BARRACUDA BLOG

Taşınabilir bir Debian Squeeze

2011-02-25T06:16:00.000-08:00

Merhaba.

Şu aralar var olan Usb diskimde hiç yer kalmadığı için kendime bir Usb disk almak istiyordum. Bir mağazaya gidip taşınabilir disklerin arasından 2.5" Western Digital 500 Gbyte Usb(2.0 & 3.0) disk aldım. Disk aynı zamanda Usb 3 bağlantılarını da destekliyor. Geleceğe yatırım yapalım değil mi? Uzunca bir süreden bu yana taşınabilir harddiskler üzerinde çeşitli Linux dağıtımları kullanıyorum. Şu ana kadar bu konuda kullanıcı dostu olarak niteleyebileceğim tek dağıtım Ubuntuydu. Ancak bazı servislerle yaşadığım problemler nedeniyle Ubuntu, bana artık o kadar da kullanışlı gelmiyor. Denemesini yaptığım bir çok dağıtım arasında tabi ki Debian da var. Ama ne yazık ki Debian 5 Lenny'nin sahip olduğu eski paketler ve güncelliğini yitirmiş driver'lar nedeniyle testlerde pek de başarılı bir sonuç elde edememiştim. Hata bende ama yine de suçu Debian'a atacağım. :) Bkz: “it sevdiği deriyi yerden yere vururmuş.” Bu konuda BSD listesini de yoklamadım dersem ayıp olur. En başarılı sistem Grub ile birlikte çalıştıracağınız OpenBSD ama bu başka bir yazıya konu olacak türden bir haber. Bunu şimdilik es geçelim.
Taşınabilirlik de nedir? Bilgisayarınızı yanınızda taşımak istersiniz, çünkü her şey onun içindedir. Kullanmak istediğiniz tüm programlar, dökümanlar, muziğiniz, foroğraflarınız... Saymaya devam etmek mümkün ama sayılacak şeylerin bitmesini umud etmek yanlış. Bu liste uzar gider. Bir dizüstü bilgisayarı yanınızda taşımanın da iyi ve sıkıcı (hatta bezdirici) yanları vardır. Ayrıca neredeyse tüm dökümanlarınızı, internette bir yerde tutuyor da olabilirsiniz. Bazı zamanlarda ben de acaba bir dizüstü alsam mı diye düşünmüyor değilim ama yolculuklarda sırtımda taşımak için daha basit bir ve daha hafif bir şey istiyorum. Ne yazık ki performans noktasında hafiflik istemek makul değil. Hem hafif hem de performanslı bir şey ise "pahalı" sınıfına giriyor. Eee şimdi ne yapacağız? işte benim bu yazıda size bir önerim var. Taşınabilir bir disk -hızlı veri aktarımı yapabilen yeni usb stickler de olabilir- üzerine Debian Squeeze kuralım ve bunu herhengi bir yerde herhangi bir bilgisyara takıp çalıştıralım. Hayatımızı mecburiyetlerden kurtarmak adına bağımlılıklarımızdan birini daha azad edelim.

Şimdi Debian 6 Squezee deneme zamanı. Taşınabilirlik göz önüne alındığında dikkat edilmesi gereken bir iki önemli nokta var ki, sanırım bu yüzden saatlerimi harcamışlığım var. İlki ve size de tavsiyem asla 64 bitlik sürümleri yüklemeyin. Bu şekilde bir yükleme herzaman çok çekirdekli bir bilgisayar bulmak zorundasınız demek olur. Taşınabilirliğin önündeki en büyük engellerden ilki bu! İkincisi ise asla özelleştirmeler yapmamaktır. Mesela nasıl özelleştirmeler? Asla ekran artı driver'ı yüklememek, sisteminizi boot ettiğiniz makinada o makinaya özgü değişiklikler yapmamak gibi.

Artık neye ihtiyacımız var biliyorsak başlamaya da hazırız demektir. Debian 6.0 i386 DVD-1 'i indirelim ve bir DVD ye yazalım. (Not: Bu nokta da DVD 'yi yazdıracak yer bulamamıştım ama neyse ki Yonca var. "Teşekkürler Yonca" demek istiyorum. ) Normal bir kurulum ile bu kurulumu ayıran bir tek özelliği var. Kurulumun sonunda ki, sistemi yüklemek için kullanılacak olan grubun kurulum ve yapılandırma kısmı. Bildiğiniz gibi Debian 6 da ve Ubuntu'nun (9.10 ve sonrası) güncel sürümlerinde Grub2 default olarak geliyor ve kurulumu yapılıyor. Debootstrap ile yaptığınız kurulumlarda da durum aynı. Fakat bizim için bu pek de iyi bir haber değil zira, Grub2 taşınabilirliği pek de desteklemiyor. Belki de destekliyordur da, ben bu konuda yeterli araştırmayı yapmamışımdır. Taşınabilir sistemler olması için kurduğum Ubuntu ve Debian'ın grub 2 yüzünden boot esnasında kerneli yükleyemediklerini gördüm. Bunun grub2 'de bir çözümü var mı bilmiyorum ama bilen varsa lütfen beni de biligilendirsin. Kurulumun dahili bir harddiske yapılması ile bir Usb diske yapılması arasındaki fark tek Grub2'den Grub-legacy olarak anılan eski gruba geri dönmek ile ilgili. Kurulum esnasında sisteminiz size gurbun hangi harddiske yapılacağını sorarsa ona olması gereken diski göstermelisiniz. Olması gereken? Evet haklısınız, bu çok kapalı bir cümle oldu buna biraz açıklık getirelim. Siz bilgisyarınızı açmak için düğmeye bastığınız da sistem çeşitli testler yapar. Bios olarak bilinen sisteminizin çevresel aygıtlarını işlemci ile haberleştiren donanımları denetleyen ve açılış işlemlerini yürüten o güzide chip aslında işlemciye çalıştıracağı ilk kodları sunan ve hangi diskin açılacağını da söyleyen yapılandırmayı saklar. Her ne kadar bunun sıralamasını siz değiştirebiliyor olsanız da bunu işlevsel kılan aslında biosudur. 2005 yılından sonra çıkan tüm bios yazılımları Usb disklerden boot etmeyi de destekliyorlar. Daha başka boot seçenekleri de sunulduğunu belirtmeliyim. Olması gereken kısmına geri dönelim. Hangi disk? Evet bu nokta da kullandığımız diskin bios açısından sıralamadaki yerine bir bakmak gerek. Bunu yapmanın kolay yolu şu. Çalışan bir Cd-Dvd ile sistemi boot edip konsol üzerinden aşağıda ki komutu çalıştırmak.

# fdisk -l

Çıkan liste de sda sdb ve sdc gibi sıralamalar göreceksiniz. Her sıralama aslında o fiziksel diskteki partition'ları içeren bir listedir. Mesela benim sistemimdeki çıktı şöyle.

Disk /dev/sda: 80.0 GB, 80025280000 bytes

255 heads, 63 sectors/track, 9729 cylinders

Units = cylinders of 16065 * 512 = 8225280 bytes

Sector size (logical/physical): 512 bytes / 512 bytes

I/O size (minimum/optimal): 512 bytes / 512 bytes

Disk identifier: 0x85f8b5d6

Device Boot Start End Blocks Id System

/dev/sda1 1 1571 12619026 7 HPFS/NTFS

/dev/sda2 * 1572 2876 10482412+ 83 Linux

/dev/sda3 2877 3137 2096482+ 82 Linux swap / Solaris

/dev/sda4 3138 9729 52950240 f W95 Ext'd (LBA)

/dev/sda5 3138 8945 46652728+ 7 HPFS/NTFS

/dev/sda6 8946 8951 48163+ b W95 FAT32

/dev/sda7 ? 84091 159235 603586563+ 7 HPFS/NTFS

Disk /dev/sdb: 500.1 GB, 500074283008 bytes

255 heads, 63 sectors/track, 60797 cylinders

Units = cylinders of 16065 * 512 = 8225280 bytes

Sector size (logical/physical): 512 bytes / 512 bytes

I/O size (minimum/optimal): 512 bytes / 512 bytes

Disk identifier: 0x000521ab

Device Boot Start End Blocks Id System

/dev/sdb1 * 1 9792 78654208+ 83 Linux

/dev/sdb2 9793 9984 1542240 82 Linux swap / Solaris

/dev/sdb3 9985 23039 104864287+ 83 Linux

/dev/sdb4 23040 60797 303291104+ 5 Extended

/dev/sdb5 23040 36094 104864256 83 Linux

/dev/sdb6 49150 59593 83891398+ 83 Linux

/dev/sdb7 59594 60797 9671098+ 83 Linux

/dev/sdb8 36095 49149 104862720 83 Linux

Liste de aslında iki farlı disk ve o disklerin sahip olduğu partitionlar -parça da denilebilir- var. Benim kullandığım disk sdb olarak isimlendirilmiş. Bu diskin ilk parçası boot edelebilmesini sağlayacak şekilde işaretlenmiş. O halde ben sisteme grub kuracağım zaman /dev/sdb olarak göstermeliyim hedefi. Kurulum için diskin hangi kısmını da seçtğime göre devam edebilirim. Tabi bunu kuruluma başlamadan önce tespit etmek iyi olacaktır.

Linux kerneli, yukarıdaki listeyi oluştururken disklerin donanımsal olarak bağlı oldukları bağlantı noktasını ve buna göre konumlarını baz alır. Oluturulan listeye Bios dan gelen sıralama bilgisi girmez. Bios'un da elinde bir liste vardır. Ama o daha değişkendir. Bios da diskleri, bağlantı noktasına göre sıralayabilir ama bunu yerine boot edilecek olanı ilk disk olarak kabul ederek listeler.

Sistemde bir diskin boot edilebilmesi için boot sector içerisinde bir boot programı -mesela grub- yüklenmiş olmalı. Nerede mi? Bunu da açalım. Her diskin yazılabilir alanının dışında hatta bu alanın en başında boot sector olarak adlandırılan bir alan vardır ve toplam boyutu 512 byte'dır. Küçük mü? Evet küçük. IPv4'ün tüm dünyaya yüzyıllaca yeteceğini düşünmüş insanların bunu da yeterli görmesi aynı zamana denk geliyor sanırım. Ya da o zamanlar bu büyük bir sayıydı. 20 Mbyte'lık disklerin bitmek-tükenmek bilmeyen bir hafızaya sahip olduğu düşünüldüğü zamanlarda 512 Byte'ın da anlamı vardı. Şimdi ise bizi kısıtlayan başka bir standart. Her neyse... Bu 512 byte'lık alana, diskin hangi

bölümünün boot edileceği, disk üzerinde ki birincil -primary- parçaların adresleri ve boot programı sığıyor. Alan biraz küçük olduğu için “sığıyor” demeden önce sınırları belirtmek gerekli. En fazla 4 tane birincil disk bölümü adresi yazılabiliyor. Neden bir diskte, primary partition sayısının en çok 4 olabileceği sorusuna cevap olacak açıklamayı da yapmış olduk dolaylı olarak. Bu durum çözümsüz mü? Hayır! Uzatılmış disk bölümleri ile sayıyı artırmak mümkün.

Boot sector konusunu da açıklığa kavuşturduktan sonra, bazı önlemler almanız içi sizi bilgilendirmeliyim. Bir diskin boot sector'una her işletim sistemi kendi önyükleme programını yazar. Bu durumda kuracağınız işletim sisteminin, kurulumu yapmaya başlamadan önceki sistemleri de içine alacak olan bir program mı değil mi diye düşünmek gerekli. Grub, neredeyse her sistemi boot edebilir. (Neredeyse...) Ama Windows ve Mac sistemleri sadece kendi ürünlerini -kendi ürünlerinin hepsini de değil- boot edebilecek bir boot programına sahiptirler. Olası durumlarda bir B planına sahip olmak iyidir. profesyonellik açısından da önemlidir. Size tavsiyem kuruluma başlamadan önce var olan diskin boot sector kısmının bir yedeğini almanız yönünde. Nasıl mı? Daha önce fdisk ile hangi diskin sistemin yerel diski olduğuna bakmayı öğrendiğimize göre aşağıda ki komut içerisinde renkli kısmı kendi sisteminize göre değiştirebilir ve uygulayabilirsiniz. Benim kullandığım makinada ki yapılandırma için aşağıdaki komut yeterli.

sudo dd if=/dev/sda of=old.grub bs=512 count=1

Bu komut der ki;

/dev/sda -yerel disk- üzerinden başlangıçtan itibaren ilk 512 byte'lık kısmı oku ve bunu “old.grub” isimli dosyaya yaz. İşte yedeğimiz de hazır. Ama yanlışlıkla yerel diske kurulum yaparsanız bu durmu da yapacak fazla bir şey yok. Yine de aldığımız yedek güvenli bir yere alınmalı. Özellikle de live Cd-Dvd kullanıyorsanız bu yedeği kalıcı bir yere alın.

Yedeği geri yazdırmak gerekirse peki?

sudo dd if=old.grub of=/dev/sda bs=512 count=1

Yukarıda ki komutlar bana Debian 6 kurulumda lazım oldu çünkü ben daha sistemdeki yerel diski tespit etmeden Debian Grub2'yi kurup, kurulumu tamamlamıştı. Şanslıydım çünkü yanı başımda aynı donanıma ve yapılandırmaya sahip 15 tane daha bilgisayar vardı. Onlardan birisine bağlanıp diskin boot sector'ünün bir kopyasını yukarıdaki komutla alıp yerel diski eski aline getirdim. Ama kendi diskimde grub yoktu bu kez de. Yazıyı yazma sebebim de bu desem yalan olmaz herhalde. Grub2 yi kurdum ama akşam evde bilgisayara takıp boot etmediğini görünce -evet o da bir başkasının bilgisayarı- grub2 den grub-legacy' e geçmek gerektiğine karar verdim. Öncelikle ne olur ne olmaz diye bir yedeğini alalım var olan Grub2'nin.

mv /boot/grub/ /boot/grub.old

Not: Komutlara “sudo” eklemek gerekebilir.

Sonra da eski grubdan kurtulalım.

sudo apt-get purge grub grub-common

Yenisini sisteme kuralım.

sudo apt-get install grub-legacy

Bağımlılkları ile birlikte eski grub paketi kurulacaktır. Sonrasında /boot dizini altına grub/ dizinini oluşturalım.

sudo mkdir /boot/grub

sudo chmod 755 /boot/grub/

Not: “grub” dizini root'a ait olmalıdır.

Artık Grub'u diskin başına yazdırma zamanı geldi.

sudo grub-install /dev/sdb

/dev/sdb yerine /dev/sdb1 ya da /dev/sdb2 yazmanız gerekebilir. Bunu yapabilmek için diski biçimlendirirken boot edilecek partitionu değiştirmiş olmanız gerekir. Ama default olarak boot edilecek olan kısım diskin başlangıcı olan yerdir. Yani /dev/sdb. Kurulum tamamlanınca sorun olup olmadığını anlamak için çıkan ileti de aşağıda ki satırı görmelisiniz.

“No error were reported”

sudo update-grub

komutuyla da menu.lst dosyasının oluşturulmasını sağlayalım.

Searching for GRUB installation directory ... found: /boot/grub

Searching for default file ... found: /boot/grub/default

Testing for an existing GRUB menu.lst file ... found: /boot/grub/menu.lst

Searching for splash image ... none found, skipping ...

Found kernel: /boot/vmlinuz-2.6.32-5-686

Updating /boot/grub/menu.lst ... done

Sizde bu çıktıya benzer bir çıktı aldıysanız ve kernelin yerini bulup, menu.lst dosyasını oluşturduğunu söylüyorsa olmuş demektir. Sonra da herhangi bir metin editörü ile bu dosyayı açıp bir göz atalım.

Bir iki nokta var bu dosyada. Birlikte inceleyelim. Benim dosyamda aşağıdaki işletim sistemleri listesinde sadece aşağıda ki bölüm var.

title Debian GNU/Linux, kernel 2.6.32-5-686

root (hd1,0)

kernel /boot/vmlinuz-2.6.32-5-686 root=UUID=dc3a58f9-6aad-45bf-9c14-96b0676bb49e ro

initrd /boot/initrd.img-2.6.32-5-686

Sistem kerneli bulup dosyaya yerini işlemiş. Ama ikinci satır da bulunan root kısmı bu diskin bios tarafından algılanan 2. sırada ki disk olduğunu söylüyor. Bu diskin bağlandığı nokta ve sistemde takılı durumda ki disklerin sayısı ile ilgili. Şu ahliyle bırakırsam sistem bu diski boot edemeyecektir. Çünkü bu dosya da boot edilecek diskin sistemin 2. diski ve onun üzerinde bulunan ilk partition olduğu yazılı. Ama biz zaten bios kısmına girerek diskimizi listenin başına alıyoruz ve o zamanda diskimiz, biosa göre sistemin ilk diski ünvanını alıyor. O halde bu dosya aslında olmayan bir diski boot etmeye çalışıyor.

Bunu da şöyle düzeltelim. İkinci satıra gidip onu silelim. Onun yerine diskin o partitionuna ait UUID numarasını ekleyelim. Sonunda şöyle görünecek yani.

title Debian GNU/Linux, kernel 2.6.32-5-686

uuid dc3a58f9-6aad-45bf-9c14-96b0676bb49e

kernel /boot/vmlinuz-2.6.32-5-686 root=UUID=dc3a58f9-6aad-45bf-9c14-96b0676bb49e ro

initrd /boot/initrd.img-2.6.32-5-686

Artık diskin ilk bölümünü sisteme UUID -benzeri olmayan bir numara- ile gösterdik. Elindeki listee bakıp hangisini kastettiğimiz anlaması zor olmaz. UUID linux da kullanılan bir sistem. Diskler biçimlendirilirken her parçaya benzersiz bir kod üeritilip üzerine eklenir. Disklerinize ait olan UUID leri görmek için

sudo blkid

komutunu kullanabilirsiniz. Artık herşey hazır.

En baştan belirtmeliydim ama şimdi de söylesem olur sanırım. Eğer burada okuduklarınızdan bir şey anlamadıysanız lütfen uygulamaya kalkışmayın. Doğabilecek sıkıntılardan dolayı sorumluluk almayı reddediyorum. Disleksi krizinin içerisinde yazdığım bu yazıyı başıma gelen bir olay üzerine hazırladım. Şu an için yazım hatası var mı diye kontrol etme lüksüne sahip değilim ama normale dönünce ilk iş olarak bunu yapacağım. İşinize yaraması dileklerimle...

Debian üzerinde SSH ile Ekran Görüntüsünü Aktarmak

2011-02-10T03:27:00.000-08:00

Linux hayatımızın bir parçası olduğundan beri eminim hepimiz çok şey denemiş ve öğrenmişizdir. Bu defa da SSH tarafına yelken açalım. Denetimimiz altında bulunan makinalardan bir başkasına bağlanalım ve neler yapabiliyoruz bi görelim. Yaparken de öğrenmeye devam.

Ubuntu & Debian ile default gelen ssh sistemi yerine OpenSSH paketlerini kurarak başlayalım.

#sudo apt-get install openssh-server openssh-client

Sisteminizden bazı paketlerin kaldırılacağını ve yerine bazı yeni paketlerin kurulacağını söyleyen uyarıdan sonra;

#sudo vi /etc/ssh/sshd_config

dosyasının içerisinde, aşağıdaki satırın önündeki "#" işaretini kaldırın ve şöyle görünmesini sağlayın. Ben editör konusunda kişisel tercihimi Vim'den yana kullanıyorum ama siz başka biri ile de aynı şekilde dosyayı değiştirebilirsiniz.

X11Forwarding yes

Bu satırı değiştirdikten sonra dosyayı kaydedip çıkın. Makinanızda aşağıda ki komutla bir key çifti oluşturun.

#ssh-keygen

Komutu uygulama esnasında sizden bu keyi kaydetmek için bir yol belirtmenizi, bu key için bir şifre girmenizi isteyecek. Default hellerinde kalmalarında herhangi bir sıkıntı olmaz. Şifre girip, girmemek size kalmış ama gireceğiniz şifreyi daha sonra bağlantı yapacağınızda sizden isteyecektir. Eğer bir script yardımıyla düzenli olarak aynı noktalar arasında bağlantı yapmak ve hedef makinalarda otomatize olmuş işlemler çalıştırmak gibi bir niyetiniz varsa burada bir şifre girmezseniz daha iyi olur. Böylece yazacağınız script & programlar, kolayca karşı tarafa bağlanıp gereken işlemleri yapabilirler.

Yukarıdaki komut ile default olarak RSA tipi şifreleme (encryption) ile bir çift key oluşturulur ve bit derinliğide 2048 bittir. Eğer isterseniz bu encryption tipini DSA ile değiştirebilirsiniz ancak DSA da maksimum 1024 bit derinlikte şifreler oluşturabilirsiniz. Sistem şifre oluştururken /dev/urandom, /dev/random gibi aygıtlardan gelen verileri ayrıca mouse hareketlerini, kullanıcıya ait bilgileri de (başka kaynaklar da var) ele alarak benzersiz bir şifre oluşturur. Oluşturduğu bu key çiftleri için size bir parmak izi sunar. Yani ekranınıza text olarak hazırlanmış bir çerçeve içerisine ascii karakterler ile oluşturulmuş bir resim basılır. Olur da bu keyi değiştirmek isterseniz aynı işlemi tekrarlamanız yeterli olacaktır. Bu durumda mevcut key çiftinin üzerine yazacağını söyler. Yeni şifrenizi kullanmak için onaylamanız yeterli olacaktır. Oluşturulan anahtar çiftlerine, dafault kayıt yeri olan, kullanıcı dizini altında ki ".ssh" dizini içerisinden ulaşabilirsiniz. Burada "id_rsa" ve "id_rsa.pub" isimli iki dosya ve "known_hosts" isimli bir de dizin bulunur.Sırasıyla, id_rsa sizin private (kişisel); id_rsa.pub ise sizin public (paylaşılabilir) keyinizdir. Keyler için son birkaç şey daha! Key çiftleri bir birlerini açabilir. Her ikisi de eşit öneme sahiptir. Matemetiksel olarak bu keyler birbirlerine bağlıdırlar. Birisi ile şifrelenen diğeri ile açılabilir. Hangisi olduğunun önemi yoktur. Bu keylerden birisini dağıtıp, diğerini kendinize saklayabilirsiniz. Ancak sisteminiz, kendisi otomatik olarak bunu yaptığı için bu duruma müdahale etmeyin ve id_rsa.pub isimli keyin dağıtılabilir key olduğunu ve sistemin bunu dağıtma, diğerini de "id_rsa.pub" ile şifrelenmiş paketleri açmak için kişisel key olarak kullanma eğiliminde olduğunu unutmayın. Key dağıtma işini elle yapmak dikkat ister. Şifrelemek için kullanılan anahtar ile aynı paketi açamazsınız. Açmak için diğer anahtara ihtiyacınız var.

Sonraki adıma geçmeden önce SSH ve çalışma şekline biraz değinelim. Bir makinaya bağlanmak istediğinizde, makinanız önce karşı tarafla bağlantı kurar ve onun parmak izini alır. Parmak izinin değiştiği durumlarda var. Mesela siz sizteminizi silip yeniden yüklediğinizde -formatlamak- veya yeni bir key çifti ürettiğinizde bu parmak izi de değişir. (Aslında bu noktada IP adresinin de önemli bir görevi var biraz daha sabır.) Makinanız, hedefler ile ilk kez yaptığınız bağlantılar için şuna benzer bir çıktı üretir ve sorar; "Bu parmak izini bilinen hostların arasına kaydedeyim mi?"

$ ssh root@192.168.0.75
The authenticity of host '192.168.0.75 (192.168.0.75)' can't be established.
RSA key fingerprint is 16:41:be:8e:92:70:c2:74:4f:37:c3:9d:c3:ef:85:a1.
Are you sure you want to continue connecting (yes/no)?

"Yes" cevabını vermeniz ile birlikte karşı tarafın RSA keyine ait parmak izi kullanıcının dizini altında bulunan ".ssh/known_hosts" dosyasına kaydedilir. Evet demeniz daha sonra yapacağınız bağlantılar için önemli.

Warning: Permanently added '192.168.0.75' (RSA) to the list of known hosts.

Parmak izinin ne anlamı olduğuna değinelim. Bu parmak izi bir saldırı tekniği olan "aradaki adam" -Man in the middle- saldırısından korunmak için tasarlanmıştır. Her makinanın kendine ait bir parmak izi vardır ve bu parmak izinin oluşumuna etki eden çok sayıda da etken vardır. (İşletim sistemi, sistemin kuruluş zamanı, bağlandığınız interface, donanımı vs.) Yukarıda ki soruya evet dediğinizde karşı makina ile yaptığınız ilk bağlantıda alınan parmak izi ile o anki parmak izi karşılaştırılır uyumluluk sağlanıyorsa bağlanmak için sonraki adım olan key değiş-tokuşu yapılır. İşte SSH'da IP adresinin gerçek önemi burada ortaya çıkıyor. İlk bağlantıda karşı tarafın parmak izi alınır ve bu parmak izi bir dosyada saklanır demiştim. Bu parmak izi filan IP numaralı makinaya aittir diye işaretlenerek saklanır. Karşı taraftaki makina ip adresini değiştirirse bağlanmak için gereken ilk adım da elinizdeki IP adresi de farklı olacağı için, hedef makinanın parmak izini yeniden bilinen hostlar arasına dahil eder ve yola devam edersiniz. Ama ya Ip adresi değişmemiş fakat hedefin parmak izi daha evvel alınan parmak izine uymuyorsa? Basit anlamda parmak izini değiştirebilecek 2 ihtimal var.

Hedef üzerinde köklü bir değişiklik yapılmıştır. (Format vs.)
Hedef ile aranızda, trafiği dinleyen birisi vardır. (Man in the middle)

Man in the middle

Bu durumda makinanız sizi uyarır. Aşagıda bir örneği var.

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

@ WARNING: REMOTE HOST IDENTIFICATION HAS CHANGED! @

@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@

IT IS POSSIBLE THAT SOMEONE IS DOING SOMETHING NASTY!

Someone could be eavesdropping on you right now (man-in-the-middle attack)!

It is also possible that the RSA host key has just been changed.

The fingerprint for the RSA key sent by the remote host is

27:65:da:63:29:e0:e6:82:83:9c:e5:99:24:db:23:e5.

Please contact your system administrator.

Add correct host key in /root/.ssh/known_hosts to get rid of this message.

Offending key in /root/.ssh/known_hosts:5

RSA host key for 192.168.0.55 has changed and you have requested strict checking.

Host key verification failed.

lost connection

Bağlanmaya çalıştığınızda (sftp, ssh veya scp), makinanız bu bağlantının güvenli olmadığını bu yüzden bağlantı yapılamayacağını yukarıda ki gibi ifade eder ve bağlanmaya engel olur.

Burada anlatmayı hedeflediğim şey ile doğrudan bağlantılı olmasına rağmen konunun çok dışına çıkacağından "Man in the middle" konusunu burada keseceğim ve hiç bir sorun olmadan ve karşıya bağlanmamızı sağlayacak senaryo üzerinden gideceğim.

Karşı tarafa login olmak için şu komut yeterli olacaktır.

#ssh root@192.168.0.80

Sonrasında hedef üzerinde "root" kullanıcısına ait şifreyi girerek login olabilirsiniz. Buna biraz daha yakından bakalım. Ilk bağlantıyı yaparken aldığımız Ip adresine karşılık parmak izi ile bağlanırken aldığımız parmak izi aynı ise bu hedefin düşündümüz ve bağlanmak istediğimiz kişi olduğunu artık biliyoruz. Doğal olarak artık public keyleri bir birimiz arasında paylaşabiliriz. Public keyleri verdiğimiz anda şunu söylemiş oluruz.

"Artık bana yolladığın paketleri, sana verdiğim key ile şifrele. Ben de sana yolladığım paketleri bana verdiğin key ile şifreleyeceğim."

Paketlerimiz olması gerektiği gibi şifreli olarak gidip gelecek. Bu nokta da bir ilave daha yapayım. Tcp/IP de bağlantı kurulunca bağlantı kuran taraflar arasında bir session (oturum) açılır. SSH bu session için ilave olarak 768 bitlik bir key üretir ve paketleri bu key ile tekrar şifreler. Dahası her 1 saat için, bu key yeniden oluşturulur ve yenisiyle değiştirilir.

Herhangi bir sorun olmadan karşı tarafa bağlandığımıza göre işin yarısını hallettik demektir. İyi haber, sıradan bir SSH oturumu kurmak için buraya kadar anlatılanlar yeterlidir. Sadece 2-3 satır komut ile yapılan iş aslında ne kadar da uzun değil mi?

Karşı taraftaki makinaya bağlandığımıza göre işlemleri bu bağlantı üzerinden de yapabiliriz. Kendimize ait olan public keyi hedef makinanın bağlanılan kullanıcısına ait "home" dizini (root oturumunda "/root", diğerleri için /home/"user_id") altında bulunan .ssh/ dizini altına "authorized_keys" isimli bir dosya oluşturup içerisine kaydedelim. Burada Vi kullanıcıları için kopyalama ve yapıştırma işlemlerinde dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı var. Yapıştırmadan önce mutlaka "insert" moda geçin. Yoksa bağlanamazsınız. Bağlanmaya engel olan vi değil, insert moda geçmeden keyi yapıştırmanız sebebiyle bu key içerisinde i,a gibi insert moda geçiş yaptıran karakterlere gelene kadar ki kısımların dosyaya alınmaması nedeniyle eksik key aktarmanızdır.

Sorun yoksa artık bağlanmak için ssh root@"hedef_makina_IP" yazınca sizden login olmak için şifre istemeyecek ve hemen bağlanacaktır.

Bu sayede bundan sonra bu iki makina arasında kullanacağınız scp ve ssh komutları için de şifre girmeniz gerekmeyecek.

Peki ya ekran görüntüsü? Sanırım bu, anlatım içinde ki en kolay yer. Bağlantı yaparken atık komutu aşağıda ki şekilde verirseniz, çalıştıracağınız komutlarla karşı tarafın ekranı üzerinde hiç bir şey olmadan tüm görüntü size aktarılacak. Mesela firefox'u çalıştırdığınız da karşı makina internete bağlanacak ama görüntü sizde olacak. İş yerinizde bazı engellemeler yüzünden istediğiniz gibi sörf yapamıyorsanız bu iyi bir çözüm olabilir. Tabi bunu yapmadan önce evdeki makinanıza erişebiliyor olmanız da gerekli ki o da başka bir yazının konusu. Örnekleri çoğaltmak mümkün.

Windows üzerinden de bu yapılabilir ama putty isimli programın Xorg paketlerini içeren bir kopyasını kurmanız gerekli. Bağlanacağınız hedef te Xserver o an için çalışmıyor olsa bile -Xserver kurulu ama çalışmıyor diye düşünün- bunu yapabilirsiniz. Sanırım bu da server sistemlerine hitap eden bir çözüm. Serveriniz de XServer kurulu olsun ama GDM yada onun yerine kullanacağınız bir program kurmazsanız açıldığında direkt olarak grafik ekrana geçmeye çalışmaz. Böylece siz de serverinize bağlanıp grafik ekrandan onu yönetebilirsiniz. Say say bitmeyecek nimetleri var sanırım SSH'ın. Komutu da yazalım ki eksik olmasın :)

#ssh -Y root@"hedef_IP"

Üzerinde denediğim sistemler. Debian, Ubuntu ve Red Hat.

OpenBSD üzerinde Bluetooth ile internete bağlanmak

2011-02-05T03:36:00.000-08:00

      Artık benim de Nokia 6233 telefonum üzerinden bluetooth ile internet

bağlantım var. İşte burada da yapılması gereken işlemlerin bir listesi var.

Herşeyden önce Bluetooth cihazınızın OpenBSD tarafından tanındığından emin

olun. Telefonunuzun yapılandırmasının düzgün yapıldığını ve telefonunuzla

internete bağlanabildiğinizi kabul ediyorum. Burada ben MSI Bluetooth

Adapter isimli cihazı kullandım. Ayrıntılar aşağıda.

$ dmesg | grep ubt
   ubt0 at uhub4 port 1 "Micro Star International Bluetooth" \
   rev 2.00/32.64 addr 2

"bluetooth-tools" yazılımını kurarak başlayalım. Bu sayede btconfig, bt pin ve

rfcomm_spdd gibi paketleri de kurmuş olacağız ki, bunlar da bize lazım olacaklar.

Bluetooth adaptörünü takın ve interface etkin hale getirin.

Daha sonra da adaptör üzerinden telefonunuzu bulmaya çalışın. Telefonunuz

bluetooth taramalarında görünecek şekilde ayarlanmış ise aşağıda ki gibi onu

görebilmelisiniz.

  $ sudo btconfig ubt0 up
   bthub0 at ubt0 00:21:85:b2:51:41
   $ btconfig ubt0 inquiry
   Device Discovery from device: ubt0 .... 1 response
     1: bdaddr 00:1d:e9:e5:ad:01 (phone)
      : name "Nokia 6233"
      : class: [0x5a0204] Cellular Phone <Networking> <Capturing> <Object Transfer>
           <Telephony>
      : page scan rep mode 0x01
      : clock offset 27997

Telefonunuzun "bdaddr" değerini -bluetooth mac address- /etc/bluetooth/hosts

dosyasına ekleyin. Bu sayede her bağlantı yapmak istediğinizde taramanız

gerekmeyecek.

$ sudo echo "00:1d:e9:e5:ad:01 phone" >> /etc/bluetooth/hosts

"bthcid" programını çalıştırın ve btpin komutu ile aşagıdaki gibi bir pin ürettirin.
your phones' Dial Up Networking (DUN) service using rfcomm_sppd(1).

Telefonunuza bağlanırken bu pin kodu ile bağlanacaksınız. Sonra da

rfcomm_spdd komutuyla telefonunuza Dial Up Network (DUN) ile balanın.

   $ sudo /usr/local/sbin/bthcid
   $ btpin -a phone -r -l 4
   PIN: 2701
   $ rfcomm_sppd -d ubt0 -a phone -s DUN

Telefonunuzun ekranında bağlantı kurmak için onay isteyen bir soru belirecek.
Az önce oluşturduğunuz PIN kodunu girerek bağlantıyı kabul edin. Artık

telefonunuza bağlanmış ve iletişim kurabilmiş olmanız gerekli. 

   rfcomm_sppd[16519]: Starting on stdio...
   AT
   OK
   ATI3
   Nokia 6233

   OK

Artık buraya kadar ki kısmının çalıştığını biliyoruz. Bu bağlantıyı bir pty terminal

ile ilişkilendirebiliriz.

$ rfcomm_sppd -d ubt0 -a phone -s DUN -t /dev/ttyp0

$

"pppd" komutu ile bir PPP interface oluşturalım ve bağlanalım.   $ sudo ifconfig ppp0 create


   $ pppd call netcom
   $ ifconfig ppp0
   ppp0: flags=8051<UP,POINTOPOINT,RUNNING,MULTICAST> mtu 1500
           priority: 0
           groups: ppp
           inet 89.8.5.99 --> 10.6.6.6 netmask 0xff000000


  Routing Tablonuzu kontrol edin.

$ netstat -rnf inet | grep default
   default            10.6.6.6           UG         0        0     -    56 ppp0

Hangi DNS adresini kullanacağını söyleceğimi bilmiyorum . Ama ben kendi

DNS sunucumu kullandım. Siz /etc/resolv.conf dosyasına yazacağınız herhangi bi'

Dns sunucu adresini kullanabilirsiniz.

$ sudo /usr/sbin/named

$ sudo echo "nameserver 127.0.0.1" >> /etc/resolv.conf


Yayındayız!


   $ ping -c 4 www.google.comwww.l.google.com (209.85.137.104): 56 data bytes
   64 bytes from 209.85.137.104: icmp_seq=0 ttl=237 time=640.756 ms
   64 bytes from 209.85.137.104: icmp_seq=1 ttl=237 time=595.876 ms
   64 bytes from 209.85.137.104: icmp_seq=2 ttl=237 time=619.887 ms
   64 bytes from 209.85.137.104: icmp_seq=3 ttl=237 time=645.883 ms
   --- www.l.google.com ping statistics ---
   4 packets transmitted, 4 packets received, 0.0% packet loss
   round-trip min/avg/max/std-dev = 595.876/625.600/645.883/19.746 ms

 Aşağıda dosyalarımın içeriği görünüyor. Büyük ihtimalle değiştirmeniz gerekebilir.

Çünkü bazı yerleri fazlalık.
    $ cat /etc/ppp/peers/netcom  # probably don't need all this poop
    /dev/ttypz
    115200
    local
    debug
    #crtscts
    nodetach
    noipdefault
    defaultroute
    lock
    novj
    nobsdcomp
    novjccomp
    nopcomp
    noaccomp
    noauth
    connect '/usr/sbin/chat -f /etc/ppp/peers/chat/umts.netcom'

    $ cat /etc/ppp/peers/chat/umts.netcom
    TIMEOUT  5
    ECHO  ON
    ABORT  '\nBUSY\r'
    ABORT  '\nERROR\r'
    ABORT  '\nNO ANSWER\r'
    ABORT  '\nNO DIAL TONE\r'
    ABORT  '\nNO DIALTONE\r'
    ABORT  '\nRINGING\r\n\r\nRINGING\r'
    ''   \rAT
    TIMEOUT  30
    OK   ATD*99#
    TIMEOUT  10
    CONNECT  ""


Bu yazı OpenBSD/Misc mail listesinden çevirilmiştir. Yazının orjinali buradadır.

Her nekadar bu yazıyı ben çevirmiş olsamda benim dışımda bir kişinin daha bu çevirinin hazırlanması esnasında dolaylı da olsa yadsınamayacak derece de önemli katkısı oldu. Kendisine teşekkürü bir borç bilirim. Not: Henüz adını öğrenemediğim, günlük hayatta sıkça karşılatığımız ve insanlara tanısa da tanımasa da yardım eden birisi.

TFTP Server olarak ATFTPD Kullanmak

2011-01-19T03:08:00.000-08:00

Merhaba Cisco ve embedded sistemler ile ilgilenen herkesin ihtiyaç duyduğu bir kavramdır "tftp".
Bu yazıyı da Tftp sunucuya ihtiyaç duyduğum bir zamanda hazırladım. Normalde bu gibi işleri Windows üzerinden yürütmek isteyenler için Cisco Tftp Server isimli uygulama yeterli oluyor. Ayrıca kullanımı da ücretsiz ve Wine ile de Linux üzerinde de hizmet verebiliyor. Fakat geliştirilmesi uzunca bir süre önce durmuş ve en son sürümü de 1.1'dir.

İlk Kan!

Taşınabilir bir işletim sistemi olması için hazırladığım Linux Usb diskimin üzerinde kullanmak için, yine Cisco Tftp Server uygulamasını kurmuştum ama sistemde başka bir uygulamanın Tftp için rezerve edilen portu kullandığını söyleyerek, çalışmamakta inad etmesi beni kendinden soğutmaya yetti. Şu komutun bu durumda bir çözüm olması gerekirdi ki olmadı.

sudo fuser -kn udp 69

Ayrıca, bana sunduğu bahaneleri geçerli kılacak bir delil olmadığı gibi, klasik bir tftp sunucusu senaryosunda elzem olan "Xinet" bile yüklü değildi. Buna cevabım çok hızlı oldu ve Atftp Server kurmaya karar verdim.

İntikam soğuk yenen bir yemektir!

Debian ve Ubuntu kullanıcıları için bu iş aslında çocuk oyuncağı. Ama belirtmeliyim ki, önce Xinet ile Tftp/d ikilisini kullanmayı denedim ve bazı sıkıntılarım oldu. Bu belki de tamamen benden kaynaklanıyordur.

sudo apt-get install atftpd atftp

Kurulum bu kadar. RedHat için öncelikle rpmforce deposunu ve Red Hat DVD'yi sisteme repo olarak ekleyin. Daha sonra da aşagıdaki komutlarla gereken kurulumu yapın.

yum install atftp-server atftp

Debian Squeeze üzerinde bu krulumu yaptığınızda Atftpd hizmeti başta Xinet üzerinden çalışacak şekilde yapılandırılmış oluyor. Bu haliyle de çok kullanışlı olduğunu belirtmeliyim. Aşağıda da standalone olarak kullanabilemek için gerekenler anlatılıyor.

***Standalone olarak kullanmak için konfigurasyon dosyasını şu komutla Debian&Ubuntu üzerinde;

sudo vi /etc/default/atftp

açıp en üstte bulunan USE_INET=TRUE satırını USE_INET=FALSE olarak değiştiriyoruz. Dosyanın en altında bulunan

/var/lib/tftpboot kısmından da anlaşılacağı üzere program kurulumu yaptığımız esnada sistemimize gelen giden paketler için bir klasör oluşturuldu. Bu klasörü kullanılabilir yapmak için klasörün izinlerini değiştirmek gerekli.

sudo chmod -R 777 /var/lib/atftpboot/

Red Hat içerisinde atftp, Xinet ile çalışıyor. Bu sebeple /etc/xinet.d/tftp dosyasını düzenlemek gerekli. Dosya şu şekilde görünmeli.

service tftp
{
protocol = udp
port = 69
socket_type = dgram
wait = yes
user = nobody
server = /usr/sbin/in.tftpd
server_args = /tftpboot
disable = no
}

Şimdi gelecek ve gidecek olan verilerin de bulunacağı klasörü hazırladığımıza göre servisi başlatmak için tek yapılması gereken şu komutu vermek.

sudo atftpd --deamon /tftpboot/

Bu komut ile atftpd programını kendi deamonu ile standalone olarak Xinet'den bağımsız çalıştırıyoruz. Son parametre de gelen ve giden paketler için kullandığımız klasörümüz.

RedHat default olarak /tftpboot klasörünü kullanıyor. Red Hat Xinet üzerinden tftp servisi verdiği için hizmeti kullanmaya başlamadan önce Xinet servisini;

service xinetd restart

komutu ile yeniden başlatmanız yaptığınız ayarların kullanılmaya başlaması için gerekli.

Debian&Ubuntuda da hizmet zaman aşımı için verilen süre dolunca -300 saniye- yine aynı şekilde hizmete ait process'i kill ile sonlandırılıyor. Dosyaların kopyalanmasını başlatmadan önce atftpd servisini yukarıdaki komutla elle başlatmanız gerekli.

      Not: Klasör tercihi size kalmış ama utnutmayın erişim için klasörün izinlerini ayarlamalısınız.

OpenBSD Network FAQ Dökümanından çeviri

2010-12-29T12:52:00.000-08:00

Merhaba, bu yazı OpenBSD sitesinde SıkçaSorulanSorular (FAQ) sayfasının "Network" başlığının bulunduğu sayfanın çevirisidir. Sayfanın orjinali şu adrestedir. http://www.openbsd.org/faq/faq6.html

6.1 - Uzaklara Gitmeden Önce...

    Dökümanı okumadan önce ifconfig, netstat ve Kernel Yapılandırma kısmını ya da bir kısmını okumanız, dökümanda anlatılanları anlamanıza yardımcı olacaktır. Eğer bir Network Admin iseniz ve router olarak OpenBSD kullanıyor (veya bunu düşünüyorsanız), IP yapılandırması hakkında şu adreste bulunan Understanding IP Adressing isimli dökümanı okumanızı öneririm. Bu mükemmel belge gerçekten işinize yarayacaktır. Bu belge, birden fazla ağdan sorumlu iseniz, IP adresleri ve network kavramları hakkında temele dair oldukça iyi bir bilgi kaynağıdır.
    Eğer web sunucuları, ftp sunucuları ve Mail sunucuları gibi uygulamalarla uğraşıyorsanız, RFC Dökümanlarını okumak cidden fayda sağlayabilir. Büyük ihtimalle, tümünü okuyamazsınız. İlgilendiğiniz ya da ağınızda kullandığınız kısımlarını seçip, bunlara öncelik vermeniz daha akıllıca olur. Bu dökümanlar size uygulamaların nasıl çalışmak üzere tasarlandıklarını gösterecektir. RFC'ler internet üzerine sayıları binlerle ifade edilen bir çok standart ve protokolleri ve nasıl çalıştıklarını tanımlar.

6.2 - Network yapılandırması

    Normalde kurulum esnasında OpenBSD network kurulumunuz için bilinmesi gerkenleri öğrenir ve kaydeder. Ancak, bu sereçte neler olduğunu ve nasıl çalıştığını öğrenmek iyidir. Tüm network konfigurasyonu /etc dizini içinde bir text dosya kullanılarak yönetilir.

6.2.1 Network yapısını tespit etmek ve ayarlamak

    OpenBSD içerisinde, interface'ler kart tiplerine göre isimlendirilirler, bağlantı tiplerine göre değil. Ağ kartınızı sistemin yüklenmesi esnasında görebilirsiniz, veya açılış işlemleri tamamlandıktan sonra dmesg(8)
komutu yarıdmıyla da görebilirsiniz. Aynı zamanda ifconfig(8) komutuyla da ağ kartınızı görme imkanınız var. Örneğin burada OpenBSD altında fxp(4) olarak adlandırılan, Intel Fast Ethernet kartının dmesg komutuyla elde edilmiş bir çıktısı bulunuyor.

    fxp0 at pci0 dev 10 function 0 "Intel 82557" rev 0x0c: irq 5, address 00:02:b3:2b:10:f7
    inphy0 at fxp0 phy 1: i82555 10/100 media interface, rev. 4

    Eğer kartınızın, OpenBSD altında hangi isimle kullanıldığını bilmiyorsanız http://www.openbsd.org/plat.html adresinden kartınıza hangi ismin atandığını öğrenebilirsiniz. Bu adreste, kartların tamamına yakın kısmına ait bir isim listesi mevcut. Bu listeden kartınızn OpenBSD altında hangi isimle çağrıldığını bulabilirsiniz. Donanımlar, beraberinde bir de numara ile (fxp0 gibi) alfabetik olarak listelere eklenir. Donanımlara kernel tarafından atanan bu numaranın atama işleminde farklı kriterler ve sisteme ait bazı detaylar söz konusudur. Bazı kart ve donanımlar sistem tanılama ve initialize esnasında bulundukları
veri yoluna göre isimlendirilirler. Diğerleri de donanımsal başka kriterlere (donanım kaynakları, MAC vs...) göre isimlendirilmiş olabilir. Aynı zamanda başka donanım ve kartlar için de burada, farklı başlıklar altında alfabetik listelere ulaşmak mümkün. Bu siteye girdiğinizde karşınıza gelecek olan sayfadan kullandığınız platformu (i386, amd64, sparc, arm, mips vs...) seçerek gereken araştırmaları yapabilirsiniz.

    ifconfig komutuyla ağ kartlarınızın OpenBSD altında hangi isimle kullanıldığını bulamanız mümkün. ifconfig komutu sistemizindeki tüm ağ kartlarını ve komutu verdiğiniz an ki bazı ayarlarını size gösterecektir.

    $ ifconfig
    lo0: flags=8049<UP,LOOPBACK,RUNNING,MULTICAST> mtu 33224
            inet 127.0.0.1 netmask 0xff000000
            inet6 ::1 prefixlen 128
            inet6 fe80::1%lo0 prefixlen 64 scopeid 0x5
    lo1: flags=8008<LOOPBACK,MULTICAST> mtu 33224
    fxp0: flags=8843<UP,BROADCAST,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST> mtu 1500
            address: 00:04:ac:dd:39:6a
            media: Ethernet autoselect (100baseTX full-duplex)
            status: active
            inet 10.0.0.38 netmask 0xffffff00 broadcast 10.0.0.255
            inet6 fe80::204:acff:fedd:396a%fxp0 prefixlen 64 scopeid 0x1
    pflog0: flags=0<> mtu 33224
    pfsync0: flags=0<> mtu 2020
    sl0: flags=c010<POINTOPOINT,LINK2,MULTICAST> mtu 296
    sl1: flags=c010<POINTOPOINT,LINK2,MULTICAST> mtu 296
    ppp0: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1500
    ppp1: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1500
    tun0: flags=10<POINTOPOINT> mtu 3000
    tun1: flags=10<POINTOPOINT> mtu 3000
    enc0: flags=0<> mtu 1536
    bridge0: flags=0<> mtu 1500
    bridge1: flags=0<> mtu 1500
    vlan0: flags=0<> mtu 1500
            address: 00:00:00:00:00:00
    vlan1: flags=0<> mtu 1500
            address: 00:00:00:00:00:00
    gre0: flags=9010<POINTOPOINT,LINK0,MULTICAST> mtu 1450
    carp0: flags=0<> mtu 1500
    carp1: flags=0<> mtu 1500
    gif0: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1280
    gif1: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1280
    gif2: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1280
    gif3: flags=8010<POINTOPOINT,MULTICAST> mtu 1280

Yukarıdaki örnekte de gördüğünüz gibi ifconfig(8) komutu sistemde takılı konumdaki ağ kartlarımız hakkında bize bir çok bilgi verdi. Yukarıdaki örnekte ağ kartının network ayarlarının yapılmış olduğu açıkca görülüyor. Bu kart açık, çünkü bir ip adresi, bu adres için bir netmask değeri ve bir de broadcast değeri atanmış durumda. Aynı zamanda UP ve RUNNING bayrakları da "set" (Boolean matematiği ile "1" veya "True") edilmiş durumda. Son olarak varsayılan olarak etkin gelen bazı arabirimler daha göreceksiniz. Bunlar çeşitli servisler için çalışan bazı sanal arabirimlerdir. Aşağıdaki satırlar bu arabirimleri açıklayan manual sayfalarına birer link de içeriyor.

    * lo - Loopback Arabirimi http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=lo&sektion=4
    * pflog - Packet Filter Log Arabirimi http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=pflog&sektion=4
    * sl - SLIP Network Arabirimi http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=sl&sektion=4
    * ppp - Point to Point Protocol http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=ppp&sektion=4
    * tun - Tunnel Network Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=tun&sektion=4
    * enc - Encapsulation interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=enc&sektion=4
    * bridge - Ethernet Bridge Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=bridge&sektion=4
    * vlan - IEEE 802.1Q Encapsulation Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=vlan&sektion=4
    * gre - GRE/MobileIP Encapsulation Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=gre&sektion=4
    * gif - Generic IPv4/IPv6 Tunnel Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=gif&sektion=4
    * carp - Common Address Redundancy Protocol Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=carp&sektion=4
    * vether - Virtual Ethernet Interface http://www.openbsd.org/cgi-bin/man.cgi?query=vether&sektion=4

    Interface'ler boot esnasında "/etc/hostname.if(5)" dosyaları ile yapılandırılır.

Yukarıdaki örnek arabirimi yerine koyarsak buradaki dosya adı "/etc/hostname.fxp0" olacaktır. Yapılandırma dosyasında, tanımlamalar şöyle yapılır.

    address_family address netmask broadcast [diğer parametreler]

Bu dosyada kullanılabilecek ayarlar ve tanımlamalarla ilgili daha fazla detayı "hostaname.if(5)" man sayfasında bulabilirsiniz.

IPv4 için tipik bir konfigurasyon dosyası şöyle görünmelidir.

    $ cat /etc/hostname.fxp0
    inet 10.0.0.38 255.255.255.0 NONE

Bu satırlarla fxp0 isimli arabirime, IPv4 (inet) sınıfından 10.0.0.38 IP numarası ve
255.255.255.0 alt ağ maskesi atanmış oldu. Fakat herhangi bir broadcast adresi tanımlanmamaıştır.
Buna rağmen bu yapılandırma ile 10.0.0.255 adresi yine de bu ağın "Broadcast" adresidir.

Aynı zamanda daha detaylı tanımlamalar ile donanıma özel ayarlamalar da yapılabilir.

    inet 10.0.0.38 255.255.255.0 NONE media 100baseTX mediaopt full-duplex

(Tabi ki hiçbir zaman bir interface full duplex modda çalışmaya zorlanmamalıdır, tabi eğer
karşıdaki de full duplex çalışmıyorsa. Bu şekilde bir ayarlamaya özellikle ihtiyacınız yoksa
arabirime böyle bir zorlamada bulunmayın. Bunu yapabilmek için detaylı network, donanım
bilgisi ve tecrübe gerektiğini unutmamalısınız. Çoğu zaman bir ev kullanıcısının böyle spesifik bir ayar
yapmasını gerektirecek bir durum yoktur. Bugünün donanımlarının neredeyse tamamı
100Base-TX desteğine sahiptir ve ortamdaki haberleşme bunu gerektiriyorsa otomatik olarak kendisi
bu moda geçebilir. Ancak altyapınız 10Base-T veya half-duplex çalışma gerektiriyorsa
bu şekilde bir ayarlamaya gidelebilir.)

Veya interface'lere özel tanımlamalar yapmak için Flagların (doanımın desteklediği
1 bitlik bazı özel registerlar. Bkz: Elektronik Terimler Sözlüğü -> Register) değerlerini
değiştirmek isteyebilirsiniz.

    $ cat /etc/hostname.vlan0

inet 172.21.0.31 255.255.255.0 NONE vlan 2 vlandev fxp1

6.2.2 - Default Gateway (Varsayılan Ağ geçidi)

    Kullandığınız Gateway (Ağ Geçidi) bilgisini /etc/mygate dosyasına yazın. Böylece
sisteminizi boot ettiğiniz andan itibaren ağ geçidinizi kullanabileceksiniz.
Makinanızın ağ geçidi bilgisi sadece basit bir IP bilgisinden oluşur. Beraberinde herhangi
bir konfigurasyon yapmanız veya bir şey yazmanız gerekmez.
Örneğin:
    10.0.0.1

6.2.3 - DNS Çözümleme Ayarları

    DNS sistemi için yapılandırma /etc/resolv.conf dosyası ile yapılır. Örnek bir yapılandırma
şöyle yapılabilir.

    search example.com
    nameserver 125.2.3.4
    nameserver 125.2.3.5
    lookup file bind

Yukarıda ki konfigurasyonda example.com domain adı olarak belirtilmiştir. 125.2.3.4 ve 125.2.3.5
adresleri ise DNS sunucusu olarak kullanılacak makinaların adresleridir. Fakat isim çözümlede /etc/hosts
dosyası içerisine girilen bilgiler daha baskındır. /etc/hosts dosyasına yazılan isimlerin DNS
sunucuları üzerinden çözümlemesi yapılmaz.
Hemen Hemen tüm Unix (ve Unix olamayan) sistem /etc/hosts dosyasına sahiptir. Bu dosya üyesi olmadığı
(veya kendinde barındırmadığı) domain, makina veya site isimlerine karşılık gelen IP'leri tutar. Ya da
yukarıda olduğu gibi "lookup" ile bunları resmi DNS servisnden öğrenmeye çalışır.
Eğer dhcp kullanıyorsanız; resolv.conf.tail dosyası ile ilgli kısmı dikkate alarak, bu dökümanın
6.4 - DHCP kısmına bakmak isteyeceksiniz.

6.2.4 - Host Name

    Her Unix makinasının bir adı vardır. OpneBSD'de bu isim /etc/myname dosyasında,
"Tamamı Tanımlanmış Domanin Adı" ( FQDN ) şeklinde bir satırlık bir kayıttır. Biraz önceki DNS
örneğinde (search example.com)gördüğünüz satırı hatırlayın. Bilgisayarımızın adı olarak "puffy"
(OpenBSD ile ilgili dökümanlarda ve internette gördüğünüz Dikenli Balık) seçtiğimizi düşünürsek
/etc/myname dosyası şöyle görünecektir. Dosya sadece bir satır içerir.

    puffy.example.com

6.2.5 - Değişiklikleri Uygulamak

    Ağ ayarlarınız ile ilgili değişiklikler yaptığınız zaman yeni ayarları uygulamak istediğinizde
ya sistemi yeniden başlatmalısınız, ya da netstart scriptini çalıştırmalısınız.

    # sh /etc/netstart
    writing to routing socket: File exists
    add net 127: gateway 127.0.0.1: File exists
    writing to routing socket: File exists
    add net 224.0.0.0: gateway 127.0.0.1: File exists

Halihazırda konfigure edilmiş olan ağ ayarlarınızı bu scriptle yeniden yapılandırmaya çalıştığınızda yukarıdaki gibi hatalarla karşılaşmanız normaldir. Emin olamak için ifconfig komutu ile ayarlarınızı
teyid edebilirsiniz.
    Çok önemli bir ayarlamadan sonra sistemi yeniden başlatmanız önerilir. Ancak yeniden başlatmadan da
ağınız ile ilgili ayarlamaları yapabilirsiniz. Bu öneride bulunmamızın nedeni sistemin boot edilmesi anı
ile çalışan sistemin birbirlerinden biraz farklı olmasıdır. Örneğin, herhangi bir dosyada özel olarak
tanımlanmış bir sembolik makina adı mevcutsa yeniden yapılandırma sonrası çalışır durumdaki sisteminizde
beklendiği gibi görevini yerine getirecektir. Ancak açılış esnasında internet üzerindeki bir DNS sunucusunu
kullanıyorsanız ve bu Sunucu ulaşılabilir değilse bu isim çözümleme başarılı olamayacaktır. (OpenBSD
üzerinde OSPF algoritmasının çalışabildiğini ve herhengi bir OpenBSD yüklü makinanın bir Network Router
olarak kullanılabileceğini düşünerek çok özel yapılandırmalar için bu örneğin verildiğini farzediyorum)

6.2.6 - Yönlendirmeler (Route Tanımları)

Route tanımlamalarınızı netstat(8) veya route(8) komutlarıyla kontrol edebilirsiniz. Eğer yönlendirmeler
ile ilgili problemleriniz varsa route komutunu "-n" anahtarı ile kullanmak isteyebilirsiniz. Bu,
çıktılardaki adreslerin (FQDN isimler -makina adları-) çözümlenmeden direkt, IP adresleri olarak
görüntülenmesini sağlayacaktır. Aynı zamanda çözümleme için vakit kaybetmeden hızlıca çıktılara
ulaşabilirsiniz. Aşağıdaki örnekte her iki komutla alınmış birer routing (yönlendirme) çıktısı
listelenmiştir. (Bkz: Dns ile isimlerin çözümlenmesi )

    $ netstat -rn
    Routing tables

    Internet:
    Destination        Gateway            Flags     Refs     Use    Mtu Interface
    default            10.0.0.1           UGS         0       86      - fxp0
    127/8              127.0.0.1          UGRS        0        0      - lo0
    127.0.0.1          127.0.0.1          UH          0        0      - lo0
    10.0.0/24          link#1             UC          0        0      - fxp0
    10.0.0.1           aa:0:4:0:81:d      UHL         1        0      - fxp0
    10.0.0.38          127.0.0.1          UGHS        0        0      - lo0
    224/4              127.0.0.1          URS         0        0      - lo0

    Encap:
    Source             Port Destination        Port Proto SA(Address/SPI/Proto)

    $ route show
    Routing tables

    Internet:
    Destination      Gateway            Flags
    default          10.0.0.1           UG
    127.0.0.0        LOCALHOST          UG
    localhost        LOCALHOST          UH
    10.0.0.0         link#1             U
    10.0.0.1         aa:0:4:0:81:d      UH
    10.0.0.38        LOCALHOST          UGH
    BASE-ADDRESS.MCA LOCALHOST          U

6.2.7 - OpenBSD yüklü bir makinanın Gateway olarak kullanılması.

    OpenBSD yüklü bir makinanın nasıl bir Gateway (Router olarak da bilinir) olarak çalıştırılacağını
basitçe açıklayalım. Eğer OpenBSD'yi internet üzerinde bir router olarak kullanacaksanız, PacketFilter ile
potansiyel art niyetli (malicious) trafiğin nasıl engellenebileceğini anlatan kurulum ve kullanım klavuzunu
okumanızı öneririz. Ayrıca, altyapı, şebeke ve servis sağlayıcıları tarafından kullanılmaması gereken
adres alanları ile ilgili (ev ve işyerlerimizde kullandığımız 192.168.x.x - 10.x.x.x gibi) NAT
(Network Adress Translation) kısmına da bakmak isteyebilirsiniz.

    GENERIC kernel (OpenBSD ile gelen standart kernel. Tabi başka kernel olmadığınıda belirtmek iyi
olur) halihazırda IP Yönlendirme -IP Forwarding- yapabilir. Ama önce Kernelin bu özelliğini
aktifleştirmek gerekir. Bunu sysctl(9) aracını & dosyasını kullanabilirsiniz. Ip paketlerini yönlendirmek
ve bunu kalıcı kılmak için /etc/sysctl.conf dosyasını düzenlemeniz gerekir. Dosya içerisinde
aşağıdaki satır yoksa eğer eklemelisiniz. Satır var fakat önünde "#"işareti bulunuyorsa bunu
kaldırmanız da yeterlidir.

    net.inet.ip.forwarding=1

Bu satırı ekledikten sonra yaptığınız değişikliğin sistemi yeniden başlatana kadar etkin olmayacağını
unutmayın. Bu değişikliği hemen gerçekleştirmek için sysctl komutunu kullanabilirsiniz. Unutmamanız
gereken bir diğer nokta ise aşağıdaki komutu çalıştırmakla sistemi reboot etmeden de bu değişikliği
uygulayabilirsiniz. Ancak yukarıdaki satırları /etc/sysctl.conf dosyasına eklemediyseniz, aşağıdaki komut
sistemi yeniden başlattığınızda etkin olmayacaktır. IP paketlerini yönlendirebilmek için bu komutu
sisteme tekrar girmeniz gerekrir.

    # sysctl net.inet.ip.forwarding=1
    net.inet.ip.forwarding: 0 -> 1

Artık yönlendirme yapılacak olan noktalardaki Yönlendirme Tablolarını / Kurallarını hazırlayabiliriz. Bunu yapmanın birçok yolu vardır OpenBSD üzerinde. OpenBSD platformunu Router haline getirmek için
OpenBSD'nin kendi paket koleksiyonu içerisinde bulabileceğiniz OpenBGPD, routed(8), mrtd, zebra, ve quagga programlarını kullanabilirsiniz. OpenBGPD ve routed programları sisteminize base.system kurulumunun bir parçası olmalarından dolayı kurulmuş olarak gelirler. ("Base" kurulum esnasında default olarak seçili gelir ve yapacağınız tüm kurulumlarda yüklenmesi gereklidir.) OpenBSD içerisinde; T1, HSSI, ATM, FDDI, Ethernet ve Seri iletişim (PPP/SLIP) çeşitlerinin de bulunduğu uzun bir interface listesini destekler.

6.2.8 - Interface Üzerinde 'Alias' (Bir Interface ile Çoklu IP )Tanımlamaları Yapmak

IP Alias tanımlamaları yapmak için, OpenBSD'nin çok basit bir mekanizma sunduğunu belirtmeliyim. Basit bir şekilde /etc/"hostname".<if> (Daha önce verdiğimiz örnekte bu dosyanın adı /etc/puffy.nge0) dosyasını
düzenlemek yeterlidir. Bu dosya açılışta çalışan ve sistemi ayağa kaldırmak & servisleri başlatmak ve diskleri bağlamak gibi işlemleri yürüten rc.startup hiyerarşisinin bir parçası olarak /etc/netstart(8) scripti tarafından boot
esnasında okunur. Örneğin, 192.168.0.0/24 (yazının orjinalinde CIDR adres belirtme yoktu) ağına dahil olan dc0 isimli bir interfacesimiz olsun sistemimizde. Düşündüğümüzü kağıda dökmek gerekirse şöyle görünecektir.

    IP for dc0 is 192.168.0.2
    NETMASK is 255.255.255.0

İşte bu ayarlama ile ilgili bir kaç ufak not. OpenBSD'de sadece interfacelerin isimlerini kullanabilirsiniz. Eğer bir Linux kullanıcısı iseniz ve alışılageldik alias tanımlarında olduğu gibi eth0:1, eth1:2 (OpenBSD de dc0:1 gibi düşünülen) gibi tanımlamaların burada bir geçerliliği olmadığını baştan belirtmeliyim. Ip Atamaları ya da Alias tanımlamaları OpenBSD'de bu şekilde ifade edilmiyor. Eğer ifconfig komutuyla IP alias tanımı yapmak istiyorsanız "ifconfig int" kullanın. (bu komutun yerine "ifconfig int alias" kullanmaya çalışmayın) Alias tanımlamalarını silmek için "ifconfig int delete" komutunu kullanmanız yeterlidir.

Aynı IP Subnet içerinde olduğu farzedilirse, çoklu IP adresi tanımlamasını (IP Alias) şöyle yapabilirsiniz. Ancak bu durumda her alias tanımının kendi subnetinin değeri de "255.255.255.255" olarak verilmelidir. Bu örnekte /etc/"hostname".dc0 dosyasında dc0 isimli ve 192.168.0.2 netmask 255.255.255.0 olarak konfigüre edilmiş olan arabirime, aynı network içinden iki tane IP Alias tanımlaması yapılmıştır.

    # cat /etc/hostname.dc0
    inet 192.168.0.2 255.255.255.0 NONE media 100baseTX
    inet alias 192.168.0.3 255.255.255.255
    inet alias 192.168.0.4 255.255.255.255

Bu konfigurasyonu yapıp kaydettiğinizde, yapılan değişikliğin işler hale gelebilmesi için sistemi yeniden başlatmanız
gerekecektir. Tabi ki ifconfig komutuyla bunu IP alias yanımlamalarını hemen işler hale getirmek de mümkün. İlk
Alias tanımı için:

    # ifconfig dc0 inet alias 192.168.0.3 netmask 255.255.255.255

(Ama herşeyin beklediğiniz gibi olması için reboot etmeniz daha iyi olacaktır.)

Yaptığınız tanımlamaların geçerli olup olmadığını görebilmek için, şu komutu kullanabilirsiniz.

    $ ifconfig -A
    dc0: flags=8863<UP,BROADCAST,NOTRAILERS,RUNNING,SIMPLEX,MULTICAST>
            media: Ethernet manual
            inet 192.168.0.2 netmask 0xffffff00 broadcast 192.168.0.255
            inet 192.168.0.3 netmask 0xffffffff broadcast 192.168.0.3

6.3 - OpenBSD'de Firewall ve Fitlreleme

Packet Filter, (buradan itibaren artık "pf" olarak anılacaktır.) OpenBSD sisteminin IP trafiğini filtreleme
ve NAT (Network Address Translation) görevlerini yürütür. Aynı zamanda paket normalizasyonu, IP koşullama, Bant Genişliği
kontrolü, Paket Önceliklerini değiştirebilme özelliklerini içeren, güçlü ve esnek bir Firewall'dur.
Ancak bu denli geniş özellikleri olan bu programın yapıs ve çalışması ayrı bir başlık altında incelenecektir.

6.4 - Dinamik Host Configuration Protocol (DHCP)

Dinamic Host Configuration Protocol, Network interfacelerinin kolay ve "otomatik" olarak yapılandırılması
için kulanılan bir yoldur. OpenBSD DHCP sunucu (diğer makinaların konfigurasyonu için) ya da,
DHCP üzerinden yapılandırma ayarlarını temin eden bir "client" olarak veya, bazı durumlar için her
ikisini de ihtiva edecek şekilde kullanılabilir.

6.4.1 - DHCP Client
---Devamı Gelecek---

Debian Squeeze'de Svn ile Enlightenment E17 Kurulumu

2010-11-30T13:34:00.000-08:00

          Merhaba Debian üzerine E17 ne iyi olur diye düşünüp daha evvel hiç denemediğim bu masaüstü ortamını bi' denemeye karar verdim. Henüz Squeeze tam anlamaıyla depolarına kavuşamadığı için Synaptic'de yaptığım aramalar pek de sonuç vermedi. Bunun üzerine google üzerinden Debian E17 ile ilgili sayfaları taramaya başladım. http://debe17.com/ sitesinde kurulum çeşitleri kısaca dile getirilmiş. Ancak tam bir başvuru kaynağı için kolları sıvamak gerekti. Zira site depoların üzerinden kurulumu, Svn ile kaynaktan derleme, ve script ile derleme, gibi farklı seçenekler sunmuş ama linklerin çoğu ölü ve ben Squeeze kullandığım için depoların tüm desteğine sahip değilim.

          Internette aramalara devam ettim. http://omicron.homeip.net/projects adresindeki "Easy_e17.sh" isimli bash script projesine ulaştım. Bu arada bu sitede başka projelerede rastlamak mümkün. Script birçok işletim sistemi üzerinde denenmiş.
          Bunların arasında;
FreeBSD, Linux (Archlinux, CCux, Crux, Debian, Fedora, Gentoo, Slackware,
OpenSUSE, Ubuntu, YDL), Mac OS X ve Solaris de var. Bu script bir takım çalışmasının ürünü ve BSD lisansına tabi. Scriptin farklı özellikleri var. Kurulum yapılacak olan dizini değiştirme, derleme esnasında farklı özelliklerle derleme yaptırma, yeni sürüm kontrolü gibi. Proje şu an versiyon 1.4.0 (12-10-2010). İlk yayın tarihi üzerinden 5 yıldan uzun bir süre geçmiş ve gelişimi de sürüyor.

-- 0 -- 0 -- 0 -- KURULUM -- 0 -- 0 -- 0 -- 0 --

wget http://omicron.homeip.net/projects/easy_e17/easy_e17.sh

komutuyla bulunduğumuz dizine scripti çekelim. Farklı bir dizin oluşturup oradan devam etmek temiz iş yapmayı sevenler için önemlidir. Ama scrip kullanıcının $HOME dizini altında e17_src/ isimli bir dizin oluşturup tüm gerekli paketleri (eina eet evas ecore efreet eio eeze e_dbus embryo edje e ) ve bağımlılıklarını indirmeye başlıyor. Komutu verirken "-i" anahtarı ile verirseniz "install" işlemine başlayacaktır. Varolan yapılandırmayı güncellemek içinse "-u" anahtarını kullanabilirsiniz. Ama henüz denemedim. Kullanımı ile gerekli tüm parametrelere "--help" anahtarı ile ulaşabilirsiniz
Başlamadan önce autogen, autoconf, pkgconfig, make, build-essential, m4, libxml2, libxml2-dev libudev0, libudev-dev paketlerinin kurulu olduğundan emin olmak size zaman kazandırır. Hoş script eksik paketleri size bildiriyor ama baştan bilmekte fayda var.

bash easy_e17.sh -i

komutuyla yükleme işlemine başlayalım. Derleme işlemi esnasında derlenen paketler ile ilgili sağ üst köşede bilgi mesajları çıkıyor. Derleme seçeneklerinde özellikle kurulum dizinini belirtmezseniz /opt/e17 dizinine kuruluyor. Sorunsuz bir kurulum dileyeceğim ama eksik paketler için durup derleme işine yeniden başlamadım dersem yalan olur. Ancak çok sorun değil bir kez derlenen paketi tekrar derleme işiyle meşgul olmuyor. Kurulumdan sonra size bir tebrik ve bilgilendirme içeren metin geliyor. Bu metinden sonra yapmamız gereken başka bir şey daha var. Şimdi ona gelelim.
Bir metin editörü ile aşağıda ki satırları /usr/share/xsessions klasörü altına E17.desktop adı ile (root yetkileri gerekecektir) kaydedin. Bu dosya GDM (itiraf edeyim ben sadece etrafa göz atmak isteyen bir Gnome kullanıcısıyım KDM/KDE'yi hiç denemedim) için yeni bir dektop yöneticisi tanımlaması/ayarlarını içeriyor. İsim konusunda "E17.desktop" da ısrarcı olmak istemem ama kuralın "isim".desktop şeklinde yazılması olduğunu söylemeliyim.

[Desktop Entry]
Encoding=UTF-8
Name=E17
Comment=This session logs you into E17
Exec=/opt/e17/bin/enlightenment_start
Icon=
Type=Application
##INSTALL NOTES:
##--------------------------------------------------------------------------------
##The most incredible and really unbelievable dream has become true:
##You compiled e17 successfully!
##
##Starting e17:
##Create a file ~/.xsession with the line 'exec /opt/e17/bin/enlightenment_start'.
##Add a link to this file using 'ln -s ~/.xsession ~/.xinitrc'.
##
##If you're using a login manager (GDM/KDM), select the session type 'default' in them.
##If you're using the startx command, simply execute it now.
##
##Note: e17 is still not released and it won't be in the near future. So don't
##ask for a stable release. e17 is still very buggy and only for experienced users
##who know what they do...
##
##Rasterman didn't write this script so don't ask him for help with it.
##
##Hint: From now on you can easily keep your installation up to date.
##Simply run easy_e17.sh with -u instead of -i .
##
##We hope you will enjoy your trip into e17... Have fun!
##--------------------------------------------------------------------------------
##
##ADD THESE ENVIRONMENT VARIABLES:
##--------------------------------------------------------------------------------
##export PATH="/opt/e17/bin:$PATH"
##export PYTHONPATH="/opt/e17/lib/python2.6/site-packages:$PYTHONPATH"
##export LD_LIBRARY_PATH="/opt/e17/lib:$LD_LIBRARY_PATH"
##--------------------------------------------------------------------------------

Login olma esnasında ekranda bulunan "Oturum" kısmından E17 yi seçerek Enlightenment masaüstüne erişebilirsiniz.

Not: Yukarıda ki dosyada "##" ile başlayan satırları ben ekledim siz eklemeseniz de olur. Eklemekte ki maksadım ise bu satırların benim hafızamda kalmayacağı ve ilerde (belki) gerekli olabileceğini düşünmemdir. Bağlayıcı bir hükmü yok yani.

Saygılarımla...

Gateway && IP Masquerade && Network Bridging

2010-09-25T13:29:00.000-07:00

Merhaba...

Daha önce yapıp kullandığım bir network uygulamasını paylaşmak istiyorum. Başkaları tarafından daha önce yapılmış olsa da kendim yapınca network, dhcp, gateway kavramlarını daha iyi anladım.
Evdeki bilgisayarların arasında bulunan ağın, dizüstü bilgisayarları ya da el terminalleri ile bizi ziyarete gelen misafirlere kapalı kalmasına gönlüm razı olmadığı için yedek Adsl-router (Airties RT-205) ile wifi yayını yaparak, misafirlerimizin evimizdeki ağı wifi modemle kullanıyormuş gibi internete bağlanmalarını sağladım.
Peki neden kablosuz adsl modemi internet bağlantısı işini kendi kendine yapması için kablolu modemin yerine koymadım diye sorarsanız bunun o gün ki şartlar altında pek de mümkün olmadığını söylemeliyim zira adsl şifresini bilen tek kişi vardı, ve o günlerde evde değildi.

Elimde ki donanım ile başlayalım. Toplam dört adet masaüstü bilgisayar var evimizde. Ev arkadaşlarım Windows 7 ve Vista kullanıyorlar. Benim bilgisayarımda ise Red Hat 5.4 Tikanga yüklü. Üzerinde de 2 adet ethernet kartı var. Tahmin edeceğiniz gibi iki ayrı ağ için biçilmiş kaftan. Red Hat ile olduğu gibi siz Debian veya Ubuntu ile de bu uygulamayı yapabilirsiniz çünkü ben yalnızca Red Hat kullanmıyorum. Farklı bölümlere kurulu Debian, Ubuntu ve Nexenta da var. Şimdilik Nexenta için bir şey söyleyemem ama Debian ve Ubuntu da bu yazıda anlatılanları yapmak pek de zor değil.
Mevcut ağ yapısını donanım olarak ele almaya devam edelim. Bu dört bilgisayar internete bağlı olan ve IP numarası 192.168.2.1 olan router ile birbirlerine bağlılar. Kendi makinamın boşta kalan ethernet interface'ine "düz" cat5 kablo (cat6 da kullanılabilir) ile Rt-205 model adsl router'ı bağlıyorum. Bağlantıyı yaptıktan sonra modem arayüzünden router üzerinde çalışan konfigurasyonu fabrika ayarlarına alarak sistemi resetliyorum. Tabiki bunu yaparken siz de benim gibi aynı marka modemlerle çalışmanızdan ötürü bağlantı problemleri yaşamak istemezsiniz. Zira her iki modem de aynı marka olmasından dolayı IP yapılandırması aynı. Bu durumda ortada şöyle bir sorun var. Her iki interface de 192.168.2.1 IP'lerine sahip modemlere bağlılar. Doğal olarak arayüzüne bağlanmak istediğiniz modem, başından beri bağlı olduğunuz modem oluverebilir bir anda. Hemen farketmek en güzeli. Durduk yere internet bağlantınızdan olabilirsiniz. Evde Linux kullanan tek kişi olarak bilgisayar korsanı gözüyle bakılan ve bağlantı kopmaları, band genişliği sorunlarından sorumlu tutulan hep ben olduğum için bu şekilde bir hataya düşüp şifresi bilinmeyen adsl konfigurasyonunu silmek, birlikte yaşadığım insanların gözünde beni iyice korsan durumuna sokardı ki bu da hiç iyi olmazdı doğrusu. Böyle birşey hiç olmadı, neyse ki... Kullanışlı bir çözüm olarak interface'lerinizin hangisine bağlıysa yeni router, diğerini aşagıdaki komutu referans alarak kapatın. Kalan diğer İnterface ile router'a bağlanabilirsiniz.

  sudo ifconfig eth0 down

Sıfır yapılandırma ile yeniden başlaması için gücü kesiyorum ve router açılınca, arayüz üzerinden aşağıdaki ayarları yapıyorum.

- Dhcp Servisini kapatıyorum.
- Modem arayüzüne erişim için bir şifre tanımlıyorum.
- Modem IP numarasını 10.0.1.1 / 255.255.255.0 olarak değiştiriyorum.
- Wifi yayını için uygun bir ad, şifreleme tipi (wpa2) ve şifre belirliyorum. (En çok kullanılan kanal 11. kanaldır. Ben 11. kanalın dışında bir kanal kullanmanızı öneririm.)

Ayarlarını yapıp/değiştirip kaydettikten sonra tekrar bir kez daha resetlemek iyi olur. Şimdi kontrol için bir kaç test yapalım. Ama önce kapatılan interface'imizi açalım.

sudo ifconfig eth0 up

Yeni router'a bağlanmak için IP değiştirmek gerekli. Zira onu sıfırlamadan önce onun IP numarasını ve çalışacağı ağı 10.0.1.1/8 olarak değiştirmiştik. Resetlendikten sonra da yeni IP ile çalışmaya başlayacak artık. Ona ulaşmak için;

sudo ifconfig eth1 10.0.1.2 netmask 255.255.255.0

Komutunu verip bulunduğumuz ağı ve IP' yi değiştiriyoruz. Şimdilik bu ayar kalıcı değil ama birazdan onuda kalıcı yapacağız. Kalıcılığı önemli. Neden önemli olduğuna yazının sonunda ayrı bir başlık olarak değineceğim.
Test kısmına gelince ilk olarak her iki modemi de ping'leyebiliyor olmalısınız.

ping 10.0.1.1
&
ping 192.168.2.1

Cevaplar olumlu ise sıradaki adıma geçebiliriz...

route

komutunun çıktısı şuna benzemeli;

192.168.2.0    * 255.255.255.0 U 1 0 0 eth0
10.0.1.0 * 255.255.255.0 U 1 0 0 eth1
default    192.168.2.1    0.0.0.0 UG 0 0 0 eth0

Nereleri mi benzemeli? "eth0" isimli kartın IP numarasının şöyle görünmesi gerekli 192.168.2."?" "eth1" isimli kartınızın IP numarası da 10.0.1."?" gibi görünmeli. Soru işaretli kısımlara 2 ile 254 arasında bir değer gelebilir. Şart mı ? Şöyle diyelim. IP adresleri konusunda sizi zorlamak istemem. Kendi ağ konfigurasyonunuzu yapabilecek kadar network bilginiz varsa problem yok. Yok eğer bu kadar network bilgisine sahip değilseniz burada belirtilen ağ ayarlarına sadık kalmanız daha iyi olur. Ethernet interface'leriniz birbirinden ayrı ağlarda yer almalılar. Bir tane Gateway'iniz olmalı. Sizin makinanız da bir Gateway olacak ama onun da bir gateway'i olmalı. Neyse "default" ile başlayan satırda yazılı olan IP numarası sizin internete bağlı olan router'inizin IP numarası olmalı! Ayrıca başka default satırı görmemelisiniz. Network yapılandırmanıza bağlı olarak daha fazla satır görmeniz olası. Ama bizim için önemli olan satırlar bunlar. Testleri sorunsuz tamamladıysanız yapılandırmaya devam edelim.

10.0.1.0/8 ağından size gelen paketlerin forward edilmesi - internete bağlı olan router'a ulaşması - için sysctl.conf dosyasındaki bir satırı düzeltmemiz gerekecek. Herhangi bir editor ile /etc/sysctl.conf dosyasını açın. Aşagıdaki satırı bulun.

net.ipv4.ip_forward=0

- Red Hat için satrın sonunda yer alan "0" yerine "1" yazın. Kaydedip çıkın.

- Debian & Ubuntu için satırın başındaki "#" işaretini kaldırın. Kaydedip çıkın.

Bu ayarlama makinanızı kapatıp açınca etkin hale gelecek. Bunu hemen yapmak için

sudo echo "1" > /proc/sys/net/ipv4/ip_forward

Komutunu verin. Root olamamanız burada problem çıkardıysa ve root olmayı deneyin (su komutu ile). Ya da başka güzel bir komut daha var aynı işi yapan...

sudo sysctl -w net.ipv4.ip_forward=1

Birbirinden farklı ağlar arasında paket taşımak için bir de adres çevrimi yapmak gerekli. Bunun içinde iptables'i kullanacağız. Varolan firewall kurallarını bir yere not etmeniz iyi olacaktır. Eğer herhengi bir kural yoksa sorun yok. Ubuntu ile birlikte gelen ufw&gufw kullanıcıları içindi bu hatırlatma. Zira iptables kurala uyan ilk komutu çalıştırır sonraki komutlarla ilgilenmez. Bizim eklediğimiz kural ise en alta eklenecek. Bu sebeple bu ayrıntı önemli.

iptables -t nat -A POSTROUTING -s 10.0.1.0/8 -j MASQUERADE

Komutunu vererek aktif olarak paket taşıma işlemini için Nat kullanımını aktifleştiriyoruz. Bu da geçici bir durum. Bu ayaı kalıcı hale getirmek için Red Hat üzerinde;

iptables-save > /etc/sysconfig/iptables

komutunu işletmemiz yeterli. Artık network bilgisi olan herhangi birinin kablosuz ağa bağlanıp manuel IP ataması ile internete erişememesi için hiçbir sebep kalmadı. Şimdi de Dhcp Servisinin kurulumunu yapalım.

- Red Hat üzerinde;

  yum install dhcp

- Debian ve Ubuntu üzerinde;

sudo apt-get install dhcp3-server

Komutlarıyla kurulumu yapın. Kurulunca otomatik olarak çalışır hale geliyor ama görevini yerine getirmeye başlaması için konfigurasyonunu da yapmalıyız.
Red Hat üzerinde;

cp /usr/share/doc/dhcp*/dhcpd.conf.sample /etc/dhcpd.conf

komutuyla örnek konfigurasyonu olması gereken yere kopyalayalım. Herhangi bir editor ile bu dosyayı açıp aşagıda belirtilen konfigurasyona göre düzenlemeyi yapalım.
Debian & Ubuntu üzerinde herhangi bir editör ile /etc/dhcp3/dhcpd.conf dosyasını açıp en altına aşagıdaki satırları eklemek yeterli.

subnet 10.0.1.0 netmask 255.255.255.0 {
range 10.0.1.3 10.0.0.30;
option domain-name-servers 208.67.220.220;
#option domain-name "deneme";
option routers 10.0.0.2;
option broadcast-address 10.0.0.255;
default-lease-time 600;
max-lease-time 7200;
}

Son olarak servisi restart edelim.

Red Hat için;

sudo service dhcpd restart

Debian ve Ubuntu üzerinde;

sudo service dhcp3-server restart

   Artık herhangi bir sıkıntı olmaksızın normal bir Wifi ağa bağlanır gibi bu ağa bağlanmanız mümkün.
   Eğer kendi Dns sunucunuzu kurarsanız daha iyi olacaktır. O zaman yukarıdaki dhcp ayarları arasında bunlunan "208.67.220.220" kısmına makinanızın IP adresini yazmalısınız.

   Neden static IP kullanmalıyız? Bilgisyarımızda çalışmasını istediğimiz Dhcp hizmeti sadece sabit IP numarasına sahipseniz hizmet verecektir. İşte sebep bu.

Red Hat & CentOS & Fedora üzerinde Sabit IP vermek:

   /etc/sysconfig/network-scripts/ifcfg-eth"?" dosyasını açın. Kullandığınız ve sabit IP vermek istediğiniz interface eth0 ise ifcfg-eth0, eth1 ise ifcfg-eth1 dosayasını açın. Temel yapılandırma için size gereken birkaç bilinmeyeni cevaplamak olacak. Aşagıda bir örnek var.

# nVidia Corporation MCP55 Ethernet NIC 0
DEVICE=eth0
BOOTPROTO=static
IPADDR=192.168.2.27
NETMASK=255.255.255.0
GATEWAY=192.168.2.1
HWADDR=00:1D:92:33:CC:F7
ONBOOT=yes
PEERDNS=no

"#" ile başlayan satırlar yorum satırlarıdır. Konfigurasyona direkt etkisi yok ama, birden çok interface bulunan makinalarda aklıda kalıcı hatırlatmalar iyi olur...
- DEVICE kullanılan interface'in adı. Buraya yazacağınız isim bilgisyarınızda kullanılacaktır. Ancak değiştirmeden önce bazı kurallar olduğunu unutmayın. Bırakın öyle kalsın.
- BOOTPROTO anahtarı ise interface'in IP ayarlarının yapılış yöntemini belirler. "static" ve "dhcp" olarak iki değişik parametresi var.
- IPADDR ve NETMASK anahtarları sizinde tahmin ettiğiniz gibi bizim için önemli olan kısmı.
- GATEWAY anahtarı paketlerin bu arayüzün fiziksel olarak bağlı olmadığı ağlara gidebilmesi için yollanacağı makinayı gösterir.
- HWADDR anahtarı ise M.A.C olark da bilinen ethernet kartının kendine özgü fiziksel adresidir.
- ONBOOT ahantarı, sistem açılırken bu interface'in çalıştırılıp çalıştırılmayacağını belirler.
- PEERDNS anahtarı, Dhcp sunucudan gelen DNS tavsiyesinin kullanılıp kullanılmayacağını belirler.

Tüm bu ayarlamaların ardından ister tüm Networkü isterseniz interface'in kendini "restart" etnek iyi olacaktır.
  #service network restart
ya da
  #ifconfig eth"?" stop & ifconfig eth"?" start

Debian & Ubuntu üzerinde Sabit IP vermek:

/etc/network/interfaces dosyasını bir editör ile açın. Temel yapılandırma için aşağıda bir yapılandırma var yine bu yapılandırma üzerinden açıklamaya çalışayım.

auto lo
iface lo inet loopback

auto eth0
iface eth0 inet static
adress 192.168.2.27
netmask 255.255.255.0
gateway 192.168.2.1

auto eth1
iface eth1 inet static
address 10.0.1.27
netmask 255.255.255.0
#gateway

Normalde dhcp ile IP adresslerini alan makinalarda yalnızca en üstteki 2 satırdan başka birşey göremezsiniz. Alttaki satırlar için şu kadarını söylemeliyim. Bu satırları Ubuntu'dan aldım. Yakın bir zamanda çıkan 9.04 dağıtımından bu yana her interface tanımı "auto eth?" ile başlamalı. Devam eden satır için de aynı şeyleri söyleyeceğim. Her tanımlamanın başında olmalı. Bu iki satır, yukarıda bulunan 2 interface tanımında da göreceğiniz gibi her interface tanımlamasında bulunması gerekiyor.
Dikkate değer diğer bir nokta ise en alt satırda bulunan "#" işareti. Buradaki kullanım amacı yine heryerde olduğu gibi, bu satırın yorum satırı olmasını sağlamaktır. Nedeni gayet açık aslında. Kablosuz ağımızın bulunduğu ağda, gateway biziz. Bu ağda bulunanlar, dışarıya yollayacakları paketleri bize teslim edecekleri için biz gateway durumundayız. Bizim ise paketleri başka bir alıcıya -gateway'e- teslim etmemiz gerekiyor o da bizim internete bağlı olan kablolu adsl modemimiz.
Ayarlar yapıldıktan sonra interface'in yeniden başlatılması iyi olur.

   sudo ifconfig eth0 stop & sudo ifconfig eth0 start
   sudo ifconfig eth1 stop & sudo ifconfig eth1 start

   Eğer elinizde bir wifi router yerine Usb wifi adaptör varsa bu durumda ne yapılabilir?
Projeyi biraz daha geliştirelim o zaman... Ubuntu da bunu kolayca çalışan bir fikir haline getirmek mümkün.
Yine /etc/network/interfaces dosyasını açıyor ve bu satırları ekliyoruz.

auto wireless0
iface wireless0 inet static
   wireless-key 1234567890
   wireless-channel 6
   wireless-mode ad-hoc
   wireless-essid 'Wireless Connection'
   address 192.168.0.2
   gateway 192.168.0.1
   netmask 255.255.255.0

Wireless key kısmına kendi şifrenizi girin. Gateway kısmına kendi bu ağdaki IP numaranızı yazın. Wireless-essid kısmına da ağınızın adı olmasını istediğiniz kelimeyi yazın. Atık Usb wifi adaptör ile wifi yayını yapabiliyor olmamanızın önünde sadece interface'i yeniden başlatmak kaldı. Aşağıdaki linkte Ubuntu'nun yardım dökümanı burada yaptığımıza benzer bir yol izleyerek gateway yapılandırmasını anlatıyor...

Bol şans...

https://help.ubuntu.com/community/Internet/ConnectionSharing

Hemi Barracuda'nın Azameti

2010-09-07T04:53:00.000-07:00

Yeni nesil Amerikan otomobilleri büyük, ağır, çok benzin yakan, hantal ve stili olmayan araçlar olarak biliniyor. Gerçi son 10 yıl içinde, özellikle Chrysler modellerinin tasarımı ve kalitesi, geniş kitleler gözünde olmasa bile otomobilden bir nebze anlayan insanların, yeniden Amerikan modellerine yönelmesini sağladı. Chrysler'in yenilikçi anlayışı sadece otomobillerin dış çizgilerinde değil, yürür aksam ve motor tasarımlarında da görüldü. Ellili yılların ortalarında Chrysler tasarımcıları "Hemi" motor tipini tasarladılar. Daha büyük boy subap kullanımını ve motorun daha iyi nefes almasını sağlayan bu tasarım, üretimi pahalı olmasına rağmen, kullanıldığı otomobile daha büyük bir güç veriyordu. Chrysler'in meşhur C300 modeli, bu motor sayesinde bir dönem "Chevrolet Killer" olarak bilinirdi.Ancak Hemi motorunun en mükemmel uygulaması, Plymouth'un olağandışı otomobili Barracuda'da görüldü. Bir zamanlar İstanbul sokaklarında bir elin parmaklarından daha az sayıda Barracuda dolaşıyordu. Henüz yetmişlerin ikinci yarısıydı ve Bağdat Caddesi'ndeki yarışlar tamamiyle Amerikan otomobilleri arasında yapılıyordu. O dönemde de Plymouth denince akla sadece Harbiye-Beşiktaş dolmuşları geldiği için mevzuyu bilmeyenler sokaklarda yanlarından geçen, inanılmaz azametli ve otomobil tarihinin en karakterli spor tasarımına sahip bu vasıtayı büyük bir ihtimalle önemsemiyorlardı. Ancak Hemi Barracuda'lar olağanüstü güzelliklerinin yanı sıra korkunç bir güce, başka bir deyişle performansa sahipti.
1970 yılında yeni tasarlanan 426 kübik inçlik Hemi, yine hatları değiştirilen 1970 model Barracuda'ya monte edildi. Bu yeni Barracuda'nın motor kaputunun altındaki boşluk, yeni Hemi'yi alabilecek denli genişti. Nitekim büyüklüğü yüzünden bu motora "Elephant Engine" yani fil motoru dendiği rivayet edilir. Yeni ve süper hızlı motor yüzünden Barracuda'nın süspansiyon sistei güçlendirildi. 426 Hemi ile donatılmış Barracuda'lar o yıl Amerikan yarış pistlerinde diğer bütün modelleri harcadılar. General Motors'un ve Ford'un otomobilleri, Hemi Cuda karşısında bir nevi aciz kaldılar. Muscle Car meraklıları arasında Barracuda'lar halen büyük ilgi görüyorlar. Örneğin Kuzey Amerika'da şeceresi ve sahipleri belli ve tam restore edilmiş '70 Hemi Barracuda'lar 50 bin dolar gibi inanılmaz fiyatlara el değiştiriyorlar. Hemi Baracuda'lar isimlerine yakışır bir tarza sahipler. Uzun ve zarif bir burun, arkaya doğru kas yapan bir gövde, keski çizgilerle biten arka kaput. Muscle Car tarihinin en başarılı tasarımlarından birine sahip olan Barracuda'lar kısmen Dodge Charger'ları da andırır. Özellikle '70 model Dodge Charger RT'ler 426 Hemi Barracuda'lara en çok benzeyen otomobilller arasında yer alır. O dönemde (70'lerde) Türkiye'ye Barracuda'ya nazaran daha fazla sayıda Charger ve Challenger gelmişti. Nitekim hem Charger hem de Challenger'ın 440 six pack motorluları ve Hemi donanımlı Challenger'lar memleketimizde o dönemde haklı bir ün kazanmıştı. 426 Hemi Barracuda ile İstanbul caddelerinde seyir halinde bulunmak bir nevi aya ayak basmak kadar (bir otomobil meraklısı için konuşuyoruz tabii ki) mühim bir hadise.
Sağınızda solunuzda çok sayıda küçük, vızıltılı, kendini seri sanan bir takım otomobiller olabilir. Hatta otomobilinize bakıp (Barracuda için daha ayırt edici bir tanımlama gerekiyordu, ancak biz kifayetsiz kaldık) bu antika da nedir, neden büyük cüssesi ile benim yolumu kapatıyor diye düşünebilirler. Hatta yanyana durduğunuzda size bakıp, küçümser nazarlarla otomobilinizi süzerler. Ancak bilmezler ki siz hakiki bir otomobil sürüyorsunuz, kaputun altında küçük bir şehri yok edecek kadar kuvvetli bir malzeme gizli. Yeni nesil herşey onlarla birlikte başladı yanılgısı içinde olduğu için trafik ışığı sarıya döndüğünde, ona Hemi ya da başka karakterli bir makinanın zehirli egzoz artığını, üstelik tarifsiz bir gürültü eşliğinde yutturduğunuzda, onların hayata bakış şekli geçici olarak değişecektir...

Notlar:
* Bugün halen Hemi Motor kullanan Amerikan otomobilleri üretilmektedir.
Chevrolet Corvette, Camaro, Chrysler Suburban, Jeep Cherokee, Ford Mustang...

**Bu yazı, 2000 yılının Temmuz ayında Barbaros DEVECİOĞLU tarafından CAR dergisinde yayınlanmıştır. Beğendiğim ve sakladığım bu yazıyı burada yayınlıyorum.

Palm LifeDrive'ın Micro Hard-Diskinin Compact Flash Card ile değiştirilmesi...

2010-05-20T13:14:00.000-07:00

***PalmOS orijinal olarak US Robotics firmasının çıkardığı Pilot isimli PDA için Jeff Hawkins tarafından tasarlanmıştır. İşletim sisteminin ilk sürümü Pilot 1000 ve Pilot 5000 cihazlarında kullanılırken ikinci sürümü PalmPilot Personal ve PalmPilot Professional isimli PDA'larda kullanılmıştır.

Palm III serisinin çıkışı ile PalmOS'un üçüncü sürümü duyurulmuştur. İşletim sistemi bundan sonra 3.1, 3.3, 3.5 gibi güncellemelerle pekçok yeni özellik kazanmıştır. PalmOS 4.0 ise m500 serisinin çıkışı ile duyurulmuştur.

Tungsten T serisi ile duyurulan PalmOS 5.0 ise ARM mimarisindeki işlemcilere destek vermekteydi. Eski programlar PACE (Palm Application Compatibility Environment) denilen bir emülasyon ortamında çalıştırılmaktaydılar.

Palm şirketi PalmOne ve PalmSource olarak ikiye ayrıldı. PalmOne donanım işini üstlenirken PalmSource'da yazılım işini üstlendi. Yani PalmOne PDA'ları üretecek, PalmSource da işletim sistemi işini üstlenecekti. Bu ayrılma ile farklı firmaların da PalmOS işletim sistemini kullanan cihazları üretmesi teşvik edilmek isteniyordu. PalmOne şirketi Mayıs 2005'de Palm isim haklarını satın alarak tekrar Palm adını almıştır.

PalmSource firması 2003 PalmOS 6'yı çıkardı. Şubat 2004'de PalmSource PalmOS 5'e PalmOS Garnet, PalmOS 6'ya da PalmOS Cobalt isimlerini verdiğini açıkladı. Eylül 2004'de 6.1 sürümü duyurulan PalmOS Cobalt'ı kullanan bir cihaz şu ana kadar piyasaya çıkmadı.

PalmSource 2004'ün sonlarında Linux tabanlı bir PalmOS sürümü üzerinde çalışmaya başladıklarını duyurdu. Haziran 2005'de ise diğer ürünlerin geliştirilmesini durdurduklarını, ve Linux tabanlı PalmOS üzerinde yoğunlaştıklarını duyurdular.

Eylül 2005'de PalmSource, Japon ACCESS firması tarafından satın alındığını açıkladı. Kasım 2005 itibari ile PalmOS tabanlı cihazları üreten en büyük firma olan Palm, PalmSource'un verdikleri ile yetinmeyerek PalmOS üzerinde birçok değişiklik değişiklik yapmıştır. Bu değişiklikler cihazların günümüz standartlarında kalabilmesini sağlamasına rağmen, PalmOS'un kararlı yapısını etkilemiş, onu daha çok iş yapabilen ama daha sorunlu bir işletim sistemi haline getirmiştir.***

Palm LifeDrive, Plam Inc. in ürettiği bir el bilgisayarıdır. İçerisinde PalmOS Garnet 5.4.9 işletim sistemi bulunur. Ayrıca 4 Gbyte kapasiteli 3600 rpm hızında bir MicroDrive sürücüsü, SD-IO protokolünü ve 4 Gbyte Kapasite destekleyen bir SD-MMC Card Slotu, intel PXA270 416 Mhz 16bit işlemci, WiFi, Bluetooth v1.2, 480x320 pixel genişlğinde 65K renk deriniğinde dokunmatik ekrana da sahiptir.
            Palm LifeDrive'ın içindeki MicroDrive nominal olarak 4Gbyte'lık kapasiteye sahiptir. Ancak bu kapasitenin 22 Mbyte'lık kısmı kullanıcının HardReset attığı durumlarda kullanılacak olan Sıfır yapılandırma (fabrika ayarları) Orijinal ROM dosyasını saklamakiçin kullanılan kısım, programlar tarafından kullanılan 64 Mbyte genişliğinde program & data memory olan Ram ve kullanıcıya tahsis edilen 3.7 Gbyte'lık kısımdan oluşur.

Bu 3 partition'in tamamı Fat16 sistemi olarak biçimlendirilmiştir. Daha önce üretilen Palm cihazları mesela Palm V, program & data için SDRAM kullanırdı ki batarya bitince tüm verileriniz ve programlar silinirdi. Daha yeni üretimler, mesela Palm T|X non-volatile flash hafıza (enerji kesilmelerinde silinmeyen) kullanır. Bu sayede bilgilerinizin güvenliği batarya bitmesi sorunlarına karşı garanti altına alınmış olur.
          LifeDrive Hitachi 4Gbyte MicroDrive kullanır fakat bunun dışında herhangi bir dahili FlashMemory özelliği yoktur. MicroDrive sürücüsü eğer herhangi bir okuma-yazma olayı yoksa batarya ömrünü uzun tutmak için kapatılmış olarak bekler. Bir okuma-yazma isteği gelince çalışmaya başlar ve 3600 rpm ye ulaşınca okuma-yazma işlemi başlatılır. Diskin kapalı moddan çıkıp işlem yapmaya başlaması çok uzun sürdüğü ve çalışırken çok akım çekip bataryanın çabuk bitmesine neden olduğu ayrıca sarsıntı ve darbelere karşı hassas olduğu için cihazın verimli kullanımına mani olmaktadır. Kullanıcı şikayetlerinin çok büyük bir kısmı bu konu üzerine yoğunlaşmıştır. Diskin içinde ki 64 Mbyte lık kısım program & data storage olarak kullanıldığını düşünecek olursak bunun ne kadar can sıkıcı olduğu ortada.
          Hitachi'nin MicroDrive ünitesi boşta çalışırken 180 mA, okuma anında 300 mA ve yazma anında 280mA civarında akım çekmekte. Bu değerler benim kendi testlerimde elde ettiğim sonuçlardır. CF kartlar ise mekanik parçaları olan bu sürücüye göre daha iyi tüketim değerlerine sahip.
         Aşagıda Hitachi ve SanDisk'in sitelerinden alınmış tam akım tüketim değerleri not edilmiştir.

Power consumption summary:

Hitachi MD: standby (head parked, platter stopped): 13mA
idle (platter spinning): 85mA read: 360 mA
write: 280 mA
max: 372 mA

SanDisk CF:
sleep: 1.2 mA
read: 55 mA
write: 70mA
max: 100mA
From:
Hitachi microdrive specs
SanDisk compact flash specs
Flash memory limited writes -Flash Hafızalar limitli yazma ömrüne sahiptir -

Bu işlemi yapabilmek için size gerekenler;

Uyumlu bir CF Card
T5 torx (cep telefonları için kullanılan 6 köşeli tornavida)
CF card okuma-yazma yuvasına sahip bilgisayar veya;
      -Usb card reader veya
      -IDE – CF dönüştürücü veya
      -CF Card kullanan bir fotoğraf makinası
Bir de bıçak.

Öncelikle bir cok CF card bu işlemi gercekleştirmek için yeterli uyumluluga sahip değil. Bu işlemi yapabilmek için edineceğiniz CF Card 4 Gbyte kapasiteye sahip olmalıdır. Çünkü PalmOS işletim sistemi (LifeDrive için) 4 Gbyte adresleme kilidine (yazılımsal) sahiptir. Daha fazlasını desteklemez.(Bu başka bir araştırma konusu) Diğer bir sebep ise Palm işletim sistemini boot edebilmek için, orijinal MicroDrive'a ait
Cylinder/Head/Sector (CHS- silindir/kafa/sektor) sayıları ile uyumlu olmak zorunda.
Hitachi MicroDrive CHS değerleri 7936/16/63. Test edilmiş ve uyumlu olan Sandisk 4 Gbyte CF Model # SDCFH-4096-388 modelinin CHS değeri ise 7940/16/63. Fakat SanDisk 4GB CF Model # SDCFH-4096-901 ise CHS olarak 1019/127/62 değerine sahiptir ve ne yazıkki bizim için uyumsuz CHS kofigurasyonuna sahip olduğu için çalışmayacak diyebiliriz. PalmOS için gerekli boot alanı 7936 olarak öngörülmüş.

PEKİ BİR KARTIN C,H,S PARAMETLERİ NASIL ÖĞRENİLİR?

Linux üzerinde kartı okuyucuya taktıktan sonra
“fdsik” komutunu root olarak çalıştırın ve “p” parametresini girin.

Windows üzerinde TestDisk programı ile herhengi bir diskin CHS konfigurasyonunu öğrenebilirsiniz.
Mesela;

FDISK KULLANARAK CF KARTI DOĞRU CHS KONFIGURASYONUNA ALMAK

WINDOWS ILE CF KONFIGURASYONUNU DEĞISTIRMEK

TestDisk programını çalıtırıp “Create” komutunu verdikten sonra CF kartınızın bulunduğu sürücü kısmına gelin ve “Enter” tuşu ile seçin. Sırasıyla “Intel”- “Geometry” komutlarını vererek CHS değerlerini değiştirin, son olarak da “Ok” deyin ve geri cıkın.

ÇALIŞTIĞI BİLDİRİLEN KARTLAR

Bu yazının hazırlanmasında kaynak olarak kullanılan ve dünyada ki palm kullanıcılarının büyük bir kısmının da bildiği www.1src.com kullanıcılarının test ettiği ve yorum yaptığı CF Card lar.

Jessops 4GB
Patriot Signature 4GB Compact Flash (CF) Flash Media Model PSF4G50CF NewEgg or THNCF4G09PG(T01CA), or preformatted at Used PDA Parts
SanDisk 4GB (SDCFB-4096-A10 (buy from Newegg), -E10)
SanDisk Ultra II 4 GB (Model # SDCFH-4096-388 CHS of 7940/16/63; Model # SDCFH-4096-902; Model # SDCFH-4096-AC11 CostCo) (Costco now sells the SDCFH-004G-AC11 under their number 220324 -- it works.)
SanDisk Extreme III 4GB - SDCFX3-4096-901 (Adorama)
SanDisk Extreme III 4GB - SDCFX3-4096-902 [1]
Toshiba 4G (model # THNCF4G09QG) [2]
SanDisk Ultra II 4GB (Model # SDCFH-4096-901 using Mac OS X/CopyCatX v4.0 software and SanDisk ImageMate 8 in 1 USB reader Model SDDR-88)
SanDisk Extreme III 4GB - SDCFX3-004G-A31 (Office Depot)
SanDisk Extreme III 4GB - SDCFX3-004G-E31
SanDisk Extreme III 4GB - SDCFX3-004G-P31
Dane-Elec 4GB Adorama
SanDisk Extreme IV 4GB - SDCFX4-4096-902 (Benim burada kullandığım CF card)

ÇALIŞMADIĞI RAPOR EDİLEN KARTLAR

Dane-Elec 4GB AMC4G10STLA2DA21A (Made in Taiwan, probably a fake)
Dane-Elec 512MB
Dane-Elec 133Xs 4GB
ACP-EP 4GB 120x User post @ 1src
Extrememory 4GB Performance 80x
Kingston 2GB Elite Pro 50x
Kingston 4GB Elite Pro 45x User post @ 1src
Kingston 4GB-SFE Elite Pro 45x
Kingston 4GB Ultimate 133x # CHS 8060/16/63 [3]
Lexar 256MB (10x, 12x, 16x)
Lexar 512MB
Panda 4GB 66x
Pretec 4GB 133x
PQI 1GB
PQI 4GB 100x
SanDisk 2GB Ultra II
SanDisk Ultra II 4GB (Model # SDCFH-4096-901 CHS of 1019/127/62)
SanDisk EXTREME III 4GB (Model # SDCFX3-4096-904 CHS of 1023/128/62)
TwinMos 4GB 140X
Transcend 4GB 133x TS4GCF133 Almost has CHS right, but not enough cylinders
brFlash fc-4.0GB (CHS of 7996/16/63, but still no go) [4]
A DATA Speedy 4.0 GB

HITACHI MicroDrive İÇERİĞİNİN KOPYALANMASI

Eğer elinizde lifedrive ı takıp -Drive Mode- kullandığınız bir Linux -Özellikle de Debian veya Debian tabanlı bir dağıtım yüklü- makinanız varsa işiniz gerçekten kolay olacak.
Linux Kullanıcıları İçin:
   Öncelikle potansiyel veri kayıplarını engellemek için Drive Modda LifeDrive ı bilgisayarınıza bağlayıp tüm içeriği bir yere kopyalayın. Disk imajı almak için birden cok yol olsa da en iyi sonucu dd programıyla alabilirsiniz.
   Ben kart okuyucu olarak çok pahalı olmayan bir ürünü kullandım. 20 Ytl ye almıştım. AlcorMicro chipli ve Boot anında Bios tarafından da linux-windows tarafından da tanınıyor.
   Daha sonra da makinanızdan “ sudo fdisk -l” komutuyla MicroDrive ın hangi isimde makinanıza bağlı olduğunu bulun... Bu zor derseniz Gparted ile -Gnome Disk Bölümleyici- de yapabilirsiniz...

Yukarıdaki resimde de görüldüğü gibi MicroDrive /dev/sde olarak bağlı...

Şimdi de imajı almak için terminal -uç birim- üzerine şu komutları vermemiz gerekli.
“sudo dd if=/dev/sde of=ldmd-image”
Bu aşamadan sonra kendinize bir çay ya da nescafe alıp için çünkü biraz uzun -bazı makinalarda 90 dakika kadar- sürüyor...
“ldmd-image” dosyası içine aldığımız imaj /home dizini altına yazılılıp bittiğinde ekranınız aşağıdakine benzer olacak.

   Bu işlem tamamlanınca sıra alınan imajın CF Card a aktarılmasına geldi. Bu kez de terminal üzerinden şu komutu vermek gerekli;
“sudo dd if=ldmd-image of=/dev/sde”
   Tabii bu komutu vermeden önce Microdrive birimini güvenli bir şekilde sistemden cıkarmış ve CF Card ı takmış olmanız gerekli!!!
   Başka bir çay içme molası daha verebilirsiniz artık...
Tüm buraya kadar olan adımları Windows üzerinde;
   -Cygwin (http://cygwin.com) programını kurup daha sonrada dd programını Windows üzerinde emüle ederek veya...
   -Norton Ghost kullanarak...
Yapabilirsiniz.

LİFEDRİVE NASIL SÖKÜLÜR?

Elinizde ki t5 torx ile Cihazın arka üst kısmında yer alan iki vidayı sökün. Bu cihazda sökülmesi gereken toplam 4 vida var ve diğer 2 vida bu vidaların tuttuğu kapağın altında kalıyor ayrıca bu vidalar ile o vidalar aynı değil o sebeple karıştırmamaya özen gösterin derim.

Burada ki 2 vidayı söktükten sonra bıcağın yardımıyla arka kapağın ana gövdeyle olan bağlantısını birazcık zorlamayla açacaksınız. Ancak burada unutulmaması gereken 2adet centiğin -bu iş için özellikle hazırlandığı belli- arasına bıçağın uç kısmını oturtarak hafif zorlamanız gerektiğidir başka yerlerine bıçağı sokmamaya özen gösterin.

Bu resimde de gördüğünüz gibi -Bu arada interenette How To Disassemble LifeDrive olarak arattırırsanız Orjinal pdf Manuelini temin edebilirsiniz- microdrive ünitesinin üzerinde piezzo-hoparlörü tutan bir katman daha var onu sölmek hiçde zor değil ama hoparlör ona takılı olduğu için dikkatli davranmanız gerekli. Boardun üzerine soketle bağlı olduğu için onu elinizle – “elinizle” çünkü hala bataryayı sökmedik, asla metal bir yardımcı parça kullanmamalısınız- çıkartın.
Şimdi de batarya soketini ayırıp tüm enerjiyi kesiyoruz. Artık MicroDrive'ı sökmeye geldi sıra. Bıçağın yardımıyla üzerinde WARNING yazan etiketi CF card arabirimine dikkat ederek yavaşça kesin. Sonra da MicroDrive'ı yassı yüzüne basmadan yavaşça çıkartın. Yukarıda anlatıldığı gibi değişimi yaptıktan sonra CF Card'ı yerina takın ama CF kart kısmına giren pinlerde herhangi bir sınırlandırma motifi yoktur. Yani her şekilde de takabilirsiniz. Ama sadece tek bir uygun takma şekli vardır. Bu sorunun en kolay çözümü ise MicroDrive ve CF kartın yan taraflarında kart okuyucuya doğru takılması amacıyla birbirinden farklı 2 farklı çentik vardır. Kart okuyucunun üzerinde de bu çentiklere karşılık gelen yerler de çıkıntıları vardır. Bu çentiklere bakarak uygun yerleştirmeyi yapabilirsiniz.

http://www.youtube.com/watch?v=cdvt9i1-Wj8

Sanırım bu konuda biraz da şansa ihtiyacınız olacak...
Kolay gelsin...

Niels Bohr, Linux ve youtube üzerine...

2010-05-13T03:39:00.000-07:00

Okuyacağınız konu Niels BOHR (Bkz: Bohr atom modeli ) adlı ünlü fizikçinin öğrenim gördüğü yıllarda, üniversitede girdiği fizik sınavında sorulan bir soruya verdiği yanıt ile;

"iyi", "daha iyi" ve "olması gereken" ile ilgilidir.

"Bir gokdelenin yuksekligini barometre ile nasil bulursunuz, anlatiniz."

Niels BOHR'un bu soruya cevabı :

"Barometrenin ucuna bir ip baglarsiniz. sonra gokdelenin tepesinden asip sallarsiniz. Barometre yere degdiginde ipin boyuyla barometrenin boyunun toplami gokdelenin yuksekligini verecektir."
Bu oldukca orijinal cevap hocayi cileden cikartmaya yetti ve ogrenci dersten kaldi. Ögrenci cevabinin doğruluğu konusunda itirazda bulundu ve Üniversite durumu çözmek icin başka birini görevlendirdi..

Bu noktada bu öğrenci hakkinda ne düsünürdünüz? Sizin karariniz ne olurdu? Cocuk kalmali mi gecmeli mi ?

Kağıdı inceleyen kişi, cevabin aslinda dogru olduguna fakat kayda deger bir fizik bilgisinin varligini gostermedigine karar verdi. Sorunu cozmek uzere, ögrencinin en azindan asgari bir temel fizik bilgisi olup olmadigini anlamak icin ona alti dakika vererek sorunun sozlu cevabini vermesi kararini aldi. Ilk bes dakika Niels sessizlige gomuldu. Alni dusunceden kiris kiris olmustu. Hoca zamanin tukenmekte oldugunu hatirlattiginda Niels cesitli cevaplarinin oldugunu fakat hangisini kullanacagina karar veremedigini soyledi. Tekrar acele etmesi tavsiye edilince Niels soyle cevapladi:

"Ilk olarak, barometreyi gokdelenin tepesine cikartip kenarindan asagi birakip yere inene kadar gecen sureyi ölcersiniz. Binanin yuksekligi (H=0.5 x g x t kare) formulu uygulanarak hesaplanabilir. Fakat barometre icin kotu bir secim..."

"Veya gunes parliyorsa, barometrenin yuksekligini olcersiniz. Sonra onu bir yere dikip golge uzunlugunu ve sonra da gokdelenin golge uzunlugunu olcebilirsiniz. Bundan sonrasi basit bir orantiyi cozmek olacaktir"

"Fakat bu konuda gok bilimsel bir cevap istiyorsaniz barometrenin ucuna bir sicim baglayip onu bir sarkac gibi sallandirabilirsiniz; once yer seviyesinde daha sonra da gokdelenin tepesinde. Yuksekligi T=2pi kare kvk (I /g) formülündeki farktan yararlanarak bulabilirsiniz."

"Yahut da gokdelenin disarisinda bir yangin cikis merdiveni varsa barometreyi bir cetvel gibi kullanarak yukariya cikarken gokdelenin boyunu barometre yuksekligi biriminden sayip bunlari toplayabilirsiniz."

"Eger ille de sıkıcı ve Ortodoks olmak istiyorsaniz, tabii ki barometre ile gokdelenin tepesindeki ve yer seviyesindeki basinci olcer milibar cinsinden cikan farki feet'e cevirebilirsiniz ve yuksekligi bulursunuz."

"Ancak bizler daima zihnin bagimsizligi ve bilimsel metodlar kullanma konusunda tesvik edildigimiz icindir ki en iyi yol suphesiz hademenin kapisini calmak ve yeni bir barometre isteyip istemedigini sorarak gokdelenin yuksekligini soylemesi durumunda ona bu barometreyi verecegimizi soylemek olurdu."

Niels Bohr, Fizik'te Bohr Atom Modeli Kuramı ile Nobel odülü kazanan Danimarkali Fizik Bilimcidir. Birçoğumuz lisede kimya dersinde elektronların atom üzerinde ki dizilimini ve hareketlerini işlediğimizi hatırlıyoruzdur.
Gelelim konunun bizimle ilgisine. Yazıdan anlayabileceğiniz gibi araştırmak ve daha iyisini istemek inanın bir insanın ufkunu genişletebilecek en önemli ilkedir.
Nedir, nasıl olur derken ilk akla gelen çözümlerin arasında olmayan, fakat asıl olması gerekenin bu çözüm olduğunu farkettiğim, linux kullanmayı seviyorken, daha da sevdiren bir şey daha...

Aranızda "youtube" sitesine bağlanmak için Türk telekomun mecburi sayfasını ziyaret etmekten sıkılanlar vardır eminim. Linux kullanıcılarına öğütlenen "hosts" veya "resolv.conf" dosyası değişikliğine atfen, benim gibi merakını dizgilemeyip aksine peşine takılan, Linux'u keşfetmeye hevesli arkadaşlar için yazdım bu yazıyı.

Önce "/etc/hosts" dosyası ile başlayalım. Siz tarayıcınıza bir adres yazdığınızda tarayıcınız bu adresin IP adres bilgisini bulmak amacıyla ilk olarak /etc/hosts dosyasına bakar. Sisteminiz, bir adresi ve o adrese karşılık olan IP numarasını tutmak için kullanır bu dosyayı. Uzun bir geçmişi vardır. 80 li yıllarda DNS görevi üstlenen makinalar yokken bu dosya kullanılırdı. Tabii olarak o tarihlerde bu ağa bağlı bilgisayar sayısı da 100 den bile azdı. Bu dosya o tarihlerde ftp sunuculardan indirilirek güncel tutulur ve bu şekilde kullanılırdı. Ancak, 100 bilgisayarın bile olmadığı bir ağda o zamanın sunucuları aynı anda birden çok bağlantı talebi gelince işini düzgün yapamazlardı. Sunucuları boşken yakalayabilseniz dahi iyice şişmiş hosts dosyasını o günün bant genişliği ile indirmek kolay değildi. (Sonrasında DNS sistemi geldi ve artık makinanız bilmek istediği adres - IP çiftlerini DNS görevini üstlenen makinalara sorar. O da erinmez cevap verir yada en azından cevabı bilmese bile kimin bildiğini söyler size)
Makinamız "/etc/hosts" inceledikten sonra aradığını bulamazsa yolunu "/etc/resolv.conf" dosyasına çevirir. Bu cümleye dikkat edin zira cevabı /etc/hosts dosyası içinde bulursa makinanız bu bilgiyi kullanır ve takip eden sıralama bu yönde değişir. "/etc/resolv.conf" dosyasına bakmaz ya da DNS makinalarına sorgu için başvuruda bulunmaz. /etc/resolv.conf dosyasında ise DNS olarak kullanılacak makinanın IP adresi yazılıdır. (Yalnız burada dikkatten kaçmaması gereken bir durum var. Makinalarımıza IP adresi almak-atamak için kullandığımız DHCP Server sisteminin evdeki hesabı çarşıya uymasını engelleyecek ufak oyunları var. Birazdan bu konuya da değineceğim.) Öğrenmek istediğimiz makina ismi - IP adresi çiftlerini bu adresteki DNS sunucularına sorarız.

       Buraya kadar ki kısım Türk Telekomun ulaşmanıza izin verdiği adresler için geçerli. Senaryoyu genişletelim. Ya bi'de youtube erişmek isterseniz? Türk Telekom bunu yapmanıza izin vermeyecektir. İzlenen yöntem aslında normal bir DNS sorgulamasının çalışmasından farklı değildir. Herzamanki gibi makinanızın Türk Telekom DNS makinalarına "www.youtube.com kim ve IP'si ne?" sorusunu sorar. Cevaben size, ünlü mahkeme kararının bulunduğu siteye ev sahipliği yapan sunucu makinanın adresi döner. Tabi makinanız da buna kanar ve oraya ulaşır.
Sanırım tüm meselenin Türk Telekom DNS servisinden kaynaklandığını sizde anladınız. Artık bir web sitesine bağlanırken makinanızın nasıl bir yol izlediğini bildiğinize göre neler yapılabileceğini aşağı-yukarı sizde tahmin edebiliyorsunuzdur.
         Çözümlere geçelim şimdi. Hosts dosyasında bir kaç değişiklikle bu işi halledebiliriz. Peki bu dosyaya yazacağımız IP adreslerine nasıl ulaşacağız? Zaten sıkıntımız Türk Telekom DNS kayıtlarının hayalet sitelere yönlendirilmiş olması değil mi? İyi haber sizin yerinize birileri youtube.com a ait tüm IP bilgisini google da ufak bir arama ile bulabileceğiniz (ubuntu forum alanı gibi) yerlerde
text halinde yazmış. Ya da bir linux kullnıcısı iseniz terminalden;

dig +trace youtube.com

........
........
........
youtube.com.        172800    IN    NS    ns1.google.com.
youtube.com.        172800    IN    NS    ns2.google.com.
youtube.com.        172800    IN    NS    ns3.google.com.
youtube.com.        172800    IN    NS    ns4.google.com.
;; Received 172 bytes from 192.33.14.30#53(b.gtld-servers.net) in 125 ms

youtube.com.        300    IN    A    74.125.95.93
youtube.com.        300    IN    A    74.125.127.93
;; Received 61 bytes from 216.239.34.10#53(ns2.google.com) in 76 ms

Bu çıktı aslında komutu verdikten sonra alacağınız çıktının en son kısmıdır.
Dig komutu "+trace" parametresiyle birlikte kullaıldığında sizin makinanızdan hedefe giden yolu dünya üzerinde konumlandırılmış 13 root DNS sunucusuna sorarak bulur. En üst seviyeden başlayıp verilen adresi tek tek DNS hiyerarşisi içinde çözümler. Burada TürkTelekom DNS sunucularına hiç uğramadığını belirteyim. (Çünkü youtube Türkiyede hizmet vermiyor) En son kısısmda yazan IP adresleri youtube sunucularına ait olanlar. Eğer /etc/hosts dosyasına kayıtları girerseniz sorununuzu çözmüş olursunuz.

Bu gerçekten güzel bir çözüm. İşe yaramaması için bi' sebep yok. Tabi youtube.com IP lerinin değişmesi ya da yazdığınız adreslerin aşırı yoğunluktan dolayı cevap verememesi veya Türk Telekomun bu IP leri filtreleyip onları da yasaklaması nı saymazsak. "Youtube" gibi dünya çapında bilinen bir sitenin IP lerini değiştirmesi pek de mümkün değil gibi. Ayrıca bu çapta büyük sitelerin sunucuları yük dağılımı sistemi ile çalışarak aşırı yük oluşumuna izin vermezler. (Bu olmaz demiyorum zira Michael Jackson'un öldüğü gün Google kilitlenmişti) Türk Telekomun youtube ait IP leri süzmesi ve yasaklaması mümkün ama işi bu dereceye kadar ilerletmeyeceklerini düşünüyorum. Zira servis sağlayıcı alternatiflerinin arttığı şu günlerde bunun göze alınması zor görünüyor. Umarım bu varsayımda haklıyımdır. Çünkü bu tamamen olmaz anlamına gelmiyor. Olabilir. Çünkü tüm altyapımız TT üzerinde. İsterlerse biraz para harcayıp bunu da yapabilirler. Rekabetin neden gerekli olduğuna güzel bir örnek daha.

         Başka ne yapabiliriz? Kendi DNS sunucumuzu kurabiliriz. Sanırım bu en güzel kısmı. Kullanacağımız yazılım ISC (Internet System Consortium) BIND.

Kullandığınız işletim sistemine göre farklı komutlar var. Ubuntu - Debian ile başlayalım.

sudo apt-get install bind9

komutu ile kurulumunu yapabilirsiniz. Sonrasında servisi çalıştırmalı ve sürekli çalışır kalmasını sağlamalıyız.

service bind9 start

komutu ile Dns sunucumuzu çalışır hale getirdik. Sistemimiz kapanıp açıldığında bu servisin tekrar çalışması için

chkconfig bind9 on

komutunu vermemiz gerekli. Küçük bir deneme yapalım.

dig @127.0.0.1 www.google.com

komutunu verince size;

www.l.google.com.    300    IN    A    74.125.79.147
www.l.google.com.    300    IN    A    74.125.79.99
google.com.       165914   IN   NS   ns4.google.com.
google.com.       165914   IN   NS   ns1.google.com.
ns1.google.com.        338715    IN    A    216.239.32.10
ns2.google.com.        338715    IN    A    216.239.34.10

gibi bir çıktı üretmesi gerekli. Herhangi bir editor ile /etc/resolv.conf" dosyasını açıp var olan satırların başına "#" karakteri koyarak ya da silerek kendi Dns serverimizi kullanması için;

nameserver 127.0.0.1

satırını ilave edelim. Eğer sistemde Network-Manager servisi çalışıyorsa DHCP üzerinden alınan Dns adreslerini kullanmamız için bir kaç düzenleme yapmış olmalı ki biz bunu istemiyoruz. Bu konuda ona verdiğimiz yönetim erkini biraz kısıtlayalım. Ubuntu için sağ üstte bulunan bağlantı kısmına sağ tıklayıp;
Bağlantıları Düzenle > eth? > IPv4 Ayarları > Sadece otomatik DHCP adresleri
yolunu izlediğinizde altta Dns adreslerini girebilmeniz için DNS Adresleri bölümlerinin açıldığını göreceksiniz.Buraya;

127.0.0.1

yazıp onaylıyoruz. İşte bu kadar. NetworkManager servisini durdurarak da aynı işi yapmış olursunuz. Artık tarayıcının adres satırına yazdığımız url'ler ve tüm adres çözümlemeleri için TürkTelekom Dns sunucularından değil kendi Dns sunucumuzdan hizmet alacağız. Hem de daha hızlı...

Red Hat ile aynı işlemi yapabilmek için kurulum dvd'sinin sisteme bir repo olarak eklenmiş olması gerekli.

Red Hat üzerinde sırasıyla;

yum install bind bind-chroot caching-nameserver service-config-bind

service named start
chkconfig named on

komutlarını veriyoruz. İlk komut bind ve gerekli paketlerin kurulumu için. Diğer 2 komut ise bind servisinin çalışması ve çalışır kalmasını sağlamak için. Yine Network Manager servisinin çalışmasını durdurarak yada kullandığınız interface'in /etc/sysconfig/network-scripts/ altındaki yapılandırma dosyasına;

PEERDNS = no

satırını ekleyerek default Dns server adresinizin değişmesini engelleyebilirsiniz. Hemen ardından "/etc/resolv.conf" dosyasına şu satırı ilave etmek gerekli.

nameserver 127.0.0.1

Ubuntu - Debian için uyguladığımız test yöntemini uygulayarak servisin çalıştığını görebilirsiniz. Bir ayrıntı olarak "dig www.google.com" komutuna karşılık sistemin ürettiği cıktıda ki;

;; Query time: 85 msec
;; SERVER: 127.0.0.1#53(127.0.0.1)
;; WHEN: Thu May 13 13:08:22 2010
;; MSG SIZE rcvd: 220

kısmına bakarak hangi dns server'a (SERVER) sorgulama yapıldığını sorgulamanın ne kadar sürede (Query Time) sonuca ulaştığını görebilirsiniz.

Windows sistemlerinde de Bind programının kurulumu ve kullanılması mümkün.
http://www.isc.org/software/bind
adresinden en güncel windows paketini çekip kurarsanız sizinde windows üzerinde çalışan bir dns serveriniz olmuş olur. Tabi bir iki ayrıntıyı halletmeliyiz. Kurulumu yaptıktan sonra;
Bilgisayarım (Sağ tuş)> Yönet > Hizmetler > yolunu takip edip ISC BIND programını bulup özelliklerinden onu çalışır hale getirmeniz gerekli. Sonra da kullandığınız interface'in özellikler menüsü yardımıyla, TCP/IP konfigürasyonu kısmından DNS sunucu adresini 127.0.0.1 olarak değiştirmelisiniz. Dig komutu bind ile birlikte kurulduğu için, artık size çalışıp çalışmadığını anlamak için ALT+R ile çalıştır ekranını görüntüleyip cmd ile komut istemi moduna geçmek ve;

dig @127.0.0.1 www.google.com

komutu ile test etmek kalıyor.

Bu dökümanın henüz tamamlanmadığını (umarım) yakında OpenSolaris, FreeBSD ve MacOS işletim sistemlerini de dahil edeceğimi belirtmek isterim.

İşe yaraması dileklerimle...
Bu döküman GPL3 'e tabidir...

Dynagen & Red Hat

2010-05-13T01:24:00.001-07:00

    Merhaba...
    Red Hat Enterprise Linux 5.4 üzerinde Dynagen - Dynamips kurup Cisco cihazların emülasyonunu yapmak isteyenler için bir "NASIL?" belgesi oluşturmak istedim. Aslında başıma gelmişken herkesin faydasına olacak şekilde bir belgeye dönüştürmenin iyi olacağını düşündüm.

        MIPS tabali işlemciler kullanan Cisco ürünlerinin bilgisayarınızda emüle etmek için geliştirlimiş bir yazılımdır dynamips. Dynagen ise konfigürasyon yapmamıza olnak sağlayan bir python scriptidir.

        Redhat kurulumu ile sisteme eklenen default depo olan "rhel-debuginfo.repo" içerisinde ne yazıkki bizim işimize yarayan paketler yok. Bu sebeple www.dagwieers.com sitesinden "rpmforge.repo" deposunu sisteme dahil edip gerekli olan dynagen ve dynamips paketlerini;

yum install dynagen dynamips

komutu ile kurmamız gerekli. Bu paketler ve gerekli bağımlılıkları kurulduktan sonra sisteminiz de "/usr/bin" dizini içine dynagen ve dynamips adları ilave edilecekler.
Ancak kurduğumuz paketlerle dynagen için gerekli konfigurasyonu düzgün bir şekilde yapsak dahi daha üst versiyonu olan "0.2.8-RC1" sürümünü istiyor. Dolayısıyla bizim yeni sürümünü indirmemiz daha akıllıca olur. Uygulamanın çalışması için herhangi bir dizin seçmek yeterli. Benim tercihim /root/dynagen. Tabi root oturumu olduğu için.

mkdir /root/dynagen

cd dynagen

komutları ile gerekli hazırlıklarımızı yapalım.

wget http://www.ipflow.utc.fr/dynamips/dynamips-0.2.8-RC2-x86.bin

komutuyla 0.2.8-RC2 sürümünü indiriyoruz. Bu dosya çalıştırılabilir bir (ELF) dosya olduğu için herhangi bir kurulum yapmamıza gerek yok. Ancak yeni dosyamızın diğerinin yerini alması ve çalıştırınca problem oluşmaması için şu işlemleri de yapmamız gerekli.

chmod 777 dynamips-0.2.8-RC2-x86.bin

mv /usr/bin/dynamips /usr/bin/dynamips_old

ln -s /root/dynagen/dynamips-0.2.8-RC2-x86.bin /usr/bin/dynamips

Artık dynamipsin çalışması için terminalde;

dynamips -H 7200

komutunu verince programımızın çalışıp şöyle bir çıktı üretmesi gerekli.

Cisco Router Simulation Platform (version 0.2.8-RC2-x86)

Build date: Oct 14 2007 10:41:26

Hypervisor TCP control server started (port 7200)

         Sırada sistemimizin konfigurasyununu yapması için dynagen'in yapılandırılmasında. Dynagen'in çalışması için bir kaç düzenleme yapmamız gerekli. İlk olarak IOS ismi verilen ve router, switch gibi ağ cihazlarının işletim sistemi olan yazılımı "/root/dynagen/images/" klasörünü oluşturup içine kopyalayalım. Bu yazılıma sahip değilseniz bunu edinmek için biraz araştırma yapmanız gerekli. Ancak CCIE sertifikasına sahip olanların bu IOS'ları www.cisco.com dan indirebildiğini söylemeliyim. Siz de benim yaptığım gibi torrent ile bulabilirsiniz. Kullandığımız dosya C3640 model router'a ait olan IOS'dur. Hazır dizin oluşturmaya başlamışken dynagen dizini altına sırasıyla "/work" ve "/sample" klasörlerini
de oluşturalım. Bu klasörlerin ne işe yaradığına birazdan değineceğim.

    Herhangi bir text editorü ile dynagen konfigurasyonumuzu yapmaya başlayalım. Konfigurasyon dosyamızı "root/dynagen/sample" dizini içine kaydetmemiz yeterli. Birden fazla konfigurasyon yapacaksanız herbirini farklı bir alt dizinde saklamak daha iyi olacaktır. Konfigurasyon dosyalarının uzantısının .net olmasının herhangi bir zorlayıcı hükmü yok. Yapılandırmamız birbirine serial interface'ler ile üçgen dizilimde bağlı 3 adet C3640 routerin konfigurasyonudur.

vi /root/dynagen/sample/first.net

#*************************************************************************************************
#*************************************************************************************************
# Simple lab
autostart = false        # Dynagen açılınca Router'ların hemen açılmaması bu satıra false yazılmıştır.
Debug = 2                         # Sorunlarla ilgili debug seviyesi belirleyebilirsinz “0” kapalı, (default) 1ile 7 arası bir değer alabilir.
model = 3640        #Emülasyonunu yapacağımız cihazın modeli.

    [red:7200]        # Dynamips çalıştığı makinanın [host-adı ya da IP:port numarası]

    workingdir = /root/dynagen/work    #çalışma dizini, oluşturduğumuz “work” dizinini veya boş bir dizin oluşturup bunu kullanmanız daha iyi olur.

    [[3640]]        # Buradan [[ROUTER R1]] satırına kadar routera has bazı genel ayarları yapmak mümkün

    image = /root/dynagen/images/123-14.T7.extracted.bin     # IOS' un tam yolu

    chasis = 3640         #Router için şase tipi
    ram = 256        #Router( herbiri ) için max. Ram bellek miktarı (bu örnekte 3 x 256 M = 768 Mbyte)
    disk0 = 64        # PCMCIA ATA disk 0
    disk1 = 64        # PCMCIA ATA disk 1
    confreg = 0x2102    # Configurasyon Register'i için ayarlama yapabilirsiniz.

    [[ROUTER R1]]
    model = 3640        #Router 1 için model
    console = 2001    # Telnet bağlantısı için bağlanacağımız port.
        s0/0 = R2 s0/1    # R1' den R2 'ye fiziksel bağlantı tanımlaması
        s0/1 = R3 s0/0    #R1'den R3'e fiziksel bağlantı tanımlaması
        e1/0 = SW1 1    #R1'in FastEthernet 1/0 portu için SWITCH tanımı
        slot0 = NM-4T    #Slotlara kart takmak da mümkün. Burada slot0' a NM-4T isimli Cisco modülü takılmış
        slot1 = NM-4E    #Burada daslot1 için NM-4E modülü taıklmış
    cnfg = /root/dynagen/initial.configs/R1.initial.config.txt    #R1 için genel amaçlı (initialize, secret pass, hostname...) tanımlar bulunan yapılandırma dosyası

    [[ROUTER R2]]

    model = 3640
    console = 2002
        slot0 = NM-4T
        slot1 = NM-4E
        s0/0 = R3 s0/1
#       s0/1 = R1 s0/0
        e1/1 = SW2 1
    cnfg = /root/dynagen/initial.configs/R2.initial.config.txt

   [[ROUTER R3]]
    model = 3640
    console = 2003
        slot0 = NM-4T
        slot1 = NM-4E
#       s0/0 = R1 s0/1
#       s0/1 = R2 s0/0
        e1/1 = SW3 1
    cnfg = /root/dynagen/initial.configs/R3.initial.config.txt

    [[ETHSW SW1]]
        1 = access 10

   [[ETHSW SW2]]
        1 = access 60

    [[ETHSW SW3]]
        1 = access 40

    Dosya ve yapılandırma ile ilgili bazı noktaları açıklayalım. [[ROUTER]] satırlarını incelediğinizde aşagıdaki gibi
#       s0/0 = R1 s0/1
#       s0/1 = R2 s0/0
satırların yorum mahiyetinde olduğunu farketmişsinizdir. Konfigürasyonu windows tabanlı sistemlerde kullanmak isterseniz bu satırlardaki “#” karakterlerini silmeniz gerekir. Konfigurasyon konusunda windows için bu satırlar gerekli. Ancak Red Hat'da “#” karakterlerini kullanmazsanız
dynagen sizi “Bu tanımları zaten daha önca yaptınız” diyerek uyarıyor.

Kısaca ROUTER R1 kısmında “s0/0 = R2 s0/0” diye bir fiziksel bağlantı tanımladığınızda ROUTER R2 kısmında “s0/0 = R1 s0/0”
şeklinde bir tanım yapmanıza gerek yok diyebiliriz.
    Başka bir nokta ise [[ETHSW SW1]] tanımlamalarında yapılan tanımların “vlan” tanımı olduğudur. Mesela
“1 = access 10” 1 numaralı portun vlan 10 'a bağlı olduğunu söylüyor.

Not: Yorum satırlarını deyimlerin anlamlarını kavramak konusunda yardımı olur diye koydum kaldırabilirsiniz.

    Şimdi de bu yapılandırma içinde “cnfg” deyimiyle tanımladığımız dosyalara değinelim.

#*********************************************************************************************
hostname R1
!
enable password cisco
!
ip subnet-zero
no ip domain-lookup
!
ip classless

!
line con 0
exec-timeout 0 0
logging synchronous

line aux 0
exec-timeout 0 0

line vty 0 4

    Bu satırlar router çalıştığında daha kolay kullanabilmeniz için bazı çevresel değişkenleri tanımlıyor. Sizi her seferinde bu tanımlamaları yapma derdinden kurtarıyor. Farkettiyseniz running-config dosyasına benziyor. Bu dosyayının her router için fazla bir emek sarfetmeden (hostname tanımını ile) kolayca adapte edilebileceğini belirtmeliyim. Daha özel tanımlar ile IP atama gibi bazı ayarlarda yapılabilir. Dosyanın tam yolunu “cnfg” deyimi ile cihaz tanımlamalarında belirtmelisiniz. Cisco cihazların konfigurasyonu hakkında bilinmesi gereken temel komutlarla hazırlandığı için bu komutların anlamlarını yazmayacağım.

    Ubuntu gibi paket kurulumu konusunda sorun yaşamayacağınız dağıtımlar ile daha az emek sarfederek aynı programı kullanabilirsiniz. Hatta GNS3 programı ile grafik arabirim ile kullanmanız da mümkün. Red Hat üzerine kurarken tecrübe ettiğim sıkıntılar ışığında hazırladığım bu dökümanın her dağıtımda fikir verebilecek bir yapıda olması için ileride de eklemeler yapmaya çalışacağım.

    İşe yaraması dileklerimle...

Neden Analog Radyo?

2010-01-26T14:23:00.000-08:00

Teomanın da dediği gibi;
"Bazen, Ne Yaparsan Yap Olmuyor Bazen..."
O şarkı da Teoman bu nakaratı çok fazla denilecek kadar tekrarlıyor. Anlatılmak istenen de aslında hayatta bu cümlenin çook fazla söylenmesi.
Kime iyilik olsun diye Linux anlatırsan anlat, kimi virusten kurtarmak için linuxu kurarsan kur. Olmuyor olmuyor bazen. Bu birbirinin üzerine düşerek ün yapmış Domino taşları hareketine dönüşmüyor bi türlü.

İnsanlar küçük kasabalara göçüp orada pırıl-pırıl sularda yüzmeyi, ata binmeyi, toprakla uğraşıp bir şeyleri dikip, büyütüp onu -sofaraya gelişine kadar- geçtiği yollar boyunca sanki bir arkadaşlarını seyreder gibi seyredip, huzurun dibini buluncaya kadar yaşamayı isterler ama bunu yalnızca isterler. Gelgelelim büyük şehirin havasını soluyan, o zehri içine çeken birisi asla sırtını dönemez o çeşmeden akan kireçli suya. Çünkü rahata alışmıştır. Yetiyordur zaten belli başlı alışveriş noktalarını bilmek. Her istediğini alabileceği marketlerin yerini bilmek, süt isteyince canı, hayvan sağmaktan kolaydır. Taze değildir, doğal değildir belki o süt, hatta yoğurt da olmaz ama sıvıdır, beyazdır ve aranılan eşgale de uymaktadır, buda yeterlidir ya zaten. Sırf adamın teki bu süt değil dedi diye işkillenmeye, huzuru bozmaya gerek yoktur. Şimdiye dek böyle bilinmiş böyle içilmiş ve böyle gidebilecekken ne gerek vardır. Hem gerçekte sütün neye benzediğini ve tadını bilmeyen biri için ne farkeder ki bu içilenin ne olduğu?

Bir kaç kez buhranlara dalıp kaçmaya yeltense de şehirden, bu sadece nereye döneceğini bilerek çıktığı ufak bir kaçamaktır. Metres hayatı dedikleri işte bu. İşte windowsu herşeyiyle sevmenin tek dayanak noktası budur; "Ona razı olmak..." Onu terketmek için cesaretten daha fazlası gerekir. Özgürlüğü arzulamak mesela...

Teknolojiden sıkılıp da bir analog radyo alıp Meksika'nın Pasifik'e bakan kıyılarına taşınmak istediğim çok oluyor mesela benim. Dedim ya bunu arzulamak la olmuyor. Ne yaptım dersiniz? Python öğrenmeye başladım. Şimdi Linux özgürlüğün tanımını yaparken, ben seyretmekten daha fazlasını yapabileceğim. O analog radyoyu da kodlara döküp linux a taşımanın bi' yolunu bulacağım. En güzel yanı da ben hariç kimsenin hayatı değişmeyecek bunu yaptığımda . Geriye tek bir eksik kaldı. O da Teoman'ın "Bazen Oluyor..." diye bi' şarkı yapması...

İşte bu sebepten "analog-radyo"...