Over duurzaamheid ging het ook niet bij de laatste verkiezingen. Het lijkt de politiek bar weinig te interesseren. De formule duurzaamheid en innovatie geeft economische waarde en banen, was wat mij betreft nog één van de punten die GroenLinks nog interessant maakte. Intussen ligt die partij volledig op apegapen.

Toch zijn er als burger mogelijkheden om duurzamer te leven, bijvoorbeeld door energie kleinschalig en lokaal op te wekken.

Lokaal en kleinschalig energie produceren, het kan een opmerkelijk gevolg worden van de globalisering. Veel energie in Nederland komt nu al van buitenlandse multinationale bedrijven.

Dat was toch wel de boodschap van de Tegenlicht aflevering Power to the people van 8 oktober. Dit onvolprezen programma weet dit onderwerp opnieuw uitstekend in kaart te brengen. Het leidt tot de constatering dat in de hoogtijdagen van het multinationaal kapitalisme de technologie juist krachtige kleinschalige en lokale, duurzame oplossingen mogelijk maakt.

Zoals ook andere organisatievormen opnieuw weer interessant blijken te zijn. Eerder dit jaar was ik bij een bijeenkomst van de Kamer van Koophandel waar een jongeman enthousiast vertelde over de geslaagde oprichting van een coöperatie voor een creatief bureau. Er is sprake van een comeback van deze rechtsvorm. De aflevering van Tegenlicht over Mondragon, Spanje(!), liet trouwens ook zien dat dit economisch en sociaal succesvol kan zijn.

Nederland loopt achter

Nederland loopt in duurzame energie vrij ernstig achter op bijvoorbeeld Duitsland en de Scandinavische landen. Het Duitse succes van energie opwekking in kleine verbanden of door particulieren, komt met name door het feed-in tarief (terugleververgoeding). Het overschot aan energie kan worden teruggeleverd aan het net.

Afbeelding afkomstig van ECN

Afhankelijkheid van energie

We zijn totaal afhankelijk van energie, dus het moet er komen. De alternatieven zijn er ook. De noodzaak van het minder of  niet afhankelijk te zijn van olie en gas als energiebron, lijkt intussen niet door te dringen tot politiek beleid en het gros van de burgers. In de uitzending komt Marjan Minnesma van Urgenda uitgebreid aan het woord, die deze noodzaak duidelijk maakte in haar Duurzame Troonrede.

Het lijkt mij geweldig om niet afhankelijk te zijn de Vattenfallen (=Nuon) en EONs van deze wereld. Die leveren best wel hoor, maar als dat om 1/3 van je inkomen gaat (verwachting), piep je wel anders. Dan is een smart grid, een slim energie netwerk, dat je deelt met je directe omgeving zowel betrouwbaar als betaalbaar.

Oude economie is nog groot

Dat is ook het gekke. De technologie is er, de aanleiding ook (energiekosten, klimaat, milieu), maar de gevestigde belangen van de multinationale energiebedrijven en leveranciers houden nog veel tegen. Toen Balkenende zijn Innovatie Platform oprichtte, vond ik het begrijpelijk (kennis) maar ook vreemd om daar Shell bij te betrekken. Die zijn voorlopig toch echt niet genegen om grote duurzame doorbraken te ondersteunen. Het bedrijf verdient gewoon nog lekker veel aan olie en gas.

Overigens wil voormalig Shell-topman Gerard Krans met zijn bedrijf bekijken of aardwarmte in Nederland (boren tot 4 km diep is technologie van oliemaatschappijen) en internationaal een goede manier is om energie op te wekken. Dat zal hij dus doen om geld te verdienen, prima, maar als dat een nieuwe energiemonopolist oplevert, is de gewone consument opnieuw de klos. Die zal miljoeneninvesteringen (en staatssubsidies) moeten helpen terugbetalen.

Het zou dus een zegen zijn als de nieuwe regering zou inzetten op kleinschalige duurzame energieproductie in Nederland. Te vrezen valt dat het Mark Rutte geen donder kan schelen en dat Diederik Samsom zoiets niet kan afdwingen.

Burgers wordt aangeraden het zelf te organiseren.

Abel de Lange, Jan Donkers, Edo Donkers (vlnr)

Op zondag naar de kerk. Het gebeurt me niet vaak, zeg maar nooit. Maar zondagmiddag 16 september was ik in de protestantse kerk in Holysloot waar zich de muzikale reis door Amerika A Song Journey zou ontvouwen.

In een denkbeeldige Greyhound bus wordt het publiek meegenomen over highways en interstates door de verhalen van schrijver en journalist Jan Donkers.

En, daar is het om begonnen, door de muziek uit het hart van Amerika, de country music. Van Woody Guthrie tot Bruce Springsteen, van Dolly Parton tot Leadbelly. All aboard!!

De kleine kerk uit 1846 in Holysloot zat afgeladen vol. Uit de speakers klinkt This Land Is Your Land van Woody Guthrie. In anderhalf uur wordt je meegenomen in de muziek en geschiedenis van Amerika.

De songs zijn onlosmakelijk verbonden met die geschiedenis en de lotgevallen van de immigranten die het land introkken met een droom. De grote droom over het geluk die in dit beloofde land gevonden zou moeten worden, wordt in die songs overigens vaak wreed verstoord.

Armoede, hongersnood, werkloosheid, racisme, slavernij, uitbuiting en alcoholisme, verwoestende stofstormen en overstromingen, weinig leed is de dromers bespaard gebleven. Toch is die droom nog levend.

American Music Road Trip

De zeer diverse liedjes laten ook zien dat die echte heartland songs helemaal niet suf zijn, maar zeer levend, ontroerend, strijdbaar en ook met humor de verhalen van Amerikanen vertellen.

Het idee voor deze muzikale reis is begonnen in het hoofd van singer-songwriter Edo Donkers (geen familie), aldus de website van A Song Journey, die Amerikakenner en popjournalist Jan ‘Gonzo’ Donkers erbij betrok.

Later bleek ook radiopresentator en muzikant Abel de Lange een vergelijkbaar plan te hebben opgevat. En zo vielen de elementen voor deze theatershow op hun plek.

Gonzo is de deejay naam van Jan Donkers, die begin jaren zestig geruime tijd onder die naam een nachtelijks muziekprogramma presenteerde bij KUT Radio (sic), in Austin, Texas.

Donkers heeft een mooi verhaal over een nachtelijke luisteraar die meermalen tussen 3 en vier ‘s nachts inbelt. “George who?” “Just George.” Geweldig geestig zijn ook zijn brieven aan Dolly Parton, waarvan de bewonderende toon nogal omslaat na het verschijnen van haar album For God and Country (2003).

Gaat dat zien!

NB: Op 10 december zal in de Melkweg een Woody Guthrie Tribute worden gehouden, die 100 jaar gelden werd geboren. Met oa. De Dijk, Daniel Lohues, Waylon, en JW Roy en deze heren.

A Song Journey

Muziek: Edo Donkers, Abel de Lange, Louis ter Burg
Tekst en verteller: Jan Donkers 

Het optreden was een initiatief van Kunst in de Kerk.

Voor we verder gaan: bekijk eerst de film

Sight from Sight Systems on Vimeo.

Klik op de foto’s voor een vergroting.

Op de Vimeo pagina van Sight staan veel complimenten over die gebruikte effecten. Die geven de film een draai als ook het snijden van een komkommer een spel om punten wordt.

Ook het kiezen van de outfit gaat digitaal. Het wordt een sports jacket…

Een verkeerde opmerking brengt de naderende high score in gevaar.

Re-program

De opmerking dat hij bij Sight werkt, brengt de naderende high score van David in gevaar. In augmented reality worden de alarmerende berichten over het manipulatieve werk van Sight aan David getoond. Hij herstelt zich en lijkt de hoofdprijs binnen te halen.

Voor Cornelia ‘Corretje’ Guldemond-Langelaan (1922-2012)

Volgens architectuur historicus Max Cramer was Wijdeveld behalve architect ook een groot acteur. Hij kon met grote gebaren enorme betogen afsteken, waarbij hij de toehoorders meenam in een groot verhaal. Zijn opleiding als architect voltooide hij vanaf 1900 bij P.J.H. Cuypers (Rijksmuseum, Centraal Station Amsterdam).

Het was een man die durfde te dromen. In tegenstelling tot het semi-wetenschappelijke modernisme had hij een meer romantische kijk op de architectuur. Hij was betrokken bij de Amsterdamse School, propageerde dat via het tijdschrift Wendingen (1918) en was vriend en fan van de Amerikaanse architect Frank Lloyd Wright. In Wendingen gebruikte hij – ook graficus – als eerste de schreefloze letter, de soort letter dus die voor internet onmisbaar is – dit is er één.

Villa de Wachter

Wijdeveld was een vriend van de familie Langelaan. Cornelia Langelaan, dochter van de gefortuneerde Adriaan Stoop, gaf de opdracht aan Wijdeveld, die ook het interieur en de inrichting (meubels en lampen) verzorgde. Deze Cornelia – Cor – was een bijzondere vrouw, want bijvoorbeeld in die dagen al een hartstochtelijk pleitbezorger van het Montessori onderwijs.

‘Opa Stoop’, een kundig en ambitieus mijningenieur, stichtte in 1887 op Java de Dordtsche Petroleum Maatschappij en bracht deze familieonderneming tot grote bloei. Zeker nadat het bedrijf was overgenomen door de ‘Koninklijke Olie’ was hij een welgesteld man. Een tweede terrein van actie vond hij vervolgens in Beieren, waar een mineraalwaterbron, aangeboord op zoek naar olie, de basis werd voor het kuuroord Bad Wiessee. Daarnaast ontwikkelde Stoop zich tot weldoener, die velen in zijn voorspoed liet delen. Zo stichtte hij ondermeer het Stoop’s Bad in Haarlem en de Bloemendaalse Schoolvereniging en financierde hij talloze andere initiatieven. (Bron: website Stoop-Van Deventer)

Creatieve familie

De familie Wijdeveld is een creatieve familie gebleken. Wolfgang Wijdeveld, de zoon van Hendrik, was componist. En verschillende kleinkinderen van Wolfgang zijn beeldend kunstenaar. Vandaar er deze dag naast het bekijken van de villa en maquettes van ontwerpen ook muziek was te horen en er grafiek en schilderijen te zien waren.

Bijzonder was om de compositie Taliesin uit 1948 van Wolfgang Wijdeveld te horen. Getipt door zijn twee dochters heeft de sopraan Julia Bronkhorst het initiatief genomen om dit werk uit te voeren. Taliesin was het zomerhuis van Frank Lloyd Wright, waarmee deze zijn ideeën over organische architectuur verder probeerde te ontwikkelen.

Villa in de oorlog

De familie Langelaan verkocht de villa rond 1950. Van Corretje Guldemond-Langelaan, Johanneke’s moeder, heb ik wel een goed verhaal – op deze 5e mei – gehoord over de villa en de bewoners tijdens de oorlog. Namelijk dat er is getennist met ingekwartierde Duitse soldaten, terwijl er verschillende onderduikers in het huis aanwezig waren.

Een bijzondere dag was het. En bijzonder spijtig dat Cor er niet bij kon zijn. De foto’s heb ik haar wel laten zien.