการใช้งานการฝังกลบทำให้ไม่ย่อยสลายได้ง่าย สารพิษบางชนิดกระจายตัวจากการฝังกลบก่อมลพิษต่อชุมชน ระบบการจัดการสิ่งแวดล้อมในบ่อที้งขยะล้มเหลว สร้างความเดือดร้อนแก่ชุมชนใกล้เคียงจนไม่สามารถเยียวยาได้

ขยะเป็นผลพวงของมนุษย์ที่ร่วมกันก่อปัญหาและจำเป็นต้องร่วมกันรับผิดชอบการมีส่วนร่วมของชุมชนในการคัดแยกขยะจากครัวเรือน จัดถังแยกเศษอาหารออกจากขยะแล้วนำไปจัดการทำเป็นปุ๋ยชีวภาพ ซึ่งมีวิธีการหลายวิธีหรือท้องถิ่นจะจัดเก็บแยกเศษอาหารออกจากการเก็บขยะปกติโดยมีการเก็บทุกวันเพื่อนำมาย่อยหมักเพื่อทำระบบแก็สชีวภาพและปุ๋ยน้ำ ปุ๋ยแห้ง สิ่งที่เป็นของเน่าเสียจะมีคุณค่าขึ้นมาทันที เพิ่มกระบวนการผลิตจากการเกษตรและได้พลังงานเพิ่มขึ้นและไม่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมใดๆ ส่วนขยะอื่นๆ สามารถใช้ประโยชน์ได้ตามศักยภาพและเป็นที่ต้องการของตลาดรับซื้อของเก่า เพราะการคัดแยกกระทำได้ง่าย ตัวที่อาจจะเป็นปัญหาทางการตลาดในการรีไซเคิลบ้าง เช่น ถุงพลาสติกเปื้อนอาหารก็สามารถจัดการเป็นของใช้บางอย่างได้โดยการใช้ความร้อนเปลี่ยนแปลงสภาพ เศษวัสดุก่อสร้างสามารถย่อยลงให้เป็นหินสอง ในการก่อสร้างต่อไป เศษไม้สามารถใช้เป็นวัสดุปลูก ยางย่อยให้เป็นชิ้นเล็กๆ นำกลับไปใช้ใหม่ในงานที่ไม่จำเป็นต้องการความยืดหยุ่นสูงเป็นต้น

กระบวนการจัดการแบบนี้ขยะจะมีค่าเป็นทรัพย์สินเป็นทองได้และเป็นแหล่งเรียนรู้ในการจัดการขยะและสิ่งแวดล้อมในประเทศไทย ขณะที่โดยความร่วมมือของชมรมนักพัฒนาอุตสาหกรรมในการอนุเคราะห์เครื่องจักรและการติดตั้งเครื่องจักร องค์การบริหารส่วนตำบลไร่ส้มในการจัดการระบบแยกขยะจากครัวเรือนโดยกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชน มีอาสาสมัครสาธารณสุของตำบลไร่ส้มเป็นแกนนำ วิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบุรีจัดตั้งเป็นศูนย์การเรียนรู้ในการจัดการ ความสำเร็จของโครงการนี้คงเป็นบทเรียนที่สามารถถอดออกมาเพื่อการเรียนรู้สู่ชุมชุมชนอื่นๆ แล้วเวลารถขยะผ่านมาอันตรายจากขยะคงไม่เกิดและไม่รังเกียจ เพราะรถขนขยะคงมีค่าไม่ต่างจากรถขนทอง

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 1 สิงหาคม 2552

การอนุรักษ์และฟื้นฟูแม่น้ำเพชรบุรี

2010-09-02T23:46:00.000-07:00

นับเป็นเวลานานหลายทศวรรษที่แม่น้ำได้ถูกใช้ประโยชน์จากมนุษย์แต่เพียงอย่างเดียว โดยไม่ได้รับการเอาใจใส่และดูแลรักษาอย่างถูกต้อง จนปัจจุบันแม่น้ำทุกสายในประเทศไทยได้ตกอยู่ในสภาพเสื่อมโทรมทั้งด้านกายภาพ ชีวภาพและระบบนิเวศ จากการที่แม่น้ำมักถูกเข้าใจว่าเป็นเพียงกลไกสำหรับใช้เพื่อการระบายของเสีย การขนส่ง การผลิตพลังงาน การเกษตร การอุตสาหกรรม รวมทั้งการแสวงหาผลกำไรเชิงธุรกิจเท่านั้น จึงมักถูกกระทำด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อควบคุมหรือเอาประโยชน์จากแม่น้ำ เช่น การขุดลอก การดูดทราย การขุดเปลี่ยนทิศทางการไหลของน้ำ การสร้างเขื่อนหรือพนังกั้น การแผ้วถางทำลายพืชพรรณไม้ริมฝั่ง แม้กระทั่งการถมแม่น้ำ หรือถมพื้นที่ชายฝั่งเพื่อครอบครองที่ดินเป็นกรรมสิทธิ์หรือเพื่อใช้ในการปลูกสร้างสิ่งต่างๆ จนแม่น้ำได้สูญเสียความเป็นธรรมชาติและศักยภาพที่จะเอื้อต่อการดำรงชีพของพืชและสัตว์ทั้งในน้ำและบนบก สูญเสียความสมดุลของระบบนิเวศ ตลอดจนคุณค่าความงามด้านสุนทรียภาพ รวมทั้งมิติและคุณค่าทางจิตวิญญาณด้วย

แม่น้ำเพชรบุรีเป็นแม่น้ำที่สำคัญสายหนึ่ง มีต้นกำเนิดจากเทือกตระนาวศรีเขตอำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี ไหลผ่านจังหวัดเพชรบุรีเพียงจังหวัดเดียว มีความยาวลำน้ำประมาณ 210 กิโลเมตร ในอดีตชุมชนริมสองฝั่งน้ำมีการใช้ประโยชน์เพื่อการอุปโภคบริโภค ตลอดจนเพื่อการสืบสานขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรม และเป็นที่ตั้งของแหล่งศิลปกรรมที่มีคุณค่าอันควรอนุรักษ์จำนวนมาก มีสภาพป่าไม้ที่มีระบบนิเวศที่สมบูรณ์ มีน้ำใสสะอาดไหลตลอดปี และทรัพยากรสัตว์น้ำอุดมสมบูรณ์

ปัจจุบันกระแสของการพัฒนาทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงวิถีชีวิตของประชาชน และก่อให้เกิดผลกระทบอย่างมากมายต่อแม่น้ำเพชรบุรี ปัญหาของแม่น้ำเพชรบุรี. คือมีปริมาณน้ำน้อย เนื่องจากมีการสร้างเขื่อนกั้นแม่น้ำเพชรบุรี 2 เขื่อน ปัญหาการปล่อยของเสียปฏิกูลลงลำน้ำแม่น้ำเพชรบุรี ทำให้มีการเน่าเสีย เนื่องจากมีการใช้ประโยชน์จากทั้งบ้านพักอาศัย ร้านค้า ตลาด ร้านอาหาร หอพัก โรงแรม รีสอร์ท โรงงาน และการกสิกรรม ซึ่งกิจกรรมเหล่านี้ต้องใช้น้ำอุปโภคมาก เช่น อาบ ซักล้าง ทำความสะอาดสิ่งปฏิกูลต่าง ๆ และปล่อยของเสียจากการใช้แล้ว ลงท่อสาธารณะและท่อสาธารณะก็ปล่อยน้ำเสียลงลำน้ำเพชรบุรีในที่สุด ปัญหาการรุกล้ำลำน้ำของสิ่งปลูกสร้างริมแม่น้ำ/อาคาร โดยพบร่องรอยของการถมทำเขื่อนกันตลิ่งที่ริมฝั่งแม่น้ำเพชรบุรี ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทิศทางการไหล การระบายน้ำในแม่น้ำ ระบบการระบายน้ำตามธรรมชาติถูกเปลี่ยนแปลงคือน้ำตื้นเขิน ท่วมขัง ท่วมหลาก การกัดเซาะริมน้ำ การตกตะกอนของน้ำ ร่องน้ำเปลี่ยนรูปทรงชั่วคราวหรือถาวร บริเวณน้ำลดลงแห้งขอด ในบางบริเวณเป็นอุปสรรคต่อการสัญจรของน้ำและการระบายน้ำ ตลอดจนบางบริเวณมีน้ำท่วมซ้ำซาก

สภาพปัญหาดังกล่าวก่อให้เกิดผลกระทบ ได้แก่ ผลกระทบในด้านระบบนิเวศวิทยาของลำน้ำ เนื่องจากการลดลงอย่างรวดเร็วของป่าไม้ ทำให้ขาดตัวหน่วงในการไหลของน้ำ ทำให้น้ำไหลเร็วขึ้น ขาดตัวกรองธรรมชาติ เช่น กรวด ทราย น้ำจึงขุ่นเกือบตลอดปี ระบบนิเวศของลำน้ำเพชรบุรีจึงขาดความอุดมสมบูรณ์ สัตว์น้ำและพืชลดลง บางพันธุ์ถึงกับสูญหายไป ความเสียหายเชิงเศรษฐกิจและการเมือง ปัญหาของลำน้ำที่ขาดคุณภาพในการใช้สอยได้อีกต่อไป จะเป็นปัญหาต่อส่วนรวมในการจัดหาแหล่งน้ำใหม่ หรือการลงทุนเพื่อบำบัดน้ำให้สะอาดก่อน การสืบสานวัฒนธรรม เนื่องจากลำน้ำเพชรบุรีเป็นลำน้ำสำคัญสายหนึ่งที่กระทบวัฒนธรรมชุมชน ไปยังถิ่นอื่น รวมทั้งวัฒนธรรมจากถิ่นอื่นมา เพราะในอดีตการสัญจรไปมาในลำน้ำจะทำให้มีการติดต่อสื่อสารกัน เมื่อการคมนาคมทางบกเจริญขึ้น ความสำคัญของลำน้ำก็ลดลงวัฒนธรรมของชุมชนริมฝั่งน้ำที่เกี่ยวข้องกับแม่น้ำเพชรบุรีก็ลดลงตามไปด้วย นอกจากนี้ยังพบว่าคุณภาพชีวิตของผู้คนในลุ่มน้ำ คุณภาพน้ำที่เสียหายส่งผลให้สิ่งแวดล้อมเน่าเสียตามไปด้วย เกิดทัศนะอุจาดไม่สวยงาม ทำให้จิตใจเศร้าหมองและคุณภาพชีวิตตกต่ำลง

อย่างไรก็ตามนอกจากปัญหาสภาพแวดล้อมของแม่น้ำเพชรบุรีตามที่กล่าวมาแล้ว ยังมีปัญหาสังคม อันเกิดจากรูปแบบการใช้ที่ดิน และกิจกรรมทางน้ำ ส่งผลให้เกิดแรงหนุนในการใช้พื้นที่ริมน้ำมากขึ้น โดยเฉพาะวิวทิวทัศน์ริมแม่น้ำซึ่งถือเป็นจุดขาย ให้กับกลุ่มนักท่องเที่ยว กลุ่มคนต่างถิ่น และสังคมที่ต้องการจับจองที่ดินริมน้ำ ทำให้เกิดการเก็งกำไร และการปั่นที่ดินริมแม่น้ำให้มีราคาแพง โดยสังเกตได้ว่าพื้นที่ของผู้อาศัยริมน้ำเพชรบุรีมักเป็นคนที่มีฐานะ เป็นคนต่างถิ่น ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม การแปลกแยกทางสังคม และวิถีชีวิตของคนที่อยู่อาศัยริมน้ำเริ่มหายไป

สำหรับแนวทางในการแก้ไขปัญหาแม่น้ำเพชรบุรี ได้เริ่มมีการตื่นตัวมากขึ้น เมื่อประชาชนได้เห็นความสำคัญ และรัฐบาลควรได้ตอบสนองความต้องการในการอนุรักษ์และฟื้นฟูแม่น้ำเพชรบุรี เช่นการขุดลอกและพัฒนาแม่น้ำเพชรบุรี ซึ่งให้ดำเนินการขุดลอกแม่น้ำเพชรบุรี เพื่อเป็นการระบายน้ำและแก้ไขปัญหาแม่น้ำเพชรบุรีที่ตื้นเขิน หลายหน่วยงานต้องเร่งดำเนินการขึ้นมาทันทีโดยเฉพาะกรมขนส่งทางน้ำและพาณิชย์นาวี กระทรวงคมนาคม โดยเริ่มดำเนินการขุดลอกแม่น้ำเพชรบุรีในหลายจุดที่ตื้นเขิน นอกจากนี้ยังต้องมีโครงการจัดทำแผนแม่บท และแผนปฏิบัติการเพื่อการอนุรักษ์และพัฒนาสภาพแวดล้อมแม่น้ำเพชรบุรีและลำน้ำสาขาขึ้น โดยมียุทธศาสตร์ที่สำคัญคือการฟื้นฟูความสมดุลของระบบนิเวศในลำน้ำและริมฝั่งน้ำ และอีกยุทธศาสตร์หนึ่งคือการพัฒนากลไกกระบวนการบริหารจัดการแม่น้ำเพชรบุรีของชุมชน มีการกำหนดระเบียบและข้อบังคับ การใช้ประโยชน์ และการใช้ที่ดินริมฝั่งแม่น้ำเพชรบุรีและลำน้ำสาขา การควบคุมการบุกรุกลำน้ำเพชรบุรี เช่นการออกกฎหมาย และการให้ประชาชนในท้องถิ่นเข้ามามีส่วนร่วมทั้งการสอดส่อง ดูแลป้องกันไม่ให้มีการบุกรุก และช่วยดูแลพื้นที่งอกริมตลิ่ง รวมทั้งการประกาศพื้นที่ริมแม่น้ำเพชรบุรีเป็นพื้นที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อม การวางผังเมือง ควรให้มีพื้นที่สีเขียว เป็นพื้นที่เปิดโล่ง สำหรับนันทนาการ การควบคุมการปลูกสร้างอาคารริมฝั่งแม่น้ำเพชรบุรี การควบคุมการปล่อยของเสียลงสู่แม่น้ำเพชรบุรีโดยการออกแบบระบบบำบัดน้ำเสียขนาดครัวเรือนในทุกหลังที่อยู่ริมฝั่งแม่น้ำได้ใช้บำบัดน้ำเสีย ออกแบบระบบบำบัดน้ำแบบง่ายเพื่อให้ท้องถิ่นได้ช่วยกันบำบัดน้ำก่อนปล่อยลงแม่น้ำ เช่นของอำเภอท่ายางให้มากขึ้น และการจัดสภาพภูมิทัศน์แม่น้ำเพชรบุรีให้เหมาะสม สวยงามเป็นต้น พื้นที่ริมน้ำ เป็นพื้นที่ที่มีความสำคัญ ต่อวิถีชีวิต เศรษฐกิจและสังคม การแก้ไขปัญหาแม่น้ำเพชรบุรีที่สำคัญ คือการสร้างจิตสำนึกและความตระหนัก ในการอนุรักษ์ รวมทั้งการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างแท้จริง

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 1 มิถุนายน /2551

คลื่นพายุซัดฝั่ง (STORM SURGE)

2010-09-02T23:24:00.000-07:00

คลื่นพายุซัดฝั่ง (STORM SURGE)

ภัยพิบัติเป็นหายนะของมนุษย์ที่มีชีวิตบนโลก มนุษย์เกิดภัยพิบัติที่เกิดจากธรรมชาติมานับครั้งไม่ถ้วน บทเรียนเท่าที่บันทึกได้สร้างความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินมากมาย การเตือนภัยเรื่องภัยพิบัติ มีความสำคัญอย่างยิ่งในการเตรียมการเพื่อรับมือและป้องกันความเสียหายที่อาจจะเกิดขึ้นโดยที่ไม่คาดคิด ชีวิตและทรัพย์สินที่เสียหายอาจทุเลาบรรเทาลง เรื่องราวคำเตือนเรื่องคลื่นพายุซัดฝั่ง หรือ STORM SURGE เป็นเรื่องใหม่สำหรับคนไทย ด้วยนายสมิทธ ธรรมสโรช ผู้อำนวยการศูนย์เตือนภัยพิบัติแห่งชาติ ได้ออกคำเตือนเรื่องนี้ ทำให้เป็นข่าวคราวและการวิพากษ์วิจารณ์อย่างกว้างขวาง คำว่า STORM SURGE เป็นคำใหม่ ที่กล่าวถึงพายุที่เป็นปรากฎการณ์ธรรมชาติ ที่เกิดคลื่นขนาดใหญ่ซัดเข้าฝั่ง เกิดขึ้นได้ จะต้องเกิดพายุที่มีความรุนแรงตั้งแต่ระดับโซนร้อนขึ้นไป และมีความเร็วลมมากกว่า 100 กม./ชม. พัดเข้าหาฝั่งก่อน จึงจะทำให้เกิดขึ้นได้ เมื่อเกิดพายุจะมีแรงกด ยกระดับน้ำทะเลให้สูงกว่าปกติ กลายเป็นโดมน้ำขนาดใหญ่ ซัดจากทะเลเข้าหาฝั่งอย่างรวดเร็วรุนแรง

อดีตที่ผ่านมา ไม่เคยเกิด Storm Surge ในพื้นที่อ่าวไทยตอนบน ไม่เคยเกิดพายุพัดจากทิศใต้เข้าสู่อ่าวไทยตอนบนที่เป็นสาเหตุให้เกิดพายุซัดฝั่งเข้าสู่กรุงเทพมหานคร สมุทรสาคร สมุทรสงครามและ เพชรบุรี ได้ง่ายนักเนื่องจากพายุ ที่พัดผ่านภาคกลาง หรือ จะผ่านมาจากประเทศเวียดนามและกัมพูชา โดยเฉพะปลายแหลมญวนจะเป็นแนวป้องกันให้ลดความรุนแรงของพายุลง แต่เนื่องจากความไม่ประมาทการเกิดพายุนากิสในประเทศพม่า จนทำให้เกิดการสูญเสียอย่างมากมายเนื่องจากทิศทางของพายุ เปลี่ยนแปลงไปตามทิศทางเดิมที่จะเข้าประเทศบังคลาเทศ แต่กลับเข้าสู่พม่าทำให้น้ำทะเลท่วมบริเวณชายฝั่งและกินพื้นที่กว้างหลายพันตารางกิโลเมตร ซึ่งพื้นที่ของชายฝั่งทะเลของพม่าและไทยมีความลาดชันน้อยเช่นเดียวกัน โอกาสเช่นนี้กับประเทศไทยคงไม่เกินร้อยละ 0.5 แต่อย่างไรก็ตาม คำเตือนเรื่องสินามิ เป็นบทเรียนพิบัติภัยได้เป็นอย่างดีถึงความเสียหาย คำเตือนทั้งหลายเป็นสิ่งที่ทำให้ชุมชนตั้งในความไม่ประมาทและเตรียมตัวได้พร้อมในการรับมือกับสิ่งที่เกิดขึ้นและสร้างความตระหนักจังหวัดเพชรบุรีและประจวบคีรีขันธ์ มีโอกาสจะเกิดขึ้นได้มากกว่าอ่าวไทยตอนใน เหตุการณ์ที่มีความคล้ายคลึงกัน เคยเกิดขึ้นที่เพชรบุรี เมื่อเกิดพายุลินดาความสูงของคลื่นมากกว่า 5 เมตร ที่ระดับน้ำทะเลสูงสุด อาคารบ้านเรือนที่อยู่ชายฝั่งได้รับความเสียหายไปบ้าง แต่ในคราวนั้นความเร็วของลมได้ลดลงน้ำทะเลจึงไม่ท่วมเข้ามามากในพื้นที่แต่พายุและฝนตกหนักก็สร้างความเสียหายให้จังหวัดเพชรบุรีเป็นบริเวณกว้างจากภาวะน้ำท่วม

ปรากฏการณ์คลื่นซัดฝั่งจะเกิดพร้อมกับพายุโซนร้อน มีฝนตกหนัก พื้นที่ชายฝั่งจะมีแรงกดที่ยกระดับน้ำทะเลให้สูงขึ้นกว่าปกติ อันเนื่องมาจากความกดอากาศต่ำที่ปกคลุม ณ บริเวณนั้น ซึ่งขณะที่ความกดอากาศต่ำเคลื่อนผ่านศูนย์กลางของพายุ ซึ่งมีความเร็วลม มากกว่า 100 กิโลเมตรต่อชั่วโมง ทำให้แรงกดนั้นยกระดับน้ำจนกลายเป็นโดมขึ้นมา และเคลื่อนตัวจากทะเลเข้าหาฝั่ง จนสร้างความเสียหายต่อชีวิต อาคารบ้านเรือนและทรัพย์สินบริเวณชายฝั่ง รูปแบบการเคลื่อนตัวที่เป็นเหมือนคลื่นขนาดใหญ่ แล้วพัดเข้าชายฝั่งของคลื่นนี้เป็นลักษณะเดียวกับคลื่นยักษ์สินามิ แต่แตกต่างกันที่ลักษณะการเกิดคือ สึนามิ เกิดจากปรากฏการณ์แผ่นดินไหวใต้ทะเล ทำให้เกิดแรงสั่นสะเทือนส่งผลให้เกิดคลื่นพัดเข้าหาฝั่งแต่กับ Storm surge จะเกิดขึ้นโดยมีตัวแปรเป็นพายุ ยิ่งความกดอากาศต่ำเท่าไร ก็จะทำให้เกิดปรากฏการณ์คลื่นพายุมากขึ้นเท่านั้น หากจะวัดเป็นตัวเลขก็จะมีความหมายว่า ความกดอากาศที่ลดลง 1 มิลลิบาร์ จะทำให้น้ำทะเลสูงขึ้น 1 เซนติเมตร สำหรับความเสียหายนั้น จะเลวร้ายกว่า สึนามิ เพราะการเกิดคลื่นซัดฝั่ง (Storm surge ) จะเกิดพร้อมพายุซึ่งแน่นอนว่าเป็นวันที่ท้องฟ้าปั่นป่วน ไม่แจ่มใส สภาพอากาศเลวร้าย มีการก่อตัวของเมฆฝน ฝนตกอย่างหนัก ลมพัดแรง บริเวณชายฝั่งมีคลื่นแรงขึ้นเรื่อยๆ แต่เมื่อศูนย์กลางพายุเคลื่อนเข้ามาจะหอบเอาโดมน้ำขนาดใหญ่ซัดเข้ามาอีกครั้ง ความเสียหายจะเพิ่มเป็นทวีคูณ

แต่อย่างไรก็ตาม การเกิดคลื่นพายุซัดฝั่งจะมีข้อดีอยู่อย่างหนึ่งคือสามารถพยากรณ์ได้จากความกดอากาศและรายงานอากาศได้ล่วงหน้า ดังนั้นจะมีการเตือนภัยจากกรมอุตุนิยมวิทยาและสถานีตรวจอากาศและรู้ล่วงหน้าได้หลายวัน มีเวลาในการ เตรียมการและอพยพได้ทันสำหรับเราชาวเพชรบุรี อย่าตกใจต่อการเตือนภัย เพราะเป็นการเตือนเพื่อเตรียมการ ถ้าเราได้เตรียมการเราทุกคนก็จะปลอดภัย

อาคเณย์ กายสอน

ที่นี่เพชรบุรี 16 กันยายน 2551

ป่าแก่งกระจานกับปัญหาโลกร้อน

2010-09-02T23:19:00.000-07:00

ทีมข่าวเฉพาะกิจ ป่าแก่งกระจาน ( นสพ.ไทยรัฐ )

นักวิชาการสิ่งแวดล้อมชี้ต้องเร่งศึกษา หวั่นกระทบเสนอมรดกโลก

จากกรณีที่มีเจ้าหน้าที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานและชาวบ้านใกล้เคียง ออกมาเรียกร้องให้หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ออกมาแก้ไขปัญหาเถาวัลย์ลุกลามไปตามต้นไม้ใหญ่ในเขตอุทยานกินพื้นที่กว่า 30 % กินพื้นที่ทำลายต้นไม้ขนาดต่างๆไปแล้วกว่า 3 แสนไร่

ล่าสุดผู้สื่อข่าวเดินทางเข้าพบนายอาคเนย์ กายสอน รองผอ.วิทยาลัยสารพัดช่างเพชรบุรี ผู้ทรงคุณวุฒิด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม จ.เพชรบุรี , นักวิชาการประจำคณะกรรมาธิการทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม วุฒิสภาและเป็นหนึ่งในคณะกรรมการผู้ชำนาญการพิจารณารายงานผลกระทบสิ่งแวดล้อมเบื้องต้นและรายงานการวิเคราะห์ผลกระทบสิ่งแวดล้อมในเขตพื้นที่คุ้มครองสิ่งแวดล้อม จ.เพชรบุรี และ จ.ประจวบคีรีขันธ์ ออกมาเปิดเผยกับผู้สื่อข่าวว่าปัญหาที่เกิดขึ้นเป็นปัญหาเชิงวนวัฒน์วิทยา ( วิชาที่ศึกษาว่าด้วยเรื่องของป่าไม้ ) นอกตำราคือยังไม่เคยมีข้อมูลเกี่ยวกับปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้น ความสัมพันธ์ที่เกิดขึ้นระหว่างเถาวัลย์กับป่าแต่เดิมถือว่าอยู่ในภาวะพึ่งพิง แต่พื้นที่บางส่วนของอุทยานแห่งชาติแก่งกระจานเคยมีการให้สัมปทานป่าไม้และอาจจะเป็นการทำไม้ผิดวิธี โดยตัดไม้มากเกินกำลังจึงทำให้ไม้เบิกนำป่ารุ่นที่ 2 คือป่าที่กำลังฟื้นตัวโตทดแทนไม่ทันไม้เลื้อย เนื่องจากไม้เลื้อยรากตื้นกว่า ได้รับความชุ่มชื้นจากผิวดินที่อุดมสมบูรณ์ การตัดไม้เยอะทำให้ผิวดินถูกกัดเซาะ สารอาหารจากผิวดินลดน้อยลง ส่งผลกระทบกับไม้ยืนต้น แต่เถาวัลย์ไม้เลื้อยรากตื้นกว่าได้รับแหล่งอาหารจากผิวดินทำให้เติบโตเร็วปกคลุมพื้นที่ปกคลุมยอดของไม้ยืนต้นทำให้สภาพแวดล้อม อากาศ ถูกคลุมนานทำให้ไม้ยืนต้นโตช้าไม่ปกติ ยิ่ง 3 – 4 ปี ที่ผ่านมา เกิดสภาวะฝนแล้ง ฝนตกน้อย ยิ่งส่งผลกับระบบนิเวศน์ของป่ามากขึ้น ยิ่งทำให้เถาวัลย์โตมากขึ้นจนวันนี้ไม่น่าเชื่อว่าเถาวัลย์เหล่านี้จะทำให้สร้างความลำบากให้กับช้างป่าที่เดินหากิน รวมถึงสัตว์ใหญ่และสัตว์อื่น เพราะช้างป่าถือว่าเป็นสัตว์ที่จะเปิดเส้นทางเดินป่าให้กับสัตว์อื่น

นายอาคเนย์ กายสอน ได้เปิดเผยถึงแนวทางการแก้ปัญหาว่า ตามทฤษฎีเดิมหากปล่อยไว้ตามธรรมชาติก็จะสามารถแก้ปัญหาได้เหมือนเดิม แต่ในครั้งนี้ไม่สามารถระบุได้ว่าจะใช้เวลานานเท่าไหร่ เพราะเถาวัลย์อายุไม่ยาวเมื่อล้มตายไป ไม้ใหญ่ก็ไม่สามารถขึ้นได้ ส่วนแนวทางที่จะแก้น่าจะเป็นไปได้ 2 วิธี คือลดจำนวนเถาวัลย์ โดยการตัดสางบางส่วน ส่วนอีกทางหนึ่งคือเร่งศึกษาวิจัยควบคู่กันไปเพราะสภาพแวดล้อมระบบนิเวศน์ที่อุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน เชื่อว่าเถาวัลย์มีการปรับตัวเข้ากับสภาวะแวดล้อมรูปแบบใหม่ เดิมฝนตกมีปริมาณน้ำฝนมากเป็นป่าดิบแล้ง แต่พอมีการสัมปทานป่าไม้ ทำให้สภาพป่าเปลี่ยนไปเป็นป่าแห้งแล้งประกอบกับปริมาณน้ำฝนน้อยลง ฤดูแล้งนานขึ้น ส่งผลให้เถาวัลย์มีการปรับตัวในสภาพแวดล้อมรูปแบบใหม่ จึงสร้างปัญหากับป่าแก่งกระจาน สุดท้ายนี้สิ่งที่สำคัญที่สุดที่จะต้องพิจารณาแก้ไขอย่างเร่งด่วนคือระบบนิเวศน์ต้องการพื้นที่ป่ามากขึ้นเพื่อให้ระบบห่วงโซ่อาหารสมบูรณ์มากกว่าเพราะประชากรของสัตว์ป่าเพิ่มมากขึ้นตลอดเวลา ขณะนี้มีช้างป่า 200 – 300 ตัว เสือ กระทิง วัวแดง สมเสร็จ เก้งกวาง มีการเพิ่มจำนวนตลอดเวลา ส่วนอีกกรณีหากปล่อยให้การแก้ปัญหาโดยใช้ธรรมชาติแก้ธรรมชาติวันนี้ยังไม่มีใครบอกได้ว่าต้องเวลาเท่าไหร่ เพราะสภาวะโลกร้อนถือว่าเป็นเรื่องใหม่ที่นักวิชาการต้องช่วยกันศึกษาวิจัยหากเป็นในสภาวะปกติ กรณีของป่าอ่างฤาไน ถือเป็นต้นแบบที่แก้ปัญหาที่เป็นไปตามทฤษฎี แต่ที่แก่งกระจานสภาพปัญหาไม่เหมือนกับป่าอ่างฤาไน

สิ่งสำคัญที่ทุกคนในประเทศไทยต้องหันมาดู ในขณะนี้อุทยานแห่งชาติแก่งกระจานเป็นมรดกอาเซียน ใน ปี 2546 และกำลังเป็นอุทยานแห่งชาติที่ได้รับการเสนอให้เป็นมรดกโลกร่วมกับอุทยานแห่งชาติกุยบุรีและอุทยานแห่งชาติไทยประจันต์

สรวุฒิ จงสกุล , ธีรพร ชูก้าน รายงาน

ป่าไม้กับความหลากหลายทางชีวภาพ

2010-09-02T23:01:00.001-07:00

นักวิชาการประมาณการว่ามีสิ่งมีชีวิตในโลกนี้มีประมาณ 5 ล้านชนิด ในจำนวนนี้มีอยู่ในประเทศไทย ประมาณร้อยละเจ็ด ประเทศไทยมีประชากรเพียงร้อยละหนึ่ง ของประชากรโลก ดังนั้น เมื่อเทียบสัดส่วนกับจำนวนประชากร ประเทศไทยจึงนับว่ามีความร่ำรวยอย่างมากในด้านความหลากหลายของสิ่งมีชีวิตสิ่งมีชีวิตในประเทศไทยหลากหลายได้มาก เนื่องจากมีสภาพทางภูมิศาสตร์ที่หลากหลายและแต่ละแหล่งล้วนมีปัจจัยที่เอื้อต่อการเจริญเติบโตของสิ่งมีชีวิต นับตั้งแต่ภูมิประเทศแถบชายฝั่งทะเล ที่ราบลุ่มแม่น้ำ และภูเขาที่มีความสูงหลากหลายตั้งแต่เนินเขาจนถึงภูเขาที่สูงชัน ประเทศไทยจึงเป็นแหล่งของป่าไม้นานาชนิด ได้แก่ ป่าชายเลน ป่าพรุ ป่าเบญจพรรณ ป่าดิบ และป่าสนเขาอย่างไรก็ตาม ในระยะเวลา 30 ปีที่ผ่านมา ประเทศไทยสูญเสียพื้นที่ป่าเป็นจำนวนมหาศาล เนื่องจากหลายสาเหตุด้วยกัน อาทิ การเพิ่มของประชากรทำให้มีการบุกเบิกป่าเพิ่มขึ้น

การให้สัมปทานป่าไม้ที่ขาดการควบคุมอย่างเพียงพอ การตัดถนนเข้าพื้นที่ป่า การเกษตรเชิงอุตสาหกรรม การแพร่ของเทคโนโลยีที่ใช้ทำลายป่าได้อย่างรวดเร็ว การครอบครองที่ดินเพื่อเก็งกำไร เป็นต้น พื้นที่ป่าไม้ซึ่งเคยมีมากถึงประมาณ 2.7 แสนตารางกิโลเมตร หรือประมาณร้อยละ 53 ของพื้นที่ประเทศไทยในปี พ.ศ. 2504 เหลือเพียงประมาณ 1.3 แสนตารางกิโลเมตร หรือประมาณร้อยละ 26 ในปี พ.ศ. 2536 ข้อมูลนี้จากการศึกษาตามโครงการ VAP61 โดยคณะวนศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ แสดงว่าพื้นที่ป่าไม้ลดลงเท่าตัวในช่วงเวลา 32 ปี และส่วนใหญ่ เกิดขึ้นกับป่าบนภูเขาและป่าชายเลน ยังผลให้พืชและสัตว์สูญพันธุ์ อาทิ เนื้อสมัน แรด กระซู่ กรูปรี และเสี่ยงต่อการสูญพันธุ์ในอนาคตอันใกล้นี้อีกเป็นจำนวนมาก อาทิ ควายป่า ละอง ละมั่ง เนื้อทราย กวางผา เลียงผา สมเสร็จ เสือลายเมฆ เสือโคร่ง และช้างป่า รวมทั้งนก สัตว์ครึ่งน้ำครึ่งบก สัตว์เลื้อยคลาน แมลง และ สัตว์น้ำอีกเป็นจำนวนมากการทำลายป่าก่อให้เกิดกฤตการณ์ทางธรรมชาติเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ แหล่งน้ำที่เคยอุดมสมบูรณ์ เริ่มลดน้อยลง ผืนป่าที่เหลืออยู่ไม่สามารถซับน้ำฝนที่ตกหนัก เกิดปรากฏการณ์น้ำท่วมฉับพลัน ยังผลให้เกิดความเสียหายแก่เศรษฐกิจ บ้านเรือน และความปลอดภัยของชีวิตคนและสัตว์เป็นอันมาก เหตุการณ์น้ำท่วมในที่ต่างๆ เป็นต้นปัญหาความหลากหลายทางชีวภาพในประเทศไทย จึงเป็นปัญหาใหญ่และเร่งด่วนที่จะต้องช่วยกันแก้ไขด้วยการหยุดยั้งการสูญเสียระบบนิเวศป่าทุกประเภท การอนุรักษ์สิ่งที่เหลืออยู่ และการฟื้นฟูป่าเสื่อมโทรมให้กลับคืนสู่สภาพป่าที่มีความหลากหลายทางชีวภาพดังเดิม เพราะความหลากหลายเหล่านั้น เป็นพื้นฐานของการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมอย่างยั่งยืนสังคมไทยมีพื้นฐานมาจาก สังคมเกษตรกรรม และเกษตรกรรมแบบดั้งเดิมต้องพึ่งพาธรรมชาติเป็นหลัก วัฒนธรรมไทยหลายอย่างผูกพันกับการแสดงออกซึ่งความกตัญญูต่อผู้มีพระคุณในการเพาะปลูก คนไทยแต่โบราณจึงมีความอ่อนน้อมต่อธรรมชาติ และผูกพันกับธรรมชาติอย่างแยกกันไม่ออก นับว่าคนไทยมีพื้นฐานเชิงวัฒนธรรมพร้อมมูลอยู่แล้วแม้ว่าการศึกษาสมัยใหม่จะมีการเรียนรู้เกี่ยวกับวิชาการและเทคโนโลยีที่ก้าวหน้า แต่การใช้เทคโนโลยีและวิชาการอย่างไม่เข้าใจหลักการและความสำคัญของสิ่งแวดล้อมปัจจัยที่ผลักดันให้พันธุ์พืชเข้าสู่สภาวะใกล้สูญพันธุ์อันเนื่องมาจากมนุษย์มี 3 ทางด้วยกันคือ การใช้ประโยชน์มากเกินไป การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย และการนำพืชพันธุ์ต่างถิ่นเข้ามา

การใช้ประโยชน์มากเกินไป มนุษย์รู้จักนำพันธุ์พืชต่างๆ มาใช้ประโยชน์ เพื่อความอยู่ดีกินดีของตนมาตั้งแต่อดีต แต่เป็นการนำมาใช้เพียงในครัวเรือนของตน ดังนั้นจำนวนพืชตามแหล่งที่อยู่อาศัยต่างๆ ยังเหลืออยู่จำนวนมากพอที่จะบำรุงรักษาความสมดุลของระบบนิเวศไว้ได้ และส่วนที่มนุษย์ใช้ไปแล้วก็จะสามารถฟื้นตัวขึ้นมาใหม่ แต่ในปัจจุบันมนุษย์นำพันธุ์พืชมาเพื่อประโยชน์ทางการค้า เก็บเกี่ยวจากป่ามากเกินไปและไม่ถูกวิธีจนทำให้จำนวนสะสมในป่าลดลง และประชากรพืชไม่สามารถเติบโตขึ้นมาทดแทนได้ทัน พันธุ์พืชที่เป็นที่ต้องการของตลาดมากจะมีจำนวนประชากรลดลงเร็ว ผลักดันให้พันธุ์พืชชนิดนั้นๆ เข้าสู่สภาวะหายากและใกล้สูญพันธุ์ มนุษย์นำพันธุ์พืชมาใช้ประโยชน์ได้หลายทาง ได้แก่ นำมาเป็นอาหาร ใช้ส่วนของยอดอ่อน หน่ออ่อน ดอก ผลหรือเมล็ดมาเป็นอาหาร ถ้าพิจารณาเพียงผิวเผินจะเห็นว่าต้นพืชก็ยังอยู่ ไม่น่าจะทำให้พืชเกิดสภาวะหายากและใกล้สูญพันธุ์ ถ้าต้นแก่เกิดตายลงก็จะไม่มีพืชต้นใหม่ทดแทน โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้ามนุษย์เก็บดอกผลหรือเมล็ดมามากเกินไป จะทำให้แมลง นก หรือสัตว์ป่าบางชนิดขาดแหล่งอาหารไปด้วย การใช้เนื้อไม้ ซึ่งจะเป็นการตัดไม้มาใช้ในการก่อสร้างเครื่องเรือน เครื่องใช้ต่างๆ บางชนิดจะนำมาเป็นเครื่องหอม เช่น กฤษณา โดยการถากเนื้อไม้ให้เป็นแผล ซึ่งเป็นการรบกวนทำร้ายพืชอย่างมหันต์ และพืชจะตายลงในที่สุดนำมาเป็นไม้ประดับ พันธุ์พืชที่นิยมของตลาดและลักลอบนำออกมาจากป่ามาก ที่สุด ได้แก่ เฟิร์น และกล้วยไม้ โดยเฉพาะกล้วยไม้สกุลรองเท้านารี สกุลเอื้อง และสกุลแวนด้า มีการส่งกล้วยไม้เหล่านี้ออกต่างประเทศมากเกินไป จนตกอยู่ในสภาวะใกล้สูญพันธุ์

การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัย การทำลายแหล่งที่อยู่อาศัยหรือระบบนิเวศ เป็นสาเหตุสำคัญที่ก่อให้เกิดการสูญพันธุ์ของพืช ซึ่งแหล่งที่อยู่อาศัยหรือระบบนิเวศดังกล่าวนี้ส่วนใหญ่ หมายถึงระบบนิเวศที่พัฒนามาจนถึงขั้นสูงสุด

การสูญพันธุ์โดยการนำพืชต่างถิ่นเข้ามา การนำพืชต่างถิ่นเข้ามาในประเทศไทย เป็นเรื่องที่มีประโยชน์อย่างสูง และมีโทษอย่างมหันต์ ในเรื่องของประโยชน์จะเห็นได้จากตัวอย่างพืชเศรษฐกิจของไทย อย่างเช่น ไทยส่งมันสำปะหลังออกเป็นอันดับหนึ่งของโลกและสับปะรดเป็นอันดับสองของโลก พืชทั้ง 2 ชนิดนี้ เป็นพืชที่มีถิ่นกำเนิดในประเทศบราซิล แต่ที่จะกล่าวต่อไปนี้จะเป็นเรื่องของโทษจากการนำพืชต่างถิ่นเข้ามาทุกๆ ประเทศในโลกต่างก็มีมาตรการในการกักกันตรวจสอบพืชที่ส่งมาจากประเทศอื่น ประเทศไทยได้ตราพระราชบัญญัติกักกันพืช พ.ศ. 2507 มีจุดประสงค์ในการป้องกันและกำจัดชนิดพันธุ์พืชต่างถิ่นที่อาจจะเป็นภัยคุกคามต่อพืชท้องถิ่น หรืออาจเป็นพาหะโรคศัตรูพืชที่อาจจะเข้ามาทำลายพืชและผลิตผลพืชภายในประเทศหรืออาจจะเป็นภัยโดยตรงต่อมนุษย์การนำพืชต่างถิ่นเข้ามาก่อให้เกิดความเปลี่ยนแปลงของระบบนิเวศ ตัวอย่างเช่น บัวตอง ที่แพร่กระจายเข้ามาจนเกิดความสวยงาม นับว่ามีปัญหาค่อนข้างรุนแรง เนื่องจากรุกล้ำเข้าสู่ทุ่งหญ้าที่เกิดจากการทำลายป่าได้ดี ทำให้หญ้าและพืชล้มลุกพันธุ์พื้นเมืองหลายชนิดต้องหายไป ไมยราบยักษ์ แพร่กระจายเข้าไปในเขตป่าสงวนแห่งชาติ อุทยานแห่งชาติ และเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า ที่มีแหล่งน้ำและพื้นที่ชื้นแฉะ ไมยราบยักษ์จะขึ้นแก่งแย่งและเอาชนะพืชท้องถิ่น ทำให้พืชดั้งเดิมหลายชนิดสูญหายไปและองค์ประกอบของพรรณไม้ในพื้นที่ป่าผิดไปจากเดิม สัตว์ที่เคยอาศัยอยู่ในบริเวณนั้นต้องย้ายถิ่นที่อยู่ เพราะแหล่งที่อยู่อาศัยเปลี่ยนแปลงไป ในหลายแหล่งน้ำที่มีการกระจายของผักตบชวา ได้ทำลายพันธุ์พืชน้ำของประเทศไทยมากมาย ซึ่งมีผลต่อเนื่องถึงการลดลงของแมลงในนาและปลาหลายชนิดนอกจากนั้นพืชต่างถิ่นยังช่วยแพร่กระจายโรคพืชที่มีอยู่แล้วในเมืองไทย ก่อนนำพืชต่างถิ่นเข้ามามันยังไม่แสดงอาการระบาดหรือทำลายพืชให้เห็นเด่นชัด เนื่องจากยังไม่มีที่พักพิง ที่เหมาะสม แต่เมื่อนำพืชต่างถิ่นเข้ามาซึ่งเป็นอาหารที่ชอบมากกว่าพืชที่มีอยู่แล้วในเมืองไทย โรคพืชเหล่านี้จึงขยายพันธุ์และแพร่กระจายอย่างรวดเร็ว และนำไปสู่การทำลายพืชอื่นต่อไป เช่น กระถินเทพา เข้ามาปลูกในประเทศไทยเพราะเป็นไม้โตเร็ว พุ่มสวยงามและใช้ทำประโยชน์ได้หลายอย่าง แต่เมื่อถึงอายุที่จะใช้งานได้จะเป็นโรคไส้หัก กระถินณรงค์ ก็มีปัญหาเช่นเดียวกัน ถูกแมลง เจาะทำลายอย่างรุนแรงการนำพืชต่างถิ่นเข้ามาจึงมีผลต่อการลดจำนวนของพันธุ์พืชดั้งเดิม ซึ่งอาจจะชักนำพันธุ์พืช เหล่านั้นเข้าสู่สภาวะหายากและสูญพันธุ์

การที่จะรักษาความหลากหลายทางชีวภาพของบ้านเมืองเราไว้ได้ กระบวนการที่จะต้องให้ความรู้กับชุมชนและสังคมเป็นเรื่องที่กระทำอย่างต่อเนื่องทุกระดับ ตราบใดที่ระดับความรู้ในเรื่องสิ่งแวดล้อมยังไม่ไปสู่ชุมชนและสังคม ความตระหนักในเรื่องสิ่งแวดล้อมก็ไม่เกิดขึ้นและเราก็ยังต้องเสี่ยงต่อการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพอันเป็นทรัพยากรที่มีค่าที่สุดของชาติไป