AYCAN GÖKDEMİR

NETBEANSDE JAX-WS WEB SERVİS YAZMAK

2011-03-05T12:39:00.000-08:00

   Uzun bir aradan sonra yeniden merhaba :)
Uzun süren bir tembellik dönemi sonucu yeniden birkaç birşey karalamaya karar verdim. Ve bu yazımda size Java Web Servis Yazma konusundan bahsetmek istiyorum. İsterseniz yavaştan başlayalım :
Adım adım gitmek gerekirse :

   1- Uygulamamızı Netbeansde gerçekleştireceğimiz için Netbeansi açıyoruz.

   2- Yeni bir Web projesi yaratmak için Web Application ı seçiyoruz.

   3- Projemize isim verdikten sonra kullanacağımız server ve java versiyonunu seçip Finish diyerek projemizi oluşturuyoruz.

   4- Projemize sağ tıklayıp New->Web Service diyerek Web Servisimizi oluşturuyoruz.

   5- Web servisimize ismini verip, paketini belirtiyoruz.Ve Finish diyerek bu faslı da tamamlamış oluyoruz.

   6- Web servisimiz otomatik olarak açılıyor.

   7- Bu noktadan sonra web servisin ne yapmasını istiyorsak Web Servise sağ tıklayıp Add Operation... diyoruz ve açılan pencerede işlemin adını ,parametrelerini, dönüş değerini belirliyoruz.Ben işleme sayHello ismini verdim.Dönüş değeri String ve bir tane de hello adında string parametre alıyor.Böylece oluşan kod :

@WebService()
public class HelloWS {

   /**
   * Web service operation
   */
   @WebMethod(operationName = "sayHello")
   public String sayHello(@WebParam(name = "hello")
   String hello) {
   //TODO write your implementation code here:
   return hello;
   }
}

   8- Artık uygulamamızı çalıştırabiliriz.Projemize sağ tıklayıp Deploy diyoruz. Böylece serverı başlatıyoruz.

   9- Ve en son olarakta web servisimizi test etmek için Web Servisin üzerine sağ tıklayıp Test Web Service diyoruz.

Tester sayfamız browserda açılıyor :

Bir kelime yazıp butona tukladığımızda Web Servis çalışıyor ve bize yazdığımız kelimeyi geri döndürüyor.

İşte bu kadaar...Netbeansde web servis yazmak bu kadar basit...Web servis yazmayı öğrendiğimize göre daha işe yarar uygulamalarla yeniden karşınızda olmak ümidiyle, şimdilik hoşçakalın...

Liderlik ve Kalkınma Zirvesi

2011-02-28T07:43:00.000-08:00

http://www.uniaktivite.net/aktiviteler/15574/liderlik_ve_kalkinma_zirvesi

JDBC İLE VERİ TABANI BAĞLANTISI

2010-12-27T13:40:00.000-08:00

   JDBC (Java Database Connectivity Api )java uygulamalarından çeşitli veri tabanı sistemlerine bağlanmak için kullanılan bir arayüzdür.Uygulamamızdan bir veri tabanına bağlanmak için o veri tabanının JDBC sürücüsünü projemize eklememiz gerekir.Bu kısa açıklamanın ardından şimdi isterseniz uygulamamızdan Java DB ye ( ben burada örnek olarak Java DB ye bağlandım siz ihtiyaca göre MYSQL,POSTGRESQL gibi diğer veri tabanı sistemlerine bağlanabilirsiniz ) nasıl bağlanabiliriz ona bakalım :

   import java.sql.*; // veri tabanı işlemleri için gerekli sınıfları içeren paket
   public class Bağlantı {

   Connection con; // bağlantı kurmak için gerekli interface

   public Bağlantı(String user,String pass)
   {
   try{
   con=DriverManager.getConnection("jdbc:derby://localhost:1527/mydb;user="+user+";password="+pass+";"); // bağlantı url miz

      }

   catch(Exception ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   }
   public void close()
   {
   try{
   con.close();
   }
   catch(Exception ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }
   }
}

   Bağlantı sınıfımızı yazdıktan sonra kullanmadan önce unutmamamız gereken bir şey var ki o da driverı yüklemek.Bunun için projemizin Libraries klasörüne sağ tıklayark add JAR/folder diyerek çıkan ekrandan C:\Program Files\Sun\JavaDB\lib\derbyclient.jar ı seçip driverı projemize ekliyoruz.

   Bu yazımda en basit haliyle javada veri tabanı bağlantısını nasıl yapabileceğimizi gösterdim.Veri tabanında sorgulama,veri tabanından veri çekme gibi konulara hiç girmedim.Bunlar için başka bir yazıda görüşmek üzere...

MEZUNLARIMIZLA BULUŞTUK

2010-12-27T10:44:00.000-08:00

   Geçtiğimiz cumartesi günü BBTK (BİLGİSAYAR VE BİLİŞİM TEKNOLOJİLERİ KLÜBÜ) olarak Selçuk Hocamızın da değerli katkılarıyla mezunlarımızla biraraya geldik.Aklımızdaki tüm sorulara yanıt bulabildiğimiz, özellikle kendi adıma mezuniyete 1 dönem kala merak ettiğim pek çok konuda aydınlandığım bir söyleşi oldu.2 oturum şeklinde gerçekleşen etkinlikte okulumuzun en genç mezunlarıyla buluştuk.1.oturumda Avea ve Ericssondan gelen arkadaşlarımıza 2.oturumda Koç Sistem , TAI , Roketsan ve Savronikten gelen mezunlarımız katıldı.Hepimizin merak ettiği staj ,işe alım ,mülakat ,proje yarışmaları gibi konular konuşuldu.Mezunlar iş hayatına atılma sürecinde yaşadıkları deneyimlerini bizimle paylaştılar.Birçok başarının ancak takım çalışmasıyla elde edilebildiği Bilişim Sektöründe, takım olmanın,grup çalışmasının öneminden;proje yarışmalarının ,staj programlarının kazandırdıklarından;bitirme tezinin ilerde çalışılacak alanda yapılması gerektiğinden bahsettiler.Gelemeyen arkadaşlarımıza nispet yapmak gibi olmasın , gelenin çok şey kazandığı,gelemeyenın ise çok şey kaçırdığı bir söyleşi oldu.Bu nedenle isteğimizi kırmayıp gelen arkadaşlarımıza ve bize verdiği destekten ötürü Hocamıza çok teşekkür ediyorum.

Java Remote Method Invocation (RMI) Nedir?

2010-11-24T13:23:00.000-08:00

   RMI dağıtık sistemlerdeki RPC (Remote Procedure Call) mantığına benzeyen ancak sadece Javaya özgü olan bir sistemdir.Bir makine üzerinde çalışan bir java nesnesinin başka bir makinede çalışan java nesnesine ait bir metodu çağırabilmesini sağlar.Bu da dağıtık uygulama geliştirmemizi sağlar.
   Peki RMI kullanmanın geliştirici ve son kullanıcıya ne gibi getirileri vardır.Geliştirici açısından bakarsak uygulama geliştirme sırasında ağ işlemlerinin alt düzey ayrıntıları ile uğraşmasına gerek kalmamaktadır.Son kullanıcı açısından bakarsak da, kullanıcıya üst düzey bir arayüz sunmaktadır.
   İsterseniz konunun daha iyi anlaşılması açısından basit bir uygulama yapalım :

server.java
package rmi;

import java.net.InetAddress;
import java.net.UnknownHostException;
import java.rmi.AccessException;
import java.rmi.RemoteException;
import java.rmi.registry.LocateRegistry;
import java.rmi.registry.Registry;
import java.rmi.server.UnicastRemoteObject;

public class server extends UnicastRemoteObject implements arayüz {

   Registry kayit;
   String adres;
   int port;

   public server() throws RemoteException
   {
   super();

   try{
   adres=(InetAddress.getLocalHost().toString());
   }
   catch(UnknownHostException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }
   port=1316;

   try
   {
   kayit=LocateRegistry.createRegistry(port);
   }
   catch(RemoteException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   try {

   kayit.rebind("Local Interface", this);

} catch (AccessException e) {

e.printStackTrace();

} catch (RemoteException e) {

e.printStackTrace();

}

   }
   public void mesajAl(String mesaj) throws RemoteException
   {

   System.out.println(mesaj);

}

   public static void main(String[] args) {

   try {

   server obj=new server();

} catch (RemoteException e) {

e.printStackTrace();

}
}
}

client.java
package rmi;

import java.rmi.AccessException;
import java.rmi.NotBoundException;
import java.rmi.RemoteException;
import java.rmi.registry.LocateRegistry;
import java.rmi.registry.Registry;
import javax.swing.JOptionPane;

public class client {

   Registry kayit=null;
   arayüz objArayüz=null;

   public client()
   {
   String mesajgir=JOptionPane.showInputDialog("Bir mesaj girin");

   try
   {
   kayit=LocateRegistry.getRegistry("127.0.0.1",1316);
   }

   catch(RemoteException ex)
   {
   System.out.println(ex);

   }

   try{
   objArayüz=(arayüz)(kayit.lookup("Local Interface"));

   }
   catch(AccessException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   catch(RemoteException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   catch(NotBoundException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   try
   {
   objArayüz.mesajAl(mesajgir);

   }
   catch(RemoteException ex)
   {
   System.out.println(ex);
   }

   }
   public static void main(String[] args) {

   client objClient=new client();
   }
}

arayüz.java
package rmi;
import java.rmi.RemoteException;
import java.rmi.Remote;

public interface arayüz extends Remote {

   public void mesajAl(String mesaj) throws RemoteException;

}

Uygulamada client nesnesi server sınıfınının mesajAl() metodunu "arayüz" arayüzü aracılığıyla çağırmaktadır.

   Gördüğünüz gibi kullanımı oldukça kolay.Kullanımının kolaylığı,taşınabilir olması,güvenilir olması RMI ın dağıtık uygulamalarda tercih edilme sebepleri arasında geliyor.

J2ME - RMS ( RECORD MANAGEMENT SYSTEM )

2010-11-09T07:21:00.000-08:00

   J2ME uygulamalarımızda verimizi depolamak ve sonra gerektiğinde yeniden ulaşmak istediğimizde MIDP nin bize sunduğu RMS adı verilen paketi kullanırız.

   RMS verileri Record Store adı verilen alanlarda saklar.Daha anlaşılır olabilmesi için bu alanları veritabanı uygulamalarındaki tablolar gibi düşünebiliriz.Bu alanlar kayıtlardan oluşmaktadır.Kayıtlar ise veri alanlarından.Az önceki veri tabanı tablosu örneğini düşünürsek kayıtları satırlara ,bu kayıtlardaki veri alanlarını ise sütunlara benzetebiliriz.Şimdi isterseniz kayıt alanları nasıl oluşturulur,veri nasıl yazılır,nasıl okunur bunlara bakalım :

   Kayıt Alanı Açmak
   Kayıt alanı açmak için openRecordStore() metodu kullanılır.Bu metod ile yeni bir kayıt alanı oluşturabilir ya da var olan bir alanı açabiliriz.
   RecordStore openRecordStore(String recordStoreName , boolean createIfNecessary)
   String recordStoreName : kayıt alanının ismi
   boolean createIfNecessary : true ise kayıt alanı mevcutsa açar , yoksa yeni alan açar.
   false ise kayıt alanı mevcutsa açar değilse yenisini yaratmaz.

   Kayıt Alanını Kapatmak
   Bunun için ise closeRecordStore() metodu kullanılır.Bu metod herhangi bir parametre almaz.
   void closeRecordStore()

   Kayıt Alanına Veri Yazmak
   Veri yazmak için addRecord() metodu kullanılır.
   int addRecord(byte [] data , int offset , int numBytes)
   byte [] data : yazılacak verinin byte dizisi
   int offset : byte dizisinin ilk bytenın indeksi
   int numBytes : yazılacak toplam byte değeri

   Int türünde olan Return değeri ise kaydın id sidir. (Burada kaydın id si olarak kastettiğim şey yaratılan her bir kayıt için oluşturulan id değeridir.Bu değer kaydımızın primary keyidir.)

   Kayıt Alanından Veri Okumak
   Bunun için ise getRecord() metodu kullanılmaktadır.
   byte getRecord(int recordId)
   int recordId : okunacak kaydın idsi.

   Metod kaydı byte dizisi şeklinde geri döndürür.

   int getRecord(int recordİd , byte [] buffer , int offset)
   byte [] buffer : kaydın yazılacağı buffer dizisi
   int offset : kayıt alanındaki byte dizisinin kaçıncı byteından itibaren okunacağı bilgisi

   Şimdi isterseniz gelin bu anlattıklarımızı bir uygulama üzerinde görelim :

package hello;

import javax.microedition.midlet.*;
import javax.microedition.lcdui.*;
import javax.microedition.rms.*;
import java.io.*;

/**
* @author aycan
*/
public class HelloMIDlet extends MIDlet implements CommandListener {

   private boolean midletPaused = false;
   private Command exitCommand;
   private Form form;
   private StringItem stringItem;
   private Command process;
   private Alert alert;
   private RecordStore recordStore = null;
   /**
   * The HelloMIDlet constructor.
   */
   public HelloMIDlet() {
   }

private void createRecordStore() {

try {

recordStore = javax.microedition.rms.RecordStore.openRecordStore("myRecordStore",

true);

} catch (Exception e) {

alert = new Alert("Kayıt Yaratılırken Hata Oluştu", e.toString(), null, AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

}

private void writeRecordStore() {

try {

byte[] byteArray;

String name = "Ayşe Çalışkan";

int number = 20061001;

boolean outputBoolean = true;

ByteArrayOutputStream outputStream = new ByteArrayOutputStream();

DataOutputStream outputDataStream = new DataOutputStream(outputStream);

outputDataStream.writeUTF(name);

outputDataStream.writeInt(number);

outputDataStream.writeBoolean(outputBoolean);

outputDataStream.flush();

byteArray = outputStream.toByteArray();

recordStore.addRecord(byteArray, 0, byteArray.length);

outputStream.reset();

outputStream.close();

outputDataStream.close();

} catch (Exception e) {

alert = new Alert("Kayit Yazarken Hata Olustu", e.toString(), null, AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

}

private void readRecordStore() {

try {

String name = null;

int number = 0;

boolean inputBoolean = false;

byte[] byteInputData = new byte[200];

ByteArrayInputStream inputStream = new ByteArrayInputStream(byteInputData);

DataInputStream inputDataStream = new DataInputStream(inputStream);

for (int x = 1; x <= recordStore.getNumRecords(); x++) {

recordStore.getRecord(x, byteInputData, 0);

name = inputDataStream.readUTF();

number = inputDataStream.readInt();

inputBoolean = inputDataStream.readBoolean();

inputStream.reset();

}

inputStream.close();

inputDataStream.close();

alert = new Alert("Reading", "Adı : " + name + "\nNumarası : " + number + "\n" +

inputBoolean, null, AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

} catch (Exception e) {

alert = new Alert("Kayıt Okurken Hata Oluştu", e.toString(), null, AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

}

private void closingRecordStore() {

try {

recordStore.closeRecordStore();

} catch (Exception error) {

alert = new Alert("Kayıt Alanı Kapatılırken Hata Oluştu", error.toString(), null,

AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

}

private void deleteRecord() {

if (javax.microedition.rms.RecordStore.listRecordStores() != null) {

try {

javax.microedition.rms.RecordStore.deleteRecordStore("myRecordStore");

} catch (Exception error) {

alert = new Alert("Kayıt Alanı Silinirken Hata Oluştu",

error.toString(), null, AlertType.WARNING);

alert.setTimeout(Alert.FOREVER);

getDisplay().setCurrent(alert);

}

      private void initialize() {
   getForm().addCommand(getProcess());
   getForm().addCommand(getExitCommand());
   getForm().setCommandListener(this);

   }

   /**
   * Performs an action assigned to the Mobile Device - MIDlet Started point.
   */
   public void startMIDlet() {
   // write pre-action user code here
   switchDisplayable(null, getForm());
   // write post-action user code here
   }

   /**
   * Performs an action assigned to the Mobile Device - MIDlet Resumed point.
   */
   public void resumeMIDlet() {

   }

   /**
   * Switches a current displayable in a display. The display instance is taken from getDisplay method. This method is used by all actions in the design for switching displayable.
   * @param alert the Alert which is temporarily set to the display; if null, then nextDisplayable is set immediately
   * @param nextDisplayable the Displayable to be set
   */
   public void switchDisplayable(Alert alert, Displayable nextDisplayable) {
   // write pre-switch user code here
   Display display = getDisplay();
   if (alert == null) {
   display.setCurrent(nextDisplayable);
   } else {
   display.setCurrent(alert, nextDisplayable);
   }
   // write post-switch user code here
   }

   /**
   * Called by a system to indicated that a command has been invoked on a particular displayable.
   * @param command the Command that was invoked
   * @param displayable the Displayable where the command was invoked
   */
   public void commandAction(Command command, Displayable displayable) {
   // write pre-action user code here
   if (displayable == form) {
   if (command == exitCommand) {
   // write pre-action user code here
   exitMIDlet();
   // write post-action user code here
   }
   }
   if (command == getProcess()) {
   createRecordStore();
   writeRecordStore();
   readRecordStore();
   closingRecordStore();
   deleteRecord();
   } else if (command == getExitCommand()) {
   destroyApp(false);
   notifyDestroyed();
   }

   }
   //
   public Command getProcess() {
   if (process == null) {
   process = new Command("Process", Command.OK, 4);
   }
   return process;
   }

   /**
   * Returns an initiliazed instance of exitCommand component.
   * @return the initialized component instance
   */
   public Command getExitCommand() {
   if (exitCommand == null) {
   exitCommand = new Command("Exit", Command.EXIT, 0);

   }
   return exitCommand;
   }

   /**
   * Returns an initiliazed instance of form component.
   * @return the initialized component instance
   */
   public Form getForm() {
   if (form == null) {
   // write pre-init user code here
   form = new Form("Welcome", new Item[] { getStringItem() });
   form.addCommand(getExitCommand());
   form.setCommandListener(this);
   // write post-init user code here
   }
   return form;
   }

   /**
   * Returns an initiliazed instance of stringItem component.
   * @return the initialized component instance
   */
   public StringItem getStringItem() {
   if (stringItem == null) {
   // write pre-init user code here
   stringItem = new StringItem("Hello", "Hello, World!");
   // write post-init user code here
   stringItem.setLabel("Rms Çalışması");
   stringItem.setText("");
   }
   return stringItem;
   }

   /**
   * Returns a display instance.
   * @return the display instance.
   */
   public Display getDisplay() {
   return Display.getDisplay(this);
   }

   /**
   * Exits MIDlet.
   */
   public void exitMIDlet() {
   switchDisplayable(null, null);
   destroyApp(true);
   notifyDestroyed();
   }

   /**
   * Called when MIDlet is started.
   * Checks whether the MIDlet have been already started and initialize/starts or resumes the MIDlet.
   */
   public void startApp() {
   if (midletPaused) {
   resumeMIDlet();
   } else {
   initialize();
   startMIDlet();
   }
   midletPaused = false;
   }

   /**
   * Called when MIDlet is paused.
   */
   public void pauseApp() {
   midletPaused = true;
   }

   /**
   * Called to signal the MIDlet to terminate.
   * @param unconditional if true, then the MIDlet has to be unconditionally terminated and all resources has to be released.
   */
   public void destroyApp(boolean unconditional) {
   }

}

   Kodu çalıştırıp Process Commandına bastığımızda ekranımız şu şekilde olacaktır :

Kaynaklar :

oracle.com

tutorials.jenkov.com

BULANIK MANTIK ( FUZZY LOGIC )

2010-10-04T11:57:00.000-07:00

Bulanık Mantık kuramı 1965 yılında Lotfy A. Zadeh tarafından geliştirilmiştir.Ancak Zadeh Bulanık Mantık kavramını ortaya attığında "Bulanık Mantık mı olurmuş canım?" şeklinde alaycı bi tavırla karşılaşmıştır.Amerikalılar böyle alay ede dursun Japonya bu fikri alıp başarılı bi şekılde kullanmıştır.Peki nedir bu Bulanık Mantık? Kuramın geliştricisine göre "Bulanık Mantık herşeyin ,doğrunun da ,bir derece meselesi olduğu insani akıl yönetme için bir modeldir.Temelde sözcükle hesaplama anlamı sunmaktadır.".Yani Bulanık Mantıkta Klasik Boolean Mantığı gibi herşey kesin 1 (doğru) ya da 0 (yanlış) değildir.Belirsizlikleri ifade edebilmek için 0 ile 1 arasındaki değerler kullanılarak doğruluk/yanlışlık derecelendirilir.Çünkü gerçek hayatta kesin doğru ya da kesin yanlış yoktur.Bu nedenle 0 ya da 1 lerden oluşan önermeleri kullanan bilgisayarların insanların kullandığı belirsizlik ve yargı içeren önermeleri,"biraz kalabalık","az pişmiş","çok yaşlı" gibi kesin olmayan değerler içeren cümleleri değerlendirebilmesi için Bulanık Mantıktan yararlanılır. Bu sayede daha zeki makineler,sistemler geliştirilebilir.

Örneğin bu konuda en ileri çalışmaları yapan Japonya'daki Sendai metrosunda tren o kadar sarsıntısız hareket etmektedir kı yolcuların tutunmalarına gerek kalmamaktadır.Bu Bulanık Mantık ile sağlanmaktadır.Trendeki etki-tepki süresi insanlarınkinden üç kat daha kısadır.Ayrıca bu sistem ile %10 yakıt tasarrufu sağlanmaktadır.Bir diğer örnek yine Japonya'da bir enstitüde yapılan çalışmada fırtınada denizde mahsur kalan denizcileri kurtarma amacıyla kullanılan helikopterin Bulanık Mantıkla programlanan bir simulatörü yapılmıştır.Bu simulatörün ardından helikopterin maketi yapılarak denendiğinde havada helikopterde hiçbir sarsıntı gözlemlenmemiştir.

Bulanık Mantık sanayinin bütün alanlarında kullanılmaktadır.Televizyonlar,fotoğraf makineleri,kameralar,fırınlar,çamaşır makineleri,elektirikli süpürgeler bu mantıkla dizgilendirilir.Mühendislik ve bilgisayar bilimleri,yönetim ve karar destekleri,güvenilirlik ve kalite kontrolü,ekonomi ve finans,biyoloji ve tıp,çevre bilimi,psikoloji...gibi birçok alanda kullanılmaktadır.

www.webhatti.com

www.yapay-zeka.org

Bulanık Mantık ve Bulanık Teknolojiler,Şevki Işıklı

J2ME İLE FILE BROWSER

2010-08-05T05:17:00.000-07:00

   J2ME ile mobil aygıtlar için bir dosya tarayıcısı yapalım. Bu sayede cihazımızın belleğindeki dosyaları görüntüleyebileceğiz.

   Uygulamamızı adım adım yapalım:

   * Netbeanste yeni bir proje açıyoruz.

   * Proje türünü Java ME -> Mobile Application seçiyoruz.

   * Uygulamamıza isim verirken "Create HelloMIDlet" checkbox ın checkini kaldırıyoruz ve projemizi oluşturuyoruz.

   * Sol taraftaki Projects kısmında projemizin üzerine gelip New->Java Package diyoruz.

   * Projemizle aynı isimli paketimizi oluşturuyoruz.

   * Paketimizin üzerine gelip New->Visual Mıdlet diyoruz.

   * Projemizle aynı ismi verip Midletimizi olşturuyoruz.

   * Midletimizi açtığımızda karşımıza Flow Designerı çıkıyor.Bu ekranda sağdaki Paletimizden bileşenleri sürükleyip bırakıyoruz.

   * 1 tane File Browser,1 tane Splash Screen,1 tane de Textbox sürükleyip bırakıyoruz.

   * Şimdi de Commandlarımızı ekleyelim.Exit commandını File Browsera,Back commandını Textbox a sürükleyip bırakıyoruz.

   * Her şey iyi hoş,bileşenleri ekledik ancak bunların şu anda birbiriyle bir bağlantısı yok.Bunu da şu şekilde yapıyoruz :

   * Şimdi sırada kodumuza dosyaları okuyacak metodu eklemek var.Source sekmesinden kodumuzu açtıktan sonra aşağıdaki kodu ekliyoruz :

private void readFile() {
   try {
   FileConnection textFile = fileBrowser.getSelectedFile();
   getTextBox().setString("");
   InputStream fis = textFile.openInputStream();
   byte[] b = new byte[1024];
   int length = fis.read(b, 0, 1024);
   fis.close();
   if (length > 0) {
   textBox.setString(new String(b, 0, length));
   }
   } catch (IOException ex) {
   ex.printStackTrace();
   }
   }

   * Son olarak da bu metodu çağırmamız gerekiyor.commandAction metodumuzun içinde readFile() diyerek metodumuzu çağırıyoruz.

public void commandAction(Command command, Displayable displayable) {

   if (displayable == fileBrowser) {
   if (command == FileBrowser.SELECT_FILE_COMMAND) {
   readFile();
   switchDisplayable(null, getTextBox());

   } else if (command == exitCommand) {

   exitMIDlet();

   }
   } else if (displayable == splashScreen) {
   if (command == SplashScreen.DISMISS_COMMAND) {

   switchDisplayable(null, getFileBrowser());

   }
   } else if (displayable == textBox) {
   if (command == backCommand1) {

   switchDisplayable(null, getFileBrowser());

   }
   }

   }

   Vee artık projemizi çalıştırabilir,telefonumuzun içindeki dosyalara göz atabilir,istediğimiz dosyanın içeriğini görüntüleyebiliriz.

http://netbeans.org/

J2ME KULLANICI ARAYÜZÜ ( USER INTERFACE ) BİLEŞENLERİ

2010-08-01T14:18:00.000-07:00

Bu yazımda J2ME uygulamalarının kullanıcı tarafında sunulmasını sağlayan kullanıcı arayüz bileşenlerinden kısaca bahsedip basit bir uygulama yapacağım.
J2ME de arayüz bileşenleri ikiye ayrılır.Bunlar düşük seviye ve yüksek seviye bileşenlerdir.Düşük seviye bileşenler çalıştığı sisteme bağlı olmayıp bütün cihazlarda aynı görünüme sahiptirler.Bu bileşenleri Canvas sınıfı oluşturur.Canvaslar grafik çizmek için kullanılırlar.Yüksek seviye bileşenler ise çalıştıkları sisteme bağlıdırlar.Yani çalıştıkları cihazın kütüphanelerini kullanırlar.Dolayısıyla görünümleri cihazdan cihaza farklılık gösterebilir.Bu bileşenler ise Screen sınıfından türemişlerdir.

Burada bir şeyi belirtmek gerekiyor ki yukarıda gördüğümüz ,Screen sınıfından türeyen Alert,List,Textbox gibi bileşenlerden ekranda bir seferde yalnızca bir tanesi gösterilebiliyor.Ekranda birden fazla bileşen göstermek istiyorsak Form sınıfını kullanmamız gerekiyor ve form sınıfından türeyen Choice Group,DateField gibi bileşenleri forma ekleyip formumuzu da ekrana eklememiz gerekiyor.Bir diğer önemli nokta ise dokunmatik ekrana sahip ceptelefonları dışında,ceptelefonlarında butonların kullanılmayışıdır.Bunun yerine Command kullanırız.Şimdi isterseniz bu bileşenleri kullandığımız basit bir uygulama yapalım:

package hello;

import javax.microedition.midlet.*;

import javax.microedition.lcdui.*;

public class HelloMIDlet extends MIDlet implements CommandListener {

private boolean midletPaused = false;

Display ekran;

Command karsılastir;

TextField cumle;

TextField cumle2;

private Command exitCommand;

private Form form;

private StringItem stringItem;

public HelloMIDlet() {

form=new Form("Formumuz");

cumle=new TextField("Cümle:","bu cümleyi yaz",40,TextField.ANY);

cumle2=new TextField("Senin Cümlen:",null,40,TextField.ANY);

karsılastir=new Command("Karsılastir",Command.OK,1);

exitCommand=new Command("Çıkış",Command.EXIT,2);

form.append(cumle);

form.append(cumle2);

ekran=Display.getDisplay(this);

form.addCommand(karsılastir);

form.addCommand(exitCommand);

form.setCommandListener(this);

}

private void initialize() {

// write pre-initialize user code here

// write post-initialize user code here

}

public void startMIDlet() {

// write pre-action user code here

switchDisplayable(null, getForm());

// write post-action user code here

}

public void resumeMIDlet() {

// write pre-action user code here

// write post-action user code here

}

public void switchDisplayable(Alert alert, Displayable nextDisplayable) {

// write pre-switch user code here

Display display = getDisplay();

if (alert == null) {

display.setCurrent(nextDisplayable);

} else {

display.setCurrent(alert, nextDisplayable);

}

// write post-switch user code here

}

public void commandAction(Command command, Displayable displayable) {

if (displayable == form) {

if (command == exitCommand) {

exitMIDlet();

// write post-action user code here

}

if(command==karsılastir)

{

int snc=cumle2.getString().compareTo(cumle.getString());

if(snc!=0)

{

Alert uyarı=new Alert("HATA!!!","yanlıs giris",null,AlertType.ERROR);

ekran.setCurrent(uyarı);

}

else

{

Alert uyarı=new Alert("TEBRİKLER","dogru giris",null,AlertType.CONFIRMATION);

ekran.setCurrent(uyarı);

}

public Command getExitCommand() {

if (exitCommand == null) {

// write pre-init user code here

exitCommand = new Command("Exit", Command.EXIT, 0);

// write post-init user code here

}

return exitCommand;

}

public Form getForm() {

if (form == null) {

// write pre-init user code here

form = new Form("Welcome", new Item[] { getStringItem() });

form.addCommand(getExitCommand());

form.setCommandListener(this);

// write post-init user code here

}

return form;

}

public StringItem getStringItem() {

if (stringItem == null) {

// write pre-init user code here

stringItem = new StringItem("Hello", "Hello, World!");

// write post-init user code here

}

return stringItem;

}

public Display getDisplay () {

return Display.getDisplay(this);

}

/**

* Exits MIDlet.

public void exitMIDlet() {

switchDisplayable (null, null);

destroyApp(true);

notifyDestroyed();

}

public void startApp() {

if (midletPaused) {

resumeMIDlet ();

} else {

initialize ();

startMIDlet ();

ekran.setCurrent(form);

}

midletPaused = false;

}

public void pauseApp() {

midletPaused = true;

}

public void destroyApp(boolean unconditional) {

}

Bu kadar koda bakıpta çok bişey yaptığını düşünmeyin:) Yaptığı şey şu: 1.textFielddeki cümle ile 2. textFielddeki yani kullanıcının girdiği cümleyi karşılaştırıp doğru yada yanlış şeklinde geri bildirimde bulunuyor.

Koda baktığımızda bizim için önemli olan kısımlar kalın harflerle yazılmış kısımlardır.Birinci kısım ,HelloMIDlet metodu Constructor metodumuz.Burada bileşenleri oluşturup forma ekledik formu da ekrana ekledık.İkinci kısımda ise yani commandAction metodumuzda Commandlarımızdan biri uyarıldığıı takdirde yapılacak işlemleri belirttik.

ÜÇ ÇİNGENE KADININ HIDIRELLEZ DUASI

2010-07-07T05:22:00.000-07:00

   Bu yeni zamanda sevdiğim kim varsa, kendim de dahil, sevebileceğim herkes de dahil...

   Sağlığı iyi olsun.

   Kalbi ritmini çalsın.Yanakları kiraz pembesi,dudakları bal olsun.Teni sıcak kalsın,enerjisi dışına taşsın.Ciğerlerinden nefes,midesinden gurultu,bacaklarından güç eksik olmasın.

   Kanı bol olsun,damarlarında dönüp dönüp dolaşsın.

   Sevdikleriyle bir arada olsun.Kolu kollarına değsin,gözü gözlerinin içine baksın.Lafları birbiriyle başlasın.Nesi varsa, bölüşecek biri olsun;.nesi yoksa bulup getirecek biri olsun.Bu birileri az ama öz olsun.Bazıları dünyada tek olsun.Sevgisinin tamamını harcasın.Harcasın ki,ona büyük bir miras kalsın.

   Sevmekten bıkıp usanmayacağı biri olsun.Onun yeri ayrı olsun.Onu soysun,başucuna koysun ama yalan uydurmasın.O herşeyine her haline ,tek tanık olsun.

   Bir hareketiyle güldüren ,bir hareketiyle ağlatan olsun.Duyguların hepsi onda olsun.Kalbi buna teslim olsun.Bütün şarkılar onu anlatsın.Aşık olsun,sırılsıklam olsun.Kurumasın.

   Yapmaktan bıkıp usanmayacağı bir işi olsun.Başarının gerçek adının bu olduğunu unutmasın.İbadet eder gibi,bu keşfini her gün yeniden kutlar gibi,onu yapıp dursun.Yaptıkça daha iyi yaptığını görsün.Daha iyi yaptıkça bunu başkaları da görsün.O başkalarının bunu gördüğünü,dış gözüyle görsün,iç gözüyle işine baksın.

   Neşesi bol olsun...

   Kendini mutlu etsin,durduk yere neşelenmek nedir bilsin.İçinde bir şey durup durup zıplasın.Duydukları,gördükleri onu gıdıklasın,kahkaha attırsın.Gürültü çıkarsın.Saçma şeyler söylesin.Çocuklukta en şımardığı ana,sık sık gidip gelsin.Nereye gidip geldiği bilinmesin.

   Değiştirmek istedikleri değişsin.

   İçte ve dışta ,iyi günde ve kötü günde tadilat yapsın.Eskilerini atsın,ruhunu havalandırsın.Kapıda hep kamyonu dursun.Dilediği yere taşınsın.Kendinden taşınmak isterse,içindeki güç dışındaki sevgi ona yardımcı olsun.Bileği,bütün alışkanlıklarıyla,bağımlılıklarıyla güreşsin.

   Bir şey ona sürpriz olsun.Günlerinden bir günü bir pakete sarılı olsun.Açılınca ,içinden hiç beklemediği güzel bir haber çıksın.Bugün üç yüz altmış beşten herhangi biri olsun.Öylesine bir pazartesi,arkaya kavuşturduğu ellerinde ,unutulmaz bir salı saklasın.Öyle tahmini mümkün olmayan bir şey olsun ki bu,hayatın zekasını anlatsın.

   Bir hayali gerçek olsun.Bir hayale gözünü yumsun.Peşinden koşup,onu sobelesin.Hayalini kendinden saklamasın.Bir çizgi filmde olduğunu,her şeyin mümkün olduğunu unutmasın.

   Bu duayı okusun.Kendi sesiyle duysun.Duası gerçek olsun.

   Her kelimesine şükretsin.Tek satırına nazar değmesin.

   Amin.

   http://www.hurriyet.com.tr/magazin/yazarlar/14752717.asp?yazarid=113&gid=225

Holografik TV Teknolojisi

2010-07-06T02:18:00.000-07:00

Biz javayla falan uğraşaduralım, teknoloji aldı başını gidiyor:)

http://cnetturkiye.com/haberler/tuketici-elektronigi/4483-holografik-tvde-turk-parmagi-var

HELLO J2ME WORLD

2010-07-04T11:29:00.000-07:00

Bu yazımda J2ME ' e giriş yapmaya çalışacağım.J2ME , javanın cep telefonları , PDA lar , gömülü cihazlar gibi mobil cihazlar için geliştirilmiş versiyonudur.Birtakım profiller içerir.Bu profillerde belirli bir tipteki cihaz için gerekli minumum sınıf kütüphanesi ve cihazı destekleyen java sanal makinesi tanımlanır.Şimdi gelin bu profillere bir göz atalım:

Foundation Profile : CDC tabanlı ve grafiksel arayüze sahip olmayan cihazlar için tanımlanmış bir profildir.

Mobile Information Device Profile (MIDP) : CLDC tabanlıdır ve mobil bilgi cihazları için tanımlanmış bir profildir.

Personal Basis ,Personal and RMI Profile : CDC ve Foundation Profile tabanlı cihazlar için grafik ve RMI desteği sunar.

Profiller aslında bir iş yapmazlar , sadece tanımlamaları içerirler.Profillerin tanımladıkları belirtimleri konfigürasyonlar gerçekleştirir.

Connected Device Configuration (CDC) : Yeni nesil gömülü ve elektronik cihazlar için Foundation Profile ' ın gerçekleştirimidir.

Connected Limited Device Configuration (CLDC) : Kaynak kısıtlı cihazların gerçekleştirimidir.

Biz bu yazıda "Mobile phones & entry-level PDAs" kısmıyla ilgilenıcez.Bu alanda gördüğünüz üzere KVM diye bir kavram var.Peki ne demektir KVM önce onu açıklayalım.KVM ; açılımı Kuali VM olup,küçük cihazlar için optimize edilmiş java sanal makinesine verilen isimdir.

Bu tanımlamalardan sonra yavaş yavaş uygulama kısmına geçelim.Öncelikle bir kavramdan daha bahsetmek istiyorum : Midlet. Midlet ; mobil cihazlar için yazılmış java uygulamalarına verilen isimdir. Midlet oluşturmak için Netbeans gibi bir IDE kullanabileceğimiz gibi Java Wireless Toolkit gibi bir araç da kullanabiliriz.Yalnız burada dikkat etmemiz gereken JWTK nın bir IDE olmayışıdır.Yani Netbeans le otomatik yapılan işlemler JWTK de elle komut satırından yapılır.Tabi bir midletin nasıl yaratıldığını ve çalıştırıldığını aşama aşama görmek istiyorsanız bu araçla çalışabilirsiniz.http://www.mobilpro.com/makaleler/JAD_JAR_files/JAD_JAR_files.html adresinde bu aşamalar çok güzel bir şekilde anlatılmış.Ben buradaki uygulamada Netbeans'in son sürümü olan Netbeans 6.9 u kullandım.Uygulamamızın amacı Midlet yaratmayı öğrenmek olduğu için örneği oldukça basit tutmayı tercih ettim.Şimdi uygulamamıza geçelim:

1.Programımızı açtıktan sonra File -> New Project diyerek proje türümüzü seçiyoruz.

2.Projemizin ismini ve konumunu belirliyoruz.

3.Platform ve Device seçimlerimizi yapıyoruz.

4.Daha ayrıntılı şablon seçimimizi yapabiliyoruz.Ve Finish diyerek projemizi oluşturuyoruz.

5.Bu uygulamada amacımız (her dilde ilk uygulamamızda yaptığımız gibi:))ekrana "Hello J2ME World" yazdırmak olduğu için default olarak gelen text imizi değiştirmek için aşağıdaki ekranda "Screen" sekmesine tıklayarak cihazımızın ekran görüntüsünü açıyoruz.

6.Bu ekranda stringimizin textini sağ tarafta Properties'den "J2ME World :)" olarak değiştiriyoruz.

7.Artık projemizi derleyebiliriz.Çıktımız şu şekilde olacaktır:

Gördüğünüz gibi oldukça basit bi uyulama,zaten biz bişey yapmadık Netbeans saolsun bizim yerimize herşeyi otomatik yapıyor:) Peki uygulamamızı bir de telefonumuz da çalıştırmak istersek ne yapmamız gerekiyor?Öncelikle çalştırılabilir dosyanın yani ".jar" dosyasının ve onun tanımlayıcı dosyası olan ".jad "dosyasının oluşturulması gerekiyor.Netbeans bunu da oluşturuyor:)Ama bundan önce ".jar" ve ".jad" dosyaları tam olarak ne demek buna bi bakalım:

JAR : Bir java uygulamasının sınıf dosyalarının ve uygulamanın çalışması için gerekli bütün dosyaların paketlenmesi ile oluşan çalıştırılabilir dosyadır.Bunların dışında JAR paketinde bir de "manifest.mf" isimli bir dosya vardır.Bu dosya JAR dosyasının içeriğini tanımlar.Yani içinde MIDlet-Name,MIDlet-Version,MIDlet-Vendor gibi değişkenler vardır.

JAD : Bir java uygulamasının cihaza yüklenmeden önce cihazla uyumlu olup olmadığı,hafıza gereksinimi gibi kontrollerin yapılması gerekir.Aslında bu kontroller manifest dosyasıyla da yapılabilir ancak bunun için JAR dosyasının cihaza yüklenmesi ve açılması gerekir.Bu nedenle bu kontrolleri gerçekleştirmek için JAD dosyası oluşturulur.İçeriği manifest dosyasıyla aynıdır ancak manifest dosyası gibi JAR dosyasının içinde yer almaz.

Jar dosyası projemizin klasörünün içinde "dist" klasörünün içinde bulunuyor.Bu dosyayı telefonumuza atıp uygulamayı yüklüyoruz.Daha sonra uygulamaya çift tıklayarak çalıştırdığımızda textimiz telefon ekranında gözüküyor. İşte bu kadaar:) Yalnız burada birşeyi hatırlatmam da yarar var projenizi eğer telefonda çalıştırmak istiyorsanız oluştururken telefonunuzla uyumlu olan Device Configuration ve Device Profile ı seçmeniz gerekiyor aksi takdirde uygulama telefonunuzda çalışmaz.Teefonunuzun desteklediği versiyonları öğrenmek için üstad Google'a "(telefonunuzun modeli) spec" yani Nokia N73 ise "Nokia N73 spec " diye sormanız yeterli oluyor.Son olarak Midletin çalışma mantığını daha iyi anlamak için aşağıdaki şekli inceleyelim :

Umarım faydalı bir yazı olmuştur.Bir başka yazıda görüşmek üzere...

Kaynaklar:

www.mobilpro.com

J2ME & M3G Sunusu - Oğuz Dönmez

DON GIOVANNI VE UŞAĞI PULCINELLA

2010-05-10T13:26:00.000-07:00

Eskişehir’e gelmeden önce de tiyatroya gitmeyi çok severdim.Hatta babamla abartıp bi günde 3 oyuna gitmişliğimiz bile vardırJ Oda tiyatrosu,küçük tiyatro,büyük tiyatro…Birden sanat aşkımız depreşti heraldeJ Ama Eskişehir’e gelince ve de komik bilet fiyatlarını görünce(gerçi zam geldi ama o kadar da olsun artık) Tiyatro en favori etkinliğim haline geldi…Her ayın 25 gibi bir sonraki ayın biletleri satılmaya başlanıyor ve bikaç gün içinde bitiveriyor.Bunun sebebi sadece ucuz olması değil tabi çok kaliteli EBB Sehir Titayrosu.4 yıldır neredeyse tüm oyunlara gittim ve sevmediğim belki bi tane çıkmışsa çıkmştır.Şu zamanda tiyatro gençlik arasında pek popüler değil gibi en azından sinemaya kıyasla.Nedeni ne bilmiyorum belki de sıkıcı gelıo çoğu insana,sinema kadar action yok ya,görsellik falan…ondan olsa gerek.Ama ben tiyatroda güldüğüm kadar hiçbir filmde güldüğümü hatırlamıyorum.Canlı bi kere,samimi,sıcak…Karşılıklı bi paylaşım var.Bu yüzden sanırım büyük bi haz veriyo bana.

Önceki gün Don Giovanni ve Uşağı Pulcinella adlı oyuna gittim müzikal komediydi ve çok eğlendim.Komikliği bi tarafa orkestranın olması,müzikler,danslar falan fevkaladenin fevkindeydiJ Özellikle uşak Pulcinella’a bayıldım.Oyunun biletleri tükendi ve Mayıs ayıyla da tükkanı kapatıyolar ama önümüzdeki sezon en azından bi oyuna gidip bu zevki tadın derim ben…

CLOUD COMPUTING (BULUT HESAPLAMA)

2010-04-08T14:06:00.000-07:00

Cloud Computing son zamanlarda sıkça duyduğumuz bir kavram.Bilgi teknolojileri kaynak ve kabiliyetlerinin internet aracığıyla kullanılabilmesi demek.Peki nedir bunlar:Veri saklama,bilgi işleme,uygulama geliştirme,çeşitli uygulamalar,iletişim,birlikte çalışılabilirlik…Cloud Computing sayesinde bu gibi ihtiyaçlarımızı bilgisayarımızın donanım ve sistem özelliklerinden bağımsız olarak servis sağlayıcılardan sağlabiliyoruz. Cloud Computing yenı bir yaklaşım,şimdiye kadar bu ihtiyaclara cevap vermek adına pek çok teknoloji kullanıldı ve hala kullanılmakta.Örneğin Hosting Servisleri,Utility ve Grid Computing,ASP(Application Service Providers).Bunlar belli oranda ihtiyaçları karşıladılar.Ancak ağ erişiminin hızlanması,ucuzlaması ve yaygınlaşması,sanallaştırma teknolojilerinin gelişimi gibi faktörler Cloud Computing in ortaya çıkmasını sağladı.Bu yeni yaklaşım tarzıyla servis sağlayıcılar sanalaştırmadan faydalanarak daha esnek bir yapıya sahip oldular.Kullanıcıya kullandığı kadar ücret ödeme kolaylığı sağlandı.Böylece kullanıcı istediği kadar kaynak kullanıp kullandığı kadar ödeme yapma şansına sahip oldu.Servis sağlayıcıların sağladıkları servis modelleri şunlardır:

Servis olarak yazılım (Software as a Service, Saas):Servis sağlayıcı uygulama tasarlar.Bu uygulamalar çok çeşitli olabilir.Örneğin Google tarafından sunulan e-posta,doküman paylaşımı,ofis yazılımları. gibi…

Platform olarak servis(Platform as a Service,Paas):Servis sağlayıcı platform tasarlar ve kullanıcı bu platform üzerinde uygulamasını geliştirir.Bu tip servise örnek olarak Google Apps Engine,Salesforce.com verilebilir.

Servis olarak altyapı(Infrastructure as a service,Iass): Servis sağlayıcı işlemci gücü,ağ kaynakları,veri saklama gibi servisler sunar.Örnek olarak Amazon,Sun Microsystems verilebilir.

Servislere birkaç örnek vermemiz gerekirse:

Google Docs: Google un sunduğu bu servis ile kullanıcılar pek çok türdeki dosyaları (DOC,XLS,ODT,ODS,RTF,CSV,PPT vb.) ,bilgisayarlarına herhangi bir program kurmadan ,web üzerinde oluşturabiliyor,saklayabiliyor ve istediğinde başka kullanıcılarla paylaşabiliyor.

Windows Azure: Microsoft un sunmuş olduğu web tabanlı bir işletim sistemidir.Windovs Live,Office Online,Exchange Online,Sharepoint Online,MS Dynamic CRM Online gibi hizmetler sunar.Bu servis ile kullanıcılar Windows Azure için uygulama geliştirebilir ve diğer kullanıcılarla paylaşabilir.

Sun Open Cloud: Sun Microsystems in sunduğu açık kaynak kodlu bir platformdur.Java,MySQL,OpenSolaris ve Açık Depolama gibi hizmetler sunar.

Cloud Computing in faydalarını ise şu şekilde sıralayabiliriz:

- Kaynaklara internet olan heryerden erişilebilirlik

- Gelişmiş donanım ihtiyacının ortadan kalkması

- Yatırım ihtiyacı ortadan kalktığı için maliyetlerin düşmesi

- Esneklik

- Deney yapabilme

- İş sürekliliğinin artması

- Birlikte Çalışılabilirlik

Yeni bir yaklaşım olması sebebiyle henüz çözülememiş birtakım sorunları da var tabi ki:

- Güvenlik eksikliği ; Servis sağlayıcıda bulunan verilerinize erişilme ya da verilerinizin kaybolma riski.

- Servis sağlayıcılar arasında taşınabilirliğin henüz sağlanmamış olması.Bu da bir servis sağlayıcıyı kullanan kullanıcının sağlayıcının faaliyetlerini durdurması halinde büyük bir sorunla karşı karşıya kalması demektir.

- Kullanıcı bir servis sağlayıcıdan memnun kalmadığı takdirde verilerini başka bir servis sağlayıcıya taşıyamadığı için o sağlayıcıya bağımlı kalmış oluyor.Bu ve maliyet gibi sorunların çözülmesi ve sistemin herkesin kullanımına açık bir kaynak olarak tanımlanması amacıyla IBM,Cisco,Adobe nin de aralarında bulunduğu bir çok kuruluş bir araya gelerek Open Cloud Manifestosunu imzaladılar. Ancak Microsoft,Google,Amazon gibi devler bu manifestoyu imzalamayı reddettiler. Ayrıca standartlaştırma adına OpenGrid Platform çatısı altında Open Cloud Computing Interface (OCCI) çalışma grubu ortak bir API oluşturulmasına çalışıyor.

- Kanuni belirsizlik;Servis düzeyi anlaşmaları yetersiz.Buna birde ulusal ve uluslar arası yasal düzenlemelerin getirdiği kısıtlar ekleniyor.Bu nedenle uluslar arası yasal bir standartlaştırmaya gidilmesi gerekiyor.