Artizan Peynirci

Taşındık

2017-08-03T23:34:00.000-07:00

www.havatopraksu.org/blog

Sevgili okurlar, epeydir örütbağında oluşturduğum tüm içerikleri tek bir noktada toplama konusunda çalışıyordum. Alt yapıya karar vermem uzun sürdü lakin en iyisinin Wordpress olacağına en sonunda karar verdim. Aşağıdaki adreslerdeki bloglarımın hepsi ve sağda solda çıkmış birkaç haber artık tek bir adresten erişilebiliyor.

http://www.analystdeveloper.com
http://artizanpeynirci.blogspot.com
http://akuaponikturkiye.blogspot.com
http://gurkan.wordpress.com
http://homecheesemaker.wordpress.com
Youtube kanalım
Permaculture Research Institute yazılarım

Ana sayfanın sağında bir email üyelik formu var. Dilerseniz email adresinizi girip yazdığım yazılardan anında haberdar olabilirsiniz.

Sitenin kurulumu henüz bitmedi. Site giriş sayfasını halen tasarlamaktayım. Ama blog hazır.

Wordpress arama fonksiyonu da çok iyi çalışıyor. Bilgisayar mühendisliğinden, arıcılığa, peynir yapımı, permakültür gibi ilgilendiğim pek çok konuda toplam 640 blog girdisi var. Arama fonksiyonunu kullanarak blogumda gezebilirsiniz.

1994 yılından beri örütbağındayım. Ücretsiz Tripod sitelerinde epey takıldıktan sonra Programlama.com ile 1998’de yazmaya başlamıştım. 2005’de Analyst Developer alan ismini alarak DotText isimli blog yazılımı ile blog yazmaya başlamıştım. Bir süre sonra da Artizan Peynirci ortaya çıkmıştı. Hobiler büyüyüp geliştikçe bloglar da çoğaldı. Vakit darlığı yüzünden bir türlü oturup bir araya getirememiştim bu blogları ama artık tek bir adresten erişilebilir olması beni çok mutlu ediyor. Siz sevgili okurlarıma da kaliteli içerik sunmaya tek adresten devam edeceğim.

www.havatopraksu.org/blog

Tahta yok

Youtube - Malç Nedir?

2017-02-18T05:11:00.002-08:00

Sevgili okuyucular, youtube kanalımda videolar yayınlamaya başladım. Bunlardan bir tanesi malç yani örtü olarak toprağın üzerini kapatttığımız malzemeler.

Malçın yararlarına bir bakalım:

1- Suyun buharlaşmasını azaltır.
2- Kökler serin durduğu için bitkinin strese girmesini engeller.
3- Mikrobiyolojik hayatın gelişmesi için uygun ortam yaratır.
4- Toprağın asiditesini düzenlemesi için yardım eder.
5- Yabani otların çıkmasını engeller
6- Çürüyen malç toprağı içindeki besinleri salarak besler.
7- Sudan tasarruf sağlar ve sulama aralıklarının uzamasına yardımcı olur.
8- Böceklere yuva olur.
9- Toprak solucanları malçın altında daha aktif olurlar ve toprağı havalandırırlar.
10- Organik madde arttığı için ileri de humus olacak ve toprağın su tutma kapasitesini arttıracaktır.

Malç olarak içinde tohum bulunmayan kuru her türlü organik madde kullanılabilir. Saman, karton, kırpılmış ağaç dalları, talaş, yonga, kırpılmış kağıt gibi kuru maddelerden iyi malç olur.

Yaşayan malçlar da vardır. Örneğin tatlı patates, yonca, bazı kekik türleri, otlar, karakafes otu, latin çiçeği, balaban, kara hindiba gibi bitkiler yaşayan malç olarak toprağı örtmede kullanılır. Bunlar derinlerden taşıdıkları mineralleri yapraklarına getirir ve öldüklerinde bu mineraller yüzeyde kalır. Toprak beslenir ve üzerinde yetişecek bitkilere bu mineralleri sunacak kapasiteye gelir.

Buyrun videomu buradan seyredebilirsiniz. Kanalıma abone olmayı unutmayın.

Yaşıyor muyuz eyy okuyucu :-)

2016-11-18T03:39:00.000-08:00

Epeydir yazmıyordum. Ne yapıyorum diye merak eden olursa, aile, faturaları ödeyen iş, bahçe, arılar, balıklar derken yazmaya fazla vakit kalmıyor. Irımtüzen (akuaponik) ve arıcılık kitaplarımı bitirdim ve burada yayınlıyorum. Şimdi ise bir permakültür kitabı yazmaya başladım.

Peynir yapımı bütüncül bir sistemin parçası olarak düşünüldüğünde aslında çok ufak bir kısmı oluşturuyor. Peynir için süt gerek, maya gerek. Bunların sizin hayvanlarınızdan geliyor olması gerek. Hayvanların otlayacağı otlak veya orman gerek, ve tabii ki bakımları ile ilgilenmek gerek. Otlağın yönetimi, toprağın mineral kompozisyonu, yetişen bitkiler bizim yönetimimizde olacak ve bunların süte ve dolayısı ile peynirin aromasına ve çiğnemlik dokusuna etkisi tartışılmaz. E hayvanınız varsa eviniz de aynı yerde olmalı. Hafta sonu hobisi olarak uğraşılacak bir iş değil.

Blogumda bundan sonra bu konulara daha fazla ağırlık vereceğim. Sizlere permakültür, silvopastür, gıda ormanı ve entegre koridor tarımı gibi yöntemler ile ilgili bilgiler vermeye çalışacağım. Geçtiğimiz günlerde permakültür kursumu bitirip sertifikamı aldım. Şu anda yerel permakültür grubunun verdiği eğitimlerde yönetim ve yürütme konularında görev yapıyorum. Bu işler hem benim yeni şeyler öğrenmeme yarıyor hem de kitabıma feyz oluyor.

Hocam Martyn Noakes ile

Permakültür ve organik tarım ne yazık ki ülkemizde ki destekçileri yüzünden bazı çevrelerde kötü olarak isim yapmış. Destekçiniz Monsanto ise ve bir de sürdürülebilir tarım lafını kullanıyorsa işimiz zor tabii.

Permakültür çeşitli geleneksel ve bilimsel yöntemlerin, yerel koşullara göre bir araya getirilip, doğa, yabani hayat, insanlar ve evcil hayvanların kirlilik üretmeden, tüm hayatı destekleyerek yararlanmalarını sağlayacak, bolluk üretecek, ve kendi kendine yetebilecek biçimde devam etmesini sağlayacak sistemler topluluğudur. Amaç kişisel çıkarların ötesinde ahlaklı bir hayat sürmek, Dünyamızı kirletmeden, çevremizdeki insan, hayvan, bitki topluluklarını desteklemek ve üretilen bolluğu paylaşmaktır.

Permakültür zaten olan yöntemlerin bilimsel şekilde bir araya getirilmesidir. Şüpheci yaklaşımı, neyin nasıl ve neden yapıldığını araştıran bir yapısı vardır. Turşuya kereviz sapı konur ama neden konur bilinmez. Tabii ki içindeki nitrit ve nitratın botulizm üreten sporları öldürmesinden dolayı. Geleneksel yöntemler tabii ki her zaman iyi olmayabilir. Ama pek çoğu işimize yarayacak yöntemlerdir.

Sebep sonuç ilişkilerini her zaman kontrol eder permakültür. Tamamen gözlem ile ortaya çıkan doğal örüntülerin uygulanması ve doğa ile barışık sistemler halinde kurulmasına çalışır.

Daha önce Facebook’da yayınladığım şu yazımı buraya olduğu gibi basıyorum. Bilmediğimiz şeylerden korkmak yerine öğrenmeye çalışalım. İşinize yaramayacağını düşünüyorsanız yarın zaten bu yazıyı unutacaksınız. Ama eğer yararsa ve bir kıvılcım yakarsa ne mutlu bana.

Anlam Karmaşası

Bugünkü Türkiye topraklarındaki gen çeşitliliği hem fauna hem de flora açısından çok geniştir. Buna rağmen bu değerlerin korunması için hiç bir şey yapmıyoruz. Lakin pek çok insan bunun farkında bile değil. 3-5 kuruşa UNDP için şehir şehir gezip tohum toplayanlar bile var ki bu kişilerin aslında kime hizmet ettiklerinden kendilerinin dahi haberi yok. Bayer’in Monsantoyu alması, Monsantonun kendi sitesinde “sürdürülebilir” kavramını kullanarak yayın yapması bu kavramların anlamlarını değiştirerek kendilerine yontması, halkın anlayış biçimini de değiştiriyor.

Şu bir gerçek ki permakültür, sürdürülebilir tarım, yenilebilir enerji gibi kavramlar ülkemizde ki şaibeli destekçilerinden dolayı tamamen “kötü” damgası yiyor ve halkın belli bir önyargı ile yaklaşmasına neden oluyor. Ben permakültürcüyüm diye kendinizi tanıttığınızda direk sizin Monsantodan geldiğinizi sananlar var (doğruluk payı da %50 aslında).

Önyargılardan bir tanesi permakültür kurslarının ücretlerinin Türkiye için ayarlanmamış olması. Farklı ülkelerde o bölgenin çifçisine yönelik eğitimler verilir ve ücret de onların ödeyebileceği şekilde ayarlanır. 2500 amerikan dolarına da kurs var, bedavaya da. Fakat Türkiyede herşey dolar endeksli ve olması da gerekiyor bazı ürünlerde çünkü neredeyse tüm ticaret böyle yürüyor. Kursların ücretini yüksek görenler hemen ya kıskançlık ya da çeşitli önyargılı fikirlere boğuluyorlar. Fakat biliniz ki kursu veren kişinin de ödenecek, dolara endeksli faturaları, alınacak yemleri, inşa edilecek duvarları, benzini mazotu vesairesi var. Zaten senede 3 bilemedin 4 kurs yapsa, kurs başına $800 alsa ve 10 kişilik kontenjanı tam doldursa $32bin eder ve öyle sanıyorum ki bunun tahsili de şu dangalak ekonomiyle uzayabilir. Bunun yarısı kurs giderleri desek kaldı 16bin, yem, su, elektrik, telefon, mazot derken o da biter zaten. Yoksa zengin olan permakültürcü görmedim ben ama refah içinde, kendi yetiştirdiği yüksek besin değerli ürünlerini tüketen ve sağlıklı olanını çok gördüm.

Permakültürcülerin yurt dışı bağlantıları var deniyor bir de. Eee içimize kapanıp da mı yaşıycaz. Çoğu ingilizce biliyor bu permakültürcülerin ve doğal olarak yabancı yayınları, blogları, forumları takip ediyorlar. Doğru bilgiyi öğrenmenin başka bir yolu yok ne yazık ki.

İngilizce bilenler için örütbağında tonla materyal hatta tam 72 saat permakültür kursları bedavaya mevcut. Oturup biraz Google yapsanız bunlar karşınıza serilir. Önemli olan sertifika da değil. Önemli olan uygulamadır. Boşver monsantoyu, bayeri, illuminatiyi hatta permakültürü; bi sistemi uygula, anlamaya çalış, bilimsel takıl biraz, kalsiyum, magnezyum, demir nasıl çalışır toprakda, bunlar köklerde mantarlarla nasıl etkileşime girer, bitki nasıl büyür. Kompost, malç nedir? Doğayı izle biraz, bak, nerede ne yetişiyor doğal olarak, doğayı taklit et. Atalık tohumların peşine düş, hibrit ve GDO’dan uzak dur. İlla bir etiket yapıştırmak zorunda değiliz bu sistemlere zaten çoğu da bir milletin geleneksel yöntemidir.

Diğer bir konu permakültür kurslarının Tarım Bakanlığı onayı olmaması. Neden olsun ki? Nasıl olsun? Devlet teknoloji, bilim alanında ki son gelişmeleri takip edip üniversitelerinde okutuyor da bi permakültürü mü takip etmiyor yoksa? Böyle bir sistemin öğrenilmesi için girişimde bulunmuş mu? Hoş yurt dışına adam gönderse onlar da kursu yarıda bırakıp gezer tozardı ki bunun örneklerini birinci elden biliyorum. Zaten diyelim Tarım bakanlığından onay almak istiyorsunuz ama mevcut yönetimi desteklemiyorsunuz, e bu işin bürokratik süreci de zaten belirlenmemiş, ölme eşşeğim ölme. Yıllar geçer de belirli rüşvetleri verecek kadar kapital toplayabilirsek verdiğimiz kurslarla ki o kursların ücretlerinin yükselmesi de kaçınılmazdır, belki o zaman onay alabiliriz; eğer kanserden ölmezsek. Zaten Tarım bakanlığı konvansiyonel çiftçi için iyi denebilecek ne yapmış ki son 20 senedir? Kalsın, onların onayı da olmayı versin ak.

“Organik” terimi de bu patlayan kavramlar arasında. Organik bence anlamını yitirmiş bir sistemdir. Organik sertifikası sağlayıcı sistemler rüşvet ve kayırma ile işlerine FIFA düzeyinde devam ediyor. Salık verdikleri gübre ve ilaçlar arasında çok tehlikeli olanları var bazı yerlerde. Organik patates mesela ne kadar organik? Sonra 5 sene ilaçsız tarım yapmadan verilen sertifikalar var; ne olacak o toprakda birikmiş ilaçlar. Organik sertifikası alır almaz buhar olup uçtular mı? Yoo, kıçımıza girdi hepsi.

Bir diğer yanlış kanı, permakültür ile zengin kişilerin büyük araziler almasını ve kendilerine yetecek sebze meyve üretimi yapmasını sağlamak ve bu sayede yerel küçük üreticileri ortadan kaldırma planı. Yapmayın arkadaşlar, buna ilkokul çocukları dahi güler. 72 saatlik kursun, yaklaşık 600 sayfalık kitabının ve içinde anlatılan insanlığa kesinlikle çok yararı olacak gıda üretim sistemlerinin bir anda çöpe atılması böyle bir şey olsa gerek. Yav bu nasıl bir dar görüşlülüktür, bilmeden kıçından uydurmaktır, her konuda ahkam kesmektir. Ama bu yanlışı Rudolf Steiner denilen şarlatan da yapmıştı zamanında. Ürettiği bilimsel gibi görünen yanlış çıkarımların üzerine inşa ettiği öğretiler, bilim yolunda ilerleyenlerin gözünden kaçmıyor. Tabii o bir din kurmaya çalışmıştı ama neyse ki başarılı olamadı lavuk. Bir konu hakkında fikir yürüteceksen önce o konuyu yalayıp yutmuş olman gerekir. Şimdi ben kalksam kuantum fizik hakkında desem ki o bir illuminati uydurmasıdır, bana götüyle gülecek kaç bilim insanı çıkar? Dur tahmin edeyim... Sıfır... E tabii bilim insanının yapacak daha iyi işleri var...

Permakültür öğrenip, küçük üretici olan pek çok örnek var Türkiyede. Ama sattıkları elma ve domatesle geçinmeleri imkansız. Zaten hangi çiftçi geçinebiliyor ki? Yani diyeceğim o ki, permakültür aslında küçük üreticilerin ortaya çıkmasına yardımcı olan bir kavram. Çünkü Dünya üzerinde bölük pörçük mevcut bilgiyi toparlayıp bir paket halinde sunan permakültürden başka bir olgu yok. Adamlar tropiklerden çöllere her türlü iklim için bir sürü yöntemi derlemişler 600 sayfada, daha ne yapsınlar.

Ben şüpheciyim. Her yeni öğrendiğim şeye şüphe ile yaklaşırım. Hakkında yeterli veri olan, fizik kurallarına uyan, kısacası aklıma yatan öğretiler, hele bir de uygulamada da iyi sonuç verirse, benim için şüpheleri ortadan kaldırmaya yeter. Sizde şüpheci olun, ama bilimle de barışık olun. Uygulayın ve sonuçları gözlerinizle görün. İşinize yararsa devam edin, yaramazsa başka bir yöntem deneyin.
Ülkemizin doğal değerlerinin tehdit altında olduğu doğrudur. Tohumundan, keçisine, salepinden, yılanına, sanat eserlerinden arkeolojik bulgularına kadar her şeyimiz yurt dışına kaçırılıyor. Kirlenme hem doğada hem de insan tabiatında hızlıca yolunu alıyor. Ahlaki kurallar her yerde göz ardı ediliyor ki son 15 senedir bozulma çok daha hızlandı. Doğa sanki yokmuş gibi davranılıyor. İnsanlar sırtını devlete dayamış, ancak devlet bir destek verirse o iş olur mantığı her yerde hakim. Yok canım kardeşim, sen kıçını kaldırmadığım sürece hiç bi sikim olmayacak. Eğer kısa zamanda değerlerimize sahip çıkmazsak, belli yöntemleri uygulayarak bolluk yaratmazsak, bunları etrafımızla paylaşmazsak sonumuz hüsran. Şu son şeker pancarı olayı bile bunu özetlemeye yeter. Çünkü Gıda Egemenliğimiz yok. Ben kooperatifdi, dernekdi, kulüptü, UN filan inanmıyorum, birey olarak kurtuluş içimizde. Önümüzde örütbağı, tonla kitap, kurs filan; tek iş bunları uygulamaya başlamak, o vizyona sahip olmak. Bakın, bir iki hata yaparsınız başlarda sonra normale döner. Yapmadan bilemezsin ne olacağını, olayların eldeki imkanlara göre nasıl şekil alacağını. Doğal olarak uygulama yapmayan insandan da on adım ileride olursun.

Şimdi, dostu düşmanı iyi ayırt etmek gerekir. Bu kadar yazıyorsam halen daha içimde bir kurtuluş ışığı olduğu ve ülkemizin çiftçisine, üreticisine bir şeyler öğretme ve öğrenme isteğimden dolayıdır. Umurumda olmasaydı, aman siktiret boşver deseydim bunları yazmazdım zaten. Lakin inandığım, doğru bildiğim ve yararlanacağınız pek çok şey biliyorum ve blogumda yazdıklarımla, kitaplarımla, çevirilerimle ve eğitimlerimle bunları öğrenmeye istekli kişilerle paylaşıyorum. Ha dersin ki “la bu herif zırvalamış gene” o zaman sen daha iyisini yaparsın, biz gelip senden öğreniriz. İstemiyorsan da herkes kendi yoluna. Yapıcı yorumlarına da okey. Ben sizi anlamaya ve geçerli korkularınızı da öğrenmeye varım. Komplo teorilerinin pek çoğunu da bilirim. Ama siz de bilimsel gerçeklerin ışığında düşüncelerinizi, doğru bildiğiniz şeyleri değiştirmeye hazır olun. Lakin ilerleme ancak bu şekilde olur, yoksa bu yazıyı yazmış olmak bile bir “yerinde saymaktır”.

Sağlıcakla...

Ağaç Fidesi Yetiştirmek

2016-07-02T03:39:00.002-07:00

İyi bir ağaç fidesinin gelişimi için oldukça büyük bir saksı gerekiyor. Aşılama yaşına kadar ağacın köklerinin gelişimi çok önemli. Tabii ufak saksılarda büyüyen fideler hem fazla besin alamadığı hem de yer darlığından dolayı kökleri rahat gelişemiyor ve gövdesi de aşılama yaşına geç geliyor.

Büyük saksılar çok pahallı. Bu problemin çözümü naylon bezden yapılmış alışveriş torbalarında. Bu torbalar geri dönüştürülmüş pet şişelerden yapılıyor. UV dayanıklılığı pek iyi olmasa da 2 sene gibi dayanıyor.

PET şişelerin geri dönüçtürülmesi ile üretilmiş alış veriş çantası

50 litre toprak alabiliyor bu torbalar ve eklenecek toz mineral ve gübrelerle ağaç için oldukça iyi bir başlangıç sunuyor. Ben kovada biriktirdiğim mutfak artıklarını dibine yerleştirdikten sonra üsütne gübre, kompost ve toprak karışımını koyuyorum ve fideyi ekiyorum.

Aşıladığım armutlardan biri kök çantasında büyümeye devam ediyor

Bu torbayıda alttan sürekli su çekeceği bir yere yerleştirmek gerekiyor. yada düzenli aralıklarla sulamak şart.

Gelelim bu yöntemin neden saksıdan daha iyi olduğuna. Tabii ki en iyi kök gelişimini sağladığı için. Dışarı doğru uzayan kökler hava ile karşılaşınca uzaması durur. Saksı olsaydı dönerek düğüm olacaktı. Uzaması duran kök ağacın tekrar kök uzatması için sinyal gönderir. Ve bu sayede kök gelişimi en iyi biçimde olmuş oluyor. İngilizce air-pruning (hava ile budama) deniyor bu olaya. Torbalara da root pouch yani kök torbası/cebi deniyor.

Kök gelişimi (rootpouch.com)

Bu ürünün piyasada satılanları biraz daha kalın ve UV ışınlarına dayanıklı olduğu için uzun seneler dayanabiliyor. Farklı boyları da var ve içlerinde sadece ağaç değil sebze yetiştirenler de var. 60-70 litrelik bir saksıdan çok daha ucuza satın alınabilir.

Piyasada ki root pouch ürünü

Root Pouch PET şişelerden yapılıyor.

Siz de eskiyen alış veriş torbalarını bu şekilde değerlendirebilirsiniz.

Akuaponik Kitabı Geliyor

2016-05-01T20:32:00.001-07:00

Sevgili okuyucular, çok geniş içerikli bir kitap üzerine çalışıyordum. Facebook’dan takip edenler hatırlayacaktır. Konular o kadar genişti ki, yazımı hiç bitmeyecek bir işe dönüştü. Bu kadar geniş konular yerine ve bir kaç istek de gelince, sadece akuaponik üzerine olan kısmı ayrı kitap olarak epub formatında yakında yayınlayacağım.

Bol resimli, ayrıntılı planların yer alacağı bu kitap akuaponik hobisine girmek isteyen herkese sistemin kurulması, çalışması ve devamı konusunda pek çok bilgi verecektir. Bir önceki akuaponik yazımdan da sistemin genel hatlarına bakabilirsiniz. Bilgi açısından çok doyurucu ve ekseninden şaşmadan hem balık hem de sebze, meyve yetiştirme konusunda iyi bir kitap olacağı kanısındayım.

Normal toprak kültürü ile karşılaştırıldığında çok fazla protein ve sebze üreten bu sistem, ek bir model olarak gıda çeşitliliği yaratırken, gübre çıktısı ile de ağaçlarımızı besliyor. Kayıp çok az ve verimlilik çok yüksek. Ayrıca forumlarda bile çok insanın bilmediği ve uygulamadığı “besin değeri yüksek ürün üretme” olayını da tüm ayrıntıları ile anlatıyorum. Tamamı ile bilimsel yöntemlerle, ölçüm ve uygulama yaparak siz de besin değeri yüksek ürünleri maliyeti değiştirmeden üretebilirsiniz.

Evde bir akvaryumla, balkonda bir varille, terasda bir IBC ile veya bahçenizdeki havuzu kullanarak yenebilir balık ve gübresi ile de sebze yetiştirebilirsiniz. Ölçeklenebilir olması akuaponik sisteminin en büyük avantajı.

Çok yakında kitabı yayınlayacağım. Blogumu takip ederek gelişmelerden haberdar olabilirsiniz.

Evde balık ve sebze yetiştirmek - Akuaponik

2016-01-25T02:08:00.001-08:00

Son günlerde akuaponik hobisine merak saldım. FB'den takip edenler zaten biliyorlar. Akuaponik kısaca bahçede yada balkonda balık ve sebze yetiştirmek amaçlı kurulmuş kapalı bir sistem. Metrekare başına en fazla proteini üreten sistem olmasının yanında eğer vegan veya vejeteryan iseniz, koi yada japon balıklarından yetiştirip sadece sebzeleri yemeniz de mümkün. Ayrıca normal tarım yöntemlerine göre çok daha az su harcıyor.

Temel olarak 1 balık tankı ve buna bağlı iki yada daha fazla sebze yatağından olluşuyor. Balık tankındaki bir su pompası suyu sebze yataklarına dolduruyor. Pisagor sifonu ile balık tankına geri boşalan su temizlenmiş oluyor. Sistem de balık yanında kerevit gibi kabuklular da yetiştirilebilir.

Sistem kurulduktan sonra, esas balıkları barındırmaya başlamadan evvel olgunlaşması gerekiyor. Bu olgunlaşma sürecinde sebze yataklarında gelişecek bakteriler balıkların ürettiği amonyağı nitrit ve nitrata dönüştürerek sebzeler tarafından kullanılabilir hale getiriyor. Sebzeler mutlu bir şekilde büyürken, su da temizlenmiş oluyor. Olgunlaşma süreci için ölü balık veya kerevit yada çiş kullanılarak sisteme amonyak sağlanıyor. Amonyak bakterilerin gelişmesi için gerekli.

Sebze yatakları mıcır, çakıl gibi 10mm ile 25mm arası taşlarla dolduruluyor. Bu taşlar sizin toprağınız olacak. Bitkiler bu taşların içinde kök salacak.

İlk testlerimiz böyle iyi değildi

Daha sonraki ölçümler olgunlaşma süresinden sonra iyileşti

Piyasa da satılan test kitleri ile suyun pH, amonyak, nitrit ve nitrat değerlerini ölçerek sistemin sağlığını test edebiliyoruz.

Sistemin balık kaldırma kapasitesi tamamen sebze yataklarının hacmine bağlı. Her 20 litresi için 600 gram ağırlığında bir yetişkin balık bakılabilir. Eğer başka filtre sistemleriniz mevcut ise daha da fazla balık koyabilirsiniz.

Balıkların yediği besin balığın türüne göre evde yapılabilir. Asker sineği larvası, un kurtları, kırmızı kan kurtları, su piresi, sivrisinek larvası veya sebze bazlı hamur gibi yemler evde üretilebilir.

Akuaponik bir kere kurulduktan ve sağlıklı biçimde nitrit-nitrat döngüsüne girdikten sonra sürekli üretim yapan bir sistemdir. Sebze yataklarının fide ihtiyacını karşılamanız şart zira suyu temizleyen sebzelerdir.

Sera içinde de yapılabilen bu sistem ile pazara bile çıkacak miktarda balık ve sebze yetiştirmek mümkün. Avustralya’da devlet tarafından onaylanmış diploması ile tanınmış bir meslek haline gelmiş ve ticari miktarlarda temiz ve organik ürün üretilebilmesine olanak vermiştir.

Balıklarımız ilk geldiği zaman pH ve ısı dengelemesi için bekliyor

Akuaponikde yetişen balıklar besleyici özellikleri açısından göller ve akarsulardan yakalanan aynı cins balıklara göre aynı veya daha fazla besleyicidir. Tadının da daha iyi olduğu yiyen herkes tarafından söyleniyor.

Akuaponik sistemlerinde su olarak yağmur suyu kullanılır. İz mineralleri ve demir açısından ilk başta ve senede bir kez desteklenmeleri gerekiyor. Sebze yatağına gömülecek bir kaç çivi demir işini görüyor. İz mineralleri kullanılmış kahve veya sıvı balık gübresi ile takviye edilebiliyor.

Balıkların hava ihtiyacını karşılamak için bir hava motoru da gerekebiliyor. Özellikle alabalık gibi soğuk ve bol oksijenli suları tercih eden balıklar için bir hava motoru şart. Venturi gibi sistemlerle su pompasından yada sifonlardan suya oksijen katmak da mümkün.

Hava pompası ve otomatik yemleme cihazı

İyi bir güneş enerjisi sistemi ile hava ve su pompalarını çalıştırırsanız ve yeminizi kendiniz üretirseniz tamamen sürdürülebilir şekilde yiyecek üretmek mümkün bu sistemle. Hatta damızlık balıkları seçip kendi balığınızı da üretebilirsiniz.

Akuaponik sistemlerine balıkları bakteriyel hastalıklardan korumak için 1000 litre suya 1 kilo civarında tuz da ekleniyor. Bu tuz bitkilerin gelişmesini kesmiyor aksine hızlandırıyor. Akuaponik sulu bir tarım olduğu için kimyası topraklı tarımdan çok daha farklı. O yüzden zıt yöntemler ortaya çıkıyor.

Esas akuaponik sistemimi olgunlaştıran iki sazanım

Sistemi büyüterek bir yüzme havuzunu akuaponik sistemine çevirebilir, otçul balıklardan edinip dışarıdan besleme yapmadan balıkların büyümesini bile sağlayabilirsiniz. Sabaha karşı havuz üzerinde yakılacak bir ışık böceklerin havuza düşmesine ve balıklara yem olmasına neden olacaktır. Ayrıca azolla gibi su bitkileri yetiştirilerek de balıklar beslenebilir.

Ördek otu

Bir kere içine girdiğiniz de sizi kapacak bir hobi bu. Olayın sonu yok. İstediğiniz kadar büyütebileceğiniz bir sistem aynı zamanda. Hele bir de balıkları yemeğe başladığınızda olay tamamen kopuyor. Ben tek balık tankı ile başlamama rağmen, şu anda sistemi genişletmek ve iki tank daha eklemek için plan yapıyorum. Balıkları yavruyken alıyoruz. 5 ila 7cm boylarında oluyorlar. Alabalık 9 ayda büyürken, endemik türler 2 seneyi buluyor. Haftada bir balık yiyelim derseniz, sistemin kapasitesini de ona göre ayarlamanız gerek.

Sebze yatağı

Kuzu kulağı coştu

Balıklarımız

İnternet üzerinde pek çok plan bulmak hatta SketchUp dosyalarına erişmek mümkün. Yem yapımı tarifleri de mevcut. Çevre göl ve akarsularda olan balıkların bir listesini yapıp size uygun balığı da rahatça bulabilir yada alabalık ile gidebilirsiniz.

Youtube'de Rob Bob'un kanalı bu işlerin en ayrıntılı anlatıldığı kanal. Ayrıca Facebook sayfasında da tonla bilgi mevcut

Bilgi, İnternet, Kapitalizm, Paylaşımcı Sistemler, Çiftçi v2.0

2015-08-08T03:30:00.000-07:00

Bir pide ustası arkadaşımla konuşuyordum. Avustralya'da yeni olduğu için, unun su tutma ve nem oranı, hangi yağların ve tuzların iyi olduğu, hangi mayaların daha iyi çalışacağı konularında sohbet ediyorduk. Tabii bu kadar bilgiyi nasıl ve nereden bulduğumu da merak etti. Kendi ustasından topladığı sözlü aktarılan bilgilerin hemen hemen hepsi bende mevcut, hatta tarif defterine not aldığı, fırın nem oranının ekmeğin kabuk sertliğine ve çiğnemlik yapısına etki ettiği bilgisi dahi bende mevcut.

Günümüzde bilgi sayısal olarak hızla dolaştığı için erişim çok kolay. İsteyen istediği bilgiyi yazılı, sözlü, resimli ve hatta videolu bulabiliyor. Tamam internet aynı zamanda bir çöplük ama evde bir kaç kere yapsanız "doğru bilgi" hangisi hemen ortaya çıkar değil mi? Hal böyle olunca üretimin yüksek olması gerekir değil mi? Ama değil. Belki tüketim toplumu olduğumuzdan "bilgi" sadece bir ürün gibi okunup atılıyor çünkü o bilgiye erişmek için herhangi bir çaba sarfetmedik. Ya da tembelliğimizden dolayı popomuzu koltuktan kaldırmak zor geliyor da olabilir. Ya da maaşlı çalıştığımız işimiz zihinsel ve bedensel tüm enerjiyi çekip aldığı için internette gördüğümüz ekmek tarifini yapacak gücümüz kalmamış.

"Bilgi" bir kapital ekonomi aracı olarak patent veya çeşitli koruma yasalarıyla tekelleştirilmeye çalışılmış hep. Tabii annemin bizim için yıllar önce fasikül fasikül aldığı ana britannica veya walt disney ansiklopedisi artık anlamını yitirmiş durumda, zaten finansal sorunlardan dolayı o ansiklopedilerin de sonunu getirememiştik. Bir tek sanırım Büyük Larousse tam olarak vardı evimizde. Şimdi açıyorsun interneti, o kütüphaneye sığmayan Larus cebine geliyor. Wikipedia'nın üretilebilmesi için para harcanıyor. Fakat üretilir üretilmez değeri sıfıra düşüyor çünkü erişim bedava. Reklamları kısıtlayıcı bir kaç eklenti de kullanıyorsanız ödediğiniz hiç bir şey yok. Tabii hala internet sağlayıcı, telefon servisi gibi hizmetler için para ödüyorsunuz. Kısır döngü burada zaten.

Paylaşımcı, paranın geçmediği, küçük üretime dayalı sistemler ise gittikçe çoğalıyor. Ekonomik ve doğal afetler de bu sistemlerin çoğalmasına katkıda bulunuyor. Çünkü kapital sistemlere ya giriş çok zor ya da çıkmak için her şeyi terk etmek gerekiyor. Sonuç da dımdızlak, eldeki sıfırla kalıyorsunuz ve yardımınıza bu paylaşımcı sistemler gelebilir. Yada ekonomik bir çöküş oluyor ve temel ihtiyaçlara dönmek zorunda kalıyorsunuz. Veya bir deprem yada tsunami gibi doğal bir afet oluyor ve temel ihtiyaçların sürdürülebilir biçimde üretimi önem kazanıyor.

Bir kere gönül vererek ve azimle bu paylaşımcı sistemlerin içinde çalıştığınızda, normal bir 9-5 masa başı işden çok daha fazla zevk alıyorsunuz, ama tabii beyin bu tür zevklere alışık olmadığı için bir miktar bocalıyor olabilir fakat alışmanız uzun sürmüyor.

Paylaşımcı sistemlerin her zaman kapital sistemle şu yada bu şekilde bir bağlantısı var ve bu bağlantı olayın zayıf noktası veya güçlü noktası (perspektifinize bağlı olarak). Bu bağlantıyı kopartabilmek hiç de kolay değil. Fakat eğer çoğalır ve birbirlerine kenetlenirlerse, sürdürülebilir biçimde varolabilir ve plaza çalışanlarını doyurabilirler. Aysun hanımın 8100 projesi de bu bağlamda bir proje. Bilginin bedavaya paylaşılması ve haberleşmenin çok hızlı olması kapitalist sistemlerin de sonunu getiriyor zaten. Olay tekrar temel ihtiyacımız olan "insanların doyurulması" gerekliliğine dönüyor.

Eğer ekebileceğiniz bir toprağınız varsa pek çok kişiden ileridesiniz demektir. Tohumlar zaten bedavaya internetten elde edilebiliyor. İnsan gücü ise sensin. Biraz da koruyup gözettin mi tamamdır. Bu iş için mühendis olmaya da gerek yok.

Öte yandan ülkemizde yaşadığımız problemler de var. Bağların, bahçelerin talan edilmesi gibi. Daha geçenlerde UTTM ekibinin gönüllüleri ve Cenk bey tarafından ekilen bahçe talan edildi. Ondan evvel Aysun Sökmen hanımın saman balyaları çalınmıştı. Arıcı ağabeylerimizden duyduğumuz çalınan kovanlar var. Yeni aldığı saanen keçilerinin bahçede çalışan kişiler tarafından çalınması olayını da ben kendim ilk ağızdan duydum. Bu olaylar oluyor. Bir yerlerde muhakkak kötü niyetli birileri köstek olmak için var. Bu yüzden yönetim, gönül birliği, kontrol ve önleme mekanizmaları kurmak, katılımcıları bilgilendirmek için eğitim çalışmaları yapmak, çocuklara yönelik bahçe gezileri düzenlemek çok önemli. Çevremizi ne kadar bilgilendirirsek, emeğe saygı da o kadar fazla olur kanısındayım. Bu işin risk analizi de bu şekilde yapılıyor. Bir kaç kamera, Sivas Kangal ve "dikkat köpek var" tabelaları, gece bekçisi, yeterli ışıklandırma, yeterli çit, ekim yerlerinin çite uzaklığı gibi caydırıcı unsurlar da yardımcı olabilir. Hayvanların çiplenmesi, kovanlara plaka takılması ve bunların duyurulması gene caydırıcı yöntemlerdir ve suça yönelik motivasyonu bir miktar azaltabilir. Alet edevatın çalınabilme riskini azaltmak için kilitlemek, zincirlemek ve sık sık sayımının yapılması iyi olur. Sistemi bu şekilde kontrol etmek riskleri azaltır. Tabii görüyorsunuz ki bu risk yönetimi başlı başına bir iş. Tüm bu işlerin yapılabilmesi ve takibi için bir kişi gerekli.

Güvene dayalı bir sistem de kuramıyorsunuz çünkü sistemin tamamına hakim değilsiniz. Bir köy ise, köyün tamamını tanımıyorsunuz ve aynı mentalitede değilsiniz. Bir dağın arkasında tek başınıza iseniz daha da kötü, dışarıdan gelecek bozgunculara karşı yapabileceğiniz şeyler kısıtlı. Etrafınızda ki insanları eğitmek, fikirlerinizi yaymak, uygulama ve pratiğe dökerek anlatmak belki toplumu kazanma açısından yararlı olabilir. Siz kapalı kapılar ardında yaşarken, toplumun sizin hakkınızda ki bilgisizliği, korkuyu doğurur. Korkan toplum hakkınızda yalan yanlış konuşmaya başlar. Bu da çeşitli problemlerin doğmasına yol açar.

Güvene dayalı bir sistem kuracaksanız komşularınızın sizinle aynı kafada olması, ortak kullanıma açık bir sistem olması, paylaşımcı ekonominin oturduğu, herkesin bir görevinin olduğu, ve hiç kimsenin "ben daha fazla çalışıyorum" diyemeyeceği bir sistem kurmak zorundasınız. Yoksa çatlak sesler çıkacak, fikir çatışmaları daha büyük sürtüşmeleri doğuracak ve sistemin ahengi bozulacaktır. Yönetim sorumluluğu tabana yayılmalı ve herkesin yaptığı işden sorumlu olması sağlanmalı, aynı zamanda da bir kişinin tüm sistemin başında durması gerekir. Bu kişi sorunlara bilimsel yaklaşabilecek, araştırma ve geliştirme için zaman harcayacak ve sistemin tüm girdi çıktılarını birbirine bağlamayı başarabilecek kadar bilgili ve vizyonu geniş, tüm sistemi kuşbakışı görebilecek yetenekde olması gerek. Sanıldığı kadar zor bir iş değil; gönül vererek yapılırsa çok zevkli bir iş olacağına eminim.

Yeni nesil çiftçiler; internetin verdiği güç, permakültür olgusu, toprak bilgisi ve bilimsel yaklaşımlarıyla bu işi bir kaç adım ileriye götürüyorlar. Yanlış uygulamaları hemen terkedecek, toprağı güçlendirmek için uğraşacak, ürettiği ürünün besleyici özelliklerini düşünecek, uzun vadeli planlar yapıp uygulayacak kadar ileri görüşlü kişiler bunlar. "Çiftçi v2.0" demek yerinde olur. GDO ve hibrit olguları yerine atalık tohumlar ve doğal seleksiyona önem verecek, mineral kompozisyon, bakteriler, kompost, malç, doğal sıvı gübre ve bitkisel ilaçlardan anlayacak, holistik yaklaşımlar ve bütüncül yönetimlere eğilecek ve zararlı ve yapay kimyasallardan uzak duracaktır.

Bu makalemde biraz konudan konuya atladım ve beynimdeki pek çok şeyi bir arada yazmaya çalıştım. Yukarıda yazdığım konularda fikirleriniz varsa, uygulamada sorunlarınız varsa, yorum olarak atarsanız sevinirim.

Kış hastalıklarından doğal korunma iksiri

2015-07-24T02:10:00.002-07:00

Her ne kadar yaz mevsiminde olsak da kış ayları gelecek ve çoluk çocuk demeden herkes hasta olmaya başlayacak. Bir de salgın halini alırsa yandık. Aşağıdaki tarif Milkwood sitesindeki bir yazıdan esinlenildi.

Bu iksir aslında güçlü bir takım sebzelerin doğal elma sirkesi ile fermante edilmesi ile yapılıyor. Kışın soğuk algınlığı ve boğaz problemlerine bire bir. Çocukların da kullanmasına izin vermek için acı biber koymadım. Bağışıklık sistemini güçlendiren anti-viral ve anti-mikrobiyel bu içecek çok küçük miktarlarda sabah aç karnına ve tercihen bal ile tatlandırılmış olarak tüketilmelidir.

Eşit miktarlarda zencefil, zerdeçal, sarımsak, soğan, limon bir kavanoza doğranarak doldurulur.

Sirke anacımız oldukça iyi görünüyor

Doğal elma sirkesi ile kavanoz doldurularak tamamlanır.

Cam kavanoz tercih edin. Plastik iyi olmayabilir.

Hava kilidi takılarak 2 hafta fermante edilir. Hava kilidiniz yoksa her gün kavanozun kapağını açıp kapatın. Fermantenin sonunda sarı bir su olacak. Tüketirken yarım çay bardağı iksir, bir çay kaşığı bal ve biraz su eklenerek tüketilebilir.

Kavanozdaki su azaldığında boşaltmadan, aynı malzemeleri ekleyip tekrar doldurun.

Hastalıksız bir kış geçirmeniz dileğiyle.

Biyogaz üretimi

2015-06-21T05:21:00.001-07:00

Eğer bir kaç büyükbaş hayvanınız varsa ve bahçenizden çıkan artıkları değerlendirmek istiyorsanız, biyogaz üretip hem çevreye zarar vermez hem de yararlı bir gaz üretmiş olursunuz.

Biyogaz nedir?

Oksijensiz ortamda çürüyen organik materyaller metan gazı çıkarır (patlayan çöplüklerdeki gibi). Metan gazı eğer toplanabilir ve depolanabilirse yakıt olarak jeneratörde veya evde ocakta kullanılabilir.

Hayvan ve insan dışkısı, bahçe artıkları veya saman kullanılabilir. Peynir altı suyu da katılabilir.

Sistem en basitinden toprak altına gömülü bir öğütme deposu ve buna bağlı taşma deposundan ibarettir.

Metan gazı çıktıkça yukarıdaki "collection" kısmından toplanarak depolanır ve dağıtılır.

Şu dökümana göre Çin'de neredeyse her ticari boyutta üretim yapan çiftliğin bir biyogaz üretme ünitesi bulunmakta. Taşınabilir biyogaz üniteleri de alibaba.com üzerinde mevcut.

Aşağıdaki video bu çok basit sistemi anlatmaktadır.

Bu taşınabilir biyogaz ünitesi de evler için üretilmiş, bahçe, tuvalet ve mutfak artıklarını gaza dönüştürmek için kullanılmakta.

Özellikle süt ve peynir üreten çiftliklerin inek gübresi ve saman ile gaz üretmesi ve çiftliği tüm elektrik ihtiyacını karşılaması olası.

Konu hakkında internette pek çok plan mevcut. Uygulaması da çok zor değil.

Şehirde sürdürülebilir yaşam

2015-06-16T03:21:00.001-07:00

Bu işin iki yöntemi var. Birincisi tamamen şehir hayatından kopmak ve kırsala göçmek. İkincisi ise şehirde sürdürülebilir olmak. Bu iki seçeneğin parametreleri çok farklı. Şehirde ekip biçeyim derseniz bu füzyon oluyor.

Şehir hayatında ve hele apartmanda yaşıyorsanız yapılacak şeylerin kısıtlı olduğunu düşünür herkes ama aslında bu kısıtlılık olgusu daha yaratıcı olmamızı da sağlar. Kapalı devre bir sistem olduğu için de daha fazla kontrol imkanımız var.

Öncelikle hayatımızda ki fazlalıklardan kurtulmak lazım. Bunun için:

Para ve enerji harcadığınız her şeyin bir listesini yapın.

1.       Telefon
2.       İnternet
3.       Elektrik
4.       Arabam, benzin, bakım
5.       Mahmut ve Serdar
6.       Kira
7.       Akbil
8.       Sinema (Haftada bir)
9.       Facebook
10.   Sigara

Sonra gelir kaynaklarınızı listeleyin.

1.       İşim
2.       İnternette sattığım el işleri
3.       Özel ders verdiğim çocuklar
4.       Yaptığım web siteleri
5.       Google reklam gelirleri

Sonra borçlarınızı listeleyin.

1.       Kredi kartı borcu.
2.       Bakkala borç.
3.       Manava borç.
4.       Arabanın taksidi.

Şimdi gelirlerinizi arttırırken giderleri nasıl kısarım diye düşünün.

1.       Blogumda daha sık ve belirli günlerde yazarak hitleri arttırmak.
2.       Evin telefon hattını keseyim nasıl olsa cep var.
3.       Cep için ucuz servis sağlayıcıya geçeyim.
4.       Mahmut ve Serdar’a ayırdığım zamanı kısayım.
5.       El işlerini arttırmak için halamları kullanayım.
6.       Özel derslerin daha fazla reklamını yapayım.
7.       Evdeki elektrikli aletleri kapatayım.
8.       Telefonumu iş yerinde şarj edeyim.
9.       Facebook’da harcadığım zamanı kısıtlayayım, bundan sonra günde yarım saat en fazla!
10.   Özgeçmişimi yenileyip başka bir yerde ve biraz daha fazla maaşla iş bakayım.
11.   İş bulma şansımı arttırmak için ne öğrenmeliyim? Hangi insanlarla tanışmalıyım? Hangi ortamlara girmeliyim? Araştırayım.
12.   Kendime nasıl yatırım yaparım. Bu yatırımı nasıl geri alırım.
13.   Zam isteyeyim.
14.   Daha başka nasıl para kazanabilirim. Hafta sonu ek iş veya geceleri (sürekli değil, belli bir süre için yada kredi kartlarının borçları bitene kadar)
15.   Kredi kartlarını yırtıp atıyorum.
16.   Her ay maaşımın ne kadarını bir kenara ayırabilirim?
17.   Sigarayı bırakıyorum.

Görüldüğü gibi şehirde sürdürülebilir yaşamın parametreleri farklı. Bu listelerin yanında eğer apartman bahçesini, terasını veya yakındaki boş bir araziyi ekip biçmek isterseniz, onun içinde yapılacaklar var. Ama unutmayın ki her ekstra “iş” sizin zamanınızı çalar, eğer o işden huzur duymuyorsanız, yaparken zevk almıyorsanız, çıktıları sizi beslemiyorsa veya kariyerinize bir şey katmıyorsa, o işi yapmanın bir anlamı yok; Mahmut ve Serdar’a ayırdığınız vakit gibi.

Apartman dairesinde sürdürülebilir bir hayat için yapabileceklerinize bakalım.

Çıkardığınız çöpün miktarını ölçün. Çöpümüzü organik ve inorganik olarak ayırabilir miyiz? Soyduğun elmanın veya muzun kabuklarını bir saksının dibine gömmek, çöpe atmaktan daha iyidir. Çöpü azaltıp, tekrar kullanılabilir şeyleri değerlendirin veya dağıtın, kartan cam gibi şeyleri de geri dönüştürmek için ayırın.

Mutfakta musluktan akan su, eğer kanalizasyona gidiyorsa ziyan oldu demektir. Diyelim ki bir kaç sebze yıkadınız. Atıl su halen daha bir saksıda işe yarayabilir. Eğer lavabonun altına bir 20 litrelik kova koysanız ve bu suyu toplasanız, balkondaki saksılar sulanabilir.

Lamba da yanan elektrik azaltılabilir mi? Tüm elektrikli aletler kullanılmadığı zamanlarda fişten çekilmeli. Gereksiz ışıklar söndürülmeli. Bu tasarruf sadece faturanıza yansımaz, çevreye de yararı vardır.

Haddinden fazla aldığımız kalori, yağ, protein azaltılabilir mi? Günümüz insanı çok fazla ve gereksiz yemek yiyor. Direk yarıya indirin bence. Böylece harcamalarınız da azalacak. Sağlığınız geri gelecek.

Telefon ve internet daha ucuza başka bir yerden alınabilir mi? Eğer bu servisleri daha ucuza verecek bir yer varsa hemen geçiş yapın.

Hayatımızdaki plastik azaltılabilir mi? Marketlerden alış veriş yaparken kendi torbanızı ve kutunuzu götürün. Evdeki plastikleri azaltın. Cam kavanoz ve şişeleri kullanın. Şehir pazarları veya olabiliyorsa bir çiftçiden direk meyve, sebze ve et almak en güzeli olur. Ambalaj yok, plastik kutu yok, aracı yok. Sen çiftçiyi besleyeceksin ki o da seni beslesin.

Bakkala markete improvize gitmek yerine haftalık liste yapıp bir kere gidin. Tok karnına markete gidin. Listeyi alıp çıkın, avare avare markette gezmeyin. Zaman tasarrufu burada çok daha önemli ama paradan da tasarruf ediyorsunuz.

Bu listeleri yaptığımızda ve öncelikleri belirlediğimizde hayatımız daha da iyi olacaktır. Sonra iki işe birden yarayan şeyleri düşünmek lazım. Örneğin evi ısıtırken çamaşır kurutmak gibi. Örnekler çoğaltılabilir.

Akıl sağlığımız için de yapılacak şeyler var. Ofisde masanıza bir kaç bitki koyun veya olamıyorsa renkli tablolar koyun. Balkon varsa ve güneş alıyorsa bir kaç saksı sebze yetiştirin. Teras varsa ve boşsa değerlendirin. Ben kiradayım bu yaptıklarım ziyan olacak diye düşünmeyin, sizin akıl sağlığınız bu meditasyonla düzelirken belki sizden sonra geleceklere de bir zemin hazırlamış oluyorsunuz.

Güneş enerjisi deyince herkesin aklına güneş panelleri geliyor ama bu enerjiyi depolamanın başka yolları da var. Birincisi kendi bedeniniz. Zaten güneş ışığına ihtiyacı var. İkincisi balkondaki güneşli yere bir metal kova ile su koyun, ne kadar büyük olursa o kadar iyi, sonra güneş batınca kovayı eve alın. Üçüncüsü odunsu ağaçlar yetiştirmek. Böylece güneşden maksimum şekilde yararlanmış olursunuz.

Bir diğer konu da ev hayvanları. Bence apartman hayatında kedi ve köpeğin yeri yok. Zaten kısıtlı maaşımız ve harcadığımız yerler var. Biz daha maaşı elimize almadan gidiyor. Bir de üstüne ev hayvanı gelirse hem bütçe açılıyor hem de hayvanın akıl sağlığı bozuluyor çünkü sosyalleşme zamanı kısıtlı. Sokaktaki kedi köpeği besleyip aynı mutluluğu yaşamak daha sürdürülebilir bence.

Araba yerine toplu taşımayı tercih edin, bir kitap da yanınıza aldınız mı değmeyin keyfe. Araba kullansan hem benzin yakacaksın, hem fiziksel güç harcayacaksın hemde akıl sağlığın bozulacak.

Yakınlarda boş bir arazi varsa meyve sebze yetiştirin. Bırakın isteyen alıp yesin. Benim en fazla haz duyduğum yöntem bu. Şimdi büyük bir araziyi ağaçlandırmaya çalışıyorum. Bomboş bir yer. Bir kaç meyve ağacı olsa hem arılarıma iyi olur hem de gelen geçen sebeplenir.

Arıdan bahsetmişken, eğer yeşilliğin, ağaç ve bahçelerin fazla olduğu bir yerde yaşıyorsanız, teras ya da balkonunuza bir arı kovanı koyun.

Evde ekmek yapabilirsiniz. Tabii yoğun iş temposunda size en iyi yoğrulmayan ekmek tarifi gider. Uzun uzadıya yoğrulan ekmekler size yaramaz.

Pazarda meyve ve sebzeyi mevsiminde ucuzken alıp konserve, meyve suyu gibi şeyleri evde yapabilirsiniz.

Evde yoğurt yapabilirsiniz. Tek ihtiyacınız olan şey sıcaklığı koruyacak bir battaniye.

Şehir hayatını bir sistem olarak ele alırsak ve bu sistemin girdi ve çıktılarını çok iyi bilirsek, sürdürülebilir bir şehir hayatına doğru adım atmış oluruz. Şehir hayatı bir çiftlik hayatından farklı girdi ve çıktılarla çalışıyor. Bunun farkına varıp planı ona göre yapmak lazım.

Sürdürülebilir Ne Demektir?

2015-03-18T22:51:00.001-07:00

Ürettiğiniz her ürün sürdürülebilir olmalıdır. Bunu şöyle açıklayayım.

Diyelim ki mey üreteceksiniz. Bal, portakal, böğürtlen ve su sizin çiftliğinizden çıkmalı. Ufak tefek baharatlar dışarıdan da gelse sorun değil ama ana malzemeler siz de zaten var.

Öte yandan bira yapmak ise arpayı üretmiyorsanız sürdürülebilir değil. Arpa dışarıdan alınıyor. Malt ve diğer malzemelerin çoğu dışarıdan satın alınıyor. Sonunda belki artizan bir bira ortaya çıkıyor ama kendi zevkimiz için para harcamış oluyoruz. Hobi ise sorun yok.

Eğer üretimin her aşamasında kullanılan gerekli malzeme sizin çiftliğinizden çıkıyorsa ancak o zaman sürdürülebilir bir modeliniz var demektir. Eğer para harcıyorsanız kesinlikle sürdürülebilir değil. Ürünü maliyetinden fazla fiyata, yani kar yaparak sattığınızı bile düşünsek sürdürülebilir değil. Çoğu zaman harcadığınız insan gücünü katmadığınızı da belirtmek isterim. Yaptığımız işden zevk alıyoruz diye harcadığımız insan gücünü çoğu zaman göz ardı ediyoruz ama harcadığımız vaktin de bir ücreti var.

Örneğin tavuklarınızın yumurtladığı yumurtalardan çıkan civcivler sizin yetiştirdiğiniz mısır, yulaf gibi tahıllar ve bahçedeki ot, solucan ve böceklerle büyüyor. Sonra bunları kesip temizliyorsunuz. Elma ağaçlarını budarken çıkan dallarla tütsülüyor ve kürlenmiş biçimde satışa sunuyorsunuz. Her aşamada kullanılan malzeme siz de var. Tekrarlanabilir bir model ve para harcamadan üretim gerçekleşiyor. Eğer tavuk beslemenin giriş maliyetlerini de amorti etmek istiyorsanız ürünü ekstra para harcamadan ve katma değer katarak (tütsüleme) satışa sunmalısınız.

Giriş maliyetlerini bu yüzden iyi hesaplamak ve kaydını tutmak önemli. Ne kadar hızlı amorti ettiğinizi ve nasıl başardığınızı da not edin ve daha hızlı nasıl yapabilirdiniz düşünün.

Kaçınılmaz olan, elektrik, mazot, paketleme ve reklam giderleri de var tabii ama bu giderler bile sürdürülebilir hale getirilebilir. Zaman geçtikçe modeliniz de iyileştirme yaparak bu giderleri de nasıl egale edebilir veya sürdürülebilir hale getirebilirsiniz düşünmeniz lazım.

Bu örnekler çoğaltılabilir. Şimdi çiftliğinizde sürdürülebilir üretimi yapılabilecek neler var bir liste yapın. Hiç dışarıdan malzeme almadan, para harcamadan neler üretebilirsiniz düşünün. Burada yeniden değerlendirme de çok önemli. Şişeler, kavanozlar, cam olan her şey yeniden değerlendirilebilir.

Yolun başındaysanız ve çiftlik yeni kuruluyorsa çok daha iyi. Üretimde ihtiyacınız olacak şeylerin listesini yapıp tüm bu malzemeyi nasıl sürdürülebilir biçimde üretebilirsiniz düşünün. Plan yapın. Herkes çilek satar ama çilek reçeli yapıp satmak daha fazla kazandırmaz mı? Hatta çilekle ne iyi gider düşündünüz mü? Örneğin saf kakao parçacıkları ve çilek ile yapılmış bir reçel. Kakao dışardan geliyor ama. Kakao dışardan geliyor evet. Fakat kakao’yu direk üreticisinden alarak aradaki aracıyı ortadan kaldırmak, paranın tamamının kakao üreticisine gitmesini sağlamak ve bu işi ahlaki açıdan doğru biçimde yaparak akşamları rahat uyumak sizin elinizde. Çiftliğinize girecek her dış ürün doğaya zarar vermeden üretilmiş, üreticisine doğrudan para kazandıran, mümkün olduğu kadar doğal ve hatta organik metodlarla geliştirilmiş yada üretilmiş ürünler olmalıdır. Büyük karteller yerine küçük üreticilerden gelmeli, mümkünse yerel veya en fazla 100km’lik bir daireden geliyor olmalı. Üretildiği yeri, sistemi, yerinde görmeniz, üretici ile tanışmanız çok önemli. Kakao belki çok uç bir örnek ama diyelim ki imkanınız oldu ve kakao üreticilerini görmeye Kolombiya’ya yada Venezuella’ya gittiniz. Güzel olmaz mıydı buradaki Türkleri bulup olayı organize etmek ve tedarik zincirini kurmak.

Çözüm sizin de anladığınız gibi küçük ve artizan üretimde. Kilometrelerce mısır üretmek, göz alabildiğine badem tarlası yapmak çözüm değil. Ekolojik çeşitlilik, ata yadigarı tohumlar, küçük ama kaliteli üretimler ile toplumları beslemek olası. Bakın Birleşmiş Milletler bünyesinde yapılan bilimsel bir araştırma da bile bahsediyor Hilal Elver hocamız. Üretim küçük ve pek çok kişi tarafından yapılan bir şey olmalı. Zaten o zaman yediğimiz domates tam olarak besin değerleri yüksek ve besleyici olur. Tavuk o zaman gerçekten besleyici ve Omega3 açısından zengin oluyor. Keza yumurta da bir o kadar besleyici oluyor. Kalite yükseldikçe üretimin çapı da küçülmelidir.

Toprakla olan bağımızı tekrar geri kazanmalı, TV, bilgisayar oyunlarından vazgeçmeli, mevsimlere göre yaşamalı, çimen yapacağımıza bir iki meyve ağacı dikmeli ve fazla gelen ürünleri satmalıyız. Daha sağlıklı, stres gibi zamane dertlerinden uzak, dingin ve yavaş biçimde yaşayan, yazın konserve yapıp kışın yiyen, meyve sebzeyi mevsiminde yiyen, bahçede çapa sallayan, inekleri, koyunları, keçileri, tavukları ile mutlu yaşayan ve bu arada belki bir doktora tezi bitiren biri mi olmayı istersiniz yoksa 9dan 5e çalışan, akşam Mc Donald’s gibi yerlerden bir menü alıp evinde bilgisayar oyunlarına veya TV dizilerine takılan biri mi? Evli ve çocuklu olanlar da düşünsün. Yeni nesli nasıl yetiştirmek istiyoruz, toprağı hiç ellemeden FarmVille oynayan bir nesil var karşımızda. Anne babası ellemiş mi ki çocukları ellesin demeyin. Sakın bana ben apartmanda ne yapabilirim ki de demeyin. Hadi diyelim gerilla usulü sebze yetiştirecek bir toprak parçası yakınlarda yok, balkon veya teras da mı yok! Belki sorsanız çevrenize, size bir yerlerde ekip biçmeniz için toprak verecek bir kaç kişi bile bulabilirsiniz. Yaşlı çiftçiler kendi çocukları yapmadıkları için topraklarının kullanılamadığından şikayetçi. Siz ekip biçmek isteseniz seve seve vereceklerine eminim.

Çiftlik

2015-02-09T19:23:00.001-08:00

Kendine yetebilen bir çiftlik hayali kuruyorsunuz. Bu arada para da kazanmak ve en azından sistemin giriş maliyetini amorti etmesini bekliyorsunuz.

Fakat bu sistemler hemen kurulabilecek sistemler değil! Neden değil?

Her yörenin iklimi, sıcaklıkları, flora ve faunası farklı olduğu için bir çiftliğin kurulması ve yönetilmesi için uygulanabilecek yöntemler de değişir. Yaşam döngüsünün tam olarak oturması, sistemin sürekli gözlenerek geliştirilmesi ve değiştirilmesi ile tam anlamı ile sürdürülebilir bir modelin oturması en az 5 seneyi alabilir. Şehir suyu, gazı ve elektriğinden tamamen kopmuş, tüm girdileri ve çıktıları ile kendine yetebilen bir çiftlik ise en azından 7 seneyi bulur. Buna rağmen halen daha internet, telefon gibi kopamadığımız hizmetler ve çiftliğimizde üretemediğimiz ürünler (örneğin tuvalet kağıdı) için sistemin bir parçası olmaya devam edeceğiz. Bağımlılığımızı %80 oranında keser ve sürdürülebilir bir sistemde yaşayabilirsek, bir de üstüne ürettiğimiz ürünleri direk yada katma değer katarak pazarlayabilirsek ne mutlu bize. Zaten hiç birürünü mümkünse katma değer katmadan satmayın. Kurutma, tütsüleme, kavurma, konserve, şarap, mey, şıra, reçel gibi yöntemlerle gurme ürünler üretmeniz sıcak para akışı için daha iyidir. Tabii tüm bu işlemlerin çiftliğinizde yapılıyor olduğunu var sayarak.

Kurulum uzun sürse de teknolojisi olgunlaşmış, kurulur kurulmaz çalışacak ufak tefek şeyler de yok değil. En azından bu teknolojileri geliştiren kişilerin yaşadığı problemleri yaşamadan direk sonuca ulaşabiliyorsunuz. Bunlar nelerdir?

Biyogaz, direk uygulanabilecek olgunluğa gelmiş ve internet üzerinde planları mevcuttur. Çıkacak gübreyi bir şekilde değerlendirmek ve Cowspiracy isimli belgeselde anlatıldığı gibi hayvan endüstrisinin ürettiği ozonu delen gazlardan kurtulmak için çok güzel bir yöntem.

Rocket Mass Heater, roket sobası olarak adlandırılan ve evde veya ağılda ısınma amaçlı kullanılabilecek çok verimli bir teknolojidir. Ayrıca tamamen pasif, sera ısıtması için kullanılacak modeli de var. Geoff Lawton’ın 31. Videosu Kanada da bir serada nasıl domates yetiştirdiklerini ve pasif ısıtma sisteminin nasıl çalıştığını anlatıyor. Pasif ısıtma sistemi sıcak iklimlerde soğutma amaçlı da kullanılabiliyor. Roket sobası prensibi ile çalışan fırınlar da var. Az yakıt kullanarak çok yemek pişirmek mümkün. Ianto Evans’ın bu konudaki kitabı ve http://www.permies.com/wood-burning-stoves.html adresinden fırınlara bakabilirsiniz.

Aquaponic, dar alanlarda gıda amaçlı balık ve sebze yetiştirme teknolojisi oldukça gelişmiştir. İnternet üzerinde tonla plan bulmak zor değil. Pazar için sebze üretirken bir yandan da alabalık veya diğer ekonomik balık türlerini üretebilirsiniz. Metrekare başına en fazla protein üreten sistemdir. Aquaponic deyince insanların aklına topraksız tarım ve kimyasal gübrelerle büyütülmüş sebzeler geliyor. Aslında bu Hydroponic olarak geçiyor. Hydroponic ticari amaçlı ve büyük ölçekli yapılan, topraksız tarım usulü. Suya eklenen sıvı gübre ve kimyasallarla sebzeler yetişiyor. Bir de Aquaculture dedikleri göllerde veya denizlerde ağlarla çevrili yerlerde yapılan sadece su ürünleri yetiştirmeye yönelik sistem var. Bizim Aquaponic bu iki sistemin arasında, tamamı ile doğal, toprak yerine ufak taşlar kullanan, gübre yerine de balıkların dışkısını kullanan kapalı bir sistem. Hem tatlı su balıkları hem de sebze yetiştirmeyi olanaklı kılan bir sistem. Hatta üzüm ve meyve ağaçları yetiştirmek için kullananlar bile var.

Rüzgar pompası, elektrik harcamadan alçak yerlerden yüksek yerlerdeki depolara su basmak için kullanılıyor. Dere yatağından veya kuyudan su çekmek için elektrik harcamadan çalışan bir sistemdir.

Hydroponic, özellikle sulama gerektiren hayvan yemlerinin dar alanlarda ekonomik olarak yetiştirilebilmesi için. Özellikle alfalfa, ay çekirdeği gibi yemlerin yetiştirilmesi için ideal. Kimyasal katılmadan sadece sazan balıkları ile hazırlanacak sıvı gübre kullanılarak çok iyi sonuçlar alınıyor. Yakaladığınız sazan balıklarını mixerden geçirip sıvı hale getiriyorsunuz. Bir miktar da şeker ekleyip, ekşi ekmek mayası koyarak mayalıyorsunuz. Hava kilidi ya da delik balon geçirilmiş bir bidonda 4 hafta mayalanmaya bırakıp süzerek kullanıyorsunuz. Sadece Hydroponic değil bahçede de rahatça kullanılabilir.

Güneş bacası, kapalı mekanlardan hava sirkülasyonu oluşturarak sıcak havanın dışarı atılmasına yarıyor. Tütsü ve kurutma fırınları içinde kullanılıyor. 2 metrelik siyaha boyanmış bir borudan başka bir şey değil.

Güneş panelleri, elektrik üretmek veya su ısıtmak için. Ayrıca balmumu eritmek, yemek pişirmek ve meyve sebze kurutmak için de kullanılabilir.

Saman balyası ve kilden evler, en iyi yalıtımı sağlayan ve ucuz maliyetli bir sistem olarak çok iyi bir teknoloji.

Yağmur olukları veya sel bentleri, suyun erozyona sebep olmadan araziye inmesi ve toprağa nüfuz etmesi için yüzyıllardır kullanılan ve şu sıralar yeniden keşfedilen sistem. P.A. Yeoman tarafından yazılan Water For Every Farm kitabı ile tekrar günışığına çıkan bir yağmur suyu toplama teknolojisi. Su problemine en iyi ve hatta tek çözüm diyebilirim. Zaten gıda ormanı düşünüyorsanız ve araziniz eğimliyse başka türlü olmuyor. Olukların göletlere bağlanması ve fazla suyun depolanması ve göletlerde balık veya kerevit yetiştirilmesi de ek bir gelir sağlayabilir.

Coppice sistemi yakacak ihtiyacımızı karşılarken ağaçları yok etmeyen bir sistemdir. İki adet 1000 m2’lik alanda uygulanabilir. Birinci alandaki ağaçlar yaklaşık 90cm yukardan kesilir ve odun olarak kullanılır. 2 sene sonra odunlar bitince ikinci alandaki ağaçlar 90 cm yukardan kesilir ve kullanılır. Bu arada birinci alanda kesilen ağaçlar sürgün vererek uzamıştır. Yakacak odunlar bitince, birinci alandaki gelişmiş sürgünler kesilerek kullanılır ve bu döngü ile devam edilir. Coppice sistemi roket sobası için uygun kalınlıkta odun üretir.

Bu sistemler bir kere kurulup sonradan değişiklik gerektirmeyecek sistemlerdir. Fakat otlağın rehabilitasyonu en az 5 sene (eğer çok kötü durumdaysa) ve mineral kompozisyonunun düzeltilmesi gene 2 seneyi bulur. Bu işler zaten yavaş olan işler. Bu arada hayvan kapasitesinin arttırılması da otlağın verimi ile doğru orantılıdır. Besleyemeyeceğiniz hayvanı barındırmanız maliyetleri yükseltir. Ayrıca meyve ağacı ve üzüm bağı düşünüyorsanız en az 3 sene gerekiyor.

Espaliyer

2014-12-13T01:41:00.002-08:00

Espaliyer dar alanlarda, bahçelerde kullanılabilecek bir meyve ağacı yetiştirme yöntemi. Genelde bodur yada yarı bodur anaçlara aşılı meyve ağaçlarında iyi sonuç veriyor.

Hazırladığım bu döküman ile espaliyer sistemini kolayca uygulayabilirsiniz.

Bende bu sene çitin önüne iki bodur armut ağacı ile başladım. Bakalım nasıl olacak.

Körükde Kav Mantarı

2014-12-13T01:32:00.002-08:00

Varroa ile kovana bulaşan virüslere karşı körüklerinizde kav mantarı yakın. Kav mantarı antiviral özellikleri ile arıların bağışıklık sistemine katkıda bulunuyor.

Avrupa'da bazı arıcılar tarafından kullanılıyormuş.

Mantarlar arıları kurtarabilir mi?

2014-12-13T01:12:00.001-08:00

Paul Stamet bu konuşmasında bazı mantar ve ağaç reçinelerini kullanarak varroa ile yayılan virüslere karşı geliştirdiği ilaç ve bir üniversite ile ortak yaptığı araştırmadan bahsediyor.

Konu arasında doğanın kurduğu ekolojik dengenin nasıl bozulduğuna dair bir örnek vermişti.

Amerikan Kereste endüstrisinin kendi kendini nasıl imha ettiğini anlatıyor.

Keresteciler ayıları öldürüyor çünkü ayılar ağaçların kabuklarını pençeleri ile çizerek reçinesini yiyor ve kerestenin kalitesiz olmasını sağlıyordu.

Ayının parçaladığı ağaç gövdesi polypore mantarların gelişmesi için yerleşme alanı oluyordu. Polypore mantarı keresteyi yiyip bitirdiği için hiç sevilmeyen bir mantar.

Ayı ayrıca nehirden yakaladığı somon balıklarını ormanın içinde tüketiyordu ve ormana deniz fosforunu mineral olarak sağlıyordu. Ağaçların daha büyük olmasını sağlıyordu bu fosfor.

Polypore mantarı ise antiviral özellikleri ile bulunmaz bir mantar ve arılar bu mantardan emdikleri su ile bağışıklık sistemlerini güçlü tutuyorlardı.

Arılar tabii polenleme işini de yapıyorlardı.

Ayıların sistemden çıkartılması ormana giren fosforu kesti.

Polypore mantarı artık ağaçlara yerleşip gelişemiyordu. Ormanda devrilen ağaçda olmadığı için her türlü mantar gelişimi azaldı. Kaldı ki mantar organizmasının bir orman için ne kadar yararlı bir şey olduğunu söylemeye gerek yok sanırım.

Bağışıklığı düşen arıların da sayısı azaldı. Polenleme düştü. Döllenen tohumlar olduysa da orman tabanında yeterli organik yığın olmadığından çimlenemedi çünkü taban artık nemli kalmıyordu. Keresteciler orman tabanını da temizlemişlerdi.

Zamanla ormanın verimliliği azaldı. Kereste endüstrisi buradaki ağaçlar bitince yeni fidanlar ektiyse bile toprağın verimliliği olmadığı için fidanlar cılız büyüdü ve kalitesiz bir kereste verdi.

Sonuç olarak kereste çekilen orman verimsiz ve çorak bir toprak parçasına dönüştü.

Görüyorsunuz değil mi. Bizim zararlı kategorisine soktuğumuz bir hayvan nasıl da doğal sistemin bir parçası olarak hizmet veriyor. Biz verdiği tek zararı düşünerek ortadan kaldırıyoruz fakat yararlarından haberimiz bile yok.

Zeytinliklerimizin Korunması Gerekiyor Mu?

2014-12-02T01:43:00.002-08:00

Zeytin çeşitlerimizin bir genetik hazine olduğunu düşünüyordum, bu düşüncemde yanılmadığımı anladım. Aşağıdaki satırlar 2008 yılında yapılan ve ülkemizdeki zeytin çeşitlerinin DNA analizleri sonucunda İspanya, İtalya ve Akdeniz kıyısı diğer ülkelerde ve Mezopotamya’da yetişen zeytinlerden farklı olduğunu ispat eden bir çalışmadan alınmıştır. Tam metnini aşağıdaki linkden indirebilirsiniz

Moleküler Markırlar Kullanılarak Önemli Bazı Standart Zeytin Çeşit ve Melezlerinin DNA Profillerinin Belirlenmesi ve Gen Haritasının Çıkarılması

Ülkemizde yetişen zeytin çeşitlerinin tam bir listesini bulamadım fakat iyi bir liste için Zeytin Dostu portalındaki sayfadan bilgi alabilirsiniz.

Türkiye’nin şu anda sahip olduğu zeytin çeşitleri dünyanın en kaliteli ve genetik çeşitlilik açısından en iyi zeytin çeşitleridir. Zamanında Marshall yardımıyla bitirilmeye çalışılan zeytinlerimiz şimdi de dış mihrakların kuklaları tarafından talan ediliyor. Çünkü AB’ye olur da girersek zeytin piyasasını bozmamızı istemiyorlar.

Aşağıdaki koyu paragraflar yukarıda linkini verdiğim çalışmadan alıntılar. Altlarında ise benim yorumlarım yer alıyor. İyi okumalar.

“Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar yerli çeşitlerimizin yabancı kaynaklı zeytin çeşitlerinden farklı olduğunu göstermekte ve istenirse yerli çeşitlerin tescilinde rahatlıkla kullanılabilecektir.”

Yerli zeytin çeşitlerimizin ne kadarının tescilli olduğunu bilmiyorum. Ama bu tescil konusunda bir şeyler yapılması gerektiği açık. Dışarıya bir çelik kaçırılsa işimiz bitti. Birileri hemen tesciller ve bir kültür hazinesi kaybolur. Tabii bu zeytinlere teknik olarak Türk Zeytinleri diyemeyiz fakat 700 yıllık Osmanlı ve yaklaşık 100 yıllık Türkiye Cumhuriyeti göz önüne alınırsa zeytinleri Türk Zeytini olarak nitelemekte sorun görmüyorum. Sonuçta Türkiye toprakları içerisinde bulunan bu zeytinler bizim sorumluluğumuz.

“Dünya zeytin üretiminin %95 den fazlası Akdeniz’i çevreleyen ülkeler tarafından yapılmakta ve ülkemiz FAO’nun 2007 yılı verilerine göre 1.525 bin tonluk üretimiyle İspanya, İtalya ve Yunanistan'dan sonra 4. sırada yer almaktadır.”

Görülüyor ki AB üyesi olmadan da bir yerlere gelinebiliyormuş. Akdenizi çevreleyen ülkelerin yarısının AB üyesi olduğunu düşünürsek, bizim zeytin pazarında sahip olduğumuz pay bunların ağzının suyunu akıtıyordur. Bu paya sahip olmak için de her şeyi yapacaklarına eminim. Zeytinliklerimizin talan edilmesine ve çiftçinin mağdur bırakılmasına bir dur demek gerekiyor. Zaten ekonomiye girdisi de küçümsünemez.

“İnsan sağlığı açısından önemli bir ürün olan zeytinyağı, İtalya, ABD, Fransa, Portekiz, Almanya, İngiltere ve Japonya gibi gelişmiş ülkeler tarafından ithal edilmekte, fakat yaklaşık 1.5 milyon ton olan dünya zeytinyağı ihracatının sadece 64 bin tonu ülkemiz tarafından yapılabilmekte bundan yaklaşık 239 bin dolar gelir elde etmektedir. Dünya zeytinyağı ihracatının %90’ı, sırasıyla İspanya, İtalya, Yunanistan ve Tunus tarafından yapılmaktadır ve ülkemiz bu ülkelerden sonra 5. sırada yer almaktadır (Anonim, 2009).”

Sanırım bu kısım sonradan revize edilerek eklenmiş zira bilgi 2009’dan. Ya ambargolar yada üreticinin zeytini değerlendirme şekli rol oynuyordur bu veride. Dane zeytin üretiminde dördüncüyüz ama zeytinyağında geride olmamız bunu açıklıyor sanırım. Dane zeytin ve zeytinyağı tüketimi iç piyasa da çoktur. Fakat dane ithalatında ilk üç sırada olan ülkeler İtalya, İspanya ve Yunanistan gene zeytin yağı ithalatında da birinciler. Bunu anlamak güç. Belki de veride bir hata vardır. Boşverin ya ithal etmeyelim zaten. Biz yiyelim hepsini.

“Türkiye'de mevcut tarım alanlarının % 2,7’sini zeytinliklerin oluşturduğunu ve ülkemizde yaklaşık 130.000.000'a varan ağaç varlığına sahiptir (Şeker, 2008). Zeytinin anavatanı olan Anadolu’da, Tarım ve Köyişleri Bakanlığı’nın verilerine göre 400 bin aile ve bu ailelerde bulunan 2 milyon kişi geçimini zeytin yetiştiriciliğinden kazanmaktadır. Zeytin sofralık ya da zeytinyağına işlenerek tüketildiği düşünüldüğünde, 8–10 milyon kişi zeytin yetiştiriciliği ile herhangi bir şekilde uğraşmaktadır ve dolayısıyla zeytin yetiştiriciliği ülkemiz ekonomisine önemli bir katkıda bulunmakta ve zeytini tarım ürünleri arasında endüstriyel bir ürün yapmaktadır.”

Ama elektrik santralleri daha fazla para kazandırıyor değil mi!!! Zeytinin ekonomik değeri ortadayken işleyen bir düzene neden çomak sokmak istenir ki. (Aslında burada ağzımı bozup acaip küfürlü bir şeyler yazacaktım ama sinirlerime hakim olmam lazım.) Tabii 2008’den 2015’e gelince bu alanlar azalmış olabilir bir miktar. Sonra zeytin yetiştiremeyen çiftçi madenlerde ağır şartlarda çalışmaya zorlanıyor. Bir şekilde kapitalist sistemin içine çekilerek borçlandırılan çiftçi sistemin kölesi haline geliyor. Zamanında Karaköy bankerlerinin Osmanlı’ya yaptığı gibi veya şimdi yeni çıkan ve şirin gösterilmeye çalışılan çiftçi kredileri gibi. Şimdi diyeceksiniz ki komplo teorilerine başladı yazar. Ama görünen köy kılavuz istemez.

“Güneydoğu Anadolu Bölgesi’ni ve Suriye’yi de içine alan yukarı Mezopotamya ve Güneybatı Asya zeytinin anavatanıdır (Özkaya ve ark., 2004). Bundan dolayı, ülkemiz zeytin çeşit ve tipleri açısından zengindir.”

Hah işte dananın kuyruğunun koptuğu yer. Daha önce yazdığım “Kültür Sahip Çıkılırsa Kültürdür” yazımda da aynı ideolojiyi yansıtmaya çalışmıştım. Bu hazineler, altından paradan puldan daha önemli. Bilinçlenme şart. Şu an için bu toprakların bir kısmına Türkiye Cumhuriyeti sahip. Biz bunları korumazsak, araştırmasını akademik düzeyde yapmazsak, üreticiyi her açıdan kollayıp gözetmezsek; elin oğlu bizim yerimize “kendisi için” yapar.

“Ülkemizde çeşit yönünden çok zengin olan zeytin, diğer birçok yetiştiriciliği yapılan kültür bitkisinde görülen genetik erozyon başka bir deyişle çeşit ya da tip zenginliğinin yok olması zeytinde görülmemektedir (Angiolillo ve ark., 1999; Sensi ve ark., 2003). Zeytin ağaçlarının uzun ömürlü olması, şu an kurulmuş olan bahçelerdeki zeytin ağaçlarının yaşlılık nedeniyle tekrar yenilenmesinin diğer meyve türlerinde olduğu kadar hızlı olmaması genetik erozyonun önüne geçmektedir. Buna ek olarak, zeytin bitkisi hiç bir kültürel bakım yapılmaksızın uzun süre yaşayabilmektedir.”

Bu söylem oturmuş bir zeytin bahçesinin girdilerinin çok az olacağını göstermektedir. Zira Restoration Agriculture kitabını yazan Mark Shepard’ın anlattığı sisteme çok uyacak bir ağaç türüdür zeytin. Ayrıca ömrünün uzun olması da bir avantaj. Başlangıç maliyetinden sonra çok fazla finans gerektirmiyor. Arazinin eğimine göre açılacak yağmur olukları ile sulamaya bile gerek yok. Neredeyse sıfır girdi ile yüzyıllar boyu ürün verecek bir ağaç var ortada. Yanına ceviz, kestane, elma, armut koydunmu al sana yiyecek ormanının iki seviyesi çıktı.

“Bu araştırmada SSR (Basit dizi tekrarları-mikrosatellitler) moleküler markır tekniği ile Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nün zeytin koleksiyonunda bulunan 38 zeytin çeşit ve selekte edilmiş zeytin klonlarının DNA profilleri belirlenmiştir. Buna ek olarak Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü’nde Gemlik ve Edincik Su çeşitlerinin melezlenmesi (GXE) ile elde edilen melez zeytin çöğür popülasyonu incelenmiştir.”

Araştırmada sözü geçen bir başka şey ise Gemlik ve Edincik Su zeytinlerinin melezleri üzerine yoğunlaşılmış. Acaba Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü tarafından yapılan fidan satışlarında bu fidandan var mı? Bu melez fidanlardan alabiliyor muyuz? Herkesin zeytin fidanı ekmesi gereken günlerden geçiyoruz. Eğer bu GxE fidanlarından alıp diksek çok güzel olurdu.

“Zeytin gençlik kısırlığı dönemi uzun olan bir meyve türüdür. Günümüze kadar yeni çeşitler, zeytinin anavatanlarından biri olan ülkemizde, çeşit ya da tipler arasından ya da çeşitlerle zeytinin yabani formları arasındaki doğal melezlemelerden ortaya çıkan zeytin çöğürlerinin meyvesinin büyüklüğüne, meyve rengine, yağ miktarına ve diğer önemli meyve karakterlerine göre yetiştiriciler tarafından seçilmesiyle ve bu seçilen yeni çöğürlerin klonal olarak çoğaltılması ile geliştirilmiştir. Zeytinde kontrollü melezlemeler ülkemizde araştırma 15 enstitülerinde 1990 yılların başında başlamasına rağmen hala seleksiyon çalışmaları halen devam etmektedir. Bu çalışmalar zeytinde melezleme ıslahının çok uzun soluklu çalışmalar olduğunu göstermektedir. Bu melezlemelerden elde edilen çöğürlerin hangisinin daha üstün meyve ya da ekonomik öneme sahip karakterlere sahip olduğu bilinmediği için, elde edilen yüzlerce çöğür geniş alanlara dikilmelerini ve bu çöğürlerin bakımlarının uzun yıllar yapılmasını gerektirtmektedir. Dolayısı ile geleneksel yöntemler kullanılarak zeytinde melezleme ıslahı ile yeni çeşitlerin geliştirilmesi uzun zamana ve büyük miktarda kaynaklara ihtiyaç vardır.”

Görülüyor ki zeytinde doğal seleksiyon ile genetik olarak kaliteli ağaçların yetiştirilmesi çok uzun zamana ve paraya ihtiyaç duyuluyor. Ama bu araştırmanın sonuçları değerlendirilerek kaliteli olanlar baştan seçilebilir ve daha odaklı bir doğal seleksiyon metodu ile daha kısa zamanda sonuçlara ulaşılabilir

Tabii Atatürk Bahçe Kültürleri Merkez Araştırma Enstitüsü bu işleri hızlandırmak istiyorsa zeytin fidanlarını halkın kullanımına açıp, alan herkesi kayıt altında tutmalı ve bu araştırmanın bir parçası olarak takip etmeli ve ağaçların meyve verimini kontrol etmelidir. Hatta fidanları bu araştırmanın parçası olmak isteyen kişilere bedava vermelidir. http://www.yalovabahce.gov.tr/FidanSatisi.aspx adresinden mevcut fidanlara bakabilirsiniz.

Teleme nasıl kesilir

2014-09-17T03:35:00.001-07:00

Bir kaç kez deneme yaptım ama sanırım biraz daha yüksek çözünürlüklü bir kameraya ihtiyacım var. Bu çektiğim videoda telemenin nasıl kesileceğini göstermeye çalıştım.

Teleme kesme aşamasına geldiğinde önce bıçakla kaldırılarak kıvamı kontrol edilir. Temiz biçimde muhallebi gibi yırtılıyorsa kesme aşamasına gelmiştir. Flokülasyon tekniğini kullanıyorsanız tabii tam zamanını da belirleyebilirsiniz.

Her peynirin kesme boyutları da farklıdır. Beyaz peynir için 1 santimetreküp hedeflerken sert peynirlerde pirinç tanesi, camembert gibi peynirlerde tenis topu büyüklüğü oluyor.

Kolay gelsin.

Meyva ağacı dikerken dikkat edilecekler

2014-08-08T04:57:00.000-07:00

Yakında gelecek olan elma, armut ağaçları ve elimdeki üzüm ve şerbetçi otları için araştırma ile bulduğum bilgiler bunlar. Öncelikle ağaçların dikileceği yer kil olduğu için 1 metre genişliğinde ve 90cm derinliğinde bir çukur kazdım. Çukurun şekli dikdörtgen ki ağacın kökleri yuvarlak çukura dolanıp hapsolmasın. Kili kırmak için kullanılan sıvı gübrelerden çukura bir çay bardağı atıp su doldurdum. Bu su yavaş yavaş kilin içine sızarak kili parçalıyor. Çukurdaki su tamamen çekilince işlemi tekrarladım. Böylece ağacımızın kökleri kili delebilecek ve derinlere gidebilecek.

Sıvı balık gübresinin yapımı – yaklaşık 20 Litre

http://theunconventionalfarmer.com/fish-fertilizer-preparation adresinden çeviridir. Miktarlar 20 litre için ayarlandı.

1- 4 Litre mikserden geçirilmiş balık. Yakaladığınız fazla sazanları yada balık hallerinde atılmış kemik, kafa ve kuyrukları kullanabilirsiniz. Balığı sıvı hale getirecek ve minik parçalara ayırarak daha iyi fermante olmasını sağlamış olacağız.

2- 12 Litre su

3- 1333 gram şeker yada bal, pekmez, malt gibi şeker türü (2200 ml malt şurubu olur)

4- Laktik bakteri şurubu (600ml)

5- 20 litreye tamamlamak için ekstra su

Balık (Mikserden geçirilip sıvı hale getirilecek) kemikler ve iç organlar dahil. Bir miktar su eklenerek daha iyi blend olması sağlanabilir.

Balığın sıvı halinin 3 katı su. Su doğal kaynak suyu olursa iyi olur. Şehir suyundaki klor bakteriler için pek iyi olmuyor.

Balığın 1/3’ü kadar şeker.

Her litre karışım için 2 çorba kaşığı Laktik asit bakteri şurubu (kefir, ev yapımı sirke, ekşi ekmek mayası, turşu mayası, bozulmuş süt gibi şeyler kullanılabilir.) Hiç birisi yoksa evde laktik şurup yapılabilir. Pirinci yıkadıktan sonra arta kalan karbohidrat ve nişastalı su, cam kavanoz içinde normal oda sıcaklığında bekletilerek doğal yollardan fermante edilir. Bir süre sonra farklı 3 katmana ayrılır. Orta katman bakteri açısından en zengin kısımdır ve bir hortumla çekilerek kullanılır. Çekilen bu su 10 katı kadar süt ile karıştırılır. Bir süre sonra süt ve teleme ayrılır. Telemeyi ayırıp kompost bidonuna atın veya tavuklara verin. Altta kalan su ise bizim laktik bakteri şurubumuz olacak.

1 çorba kaşığı (tbsp) 15ml civarında. Yani 20 litrelik sıvı gübre için 600ml laktik şurup gerekiyor. Olay mezofilik olduğu için direk kefir de kullanılabilir. Birazda ekmek mayası veya ev yapımı elma sirkesi ile takviye edilebilir.

Fermante bidonuna hava kilidi şart. Hatta hava kilidine karbon filtre bile düşünün derim zira berbat kokuyor.

Fokurdama bittiği zaman kullanılabilir. 3 yada 4 hafta sürüyor.

Kullanımı: 30ml sıvı balık gübresi 3,5 litre su ile seyreltilerek direk yapraklara veya toprağa haftada bir püskürtülerek kullanılır. Kaba bir hesapla (20000/3,5) 666 kez bu karışımı yapabilirsiniz. Benim ihtiyacıma göre bir seferde 4 kez bidonu doldurmam gerekiyor. Bu da 166 haftalık stok demektir. 20 litrelik balık gübresi bana İlkbahar ve Sonbahar da fazlasıyla yetiyor. Burada hazır balık gübresinin 1 litresi en ucuz $12. Pek para harcamadan yaptığımız 20 litre balık gübresinin değeri en az $240 oluyor. Fakat eminim bizim gübremizin besleyici değeri piyasada satılanlardan çok daha iyidir.

Mutfaktan çıkan yeşil artıkları da çukurlara atıyorum.

Çukur başına iki adet sazan, paslı bir kaç teneke de girecek. Altta kalacak bu tabakanın üstüne 20cm gibi toprak ile örteceğim. Toprağın üzerine odun kömürü, kompost, gübre ve tekrar toprak gelecek ve ağaç fidesi ekilecek. Fideyi destekleyecek iki kazıkta çakılacak. Ağaç büyüyüp de kökler alt tabakadaki sazanlara ulaştığında sazanlar da zaten bozulmuş olacaklar. Alternatif olarak karaciğer de kullanılabilir.

Aşağıda çizdiğim şema da normal boyutta büyüyecek ağaçlar için yapacağım uygulamayı anlattım. 2 bodur armut ağacı içinse köklerin altına toprak yerine bir kum taşı koyacağım.

Ağaçların ilk zamanlarda susuz kalıp ölmesini önlemek için pet şişeler ile sulama yapmayı düşünüyorum. Kaolin kili ise aşırı sıcaklardan ve meyva vermeye başladığında zararlılardan koruyacaktır. Geçen sene yaşadığımız aşırı sıcak havaları ve küresel ısınmayı hesaba katarsak kaolin kili oldukça yardım edecek sanırım. Özellikle elmaları ön tarafda bütün gün güneş gören kısma ekeceğim için ekstra koruma şart. Bir de ek bir koruma olarak meyva sineği için hazırladığım kapanlar olacak. Böylece kurtsuz meyva yiyebileceğiz. Ayrıca bayan çoraplarını keserek hazırladığım elma keselerini de her elmaya geçirip bağlayarak koruma sağlıyoruz. Geçen sene bu uygulamayı yaptık ve fiziksel mücadelede başarılı olduk. İnternette elma kesesi satan bir yerde bulduk.

Gelelim yardımcı bitkilere:

Elma, Armut, Ayva

Latin çiçeği (Tropaeolum majus) ağaca tırmanarak hardal kokusu salgılar. Hardal kokusu, meyvalara yumurtlayan ve kurtlanmasına neden olan güveleri uzak tutar. Yabani sarımsak (Allium tuberosum - Chives) yararlı böcekleri çekerken zararlı böcekleri de uzaklaştırıyor.

2-Latin Çiçeği

3 - Yabani Sarımsak

Kayısı

Ispanak kayısı için önerilen yardımcı bitki ve toprağı besliyor. Kayısı altındaki ıspanakları yemek için toplamayın, bırakın yapraklar düşüp bozulsun. Tohuma giderse bırakın tohumlar kayısı altına saçılsın. Fesleğen, solucan otu (Tanacetum vulgare - Tansy) ve asparagus (Asparagus officinalis) ağaçların altında yetiştirilip ağaca yarar sağlanabilir.

4 - Solucan Otu

5 - Fesleğen

6 - Asparagus

7 - Asparagus - Yenen kısmı

Üzüm ve Şerbetçi Otu

Sarmaşıkların genel yardımcı bitkisi zufa otu (Hyssopus officinalis). Bulabildiğim tek yardımcı bitki bu. Ayrıca alternatif tıpta kullanılan bir bitki olduğu için iki amaçlı kullanımı beni cezbetti. Ebay’den tohumunu aldım.

8 - Zufa Otu

9 - Zufa otu

Nitrojen sağlamak için yeşil gübre olarak kışın ağaçların dibine bakla ekilip boyları 20cm olduğunda toprağa karıştırılır. Malç olarak bezelye sarmaşığı kullanılabilir. Ağaç meyva tutunca portakal ve muz kabukları yakılarak kömür haline getirilir ve ağacın altına serpilerek potasyum ihtiyacı karşılanır.
Kadife (Tagetes patula) ve aynısafa çiçeği (Calendula officinalis) gibi çiçekli bitkiler ise arı ve polenleme yapan böcekleri çeker. Papatya da işe yarıyor deniyor.

10 - Aynısafa çiçeği

11 - Kadife Çiçeği

Comfrey (Symphytum officinale) ise her meyva ağacının altında olması gereken bir bitki. Yaprakları toprağa düşüp malç olduğunda mineral olarak toprağı besler. Fazla yapraklar kova içinde suya basılırsa bir süre sonra besleyici sıvı gübre elde edilir (berbat kokar ama ağaçlar için iyi). Comfrey, kazık kök sistemi ile topraktaki mineralleri çeker ve bunu ağacın kullanabileceği duruma getirir. Ayrıca arılar içinde bir nektar kaynağı.

12 – Comfrey bitkisi

İyi bozulmuş kompost ve solucan kompostunu birleştirip kışın toprağı takviye etmek için kullanıyorum. Arada bir de elimdeki gübrelerden kışın, bahar başı ve meyveler görünürken veriyorum.

Bir de çatıdan inen yağmur suyu borusunu dışarı alıp yağmur suyunu setlerde akıtarak toprağa nüfus etmesini sağlayacağım. Direk elmaların dibine vermiyorum, çok fazla gelip kökleri çürütebilir. Çukurlar kil olduğu için suyu uzun süre tutabilir ve ağaç için tehlike yaratır. Etrafındaki toprak sürekli ıslak olsa yeter. Tabii ki geriye kalan tüm çıplak toprak malç ile örtülecek. Malçlama, fazla buharlaşmayı önlemek ve malçdan gelecek besinlerin toprağı beslemesi için yapılıyor.

13 - Dibi malçlanmış ağaç

Evde Bira Yapımı

2014-04-04T04:31:00.001-07:00

Herhalde yazdığım tarifler içerisinde en uzun ve en fazla dikkati gerektirecek tarif bu oluyor. Bira yapımı çok uzun gibi gözükse de bir kere yapmaya başladığınızda hem ucuza artizan bira üretmiş olacaksınız hem de detaylı adımları kavrayarak eliniz çabuklaşacaktır. Bira yapımında en önemli üç şey hazırlık, hijyen ve not tutmadır.

Hazırlık konusunda aşağıda verdiğim bilgileri okuyarak ve iyice sindirerek çalışmanızı tamamlayın.

Hijyen ve sterilizasyon, kaynar su, çamaşır suyu çözeltisi, iodophor çözeltisi gibi sıvılarla sağlanıyor.

Not tutma işi de adımları ne kadar ayrıntılı uyguladığınıza bağlı.

Evde bira yapmak çok fazla ekipman ve malzeme gerektirdiği için herkesin uğraşabileceği bir hobi değil. Evde peynir yapıyorsanız ve diğer fermante içecekleri hazırlıyorsanız ekipmanın büyük bir kısmı elinizde mevcut demektir. Fakat kullanılacak bir kaç malzemenin yurt dışından temin edilmesi gerekebilir. Özellikle şerbetçi otu granülleri, malt ve mayanın yurt dışından alınması gerekiyor. Gönül isterdi ki bu ürünler Türkiye’de de bulunsun.

Tarifin tamamını iyice okuyup sindirmenizi ve gerekli ekipman ve malzemeyi temin ettikten sorna denemenizi salık veririm. Planlama aşamasında ne kadar ince eleyip sık dokursanız başarıya ulaşmanız da o kadar kolay olacaktır.

Tarifin ayrıntılı ve uzun olması gözünüzü korkutmasın. Hakkında bir dolu kitap yazılabilecek ve pek çok metodu olan bir iş bira yapımı. Burada anlattığım yöntem ise ecnebilerin BIAB (Brew In A Bag) yani torbada bira yapım metodudur. İlk defa tamamı tahıllı bira yapacak kişiler bu yöntem ile ödüllü biralar yapmışlardır.

Ekipman olarak ihtiyacımız olan şeyler:

Çamaşır suyu
15 litrelik çelik kazan
Uzunca bir kepçe
Termometre
Çorba kaşığı
1 litrelik cam ölçü kabı
Ufak Cam kavanoz
15 litrelik cam veya Plastik bidon, hava geçirmeyen kapağı olması şart.
Hava kilidi, tek yönlü sübap yapımını anlatacağım.
Boş ve steril bira şişeleri
Yeni kapaklar ve kapaklama aleti

Listenin ilk yedi elemanı zaten peynir yapımından dolayı elinizde mevcut. BPA içermeyen plastik su damacanası veya kova fermante işimizi görecektir. Yanlız kapağının hava geçirmediğine emin olun. Daha sonra bu kapağa bir boruyu silikon ile monte edip su dolu küçük bir pet şişeye daldıracağız. Buda sizin hava kilidiniz yada tek yönlü sübapınız olacak. Fermante sırasında bidonda oluşacak gazlar dışarı atılırken içeriye oksijen görmesi önlenecektir.

Basit hava kilidi

Gelelim gerekli malzemeye.

Malt

2 kilo kabuklu arpayı geniş bir tepsi veya plastik kutuya koyun ve üzerini geçmeyecek kadar su ekleyin. Oda sıcaklığında bekletip filizlenmesini sağlayın. Her gün suyunu değiştirip süzün. Filizlendikten sonra suyunu süzüp havadar bir ortamda kurutun. Düşük ısılı fırında yaklaşık 52°C sıcaklıkta karıştırarak kavurun. Bu kavurma esnasında hafif sarılaşınca işimiz tamamdır. Tamamı ile kurumuş ve kavrulmuş arpa, taş değirmende öğütülerek un haline getirilir.

Malt yapılmış çeşitli arpalar

Malt arpa, buğday, çavdar, pirinç, yulaf gibi tahılların önce su dolu kaplarda filizlendirilmesi ve filizlerin 1 cm olduğu zaman sıcak hava ile kurutulması, ezilmesi ve istenilen derecede kavrulması ile elde edilir. Filizlendirme işlemi tahıl içindeki nişastanın şekere dönüşebilmesi için gerekli enzimleri ortaya çıkarır ve bu şekerler fermante sırasında alkole dönüştürülür.

Bira yapımında çoğunlukla arpa kullanılır. Malt biçimindeki arpayı Ebay veya başka sitelerden kuru halde satın alabilirsiniz. Ya da malt extract dedikleri koyu bal gibi bir şurup olan ve bira yapımı için kullanılan konserve kutulardan da alabilirsiniz. Filizlendirme zahmetine girmek istemiyorsanız Ebay’de “unhopped malted barley” olarak aratırsanız pek çok ürün bulacaksınız fakat posta masrafı pahallıya gelebilir.

Arpanın çok çeşitleri olduğu gibi farklı malzeme ile farklı aroma ve renklerinde yakalanması mümkün. Ebay’den bakarsanız pek çok çeşit bira için farklı maltlar olduğunu göreceksiniz. Aroma verici malt olarak Carapils, Carared, Carafa3 gibi maltlar 50 gramı geçmeyecek biçimde tarife eklenerek farklı biralar yapmak da mümkün.

Şerbetçi Otu Granülleri - Hop

Şerbetçi otu granülleri

İki tür şerbetçi otuna ihtiyacımız var. Biri acılık verecek diğeri se aroma katacak. Bu granüller bir nevi konsantre şeklindedir. O yüzden miktarları bu kadar düşük.

10 gram Simcoe acılık için
7 gram Saaz aroma için

Eğer şerbetçi otu yetiştiriyorsanız 750 gram kadar çiçeği yukarıda yaptığımız ufak poşete koyup kaynama sırasında 10 dakika aralıklarla tadına bakarak kullanabilirsiniz. Eğer acılık ve aroma ağız tadınıza uygun değilse bir 10 dakika daha poşeti suya sokup tutun. Suya daha fazla alfa asitlerin geçmesini sağlamış ve aromayı ayarlamış olacaksınız. Taze şerbetçi otu kullanımında alfa asit oranını bilemediğimiz için 10 dakikalık aralarla tadına bakmanız ve aromanın ağız tadınıza uyduğu anda şerbetçi otlarını sudan çıkartmanız gerekiyor.

Taze şerbetçi otu çiçekleri

Ecnebilerin HOP dediği şerbetçi otu biraya acılığını ve aromasını verir. Çok yıllık bir bitki olan ve her kış tamamı ile ölüp baharda tekrardan dirilen bir bitkidir. Pek çok çeşit şerbetçi otu vardır ve kökleri bölünerek çoğaltılır. Tohumdan da üretilebilir fakat aynı karakteristiğe sahip olmayacağından önerilmez. Efes Pilsen’in 6 adet patentli şerbetçi otu olduğunu biliyor muydunuz? 70’den fazla çeşidi bulunan şerbetçi otu içindeki Farnesene, Caryophyllene, Humulene, Myrcene gibi aromatik esanslar ve Cohumulone ismindeki alfa asidini barındırır. Bunların birbirine oranları türden türe fark gösterir ve farklı biralarda kullanılırlar.

İnternette granül halinde bulunabilen şerbetçi otu, kaynatmanın sonlarına doğru eklenir ve belli bir zaman kaynatıldıktan sonra çıkartılır. Aksi takdirde bira çok fazla acı olabilir.

Bazı hoplar acılık vermek için bazıları ise aroma için kullanılır. Eğer köklerinden elde edebilirseniz yetiştirmenizi tavsiye ederim. Sadece bira için değil, kayısı ve üzüm kurutmada, ekmek mayası hazırlamada, bağzı içeceklerin hazırlanmasında kullanılır.

Maya

Maya bira için en önemli unsurdur. Ne yapın edin, internetten gerçek bira mayası bulmaya çalışın. Kuru ekmek mayasını andıran bu mayalar aynı familyadan geliyor fakat alkol toleransları yüksek olduğu için alkollü içecek yapımında daha iyi sonuç veriyorlar. Aşağıda ismini verdiğim maya iyi sonuç veriyor. Ucuz olduğu için bir kaç paket almanızda yarar var. Ebay’den alabilirsiniz. “Lallemand Danstar WINDSOR Ale Yeast” olarak aratın ve bir kaç paket alın.

Bira mayası

Filtre yada damacana suyu kullanmanızı öneririm. Çeşme suyundaki klor ve diğer kimyasallar biranın tadına çok fazla etki ediyor. Ben RO suyu kullanıyorum. Kaynatılmış yağmur suyu da en iyi su olarak evde bira yapanlar tarafından tercih ediliyor.

Biranın Yapım Aşamaları

Wort

Wort arpa maltından kaynatılarak elde edilen, tahıldaki şekerin ayrıştırılmış halidir. Koyu renkli bal görünümündeki bu sıvı, maltın bir torbada kaynatılarak süzülmesinden elde edilir. Wort daha sonra maya tarafından biraya dönüştürülecek sıvı arpa şekeridir.

Tül Poşet

Burada ihtiyacımız olan ekstra bir malzeme ise %100 polyester tül perde malzemesi ile yapacağımız devasa çay poşetidir. Bu tül çok sık gözenekli ve kesinlikle polyester olması gereken bir tüldür. Perde malzemesi satan yerlerden temin edebilirsiniz. 3 metre civarı işimizi görecektir. Bir de bunun küçüğü şerbetçi otu granülleri için kullanılacak. Dikişteki kabiliyetinizi göstermek için bulunmaz fırsat.

Poşetin Yapımı için

Önce tülü düz bir zemine yayın.

Ortasına kazanı yerleştirin.

Tülün kenarlarından toplayarak bohça yapın, kazan içerde kalacak.

Kalınca bir ipi büzme ipi olarak kazanın kenarına döşeyin. İp kazanın çevresinden daha uzun olmalıdır.

Tülü geriye katlayın böylece ip içerde kalmış olacak.

Katlanan yerlerden bir teğel atın. Daha sonra dikiş makinasında geçerken bu kılavuz olacaktır.

Dikiş makinasında bir kaç tur dikin. Sağlam olması çok önemli.

Fazlalıkları kesin.

Böylece elimizde altında hiç dikiş bulunmayan yekpare bir poşet olmuş oldu. Bu poşeti iyice yıkayıp kirlerden arındırın ve sterilize etmek için çamaşır suyuna yatırın. Poşetin yekpare dikişsiz olması önemli. Arpa ile ağırlık bindiğinde ayrılmayacak biçimde tasarlanması şart. Yoksa patladıktan sonra temizliği çok uzun sürüyor. Bu yüzden bir kaç tur dikmek sağlamlığı arttıracaktır.

Malt torbası

10 litre suyu ocağa alıp ısıtmaya başlayın. Termometrenizi yerleştirip 72°C’ye gelene kadar ısıtın. Ocağı kapatın.

Su ısınınca steril tül poşetinizi suyun için daldırıp kenarlardan kazana tutturun.

Toz halindeki maltı poşetin içine yavaş yavaş boşaltırken bir yandan da kepçe ile karıştırın ki topaklanma yapmasın. Tüm malt boşaltıldıktan sonra 2 dakika karıştırmaya devam edin. Eklenen malt oda sıcaklığında olduğu için karışımın sıcaklığı şu anda 67°C olmalı. Az veya fazlaysa ısıtarak yada soğuk steril su ekleyerek ayarlayın. Kazanın kapağını kapatın.

Şimdi suyun sıcaklığını 1 saat boyunca 67°C’de tutacak biçimde ister sıcak su dolu lavabo ister havlularla sararak bekletin. 1 saat sonunda sıcaklık 63°C altına düşmemelidir. Bu işlem protein, şeker ve enzimlerin suya geçmesi için gerekli.

1 saat sonunda poşetin ipini çekerek sudan çıkartın ve kazanın üstüne asarak süzülmesini sağlayın. Steril bir eldiven giyerek torbayı yavaşça sıkın. Torbada kalan posayı bahçeye gübre olarak atabilir, tavşanınıza yedirebilir veya atlarınıza verebilirsiniz.

Kaynatma

Tüm su süzüldükten sonra kazanı tekrar ocağa alın ve kaynatmaya geçin. Kaynama sırasında yüzeyde oluşacak köpüğü temizleyin.

Şerbetçi otu granüllerini poşetle kaynayan karışıma ekleyin.

Simcoe granülleri yaklaşık 40 dakika kaynayan karışımda bekletilecek. Arada bir tadına bakarak acılığına karar verin. Acılık yeterli olduğunda Simcoe poşetini çıkarın ve temizleyin.

Daha sonra Saaz granülleri aynı poşetle kaynayan karışıma eklenir. 15 dakika sonra Saaz gerekli aromayı verecek tir. Tekrar tadına bakıp kararınızı verin. Şerbetçi otu granüllerini daha uzun sürelerde de karışımda tutabilirsiniz. En sonunda granül poşetini çıkartın.

Şerbetçi otu torbası

Eğer taze şerbetçi otu çiçeği kullanıyorsanız torbanın içinde malt suyuna daldırın. 10 dakikalık aralıklarla tadına bakarak aromasına karar verin. Tahmini 45 dakika kaynaması gerekiyor. Kullandığınız şerbetçi otu çiçeğine göre bu süre değişebilir.

Elimizdeki çiçekli malt suyu biranın temelidir. Maya ile karışınca fermanteye başlayacaktır.

Ocağı kapadıktan sonra kazanın ağzına streç film gerin ve kapağını kapatın. Serin bir yerde sabaha kadar soğuması gerek. Ya da sıcaklığı 20°C’ye gelene kadar bekleyin. Bu arada kazanın ağzı kapalı olmalı. İçine toz vesaire kaçmamalı ve steril kalmalıdır.

Maya hazırlığı

Mayaları internetten aldığınız ve yolda çeşitli sıcaklıklara maruz kaldığı için hayatta olup olmadığını anlamamız gerekiyor. 250ml kaynatılıp 35°C’ye soğutulmuş suyu steril kavanoza boşaltın. Maya poşetini steril makasla keserek açın ve suyun içine boşaltın. Hafifçe karıştırıp üstünü streç filmle örtün ve 15 dakika bekleyin. Daha sonra 75ml su ve 1 çay kaşığı şekeri kaynatıp soğutun ve maya karışımına ekleyin. Üzerini tekrar streç film ile örtün ve yarım saat güneş görmeyen bir yerde bekletin. Yarım saat sonra köpüklenip kabarmaya başlamışsa hayatta demektir. Eğer kavanozun dibine çökmüş tortu varsa ve köpüklenme olmadıysa ölü demektir. İkinci bir poşet açıp tekrar aynı işlemleri deneyin.

Maya testi

Fermantasyon

15 Litrelik temiz ve steril cam damacana, plastik kova veya bidona mayayı dökün. Üzerine yukarıdan sıçratarak soğumuş arpa suyunu dökün. Bu dökme esnasında karışım oksijen alacaktır. Bu yüzden yukarıdan hızlıca ve sıçratarak dökmeniz önemli. Artık arpa suyu maya ile buluşmuştur. Bu işlemden sonra ikisinin kaynaşabilmesi için 2 hafta boyunca 18°C ile 21°C arasında bir sıcaklıkta durması gerekiyor. Bidonu doldurur doldurmaz hava kilidini takın. Bu aşamadan sonra bidon hiç bir şekilde hava almamalıdır. Sadece içinde oluşacak gazlar dışarı çıkmalıdır. 2 hafta boyunca bidonu sarsmayın.

Bidonu fazla doldurursanı, hava kilidinden taşmalara sebep olabilir. Etrafı batırabilir. Tepede en az 15cm boş yer olmalıdır.

2 Hafta boyunca bidonun 21°C sıcaklıkta tutulması bu işin püf noktası. Sıcaklığın az veya çok olması biranızın tadını olumsuz yönde etkileyecektir. Bu iş içinde harici termostat ile ısısı ayarlanmış buzdolabı şart.

Hava kilidi takıldıktan 24 saat sonra fokurdamaya başlar. 4 gün boyunca fokurdamaya devam edebilir ve fokurdama kesilir. Hemen hemen tüm malt şekeri maya tarafından sindirilmiştir ve fermantasyon halen daha devam etmektedir. Bu fermantasyon 2 hafta sürer. Bidonun dibinde ölü maya hücreleri birikmeye başlar. Bu tortuyu bozmayın.

Şişeleme

Geldik bu işin ikinci can alıcı noktasına. Öncelikle belirtmek isterim ki vereceğim şeker miktarına harfiyen uyun. Yoksa şişe patlamaları olabilir ve hiç hoş bir şey değil. Hele ki yakınlarınızda patlarsa feci kazalara neden olabilir.

Diğer bir konu da şişelerin ve kapakların 1/10 çamaşır suyu çözeltisinde bekletilerek steril hale getirilmeleri içlerinde tortu pislik kalmaması ve durulanmadan kullanılmaları. Bira yapımında kontaminasyon çok fazla olan bir şey, sağlığımıza zararı çok fazla olmasa da biranın aromasını ve kokusunu bozacak ve iyi olacak bir birayı berbat edecektir. Emeklerimizin boşa gitmesi de cabası.

Kullanıma hazır şişe kapakları

50 gram beyaz şeker 21°C’deki fermante olmuş yaklaşık 10 litrelik biraya önceden kaynatılarak eritilmiş halde eklenir ve hızlıca şişelemeye geçilir.

Şekerli suyu hazırlamak için 500ml filtre su ve 50 gram şekeri kaynatıp soğutun. Sıcaklığı 21°C civarına gelince boş, temiz ve steril bir kovaya dökülür. Daha sonra fermantesi devam eden bira kovası çıkartılır ve bir boru yardımı ile sifonlanarak şekerli kovaya aktarılır. Bu aktarma sırasında boruyu bira seviyesinin altında tutarak gereksiz oksijen karışımı en aza indirilmeli. Ayrıca ilk fermantasyon kovasındaki tortu bozulmadan sifonlama yapılması gerekiyor. İkinci bidonda sifonlarken oluşan dönme sırasında şekerli su ile bira iyice karışır.

Şişelere kapak takmak için kullanılan alet

Bira şişeleri kahverengi olmalı ve dolumdan sonra ışık görmeyen yerde beklemeli. Kapaklar ve kapaklama sırasında kullanılacak alet Ebay’den alınabilir. Kapakların dolumdan evvel 1/10 çamaşır suyunda bekletilmeleri steril omasını sağlayacaktır.

Cam bira şişeleri

Şişelemeden sonra oda sıcaklığında 2 hafta süreyle tutun. 2 hafta içinde şişeler gazlanacaktır. Kalan maya eklediğimiz şekeri sindirerek karbondiyoksit üretir ve şişeyi basınçlı hale getirir. 2 hafta sonra şişeler buzdolabında iyice soğutularak tüketilir. Şişeden bardağa dökerken şişe dibindeki maya tortusunu bozmamaya özen gösterin.

Elma Rakısı (Cider)

2014-02-11T03:37:00.000-08:00

Elma rakısı (cider) geleneksel olarak sonbahar da elmaların olgunlaştığı zaman yapılır, kış ayları boyunca olgunlaştırılır ve İlkbaharda da içilir.

İyi bir elma rakısı için tatlı ve ekşi elmaların karışımı kullanılır ve suyu çıkartılır. Ayrıca %10 kadar armut suyu koyulur ki elma rakısı tatlı olsun. Armutda ki şekerlerden bazıları fermante olmadığı için tercih ediliyor.

Elma bulamıyorsanız marketlerde satılan, katkısız, ekstra şeker eklenmemiş, koruma maddeleri barındırmayan elma sularını deneyebilirsiniz. Bu durumda litre başına 100g taze bal katarak tatlandırabilirsiniz.

Taze elma kabuklarında bulunan Tannin maddesi de elma rakısına ayrı bir özellik verir. Genelde hazır elma sularında Tannin pek bulunmaz, o yüzden 500ml kaynar suya 3 poşet siyah çay atarak demleyin ve 10 litrelik elma rakısına ekleyin. Gerekli Tannin bu şekilde sağlanacaktır.

Çay yerine şerbetçi otu da deneyebilirsiniz. 500ml kaynar suya 1 avuç şerbetçi otu atın ve 20 dakika demleyin. Suyunu süzerek elma rakısına ekleyin. Eğer yurt dışından hop getirtebilirseniz, 25 gram Cascade 1 litre su da 10 dakika kaynatılır ve süzülerek elma rakısına eklenir. Değişik bir tad olacaktır ama kullananlar güzel sonuçlar aldığını belirtmektedir.

Tarifimiz:

1.       9 litre taze elma suyu
2.       1 litre taze armut suyu
3.       500ml demlenmiş koyu çay
4.       1 limon veya turuncun rendelenmiş kabukları ve suyu
5.       1 avuç yaban mersini
6.       1 avuç kiraz, çekirdekleri çıkmış
7.       1 avuç kuru üzüm
8.       4 çay kaşığı kuru Ekmek mayası

Kullandığınız hiç bir malzeme de böcek ilacı kalıntısı veya koruyucu maddeler kullanılmadığını bilmeniz önemlidir. Zira yapmaya çalıştığımız şey, maya bakterilerinin büyümesini sağlayacak ortamı oluşturmak. Aldığınız her malzeme organik ise korkunuz olmasın.

Malik veya Tartarik asit, şişeleme aşamasına geçmeden evvel elma rakısının ağızda bıraktığı hisse göre eklenerek dengelenir. Çok önemli bir adım değil ancak yıllarca elma rakısı yapmış kişiler bu değişikliklerin farkına varabilir. Asitler azar azar eklenerek ağızda bıraktığı hisse göre ayarlanır. Olgunlaşma döneminde de asitlerin yoğunluğu çoğalacaktır.

Yaban mersini ve kiraz derin dondurucuda donmuş olmalıdır. Bu donma sırasında hücre yapısı parçalanan meyvalar daha iyi püre haline gelip fermante aşamasında aromaya daha fazla katkıda bulunmaktadır. Bu yüzden Yaz başında kiraz mevsiminde bir miktar ayırıp dondurun ki sonradan kullanabilesiniz.

Kuru üzüm bir nevi maya besinidir. Çok gerekli olmamakla beraber geleneksel olarak maya bakterilerini barındırması yüzünden fermante işlemine de etkili olmaktadır. Üzümler bir müddet sonra şişerek yüzeye çıkar ve fermantasyonun ilerleyen safalarında dibe çöker.

Tüm malzeme tek yönlü sübap barındıran bir bidonda karıştırılır. Bidonun ve içine girecek kepçenin steril olması çok önemlidir. Çamaşır suyu ile yıkayarak steril hale getirin ve akabinde hemen kullanın.

Maya olarak ekmek mayası kullanılabilir fakat yüksek alkol derecelerinde iyi çalışmayabilir. Organik elmaların kabuğunda maya bakterileri mevcuttur ve bazen biraz beklemiş elmaları yerken çekirdek kısmından dışarı doğru hafif mayhoş bir tad aldığını görürüz. İşte bu elma sizin starter kültürünüz olacaktır. Doğal fermantasyon her zaman iyi sonuçlar vermeyebilir ama denemekte yarar var.

Yurt dışından maya kültürü alma şansınız varsa, önerilen mayalar:

1.       Yarım doz Lalvin 71B ve yarım doz CRU-005
2.       Lalvin ICV D47
3.       US-05
4.       Mangrove Jacks Cider yeast

Tüm malzeme bidonda karıştırıldıktan sonra hava almayacak biçimde kapatılır ve tek yönlü sübap takılarak 4 hafta boyunca 20 derecelik ısıda fermantasyona bırakılır. İlk günler köpük yapan bidon sonraki günlerde sübapdan fokurdamaya başlar. 4 hafta sonunda çok fazla hareket gözlenmez. Bidonun en az 15 litrelik olması köpüklenme zamanlarında iyi olacaktır.

4 hafta sonunda ister bidonu buzdolabına koyarak, ister şişeleyerek soğutun. Ne kadar uzun durursa o kadar iyi yıllanır ve aroması gelişir.

SUNUM

Kimisi elma rakısını hafif tatlı sever, kimisi ise tatlı olmasın sadece elma aromasını hissedeyim der. Benim verdiğim tarif içindeki armut suyundan dolayı hafif tatlı olacaktır.

Tatlandırmak için konsantre meyve şerbetleri ile servis yapılabilir. Eğer karışık şerbet bulursanız (çilek, yaban mersini, kiraz vb gibi) çok daha iyi olur.

Süperorganizma - Arı Kolonisi

2013-12-19T02:38:00.001-08:00

Arı kolonisi sadece arılardan oluşan bir koloni değildir. Bu ekolojik sistemin içinde gözle görülen ve görülmeyen pek çok canlı birbirlerinden yararlanarak yaşarlar.

Bir araştırmaya göre arı kolonisinde 170 farklı akar (mite) tesbit edilmiş.

Başka bir araştırmaya göre 8000 adet tek hücreli canlılar, mantarlar ve maya bakterisi vardır.

Tabii ki varroa, hamam böcekleri, fare, mum güvesi, kulağa kaçan böceği, örümcekler, yalancı akrep ve karıncalar da bu denklemin içindedir.

Bir yerde yiyecek olduğunda o yerde çeşitli canlıların olması ne kadar doğal değil mi, hele ki bu yiyecek bal gibi tatlı bir şey olsun.

Yukarıda yazdığım böceklerden hamam böceği, varroa, mum güvesi ve fareyi eminim hiç bir arıcı kovanında istemez.

Hamam böceği kışın bırakılan yemliklere gelebilir. Zamanında ve yeterli besleme (ki benim yaptığım bir şey değil) ve yemliklerin kaldırılması ile hamam böceğinden kurtulabilirsiniz.

Mum güvesi, koloninin gücüne ve kışa doğru daraltılan girişler ile kontrol edilebilir.

resim www.butternutvalleyfarm.com sitesinden

Fare de aynı şekilde daraltılan girişler ile kontrol edilir.

Yaptığımız ilaçlama işlemlerini bir gözden geçirelim. Yapılan ilaçlama sonucu kovandaki canlılardan ne kadarı ortadan kalkıyor? Bu canlıların kovan eko sistemi içerisinde ne gibi hizmetleri var?

Şöyle bir örnek vereyim. Patateslerimin yapraklarını bir şey yiyordu. Aramama rağmen ne olduğunu bulamadım. Bastım piretrum ilacını, tabii ki bu ilaç zararlılar ile beraber uğur böceklerini ve diğer yararlı canlıları da ortadan kaldırdı. Bir süre iyi gitti patatesler fakat sonradan yaprakları yiyen şey geri geldi. Uğur böceklerinin yokluğunda tüm yaprakları yediler.

İlaçlama sanki bir yarabandı gibi problemi kökünden çözmek yerine geçici bir ferahlama sağlıyor. Aslında problemin çözüme de ihtiyacı yok belki de. Bir denge bulmak söz konusu olan. Varroa ile yaşayan koloniler var. İlaçlanmadan yaşayan koloniler var. Belli bir kaç kurala göre kovanlar doğala yakın bakılarak pek çok problemin üstesinden gelmek veya bir denge yakalayıp problemi problem olmaktan çıkartmak, sürdürülebilirlik açısından çok daha önemli. Ayrıca harcanacak paranın, zamanın ve çevre kirliliğinin de önüne geçilmiş olur.

Kuvvetli, rahatca kendi balı ile kışlamış, peteklerini kendi örmüş koloni, izolasyonu iyi bir kovanda oldukça mutlu yaşar. Mutlu ve kuvetli bir koloninin bağışıklık sistemi de kuvvetli olur ve hastalıklarla başa çıkması daha kolaydır.

Kovandaki ilaçlamanın bir de gözle görülmeyen etkileri var ki bunun sonuçları daha fazla hüsrana neden oluyor. Bir çoğunun farkına varmıyoruz. Örneğin bu ilaçlardan en az zararlı olanı Oksalik asit. Yapılan araştırmalarda Oksalik asitin bile ana arının yumurtlama hızına ve kuluçka gelişimine etkisi kanıtlanmış. Öldürdüğü pek çok iyi bakteri de var ki çıkan balın kalitesi ile doğru orantılı bu bakteriler.

Eğer bir sistemin devam etmesini istiyorsak elimizi eteğimizi bu sistemden çekmek zorundayız. Lakin insanoğlu işin içine karışınca bozulmayan sistem yok gibi. Müdaheleyi en aza indirgeyip bazı basit kuralları uyguladıktan sonra balımızı afiyetle yıllarca yeriz. Siz yeter ki arıyı düşünün, balı değil. O zaman bazı şeyler değişmeye başlayacaktır.

Sürdürülebilir Arıcılık için ne yapmamız gerekir

2013-11-20T15:06:00.001-08:00

Daha önce sürdürülebilir arıcılık hakkında yazdığım yazıların çok uzun olduğunu düşünenler çıkmıştı. Bir kaç maddede size bu işin aslında ne kadar kolay olacağını anlatmak isterim.

Sanıyoruz ki bu iş çok zor yada çok fazla zaman ve para gerektiriyor. Bazı problemlerin aslında çok basit çözümleri var fakat gözümüz o kadar bulandırılmış ki, gerçeği görmek bizim için çok zor hale gelmiş. Gözünüzü açın artık.

İlaçlamayı kesin
Sürdürülebilir bir sistemin gelişip devam etmesi ancak dışarıdan yapılan müdahelenin kesilmesi ile olur. Kovanlarınız da yapılan tüm ilaçlamayı kesin. Tabii ki yıllardan beri ilaçlarla ayakta duran arılar ölecektir. Onların zaten yaşamamaları gerekiyordu. Hayatta kalan kolonilerden bölerek çoğaltarak tekrar arılığınızı ayağa kaldırabilirsiniz ve uzun vadede bu size daha fazla yarar.

2- Temiz balmumu kullanın
Temel petek üreticilerinden aldığınız temel petekler acaba ne kadar antibiyotik ve böcek ilacı bulunduruyor? Kolonilerinize iyilikten fazla kötülük mü ediyorsunuz acaba? Temiz balmumu bulmak kolay değil ama illaki kullanacaksanız arayıp bulmanız gerekiyor.

3- Doğal petek kullanın
Arıların petek boyutlarını kendi ihtiyaçlarına göre belirlediğini biliyoruz. Şimdiki ticari arıların aslında normalden daha büyük olduğunu ve kullandığımız temel petek ile bu konuda onlara daha büyük zarar verdiğimizi görüyorsunuz. Arı kendi peteğini örer. İster erkek arı peteği örer, ister işçi arı peteği. Bizim bunu değiştirmemiz koloninin dengelerini alt üst eder. Doğal peteğe başladığımız da arılar da hem kendi orjinal boyutlarına geri döner, hemde ilaçlarla, antibiyotiklerle yüklü peteklerden kurtulur. Doğal petek varroa için de bir çözümdür.

4- Doğal yiyecek kullanın
Arı bal ve polen yer. Soya fasülyesi proteini ve şekerli su arıya sürekli McDonald’s yedirmek gibi bir şeydir. McDonald’s yiyen arıdan ancak çakma bal çıkar. Hasat zamanında arıya kış için yeterli bal bırakmıyorsanız terbiyesizliğin dik alasını yapıyorsunuz demektir. Arı bütün ilkbahar ve yaz sezonunda çalışıyor. Kendi yiyemeyeceği balı kış zamanında diğer arıların tüketebilmesi için depoluyor. Siz bunu çalmakla yetinmeyip birde üstüne soya proteini ve şekerli su veriyorsunuz ve sonra arıcıyım diye geçiniyorsunuz. Oldu mu?

Ancak yukarıda anlatılanlar yapılırsa arı kolonisi hayatını sürdürebilir ve yediğimiz bal doğal ve besleyici nitelikleri tam olarak üretilir. Yoksa kilolarca çakma bal yesek bile hiç bir işe yaramaz.

İşte bu kadar basit sevgili okuyucu.

Arı larvalarından yoğurt mayası

2013-11-05T03:53:00.001-08:00

Karınca ve arı aynı sosyal düzen içerisinde yaşayan böceklerdir. Yuvalarının temiz ve kötü bakterilerden arınmış olması, havasının nem ve sıcaklığının sabit olması, yiyeceklerini bahar ve yaz aylarında toplayıp kışın rahat etmeleri ortak özellikleridir. Nem ve sıcaklık sabit iken (34 derece sıcaklık, %80 civarı nem) ve dışarıdan bir sürü yiyecek yuvaya girerken bu yiyecekler neden bozulmuyor? Sebebi laktik asit ve yardımcı küf bakterileri. Bunların hepsi yararlı bakteriler. Laktik asit bakterileri ürettikleri laktik asit ile ortam asiditesini yükseltir. Bu asitli ortam patojenik yani hastalık yapacak bakterilere yaşama ortamı bırakmaz. Çoğu üreyemez ve beslenemedikleri için ölürler. Bu arada laktik asit bakterileri ortama hakim olur. Bazı küf bakterileri ise ortamda simbiyotik olarak yaşar. Simbiyotik demek, bir cins bakterinin ürettiğini diğer cins bakteri besin olarak kullanıyor demektir.

Bir araştırmaya göre arı kovanında 8000'i aşkın yararlı bakteri bulunmaktadır. Karınca yuvası hakkında bu tür bir araştırmaya rastlamadım ama onda da envayi çeşit bakteri mevcut.

İnsan sağlığı ve sindirimin kaliteli olması için (kaliteden kastım yediğimiz yiyeceklerde ki tüm besinin (vitaminler, mineraller, amino asitler vs) sindirim sisteminden vücudumuza geçmesi) laktik asit bakterileri ve arkadaşlarının rolü çok büyük. Bugün gluten proteinini sindiremeyen kişiler varsa, bu, yedikleri buğdayın tamamen ticari ve hızlı üretilen bir buğday olmasındandır. Hızlı üretilmiş buğday bir de ithalatı sırasında gamma ışınları ile steril hale getiriliyor ve içindeki tüm bakteriler ölüyor. Eskiden silolarda paketlenmeyi bekleyen buğdaylar çeşitli maya ve küf bakterileri ile hafif fermante olurlardı. Buda sindirime yarardı çünkü glutenin önceden silolarda parçalanması sindirimini kolaylaştırıyor. Bu yüzden aldığınız her yiyeceğin hem lokal bölgelerden (ithal olmayacak) hemde organik veya en azından kimyasal ilaç ve gübre kullanılmamış tarlalardan gelmesine dikkat etmek gerek.

Bu ön bilgilerden sonra gelelim yoğurt mayasının arı larvası ve karınca toprağı yada yumurtası ile yapımına.

1 çay kaşığı kadar karınca yumurtası, yada yuvasının etrafındaki kumlardan alın yada
1 çay kaşığı kadar arı larvası, arı sütü ile beraber toplanır.

1 çay bardağı süt yaklaşık 40 derecede ısıtılır (termometre şart)
Gene 40 derecede suyun içine bu bardak yerleştirilir.

İçine yukarıda ki maya malzemelerinden biri koyulur. İsterseniz toprağı steril bir tülbent parçasına bohça yapabilirsiniz.
Üstü kapatılır ve beklenir.

Her maya malzemesinin bakteri faunası ve yoğunluğu farklı olacağından sütün kesilme zamanını tam olarak veremiyorum. 4 saat sonra kontrol ederek kesilmiş mi bakın. Kesilmediyse biraz daha bekleyin.

Şimdi elimizde ilk nesil bir maya var. Topraksız, yumurtasız ve larvasız olan orta kısmından bir numune alın. Bu numunenin yarısını buzlukta, steril bir kapta dondurun ve saklayın. Diğer yarısını bir litre süte ekleyip 40 ila 45 derece arasında mayalayın. Yoğurdun tadına bakıp kararınızı verin. Bir kaç nesil bu şekilde yaptıktan sonra stabil hale gelecektir.

Aşağıdaki resimler son denememden elde ettiğim yoğurt mayası.

Zencefilli Gazlı içecek

2013-11-05T03:51:00.001-08:00

Fermante içecek hazırlarken gazlı olabilmesi için Kola veya diğer kapaklı pet şişelerini kullanıyoruz. Bu şişeleri atmayın ve yıkayıp kuruttuktan sonra ağzı kapalı olarak saklayın.

Daha önce yaptığınız zencefil kültüründen 250 ml ayırın

1 litrelik kola şişesine bu kültürü koyun, üstüne
80ml çiğ bal,
100g taze veya kuru toz zencefil,
2 çorba kaşığı yeşil çay,
160ml limon suyu,
Tarçın, karanfil ve bir yarım habanero acı biber,
2 çay kaşığı organkik şeker ekleyin ve geriye kalan boşluğu klorsuz su ile doldurun.

Kapağını kapatıp sıcak ve karanlık bir yerde bekletin. Arada bir şişeyi kontrol ederek şişme var mı kontrol edin. Eğer fazla şeker koyarsanız şişe basınçtan patlayabilir yada sızdırabilir.

Kola kadar basınç yapınca (yaklaşık 2 hafta sonra) buzdolabına kaldırın. Soğuduktan sonra afiyetle için.

Mayonez

2013-11-05T03:07:00.000-08:00

Mayonezi evde yapalım da marketlerdeki ne idüğü belirsiz şeyleri yemeyelim diye başladık işe. Yaptığım tariflerin çoğu yenmeyecek gibiydi fakat deneme yanılma ve internet tariflerini karşılaştırarak iyi bir tarif yakaladım.

İlk yaptığım mayonez deneme amaçlı tek yumurta sarısı ve 240ml soğuk sıkma zeytinyağı ileydi. Zeytin yağının aroması çok kuvvetli olduğundan acı bir tad verdi ve çöp tenekesini boyladı.

UYARI: Çiğ yumurta sarısı kullanıldığı için hastalık bulaşma riski yüksek olan mayonezde temiz olduğunu bildiğiniz yumurtaları kullanın ve yumurtaları sabunlu su ile yıkayın. Salmonella tipi hastalıklar genelde kabuktan yayılır ve yıkayarak kurtulmanız mümkün.

İkinci ve sonraki denemelerim de ise sıvı bitkisel yağlardan denedim fakat yağların kalitesi düşük olacak ki pek iyi sonuç alamadım. İyi mayonezin sırrı kullanılan yağda imiş.

En sonunda nedir bu işin sırrı, hangi yağı kullanmak gerekir diye araştırınca, keten tohumu ve üzüm çekirdeği yağlarının hem Omega 3 ve 6 dengesi açısından hem de fazla aromatik olmayan tadlarından dolayı tercih edildiğini öğrendim. Kullanılan yağlar ile mayonezin zararlı bir sos olmaktan çıkıp sağlığa yararlı bir konuma geçtiği görülüyor. Tabii ki yerken de azar azar yemek gerekiyor, tüm kavanozu yerseniz durum değişir.

Ayrıca yer fıstığı, susam ve son yıllarda ünlü olan chia tohumlarının yağları da öneriliyor.

Mısır, ayçiçeği, soya, pamuk tohumu ve canola yağları ise kesinlikle tavsiye edilmiyor. Zaten bu yağların gerçeğini yada GDOsuz olanlarını bulmak neredeyse imkansız. Bu yağları eviniz de barındırmamanızı tavsiye ederim.

Hindistan cevizi yağı, palm ve zeytin yağları da az miktarlarda kullanılabiliyor.

UYARI: Ev yapımı mayonez en fazla 5 gün dayanıyor. Aşağıdaki tarif ise içindeki elma sirkesi ve limon yüzünden 2 hafta dolapta dayanabiliyor. Taze olarak ihtiyaç anında yapılması ve tüketilmesi iyi olur.

Bu malzeme ile yaklaşık 750ml civarında mayonez çıkıyor. İlk seferinde malzemeyi yarı yarıya keserek yapmanız daha iyi olabilir.

Tüm malzeme:

360ml yağ (165ml keten ve 165ml üzüm çekirdeği yağı ve 30ml zeytin yağı)
2 büyük yumurta sarısı

1,5 çorba kaşığı buğday yada mısır nişastası (şekersiz)
120ml su
30ml elma sirkesi
1/2 çorba kaşığı + 1/2 çay kaşığı ince kaya tuzu
1 çay kaşığı hardal tohumu, toz
20ml limon suyu

UYARI: Dolapta tutulan soğuk yağların daha iyi sonuç verdiği herkes tarafından söyleniyor ve deneyimle sabittir. Yağlarınızı dolapta tutun. Ayrıca ışık ile bozulan sıvı yağların koyu renkli şişelerde veya ışık geçirmeyen şişelerde tutulmasına özen gösterin.

1- Aşağıdaki malzemeyi karıştırıp bir kenarda bekletin.

1/2 çay kaşığı tuz
1 çorba kaşığı elma sirkesi
1 çay kaşığı hardal tohumunun tozu

2- Aşağıdaki malzemeyi küçük bir tencerede karıştırın. Fakat altını yakmayın. Yumurta sarısı ve yağlar ile işimiz bitmeye yakın pişireceğiz.

120ml su
30ml elma sirkesi (1 çorba kaşığı eksik, yukarıda kullandık)
1/2 çorba kaşığı tuz

3- Yumurta sarılarını ayırıp genişçe bir kaba alın. 30 saniye elde çırparak hazırlayın.

4- Yağlarınızı karıştırıp her seferinde 1 çay kaşığı olmak üzere yumurta sarısına ekleyin ve çırpmaya devam edin. Koyduğunuz yağ kaybolup karışım parlak bir görüntü elde edene kadar çırpın ve başka yağ eklemeyin. 2 yumurta sarısının 360ml yağı tutabilmesi için yağın çok yavaş eklenmesi ve karışımın iyi çırpılması gerekiyor.

5- Kolunuz ağrımaya başlayıp karışım iyice katılaştıktan sonra ve tüm yağ, yumurta sarısına yedirildikten sonra işimiz yarılandı demektir. Eğer yağı hızlı eklerseniz yumurtanın yağ ile olan etkileşimi gerçekleşmiyor.

6- Yukarıda, tencerede karıştırdığınız malzemenin üstüne buğday veya mısır nişastasını ekleyin ve tel ile nişastayı iyice eritin. Altını açın ve sertleşene kadar ısıtıp karıştırın. Karışım setleştikten sonra altını kapatıp bir miktar soğutun. Eğer nişasta az gelir de sertleşme olmazsa bir çay bardağında soğuk su ile bir miktar daha nişastayı eritip ekleyin. Sonuçta bal kıvamında bir sıvı elde etmemiz gerekiyor.

7- Tercihen bir mikser yardımı ile yağ ve yumurta karışımı çırpılırken tencerede sertleşen karışımı çok yavaş biçimde ekleyin. Yavaş eklenmesi ve karışıma iyice yedirilmesi önemli.

8- İlk karıştırdığınız tuz, sirke ve hardal tohumu tozunu da karışıma azar azar ekleyin. İyice çırparak yedirin. Her eklemeden sonra tad kontrolü yapın ve isteğe göre eklemeye devam edin.

9- Son olarak 20ml limon suyunu karışıma azar azar ekleyin ve çırpmaya devam edin. Limon suyu hem mayoneze aroma katar hem de sirke ile birlikte asiditeyi yükselttiği için koruma görevi görür.

Mayonez bu aşamada hazır. Bir gece oda sıcaklığında bırakarak asitlerin dengelenmesini sağlarsanız ve sonra buzdolabında saklarsanız 2 hafta kadar dayanacaktır. Hemen buzdolabına koyulan ev yapımı mayonez daha hızlı bozuluyor. Bu mayonezin 5 gün yerine 2 hafta dolapta bozulmadan kalabilmesinin sebebi budur.