In het Web van Patrick Bernauw

500.000 downloads voor podcasts Mysteries België en Ware Misdaad

2026-04-13T18:51:00.005+02:00

Mensen vragen mij wel eens: 'En... schrijf je nog?' Waarmee ze bedoelen: 'Schrijf je nog boeken?' Want het is door een samenloop van omstandigheden een hele tijd relatief stil gebleven op het front der drukwerken. De belangrijkste is dat ik erg veel les gegeven heb (creatief schrijven) sinds corona tot en met juni 2025; de op één na belangrijkste dat ik sinds pak weg 2016 mijn handen en vooral mijn hoofd meer dan vol had met het maken van podcasts (waarvoor ik doorgaans ook de scripts schrijf) en het uitgeven van boeken (waarvoor ik nogal eens de redactie doe). Eerlijk gezegd, was ik tot verleden jaar ook de 'goesting' om boeken te schrijven zo goed als helemaal kwijt, omdat ik - net zoals de meeste van mijn collega's - te kampen kreeg met afkalvende verkoopscijfers. Zodra je de zestig bent gepasseerd en al drie jaar geen 'groot' nieuw boek hebt gehad dat het nog meer dan aardig deed in de winkel, ben je tegenwoordig ook vergeten als schrijver, en afgeschreven. Ik zeg dat zonder enige bitterheid, het is niet meer dan een vaststelling.

Gelukkig kruipt de schrijfmicrobe waar ze niet gaan kan, en ben ik ondertussen toch weer volop gaan schrijven, voornamelijk omdat er sinds mijn 'pensioen' als schrijfdocent veel tijd vrijgekomen is. En nog voornamelijker, omdat ik boeken de wereld in kan sturen die een afgeleide zijn van een paar zeer succesvolle podcast reeksen. Zo ongeveer de helft van mijn creatieve autobiografie Een magisch-realist in Mysterieus België is op de podcast Mysterieus België terecht gekomen, en Duivelseilanden valt integraal te beluisteren op Ware Misdaad. Van mijn nieuwe boeken BeeldSpraak en Groetjes uit de Vierde Dimensie zijn ook weer tamelijk wat bijdragen te vinden op zowel Mysterieus België als Luisterboeken.

En dan zijn er zo van die mijlpalen in een schrijversleven, waar je toch graag even bij stilstaat. Sinds 2022 worden mijn podcasts door het platform Spreaker verspreid over Spotify, Apple, Podimo en alle mogelijke apps wereldwijd. Ben je op vakantie in Vietnam, Los Angeles, op Aruba of in Australië, dan kun je daar probleemloos luisteren. Met de drie reeksen die ik op Spreaker lopen heb, overschrijd ik vandaag de kaap van de 500.000 downloads. Daar ben ik toch wel redelijk fier op. Als een gieter, zelfs.

Voor deze cijfers zijn hoofdzakelijk Ware Misdaad en Mysterieus België verantwoordelijk, die de jongste jaren tweewekelijks hun nieuwe aflevering krijgen. Mysterieus België bestaat al sinds 2018 maar zat tot 2022 op een ander platform (Podomatic) en verzamelde daar in zijn eentje ook al bijna 200.000 downloads/beluisteringen die niet in dit half miljoen verrekend zijn. Voor Mysterieus België komt trouwens ook stilaan de kaap van de 100 afleveringen in het vizier; eigenlijk zitten we er al over, omdat er ook enkele afleveringen achter een betaalmuur zitten en ik in de loop der jaren enkele afleveringen verwijderd heb, omdat ik ze niet langer vond voldoen aan mijn kwaliteitseisen. Zoals uit het screenshot mag blijken, zitten we met de drie Scriptomanen podcast reeksen momenteel boven de 12.000 downloads of beluisteringen per maand.

Een schrijver wil gelezen worden... en in dit geval dus even goed beluisterd, gehoord. Ik ervaar het als een ontzaglijke luxe dat ik zelf kan kiezen wat ik vertel en hoe ik dat doe... en dat ik daar nog een breed en trouw publiek voor vind ook, dat me in het geval van Mysterieus België al acht jaar volgt.

Bij deze dus... ten zeerste dankjewel allemaal, zonder jullie zou de motivatie ontbreken om elke week weer een nieuwe aflevering klaar te stomen.

Dankjewel... en tot woensdag. Sinds kort is dit immers de vaste dag waarop de ene week een nieuwe aflevering van Ware Misdaad de wereld wordt ingestuurd, en de andere Mysterieus België aan de beurt komt.

En o ja... enkele sterretjes achterlaten of een review bij wijze van appreciatie, het kost niets en het helpt enorm om de podcast zicht- eh... hoorbaarder te maken!

Enkele voorproefjes uit mijn nieuwe boek "Groetjes uit de Vierde Dimensie"

2026-04-09T11:27:00.006+02:00

Enkele voorproefjes uit mijn nieuwe boek, met ultrakorte verhalen (microfictie) over een gezelschap van zielen op een kerkhof van de Grote Oorlog, een lezing van een merkwaardige professor in Brussel die het "levenselixir" zou hebben uitgevonden, efljes (en hun relatie tot ons, mensen), merkwaardige toestanden in een mortuarium, een keurige heer in de metro die zo uit zijn poster stapt en elektriserende kussen.

Ter gelegenheid van Kunstoevers op 23, 24 en 25 mei 2026 stel ik deze en meer Groetjes uit de Vierde Dimensie voor in bluescafé The Mojo, Rozemarijnstraat 7 te Aalst Het boek kost in de handel €28. Wie Groetjes uit de Vierde Dimensie voor 10 mei rechtstreeks bij de auteur bestelt en het gesigneerd en wel ophaalt in The Mojo, betaalt slechts €20. Wilt u het gesigneerde boek via de post ontvangen, dan kan dat nog tot 10 mei aan de boekhandelsprijs van €28, verzending inbegrepen.

Groetjes uit de Vierde Dimensie is een paperback van 105 bladzijden, in liggend rechthoekig formaat, alle postkaarten zijn in kleur.

Stuur een mailtje naar info@inter-actief.be met uw naam en adres, en schrijf tegelijkertijd €20 of €28 over op het rekeningnummer IBAN BE 43 0016 9362 0101 - BIC GEBABEBB van vzw de Scriptomanen.

Patrick Bernauw

Groetjes uit de Vierde Dimensie

Postkaarten (Vlaanderen) of ansichtkaarten (Nederland) uit werelden die nét niet bestaan, vergezeld van ultrakorte verhalen, "microfictie" over vergeten plekken, onmogelijke ontmoetingen, tijd die zich vergist, herinneringen die vooruitlopen op zichzelf.

€28,00 Paperback

Nu kopen

Groetjes uit de Vierde Dimensie is een boek vol postkaarten (Vlaanderen) of ansichtkaarten (Nederland) uit werelden die nét niet bestaan. Ze zijn vergezeld van ultrakorte verhalen, "microfictie" over vergeten plekken, onmogelijke ontmoetingen, tijd die zich vergist, herinneringen die vooruitlopen op zichzelf. De sfeer is dromerig, ontregelend, soms melancholisch en dan weer ronduit griezelig, altijd speels en poëtisch.

De reeks ontstond uit analoge blackout poetry ("stiftgedichten") en collages die Patrick Bernauw de afgelopen jaren maakte, en die hij liet dialogeren met artificiële intelligentie, in een voortdurende wisselwerking van woord en beeld. "Omarm het toeval," luidde het motto, en ga er creatief mee aan de slag. Dit boek is geen verzameling van bestemmingen, maar van onverwachte doorgangen naar de vierde dimensie. Heel wat verhalen zijn bovendien verwerkt in diverse podcast afleveringen en de postkaarten zijn ook apart beschikbaar, in groot formaat.

in zijn dromen ziet

hij elfjes als legitiem

object van studie

De ansichtkaart was vergeeld, als een kies waaraan de tijd te lang had geknaagd. Hij was erop te zien, net zo goed als het object van zijn studie dat hij nog nooit écht had waargenomen.

Overdag was hij docent Nederlands. Hij droeg nette colberts, was welgemanierd en schreef af en toe een haiku volgens de regels van die kunst. ’s Avonds werd hij wat anders: een man die met een vergrootglas boven een antiek boek zat, een stuk steen uit een voorhistorisch grafmonument, een schelp uit de zee… wachtend tot de lucht zich zou herinneren dat ze ooit vol kleine wezens had gezeten. Hij hield notitieboekjes bij met kopjes als Vleugelstand bij schrikreactie en Lichtabsorptie in maanstof. Zijn collega’s lachten hem uit. Zijn vrouw zweeg erover in alle talen. Wat erger was.

Maar hij wist dat ze er waren. Niet de suikerroze varianten uit de kinderboeken, maar scherpe, nerveuze verschijningen: doorschijnend als rook, met ogen als speldenkoppen en stemmen als papier dat scheurt. Soms, op de rand van dromen en waken, zaten ze aan zijn bed en keken hem aan alsof híj de curiositeit was. Dan lieten ze hem meten: de lengte van een schaduw, het gewicht van een mompeling. Soms trokken ze een haar uit zijn wenkbrauw en hielden die tegen het sterrenlicht, ernstig als laboranten.

Op een nacht ging hij te ver. Hij zette een val op — een glazen stolp met een druppel honing en een ring van zout. Hij hoorde ze lachen, heel zacht. De volgende ochtend was de kaart veranderd. Ze hadden er een bericht op geschreven, in onzichtbare inkt die pas zichtbaar wordt in de vierde dimensie.

Hier vind je alle posts over Groetjes uit de Vierde Dimensie.

Het mysterie van de Rechtvaardige Rechters - een AI onderzoeksrapport

2026-03-24T18:04:00.003+01:00

Begin 2023, toen ChatGPT gelanceerd werd, was ik nog behoorlijk sceptisch over de mogelijkheden van artificiële intelligentie, afdeling Woord. Experimenten die ik o.a. deed met mijn schrijversklassen leverden qua poëzie alleen onvoorstelbaar slechte karamellenverzen op en absoluut flauwe fictie die aan elkaar hing van de clichés. Probeerde ik iets in de richting van non-fictie - o.a. met de dood van koning Albert I in 1934 - dan waren de resultaten ronduit eh... hallucinant. In nauwelijks drie jaar tijd zijn ChatGPT & Co. er evenwel met rasse schreden op vooruit gegaan. Oordeelkundig gebruik is en blijft een vereiste - dat hebben intellectuelen als P. De Sutter, R. Torfs en onlangs ook P. Vandermeersch - ten overvloede aangetoond. En zonder menselijke sturing, controle en redactie kom je nog steeds niet ver met artificieel intelligente fictie. Poëzie blijft ook - zoals te verwachten en te voorzien was - een puur 'menselijk' genre. Maar voor de rest ben ik in die drie jaar tijd geëvolueerd van een non-believer tot, welja, de artistieke duizendpoot die ik altijd ben geweest, maar die nu een nieuw speeltje tot zijn beschikking heeft.

Zo kwam ik ook op het idee ChatGPT te gebruiken om een artificeel intelligent onderzoeksrapport aan te vragen over het mysterie van de Rechtvaardige Rechters. Dat had overigens alles te maken met de teleurstellende VRT-reeks Mysteriejagers over de kwestie, die niet meer bleek te zijn dan een mank lopend vehikel voor een bende BV's. Het resultaat? Een aaneenschakeling van platitudes, bij voorbaat tot mislukken gedoemde opdrachten (wat wilden ze nu eigenlijk aantonen met dat DNA-onderzoek?) en véél gebakken lucht. Een nieuw verfrissend inzicht of een originele invalshoek... nee. Dus vroeg ik me af: kan een artificieel intelligent detective het beter?

Dit is wat ChatGPT ervan bakte. Ik laat jou graag oordelen over de waarde van zijn analyse, beste lezer.

Onderzoeksrapport (reconstructie en evaluatie)

Wie het dossier van de diefstal van de Rechtvaardige Rechters benadert alsof het een klassieke kunstroof betreft, vertrekt van een verkeerde premisse. De feiten, zoals ze zich in april 1934 hebben voltrokken in de Sint-Baafskathedraal, wijzen niet op een brute, haastige ontvreemding, maar op een ingreep die berustte op kennis van routines, toegang en timing. Het paneel werd uit het Lam Gods verwijderd zonder sporen van geweld, zonder beschadiging van de constructie, en zonder dat er onmiddellijk alarm werd geslagen. Dat gegeven alleen al vernauwt het aantal plausibele scenario’s aanzienlijk.

De figuur die in het centrum van het dossier blijft staan, Arsène Goedertier, was geen marginale buitenstaander, maar een man die functioneerde binnen het burgerlijke en kerkelijke netwerk van zijn tijd. Zijn sterfbedverklaring – hoe fragmentair ook – bevestigt niet alleen betrokkenheid, maar ook controle: hij beweert te weten waar het paneel zich bevindt. Dat impliceert dat het werk, althans op dat moment, niet door een keten van tussenpersonen circuleerde, maar zich bevond op een plaats waar de kennis geconcentreerd bleef.

Daaruit volgt een eerste cruciale hypothese: het paneel heeft zich, zeker in de eerste fase na de diefstal, waarschijnlijk in de onmiddellijke geografische en mentale sfeer van de dader bevonden.

De reconstructie van de roof

De omstandigheden van de diefstal suggereren geen improvisatie, maar voorbereiding. Het retabel werd geopend, het paneel verwijderd en vervangen door een kopie (of althans een lege ruimte die pas later werd vastgesteld), en de dader(s) konden het gebouw verlaten zonder paniek of confrontatie. Dit wijst op vertrouwdheid met de sleutels, de sluitingsuren en de aanwezigheid van personeel.

Belangrijk is dat kort na de diefstal een ander paneel – dat van Johannes de Doper – werd terugbezorgd als bewijs van bezit. Dat detail is essentieel voor elke analyse van de bergplaats. Het toont aan dat de dader niet alleen toegang had tot het gestolen werk, maar ook bereid was het tijdelijk te manipuleren en te verplaatsen. Het paneel van de Rechters werd dus niet onmiddellijk onbereikbaar opgeborgen, maar bevond zich in een omgeving waar de dader het kon controleren, tonen en eventueel verplaatsen.

Een bergplaats die onmiddellijk onherroepelijk afgesloten was – bijvoorbeeld ingemetseld of in water verzonken – is daarom in deze vroege fase minder waarschijnlijk.

Eerste hypothese: berging binnen de kathedraal

De meest hardnekkige en, op het eerste gezicht, paradoxale hypothese is dat het paneel zich nooit ver van zijn oorspronkelijke plaats heeft bevonden, mogelijk zelfs binnen de muren van de kathedraal zelf. Deze theorie steunt op een combinatie van praktische en psychologische argumenten.

Praktisch gezien biedt de kathedraal een complexe architectuur: zolders, nissen, afgesloten ruimtes, oude constructies en moeilijk toegankelijke delen die niet systematisch werden onderzocht, zeker niet met de middelen van de jaren dertig. Een object dat zorgvuldig wordt ingepakt en verborgen in een dergelijke structuur kan decennialang onopgemerkt blijven.

Psychologisch gezien sluit deze hypothese aan bij het profiel dat uit de brieven spreekt: iemand die niet louter wil verdwijnen, maar controle wil behouden en de tegenpartij wil dwingen te zoeken op de verkeerde plaatsen. Het idee dat het gezochte zich bevindt op een plek die men voortdurend betreedt zonder het te zien, past bij die mentaliteit.

Toch zijn er bezwaren. De kathedraal werd, na de diefstal, intensief onderzocht. Hoewel men kan twijfelen aan de grondigheid van die onderzoeken naar moderne maatstaven, blijft het moeilijk aan te nemen dat een object van die omvang volledig over het hoofd werd gezien, tenzij het op een uitzonderlijk ingenieuze manier verborgen was.

Tweede hypothese: particuliere bergplaats in de omgeving

Een tweede, vaak als realistischer beschouwde mogelijkheid is dat het paneel werd ondergebracht in een privéruimte: een woning, een kelder, een zolder of een opslagplaats in de regio Gent of Wetteren.

Deze hypothese sluit aan bij de noodzaak om het paneel tijdelijk toegankelijk te houden, zoals blijkt uit de correspondentie en de gedeeltelijke teruggave van het andere paneel. Een particuliere ruimte biedt controle, discretie en flexibiliteit. Ze maakt het mogelijk het werk te inspecteren, te verplaatsen en eventueel te tonen aan een tussenpersoon.

Daartegenover staat het risico. Een dergelijk object is moeilijk te verbergen zonder medeweten van anderen, en elke extra betrokkene vergroot de kans op ontdekking. Bovendien zou men verwachten dat bij latere huiszoekingen of na het overlijden van de dader sporen zouden zijn gevonden, tenzij het paneel nadien werd verplaatst.

Deze hypothese blijft plausibel, maar vereist een tweede fase in het verhaal: een latere verplaatsing naar een meer definitieve bergplaats.

Derde hypothese: verplaatsing en latere verdwijning

Sommige onderzoekers gaan ervan uit dat het paneel aanvankelijk lokaal werd bewaard, maar later – mogelijk na het mislukken van de onderhandelingen of na de ziekte van Goedertier – werd verplaatst of zelfs vernietigd.

De argumentatie hiervoor steunt op het uitblijven van elke vondst, ondanks decennia van onderzoek. Indien het paneel zich nog steeds op een relatief toegankelijke plaats zou bevinden, zou men verwachten dat het inmiddels was opgedoken, al was het maar toevallig.

Toch botst deze hypothese op een belangrijk tegenargument: het ontbreken van enig bewijs voor vernietiging of verkoop. Een werk van dergelijke bekendheid kan niet ongemerkt circuleren op de kunstmarkt. Zelfs fragmenten zouden herkenbaar zijn. Het volledige verdwijnen zonder spoor is moeilijk te rijmen met een verplaatsing naar het buitenland of een verkoop aan een verzamelaar.

Vierde hypothese: symbolische bergplaats

Een minder tastbare, maar intrigerende piste is dat de bergplaats gekozen werd omwille van haar symbolische betekenis. De brieven en de veronderstelde denkwereld van de dader suggereren iemand die niet alleen praktisch, maar ook conceptueel denkt.

In dat licht zou de bergplaats verband kunnen houden met religieuze, historische of persoonlijke symboliek: een plaats die betekenis draagt in relatie tot het Lam Gods, tot rechtvaardigheid, of tot de persoonlijke leefwereld van de dader.

Dit opent een breed veld van interpretaties, maar het risico is dat men zich verliest in speculatie. Zonder concreet aanknopingspunt blijft deze hypothese moeilijk toetsbaar.

Motivatie en gedrag van de dader

De motivatie van de dader vormt een sleutel tot de bergplaats. De combinatie van afpersing en morele argumentatie wijst op een dubbele drijfveer: financieel voordeel en de overtuiging dat men een tekortkoming blootlegt.

De manier waarop de brieven zijn opgesteld – beleefd, gecontroleerd, met nadruk op voorwaarden en wederkerigheid – suggereert geen impulsieve misdadiger, maar iemand die zichzelf ziet als een rationele actor in een onderhandeling. Dat impliceert dat hij het paneel niet willekeurig heeft verborgen, maar op een plaats die past binnen dat rationele kader: toegankelijk voor hem, controleerbaar, en inzetbaar als drukmiddel.

Het feit dat hij, volgens de overlevering, het geheim niet volledig heeft prijsgegeven op zijn sterfbed, wijst op een laatste element: wantrouwen. Hij was er niet van overtuigd dat de voorwaarden ooit zouden worden vervuld, en heeft daarom de volledige informatie niet gedeeld.

Conclusie: de meest plausibele bergplaats

Wanneer men alle elementen samenneemt – de aard van de diefstal, de communicatie nadien, het profiel van de dader en het uitblijven van latere sporen – komt een samengestelde hypothese als meest plausibel naar voren.

Het paneel werd vermoedelijk in eerste instantie ondergebracht in een particuliere, gecontroleerde ruimte binnen de directe omgeving van de dader, waar het toegankelijk bleef voor verificatie en onderhandeling. Na het mislukken van de onderhandelingen en in de aanloop naar zijn overlijden is het waarschijnlijk verplaatst naar een meer permanente bergplaats, mogelijk binnen een structuur die niet onmiddellijk als bergplaats wordt herkend, en die zich bevindt in een omgeving die voor de dader vertrouwd en betekenisvol was.

Of die plaats zich binnen de kathedraal bevindt, of in een andere, even vanzelfsprekende maar daardoor onopvallende locatie, blijft de centrale vraag.

Wat het dossier leert, is minder waar men moet zoeken, dan hoe men moet denken: niet in termen van afstand, maar van nabijheid; niet in termen van spektakel, maar van banaliteit; niet in termen van vlucht, maar van controle.

Het paneel is wellicht niet verdwenen.

Het is, zoals de dader zelf suggereerde, op een plaats waar men het kan zien — zonder het te herkennen.

Ik vroeg ChatGPT ook nog aan profielschets, en een mogelijk 'laatste brief' (na de veertiende) die Arsène Goedertier wel nog zou kunnen geschreven hebben en die hij op zich droeg omdat hij zijn einde voelde naderen, een soort 'testament' zeg maar.

FACSIMILE TRANSCRIPTIE — DOCUMENT “GOEDERTIER”

(Transcriptie van een vermeend handschrift; doorhalingen weergegeven met …, toevoegingen tussen ⟦…⟧, marginalia cursief aangeduid)

Aan de bevoegde overheid en aan hen die zich met deze zaak inlaten

Ik acht het noodig, gezien den toestand waarin ik mij bevind en het vooruitzicht dat mij geen tijd meer zal worden gelaten om nadere verklaringen af te leggen, dat ik schriftelijk vastleg wat ik tot nog toe slechts ten deele heb medegedeeld.

Het paneel der Rechtvaardige Rechters, hetwelk men sedert April dezes jaars zoekt, ~~is niet verdwenen~~ bevindt zich in mijn bezit en kan, indien aan zekere voorwaarden wordt voldaan, in ongeschonden staat worden teruggegeven, hetgeen ik bij deze bevestig.

Ik voeg hieraan toe dat het werk niet beschadigd is en dat het behandeld werd met de zorg die men mag verwachten van iemand die zich rekenschap geeft van de waarde ervan, en die, naar mijn oordeel, niet in dezelfde mate werd betracht op de plaats waar het zich voorheen bevond.

⟦in marge, potlood⟧: men zal zeggen dat dit onwaar is — laat hen het tegendeel bewijzen

Het is onjuist te veronderstellen dat de ontvreemding het gevolg is geweest van toeval of van een gelegenheid waarvan eenieder gebruik had kunnen maken, aangezien zij slechts mogelijk was door kennis van zaken, zoowel wat betreft de inrichting van het retabel als de wijze waarop de toegang tot de kathedraal werd geregeld.

Ik heb mij vóór de feiten rekenschap gegeven van den gebrekkigen toestand der bewaking en vastgesteld dat men zich verliet op gewoonten die geen werkelijke zekerheid boden, terwijl men naliet maatregelen te treffen die, gelet op de waarde van het kunstwerk, als vanzelfsprekend hadden moeten worden beschouwd.

~~Ik heb dit gemeld~~
Ik heb, zonder resultaat, getracht de aandacht te vestigen op dezen toestand, hetgeen mij de overtuiging heeft gegeven dat een ingreep noodzakelijk was om het besef van het gevaar te doen doordringen.

Het zou derhalve onjuist zijn mijn handelen uitsluitend toe te schrijven aan persoonlijk belang, hoewel ik niet ontken dat mijn omstandigheden, in het bijzonder van financiëelen aard, mij ertoe hebben gebracht deze zaak te overwegen op een wijze die mij onder andere omstandigheden wellicht vreemd zou zijn gebleven.

Wat de uitvoering betreft, zal ik mij beperken tot de vaststelling dat deze is geschied zonder geweld en zonder schade, en dat het werk vervolgens werd ondergebracht op een plaats die zoodanig is gekozen dat het zich buiten het bereik bevindt van toevallige ontdekking, doch niet buiten dat van hen die weten waar en hoe te zoeken.

⟦tussen de regels, haastig⟧: niet in den grond — niet vervoerd — men zoekt verkeerd

Wat de correspondentie betreft die men heeft ontvangen, erken ik dat deze van mij uitging en dat daarin een geldsom werd genoemd, welke niet enkel diende als vergoeding, maar tevens als bewijs van ernst en als middel om een onderhandeling tot stand te brengen.

Het was mijn bedoeling dat de teruggave van het paneel zou worden gekoppeld aan maatregelen die een herhaling van de feiten onmogelijk zouden maken, en dat men zich niet zou beperken tot het herstellen van den toestand zooals deze voordien bestond.

~~Men heeft dit niet begrepen~~
Men heeft er de voorkeur aan gegeven te trachten den persoon te identificeeren, hetgeen, zooals ik heb meegedeeld, noodzakelijk moest leiden tot het afbreken van elke mogelijkheid tot teruggave.

Ik heb in een eerder schrijven verklaard, en ik herhaal dit hier, dat elke poging om mij op te sporen of te arresteeren het gevolg zou hebben dat het werk aan uw bereik wordt onttrokken, niet uit wraak, maar uit noodzaak, aangezien in dat geval de voorwaarden waaronder het kan worden teruggegeven, niet langer vervuld zijn.

⟦marge, zwakker⟧: zij hebben dit niet ernstig genomen

Wat mijn verklaringen betreft, afgelegd kort vóór het oogenblik waarop mijn krachten mij hebben verlaten, bevestig ik dat deze naar waarheid zijn gedaan, doch dat zij niet volledig waren en evenmin bedoeld als een volledige aanduiding van de plaats waar het paneel zich bevindt.

Ik heb geoordeeld — en ik blijf bij dit oordeel — dat het niet wenschelijk is deze plaats zonder meer bekend te maken, zoolang niet vaststaat dat men de noodige maatregelen zal treffen om het werk op een wijze te bewaren die in overeenstemming is met zijn waarde.

Het paneel ~~is verborgen~~ bevindt zich op een plaats die men dagelijks kan benaderen zonder haar te herkennen, en die men slechts zal vinden indien men bereid is af te zien van de veronderstellingen die men zich tot nog toe heeft gevormd.

⟦bijgevoegd, moeilijk leesbaar⟧: waar het staat — niet waar men het zoekt — in het zicht maar niet gezien

Ik verklaar ten slotte dat het steeds mijn bedoeling is geweest dat het werk zou terugkeeren, en dat ik geen enkel voordeel heb beoogd dat niet in verhouding stond tot hetgeen op het spel stond, namelijk het behoud van een kunstwerk dat men, naar mijn oordeel, niet met de noodige zorg heeft behandeld.

Of men dit zal erkennen, laat ik over aan hen die na mij komen.

Ik heb gedaan wat ik noodzakelijk achtte.

~~Ik heb geen spijt~~
Ik laat het oordeel aan anderen.

A. Goedertier

Wetteren

⟦onderaan, ander handschrift, waarschijnlijk toegevoegd⟧:

25 Nov. 1934 — 22u

Patrick Bernauw

Het Bloed van het Lam

Een nieuwe editie van de klassieke historische "faction" thriller van Patrick Bernauw, over de mysteries van het Lam Gods, de diefstal van het paneel de Rechtvaardige Rechters, de geheimen van de Tempeliers, en de Graal van Brugge.

€27,50 Paperback

Nu kopen

Groetjes uit de Vierde Dimensie: fotoboek met microfictie van Patrick Bernauw

2026-03-12T11:00:00.002+01:00

DE ZEE LEEST MEE - BLACKOUT POETRY - DE VUURTORENWACHTER

Deze aflevering van Groetjes uit de Vierde Dimensie bevat bovenstaande drie audio postkaarten, die visueel en in geschrifte terug te vinden zijn in het gelijknamige boek. Teksten, regie en productie: Patrick Bernauw. Muziek, geluidseffecten, stemmen: Suno.

Ter gelegenheid van Kunstoevers op 23, 24 en 25 mei 2026 stelt Patrick Bernauw zijn nieuwe boek Groetjes uit de Vierde Dimensie voor in bluescafé The Mojo, Rozemarijnstraat 7 te Aalst Het boek kost in de handel €28. Wie Groetjes uit de Vierde Dimensie voor 10 mei rechtstreeks bij de auteur bestelt en het gesigneerd en wel ophaalt in The Mojo, betaalt slechts €20. Wilt u het gesigneerde boek via de post ontvangen, dan kan dat nog tot 10 mei aan de boekhandelsprijs van €28, verzending inbegrepen.

Groetjes uit de Vierde Dimensie is een paperback van 105 bladzijden, in liggend rechthoekig formaat, alle postkaarten zijn in kleur.

Stuur een mailtje naar info@inter-actief.be met uw naam en adres, en schrijf tegelijkertijd €20 of €28 over op het rekeningnummer IBAN BE 43 0016 9362 0101 - BIC GEBABEBB van vzw de Scriptomanen.

Groetjes uit de Vierde Dimensie is een boek vol postkaarten (Vlaanderen) of ansichtkaarten (Nederland) uit werelden die nét niet bestaan. Ze zijn vergezeld van ultrakorte verhalen, "microfictie" over vergeten plekken, onmogelijke ontmoetingen, tijd die zich vergist, herinneringen die vooruitlopen op zichzelf. De sfeer is dromerig, ontregelend, soms melancholisch en dan weer ronduit griezelig, altijd speels en poëtisch.De reeks ontstond uit analoge blackout poetry ("stiftgedichten") en collages die Patrick Bernauw de afgelopen jaren maakte, en die hij liet dialogeren met artificiële intelligentie, in een voortdurende wisselwerking van woord en beeld. "Omarm het toeval," luidde het motto, en ga er creatief mee aan de slag. Dit boek is geen verzameling van bestemmingen, maar van onverwachte doorgangen naar de vierde dimensie. Heel wat verhalen zijn bovendien verwerkt in diverse podcast afleveringen en de postkaarten zijn ook apart beschikbaar, in groot formaat.

Hier vindt u alle posts op de website van de auteur over Groetjes uit de Vierde Dimensie.

Patrick Bernauw

Groetjes uit de Vierde Dimensie

Postkaarten (Vlaanderen) of ansichtkaarten (Nederland) uit werelden die nét niet bestaan, vergezeld van ultrakorte verhalen, "microfictie" over vergeten plekken, onmogelijke ontmoetingen, tijd die zich vergist, herinneringen die vooruitlopen op zichzelf.

€28,00 Paperback

Nu kopen

BeeldSpraak: In naam van de veiligheid!

2026-03-02T15:59:00.006+01:00

Een voorproefje uit BeeldSpraak

Ter gelegenheid van Kunstoevers op 23, 24 en 25 mei in Aalst stel ik mijn bundel 'gecartooniseerde collages' voor, BeeldSpraak. Het boek kost €20. Wie het voor 10 mei rechtstreeks bij mij bestelt, krijgt er nog een leuk extraatje bovenop. Voor overschrijvingen of QR-codes, zie onderaan deze pagina.

Alle verdere praktische info vind je op deze link.

Patrick Bernauw

BeeldSpraak

Tot cartoon getransformeerde collages in de absurdistische stijl van de surrealisten: haal twee dingen uit hun context, en zie wat er gebeurt. Het betere knip- en plakwerk, analoog, digitaal en/of met enige hulp van een artificieel intelligent assistent.

€20,00 Paperback

Nu kopen

Patrick Bernauw is vooral bekend als auteur van magisch-realistische verhalen en historische faction thrillers. Maar hij heeft ook een redelijk onnozele hersenhelft, waarin hij een bekend surrealistisch principe toepast: haal minimum twee dingen uit hun context, zet ze bij elkaar, en zie wat er gebeurt. Zo doet hij al vele jaren, bij wijze van wat hij zelf een hobbyproject noemt, aan knip- en plakwerk - analoog, digitaal en sinds kort zelfs met een artificieel intelligent assistent. De absurdistische gecartooniseerde collages die hieruit resulteerden, brachten bij hem telkens een spontane giechel teweeg. Hij hoopt van u hetzelfde.

Van al de collage cartoons in deze bundeling zijn al dan niet gepersonaliseerde prints beschikbaar, vraag het na via info@inter-actief.be.

Om een boek in voorverkoop te bestellen: stuur een mailtje naar info@inter-actief.be met je naam en adres, en schrijf tegelijkertijd €20 of €25 over op het rekeningnummer IBAN BE 43 0016 9362 0101 - BIC GEBABEBB van vzw de Scriptomanen of gebruik de QR codes.

BeeldSpraak af te halen - €20

Hier vind je meer voorproefjes uit BeeldSpraak.

BeeldSpraak met de post - €25

BeeldSpraak: Bedenker van God overleden!

2026-02-23T09:07:00.007+01:00

Een voorproefje uit BeeldSpraak

Alle verdere praktische info vind je op deze link.

Patrick Bernauw

BeeldSpraak

€20,00 Paperback

Nu kopen

Van al de collage cartoons in deze bundeling zijn al dan niet gepersonaliseerde prints beschikbaar, vraag het na via info@inter-actief.be.

BeeldSpraak af te halen - €20

Hier vind je meer voorproefjes uit BeeldSpraak.

BeeldSpraak met de post - €25

BeeldSpraak: In de Melkweg

2026-02-14T16:13:00.004+01:00

Een voorproefje BeeldSpraak

Van al de collage cartoons in deze bundeling zijn al dan niet gepersonaliseerde prints beschikbaar, vraag het na via info@inter-actief.be.

Patrick Bernauw

BeeldSpraak

€20,00 Paperback

Nu kopen

Herinneringen aan "Het Infernaat" (bij de achtste druk)

2026-02-04T13:55:00.004+01:00

Van 1988 tot 1999 maakte ik met het Onafhankelijk RAdiofonisch GEzelschap ORAGE ontelbaar vele 'culturele' programma's voor de vrije radio's. In onze hoogtijdagen verzorgen we zo wekelijks minstens een uur op meer dan 60 Vlaamse vrije radio's. Hoewel we de klemtoon legden op 'woord' - verhalen die we al dan niet live brachten, documentaires en vooral veel hoorspelen - speelde muziek altijd een belangrijke rol. Met mijn broer Fernand schreef ik liedjes - ik schreef de tekst en hij deed al de rest, van compositie tot productie, al dan niet met gastmuzikanten - en zo maakten we samen ook een serie radiomusicals.

Zo rond de eeuwwisseling hadden die vrije radio's hun beste tijd gehad, en begonnen we naar andere manieren te zoeken om ons werk naar buiten te brengen. Zo is Compagnie de Ballade ontstaan, een gezelschap voor muziektheater, waarmee we zowel producties brachten voor volwassenen als voor jongeren. Mijn jeugdboeken waren erg populair in scholen en bibliotheken, er waren dan ook jaren dat we een honderdtal keer optraden met de groep, in wisselende bezettingen. Voor volwassenen waren we vooral actief op de Gentse Feesten. Tot de vaste kern van het gezelschap behoorden, behalve Fernand, ook de beide broers Borms (Marc en Luc) en de acteur Anton Cogen. Een en ander werd bekroond met de prestigieuze Visser Neerlandia Prijs voor Musical voor de productie Scharpenelle, in 2005.

Compagnie de Ballade zag het licht in 1998, met De dochter van Calamity Jane, oorspronkelijk een toneelstuk van Guy Didelez en mezelf, dat ook al in de prijzen gevallen was (Wim Verbeke Prijs voor Jeugdtheater 1997). In juni 1999 zat ik te kijken naar het schoolfeest van mijn dochter, in de basisschool van Erembodegem, en vroeg ik mij af of dat, welja, niet wat origineler kon. Daar ontstond het idee voor Het Infernaat, een jeugdboek (ik was miraculeus uit mijn bed opgestaan met die titel kant en klaar in mijn hoofd) maar tegelijk een musicalpakket met tekstbrochure, gezongen cd en instrumentale cd. De hele basisschool moest kunnen meedoen, van de kleuters tot het zesde leerjaar. Met vzw de Scriptomanen produceerden we een totaalpakket, waarin Guy het voortouw nam voor het uitschrijven van het boek, ikzelf voor het schrijven van een toneelbrochure-met-regie-aanwijzingen. Samen leverden we de teksten voor de liedjes, die door Fernand op muziek werden gezet, en ingeblikt met de losvaste andere leden van Compagnie de Ballade.

Het boek verscheen in 2000 bij Abimo, samen met het musicalpakket in een uitgave en productie van vzw de Scriptomanen & Compagnie de Ballade. Hoewel een zeer deskundig recensent voorspelde 'dat geen enkele jongere dit boek ooit graag zal lezen', was het een instant succes. Nu, een goeie kwarteeuw later zijn er zowat 10.000 exemplaren van verkocht en krijgt het boek een achtste druk. Veel van dat succes had te maken met de lezingen die Guy Didelez gaf, met het musicalpakket dat meteen een hit was in de scholen, en met de opvoeringen van Compagnie de Ballade. Het 'totaalpakket' werd het model voor nog een reeks andere musicals, maar geen daarvan kende het succes van Het Infernaat, dat ook een tijdlang in Nederland werd verdeeld in het MP3 formaat als De Griezelschool. Wat ongetwijfeld ook heeft bijgedragen aan de populariteit, waren de cover en de illustraties van fabelwezens gemaakt door Bram Didelez (zoon van) en die zowel in het boek te vinden waren als een rol speelden in de musical. Dit is bijvoorbeeld een lookeendje:

HET INFERNAAT

Deborah Beckers is een onmogelijk kind: koppig, onhandelbaar... en ze heeft ook een ontspoorde fantasie. Aldus haar ouders, die, ten einde raad, hun dochter in Pauperzele op internaat willen. Maar Deborah verzet zich daar met hand en tand tegen. Het internaat is volgens haar geen kost- maar een kotsschool waar de kok braakballen serveert en waar het bovendien stinkt!

Al gauw blijkt dat de kinderen er worden geterroriseerd door halvegare paters. Eén van hen, Pater Paracelsus, is vanaf 1 september zelfs met niets anders bezig dan met het schoolfeest. Deborah weet dus verdomd goed waarom ze in geen geval naar dit beruchte internaat wil, dat rechtstreeks in verbinding staat met de hel, en dus een 'infernaat' is!

De absurde humor van het schrijversduo is bekend, maar blijft charmeren. Didelez en Bernauws woordenschat is rijk, hun beelden vaak spits maar nimmer platvloers. Naast humor zet ‘Het Infernaat’ de lezer een stevige portie avontuur en spanning voor, alweer een handelsmerk van Didelez en Bernauw. (Iny Driessen)

Het boek is beschikbaar in elke plaatselijke en online boekhandel, zoals bij Standaard Boekhandel, of - als je auteurs en uitgeverij een steuntje in de rug wil geven - in de webshop van de Scriptomanen:

Guy Didelez & Patrick Bernauw

Het Infernaat

Deborah Beckers is een onmogelijk kind: koppig, onhandelbaar... en ze heeft ook een ontspoorde fantasie. Ten einde raad willen haar ouders Deborah naar een internaat sturen... dat rechtstreeks in verbinding staat met de hel. Een "infernaat", dus!

€18,00 Paperback

Nu kopen

Met Compagnie de Ballade trok ik dus ook een tijdlang rond met een solo versie van Het Infernaat, maar van De Sterke Verhalen Blues, een mengeling van stand-up comedy en bluesmuziek die we zowel in secundaire scholen als voor volwassenen speelden, was deze Rambo altijd het slotaccoord. De Sterke Verhalen Blues stond meer dan tien jaar op ons programma, en ik vind het nog altijd verwonderlijk hoe die - mits kleine aanpassingen - zowel scoorde onder veertienjarigen als op de Gentse Feesten.

Je kunt de liedjes uit de schoolmusical trouwens nog steeds beluisteren in dit virtueel museum.

Wil je de MP3's van zowel gezongen liedjes als instrumentale versies samen met de toneelbrochure bestellen, stuur dan een mailtje naar info@inter-actief.be. De toneelbrochure bevat uitgebreide regie-aanwijzingen en talrijke tips voor het ensceneren en organiseren van een origineel schoolfeest aan de hand van de musical en het boek. Het is allemaal gratis als je meegeeft waar en wanneer je het schoolfeest wil opvoeren. Voor een opvoering is de toestemming van de auteurs en componist (Fernand Bernauw, broer van) vereist, die je dan tegelijk kunt aanvragen. Per opvoering is er een auteursrecht van 125 euro verschuldigd aan SABAM.

De bibliotheek van baron Alexander

2026-01-12T09:11:00.011+01:00

Eind 2025 startte ik in het kader van het Mystiek Actie Front met een nieuw project, Groetjes uit de vierde dimensie. Samen met kunstenares Ginette Pas-Tourette maakte ik posters en postkaarten (in Vlaanderen) of ansichtkaarten (in Nederland), waarin het literaire woord en het artistieke beeld elkaar vinden, met ruimte voor een eigen boodschap. Het curieuze was dat ik telkens begon met een analoge blackout poetry collage, waar Ginette vervolgens haar gangen mee ging. Wil je ook zo'n kleine kunstwerken met bijhorende ultrakorte verhalen in huis halen, dan kun je altijd een kijkje nemen in onze catalogus en vrijblijvend een offerte vragen via info@inter-actief.be

De "microfictie" of de "handpalmverhalen" die op deze manier tot stand waren gekomen, spraken zodanig tot mijn verbeelding dat ik besloot het project nog uit te breiden... en sommige verhalen uit te werken tot langere stukken, geschikt voor een podcast reeks. De bibliotheek van baron Alexander bijt de spits af.

Een postkaart gevonden op de beroemde vlooienmarkt van La Batte in Luik leidt Patrick Bernauw naar de bibliotheek van "baron Alexander, 1769-1859, perfect geconserveerd tot vandaag".

In 1859 mocht baron Alexander dan officieel overleden zijn, nog tot op zijn minst 1881 zou hij in levende lijve zijn "waargenomen". Er was zelfs sprake van zijn betrokkenheid bij de stichting van een Metafysisch Genootschap dat jaar, in Brussel.

"Baron Alexander,’"sprak ik nu tot de dode man in de leunstoel. "Als u hier nog steeds zit te lezen, zoals de geruchten het willen, laat mij dan één bladzijde meelezen."

In het luisterverhaal zijn ook de microficties van de posters/postkaarten Een deur ging open en Beste Wensen uit de Vierde Dimensie opgenomen.

NASCHRIFT:

Ondertussen is ook het boek Groetjes uit de Vierde Dimensie verschenen. Het wordt voorgesteld tijdens Kunstoevers in Aalst, eind mei, en kan tot 10 mei rechtstreeks bij mij gekocht worden aan €20 ipv €28 euro winkelprijs. Alle info hier.

Patrick Bernauw

Groetjes uit de Vierde Dimensie

€28,00 Paperback

Nu kopen

Beste Wensen uit de Vierde Dimensie!

2025-12-23T13:52:00.003+01:00

Wat als er zich opeens een raam opende in de muur... en je niet langer een auto, trein, schip of vliegtuig nodig had om verre reizen te ondernemen in de vierde dimensie? Wat als het vliegen door de Bermuda Driehoek de magie bedierf, en het huis achter de poort er plots niet meer was?...

Bij deze dus... mijn Beste Wensen uit de Vierde Dimensie!

Dit is tegelijk de trailer van een nieuwe reeks Groetjes uit de Vierde Dimensie, gerealiseerd met AI stemmen en muziek (deze keer uitsluitend van Suno) naar een script dat ik schreef op basis van blackout poetry collages, in het Nederlands ook gekend als stiftgedichten.

Van alle verhalen zijn postkaarten en posters beschikbaar, die je al dan niet gepersonaliseerd kunt bestellen via info@inter-actief.be. Zie hiervoor: Het Mystiek Actie Front MAF!

NASCHRIFT:

Patrick Bernauw

Groetjes uit de Vierde Dimensie

€28,00 Paperback

Nu kopen

De ontmaskering van een mythe - brief gevonden in mijn brievenbus

2025-12-05T09:08:00.005+01:00

Een tijdje terug vond ik een brief in mijn brievenbus, en een tekst met als titel De ontmaskering van een mythe, tien jaar later. Of: hoe het kraken van een code Ysa Pastora niet naar een nazischat van goud en diamanten leidde, maar naar een geheim van een heel andere aard. Destijds raakte ik ook betrokken bij deze spannende queeste, zie bijvoorbeeld de blog Rauna of mijn posts op deze website rond Karl Hammer, Ysa Pastora en de Jacht op een Nazi Schat.

Hieronder vind je de brief, en van de tekst maakte ik een podcast:

Beste Lezer,

Mijn eerste ontmoeting met de pianopartituur Marsch Impromptu was geen muzikale.

Ik kwam niet om te luisteren. Ik kwam om te kijken. Voor mij lag geen partituur, maar een raadsel. Een wirwar, een kakafonie van toegevoegde runen, cijfers, losse woorden en tekens. Ze verdrongen zich op het papier.

Wat viel daaruit te begrijpen? Niets. Helemaal niets.

Tot patronen zich begonnen te tonen. Driehoeken. Geen gewone, maar sacrale. En in hun hoekpunten: runen, die meer waren dan letters. Dragers van een kennis, bezield met magische betekenis.

Toen begreep ik: dit is geen muziekstuk. Dit is een document, een tekst met verborgen lagen, een occult web van symbolen, een esoterische microkosmos.

Achter de schijnbare chaos moet een boodschap schuilen. Dit vraagt om interpretatie, deconstructie. Dit vereist een hermeneutische analyse.

Wie deze weg inslaat, moet andere werelden binnentreden. Vreemde talen leren. Durven.

Was ik daartoe bereid…?

Ja.

En dat heb ik geweten.

Bovenstaande brief en bijgaand geluidsdocument hebben alles te maken met deze trilogie boeken, De Jacht op een Nazi Schat:
De Hamer van Thor
Het Mysterie van Mittenwald
Hitlers Erfgoed

Ysa Pastora & Patrick Bernauw

De Hamer van Thor

De Jacht op een Nazi Schat in 4 boeken waarvan De Hamer van Thor het eerste is. De naam Karl Hammer is niet alleen verbonden met de onderzoeksjournalist, maar ook met neonazi propaganda. En de Nazi Schat van Mittenwald blijkt de Irminsul te zijn...

€22,96 Paperback

Nu kopen

Ysa Pastora

Het Mysterie van Mittenwald

Vele pogingen ten spijt, slaagde niemand er in het mysterieuze document te ontcijferen, dat naar een legendarische nazischat zou leiden. Dit boek toont u stapsgewijze hoe de ingenieuze code in elkaar steekt, en waaruit de schat bestaat...

€22,96 Paperback

Nu kopen

Ysa Pastora

Hitlers erfgoed

Dit is het 3de boek in de reeks rond de Jacht op een Nazi Schat in het Beierse Mittenwald. Het onderzoekscollectief Ysa Pastora toont aan dat het document in code, aangereikt door Karl Hammer, niets te maken heeft met een spectaculaire materiële schat...

€20,57 Paperback

Nu kopen

Een wandeling met een magisch-realist in Mysterieus België

2025-12-02T09:19:00.004+01:00

Ook te verkrijgen als poster of ansichtkaart van het Mystiek Actie Front MAF!

De website Dirk Van Babylon verenigt en promoot een aantal zeer diverse auteurs, onder wie natuurlijk de gastheer zelf. Ik mag mij één van die auteurs noemen: collega Hanna Brems nam me enkele interviews en ik heb er enkele Greetings from the 4th Dimension op gepubliceerd - collages vertrekkend van blackout poetry, met een verhaal erbij (Engelstalig). Deze prenten zijn ook te verkrijgen als poster of ansichtkaart van het Mystiek Actie Front MAF!

Ik heb zelfs mijn eigen afdeling gekregen op de site. Maar Dirk Van Babylon ziet het groot, en zo mocht ik dan weer als gastheer fungeren voor een documentaire die hij produceerde voor de site, rond mijn recente autobiografie Een magisch-realist in Mysterieus België, het Boek der Synchroniciteiten. Dirk stond in voor concept, script, regie en productie; cameraman Nick van Berkel deed ook geluid en nabewerking. Het accent in deze documentaire ligt op mijn geboortestreek: Een wandeling met een magisch-realist in Mysterieus België vertelt zowel over de onderwerpen die aan bod komen in het boek, als over de sagen en legenden van weleer, op de grens van Erembodegem en Affligem, tussen Galgenberg en Duivelsput.

Een magisch-realist in Mysterieus België verscheen in 2025 bij Les Iles en is verkrijgbaar in iedere boekhandel. Alle informatie hier!

Over mijn geboortestreek die vooral aan bod komt in deze documentaire maakte ik ook de podcast reeks Van Galgenberg tot Duivelsput:

Aangaande een feestelijke pensioensreceptie van Stad Aalst, en een cadeaubon van 270 euro

2025-11-26T17:56:00.023+01:00

Alsof er niet genoeg grootschalige ellende in het land is, en terwijl Stad Aalst er nog een aardige schep bovenop doet, komt deze jongen hier & nu aanzetten met een zeer persoonlijk, kleinschalig verhaal. Maar dat moet hem nu echt wel van het hart. Of beter: van de lever.

Begin november kreeg ik een vriendelijke uitnodiging van Stad Aalst in de bus, waarop ik als volgt antwoordde:

Waarde Stad Aalst,

Ik zal niet aanwezig zijn op de feestelijke pensioensreceptie die u mij aanbiedt, en ik hoef ook geen cadeaubon ter waarde van 270 euro bij wijze van bedanking voor mijn inzet gedurende 20 jaar als leerkracht creatief schrijven aan de Academie voor Podiumkunsten.

Aan het zopas verschenen boek Een steen verlegd, begraafplaatsen in Groot-Aalst kon geen projectsubsidie cultuur toegekend worden, vanwege een ontoereikend budget. Dit werk, waarin het erfgoed van Aalst en zijn deelgemeenten centraal staat, gemaakt door een Aalsters schrijverscollectief en mede gedragen door het Aalsterse Deelgemeentenplatform, is bijgevolg tot stand gekomen zonder enige erkenning, laat staan ondersteuning, van uw kant. Hoewel het een paar keer onder uw aandacht werd gebracht, mocht het uitsluitend rekenen op uw volstrekte desinteresse. Mijn cadeaubon van 270 euro kunt u dus omzetten in een aankoop van 14 exemplaren aan vriendenprijs (in de handel kost het boek 27,50 euro) bij de ook al Aalsterse uitgeverij vzw de Scriptomanen. Ik bezorg u desgevraagd de gegevens voor een bestelbon.

Het Aalsters Schrijverscollectief

Een steen verlegd

Het concept voor het boek Een steen verlegd, begraafplaatsen in Groot-Aalst kwam tot stand in het kader van Reveil, in een organisatie van het Burgerplatform Erembodegem, Patrick Bernauw, en de schrijversklassen van de Academie voor Podiumkunsten Aalst.

€27,50 Hardcover

Nu kopen

Vandaag kreeg ik antwoord van Stad Aalst: dat men mijn keuze respecteert, en dat men het jammer vindt. Blijkbaar kan de cadeaubon niet omgezet worden in een minimale steun aan een 100% Aalsters cultureel initiatief, daar wordt in ieder geval met geen woord over gerept.

Zoals ik in mijn mail aan Stad Aalst uitlegde, zal ik best wel met veel plezier op recepties verschijnen en met onversneden genoegen cadeautjes in ontvangst nemen, zodra de bibliotheek van mijn geboortestad het aantal beschikbare titels van mijn boeken op minstens hetzelfde niveau brengt als dat van Dendermonde. U kunt zelf nagaan in de catalogi van de betrokken bibliotheken welke lange weg er nog af te leggen valt. Gewoon zoeken op "Patrick Bernauw" en kijken naar de resultaten die bij mijn naam verschijnen:

In "mijn" Stad Aalst, 92.000 inwoners of daaromtrent, zijn dat er 53.

In Mechelen, waar ik vijf jaar docent creatief schrijven ben geweest aan het Conservatorium: 57.

In het kleine Brakel (15.000 inwoners): 59.

Sint-Niklaas: 64.

In het al genoemde Dendermonde, toch een referentie voor iedere Aalstenaar: 67. (Indertijd heb ik nog overwogen literair asiel aan te vragen in Dendermonde, maar dat vonden ze daar politiek te gevoelig liggen.)

Wevelgem, net geen 32.000 inwoners: 69. Tongeren: 73. Kortrijk: 75. Hasselt: 82.

Roeselare: 83. Maar ja, daar heb ik gedurende ruim een kwarteeuw dan ook jaarlijks een lezing mogen geven (in Aalst moet de eerste vraag van de bib nog komen).

Gent: 136. Maar goed, ik heb meer geschreven over Gent dan over Aalst - alleen al die Rechtvaardige Rechters, nietwaar - en in Gent ben ik sinds 92 ook altijd ten zeerste welkom geweest voor allerlei projecten groot & klein.

En zo kan ik nog een tijdje doorgaan. In de openbare bibliotheken van Oost-Vlaanderen gaat het overigens om 244 resultaten.

Een mens zou zich zowaar afvragen hoe dat komt, en waarom vooral succesvolle boeken uit de jaren 90 en tot voor pakweg 2012 in andere bibliotheken wel, maar in Aalst niet meer beschikbaar zijn. Ik noem slechts deze vijf:

De Rechtvaardige Rechters: vier drukken tussen 1992 en 2017, het jeugdboek dat voor mijn doorbraak zorgde en waarover ik honderden lezingen hield in Vlaamse scholen en bibliotheken. Vertaald in het Pools. Het boek is nog steeds in druk, maar in Utopia alleen verkrijgbaar als ebook.

Het Infernaat: vijf drukken tussen 2000 en 2005, en opgenomen in de verzamelbundel Schimmen uit de vergeetput uit 2016.

De schat van Orval: acht drukken tussen 1992 en 2014.

In het teken van de ram: bekroond in 1996 met de Prijs Knokke-Heist Beste Jeugdroman, vervolgens vertaald in het Duits, het Spaans, het Italiaans en het Noors. In Duitsland onderscheiden met de prestigieuze Eule des Monats. Het boek is nog steeds in druk, maar in Utopia zul je het niet vinden.

Bovenstaande titels - behalve De Rechtvaardige Rechters - schreef ik samen met Antwerpenaar Guy Didelez, die in Aalst dus ook in de klappen deelt. Merkwaardig genoeg zijn mijn boeken voor volwassenen min of meer buiten schot gebleven.

Hoe dat komt, vroeg u?

Ach, beste lezer, dat is weer een verhaal apart... Het begint in de vroege jaren 90 met een jonge schrijver die de euvele moed heeft enige kritiek te uiten op het cultuurbeleid van Stad Aalst. Wanneer hij een paar jaren later de Prijs van de Provincie Oost-Vlaanderen ontvangt, weigert zijn geboortestad hem dan ook te huldigen zoals de traditie het wil ("geen infrastructuur en geen centen") en moet de gouverneur persoonlijk tussenkomen. Nu ja, je bent een nestbevuiler of je bent het niet hé.

In 2012 pleegt dezelfde ambetanterik alweer enkele scherpe satirische stukken waarin een cultuurschepen kop van jut is. Buiten Carnaval kan dat je duur komen te staan in Aalst. Want ondertussen is die schrijver ook docent literaire creatie geworden aan de Academie. De kop van jut start bijgevolg prompt een tuchtprocedure op, wegens een gebrek aan eerbied voor de inrichtende macht. De tuchtprocedure loopt af met een sisser van formaat, maar zie... geheel toevallig verdwijnen in die periode een groot aantal titels van de schrijvelaar uit de rekken van de bibliotheek...

Enkele jaren later wordt hem door lezers attent gemaakt op het feit dat enkele van zijn meest bekende titels voor jongeren ontbreken in de bibliotheek van Aalst, die nu de naam Utopia heeft gekregen. Hij pleegt een blogpost met de hits van dat moment in de catalogi van de bibliotheken, en maakt zich enigszins vrolijk over een Bermuda Driehoek die zijn boeken heeft opgeslokt. Ten tweeden male bedreigt zijn Keizerlijke Stede hem met een tuchtprocedure als hij zijn blogpost niet intrekt. De boeken zijn immers uit de rekken gehaald omdat ze niet meer gelézen werden, zo luidt de keizerlijke versie van de feiten.

U kunt het grappig vinden dat deze jammerlijke ontlezing alleen zeer plaatselijk toesloeg, in mèn iejneg Oilsjt nog wel, en dat daarbij vooral de succesvolle titels van die jaren getroffen werden... En dat heb ik dan ook maar gedaan: bij De Tafel van Elise in Erembodegem kunt u sindsdien een heuse "bewaarbibliotheek" raadplegen met mijn Verzamelde Werken. Voor de rest ben ik nu met pensioen, en is broodroof niet meer aan de orde. En het zal wel zijn dat dit een verhaal is van "modderen" grachten en ouwe koeien die daaruit opgediept worden. Maar feestelijke recepties van Stad Aalst, nee... daarvoor zal er nog véél water door de Dender moeten vloeien.

Een minimum aan respect, meer vraagt deze Aalsterse schrijver niet van "zijn" Stad Aalst. En mijn kleine verhaal is alleen maar een echo van het grote verhaal waarmee zovele Aalstenaars momenteel te maken krijgen. Hun burgervader belooft de onderzoeken naar het voortbestaan van stedelijke scholen, kinderopvang, woonzorgcentra en de dienst Ondersteund Zelfstandig Wonen af te ronden tegen de zomer van 2026. Er dienen immers eerst nog enkele dure consultanten langs de kassa te passeren (er wordt een bedrag genoemd van 60.000 euro).

Ook voor de Aalstenaar, werkzaam op een van hoger genoemde plekken, die als niet-consultant geen stem in het kapittel heeft, zou een minimum aan respect al een goed begin zijn. Maar blijkbaar is dat niet één, maar verscheidene bruggen te ver voor Stad Aalst - meer bepaald, tot in Oostende, waar het college en de medewerkers gingen breinstormen in een viersterrenhotel over hoger genoemde besparingen. Kostenplaatje: bijna 15.000 euro.

Daar kan ik maar één hashtag bij verzinnen: Stad Aalst, #shameonyou!

Een deur ging open...

2025-11-24T16:58:00.008+01:00

Glazen glinsterden in het gedempte licht, de wijn ademt in zijn karaf. Een stoel is iets achteruit geschoven, wachtend op iemand die nooit kwam... of misschien net is weggeglipt.

Dan knarst er iets. Niet de voordeur. Niet de kast. Het is de muur die rimpelt, dunner wordt, open vouwt. Waar ooit steen was, bevindt zich nu een raam – maar niet naar een tuin, een straat, de wereld zoals je die kende.

Want hier ben ik dan, gehouwen uit marmer en mythe en toch vreselijk levend. De tafel is te lang leeg gebleven. Eindelijk ging die deur open – niet in je huis, maar in jou. Laten we dus de beker heffen die gloeit alsof hij gevuld is met gesmolten goud, en samen feest vieren in een vierde dimensie!

Dit is de eerste van een serie posters & postkaarten (in Vlaanderen) of ansichtkaarten (in Nederland) met als thema Groetjes uit de vierde dimensie, waarin het literaire woord en het artistieke beeld elkaar vinden. Het zijn kleine kunstwerkjes met een bijhorend zeer kort, magisch-realistisch verhaal. Bijzonder is ook dat zij allemaal tot stand kwamen op basis van een stukje blackout poetry.

De tekst op de achterkant kan aangepast worden, gepersonaliseerd, of zelfs vervangen door een eigen boodschap. Posters worden geheel op maat gemaakt, eventueel ook meteen ingekaderd. Vraag vrijblijvend een offerte aan voor een poster (vanaf 1 exemplaar) of een postkaart (minimum 10 exemplaren, verschillende verhalen mogelijk zodra ze beschikbaar zijn) via info@inter-actief.be

NASCHRIFT:

Patrick Bernauw

Groetjes uit de Vierde Dimensie

€28,00 Paperback

Nu kopen

Gratis Maeterlinck luisterboek en ebook bij Vijftien Gezangen van Anna van Ro

2025-10-23T08:00:00.010+02:00

De Quinze Chansons van Nobelprijswinnaar Literatuur 1911 Maurice Maeterlinck werden door Anna van Ro vertaald en bewerkt. Zij heeft zich het diepste wezen van de chansons eigen gemaakt. Haar Vijftien Gezangen klinken misschien wat plechtstatiger dan het Frans van Maeterlinck, toch heeft zij tot in de perfectie de toon en de sfeer, de muziek en de ritmiek van zijn verzen gevat en ze in haar eigen stem laten weerklinken. Hetzelfde kan gezegd worden van de illustraties die kunstenaar Antoon Torrekens maakte bij de gedichten: ze zijn mystiek en mythisch, rijk aan symboliek, en vormen een indrukwekkende picturale verbeelding van het universum van Maeterlinck.

Ik schreef een uitgebreid essay bij Vijftien Gezangen, waarin ik betoog dat de Games of Thrones van Maeterlinck alles te maken hebben met de sagen en legenden van Mysterieus België. In dit Nimmerland van onze middeleeuwse Lage Landen kun je makkelijk de sporen terugvinden van ballades als het Lied van Heer Halewijn of de Twee Koningskinderen, en van verhalen als die rond de fee Melusine of de ontstaansgeschiedenis van Orval. Verderop in deze post vind je alvast een uittreksel uit mijn essay, waarin Melusine is neergestreken in Gent.

Vijftien Gezangen werd voorgesteld op zaterdag 29 november 2025 in bluescafé The Mojo, wie vooraf intekende kreeg dit luisterboek en ebook er gratis bij:

Pelléas en Mélisande, een luisterboek

Pelléas en Mélisande, het ebook

Het boek is verkrijgbaar in iedere plaatselijke en online boekhandel, zoals Standaard Boekhandel - maar wil je auteurs en uitgeverij een steuntje in de rug geven, koop het dan aan via de webshop van de uitgever.

Resonanties

Hoe die Zeemeermin in 's hemelsnaam bovenop het Toreken van het Huidevettershuis is terechtgekomen, gelegen aan de Vrijdagmarkt in Gent, waar nu het Poëziecentrum gevestigd is? Een lang verhaal, dat start in Schotland, in de tiende eeuw... Uit het huwelijk van koning Elinas en de fee Pressine werden drie meisjes geboren: Melias, Palatine en Melusine. Toen het koninklijke paar ruzie kreeg, trokken de jonge feeën partij voor hun moeder en lieten ze hun vader gevangen zetten. Waarop de vader zijn dochters vervloekte: iedere zaterdagavond zou het onderste deel van hun lichaam veranderen in een slangenstaart, wat ze de facto omtoverde tot zeemeerminnen. Werden ze bovendien in die toestand van metamorfose betrapt, dan zouden ze ook hun toverkracht verliezen.

De meisjes besloten zich op het Europese vasteland te vestigen, waar hun lot door niemand gekend was. Melusine trok naar de Ardennen. ‘Op een mooie namiddag in het jaar 963, terwijl ze zich spiegelde in het heldere water van de Alzette,’ lezen we in Ongewoon en Mysterieus België, een uitgave van Reader’s Digest (1987), ‘verscheen Siegfried, de prins van die onherbergzame contreien, wiens kleine kasteel zich op de nabije heuvels bevond. Voor de twee jonge mensen was het liefde op het eerste gezicht en hetzelfde jaar nog werden ze in de echt verbonden. Van een arme edelman werd Siegfried algauw een machtige heer, dank zij de magische praktijken van Melusine, die zich elke zaterdagavond weer heel geheimzinnig in haar vertrekken opsloot.'

Zo verliepen twintig jaar van echtelijk geluk, tot Siegfried verteerd raakte door jaloezie: waarom mocht hij nooit haar kamer betreden op zaterdagavond? Melusine, die haar echtgenoot door en door vertrouwde, was onvoorzichtig geworden en liet de deur van haar kamer al eens open staan. Nietsvermoedend, in haar ware gedaante van zeemeermin, nam ze een bad... Siegfried was nauwelijks van zijn verbijstering bekomen, toen de vloek reeds werkelijkheid werd: een vreselijke aardschok deed het kasteel instorten. Siegfried vond de dood in de puinen van zijn kasteel en Melusine, veranderd in een gevleugelde draak, ging weer in de wereld van de verbeelding wonen...

De namen Melias, Palatine, Melusine doen sterk denken aan Pelléas en Mélisande. Het instortende kasteel herinnert niet alleen aan het Huis Usher van Edgar Allan Poe, maar ook aan het lot dat Allemonde te wachten staat – dat eveneens te kampen heeft met een vloek. De legende van de mysterieuze fee met de slangenstaart sprak heel erg tot de verbeelding van de graven van Boulogne, Rethel, Luxemburg, Toulouse, Lusignan en Anjou. Op zoek naar illustere voorvaderen, beweerden ze dat Melusine een van de eersten van hun geslacht was geweest. Adellijke families probeerden haar beeltenis op te eisen, door het via gemanipuleerde stambomen aan hun afstamming toe te voegen. Het nobele bloed van Melusine zou volgens de overlevering, en via Godfried van Bouillon, ook door de aderen stromen van de christelijke koningen van Jeruzalem. En zo raakte Melusine – via zijn tante Mathilde van Toscane – zelfs betrokken bij de stichting van de abdij van Orval en de magische Mathildebron. Melusine zou volgens Reader’s Digest tevens bekend staan als Luscente, en aan de oorsprong liggen van de naam Luxemburg, dat dan zoveel betekent als 'de burcht van Luscente'. Maar van deze boude bewering heb ik nergens bevestiging gevonden. In Koerich, gelegen tussen Luxemburg en Aarlen, net over de Belgische grens, kun je wel nog altijd de ruïnes van het kasteel van Siegfried bezoeken.

Een mens zou zich zowaar gaan afvragen of de legende van de zeemeermin op het Gentse Toreken mede geïnspireerd werd door het vroege theater van Gentenaar Maurice Maeterlinck – La Princesse Maleine en Pelléas en Melisande bevatten gelijkaardige motieven – of vice versa. Het thema ‘jaloezie’ speelt zowel in de toneelstukken als in de legende een belangrijke rol, en ook in de Vijftien Gezangen valt al eens een driehoeksverhouding te detecteren. Maar nee, de zeemeermin kwam niet op het Toreken te staan door het werk van Maeterlinck (zie verder), al kan het niet anders of Maeterlinck moet haar verhaal gekend hebben. Het gebouw werd al in 1483 afgewerkt met een uitkijktoren en een windwijzer in de vorm van een meermin die Melusine heette, en het gebouw werd in Gent ‘de Meerminne’ genoemd.

Het is fascinerend om in dit verband – zij het als louter Spielerei – even stil te staan bij het verschijnsel van de ‘resonantie’. Runen werken – net zoals de kaarten van de tarot – met ‘resonerende’ of ‘gelijkaardige’ betekenissen die elkaar aantrekken en voor ‘betekenisvolle coïncidenties’ zorgen, of de ‘synchroniciteit’ die we kennen uit de psychologie van Carl Gustav Jung. Er zijn onder meer numerologische en astrologische correspondenties mogelijk. Maar de resonantie speelt eveneens een rol op het niveau van de klank, en dan meer bepaald door stafrijm (alliteratie). Het zal je misschien opgevallen zijn dat niet alleen de naam Maurice Maeterlinck een stafrijm is, maar dat de M ook terugkeert bij zijn dramatis personae Maleine en Mélisande – en uiteraard bij hun 'oermoeder', Melusine. Deze observatie sluit naadloos aan bij de symboliek van de runen waar de letter M (Mannaz) op esoterisch niveau staat voor 'sjamaan', 'transcendent bewustzijn' en 'rasgeheugen', dat we kunnen vertalen als het collectief onbewuste van Jung.

De astrologische correspondentie van de Mannaz (ook Manna of Mann genoemd) is de Waterman, de goddelijke én tegelijk dierlijke correspondentie (dat paradoxale vind ik zo fijn aan die runen) is de Mens. De plant die met de Mannaz wordt geassocieerd, is de alruin en het element zijn in dit geval de elementen Water & Vuur. Dat Mannaz de tegengestelden in zich verenigt (het goddelijke en het dierlijke, Water & Vuur) is – alweer – geen toeval: de alchemisten zoeken eveneens een vereniging van het Hoge en het Lage ('boven is beneden'), het Kleine en het Grote (het heelal weerspiegelt zich in een zandkorrel), Yin & Yang, het mannelijke en het vrouwelijke... om uiteindelijk – in de Steen der Wijzen – het volmaakte evenwicht, de opperste harmonie, het Hemelse Jeruzalem te vinden. Deze principes keren ook terug in het concept van het Mystiek Huwelijk.

Pelléas heeft dan weer de P van Parsifal, en de P-rune Perthro staat niet voor niets voor het Mysterie, onvoorstelbare gebeurtenissen en seksuele ontmoetingen, een inwijdingsritueel, het Lot (Karma) en irrationele angsten. Door zijn vorm wordt Perthro niet alleen geassocieerd met de vagina, maar ook met een recipiënt, een beker, een schotel... de Graal, kortom. Waardoor we naadloos belanden bij le Sang Réal, het Heilig of Koninklijk Bloed van de Bloedlijn van Christus, Jeruzalem, de kruisvaarders, Godfried van Bouillon… en de Vlaamse stad Brugge of het Luxemburgse Orval. Maar dat is weer een ander verhaal.

De Siegfried waarvan sprake, is overigens ook deze die we kennen uit Die Ring des Nibelungen van Richard Wagner; er zijn wel meer resonanties tussen het toneelwerk van Maeterlinck en het libretto van Wagner. De Sowilo of Sig-rune, ook bekend als het Zonnewiel, werd in de nazitijd verdubbeld en in die vorm door de SS geadopteerd; de inscriptie in de SS-dolk zou dan gefungeerd hebben als een beschermend amulet.

Maar hoe kwam Melusine nu op het Toreken te staan? Wel, verdoemd tot een eeuwig bestaan als geest, bleef ze nog steeds erg begaan met het lot van haar nakomelingen, die ze telkens waarschuwde voor naderend onheil. Dat was de burgers van Poitiers niet ontgaan, en zo groeide Melusine op tot mascotte van de stad. ‘Toen de kruisvaarders jaren later het Heilig Land gingen bevrijden,’ lees ik op Gent Blogt, ‘hadden die van Poitiers een vaandel met daarop een gouden Melusine-beeldje.' Dit werd veroverd door de Arabieren, maar heroverd door Vlaamse kruisridders. Zij brachten het mee naar Biervliet, en toen eeuwen later de Gentenaars onder leiding van Jacob van Artevelde aan de poorten de stad stonden, waren de huidevetters de eersten die over de stadsmuren geraakten. ‘Van Artevelde beloonde hen voor hun moed met het beeld van Melusine. Terug in Gent plaatsen ze het beeld als windwijzer op hun gildenhuis, en daar staat het nog altijd.’

Kun je een boek schrijven met iemand die al meer dan honderd jaar dood is?

2025-10-17T16:30:00.006+02:00

In 2024 startte ik met het eerste seizoen van de erg succesvolle true crime podcast serie De Duivelseilanden, die vlot over de 6000 beluisteringen per aflevering ging. Ze behoren tot de best beluisterde afleveringen van mijn podcast Ware Misdaad. Net voor we met het tweede seizoen van start gaan, stel ik je graag het boek voor dat ik schreef met Eugène Degrave... die net 101 jaar geleden overleed. Kun je een boek schrijven met iemand die al meer dan honderd jaar dood is? Ja dus.

De broers Eugène en Léonce Degrave uit Oostende worden op het eind van de 19de eeuw onterecht veroordeeld voor moord en piraterij op de Stille Zuidzee, en ze komen terecht in de strafkolonie van Frans-Guyana. Deze bestaat uit drie rotsachtige eilanden, waar op dat moment ook Dreyfus verblijft. De memoires van Eugène - Léonce stierf in het strafkamp - lezen tegelijk als een ongelooflijk avonturenverhaal en als een scherpe aanklacht tegen de Franse justitie en de gevangenissen van 'het meest beschaafde land van Europa'. Onwillekeurig denk je daarbij aan de mensonterende omstandigheden in onze gevangenissen, meer dan een eeuw later. Is er dan zo weinig veranderd? Ja dus.

Ik ga het boek nergens voorstellen, maar reken erop dat het via de luisteraars van Ware Misdaad ook lezers vindt. De Duivelseilanden (22,96€) is beschikbaar in iedere plaatselijke of online boekhandel, zo ook bij Standaard Boekhandel. Het ebook De Duivelseilanden (12,99€) is beschikbaar in de online boekhandel.

Wie het boek bestelt via de webshop van Bookmundo hieronder en tegelijk een mailtje stuurt naar info@inter-actief waarin de bestelling bevestigd wordt, kan rekenen op een presentje: een gratis luisterboek Het Beste uit Ware Misdaad 2022 en een ebook naar keuze uit mijn reeks historische thrillers die spelen in Mysterieus België. Het gaat om deze titels: Het Bloed van het Lam, Nostradamus in Orval, Het Illuminati Complot, De Paus van Satan, De Zaak Louis XVII, Het geslacht van de engel en Een magisch-realist in Mysterieus België.

Patrick Bernauw en Eugène Degrave

De Duivelseilanden

De broers Eugène en Léonce Degrave uit Oostende worden op het eind van de 19de eeuw onterecht veroordeeld voor moord en piraterij op de Stille Zuidzee, en komen terecht in de Franse strafkolonie van de Duivelseilanden.

€22,96 Paperback

Nu kopen

Voor alle verdere info over De Duivelseilanden,

met links naar de podcast serie en een eerder achtergrondartikel

bij de eerste aflevering van seizoen 1:

Dit is de webstek van De Duivelseilanden

En dit is het voorwoord van het boek:

Bij wie zich verdiept in het relaas van Eugène Degrave, rijzen vroeg of laat een aantal vragen… Hij en zijn broer kunnen best wel het slachtoffer geworden zijn van een gerechtelijke dwaling. Maar dan nog, waarom werden de beide broers zo hardnekkig vervolgd door de Franse autoriteiten, en waarom kregen ze – net zoals kapitein Dreyfus – een uitzonderingsbehandeling in het strafkamp? Waarom ook bleek het zo lastig om gratie verleend te krijgen van de Franse overheid?

Ik baseerde mij voor mijn bewerking op de Franstalige versie van Eugènes memoires, Le Bagne, die hij in zeven nachten zou hebben geschreven en waarin ik sommige passages heb geschrapt omdat ze te langdradig waren, al te pathetisch of geen nieuwe informatie bevatten. Voor de rest heb ik wel scènes gedramatiseerd, maar mij alleen vrijheden qua taal gepermitteerd, die ik zo vlot mogelijk en modern klinkend wilde krijgen, zonder het patine van de tijd helemaal te verliezen. Puur inhoudelijk heb ik weinig of geen wijzigingen aangebracht. Oké, ik liet Eugène Degrave gaandeweg de vulkanische Iles du Salut of Zaligheidseilanden omdopen tot Duivelseilanden, naar het kleinste maar bekendste van de drie: het Ile du Diable. Maar dat is het zo ongeveer. En nergens geeft Eugène Degrave ook maar een begin van een antwoord op die toch wel prangende vragen, terwijl je tegelijk het gevoel krijgt dat hij allerlei dieper liggende oorzaken suggereert. Werden Léonce en hijzelf het slachtoffer van een complot, gesmeed door de Franse overheid?

Jan Vandamme publiceerde in 1992 De Affaire Degrave-Rorique, moord en piraterij in de Stille Zuidzee, die de geruchtmakende kwestie van destijds in al haar facetten belicht. In zijn boek is ook een ‘hertaling’ van de Nederlandstalige versie van Le Bagne opgenomen, die korte tijd later verscheen: Het proces en de gevangenschap van de gebroeders Degrave (Rorique). Hij belicht uitgebreid de mythevorming rond de affaire, de rol die de media daarin hebben gespeeld, hoe de broers uitgegroeid zijn tot literaire helden in Les frères Kip van Jules Verne of het ongelooflijk succesvolle toneelstuk van Cesar van Cauwenberghe, De gebroeders Rorick-Degrave. Vandamme heeft het over de gebroeders Degrave als typische ‘fin-de-siècle personages’ en over de bredere betekenis van de affaire. Maar ook hier: geen spoor van een begin van een antwoord. En dat vinden we evenmin in Verbannen naar het Duivelseiland (1991), een hervertelling gelardeerd met persoonlijke bedenkingen, van de hand van Roger Slosse.

Des te vreemder wordt het omdat Jan Vandamme in zijn essay vrij veel aandacht besteedt aan de bemoeienissen van de toenmalige minister van Financiën, August Beernaert. Eugène Degrave vernoemt graag zijn verdedigers met naam en toenaam, en hij doet dat ook met hooggeplaatste figuren zoals de koning van Noorwegen en Zweden Oscar II, maar van Beernaert geen spoor. Nochtans is ‘de verwantschap tussen de gebroeders Degrave’ en Beernaert, volgens Vandamme, ‘het hardnekkigste gerucht’ dat destijds de ronde deed: ‘Al op 3 januari schrijft de Brusselse progressistische krant La Liberté dat Léonce het petekind is van de minister. De dag daarop bestempelt de eerbiedwaardige Journal de Bruxelles dat gerucht als een puur verzinsel. Wel bevestigt ze dat minister Beernaert, die van Oostende afkomstig is, de familie Degrave goed kent.’ Eugène vermeldt in zijn boek wel de heer Van der Cruyssen, ‘die vergat dat hij ambtenaar was’ en ‘zijn positie honderd keer op het spel zette om met verve in de voorhoede te strijden voor het leven van zijn oude vriend Léonce Degrave’. Deze Van der Cruyssen was onderbureauchef op het ministerie van Financiën, wat – zo schrijft Vandamme – ‘de pers meteen interpreteert als een vingerwijzing van August Beernaert’. Verder luidt het als volgt, wanneer de gebroeders Degrave ter dood veroordeeld zijn: ‘De Belgische regering, die in de persoon van August Beernaert een overtuigd verdediger van de gebroeders Degrave heeft, komt nu via haar ambassadeur in Parijs officieel tussenbeide.’

Vandamme vertelt dat Eugène en twee leden van het comité eind oktober 1899 een bezoek hebben gebracht aan Beernaert. ‘Eugène belooft hem dat hij het vertrouwen dat de staatsman in hem gesteld heeft nooit zal beschamen en dat hij alles in het werk zal stellen om volledig eerherstel voor hem en zijn broer te verkrijgen.’ Hij voegt de daad bij het woord en procedeert tegen een Parijs dagblad dat zijn naam en die van zijn broer, maar ook die van Beernaert door het slijk heeft gesleurd in tal van artikelen. Het blad zal inderdaad veroordeeld worden wegens laster.

Waarom laat Eugène Degrave de minister zo uitdrukkelijk buiten beeld in zijn memoires, die hij opdraagt aan de beroemde Parijse polemiste Séverine, een andere verdedigster van het eerste uur? Uit een artikel in het Nieuwsblad over een toneelstuk dat in 2013 in Oostende zijn première beleefde, blijkt dat Eugène ook over een ander illuster persoon de discretie heeft bewaard. ‘Papillon’ fladdert op in Oostende titelt het stuk: Hét sensatieverhaal van de 19^de eeuw op de planken. En een uitvergroot citaat uit een interview met de makers, stelt de kwestie aan de orde die ook mij zo intrigeerde en suggereert meteen een mogelijke verklaring: ‘Waarom waren de koning en de premier zo begaan met twee Oostendse avonturiers? Waren ze misschien koloniale verkenners?’

De makers van De gebroeders Degrave zijn de acteurs Kurt Defrancq en Jonas Van Thielen en regisseur Dirk Opstaele. August Beernaert was van 1884 tot 1894 premier van België. Hij wordt algemeen beschouwd als een van de grootste staatsmannen van België en werd ook benoemd tot minister van Staat. Hij heeft nog steeds een reputatie als mensenrechtenactivist en pacifist – in 1909 won hij de Nobelprijs voor de Vrede –, maar werd in 1876 ook lid van de pas opgerichte Association Internationale Africaine. De Onafhankelijke Congostaat – ook bekend als Congo Vrijstaat – was tussen 1885 en 1908 het persoonlijk wingewest van Leopold II en werd met de steun van premier Beernaert opgericht in 1885. Naderhand bleef Beernaert zich wel inzetten om de slavernij af te schaffen en kloeg hij de koninklijke uitbuiting van Congo aan, wat hem in onmin bracht met Leopold. Na 1894 werd Beernaert voorzitter van de Société Belge d’Etudes Coloniales en bekleedde hij verschillende bestuursmandaten in Congo-Vrijstaat.

Beernaert zou samen met de koning druk hebben uitgeoefend op de Franse regering om de gebroeders Degrave niet ter dood te veroordelen en hun gratie te verlenen. Defrancq oppert dat die politieke inmenging misschien het gevolg was van een opdracht die de broers gekregen hadden van Beernaert en/of de koning, die naarstig op zoek was naar kolonies. Kregen de Fransen in de gaten dat de Degraves eigenlijk koloniale verkenners waren geweest en reageerden ze daarop met het uitspreken van de doodstraf, en daarna met het speciale regime op de Duivelseilanden? Is dit ook de reden waarom Eugène Degrave het zwijgen bewaart over de tussenkomsten van de premier en de koning? Wellicht zullen we het definitieve antwoord nooit kennen.

De biografie van Eugène Degrave, na de publicatie van zijn memoires, leest als een verslag van twaalf stielen en dertien ongelukken. In 1902 trekt hij naar Tahiti om alsnog en finaal zijn onschuld te bewijzen, maar de expeditie strandt in de Verenigde Staten. Eugène gaat in een voorstad van Parijs wonen, samen met een rijke weduwe, en verkoopt kant. Na het verschijnen van zijn boek, wordt hij een graag geziene gast in de Parijse literaire salons. In 1903 krijgt hij een baan aangeboden in Monaco, waar hij trouwt met zijn voormalige hospita. Het jaar daarop vertrekken ze naar Venezuela, om een nieuw leven te beginnen. De kans is groot dat hij nooit met zijn voormalige hospita getrouwd is geweest, maar wel met haar jonge charmante dochter Jeanne, lezen we bij Vandamme. Dat zou dan in Trinidad gebeurd zijn, waar hij een baan had gekregen bij de havenpolitie. Eugène gaat dus weer varen, maar wanneer Jeanne ziek wordt, besluiten ze terug te keren naar Frankrijk.

Een ontdekkingsreiziger beweert in Colombia een smaragdmijn ontdekt te hebben. De man, Georges Sogler, neemt contact op met Eugène en samen vertrekken ze in 1908 naar Colombia. Het loopt verkeerd af, er lijkt sprake te zijn van een zwendel ten nadele van een voormalige vriend van Eugène – Claude Casimir Perier – en in 1912 worden hij en Sogler veroordeeld tot een flinke geldboete. Eugène houdt zijn onschuld staande, maar is wel geruïneerd. Nog in dat jaar wordt hij gearresteerd door de politie van Brussel omdat hij aan het hoofd zou staan van een bende die kerkschatten uit de kathedraal van Namen heeft geroofd. Na een goeie maand is hij weer op vrije voeten en wordt hem alleen verboden wapenbezit aangewreven.

Eugène zoekt met vrouw en kind opnieuw de anonimiteit op in de Verenigde Staten, meer bepaald in Seattle. In 1924 gaat hij nogmaals naar Colombia zijn geluk zoeken. Daar overlijdt hij op 28 juli in het ziekenhuis van een klein stadje te midden van de Colombiaanse jungle. Er hangt een waas van mysterie rond zijn dood. Eugène Degrave is amper 59 jaar geworden.

Hoe Louis Paul Boon voor mijn eerste echte literaire publicatie zorgde...

2025-06-22T15:22:00.000+02:00

Een magisch-realist in Mysterieus België
boekvoorstelling in Utopia, 21 juni

Gisteren, 21 juni 2025, Zomerzonnewende, ook in Utopia... Voor de eerste boekvoorstelling van Een magisch-realist in Mysterieus België, in Aalst, was er een kleine primeur die in mijn 'verhaal van een schrijversleven' iets uitgebreider aan bod komt. Louis Paul Boon schreef in 1979, enkele dagen voor zijn dood, een aanbevelingsbrief voor 'een jongen uit Erembodegem' en zijn gedichten 'die me persoonlijk zeer hebben aangesproken en waarvan ik geloof dat er veel goeds uit groeien zal'. Zo zorgde hij voor mijn allereerste publicatie in een literair tijdschrift, Dimensie...

Op een tweede primeur, met afmetingen anderhalve meter op een halve meter, is het zo te zien nog even wachten... Tot zondag 29 juni, misschien? Aan de Tafel van Elise (bij goed weer zitten we buiten!), deuren 19.00 uur, start lezing/boekvoorstelling 19.30 uur (Erembodegem-Dorp 39, Erembodegem). Er zijn nog enkele plaatsen vrij: schrijf snel in via patrick.bernauw@gmail.com en ik zet je op de gastenlijst.

Op 26 juni doe ik ook een kleine, korte - om precies te zijn: zó kleine, korte -

'flitsvoorstelling' in Opwijk. Hier vind je alle info + een uitgebreid interview. Dan zal het vooral hierover gaan:

Boeken zullen er ook zijn - zeer oude rariteiten en die ene gloednieuwe titel:

En daarna wordt het ook nog gezellig:

Tot dan?

Foto's Jean-Luc Leloup.

Over het Lam Gods, de Vlaamse Tempeliers en de Graal van Brugge...

2025-06-13T10:49:00.000+02:00

Gisteren was ik in Gent om een reeks lezingen te bespreken rond Een magisch-realist in Mysterieus België, het Boek der Synchroniciteiten. Ook interesse in een lezing met korting van Auteurslezingen.be? Geef me een seintje!

In de rand daarvan had ik een meeting met dr Sebastian Heine uit Bonn. Vandaag stuurde hij me deze foto, genomen op het Sint-Baafsplein. 'Het was een groot genoegen om je vandaag te ontmoeten, een man die een inspiratie voor me was als jongen.' Daarmee doelt Sebastian op een tv-documentaire die Roel Oostra in de vroege jaren 1990 maakte, en waarin mijn boek Mysteries van het Lam Gods destijds een centraal stond. 'Ik zal je boeken lezen en vragen stellen,' voegde Sebastian er nog aan toe. 'Wees gewaarschuwd!'

Ik had hem dan ook een dik pakket bezorgd waarin de thema's een rol spelen die ons allebei in hoge mate passioneren: de mysteries van het Lam Gods, de Graal (voor mij: die van Brugge) en de Tempeliers (voor mij: de Vlaamse). Het bloed van het lam, De paus van Satan, uiteraard ook een proefexemplaar van mijn nieuwe boek Een magisch-realist in Mysterieus België en zo nog een en ander.

Wil je er bij zijn op één van de boekvoorstellingen?

Stilaan raken ze volzet... Snel reserveren is dus de boodschap!

Volg de link voor alle info & reservaties.

Rusten de Rechters in een praalgraf op de Westerbegraafplaats?

2025-06-10T15:15:00.004+02:00

Sinds ik Mysteries van het Lam Gods publiceerde - in 1991 al - heb ik vele tientallen brieven en mails gekregen van lezers die mijn mening willen horen over een bepaalde piste die zij hebben onderzocht, of die zelfs samen met mij op onderzoek willen trekken. Eigenlijk ben ik al bijna een kwarteeuw niet meer actief bezig met onderzoek naar het verdwenen paneel van de Rechtvaardige Rechters - er zijn immers nog tal van andere spannende onderwerpen om over te schrijven, zoals mag blijken uit mijn nieuwe boek Een magisch-realist in Mysterieus België. Meestal vind ik de hypothesen ook iets te ver gezocht om geloofwaardig te zijn. En nog: 'Waarom zou je als dief bezig zijn met uiterst ingewikkelde codes om de bergplaats van een schilderij aan te duiden?'

Maar soms is er een piste bij die wel degelijk mijn aandacht trekt, zoals deze, van Wim Menheer, een collega trouwens. Ik deel ze hier dan ook graag met met jullie.

Na de vele vergeefse pogingen van vele speurders om het paneel van de Rechtvaardige Rechters op te sporen, wil ook ik mijn duit in het 'rechtvaardig' zakje doen. Mijn aandacht gaat volledig naar Arsène Goedertier. Op zijn doodsbed zei hij dat alleen hij wist waar het paneel lag. Waarom zou hij op zulk moment liegen? Hij was een fantast, hield van raadsels en spelletjes, dweepte met Arsène Lupin, de meester-oplichter die rijkdommen stal, ze opborg in geheime plaatsen en later verkocht om de opbrengst te verdelen onder de armen. Goedertier omkleedde de diefstal met raadselachtige brieven, tekens, schetsen en geheime spelletjes. Zou hij de gemeenschap hebben willen uitdagen met zijn raadsels om zo de speurtocht een 'Arsène-Lupintintje' te geven, een uitnodiging aan het publiek om de Rechters op te sporen?

Ziehier mijn stelling. De stelling van Arsène?

Op het paneel zien we de Rechters, verzameld op paarden. Achter hen een weg die naar een hoger gelegen burcht/kasteel leidt. Waar gaan zij naartoe? Naar het gerechtshof natuurlijk, naar hun meester. In Gent zou dat naar het oude gerechtshof zijn, naar de toenmalige stafhouder, Hyppolyte Metdepenningen. De man heeft een standbeeld voor het gebouw. Heeft Goedertier zich hierdoor laten inspireren? Tot daar het gissen. Maar wat heb ik verder ontdekt?

Het standbeeld werd in 1997 gerestaureerd. Daar moet dus niet gezocht worden. Maar na wat googlen zag ik de foto van het graf van Metdepenningen, gelegen op de Westerbegraafplaats. Een praalgraf. Er is een sokkel met een beeldhouwwerk van een muze die smekend opwaarts kijkt, naar de sarcofaag, het graf, erboven. Maar ik ontdekte meer. Onvoorstelbaar zelfs.

Op de sokkel staat de naam van Metdepenningen. En boven de G van de naam, verticaal in de sokkel gegrift, staan 3 letters: (D)U A. De D is niet duidelijk zichtbaar op de foto maar de U en de A wel. Dat zou ter plaatse nader moeten bekeken worden. DUA was de schuilnaam waarmee Goedertier zijn brieven ondertekende. Het blijft een raadsel wat het betekende. Verwees hij hier naar een 'dua' (tweemaal A van Arsène), of naar een smeekbede (DUA = Arabisch voor smeekbede)? Maar er is meer. Op zijn laatste brief stond bovenaan in het midden de hoofdletters G. Deze zelfde letter op de sokkel, waarboven DUA staat, was een symbool bij de Vrijmetselaarsgemeenschap: Grote Geometer. En Metdepenningen was destijds een vrijmetselaar. De Muze wijst bovendien met een tuil puntige palmen naar die G.

Ik keek ook naar de schetsen van Goedertier, die werden gevonden na zijn dood. Een van de schetsen heeft de duidelijke vorm van een praalgraf.

Tot daar mijn opsporing. Bracht Goedertier de Rechters naar hun meester, naar hun baas, de stafhouder? Het zou zeker de moeite lonen om deze piste toch nader te onderzoeken en eens te gaan kijken naar het praalgraf op de Westerbegraafplaats. Vergeten we ook niet dat Goedertier in een van zijn brieven schreef dat 'de Rechters zich bevinden op de plaats waar ze in feite thuishoren. En het is een plaats waar iedereen langs komt en waar de Rechters niet ongezien kunnen verwijderd worden.' Klopt allemaal.

Met dank voor de aandacht en… succes !

Wim Menheer

Naschrift (23 februari 2026)

En dan zijn er nog die drie raadselachtige woorden 'Nina', 'arte' en 'Jean' en het cijfer 152 uit de zogenaamde 'veertiende brief' van DUA.

Beginnen we bij Nina. Was zij de pleurante aan het graf ? Een naam van een bestaande vrouw? Nina is de koosnaam/verkorting van Catharina en wat vond ik, niet zonder een zenuwkramp? Catharina was de naam van de jong gestorven vrouw van Hyppolite! Kijkt de pleurante Nina omhoog... naar hem?

Het cijfer 152 is een engelengetal met o.a. de betekenis : 'U bent op het goede pad.' Te vinden op het net.

'Arte' en 'Jean' kunnen duiden op het kunstwerk van 'Nina' door Juliaan (Jean in het Gentse Franstalig landschap van toen?) Dillen.

Welterusten, mijnheer de president

2025-06-06T15:11:00.003+02:00

Stiftgedicht Patrick Bernauw

Je publiceert een gedicht over de schande van Gaza, Er zit een jongetje vast in mijn hoofd in Gaza en meteen is daar de reactie: 'Jammer dat het ook niet over Israël gaat.' Via het meisje in het rode jasje uit Spielbergs Schindler's List heb je wel degelijk een verwijzing gegeven naar de schande van de Holocaust, zoals het jongetje van - misschien elf - ook uitdrukkelijk voor alle onschuldige slachtoffers komt te staan, waar of wanneer dan ook. Uiteraard verdient ieder slachtoffer gemaakt door Hamas even goed een gedicht, alleen is het momenteel niet Israël dat dag en nacht gebombardeerd en nu ook uitgehongerd wordt.

Selectieve medemenselijkheid bestaat niet. Selectieve menselijkheid is gewoon selectieve blindheid.

Kwaad bloed, schaam u!

Nooit was een protestlied van net geen halve eeuw oud actueler dan Welterusten, mijnheer de president van Boudewijn De Groot en Lennaert Nijgh. Vervang Vietnam door Oekraïne of Gaza, of door vergeten oorlogen als die in Oost-Congo en Soedan... en ziedaar.

Vervang mijnheer de president desgewenst door mijnheer de premier, mijnheer de minister of - het hoeven niet altijd mijnheren te zijn - een sociale media mevrouw die je verwijt niet stil te blijven staan bij het leed in Israël.

Slaap zacht, mijnheer de president...

Slaap zacht, mijnheer de premier...

Slaap zacht, mijnheer de minister...

En u daar ook, mevrouw... Slaap zacht.

Het aller-aller-allerminste dat we kunnen doen - omdat onze premiers en ministers rechtstreeks betrokkenen zijn - is de dames en heren met de macht om iéts te doen onverdroten op te roepen dat ook daadwerkelijk te doen:

https://www.petities.com/open_brief_aan_de_belgische_regering_-_leg_de_lat_hoger_stop_de_blokkade_stop_de_genocide

En ze tot ze het doen, iedere avond bij het slapen gaan, snerend goedenacht te blijven wensen, zoals Boudewijn De Groot ons dat heeft voorgedaan...

Ik meen het echt, hé. Stuur ze een mailtje. Iedere avond weer. Kleine moeite.

Kwaad bloed, schaam u!

En u daar, mijnheer de al dan niet eerste minister... Slaap zacht!

Listen on Suno

Er zit een jongetje vast in mijn hoofd in Gaza

2025-06-05T16:57:00.005+02:00

Er zit een jongetje vast

in mijn hoofd

in Gaza, een meisje

had ook gekund of

haar papa, een dode

moeder van negen

dode kinderen, één

of twee of tien

van de meer dan

vijftigduizend doden

in Gaza, maar

het is dit jongetje

dat vast kwam te zitten

in mijn hoofd.

Hij draagt een rode T-shirt

zoals het meisje met het rode jasje

in Schindler’s List

en hij kijkt mij door de camera

in de ogen met zijn ogen

vol tranen, wringend

met zijn handen:

‘Kom terug, mama,

kom terug.’

En ik krijg hem niet meer uit mijn hoofd,

dit ene jongetje dat vast zit

in mijn hoofd, in Gaza

en dat ook een meisje had kunnen zijn

of een opeens kinderloze papa en

omdat ik meer dan vijftigduizend dode Palestijnen

elke avond weer op altijd weer dezelfde

andere televisiebeelden niet kan vatten

in mijn hoofd, zit dit ene jongetje

daar vast, in Gaza.

En ook omdat elders miljoenen sterven

met de groeten van een miljardair

of twee, en omdat het een jongetje is

van elf, in mijn hoofd, in Gaza,

zoals dat jongetje op zijn step,

dood in het park.

En hij kijkt mij aan,

door de camera,

het jongetje in het rode T-shirt

met zijn ogen vol tranen,

bij het lijk van zijn moeder,

in een witte doek gewikkeld,

rood doorbloed slachtoffer

zo-en-zoveel van de Immer Bloeddorstige

Jahweh en haar jongetje

wringt zijn handen in wanhoop

in Gaza.

En hij keek mij aan

en toen zat hij vast

in mijn hoofd

en hij

kijkt mij aan

als ik de ogen sluit, hij

kijkt mij aan als ik

ze open doe, hij kijkt

mij aan - ik krijg ze

niet meer toe, mijn ogen,

want hij kijkt

mij aan

mij

in mijn hoofd

in Gaza.

Youtube Short

Listen on Suno

Boeken in de reeks Mysterieus België

2025-05-22T14:23:00.010+02:00

Op 21 juni 2025 verschijnt mijn 'verhaal van een schrijversleven'
Een magisch-realist in Mysterieus België,
het Boek der Synchroniciteiten.
Hierin spelen onderstaande verhalen,
gesitueerd in Mysterieus België,
een belangrijke rol.

Over 'mijn' thema's uit Mysterieus België geef ik ook lezingen,
waarvoor korting kan aangevraagd worden via Auteurslezingen:
Alle info op deze link.

Lena Christiaenssens beweert meer te weten over de diefstal
van het paneel de Rechtvaardige Rechters, uit het Lam Gods.
De sleutel van het mysterie berust bij het geheim genootschap rond
het Heilig Bloed van Brugge, de enige echte Graal...
Verkrijgbaar als paperback of ebook.

Kon kroonprins Lodewijk XVII de Franse Revolutie ontvluchten
en leeft zijn nageslacht in Vlaanderen?
Ligt er een schat verborgen in de abdij van Orval?
En welke geheimen staan er eigenlijk te lezen
in de voorspellingen van Nostradamus?
Verkrijgbaar als paperback en ebook.

Werd koning Albert I in 1934 in Marche-les-Dames
het slachtoffer van een passioneel drama of een politiek complot?
En wat heeft een voorspelling van de zieneres van Onkerzele,
Leonie Van den Dijck, met dit alles te maken?
Verkrijgbaar als paperback en ebook.

De 19de eeuwse Nederlands-Franse auteur Joris-Karl Huysmans
infiltreerde in het satanistische milieu van Parijs en kwam er op het spoor
van de Paus van Satan: niemand minder dan de kapelaan
van de Basiliek van het Heilig Bloed in Brugge...
Verkrijgbaar als paperback en ebook.

Was Frans Rombaut, die in 1875 overleed in Wachtebeke,
inderdaad niemand minder dan Louis XVII?
Hebben zijn nakomelingen recht op een fabelachtig fortuin,
dat hun werd ontstolen door een samenzwering van valse en echte Bourbons,
het Vaticaan, de Rothschilds en Leopold II?
Verkrijgbaar als paperback en ebook.

In augustus 1914 stond het Britse leger bij het Belgische stadje Mons
op het punt geheel vernietigd te worden door de Duitsers,
die drie keer zo sterk waren. Tot een magisch schimmenleger
aan hun zijde verscheen… dat uit de pen gekropen kwam
van de magisch-realistische auteur Arthur Machen.
Verkrijgbaar als paperback en ebook.

"Enkele jaren geleden bracht ik bij wijze van paranormaal literair experiment

de nacht door in een leegstaande, vervallen art nouveau woning.

Ze was me aangewezen door een aantal urban explorers,

die beweerden dat het er spookte. Misschien had dat te maken

met de tot de verbeelding sprekende naam Malemort..."

Stiftgedichten, verkrijgbaar als paperback.

Een magisch-realist in Mysterieus België 12: Ontdek 't Lang Oor

2025-05-20T08:00:00.007+02:00

Synchroniciteiten treden bij mij bijna uitsluitend op in een literair creatieve context. Dat was bij het schrijven van dit boek niet anders. Op 20 juli 2024 heb ik het hoofdstuk over de mythopoëtische verbeelding van Carl Gustav Jung afgerond, en ik weet alleen dat ik het in het volgende hoofdstuk over de grote droom moet hebben die ik als kind al koesterde: schrijver worden. Een titel voor dat hoofdstuk heb ik nog niet, en evenmin heeft zich al een klaar en duidelijk beeld gevormd in mijn hoofd van wat ik precies wil vertellen. Dat zal de volgende dag wel blijken.

Maar dan post Mi, op dezelfde twintigste juli een blackout van een krantenbericht, getiteld Ontdek ’t Lang Oor. Het is zo één van haar kinderlijk aandoende surrealistische sprookjes, die ze ook omzet in een verhaal of een gedicht:

Ontdek ’t Lang Oor

Op de maan in een diepe put zit

de grote lavageest

uit de tijd dat de maan nog niet

helemaal gestold was,

met een lang oor en een lang lijf.

De Diamant schommelt al

zeker vijftig jaar boven

de gefantaseerde grot.

Zo was het meteen duidelijk voor mij met welke anekdote ik mijn volgende hoofdstuk moest openen… zoals je in Een magisch-realist in Mysterieus België zult ontdekken.

Een magisch-realist in Mysterieus België 11: Een tarotgids & Baba Jaga

2025-05-20T08:00:00.006+02:00

In de herfst van 2024 hebben Mi en ik, gedwongen door tijdsgebrek, het labo der synchroniciteiten gesloten. Meteen verdwijnen ook de sprekende betekenisvolle coïncidenties.

Tot woensdagavond 4 december, wanneer ik in mijn lessen creatief schrijven in Aalst met de tarot wil gaan werken. Hoe kun je met de symboliek van de kaarten de creativiteit ondersteunen, of personages en verhaalstructuren vorm geven? Omdat er nog een andere klas les heeft in mijn vast lokaal in Utopia – waar bibliotheek en academie onder één dak samenwonen – en ik wat tijd over heb, wil ik in een aan Louis Paul Boon voorbehouden leeshoek gaan zitten. Jammer genoeg blijkt die bezet. Ik draai mij om, met de bedoeling elders een plaats te vinden – en mijn blik valt op een boek dat centraal is uitgestald in het midden van een rek spirituele werken: De Complete Tarotgids van René Argonijt.

Aangenaam verrast door de synchroniciteit pak ik het boek vast… en vind op de achterflap verwoord wat niet meer of minder is dan mijn verklaring en definitie van synchroniciteit.

Ziet Elise Vos een interview zitten voor de podcast van het Mystiek Actie Front? In haar dichtbundel Bolster laat zij zich immers volop inspireren door al dan niet Oosteuropese sagen, mythen, legenden. Bijzonder boeiend vind ik hoe zij via de figuur van Baba Jaga haast vanzelfsprekende linken legt tussen toen en nu. Ik wil voor het interview o.a. muziek gebruiken die ik met de artificeel intelligente muziekstudio Suno heb gemaakt. Op zoek naar ‘iets’ rond Baba Jaga, stoot ik op een kinderspel dat wereldwijd gespeeld wordt, onder telkens andere namen. Alle spelers staan aan één kant van het speelveld achter een startlijn, op eentje na. Die staat aan de andere kant van het veld, draait zich met de rug naar de andere spelers en roept: ‘Annemarie koekoek!’ Tenminste, in Nederland dan. In Polen gaat het van: ‘Raz, dwa, trzy, Baba Jaga patrzy!’ (‘Eén, twee, drie, Baba Jaga kijkt!’)

Dat vind ik best wel leuk, en dus maak ik met Suno een kort muziekje, met dit ene lijntje tekst dat enkele keren herhaald wordt. Ik post het nummer op 10 december, om 17.42 uur.

Op vrijdag 13 december werp ik een blik op de padlet van mijn woensdagklas creatief schrijven in Aalst en tot mijn verbijstering zie ik dat Katrien Dierick er op diezelfde tiende december het gedicht 1,2,3 piano! gepost heeft... Zo staat het kinderspelletje namelijk bekend in Vlaanderen.

Een magisch-realist in Mysterieus België 10: Meester, hofnar, kermisgast

2025-05-20T08:00:00.005+02:00

Eind juli 2024 zitten mijn vrouw en ik met onze vrienden An Staels en Marc Borms op restaurant te discussiëren over synchroniciteit. An reageert vanuit haar wetenschappelijke achtergrond nogal sceptisch. Begin september stuur ik naar enkele van mijn ex-cursisten creatief schrijven een oproep om mij ervaringen met synchroniciteit te bezorgen. An antwoordt vrijwel meteen in een mail ('Creëren we die niet zelf?') en besluit ironisch met de uitroep: 'Beslis over mijn lot, gij, Meester!'

Inmiddels hebben Mi en ik het trekken van een tarot dagkaart tot een onderdeel gemaakt van ons ‘labo der synchroniciteiten’. Tien minuten nadat ik de mail van An zag binnenkomen, trek ik mijn tarotkaart van de dag. Het is Pentakels 3. Op de website Tarot Stap voor Stap van Nelly Van der Werff, die ik vaak gebruik om de kaarten te analyseren, draagt deze kaart als titel en thema: Werken aan Meesterschap. Ik stuur An meteen mijn synchronistische reactie.

Synchroniciteiten treden wel vaker op in clusters. Mi trekt een tarot dagkaart: de Nar. En zonder dat ik de kaart al gezien heb, maak ik die dag deze blackout. Enkele dagen later, op 2 september, is het mijn eerste avondles creatief schrijven aan het Conservatorium van Mechelen, schooljaar 2024-2025, mijn laatste. Ik geef de ‘nar’ van de tarot en de hofnar van de blackout als voorbeeld van een betekenisvolle coïncidentie, waarop één van mijn leerlingen een kreet slaakt. Zij volgde die namiddag een andere cursus, ‘intuïtief schrijven’, waarin de opdracht luidde: ‘Begin een gedicht met “Ach”…’