Atlas Rezydencji

Ojców – Zamek Królewski

Mazurqas — Mon, 09 Jan 2017 16:48:22 +0000

Stan obecny:

ruiny przystosowane do zwiedzania, zachowane resztki murów obronnych, brama wjazdowa, wieża i relikty części mieszkalnych.

Funkcja teraźniejsza:

atrakcja turystyczna.

Zabytki w otoczeniu:

kapliczka na wodzie.

Zwiedzanie:

w budynku bramnym zobaczyć można wystawę dotyczącą historii warowni oraz wystawy czasowe.
Godziny otwarcia:
Od 10 kwietnia do 31 października: od 10:00 do 17:45
kwiecień – maj: ostatnie wejście 17:45
czerwiec – sierpień: ostatnie wejście 16:45
wrzesień – październik: ostatnie wejście 15:45
W niedzielę i święta czynne godzinę dłużej!
Cennik: bilet normalny: 2,50 zł, bilet ulgowy: 1,50 zł

Dojazd:

ruiny znajdują się jakieś 25 kilometrów na północ od Krakowa.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

nie strzeżony, płatny parking pod wzgórzem zamkowym, lub parkingi obok kapliczki na wodzie.

Historia i opis:

Ojcowski zamek murowany wzniesiono dla króla Kazimierza Wielkiego w II połowie XIV wieku, jako część linii obronnej Krakowa. Okres budowy warowni należy umieścić pomiędzy rokiem 1354, kiedy to biskup krakowski przekazał te ziemie na rzecz korony a rokiem 1370, gdy wg źródeł urzędował tu już pierwszy burgrabia – Zaklika de Kozkow z Korzkwi.

Pierwotne założenie zamkowe otoczone murem obwodowym składało się z ośmiobocznej wieży mieszkalno-obronnej postawionej na najwyższej skale wzniesienia, u stóp której umieszczono czworoboczną wieżę bramną. Dom mieszkalny wystawiono naprzeciw wieży, wzdłuż wschodniego członu murów obwodowych. Od zachodu wykonano głęboki rów tworząc cypel odcięty od reszty wzgórza. Do warowni prowadził zwodzony most.
Końcem XIV wieku decyzją Kazimierza Wielkiego w Ojcowie powstało starostwo, zaś pierwszym znanym starostą był Jan z Korzkwi – wnuk Zaklika a następnie dworzanin Hinczka z Rogowa.
W 1404 roku król Władysław Jagiełło zastawił zamek za rzecz Piotra Szfrańca herbu Starykoń. Kolejnymi starostami byli: Jan Mężyk herbu Wadwicz (łaźny królewski), od 1440 roku Mikołaj z Balic, od 1515 roku Jan Boner, od 1588 roku Piotr Myszkowski herbu Jastrzębiec a po nim Aleksander Myszkowski.
Początkiem XVII wieku król Władysława IV przekazuje zamek kasztelanowi sądeckiemu Mikołajowi Korycińskiemu herbu Topór i tym sposobem Korycińscy zadomawiają się w Ojcowie na 4 pokolenia. Po roku 1620 Mikołaj Koryciński rozpoczął gruntowną odbudowę i wyposażanie zamku, za które w 1633 roku, decyzją sejmu, otrzymał zwrot wydatków gdyż poniósł je na naprawę ważnej dla obronności kraju warowni. Pomimo iż ojcowska rezydencja była silnie umocniona, w 1655 roku Szwedzi dokonali jej zajęcia, „zwyczajowo” później niszcząc i grabiąc. Odbudowy podjął się Stefan Koryciński, a po jego śmierci kontynuowała ją wdowa po nim Anna Petronela. W tym okresie na skale, od strony południowej wzniesiono nowy budynek mieszkalny. Był to podpiwniczony, piętrowy obiekt mieszczący dodatkowo kaplicę.
Od roku 1676 starostwo ojcowskie objęli Warszyccy, a następnie kolejno Męcińscy i Morscy. Od 1721 roku starostą był Bogusław Łubieński, a po nim od 1756 roku rządzili Załuscy. Ostatnim starostą ojcowskim, był Teofil Załuski.
Po rozbiorach Polski, końcem XVIII wieku zamek popadł w ruinę, a w 1826 roku został ostatecznie opuszczony. W 1829 roku w drodze licytacji ruiny zakupił Konstanty Wolicki, nakazując rozbiórkę większości murów i budynków w celu pozyskania budulca.
Następnie resztówką władał Karol Szulc a od 1835 roku Wojciech Prendowski, który przymierzał się do odbudowy rezydencji zlecając wykonanie projektu architektowi Franciszkowi Marii Lanciemu. Jednak zamiast odbudowy Prendowski rozebrał resztki murów, z których zbudował m.in. karczmę i browar. Henryk Prendowski, syn Wojciecha odbudował basztę, jednak nigdy nie zamieszkał na zamku.
Remonty planowali też kolejni właściciele: Aleksander Przeździecki i Ludwik Krasiński, jednak planów tych nigdy nie zrealizowano. Po śmierci Krasińskiego Ojców przejęła jego córka – Ludwika Czartoryska, staraniem której od 1913 roku rozpoczęto zabezpieczanie ruin i częściowo odnowiono basztę, wyposażając ją w kominek i schody w dolnej kondygnacji.
Kolejne prace remontowe podjęto w 1958 r. i szybko zaprzestano na wniosek konserwatora zabytków. W latach 1980-82 dzięki dyrekcji Ojcowskiego Parku Narodowego po części zrekonstruowano gontowe dachy bramy wjazdowej i wieży. Pomniejsze prace budowlane wykonano jeszcze w 1989 roku.
Dziś możemy podziwiać już tylko malownicze ruiny.

Legendy:

Według podań w miejscu ruin zamku kazimierzowskiego już w XIII wieku stała prawdopodobnie drewniana budowla obronna a jej właścicielem rzekomo był wojewoda sandomierski Otton ze Starżów, który ówczesnym zwyczajem zwał to miejsce od swego imienia, czyli Otcic lub Ocic, co w pewien sposób tłumaczy dzisiejszą (zapewne zniekształconą przez kronikarzy) nazwę Ojców. Inna opowieść głosi, że nazwa Ojców została nadana warowni na cześć Władysława Łokietka, ojca Kazimierza Wielkiego, który miał się ukrywać w tych stronach przed wrogimi wojskami.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2015 | skany odbitek

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. krakowski, gmina Skała

Adres: Ojców 10

Współrzędne

The post Ojców – Zamek Królewski first appeared on Atlas Rezydencji.

Korzkiew – Zamek Zaklików

Mazurqas — Wed, 16 Mar 2016 12:53:27 +0000

Stan obecny:

w trakcie odbudowy, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

hotel należący do sieci „Donimirski Boutique Hotels”.

Zabytki w pobliżu:

Kościół p.w. Narodzenia św. Jana Chrzciciela (XVII w.). Jadąc od Krakowa zamek w Korzkwi otwiera Szlak Orlich Gniazd.

Zwiedzanie:

bez ograniczeń zabytek można oglądać z zewnątrz. W okresie od maja do października (w przypadku gdy obiekt nie jest wynajęty) można wejść na dziedziniec zamkowy i zwiedzić korpus zamku głównego czyli sale bankietowo-konferencyjne. Zwiedzać można również w okresie zimowym, warunkiem jest sprzyjająca pogoda.
Wstęp do wnętrz jest darmowy.
Przed planowaniem wycieczki zawsze najlepiej skontaktować się telefonicznie lub mailowo.
Kontakt: tel.: +48 12 419 55 90; 12 261 38 44 fax.: +48 12 378 37 79 kom.: +48 696 402 768
e-mail: zamek( małpa )donimirski.com

Dojazd:

zabytek stoi na wzgórzu w zakolu rzeki Korzkiewka.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

zarówno pod wzgórzem jak i na nim są bezpłatne parkingi leśne.

Historia i opis:

Zamek w Korzkwi wzniesiono około połowy XIV wieku, dla sędziego krakowskiego Jana herbu Syrokomla, protoplasty rodu Zaklików, który po upadku zamku w Wielkiej Wsi zakupił wzgórze Korzkiew w roku 1352. Sędzia Jan Zaklika zmarł w roku 1420 pozostawiając po sobie kilku synów, którzy zaczęli się zwać się panami z Korzkwi, a w trakcie wielkiej wojny z Zakonem Krzyżackim używali też nazwiska Korzekwicki (Zaklika z Korzkwi prowadził pod Grunwaldem własną chorągiew).
Zaczątkiem zamku była podpiwniczona, piętrowa wieża mieszkalno-obronna wystawiona na środku cypla. Obiekt miał kształt prostokąta o wymiarach 9,5 m x 12 m. Za obronność odpowiadały wąskie strzelnice w grubych na 2,5 m kamiennych murach oraz sucha fosa oddzielająca cypel od płaskowzgórza. W późniejszym okresie wieżę osłonięto murem obwodowym tworząc od południa dziedziniec. Najpewniej w XV w., od zewnętrznej strony murów południowych dostawiono dwie prostokątne baszty.
Ostatni męski potomek rodu Zaklików zmarł w roku 1482. Zamek pozostawał własnością rodziny jeszcze do 1486 roku, kiedy to ostatnia z rodu Korzekwickich – Barbara, sprzedała warownię chorążemu przemyskiemu Szczepanowi Świętopełkowi Bolestraszyckiemu, zaś jego syn w 1517 r. odsprzedał ją Piotrowi Krupce, rajcy krakowskiemu.
W tym okresie tzn. końcem XV w. lub początkiem XVI w. od strony północno-wschodniej wystawiono klatkę schodową i budynek gospodarczy.
Następnymi właścicielami zamku byli kolejno krakowski pisarz Mikołaj Jaskier, Zborowscy, Ługowscy herbu Junosza, potem herbu Lubicz a następnie kasztelan wojnicki Franciszek Jordan.
Przez prawie wiek urzędowania Jordanów zamek dostosowano do pełnienia funkcji rezydencji przebudowując pomieszczenia mieszalne. Po wyburzeniu ścian północnej i zachodniej wzniesiono nowe z cegły, powstała nowa klatka schodowa w skrzydle północno-wschodnim. Pomieszczenia na parterze wieży oraz piwnicę w/w skrzydła mieszkalnego nakryto sklepieniami kolebkowymi. Wejście do budynku poprzedzała piętrowa loggia, a część gospodarcza wywędrowała do tyłu, między dwa skrzydła zamku. Pod zamkiem funkcjonował folwark, zaś od około XVI w. nawet kompleks przemysłowy, w skład którego wchodziły m.in. młyn, papiernia, browar oraz ślusarnia.
Po Jordanach majątek w Korzkwi przejmuje Teodor Wessl a po nim na kilkadziesiąt lat trafia w posiadanie rodu Wodzickich, którzy jako ostatni zamieszkiwali obiekt na stałe. W roku 1805, po wyprowadzce Eleonory z Dembowskich Wodzickiej do (nieistniejącego już dziś) dworu u podnóża wzniesienia zamek opustoszał. Kolejni właściciele traktowali warownię jako lamus i żaden z nich nie wprowadził w jej wyglądzie większych zmian.
Spis inwentarza sporządzony w roku 1912 przedstawia mocno zaniedbany zamek, w którym brak już przybudówki sanitarnej i loggii a budynek bramny jest w stanie ruiny. Kolejne lata pogłębiły zapaść budowli.

W latach 60. XX wieku, przy krakowskim oddziale PTTK powstał Komitet dla Badań i Zabezpieczenia Zamku w Korzkwi. Działanie komitetu ograniczyło się do odgruzowania część wnętrz i wzmocnienia murów budynku mieszkalnego. Ruiny zamku były miejscem badań archeologicznych w latach 1968-1970, prowadzonych przez M. Mączyńską i R. Lelek. Badania architektoniczne nad bryłą założenia prowadził w 1969 roku Waldemar Niewalda. Od 1997 r. zamek jest w posiadaniu Jerzego Donimirskiego, z zawodu architekta, dalekiego krewnego Wodzickich, niegdysiejszych właścicieli Korzkwi.

Galeria

zdjęcia wykonane w sierpniu 2010

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. krakowski, gmina Zielonki

Adres: Korzkiew

Współrzędne

The post Korzkiew – Zamek Zaklików first appeared on Atlas Rezydencji.

Niepołomice – Zamek Królewski

Mazurqas — Sat, 20 Feb 2016 11:34:55 +0000

Stan obecny:

zachowany w całości, odrestaurowany, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

muzeum, hotel, restauracja.

Zabytki w otoczeniu:

kościół, ratusz, zabudowa rynku.

Zwiedzanie:

Godziny otwarcia:
od 1 maja do 30 września: codziennie od 10:00 – 18:00
od 1 października do 30 kwietnia: codziennie od 10:00 -17:00
Cennik:
ZAMEK – historia, legendy, architektura (spacer z przewodnikiem po wnętrzach zamkowych)
bilety: normalny: 15zł, ulgowy: 10zł, rodzinny: 30zł, grupowy: 10zł (powyżej 15 os.)
GALERIE SZTUKI, SUKIENNICE, SALON EUROPEJSKI – bilety: normalny: 10zł, ulgowy: 6zł
GABINET WŁODZIMIERZA PUCHALSKIEGO – bilet: 5zł
IZBA REGIONALNA (czynna codziennie po wcześniejszej rezerwacji) – bilet: 2zł
Kontakt:
Muzeum Niepołomickie tel.: +48 12 281 30 11; 261 98 51
Hotel tel.: +48 12 261 98 00
Restauracja „Królowa Bona” tel.: +48 12 261 98 36

Dojazd:

zabytek stoi w centrum miasta nieopodal rynku.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

w sąsiedztwie zamku jest obszerny parking.

Historia i opis:

Ziemie, na których powstały Niepołomice usytuowane są prawie w centrum dawnej Puszczy Niepołomickiej. Bliskość Krakowa a zarazem bogactwo tutejszych lasów spowodowały, że władcy często gościli tu na wystawnych łowach. Z polecenia Króla Kazimierza Wielkiego, na skarpie dawnej doliny Wisły wystawiono murowany zamek myśliwski.
Obiekt miał kształt zbliżony do kwadratu, zamknięty od wschodu i południa skrzydłami mieszkalno-użytkowymi zaś od północy i zachodu murem obwodowym. Wjazd umieszczono w murze zachodnim a za obronność odpowiadały trzy wieże. Z myślą o obsłudze rezydencji, „po sąsiedzku” założono osadę Niepołomice. W południowej części dzisiejszego zamku zachowały się gotyckie fragmenty murów pierwotnej rezydencji.
Niepołomice zaczęły tętnić życiem za panowania Władysława Jagiełły, który oprócz polowań zwoływał tu rady koronne.
Za czasów Zygmunta I Starego niepołomicki zamek został znacząco powiększony. Mury obwodowe od północy i zachodu rozbudowano w skrzydła mieszkalne zaś dookoła dziedzińca, wzdłuż czterech skrzydeł wzniesiono drewniane krużganki. Brama wjazdowa został przeniesiona do skrzydła południowego.
Rok 1550 przyniósł pożar, który strawił skrzydło wschodnie i północne zamku. Z polecenia króla Zygmunta Augusta w latach 1551-1571 rozpoczęto odbudowę pod kierownictwem Tomasza Grzymały. Niektóre źródła podają, że udział w pracach brał również Santi Gucci. Skutkiem prac budowlanych były m.in. klatki schodowe od dziedzińca i krużganki oparte na trzech filarach a całość założenia zyskała dodatkową kondygnację. Do zamku rękę przyłożyła też królowa Bona, bowiem dzięki niej powstały ogrody włoskie przyległe do południowego skrzydła.
Od 1586 roku zamek przestał pełnić funkcje rezydencji królewskiej i trafił w użytkowanie starostów, pośród których byli m.in. Braniccy i Lubomirscy. W latach 1635-1637 z inicjatywy wojewody krakowskiego, Aleksandra Michała Lubomirskiego, przebudowano krużganki na murowane nadając im styl barokowy.
Kres świetności niepołomickiej rezydencji nastał po najeździe szwedzkim w 1655 roku. Zarówno zamek jak i miasto zostały doszczętnie złupione. Nieremontowany obiekt zaczął stopniowo niszczeć. Od połowy XVIII wieku został ponownie włączony w majątek królewski, ale poczyniono jedynie przymiarki do remontu.
Po rozbiorze Polski, Austriacy około 1880 roku przeznaczyli zamek na koszary. Rozebrano całe drugie piętro, mury podparto przyporami a całość nakryto mansardowym dachem.
W okresie międzywojennym rezydencja była obiektem użyteczności publicznej. Po II wojnie światowej zabytek popadł w ruinę.

Dopiero od roku 1991, po przejęciu przez Gminę Niepołomice, rozpoczęto długoletni remont i rekonstrukcję. Dziś królewska rezydencja zachwyca swoją dawną świetnością.

Ciekawostki:

Wotum
Po zwycięstwie w Wielkiej Wojnie z Krzyżakami król Władysław Jagiełło będąc w drodze do Krakowa zatrzymał się w Niepołomicach. Częścią wotum dziękczynnego była jego piesza wyprawa, w którą wyruszył z niepołomickiego zamku do katedry wawelskiej, gdzie złożył zdobyte chorągwie.
Poszyna
W 1527 roku, po wybuchu epidemii w Krakowie, król Zygmunt I Starty wraz z królową Boną i dworem wyjechali do Niepołomic. Zwyczajowo odbywało się w tym okresie wiele polowań. Przywieziono nawet z Litwy wielkiego niedźwiedzia, który miał być atrakcją polowania. Po wypuszczeniu powalił on ponoć trzystu chłopów uzbrojonych w oszczepy, następnie pobiegł w kierunku królowej. Koń, na którym jechała Bona umykając w popłochu potknął się i brzemienna królowa upadła. Po wypadku urodziła syna, który zmarł zaraz potem. Nadano mu imię Olbracht i pochowano w podziemiach niepołomickiego kościoła. Miejsce nieszczęśliwego zdarzenia nazywane jest Poszyna, gdyż tubylcy zwykli mówić, że królowa pojechała tam „po syna”.
W 1548 roku, na prośbę królowej Bony, ciało Olbrachta zostało przewiezione i złożone w krypcie wawelskiej w czasie pogrzebu Zygmunta I.

Legendy:

Błazen
Jednym z uczestników niechlubnego polowania na niedźwiedzia z roku 1527 roku (czytaj w ciekawostkach) był błazen królewski Stańczyk. Jako wytknięcie tego faktu królewski prześmiewca odważył się powiedzieć: „nie ten jest błaznem, kto ucieka przed rozjuszonym zwierzem, lecz ten, kto mając niedźwiedzia w klatce – wypuszcza go na własną szkodę”. Warto wspomnieć, że Błaznowi uszło to na sucho.
Czakram
Istnieje legenda wg której Zamek Królewski na Wawelu stoi na jednym z siedmiu czakramów ziemskich (pozostałe znajdują się w Delhi, Jerozolimie, Mekce, Delfach, Rzymie i Velehradzie). Czakram ziemski jest odpowiednikiem siedmiu punktów energetycznych w ciele ludzkim tzw. Czakry i stanowi ośrodki skoncentrowanej, pozytywnej energii. Jako „kamień węgielny” przy budowie zamku w Niepołomicach złożono skałę przywiezioną przez Kazimierza Wielkiego a wydobytą wcześniej z podziemi kaplicy św. Gerona na Wawelu, którą to uznaje się za źródło tajemnej mocy dobywającej się z wnętrza Ziemi. I tak oto „Drugi Wawel” (tak Jan Długosz nazywał niepołomicki zamek) otrzymał od swego fundatora własny czakram.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2014r.

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, powiat wielicki, gmina Niepołomice

Adres: Niepołomice, ul. Zamkowa 2

Współrzędne

The post Niepołomice – Zamek Królewski first appeared on Atlas Rezydencji.

Wieliczka – Pałac Konopków

Mazurqas — Fri, 29 Jan 2016 13:13:14 +0000

Stan obecny:

zachowany w całości, odrestaurowany, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

placówka zamiejscowa Małopolskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej.

Zabytki w otoczeniu:

brak.

Zwiedzanie:

brak możliwości zwiedzania wnętrz, budynek można oglądać z zewnątrz.

Dojazd:

zabytek stoi we wschodniej części miasta niedaleko Zamku Żupnego.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

miejsca postojowe przy pobliskich sklepach lub miejska, płatna strefa parkowania.

Historia i opis:

Pałac przy dzisiejszym Placu Skulimowskiego wzniesiono w latach 80-tych XVIII wieku dla braci Jana i Piotra Konopków, udziałowców Kompanii Solnej Komercjonalnej. Piętrowy budynek w stylu barkowym stanął na wysokim tarasie, opasanym murami oporowymi. Do głównego wejścia prowadziły szerokie schody od zachodu. Pierwotnie rezydencja była centralnym obiektem założenia pałacowego, w skład którego wchodziły budynki gospodarcze, ogrody przylegające od wschodu oraz park ze stawem od strony północnej.
W 1804 roku, po śmierci Jana Konopki, pałac nabył Wyższy Urząd Salinarny i ulokowano tu kwatery mieszkalne dla rodzin urzędników salinarnych. Najprawdopodobniej na początku XX w., być może przy okazji remontu, elewacje budynku zyskały surowy, klasycystyczny wygląd, którego główną cechą są centralne ryzality elewacji dłuższych, zwieńczone trójkątnymi szczytami. Całość nakryto łamanym dachem polskim.
Od lat 50-tych XX wieku w pałacu mieściła się Miejska Biblioteka Publiczna. Nieremontowany obiekt stopniowo podupadał do tego stopnia, iż stan techniczny budynku oraz murów oporowych był tak fatalny, że rozważano nawet rozbiórkę budynku. Przełom nastąpił dopiero w 1985 roku, kiedy to władze Wieliczki przejęły pałac i rozpoczęły generalny remont. W latach 1988-1992 wykonano gro najpilniejszych prac budowlanych, jednak brak funduszy zmusił miasto do poszukiwania nowego inwestora. Udało się to dopiero w 2001 roku, gdy rezydencja przeszła na własność Skarbu Państwa z przeznaczeniem na placówkę zamiejscową Krakowskiego Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej. Ukończono przeciągający się remont a rozległe piwnice pod tarasem okazały się idealne dla potrzeb placówki archiwizacyjnej.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2014r.

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wielicki, gmina Wieliczka

Adres: Wieliczka, Plac Skulimowskiego 1

Współrzędne

The post Wieliczka – Pałac Konopków first appeared on Atlas Rezydencji.

Wieliczka – Pałac Przychockich

Mazurqas — Wed, 06 Jan 2016 16:43:38 +0000

Stan obecny:

zachowany.

Funkcja teraźniejsza:

pustostan od lutego 2014 roku. Przeznaczenie docelowe – siedziba starostwa powiatowego.

Atrakcje w otoczeniu:

malowidło chodnikowe 3D „Solny Świat”.

Zwiedzanie:

obiekt można oglądać z zewnątrz.

Dojazd:

zabytek stoi w południowej części rynku.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

wyłącznie miejska płatna strefa parkowania.

Historia i opis:

Pałac usytuowany w południowej pierzei Rynku Górnego wzniesiono w latach dziewięćdziesiątych XVIII wieku z inicjatywy Kazimierza Przychockiego. Budynek stanął w miejscu średniowiecznego ratusza rozebranego po pożarze z roku 1776. Od 1818 r. pałac był własnością Kopalni Soli i ulokowano tu Urząd Salinarny. Prawdopodobnie na potrzeby urzędu obiekt przebudowano około 1819 roku. Mieściły się tutaj biura sprzedaży soli, a później kwatery prywatne wyższych pracowników kopalni. Następna przebudowa datowana na około 1878 rok była spowodowana kolejnym pożarem jaki ogarnął miasto w 1877 r.. Prawdopodobnie w tym okresie pałac przeszedł w posiadanie miasta i odtąd pełnił funkcje edukacyjne. Późniejsze prace budowlane miały miejsce w 1918 i w 1966 roku.
Do dziś zachowany budynek jest ubogi w detal architektoniczny a jego najbardziej charakterystyczną cechą są podwójne schody oraz centralny ryzalit fasady frontowej z malutkim balkonem podwieszonym na wysokości pierwszego piętra. Ostatni remont kapitalny obiektu miał miejsce w 1984 r. a w 2010 roku gruntownie odnowiono elewację frontową.
Przez kilkadziesiąt lat mieściło się tutaj gimnazjum im. Jana Matejki a później, aż do 2014 roku Zespół Szkół Zawodowych im. E. Dembowskiego, którego patron w dniu 24 lutego 1846 r. wyprowadził z tego miejsca do Krakowa oddział rewolucyjny górników i mieszczan wielickich.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2014

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wielicki, gmina Wieliczka

Adres: Wieliczka, Rynek Górny 2

Współrzędne

The post Wieliczka – Pałac Przychockich first appeared on Atlas Rezydencji.

Wieliczka – Zamek Żupny

Mazurqas — Tue, 15 Dec 2015 11:43:22 +0000

Stan obecny:

w większej części zachowany, odrestaurowany, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

Muzeum Żup Krakowskich, restauracja.

Zabytki w otoczeniu:

Kościół św. Klemensa, Szyb Regis

Zwiedzanie:

zobaczyć można m.in. wystawy: archeologiczne, historii miasta, kolekcję solniczek, Salę Gotycką, makietę miasta.
Godziny otwarcia – wszystkie dni tygodnia oprócz poniedziałków:
maj – wrzesień: 9.00 – 20.00
październik – kwiecień: 8.30 – 15.30
Nieczynne: Wielka Sobota, Wielka Niedziela, Boże Ciało, 1 XI, 24-26, 31 XII i 1 I
Cennik:
zamek: 8 zł normalny | 5 zł ulgowy | 15 zł rodzinny | 1 zł dzieci 7-16 lat | 45 zł przewodnik
Sobota – wstęp wolny.
Kontakt: tel. +48 12 278 58 49

Dojazd:

zabytek stoi w centrum miasta.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

miejskie ze strefą płatną.

Historia i opis:

Początki zamku są ściśle związane z powstaniem Żupy Krakowskiej, czyli solnego zakładu górniczego składającego się z kopalni w Wieliczce i kopalni w Bochni, utworzonego pod koniec XIII wieku. Zamek od zawsze był rezydencją żupnika, który administrował kopalniami z ramienia króla. Pierwszego żupnika krakowskiego mianowano w 1333 roku a został nim Francuz, Wojciech Porinus.
Przez wieki istnienia obiekt ulegał pożarom, był najeżdżany i niszczony, co w różny, ale znaczący sposób wpłynęło na kształt zachowanego do dziś założenia zamkowego. Fazy rozbudowy zabytku przedstawiają grafiki rekonstrukcyjne po lewej, natomiast plan obiektu obrazuje grafika po prawej.

Zespół zamkowy składa się z zachowanych do dziś czterech głównych budowli opisanych poniżej.
Dom pośród Żupy (inaczej Zamek Środkowy) datowany na XIII-XVI w. Pierwotnie pełniący funkcję magazynu soli a potem mieszczący reprezentacyjne pomieszczenia takie jak Izba Grodzka, w której obradowały sądy podkomorskie, oraz Izba Królewska. Najpierw wzniesiono część wschodnią (schyłek XIII w.), do której w XIV wieku dostawiono od zachodu parterowy budynek. Na rozbudowę niewątpliwie miały wpływ pożary z roku 1473 i 1475, które dotknęły miasto i zamek. W XVI wieku nadbudowano piętro do części zachodniej, zgodnie z duchem renesansu zwieńczone attykami a wnętrza ozdobiły kasetonowe stropy z belkami. Jako budulec starszej części posłużył piaskowiec, natomiast rozbudowy wykonano już z cegły. W styczniu 1945 r. obiekt został zbombardowany przez radzieckie lotnictwo i jako ruina przetrwał aż do 1976 roku, kiedy to rozpoczęto prace rekonstrukcyjne ukończone w 1984 roku.
Dom Żupny (inaczej Zamek Północny) okres budowy datowany na 1 poł. XIV do XV wieku. Była to część gospodarcza mieszcząca dodatkowo m.in. kaplicę oraz izby mieszkalne najwyższych urzędników żupy. Dolne kondygnacje mieściły m.in. więzienie zwane „Groch” i łojownię (magazyn łoju do oświetlania kopalni). W poł. XIX w. wybudowano drewniany ganek mający ułatwić komunikację. Do roku 1780 Dom pośród Żupy oraz Dom Żupny były połączone drewnianą przewiązką na wysokości pierwszego piętra.
Baszta datowana na XIV w. Wchodziła w skład średniowiecznej fortyfikacji miasta powstałej za panowania Kazimierza Wielkiego. Oprócz strzelnic mieściło się tu więzienie oraz tymczasowe komnaty kapelana żupnego. Pozostałe 18 baszt miejskiej fortyfikacji niestety nie przetrwały próby czasu.
Zamek Południowy datowany na XIX w. – Budynek powstał w miejscu rozebranej drewnianej zabudowy gospodarczej. Starszą część parterową wybudowano w latach 1834-36 po zaś piętro wzniesiono w 1905r. Mieściły się tu m.in. pomieszczenia gospodarcze, mieszkania dla dozorców oraz remiza strażacka.
Na dziedzińcu zamkowym znajdują się mury przyziemia kuchni żupnej z XV w., w której do roku 1565 wydawano bezpłatne posiłki dla załogi kopalni. Po zakończeniu działalności kuchni pracownicy żup otrzymywali ekwiwalent na posiłki.
W sąsiedztwie Domu pośród Żupy znajduje się pierwszy powstały w Wieliczce szyb górniczy. Niestety nie została sprawdzona jego głębokość. Badania wykopu zakończono na głębokości ok. 7 metrów i założono, że został on porzucony zanim doprowadził do złoża solnego.
Prace remontowe przy kompleksie rezydencji żupnej ukończono w 1992 roku. W 1978r. Kopalnia Soli w Wieliczce została wpisana na listę Światowego Dziedzictwa UNESCO a od 23 czerwca 2013 r. wpis rozszerzono o Zamek Żupny w Wieliczce oraz Kopalnie Soli w Bochni. Cały dawny kompleks żupny widnieje pod nazwą Królewskie Kopalnie Soli w Wieliczce i Bochni.

Ciekawostki:

Za panowania Kazimierza Wielkiego dochody jakie przynosiły kopalnie soli w Bochni i Wieliczce stanowiły jedną czwartą budżetu całego państwa. Wspomnieć należy, że dzięki żupom krakowskim fortuny dorobił się Sebastian Lubomirski herbu Szreniawa bez Krzyża, twórca potęgi rodu Lubomirskich.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2014r.

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wielicki, gmina Wieliczka

Adres: Wieliczka, ul. Zamkowa 8

Współrzędne

The post Wieliczka – Zamek Żupny first appeared on Atlas Rezydencji.

Grodkowice – Pałac Żeleńskich

Mazurqas — Tue, 01 Dec 2015 19:04:15 +0000

Stan obecny:

zachowany w całości, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

restauracja, hotel.

Zabytki w otoczeniu:

czworaki, obory, stajnie, spichlerz, serownik.

Zwiedzanie:

wstęp na teren parku nieograniczony pod warunkiem, że nie odbywa się impreza zamknięta. Wnętrza dostępne dla gości restauracji, hotelu lub też imprez okolicznościowych. Pałac tętni życiem artystycznym – często odbywają się tu rozmaite koncerty i wystawy.
Godziny otwarcia: w okresie jesienno – zimowym restauracja czynna od piątku do niedzieli w godzinach 12:00 – 20:00. W dniach od 24.12.15 do 08.01.16 będzie nieczynne.
Cennik: pokoje 2 osobowe już od 170 zł ze śniadaniem.
Kontakt: tel.: +48 664 964 446, +48 535 205 545
e-mail: biuro( małpa )palac-zelenskich.pl

Dojazd:

Grodkowice położone są pomiędzy Wieliczką a Bochnią, około 25 km na wschód od Krakowa.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

w otoczeniu pałacu są darmowe parkingi.

Historia i opis:

Grodkowice to mała miejscowość ze średniowiecznymi korzeniami. W 1623 r. Lanckorońscy, ówcześni właściciele tych ziem zbyli je wraz z pobliskimi wioskami Stanisławowi Żeleńskiemu herbu Ciołek z Łucjanowic (Łuczanowic). Po jego śmierci Grodkowice przypadły w udziale starszemu synowi Marcjanowi a Brzezie objął młodszy syn – Stefan. Pierwotny, drewniany dwór Żeleńskich w Grodkowicach wzniesiono ok. 1670 r. dla Marcjana Żeleńskiego. Była to wierna kopia jego rodzinnego domu w Łucjanowicach, gdyż Marcjan stracił wzrok i w ten sposób chciał ułatwić sobie życie.
Rozkwit grodkowickiego majątku przypada na II połowę XIX w., za czasów Stanisława Żeleńskiego (brata kompozytora Władysława) a później jego syna Władysława, dla którego w roku 1902, w miejscu starego dworu wystawiono nową siedzibę. Murowany pałac zaprojektował wybitny polski architekt i malarz Teodor Marian Talowski.
Na rzucie zbliżonym do kwadratu, wystawiono piętrową rezydencję, będącą mieszkanką kilku stylów i epok architektonicznych. Jako główny budulec posłużyła czerwona cegła i kamień. Przez wiodący styl eklektyczny przebijają się wyraźnie elementy architektury romantycznej i neorenesansowej a nawet niemieckiego nurtu modernizmu. W fasadzie frontowej dominuje wydatny ryzalit z głównym wejściem, umieszczonym w portalu ozdobionym w górnej części sentencją „Sibi amico et posteritati”, czyli „Sobie, przyjacielowi i potomności”. Nad wejściem ryzalit skrywa pokaźny balkon – taras. Drzwi główne prowadzą do piętrowego przedsionka, z którego można wejść do wszystkich pomieszczeń, za wyjątkiem gabinetu dziedzica oraz kuchni i pomieszczeń gospodarczych. Do gabinetu dziedzica prowadziło osobne wejście z werandy lub z kredensu. Do pozostałych pomieszczeń prowadziła klatka schodowa przy kuchni oraz wewnętrzny ganek na piętrze. Elewacja ogrodowa jest zdecydowanie bardziej zachwycająca dzięki trójbocznemu ryzalitowi, wgłębnym loggiom i narożnej wieży. Całości dopełnia spora weranda.
Ostatnim prawowitym, przedwojennym właścicielem był syn Władysława – Karol Żeleński (kuzyn Tadeusza Boya-Żeleńskiego), mieszkający tu ze swoją żoną. Po II wojnie światowej majątek Żeleńskich upaństwowiono i utworzono w nim placówkę Instytutu Hodowli i Aklimatyzacji Roślin. Obecnie pałac jest własnością prywatną.

Ciekawostki:

Mroczna rezydencja
Pomimo iż pałac zachwyca prawie każdego, kto go oglądał, ostatni dziedzic Grodkowic – Karol Żeleński nie był nim zauroczony, co wyraził w swoich pamiętnikach pisząc: „Pod każdym względem okropny. (…) Ani pałac, ani dwór. Ani jednej werandy od strony słońca. Panował wtedy kult cienia, chroniono wypieszczoną cerę pod parasolką … Nowoczesne urządzenia były do niczego. Parowe centralne ogrzewanie grzało przez godzinę…. Wodę do zbiornika na domu dostarczał wiatrak, który się psuł, podobnie jak pompa z 25 m studni. Zmorą było światło z gazu benzynowego, lampy kopciły.”
No cóż… – mnie raczej nie przeszkadzałby taki dom
Krwawe ofiary
Żeleńscy wyznawali kalwinizm, co pociągnęło za sobą krwawe ofiary. Jeden z synów Stanisława Żeleńskiego, Samuel, został zamordowany podczas pogromów antyheretyckich mających miejsce niedaleko Krakowa w 1660 roku. Żeleńscy z linii grodkowickiej, pozostawali kalwinami aż 1828 roku, kiedy to Marcjan Władysław (ojciec kompozytora Władysława i dziadek Tadeusza Boya-Żeleńskiego) przeszedł na katolicyzm. Niestety on również zginął zamordowany przed swoim dworem przez chłopów z sąsiednich wsi, podczas tzw. „rabacji galicyjskiej” w lutym 1846 roku. Upamiętnia to stojący do dziś w ogrodzie krzyż z napisem „Boże przebacz im, bo nie wiedza, co czynią”, postawiony przez żonę zamordowanego Kamilę z Russockich. Po Marcjanie Władysławie Grodkowice przejął jego syn Stanisław.

Galeria

zdjęcia wykonane latem 2014

Mapa

Lokalizacja: woj. małopolskie, pow. wielicki, gmina Kłaj

Adres: Grodkowice 1

Współrzędne

The post Grodkowice – Pałac Żeleńskich first appeared on Atlas Rezydencji.

Chęciny – Zamek Królewski

Mazurqas — Tue, 24 Nov 2015 16:23:03 +0000

Stan obecny:

trwałe ruiny przystosowane do zwiedzania.

Funkcja teraźniejsza:

atrakcja turystyczna.

Zabytki w otoczeniu:

Kościół pw. Św. Bartłomieja Apostoła

Zwiedzanie:

Godziny otwarcia – codziennie wg harmonogramu:
styczeń – luty 9:00 – 15:00
marzec 9:00 – 16:00
kwiecień 9:00 – 18:00
maj – czerwiec 9:00 – 19:00
lipiec – sierpień 9:00 – 20:00
wrzesień 9:00 – 19:00
październik 9:00 – 17:00
listopad – grudzień 9:00 – 16:00
w przypadku wystąpienia śniegu lub oblodzenia zamek może być zamknięty. Nieczynne jest w następujące dni: 1 stycznia, Niedzielę Wielkanocną, 1 Listopada i od 24 do 31 grudnia.
Atrakcje w okresie od 1 listopada do 31 marca:
zwiedzanie zamku, lochu, skarbca, wejście na dwie baszty, zakuwanie w dyby, wystawę zdjęć zamku, fotościanki (Biała Dama i Rycerz)
W okresie od 1 kwietnia do 31 października dodatkowo przymierzanie zbroi rycerskich, wystawa broni drzewcowej, pokazy strzelania z armat, hakownic i piszczela (grupy od 30 osób)
Cennik: ceny biletów znajdziesz tutaj: kliknij
Kontakt: biuro Zamku Chęciny, ul. Armii Krajowej 18A.
Czynne pon.-pt. w godzinach 7:30-15:30
tel.: +48 41 308 00 48 e-mail: biuro( małpa )zamek.checiny.pl

Dojazd:

ruiny znajdują się na południe od centrum miasta – boczna droga od ul. Jędrzejowskiej.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

u podnóża Góry Zamkowej znajduje się darmowy parking z miejscami dla autokarów.

Historia i opis:

Zamek posadowiony na skalistym wzgórzu o wysokości 367 m. npm. wzniesiono najprawdopodobniej końcem XIII lub początkiem XIV wieku. Pierwsza zachowana wzmianka o tutejszym zamku książęcym pochodzi z 1306 roku i potwierdza nadanie warowni i przyległych wsi przez Księcia Władysława Łokietka biskupowi krakowskiemu – Janowi Muskacie, z którym książe zawarł tymczasowy rozejm. Zamek otoczony wysokimi murami obwodowymi z wejściem od wschodu składał się wówczas z baszty wschodniej i zachodniej oraz piętrowego budynku w części południowo-wschodniej, mieszczącego później kaplicę i skarbiec. Po roku 1308 warownia ponownie była własnością Łokietka, który jednak nie pogodził się z Janem Muskatą.
W połowie XIV wieku z inicjatywy Kazimierza Wielkiego, zamek został rozbudowany i zaliczał się do grona największych polskich warowni. Za sprawą Władysława Jagiełły od końca XIV wieku było tu też więzienie, w którym przetrzymywano m.in. przyrodniego brata Władysława – Andrzeja Garbatego oraz Michała Küchmeister’a von Sternberg’a, późniejszego Wielkiego Mistrz Krzyżackiego.
W czasie szalejącej morowej zarazy z roku 1425 Władysław Jagiełło umieścił w Chęcinach swoją żonę Zofię (Sonkę) i syna Władysława (późniejszego króla).

Kolejna (znaczna tym razem) rozbudowa miała miejsce w XV w. Od zachodu powstał tzw. zamek dolny zwany też przygródkiem, z charakterystyczną czworoboczną wieżą w północno-zachodnim krańcu. W niedalekim sąsiedztwie wieży wykuto studnię. Nadal podstawową funkcją warowni była siedziba starostów oraz sądu i kancelarii grodzkiej.
W 1554 r. przebywała tu królowa Bona, wraz ze swoim swój „skarbem” (ok. 1,5 miliona dukatów), który wywiozła ze sobą do Włoch.
W XVI w. Chęciny spustoszył rozległy pożar, w którym ucierpiał też zamek. Nieremontowana rezydencja zaczęła stopniowo podupadać a o jej złym stanie świadczy fakt, iż w 1588 przeniesiono księgi ziemskie do kościoła. Zniszczenia pogłębiły się podczas rokoszu Zebrzydowskiego, kiedy to buntownicy splądrowali i podpalili zamek.
Staraniem kolejnego starosty, Stanisława Branickiego, zamek przebudowano w stylu późnorenesansowym. Rozbudowano dom mieszkalny, dziedziniec ozdobiły arkadowe krużganki, wzniesiono nowy most od wschodu a wieże zwieńczono barokowymi hełmami. W tym okresie powstało też wejście w zachodnim murze.
Niestety nastał potop szwedzki a w raz z nim kolejne zniszczenia rezydencji. Po 2-miesięcznym oblężeniu warownia padła i została splądrowana. Dwa lata później dzieła zniszczenia dopełniły wojska księcia Rakoczego.
W II poł. XVII w. starosta Stefan Bidziński oficjalnie przeniósł siedzibę starostwa do dworu obronnego w Podzamczu Chęcińskim, wzniesionego na początku tego samego wieku przez starostę Jana Branickiego.
Wiek XIX to stopniowe „zanikanie” rezydencji, która zaczęła służyć jako źródło budulca. W trakcie I wojny światowej ruiny zajęte przez Rosjan zostały ostrzelane przez artylerię Austriacką, co przysporzyło zniszczeń.
Dopiero w 1947 roku zamek został wpisany do rejestru zabytków kategorii pierwszej. Rok później zaczęła się trwającą dwa kolejne lata odbudowę baszt.

W 2013 r. rozpoczęto kompleksową rewitalizację warowni, mającą na celu umożliwienie całorocznego funkcjonowania zabytku. Dnia 26.04.2015 odbyło się uroczyste, ponowne otwarcie zamku stanowiącego obecnie tzw. „trwałą ruinę”.

Legendy:

Podziemny tunel
Na zamku dolnym znajduje się studnia o głębokości ok. 100m. Ponoć można przez nią wejść do podziemi prowadzących do kościołów w Chęcinach i na Karczówce w Kielcach. Pierwsza opcja jest bardzo prawdopodobna, gdyż po pierwsze kościół chęciński jest stosunkowo blisko a po drugie zamek, jako jedna z największych polskich warowni, musiał posiadać tajne przejście umożliwiające funkcjonowanie podczas najazdów i oblężeń, trwających niejednokrotnie miesiącami.
Skarb królowej
Podobno w korytarzach podziemnych ukryte są pozostałości skarbu królowej Bony. Niektórzy, nocą widzieli też kobietę z pochodnią ubraną na biało – czyżby to duch królowej Bony pilnujący pozostawionych skarbów.
Jeździec
Gdy spakowano kosztowności i orszak królowej wyruszył do Włoch, pod ciężarem jednego z wozów zawalił się most. Wysłano rycerza po pomoc do zamku, ale obsada warowni go nie wpuściła. Ponoć do dziś przy wzgórzu zamkowym można usłyszeć tętent kopyt rumaka owego rycerza, próbującego dostać się do warowni.

Galeria

zdjęcia wykonane w zimie 2006 [skany odbitek]

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. kielecki, gmina Chęciny

Adres: Chęciny, Góra Zamkowa

Współrzędne

The post Chęciny – Zamek Królewski first appeared on Atlas Rezydencji.

Ostrowiec-Częstocice – Pałac Wielopolskich

Mazurqas — Tue, 27 Oct 2015 12:38:58 +0000

Stan obecny:

zachowany w całości, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

Muzeum Historyczno-Archeologiczne.

Zabytki w otoczeniu:

spichlerz (przynależący do dawnego dworu).

Zwiedzanie:

Godziny otwarcia:
pon-pt: od 9:00-15:30
sob: 9:00-15:00
niedz: 11:00-16:00 (zwiedzanie darmowe)
Cennik biletów: normalny 5 zł; ulgowy 3 zł
Kontakt: tel./fax: 41/265 36 51
e-mail: biuro( małpa )muzeumostrowiec.pl

Dojazd:

park pałacowy usytuowany jest między ulicami Szewieńską i Parkową.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

tuż przy bramie wejściowej znajduje się darmowy parking.

Historia i opis:

Dobra ostrowieckie w przeszłości należały do wielu znamienitych rodów takich jak mi. in. Tarnowscy, Ostrogscy, Zasławscy, Radziwiłłowie czy też Sanguszkowie.
Można powiedzieć, że nowa ‘era’ w dziejach tych ziem rozpoczyna się w momencie gdy trafiły one w posiadanie Henryka hr. Łubieńskiego herbu Pomian. Niestety spółka w której uczestniczył hrabia popadła w długi i w 1845r. majątek przejął Bank Polski. W 1867 dobra te odkupił Julian hr. Łubieński, aby tego samego roku odsprzedać je baronowi żydowskiego pochodzenia – Antoniemu Edwardowi Fraenkel’owi herbu własnego. Nowy właściciel po wykupieniu całości dóbr ostrowieckich zapragnął postawić tu nową siedzibę, którą ostatecznie usytuowano w miejscu starego drewnianego dworu w Częstocicach. Za projekt odpowiedzialny był Leandro Jan Marconi a prace budowlane rozpoczęto w latach 70. XIX wieku.
W 1881r. włości ostrowieckie przeszły na własność Władysława Karola Laskiego, stryjecznego brata i wspólnika Antoniego Fraenkela. W 1885r. po ślubie córki Laskiego – Marii Berty z hrabią Zygmuntem Marią Wielopolskim herbu Starykoń, z majątku ostrowieckiego wyodrębniono dobra ziemskie, przekazane na własność młodych.
Dwa lata po ślubie Marii i Zygmunta przy pałacu rozpoczęto prace budowlane, które trwały aż do roku 1899, w którym wszystkie wyodrębnione części dóbr ostrowieckich otrzymały własne hipoteki.
Pałac Wielopolskich został zaprojektowany w mieszanym stylu eklektycznym, ubogim w detal architektoniczny i bardzo zbliżonym do surowego stylu klasycystycznego. Powstał prostokątny, podpiwniczony, dwukondygnacyjny budynek, wymurowany z cegły i otynkowany. Całość nakryto czterospadowym dachem z blachy miedzianej a pokaźne ryzality w fasadach krótszych dachem dwuspadowym. Fasady dłuższe zdobią centralnie umieszczone pseudoryzality z tym, że frontowy poprzedzony jest portykiem podpartym czterema kolumnami dźwigającymi balkon i jednocześnie tworzącymi podjazd. Poprzedza go trójkątny fronton, wsparty na dwóch parach kolumn. Tuż pod zwieńczeniem frontonu widnieje data MDCCCLXXXVII czyli rok 1887 a ścianę frontową wieńczy attyka z herbem Wielopolskich – Starykoń i Laskich – herb własny. Zarówno w elewacji frontowej jak i ogrodowej na wysokości 1 piętra wiszą dwa niewielkie symetrycznie rozłożone balkony.
Z rezydencją związany był również z Pałacyk Myśliwski stojący na Kuźni. Zygmunt i Maria wraz z rodziną na stałe rezydowali w Częstocicach. Bywali tu też wybitni goście tacy jak m.in. Charles de Gaulle, który stacjonował w niedalekiej okolicy.
Po śmierci Zygmunta w 1919 roku, Wielopolscy mieszkali w pałacu do roku 1931, kiedy to Maria zbyła go wraz z parkiem na rzecz Zakładów Ostrowieckich. W pałacu urządzono wówczas luksusowy hotel dla akcjonariuszy i vipów oraz klub towarzyski dla kadry zarządzającej i technicznej Huty.
Po wybuchu II wojny światowej, do połowy 1944 w rezydencji mieszkali urzędnicy huty a później do stycznia 1945 roku mieścił się tu niemiecki szpital wojskowy.
Czasy powojennej rzeczywistości zmieniły przeznaczenie rezydencji, która mieściła m. in. szkoły podstawowe, świetlicę i przedszkole. Od roku 1959 roku wyeksploatowany i opuszczony obiekt stopniowo popadał w ruinę, aż do roku 1963, kiedy to dyrekcja ostrowieckiej huty przekazała pałac z parkiem Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Ostrowcu Świętokrzyskim z przeznaczeniem na placówkę muzealną. Muzeum Regionalne rozpoczęło swoją działalność 3 grudnia 1966 roku i od tej pory do dnia dzisiejszego rezydencja pełni tą samą funkcję.

Galeria

zdjęcia wykonane w październiku 2011

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. ostrowiecki, gmina Ostrowiec

Adres: Ostrowiec Świętokrzyski, ul. Świętokrzyska 37

Współrzędne

The post Ostrowiec-Częstocice – Pałac Wielopolskich first appeared on Atlas Rezydencji.

Śmiłów – Dwór Wiercińskich

Mazurqas — Sat, 19 Sep 2015 15:24:21 +0000

Stan obecny:

odrestaurowany, użytkowany.

Funkcja teraźniejsza:

dom mieszkalny, muzeum.

Zabytki w otoczeniu:

oficyna, spichlerz.

Zwiedzanie:

Oglądanie dworu z zewnątrz oraz zwiedzanie wnętrz w godzinach:
wtorek – niedziela: 10:00 – 17:00
W innych terminach po uprzednim omówieniu się.
Kontakt:
e-mail: muzeum( małpa )dworwsmilowie.pl
tel.: 603 928 100

Dojazd:

Śmiłów leży niedaleko drogi nr 79 Sandomierz – Ożarów.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

przy bramie wejściowej znajduje się parking.

Historia i opis:

Według najstarszych dostępnych źródeł pisanych majątek ziemski w Śmiłowie od co najmniej XV w należał do klucza dóbr Czyżowskich, którego właścicielami był ród Czyżowskich. Około połowy XVIII w. po śmierci Aleksandra Zakliki Czyżowskiego, pałac w Czyżowie wraz z przynależnymi włościami odziedziczyła jego siostra Teresa, wnosząc je później około 1748 r. jako wiano dla Andrzeja Szczepanowskiego herbu Korwin.
Prawdopodobnie w Śmiłowie stała już wcześniej bliżej nieznana siedziba zarządcy tych włości, z której korzystali być może również Czyżowscy, ale to Szczepanowscy postawili w Śmiłowie pierwszą rezydencję dworską. Po Andrzeju jego majątek odziedziczył syn Gabriel który w latach 90-tych XVIII w. zbył Śmiłów na rzecz Józefa Wiercińskiego herbu Ślepowron.
Obecnie zachowany dwór jest spuścizną pozostałą właśnie po Józefie Wiercińskim – komisarzu skarbowym powiatu sandomierskiego. Budowa dworu datowana jest na II połowę XVIII. Wzniesiono ubogi w detal architektoniczny budynek, zorientowany na godzinę 11, co przekładało się na równomierne nasłonecznienie pomieszczeń. Józef zmarł w 1804 roku pozostawiając majątek córce Katarzynie, która w latach 20-tych XIX wnosi go jako posag dla Cypriana Szymona Jana Baczyńskiego herbu Sas.
W tym okresie następuje znaczna przebudowa dworu, w wyniku której pośrodku elewacji frontowej powstaje pokaźnych rozmiarów czterokolumnowy portyk a elewacja ogrodowa otrzymuje portyk wgłębny, wsparty na sześciu kolumnach, zamknięty po dwóch stronach aneksami.
Stanisław, syn Cypriana również przebudował dwór przedłużając korpus obiektu od wschodu i zachodu.
Rezydencja ma dwutraktowy układ pomieszczeń w części środkowej i trzytraktowy w częściach bocznych (trakt środkowy stanowią sionki). Główna sień i salon usytuowane są na osi. W części północno-zachodniej zachowała się komnata sklepiona kolebkowo, która pełniła funkcję skarbczyka. Łącznie obiekt mieści 18 pomieszczeń. Z zewnątrz najbardziej charakterystyczną cechą dworu jest polski dach łamany z pięknymi lukarenkami.
Za czasów Czesława Cypriana Leona, syna Stanisława, na początku XX w. rozpoczęto remont wnętrz Śmiłowskiej rezydencji oraz adaptację poddasza na cele mieszkalne. Czesław był również właścicielem dworu w pobliskich Pisarach co zapewne było przyczyną tego, iż nie ukończył on przebudowy w Śmiłowie. Po jego śmierci 1933r. majątek odziedziczyła jego żona Helena a następnie w roku 1935 sprzedała go firmie „Aleksander Janasz i Synowie”.
Po zakończeniu II wojny światowej, na mocy dekretu o reformie rolnej z 1944r. majątek śmiłowski przejął Skarb Państwa. Od tego czasu we dworze mieściły się m.in. komisariat milicji obywatelskiej, biura i kwatery mieszkalne Stacji Hodowli Roślin w Jasicach – Oddział w Śmiłowie. Nie remontowany, wyeksploatowany i rozkradziony obiekt został opuszczony w latach 70-tych XX wieku.
W 1985 r. podupadłą rezydencję wraz z parkiem nabył Bogdan Szczerbowski wraz z żoną Janiną i pozostają jej właścicielami do dnia dzisiejszego.
Pisząc o dworze nie sposób nie wspomnieć o stojącej tuż obok przepięknej oficynie (choć przyznam że spichlerz jest równie cudny). Oficyna jest prawdopodobnie równolatką dworu. W XIX wieku otrzymała piętrowy ryzalit centralny w fasadzie głównej z neogotyckim łukiem i balkonem na piętrze. Parter mieścił dwie kuchnie: prawa pańska i lewa czeladna a na piętrze były pokoje dla gości.

Ciekawostki:

Wiosną 2014 roku, przez dwa dni w śmiłowskim dworze kręcono zdjęcia do filmu Borysa Lankosza „Ziarno prawdy”, w którym główną rolę, prokuratora Teodora Szackiego zagrał Robert Więckiewicz. Towarzyszyli mu między innymi Jerzy Trela i Magdalena Walach. Kryminał Lankosza jest ekranizacją prozy Zygmunta Miłoszowskiego. Większość zdjęć do filmu powstała w pobliskim Sandomierzu gdzie rozgrywa się główna akcja filmu.

Galeria

zdjęcia wykonane we marcu 2014

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. opatowski, gmina Ożarów

Adres: Śmiłów 1

Współrzędne

The post Śmiłów – Dwór Wiercińskich first appeared on Atlas Rezydencji.

Pisary – Dwór Łabędzkich

Mazurqas — Sat, 19 Sep 2015 15:22:26 +0000

Stan obecny:

zachowany, użytkowany, przekształcony.

Funkcja teraźniejsza:

Szkoła Podstawowa.

Zabytki w otoczeniu:

lodownia, obora.

Zwiedzanie:

Obiekt jest placówką szkolną więc należy liczyć się ograniczeniami w oglądaniu wnętrz.
Kontakt: e-mail: psppisary( małpa )onet.eu tel.: 15/861 26 51

Dojazd:

Pisary leżą niedaleko drogi nr 79 Sandomierz – Ożarów.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

przy bramie wejściowej znajduje się parking.

Historia i opis:

Na początku XVI w. Pisary należały do dóbr Hieronima Zakliki, pana na zamku czyżowskim. W drugiej połowie tego samego wieku wieś wchodziła w skład kasztelani połanieckiej.
Pierwsze wzmianki o dworze na tych ziemiach pochodzą z 1790r. kiedy to za sprawą Podstolego Wiślickiego przy dworze wniesiono kaplicę. Pod koniec XIX w. we wsi prosperował folwark z dworem, będący własnością Mieczysława Łabęckiego. Na większości z 419 morgów znajdowały się uprawy rolne oraz ogrody, stanowiące pokaźną szkółkę drzew owocowych. W latach 80 XIX w. pożar strawił drewniany dwór, w jego miejsce Łabędzki wystawił nową, murowaną rezydencję, zaprojektowaną na wzór willi w stylu włoskim. Niedługo potem Łabęcki zbył Pisary na rzecz Czesława Cypriana Leona Baczyńskiego, wnuka Cypriana Baczyńskiego z pobliskiego Śmiłowa.
W czasie II wojny światowej folwark wszedł w skład Generalnego Gubernatorstwa i był zarządzany przez niemieckiego pełnomocnika. We dworze umieszczono również posterunek żandarmerii. W styczniu 1945 r. w Pisarach utworzono dowództwo linii frontu Skarżysko-Kamienna – Sandomierz, skutkiem czego ludność została wysiedlona a rezydencja poza sztabem wojskowym mieściła także szpital. Park dworski zamienił się w cmentarz wojenny.
Po wojnie na mocy dekretu o reformie rolnej z 1944r. dawny majątek Baczyńskich rozparcelowano między okolicznych chłopów a na resztówce utworzono Państwowe Gospodarstwo Rolne. W dworze zamieszkali bezdomni zaś później przekształcono go na szkołę, która funkcjonuje tu do dnia dzisiejszego.

Galeria

zdjęcia wykonane w marcu 2014

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. opatowski, gmina Ożarów

Adres: Pisary 63

Współrzędne

The post Pisary – Dwór Łabędzkich first appeared on Atlas Rezydencji.

Ujazd – Zamek Krzyżtopór

Mazurqas — Tue, 28 Jul 2015 08:42:02 +0000

Stan obecny:

zabezpieczona, trwała ruina przystosowana do zwiedzania.

Funkcja teraźniejsza:

atrakcja turystyczna.

Zabytkowe obiekty towarzyszące:

brak.

Zwiedzanie:

godziny otwarcia:
kwiecień – sierpień od 8:00 do 20:00,
wrzesień – październik od 8:00 do 18:00
listopad – marzec od 8:00 do 16:00.
UWAGA: zamknięte w następujące dni:
Nowy Rok, Wielka Niedziela, 25 – 26 grudnia
Cennik biletów:
normalny – 10 zł/os
ulgowy – 7 zł/os
normalny dla grup zorganizowanych powyżej 20 osób – 8 zł/os
ulgowy dla grup zorganizowanych powyżej 20 osób – 6 zł/os
bezpłatne zwiedzanie: 1 opiekun na 10 osób, kierowca autokaru, dzieci poniżej 6 roku życia,
Kontakt: tel.: 15/ 860 11 33 e-mail: zamek( małpa )krzyztopor.org.pl

Dojazd:

ruiny są dobrze widoczne z głównej drogi.
Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne GPS pod mapą.

Parkingi:

w sąsiedztwie murów zamkowych są bezpłatne parkingi .

Historia i opis:

Dobra Iwaniska, w skład których wchodziła m.in. wieś Ujazd, od co najmniej II połowy XVI w. należały do rodu Ossolińskich herbu Topór. Jan Zbigniew Ossoliński, sekretarz królewski, senator oraz wojewoda sandomierski, przekazał majątek Iwaniska swojemu synowi Krzysztofowi, późniejszemu wojewodzie sandomierskiemu i posłowi na sejm. To właśnie za sprawą Krzysztofa Ossolińskiego w Ujeździe wzniesiono zapierający dech w piersiach zamek w stylu „Palazzo in fortezza” czyli w wolnym tłumaczeniu „Pałac w fortecy”, nazywany przez Ossolińskiego „Krzysztofory” a później Krzyżtoporem (nazwa pochodzi od krzyża, symbolu wiary i topora, herbu fundatora, umieszczonych na budynku bramnym).
Budowa tej monumentalnej rezydencji rozpoczęła się około 1627 roku. Za prace budowlane i być może również za sam projekt odpowiadał szwajcarski architekt Wawrzyniec Senesa. Jako budulec posłużył okoliczny piaskowiec, surowce pozyskane z kamiennego podłoża oraz cegła wypalana z miejscowych złóż gliny. Roboty budowlane ukończono w 1644 roku, natomiast nie wiadomo czy już wtedy obiekt był wyposażony i ukończony wraz z detalami. Zespół budynków wraz z bastionami ma kształt regularnego pięcioboku. Łączna powierzchnia budynków oraz fortyfikacji miała kubaturę około 70 tys. m³ i zajmowała powierzchnię prawie 1,3 ha. Według przekazów rezydencja miała składać się z 4 baszt, 12 sal, 52 komnat i 365 okien i była odzwierciedleniem odpowiednio: pór roku, miesięcy, tygodni oraz dni w roku kalendarzowym. Część reprezentacyjno-mieszkalna z wewnętrznym owalnym dziedzińcem znajdowała się naprzeciwko bramy wjazdowej. Była poprzedzona dziedzińcem głównym a zakończona pięcioboczną wieżą stojącą nad źródłem rzeczki Krzyżtoporzanki, zasilającej zamek w wodę. Po obu stronach części pałacowej stały piętrowe skrzydła boczne tworzące duży dziedziniec. Na poziomach 1 i 2 ulokowano pomieszczenia gospodarcze i pokoje dla służby, niżej znajdowały się piwnice i stajnie, wyposażone ponoć w marmurowe żłoby i ogromne lustra doświetlające wnętrza. Poza obrębem murów znajdowały się ogrody francuskie zajmujące powierzchnię ok. 1,6 ha. Okazałość zamku prezentują poniższe próby rekonstrukcji założenia.

Krzysztof Ossoliński zmarł w rok po ukończeniu rezydencji, pozostawiając majątek synowi Krzysztofowi Baldwinowi żonatemu z Teresą z Tarłów. Ten z kolei zginął w 1649 r. pod Zborowem, podczas wyprawy wojennej przeciw Tatarom.
Krzyżtopór trafił w posiadanie Samuela Jerzego Kalinowskiego, męża Urszuli Brygidy, córki Jerzego Ossolińskiego, brata Krzysztofa. Podczas potopu szwedzkiego w 1655r. twierdza została poddana najeźdźcom, którzy opuścili ją dopiero w 1657r. Zamek został doszczętnie ograbiony jednak nieuszkodzony i nadal był zamieszkiwany przez Kalinowskich a następnie przez Wiśniowieckich i Morsztynów. Niestety nie przeprowadzono żadnego remontu i obiekt zaczął popadać w ruinę.
W II połowie XVIII wieku kolejny właściciel rezydencji, a był nim generał Jan Michał Pac wyremontował skrzydło południowe, które zamieszkiwał do 1768r. Po upadku konfederacji barskiej Pac porzucił majątek i wyjechał do Francji. Rodzina generała zbyła zdewastowany i opuszczony zamek biskupowi Kajetanowi Sołtykowi, po którym odziedziczył go Stanisław Sołtyk. Następnie Konstancja z Sołtyków wniosła Krzyżtopór jako wiano Ludwikowi Łempickiemu. Niestety żaden z w/w właścicieli nie wykonał choćby częściowego remontu rezydencji. W 1858r. ruiny zakupiła rodzina Orsettich i była ich właścicielem do 1944 roku.
Po wejściu w życie reformy rolnej zabytek wraz z przynależnymi gruntami przejął skarb Państwa. W latach 60-tych XX w. rozpoczęto nieudana próbę odbudowy. W 1980 Ministerstwo Obrony Narodowej uzyskało zgodę na odbudowę zamku z przeznaczeniem na ośrodek wypoczynkowy. Niestety (albo na szczęście) projekt został przerwany przez stan wojenny. Kolejną próbę odbudowy podjęły Kopalnie i Zakłady Przetwórcze Siarki „Siarkopol”. W 2005 r. powołano Stowarzyszenie Krzewienia Tradycji i Opieki nad Zamkiem Krzyżtopór. Od 2007 roku obiektem włada Gmina Iwaniska. Utworzono podmiot o nazwie Instytucja Kultury Zamek Krzyżtopór w Ujeździe, który jest bezpośrednim administratorem. W latach 2010–2013 zrealizowano warty prawie 12 mln PLN projekt zabezpieczenia i przystosowania ruin do zwiedzania i działalności kulturalno-dydaktycznej (sale w bastionie SMOK).

Ciekawostki:

Budowa pochłonęła ponoć: 11 tys. ton piaskowca kwarcytowego (miejscowego), 300 m³ piaskowca kunowskiego, 200 tys. cegieł, 30 tys. dachówek, 500 ton wapna, 5 tys. m³ piasku. Ponoć celem uzyskania wodoodpornej zaprawy dodano do niej białka z miliona jaj kurzych.
Górna kondygnacja budynku pałacowego mieszcząca salę jadalną miała podobno szklany strop, przez który można było podziwiać egzotyczne rybki w akwarium.
Stajnie zamkowe dzięki swym właściwościom akustycznym mogą służyć nawet jako sale koncertowe.

Galeria

zdjęcia wykonane w czerwcu 2015r.

Wizualizacja zamku Krzyżtopór | autorzy: Artur Sabat, Łukasz Sawa

Mapa

Lokalizacja: woj. świetokrzyskie, pow. opatowski, gmina Iwaniska

Adres:Ujazd 73

Współrzędne

The post Ujazd – Zamek Krzyżtopór first appeared on Atlas Rezydencji.

Wiązownica Kolonia – Pałac Dzięki

Mazurqas — Wed, 24 Jun 2015 10:17:03 +0000

Stan obecny:

zachowany w całości, w trakcie remontu. Obiekt wewnątrz jest w dużej części odrestaurowany i wyposażony. Własność prywatna rodziny Pogodin-Pietrow.

Funkcja teraźniejsza:

brak. Plany obejmują uruchomienie winiarni w piwnicach, restauracji na parterze oraz sal przeznaczonych na imprezy okolicznościowe.

Zabytki w otoczeniu:

lodownia, stajnia z wozownią, budynki służby, dom rządcy (na sąsiednim wzgórzu), 500-letni dąb szypułkowy (obwód 555 cm) – pomnik przyrody, kościół na wzgórzu,

Zwiedzanie:

zespół pałacowy można oglądać w dni robocze od godz. 16:00 do 21:00 a w weekendy od godziny 10:00 do zmierzchu.
Kontakt: tel. +48 609 392 162
e-mail: pogodin.ap( małpa )gmail.com

Dojazd:

zabytek stoi przy wzgórzu nad rzeką Kacanką.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

można bezpiecznie zaparkować przy ogrodzeniu.

Historia i opis:

Pałac w Wiązownicy jako jedna z nielicznych budowli tego rodzaju ma swoją nazwę własną (częściej takowe mają zamki). Jego historia związana jest z osobą carskiego generała i senatora Wasilija Pogodina, który w 1835 roku w uznaniu za zasługi, otrzymał od cara Mikołaja I Romanowa ziemie leżące w ówczesnym majoracie osieckim. Zauroczony doliną rzeki Kacanki, Pogodin postanowił wybudować tu swoją wiejską rezydencję.
Pałac zaprojektowany przez Henryka Marconiego wystawiono w latach 1842-1844. Stylem przewodnim jest zdecydowanie neogotyk, ale patrząc na wejście główne można powiedzieć, że „wchodzi on łukami” do architektury dalekiego wschodu, którą szczególnie widać w łukach mauretańskich na piętrze. Pasję fundatora odzwierciedlała wieża w kształcie figury szachowej, kryjąca spiralne schody oraz złote figury wkomponowane w elewację budynku, po których pozostały jedynie wgłębienia. Ogólna powierzchnia budynku to ok. 1000 m², (z czego powierzchnia użytkowa to jakieś 800 m²) składa się z 50 pomieszczeń rozłożonych na siedmiu kondygnacjach o wysokości 25 metrów.
W otoczeniu pałacu wzniesiono (nie zachowaną do dziś) oficynę, lodownię, stajnię z wozownią, budynki dla służby a na sąsiednim wzniesieniu stanął dom rządcy. Z fundacji senatora na wzgórzu przy pałacu wybudowano kościół katolicki.
Pogodin zmarł w 1863 roku i został pochowany na cmentarzu katolickim w Wiązownicy. Dzięki odziedziczyła jego jedyna córka Aleksandra, zamężna z Aleksandrem Dmitriewiczem Petrowem, wysokim urzędnikiem carskim, mistrzem szachowym i serdecznym przyjacielem jej ojca.
Bazyli, syn Aleksandra i Aleksandry opuścił Wiązownicę po wybuchu pierwszej wojny światowej, i wyjechał wraz z rodziną do Rosji. Powrócili w 1921 roku, lecz już wtedy pałac przejęły Lasy Państwowe a majątek ziemski rozparcelowano. W czasie II wojny światowej, w 1943r. rezydencja została wyremontowana. Po wojnie pałac był własnością Lubelskiej Dyrekcji Lasów Państwowych i mieściło się w nim nadleśnictwo. W późniejszym okresie był tam m.in. ośrodek zdrowia, biblioteka i poczta.
W 1997 r. Aleksander Pietrow, imiennik i prawnuk sławnego szachisty odkupił rodzinną rezydencję i od tego czasu sukcesywnie prowadzi jej remont. Własnością Lasów Państwowych nadal pozostaje dom rządcy.

Ciekawostki:

Dzięki za wdzięki
Według miejscowych podań kiedy Pogodin po raz pierwszy przyjechał do Wiązownicy, stanął nad rzeką Kacanką i powiedział: „Dzięki ci Boże, żeś mnie tu sprowadził”. Inni mówią że „Dzięki za wdzięki” gdyż podobno pałac miał być podarkiem dla urokliwej żony senatora. Tak czy inaczej obie wersje tłumaczą nazwę pałacu i tej części wsi.
Szachowi mistrzowie
Wasilij, (lub Bazyli) Pogodin – zakochany w szachach generał carskiej armii Paskiewicza. Swoją miłość do tej strategicznej gry odzwierciedlił w architekturze rezydencji nad Kacanką. W czasie pobytu w Polsce uległ polonizacji. Był współtwórcą pierwszej politechniki i kasy zapomogowej w Warszawie, które oficjalnie firmowała jego córka.
Aleksander Dmitriewicz Petrow – najwybitniejszy szachista ówczesnej Polski i Rosji, autor książki o strategiach w szachach, znany z sympatii do Polski i Polaków oraz lojalności wobec swoich przełożonych.
Tunel, a jakże…
Podobno w lodowni a być może bezpośrednio w pałacu znajduje się wejście do tunelu prowadzącego na wzgórze do pobliskiego kościoła.

Galeria

zdjęcia wykonane w czerwcu 2015r.

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. staszowski, gmina Staszów

Adres: Wiązownica-Kolonia

Współrzędne

The post Wiązownica Kolonia – Pałac Dzięki first appeared on Atlas Rezydencji.

Skotniki – Dwór Skotnickich

Mazurqas — Tue, 21 Apr 2015 10:57:30 +0000

Stan obecny:

pustostan.

Funkcja teraźniejsza:

brak.

Zabytki w otoczeniu:

Kościół (ufundowany przez arcybiskupa gnieźnieńskiego Jarosława Bogorię Skotnickiego).

Zwiedzanie:

wstęp na teren parku dworskiego nieograniczony i darmowy, obiekt jest zamknięty dla zwiedzających.

Dojazd:

zabytek stoi nieopodal kościoła.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

w otoczeniu parku można bezpiecznie zaparkować.

Historia i opis:

Dwór należący do rodziny Skotnickich herbu Bogoria wystawiono na sztucznie usypanym wzniesieniu otoczonym fosą i wałem. Można przypuszczać że pierwotnie obiekt spełniał funkcje rezydencjonalno – obronne.
Obecnie zachowana forma budynku pochodzi z końca XVIII wieku i określana jest jako dwór alkierzowy. Prostokątny korpus jest po części drewniany i murowany, w całości otynkowany, przykryty polskim dachem łamanym. Pod spodem znajdują się piwnice, murowane z kamienia i sklepione kolebkowo. Pośrodku elewacji frontowej wkomponowano pseudo ryzalit z drewnianym piętrem, nadbudowanym w połowie XIX wieku. W narożach cztery wysunięte przed lico elewacji dłuższych, murowane, kwadratowe alkierze z końca XVII lub początku XVIII wieku. Równolegle do elewacji krótszych alkierze połączono sionkami z zewnętrznym wejściem a część naroży wsparto masywnymi, skośnymi szkarpami. Alkierze nakryto czterospadowymi dachami namiotowymi. Wnętrze w układzie dwutraktowym, w alkierzach po jednym pomieszczeniu.
Posiadłość należała do Bogoriów Skotnickich z przerwą w latach 1945-1997. Po odebraniu przez rząd komunistyczny w dworze utworzono szpital a później szkołę. Obecnie zabytek jest ponownie własnością rodziny Skotnickich.

Galeria

zdjęcia wykonane we wrześniu 2011

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. sandomierski, gmina Samborzec

Adres: Skotniki

Współrzędne

The post Skotniki – Dwór Skotnickich first appeared on Atlas Rezydencji.

Łoniów – Pałac Moszyńskich

Mazurqas — Wed, 01 Apr 2015 17:51:51 +0000

Stan obecny:

remontowany.

Funkcja teraźniejsza:

obiekt przeznaczony jest na ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy.

Zabytki w otoczeniu:

kościół.

Zwiedzanie:

wstęp na teren parku wzbroniony, obiekt jest zamknięty i monitorowany.

Dojazd:

zabytek stoi w parku niedaleko skrzyżowania dróg nr 79 i E371.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

przy wzgórzu kościelnym są bezpłatne parkingi.

Historia i opis:

Pałac w Łoniowie wzniesiono dla Moszyńskich herbu Nałęcz. Opracowanie projektu zlecono krakowskiemu architektowi, Antoniemu Łuszczkiewiczowi. Nie wiadomo dokładnie czy inicjatorem budowy był Piotr Stanisław hr. Moszyński (ur. 1800 – zm. 1879r.) czy też jego syn Jerzy (ur. 1847 – zm. 1924r.). Rezydencję ukończono w 1885r.
Wzniesiono wieloczłonowy obiekt z jednopiętrowym korpusem, kryty dachami dwuspadowymi. Charakterystyczną cechą budowli jest wkomponowana w fasadę frontową wieżyczka oraz detal architektoniczny specyficzny dla architektury eklektycznej. W 1912 roku wokół rezydencji założono park romantyczny zaprojektowany przez Stefana Celichowskiego.
Moszyńscy mieszkali w Łoniowie do czasu wejścia w życie reformy rolnej z 1944 roku. Po usunięciu właścicieli w pałacu utworzono szkołę podstawową. Budynek eksploatowany bez żadnych konserwacji i remontów zaczął niszczeć, aż w końcu został opuszczony, co jeszcze przyśpieszyło jego upadek.
Dopiero w latach siedemdziesiątych ubiegłego wieku rozpoczęto remont zdewastowanego zabytku i w 1977 ulokowano w nim dom dziecka. Nowe wytyczne dla placówek opiekuńczych wchodzące w życie w 2010r. ograniczające ilość dzieci w domach dziecka do 10-12 sprawiły, iż starostwo sandomierskie musiało wybudować trzy odrębne domy dziecka a pałac został wystawiony na sprzedaż. Przetarg ogłoszony w 2008 roku wygrała firma STP Investment z Bochni i za 2,5 mln PLN została nowym właścicielem rezydencji Moszyńskich. Zgodnie z warunkami przetargu Dom Dziecka ostatecznie przeniesiono z końcem 2009r. Nowy właściciel zamierza wyremontować pałac i otworzyć w nim ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy.

Ciekawostki:

Piotr Stanisław Moszyński był marszałkiem szlachty guberni wołyńskiej a później m.in. członkiem rządu powstańczego z 1846 roku oraz przewodniczącym Komitetu Narodowego Krakowskiego i dowódcą Gwardii Narodowej. Żoną Piotra była jego kuzynka Joanna Moszyńska, prawnuczka Augusta II Mocnego i Anny Konstancji von Brockdorf, królewskiej faworyty, która po otrzymaniu tytułu hrabiowskiego znana była jako Anna Cosel. Hrabina Cosel (ur. 1680r. – zm. 1765r.) szerzej kojarzona jest z powieścią Józefa Ignacego Kraszewskiego pod tym samym tytułem oraz filmu i serialu nakręconego na jej podstawie. Zdjęcia do ekranizacji powstały m. in. w Zamku Książ koło Wałbrzycha, oraz w Zamku w Łańcucie.

zdjęcia wykonane we wrześniu 2011

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. sandomierski, gmina Łoniów

Adres: Łoniów

Współrzędne

The post Łoniów – Pałac Moszyńskich first appeared on Atlas Rezydencji.

Sandomierz – Pałac Biskupi

Mazurqas — Mon, 02 Mar 2015 16:07:35 +0000

Stan obecny:

użytkowany, odrestaurowany.

Funkcja teraźniejsza:

rezydencja Biskupa Ordynariusza sandomierskiego oraz biura Kurii Diecezjalnej.

Zabytki w otoczeniu:

Dom Długosza, zabudowa starego miasta.

Zwiedzanie:

obiekt niedostępny dla zwiedzających.

Dojazd:

pałac stoi niedaleko katedry.
[Oszczędź czas i paliwo – gotowe współrzędne pod mapą.]

Parkingi:

proponujemy skorzystanie z wyznaczonych parkingów miejskich.

Historia i opis:

Dopiero 46 lat po utworzeniu diecezji sandomierskiej zdecydowano się na wystawienie rezydencji dla biskupa ordynariusza. Pałac wybudowano w latach 1861-64 z materiałów jakie pozostały po rozbiórce kościołów Marii Magdaleny i św. Piotra. Powstał jednopiętrowy obiekt na rzucie prostokąta z charakterystycznym półkolistym narożnym ryzalitem, imitującym basztę. Na piętrze ryzalitu mieści się kaplica. Wejście główne usytuowane jest pośrodku fasady głównej, ozdobionej centralnym pseudoryzalitem zwieńczonym attyką. Poniżej archiwalna pocztówka z przedstawiająca pałac na początku XX wieku.

Ciekawostki:

To właśnie w pałacu biskupim dnia 12 czerwca 1999 roku, jadł obiad i odpoczywał Papież Jan Paweł II. Tego samego dnia, na sandomierskich błoniach, Papież odprawił nabożeństwo dla półmilionowej rzeszy pielgrzymów.

Galeria

zdjęcia wykonane w maju 2011

Mapa

Lokalizacja: woj. świętokrzyskie, pow. sandomierski, gmina Sandomierz

Adres: Sandomierz, ul. Mariacka 7

Współrzędne

The post Sandomierz – Pałac Biskupi first appeared on Atlas Rezydencji.