donkisotantepte.blogspot.com.tr

İlk Sigara

2015-01-23T03:19:00.000-08:00

İlk Sigara

(Veysel Kaygusuz)

sabah kalktım, çıkacağım evden. kapı açılmıyor. içerde kaldım. uğraştım şak şak. açıldı. bu sefer de kapanmıyor. çağırdım ahmet'i. ayakkabısını kapıda çıkardı, girdi içeri. "girsene ayağınla." dedim. girmedi. rahatlatayım diye ekledim: "tabi dün temizledin yengeyle evi, kıyamadın girmeye." ağzındaki yarım sigarayı silkeledi koridora. sonra güldü.

bir iki denedi, sertçe kilitledi; açtı. anahtar çıkmıyor bu sefer de. *ikti anasını kapının. "hocam bozulmuş bu!" dedi, kimsenin hastalığını anlamadığı bir hastaya teşhis koyan doktor orgazmı yüzünde.

küllük istedi. prestij'ini söndürdü. "ben anahtarcı çağırayım, kapı açık kalsın; nasıl olsa apartmandayım. bir şey olmaz hocam." dedi. "kitap mı çalacaklar amk, ne var evde?" dedim. yine güldü. gülme ahmet asabım bozuk, sabahları lanetin tekiyimdir, diyemedim. verdim anahtarı. "yaptır işte, ne gerekiyorsa." asansör kattaydı. indik birlikte. dünkü temizlik parasını cebine sıkıştırdım, görmez tarafından. içi içini yedi ibnenin, kaç lira verdim göremedi diye.

çıktım hava güzel. aç açına sigara içmem. yak bir tane dedi tepemdeki güneş. yaktım arabanın çakmağıyla. telefonum çaldı. baktım apartmanahmet. "efendim ahmet?" dedim. efendim diye açarım telefonu. arayan bilir. "abi göbeğin değişmesi gerekiyormuş. murat abi öyle söyledi. "hızlı konuşuyor. kontörü gidiyor çakalın." kapat ben arıyorum se"ni demeden kapattı. umarmış. hiç şaşırtmıyor insanoğlu beni.

"abi şimdi normalde yüz liraymış ama bize yetmişe yapacak, gelsin mi çilingir?" "adisinden takmasın bu ahmet?" "olur mu abi, hep çalıştığımız adam." hep çalıştığınız da beş ayda ne oldu kapıya amk. adiymiş işte!" "elektronik gibi düşün hocam." abiydim, hocam oldum." beş yıl da gider beş ay da. şans yani hocam." hocam ikiledi. "tamam ahmet gelsin yapsın." "parasını napacaz abi?" hocada para yok abide var. "ahmet bir içirmedin ilk sigarayı. gelsin don kişot'tan alsın." "anlamadım hocam kimden alsın?"

cinnet yok diyor sevdicek psikolog. nasıl yok ya nasıl yok!

"kapat ahmet, dönüyorum."

Göç Saati

2015-01-23T03:07:00.000-08:00

GÖÇ SAATİ

(Veysel Kaygusuz)

Necla

Ablam üniversiteyi bitirip öğretmen olunca halamların bir tanışı görücü geliyor ablama. Oğlan da öğretmen olunca işler çok kolay oluyor. Hem ablamın uzak kentteki öğretmenliği anneme yakınlaşacak. Her şey ne de kolay oluyor. Yeni bir ev düzeni, yavaş yavaş ödenecek taksitler… Hem babam da destek çıkacak biricik kızına. Bir şeyin bu kadar kolay gelişmesi o şeyin ne kadar da zor süreceğinin habercisi değil midir?

İlk yılları bitmeden ablamın ablalıktan terfisi, anneliğe adımı. Büyüyen karnı, büyüyen sorunları hepsi aynı döneme denk geliyor nedense. Bazı günler bizde yatmaya başlıyor ablam. Babamdan gizli ağlanıyor mutfak köşelerinde. Benim üniversiteyi kazanmam bir trajediyi geciktiriyor. Ama sadece geciktiriyor. Üniversiteye gidiyorum ne mutluluk! Valizimde bu evi taşımayacağım.

Benim kocam Necla’nın kocası gibi olmayacak.

Cemil

Yakışıklı abim. Liseyi bile zor bitirmiş. O günleri pek hatırlamıyorum. Babam çok döverdi abimi onu net hatırlıyorum ama. Günübirlik girilen işler, dikiş tutmayan bir hayat.
Bir akşam abim, Gebze’de yüksek maaşlı bir iş bulduğunu, arkadaşının da aynı fabrikada çalıştığını heyecanla anlatıyor. Annem biricik oğlunu oralara gönderemeyeceğini biraz da babama sitem edercesine söylüyor. Abimin iştahı annemin sitemine yenik düşüyor. Anne oğul ilişkisi tarihsel gelişimini bir kere daha yerine getiriyor.

Valiz hazırlanıyor, ardından su dökülüyor. Birkaç ay annemin hesabına para yatıyor. “İyi ki gitmiş Cemil’im!” diyor annem, “Burada ne yapıyordu ki babasından kaçtıydı zati.”
Dökülen su çabuk getiriyor abimi. İş arkadaşının düğününde gelin arabasını kullanıyor abim. Gelin, damat ve abim ölüyor.

Arabanın ön koltuğundaki bira şişesi kırıkları içime batıyor.

Gülizar

Evimizin neşesi. Gıptayla izliyorum evdeki hallerini. Onun rahatlığını hiçbir zaman kuşanamamış olmak anlamlandıramadığım bir saygı beslememi sağlıyor Gülizar’a. Babamın yanağını sıkar, anneme küfreder, kadınlarla günlerde onlar gibi kadınlaşır…
Bir akşam yurttayken onun telefonuyla fırlıyorum yataktan. “Abla evleniyorum.” Sesindeki mutluluk içimi rahatlatıyor. Vizeler arası tatile getiriyoruz nişanını. Sonra da düğün. Arayı fazla uzatmıyoruz bu sefer. Necla’daki yanlışa düşmüyoruz. Eniştemi ben de seviyorum. Necla’nın kocasına pek benzemiyor. Çok sonra anlıyorum ki aslında kimse kimseye o kadar da benzemiyor.

Polismiş. Annem uzak bir kente gelin gidecek kızına bu sefer üzülmüyor nedense. Gülizar’ın mutluluğu, annemin rahatsız eden rahatlığı, babamın suskunluğu arasında Kütahya’ya gelin gidiyor Gülizar. Çinigar’da iniyor otobüsten. Eniştem bavulları almaya giderken ardından bakıyor Gülizar. “Orda âşık oldum abla” demişti bir seferinde. “Yüzüme öyle bir ayaz vuruyordu ki felç oldum sandımdı.” diye de eklemişti.

Üç ay sonra eve dönüyor Gülizar. Beni de çağırıyorlar. “Bir daha gitmem.” diyor. Nedenini hiç söylemiyor. İşin garibi eniştem de arayıp üstelemiyor. Alıp dışarı çıkarıyorum Gülizar’ı, bir parka gidip oturuyoruz. Karşılıklı birer sigara yakıyoruz. Çayını karıştırırken Gülizar’ın yüzüne bakıyorum belli etmeden. Bir insan bu kadar kısa bir sürede bu kadar hızlı nasıl yaşlanır anlamıyorum. Siyah beyaz Türk filmlerini ancak Gülizar’ın yüzüne bakınca anlıyorum. Bir gecede beyazlaşan saçlara güldüğüme, Selim’le o filmlerin dalgasını geçtiğime utanıyorum.

“Ne oldu Gülizar?” diyorum, sevecen bir abla tonu var sesimde. “Abla boş ver.” diyor “anlatılmaz şeyler bunlar. Çinigar’da âşık olduğum adam değil de yüzüme vuran ayaz ve felçlik kaldı Kütahya’dan bana.” “Dövüyor muydu seni?” “Hayır abla hayır.” Cümlesini bitirmeden öyle bir ağlamaya başlıyor ki…

Gülizar’ı ağlarken ilk görüyorum.

Mahir

En küçüğümdü. Cemil abimin tıpkısı. O kadar benziyordu ki abimin acısı hep taze kaldı evde. Uzun yaz tatillerinde bütün zamanımı onunla geçirirdim. Her şeyi rahatlıkla konuşabildiğini söylerdi benimle. İlk sigarasını benimle içmiş. Bizimkiler uyuduktan sonra kimi geceler sabaha kadar otururduk. Arada da demlenirdik. “Ben okumayacağım abla, hep bu evde olacağım. Anneme ve sana bakacağım.” “Hele bir bitir de ortaokulu bakarız.” diye geçiştirirdim. Çok güzel bir yüzü vardı. “Kız gibi lan!” dermiş arkadaşları. Huzur bulurdum yüzünde.

Bir Selim’in bir de Mahir’in yüzü…

İsmail

Babamızdı. Asırlık çınarımızdı. İçten çürüdüğünü göremedim.

Elmas

Annem. Hiç eskisi gibi olamadı. Delirdi. Hele babamı kaybedince…

Hayat Bilgisi Dersi

2015-01-23T02:56:00.000-08:00

Hayat Bilgisi Dersi

(Veysel Kaygusuz)

bu bebe, arada ziyaretime geliyor ve hiç susmuyor. gerekli, gereksiz hep konuşuyor. ablasıyla bir şey konuşmaya kalksak araya giriyor. o konuyla ilgili sözcüğünün yettiğince fikir beyan ediyor. bugün eşanlamlı sözcükleri öğrenmiş. beni sınav yaptı. bilmeme şaşırdı. çocuklar her şeye şaşıyor. büyükler şaşırma yetisini yitirmiştir. sonra yedi tane eksisi varmış. beşini, öğretmeninin leptopundan gogula girip ligtv'yi açıp akıllı tahtaya yansıttığı için; ikisini de silgisinin parçasını ararken almış. yani, diyorum seyyar satıcı gibi ortalıkta dolaşıyordun. he, diyor.

en sevdiği ders hayat bilgisiymiş. niye, diyorum. eee, çok kolay çünkü, diyor. hayat yani baba diye de ekliyor. ben o dersten kaldım lan, diyorum. nasıl yaa diyor dudağını büzüştürerek. bir şey yok, diyorum. anlamıyor. iyi ki anlamıyor.

bugün iyice cozuttu. en son boy aynasının önüne geçip göbeğini açıp, sıkıp bişiler yaptı. gel bak baklavaya, dedi. harbi lan, ne zaman oldu bu, diye sordum. epeydir var, dedi bilgiç bok.

2.sınıfı Adana'da okuyacakmış. kuzenin okuyamıyormuş ama. eğitimi kötü olmasın oraların, diyorum. laf ebesi çakal: iyi işte hep birinci olurum, diyor.

öpüp susuyorum.

1978 Yazılı Tişört

2015-01-23T02:44:00.000-08:00

1978 Yazılı Tişört

(Veysel Kaygusuz)

önce kumralmış saçlarım. gülme! fotoğraflarım var. annem: "avusturya'nın şampuanından mı güneşsizliğinden mi bilmiyorum da kıvır kıvırdı, kumraldı saçların oğlum." demişti o fotoğrafları sorduğumda.

üzerimde 1978 yazılı beyaz bir tişört var. ablam da yanımda, o zamanlar tosunumsu ablam. onda da aynı tişörtten var. sonra annem dayanamamış oralara. "dil bilmem, komşu ağırlayamam. kapıdan dışarı çıkamam. baban ağır işçi. sabahın beşinde gidiyor işe. gece geliyor işten. böyle büyük marketler var. oraya götürüyor bazen baban. sen gavur kadınların kucağında reyon reyon gezdiriliyorsun. gözün kocaman. sana nazar boncuğu takmaktan, dua okumaktan helak oluyorum." almış, gelmiş bizi.

ben döner dönmez sarılık olmuşum. öleceğim sanmışlar. peygamber sünnetli ve adaklı bir isimle doğduğumdan Allah beni korumuş. hâlâ da koruyormuş. annem öyle diyor. şıhları var, onlar da koruyor. ama altı yaşımda yaramazlık yaptığım bir gün kaynar suyu sol koluma döktüğümde korumamış. en acılı, ağrılı yılımdı. motosikletiyle pansumana eve gelen Ali amcanın komiklikleri, ninemin masalları olmasa yatmaktan sırtım uluyacaktı. o yıllardan sol koluma yara kaldı, kocaman. çocukluğum o utançla geçti. saçmalık işte.

neyse sonra büyüdük. insan çabuk büyüyor. şakaklarıma aklar düşmeye başlayınca riçırt giyır'a benzeyen yakışıklı babam, -ki o zaman rahmetli değildi- hah şimdi bana benzemeye başladın lan, dedi. eee, saç bu. şakaklarla kalmıyor. sarıveriyor kafanı gri, ak şeysiler.

insan yaralarını sarınca ya da unutunca kendiyle sohbet edebiliyor. denize girebiliyor yüzme bilememesine sebep sol koluyla. ne bileyim bir kadını sarabiliyor. saçtı, tüydü, kıldı deyip geçmemek lazım. benim ahvalim buncaz şimdilik.

annemin beni koruduğuna inanan Allah hepinize rahatlık versin. iyi uykular.

Siyasal / Toplumsal İkiyüzlülük

2014-08-18T07:16:00.000-07:00

Suriyeliler Mevzusu:

Siyasal/Toplumsal İkiyüzlülük

Suriye’deki iç savaşa “Mazlum halkların yanındayız.”düsturu ile gayri resmi biçimde dâhil olan; ancak işin doğrusu bir taraftan Neo-Osmanlıcılık, diğer taraftan Ortadoğu’ya dair dar mezhepçi bir bakışla emperyal rüyalar gören AKP iktidarının evdeki hesabı çarşıya uymadı yine.

Üç ayda Esad rejiminin devrileceğini var saydıkları bu “kirli” savaşa dair “eski” Türkiye’den kalma “derin” devlet diye yutturulan yapıların AKP döneminde de (Yeni Türkiye) oldukça “sığ” kaldığını bir kez daha görmüş olduk. Türkiye dış politikasının “sığlığı” son dönemdeki IŞİD tarzı yapılanmaların Moğolları andıran barbarlığı ve kör şiddeti ile iyice ayyuka çıkmış durumda.

“Komşu”daki yangına körükle gitmenin doğal sonucu olarak sınır kentleri başta olmak üzere, savaşın getirdiği ölümden, yıkımdan kurtulmak için Suriyeli halklar kendilerince “güvenli” addettikleri Türkiye’ye göç edip mülteci hayatı yaşamaya başladılar.

AKP iktidarı da Suriyeli halkların Türkiye’ye göçüne “Kaz gelecek yerden, tavuk esirgenmez.” anlayışı ile yaklaşıp - her türlü dış yardım talebini de reddederek - savaş sonrası oluşacak ganimetten tek başına nemalanma hesabıyla sınır illerine kamplar yaptırarak Suriyeli göçmenlere asgari düzeyde yaşam alanları oluşturdu.

Tabii ki kamplarda kalmayı tercih etmeyen büyük bir kalabalık da kentlerde kendilerine “yeni bir hayat” kurma umuduyla yollara düştü. Denetimsiz, kontrolsüz ve kaçak yollarla kent merkezlerine yerleşen Suriyeli kalabalıkların, sosyal ve ekonomik hayata dâhil olmaya başladığı ilk günlerde bunu büyük bir ranta dönüştürme hevesindeki fabrika patronlarından tutun da mahalledeki berbere, kasaba, dürümcüye kadar büyük-küçük ölçekli gelir sahibi kesimler “mağdurlara/mazlumlara yardım”söylemini de kendilerine örtü edinerek yeni bir kazanç kapısı elde etmenin şehvetiyle avuçlarını ovuşturdular. Hatta Gaziantep’in kadın belediye başkanı o günleri “Suriyeliler şehrimize ilaç gibi geldi.” diyerek özetlemişti.

Suriye’deki iç savaşın üzerinden üç yıl geçti ve gelinen noktada kent merkezlerinde sosyo-ekonomik patlamalar başladı.

Dört yüz bini aşkın Suriyeli mültecinin akınına uğrayan Gaziantep’in nüfusunun iki milyona yaklaşması, kira artışlarının %300’leri bulması, Suriyeli kızlara/kadınlara dair utanç verici bir pazarın oluşması, kent yerlisi emekçi sınıfların Suriyelilerin ucuz iş gücü olarak görülüp çalıştırılmasından dolayı iş ve gelir kaybına uğraması gibi temel problemlerin yanı sıra, Suriyeli göçmenlerin işledikleri kimi “kabahatler” de gerekçe gösterilerek kitlesel saldırılar, linç girişimleri meydana geldi.

Siyasal iktidar ikiyüzlülükle “şahane mazlumlar” edebiyatı yaparken, toplumsal yapı da “mağdurlara/mazlumlara yardım” teranesi ile var olan durumdan her anlamda azami rant gözeterek toplumsal ikiyüzlülüğün “güzel” bir örneğini sergiledi.

Tabii ki kent ahalisi içinde gerçek manada insani duyarlılık gösterip Suriyeli mültecilere olanakları dâhilinde yardım edenleri yok saymak, linçten kaçan Suriyeli bir aileyi “Bir daha Sivas, Maraş, Çorum olmasın.” duyarlılığıyla evinde saklayan Hüseyin Enver’i görmezden gelmek de olmaz.

Sonuç olarak, AKP iktidarının “sorumsuz” savaş politikalarının mağduru, sadece Suriyeliler değil; AKP'ye % 60 oy veren Gaziantep de savaş mağduru...

Olaylar esnasındaki bir duvar yazısı

Gaziantep’teki “Suriyeliler” problemi, mevcut siyasal iktidarın savaş politikalarının dış politika arenasındaki iflasından sonra, ülke içinde de sosyo-ekonomik düzlemde iflas ettiğinin açık göstergesi. O nedenle eleştirilecek, tepki gösterilecekse bu savaş politikaları eleştirilmeli.

Alman felsefeci Theodor W. Adorno’nun başyapıtı sayılan “Minima Moralia”dan bir alıntı ile bitirelim: "Şahane mazlumların yüceltilmesi, sonuçta, onları mazlumlaştıran şahane sistemin yüceltilmesinden başka bir şey değildir."

CB seçimlerine dair

2014-08-09T03:12:00.000-07:00

CB seçimlerine dair

Bölüm 1)

Bugün olup bitenlere baktığımızda 2002 seçimlerinden bu yana günümüz Türkiye toplumu olarak iki cendere arasına sıkıştırıldığımız iddia edilebilir:

Birisi, neo-İslamcılar diye de adlandırabileceğimiz Anadolu’nun muhafazakâr ve dindar geleneklerini taşıyan, modernist çizgiler de barındıran; aynı zamanda Müslüman orta ve yoksul sınıfları bir araya getiren ve çoğunlukla AKP etrafında kümelenen anlayış.

Bu çevreler, CB seçimlerinde, malum, Recep Tayip Erdoğan’ın adaylığı etrafında toplanıyor. Bir dönem bürokratik Türk-İslamcı statükoya ve Kemalist-askeri vesayete karşı mücadele ettiğini, “ileri” demokrasi mücadelesi verdiklerini söyleyerek bugüne kadar kendilerini iktidarda tutmayı başaran bu çevreler, bugün gelinen noktada bizatihi anti-demokratik uygulamaları ve nefret söylemi ile toplumsal kamplaşmayı derinleştirici bir tutum içerisine girerek karşı oldukları, mücadele ettikleri statükonun ve vesayetin kendisine dönüştüler.

Bu nedenle, CB seçimleri dolayısıyla gündemleştirmeye çalıştıkları “Yeni Türkiye” söylemi; paketi janjanlı, renkli, albenili; ancak içeriği itibariyle “eski” Türkiye’ye ait, son kullanma tarihi çoktan geçmiş teorik ve pratik “alışkanlıklarla” dolu.

Diğeri ise, kendilerini Mustafa Kemal’in laik ve cumhuriyetçi mirasının bekçileri olarak gören, geleneksel şehirli CHP-MHP ve askeri yapıyı temsil eden TSK etrafında var olmaya çalışan “endişeli” modernist anlayış.

Bu çevreler de CB seçimlerinde Ekmelettin İhsanoğlu’nu Çankaya’da görmek istiyor. “Eski” Türkiye’nin devamından yana olan, Türk-İslamcı bürokrasi ile Kemalist vesayetçi ordunun bir nevi “eş-başkanlığında”, “Enverci” bir refleksle “kaybedilen kalelerin yeniden fethedilmesi” hayalini kuruyorlar ve CB seçimleri dolayısıyla bu hayal uğruna, bir dönem kanlı bıçaklı oldukları (Ergenekon ve Balyoz davaları) Gülen Cemaati’yle de yan yana geldiklerini bir kenara not edelim.

Daha önceki yazılarımızda da vurgulamaya çalışmıştık, topluma sundukları gelecek/reva gördükleri muamele bakımından bu iki yapının birbirlerinden farklı olmaları şöyle dursun; bu yapılar geçmişten günümüze birbirini besleyen, temiz olmaktan uzak, siyaset kültürlerini birbirine aktaran bir pratiğin içinde oldular. Yakın dönem Türkiye tarihi objektif olarak okunduğunda (özellikle 1950 sonrası) ne söylemek istediğimiz daha iyi anlaşılabilir sanırım.

Üç dört yıl önce, Sabah grubunu yöneten Dinç Bilgin’in çeşitli medya kuruluşlarına verdiği röportajlardaki “günah çıkarma” seanslarını izlemiştik. Hatırlayalım: “Hayatım boyunca İzmir ve İstanbul dışına çıkmayışıma rağmen, hayatımda Kürt ya da Alevi neredeyse hiçbir insan tanımamışken, onlar hakkında ordu içindeki bazı unsurların baskısı ile yanlı/taraflı birçok manşet attım, çok günaha girdim. O dönemde siyasetçilerden çok, generallerden çekinirdik ve çok uyarı alırdık.”

Evet, yukarıdaki alıntıda yer alan “ordu, general” sözcüklerinin yerine “AKP- Recep Tayyip Erdoğan” kelimelerini koyarak tekrar okuduğumuzda “eski” Türkiye ile “yeni” Türkiye arasında “ÖZ”e dair bir şey değişmediğini, AKP’nin “sivil Kemalizm” den başka bir şey olmadığını görüp anlayabiliriz.

Bugün karşı kutuplarda yer alan bu iki yapının 12 Eylül öncesi ortak düşman ilan ettikleri devrimciler, sosyalistler, komünistler, Aleviler, Kürtler ve diğerlerine karşı nasıl ittifak yaptıklarını da unutmamak gerekiyor.

Bölüm 2)

Bugün Türkiye’nin ihtiyacı olan politik duruş, bu iki yapının siyaset yapma biçimini de reddeden, toplumsal dinamiklere dayanan, teknolojinin insanlığı getirdiği aşamadan da faydalanarak doğrudan/radikal demokrasi yöntemlerini kullanıp yeni bir siyasetin, toplumcu bir siyasetin ağlarını örmektir.

Peki, Türkiye toplumu buna hazır mı?..

CB seçimleri vesilesiyle Türkiye toplumunu yukarıda özetlemeye çalıştığımız geleneksel anlayışlara mahkûm etmeyen, alternatif bir siyaset, gelecek anlayışıyla “Yeni Yaşam” çağrısı yapan Selahattin Demirtaş çizgisi, “güzel bir ihtimal” olarak umut olmanın işaretlerini barındırıyor.

“Radikal demokrasi, barış, herkes için adalet, inanç özgürlüğü, ekolojik toplum, örgütlenme” gibi diğer iki adayın aklının ucundan dahi geçmeyen ilkeleri ile kadına, çocuğa, gençliğe, sistemin ezdiği erkeğe, LGBTİ bireylerine dair söylemleriyle tünelin sonunda ışık görmemizi sağlayan, politik duruşuyla “ortak vatan”da özgür ve onurlu yurttaşlar olarak bir arada yaşayabileceğimize inancımızı tazeleyen bir CB adayı olarak Selahattin Demirtaş önemli bir toplumsal-siyasal aktör olarak yer alıyor.

CB seçimleri gösterdi ki seçim, bir makama kimin sahip olup o koltuğa kimin oturacağından ibaret değil; geleceğin, yarının nasıl olmasını istediğimize dair bir tercih.

Sunay Akın’ın dediği gibi: “Tarih dediğin, aslında yarının ta kendisi…”

Ah, Şu Suriyeliler Olmayaydı!..

2014-07-21T02:02:00.000-07:00

Ah, Şu Suriyeliler Olmayaydı!..

Başpınar’da bir fabrikada asgari ücretin yarısından daha az bir ücretle çalışan ve tabii ki “Allah’tan sigortalı” olan Suriyeli işçiler buhar kazanının patlamasıyla hayatını kaybeder ya, hemen kentin “ileri gelenlerince” el çabukluğuyla üstü örtülür.

Koskoca belediye, kentin ana caddelerinden birinde düzenleme, iyileştirme çalışması yapar, taşeron firma günlüğü 10-15 TL’den Suriyeli çalıştırır ya, kesin haberimiz yoktur bundan.

Her gün kebap yediğimiz lokantada/dürümcüde, karın tokluğuna ve dükkanda yatıp kalkmanın karşılığında çalışan daha bıyıkları terlememiş Suriyeli çocuklar/gençler “kaderlerinin çilesini” doldurur ya, bu da onların kaderiymiş deyip kebabımızı yemeye devam edelim, afiyet olsun!..

Savaştan kaçıp canını, çoluğunu çocuğunu zor kurtarmış Suriyelilere 200-300 TL etmeyecek derme çatma gecekondu bozması evlerimizi; hatta araba garajlarımızı, 500 TL etmeyecek 40 yıllık döküntü apartman dairelerimizi 1000 TL’ye “kakalarız” ya, geceleri yastığa başımızı koyup o hak edil(me)miş, “lanetli” paranın hayaliyle uyuruz.

Dedelerimizin, babalarımızın, amcalarımızın “türlü ihtiyaçlarını” görsün diye savaş mağduru Suriyeli ailelerin yaşını doldurmamış kızlarını/kadınlarını 3000 - 5000 TL karşılığında satın alıp imam nikâhı kıyıp her haltı yeriz ya, sonra da bizden ahlaklısı/imanlısı olmaz.

İnönü Caddesi üzerindeki Kilis garajının üst tarafında her gün sabahın köründe dikilip inşaat başta olmak üzere, aklımıza ne gelirse, her türlü işi 10 - 20 TL karşılığında yapmaya hazır, her yaştan Suriyeli işçiyi “sen gel, sen de gel, sen gelme ayı” tavrıyla seçeriz ya, patronluğumuzun bir tarafı kabarır.

Uzatmayalım, kentin her türlü iş/emek isteyen alanında ucuz iş gücü olarak çalıştırmaktan hiçbir rahatsızlık duymadığımız, paralı olanlarını ise keyifle “söğüşlediğimiz” Suriyelilere dair son günlerde “Artık bunları istemiyoruz!” babında serzenişler, yerini fiili saldırılara bırakmaya başladı.

Yabancısı değiliz bunların. Çünkü, “marka şehir” ve “barış şehri” olarak yutturulmaya çalışılan kentimizde bir dönemin “aklıselim” tespitlerinden biri şuydu: “Doğu’dan geldiler (Kürtler kastedilerek), şehrimizi mahvettiler.” Bu “sihirli” tespit, her türlü kötülüğü açıklamakta kullanılıyordu. Sanayileşme sürecinin ve ülkedeki çatışmalı dönemin yarattığı doğal sonuçların sorumlusu olarak Kürtler ilan ediliyordu, bugün de Suriyeliler kentteki her türlü kötülüğün müsebbibi olarak algılanıyor, işin kolayı bu çünkü.

Suriye’deki iç savaşın bu boyuta gelmesinde şairin dediği gibi “Kabahatin çoğu senin, canım kardeşim!” durumu varken, mevcut iktidarın dış politikası iflas etmişken “bizim elimizden gelen tek şey”, kentteki Suriyelileri günah keçisi ilan etmek.

Kent, Suriyelileri ötekileştirip şehirden “aforoz” etmenin “sinerjisini” alttan alta oluştururken, bu sorunu çözmesi gereken “şehrin ileri gelenleri” ne yapıyordu, peki? Onlar, daha çok, kapalı kapılar ardında “emlakçılık” oynuyorlardı.

Son bir şey daha: Sabah akşam Müslüman Suriyeliler için "Buradan gitsinler." diyen kentliler, dün ellerinde Filistin bayraklarıyla Gazze için yürüyordu.

Not: Bu yazı yayına hazırlandığı sırada Gaziantep Demokrasi Meydanı'nda "Suriyelileri İstemiyoruz" mitingi yapılıyordu. Sonrasında polis müdahalesi ile 20 kişi gözaltına alındı.

Mitinge dair dikkat çeken önemli noktalardan biri de mitinge katılan yaklaşık 500 kişilik grubun çoğunluğunun 18 yaşın altında olmasıydı.

Haberin detayı için: http://gaziantep27.net/asayis-2-gozalti-478652.html

Konunun basında işleniş biçimine dair birkaç örnek

İki şey söylemek gerek: Birincisi, "memur" ifadesinden sonra "virgül" kullanılmalı.
İkincisi, memurların ev bulamaması Suriyelilere ev sahiplerinin iki, üç katı ücrete ev kiralamaları.
Hazır kiracısını çıkarıp Suriyelilere yüksek ücretten ev veren onlarca örnek var.

Yine iki şey söylenmeli: Birincisi, "Suriye'li" kesme işareti kullanılmaz.
İkincisi, esnafı tedirgin eden şey, Suriyeli mülteciler değil; onların buralarda iş yerleri açıp
kendilerinden çok daha uygun fiyata mal satacak olması.

İki şey söylemeye devam: Birincisi "Suriyeli plakalı" olmaz, anlatım bozukluğudur;
"Suriye plakalı" olur.
İkincisi, haberin sunuluş biçimi "Suriyeli plakalı bir araç... çarptı ve..."
Soru şu: Haber, bir aracın dört kişilik aileye çarpması mı;
yoksa çarpan aracın Suriye plakalı olması mı?

Yorumsuz!..

Geleceğimiz nokta burası mı olacak?..

Allah belasını versin sistemin(izin)!..

2014-05-21T01:43:00.000-07:00

Allah belasını versin sistemin(izin)!..

"Sindirme politikaları "korku"nun

bulaşıcı özelliğinden medet umar,

direnenlerin unutmaması gerekense,

"CESARET"in de bulaşıcı olduğudur!" Murathan Mungan'dan

Dini bir afyon olarak kullananlara karşı #huzurisyanda

Kürt Hareketi’nin Dönüşümü, Sınırları ve HDP

2014-04-07T13:51:00.000-07:00

Kürt Hareketi’nin Dönüşümü,
Sınırları ve HDP

DÖNÜŞÜM ZORUNLULUĞU VE İRADESİ

İki kutuplu dünya şartlarında objektif ve taktiksel olarak Sovyet bloğunda yer alarak ortaya çıkan PKK, soğuk savaşın resmi söylemde bittiği 1990’lara kadar bu ideolojik-politik hattın yarattığı siyasi atmosfer içinde gelişti. 1970’leri ideolojik tartışma ve hazırlık grubu olarak Türkiye solu ile iç içe Ankara’da geçiren hareket, darbe koşullarında Nato üyesi ve 12 Eylül faşizmi altındaki Türkiye’ye karşı SSCB müttefiki Suriye’de -bu ülkedeki Kürtlerin rejime muhalefet etmemesi gibi zımni bir anlaşma ile- üslendi ve devrimci halk savaşını denge durumuna getirip mevcut uluslararası konjonktürden faydalanarak bağımsız-sosyalist Kürdistan’ı kurmaya dayalı bir strateji benimsedi. Bu planlamanın ilk aşaması 12 Eylül rejiminin ağır baskıları ve buna karşı Diyarbakır Cezaevi direnişlerinin de etkisiyle örgütün bile hazırlıksız yakalanacağı kadar hızlı bir şekilde gerçekleşti. Üstelik, örgütün ‘Kürdistan dört devlet arasında parçalanmış bir sömürgedir ve Kürt halkı kendi içinde de feodal-işbirkçi ağalar eliyle sömürülmektedir’ diye özetlenebilecek teorisinin kitlelerle buluşup maddi güce dönüştüğü 1990’ların başında sosyalist blok dağılmıştı. Bu sadece bölgesel güç dengelerinin değişmesi anlamına gelmiyordu. Aynı zamanda ideolojik olarak da hareketin dayandığı kökenlerin sarsılmasını ifade ediyordu. Dolaysıyla hareketin kuruluş felsefesinde yer alan, onu başarıya götüreceği düşünülen ideolojik ve konjonktürel güç dengesi dağılmıştı. İşte Kürt hareketinde dönüşüm denilen ve 1990’larda başlayıp bugüne kadar süren tartışmaların kökeni esas itibariyle dünyada gerçekleşen bu köklü alt-üst oluşlara dayanmakta. Oluşan yeni dünya düzenine örgütün verdiği ilk tepki bağımsız Kürdistan fikrinden federasyon söylemine geçerek Türkiye sınırlarını değiştirmemeyi esas alan reforma dayalı çözüm ve barış arayışları oldu. Bu reformist çözüm arayışları sürerken diğer yandan da devrimci imkanlar zorlanıyordu. SSCB’nin yıkılmasıyla bozulan dış dengeyi TDH (Türkiye Devrimci Hareketi) ile geliştirilecek ittifakla doldurma çabalarına ağırlık verildi. Gerek örgütün doğuşunda gerekse FKBDC (Faşizme Karşı Birleşik Direniş Cephesi) deneyiminde nüveleri olan bir girişimdi bu. Savaşta oluşan dengeyi örgütün ideolojik hedeflerine uygun olarak bozabileceği köklü hamle ancak bu olabilirdi. Bunun için var olan Türkiyeli sol örgütlerle ittifak arayışları lojistik destek noktasına kadar vardırılırken buradan sonuç alınamadığı noktada doğrudan kendi içerisindeki Türkiyelilerden bir örgüt teşkil edip (Devrimci Halk Partisi) savaşı Karadeniz’e ve Toroslara yayarak oluşan denge durumu bozulmaya çalışıldı. Ne var ki Türkiye solu ve toplumu 12 Eylül ile birlikte örgütsel olarak büyük darbeler almış, üstüne SSCB’nin dağılmasıyla oluşan liberal rüzgarlarla epeyce savrulmuş durumdaydı. Bunların yanı sıra solun ayakta kalan kesimlerinin önemli bir kesimi de Avrupa’ya giderek mültecileşme durumuna düşmüştü. Sayılan nedenlerin de etkisiyle TDH’den aradığı dengeleri değiştirecek desteği bulamayan örgüt reformist çözüm arayışlarını çeşitli hükümetlerle yaptığı girişimlerle yoğunlaştırdı. Bu ilk çözüm ve dönüşüm çabaları ta ki Öcalan’ın Suriye’den çıkarılıp Nato’nun Ortadoğu planları ve KDP-KYB ile Abd arasındaki 1998 Washingtoon anlaşması çerçevesinde Mossad-CIA eliyle Türkiye’ye teslim edilmesine kadar sürdü. Tüm bu süreç dönemin Abd dışişleri bakanı Madeleine Albright tarafından gün be gün izlenip yönderilmişti. Tek kutuplu dünyada soğuk savaş dönemin ürünü olan sosyalist yönelimli ulusal kurtuluşçu bir örgütün lideri bu yeni dünyada kendine yer bulamamıştı. Rusya’da Duma Öcalan’a iltica hakkı tanımışken içinde bulunduğu krizin etkisiyle IMF kredisi karşılığında üst meclis bu ilticayı onaylamamıştı. Bunun üzerine sol blokun iktidarda olduğu İtalya’ya yöneldi. Başbakan Komünist Parti başkanı Massimo D’Alema olmasına rağmen gladionun bu merkezi ülkesi de Nato baskısına dayanamadı. Bir ara Kaddafi’nin Libya’sına gitmek gündeme gelse de son olarak Mandela’nın Güney Afrika’sına götürülme vaadiyle yola çıkan Öcalan, İsrail’in Afrika’daki müttefiki konumundaki Kenya’ya götürüldü ve orada daha sonra kahraman, yurtsever ve anti-emperyalist olduğu söylenecek olan Türk subaylarına Mossad-CIA tarafından teslim edildi. Örgüt, bir anlamda soğuk savaşın bittiğini, tek kutuplu dünyada mevcut ideolojik ve politik konumlanışı itibariyle kendilerine yer olmadığını, lideri nezdinde belki de zorunlu olarak test ederek ve ağır bir bedelle anlamış oldu. Böylelikle örgütteki 1. büyük dönüşüm dönemi ağır bir darbeyle sonuçlanmış oldu. Amaç belki de örgütün liderini ele geçirerek örgütü dağıtmak, kalan unsurlarını da ikna edilebilir bir noktaya çekip, örgütten Abd’nin Ortadoğu politikaları için diğer Kürt örgütleri olan KDP ve KYB örneklerinde olduğu gibi faydalanmaktı. Öyle ki buna yönelik çabalar daha sonra 2003’te Irak’ta ve 2013’te Suriye’de test edildi ama her iki durumda da KDP ve KYB örneğinde olduğu gibi sonuç alınamadı. 2003’te örgüt içerisinde liberal bir kanat benzer bir ilişkiye yanaşmak istese de örgütün sol kanadı tarafından ciddi bir yarılma olmadan tasfiye edildi. 2013’te ise ABD’nin Suriye’ye müdahalesi gündeme geldiğinde örgütün Suriye seksiyonu PYD buna açıkça karşı çıktı ve iç savaşın başından beri izlediği 3. yol politikasını korudu.

Öcalan’ın yargılanma süreciyle beraber harekette günümüze kadar uzanan 2. büyük dönüşüm dönemi başlamış oldu. Nato sistemi Türkiye ile birlikte harekete deyim yerindeyse şah çekmişti. Hareket ya o dönemde hemen herkesin öngördüğü gibi Peru’daki Aydınlık Yol’un lideri Guzman’ın yakalanmasından sonraki sürece benzer şekilde (bugün bile konunun deneyimli uzmanları olarak kabul edilen Cengiz Çandar ve Hasan Cemal dahi bunu ileri sürmüştü) mat olacaktı ya da olağandışı hamlerle oyunda kalmaya devam edecekti. İmralı’da o günden bugüne kadar kitap haline de getirilen bir çok savunma gerçekleştiren Öcalan, bunların ilkinde ‘Ortak Vatanda Demokratik Cumhuriyet’ tezini geliştirmişti. Oldukça liberal ve asgari talepler içeren bu politik proje bir yandan lideri nezdinde hareketin tasfiyesini önlerken diğer yandan da harekete esaslı politik ve ideolojik dönüşümler için zaman kazandırdı. Bu ilk tezler İmralı’da geliştirilen daha sonraki savunmalarda Braudel ve Wallerstein gibi tarihçilerle Negri, Bookchin, Habermas gibi neo-Marksist ve Anarşist tandanslı teorisyenlerin etkisiyle demokratik özerklik, demokratik ulus, konfedarlizm, komünalizm, ekolojik endüstri gibi kavramlarla sosyalizan bir içeriğe büründürülerek demokratik modernite tezine ulaşıldı.

Tüm bu arayışlara ihtiyaç duyulmasının temelinde SSCB’nin dağılmasının yarattığı konjonktürel sonuçlar kadar sosyalist ve ulusal kurtuluş deneyimlerini yaşayan tüm ülkelerden çıkarılan dersler de yatıyordu. Liderinin geliştirdiği ve hareketin ana hatlarıyla benimsediği bu yeni tezlere göre tek kutuplu dünyada silahlı kapitalizm sisteminden kopuşun neredeyse imkansız olması tespiti yanında tek ülkede kopuşu gerçekleştirip siyasal devrimle iktidarı almanın da sömürü ve baskı sistemini yeniden üretmesinin reel sosyalizm deneyiminden anlaşılmış olduğu tespiti yatıyordu. Aslında içine girilen dönem mikro milliyetçilikler ve onun uzantısı olarak kurulucak devletçikler için (Kosova, Doğu Timor, Güney Sudan gibi) uygun bir ortam sunsa da hareketin ideolojik karakteri buna cevaz vermiyordu. Bu karaktere bağlı kalarak mevcut dünya konjonktüründeki elverişsizlikle yaşanan deneyimlerden yapılan çıkarımlar birleştirilğinde kendini ilk etapta demokratik görevlerle sınırlayan politik mücadele temel görev olarak belirleniyordu. Siyasal model olarak özyönetime dayalı özerklik, ekonomik model olarak komünalizm, bölgesel strateji olarak ise bu yapıların arasında kuracağı konfedaralizm hedefleri hareketin yeni ideolojik hattının temelini oluşturdu.

Bu teorik çerçeve hareketin Kürt sorununu çözümü için de tezlerinin temelini oluşturdu. Milliyetçi tezlerden hareketle değil ulaşılan sosyalizm anlayışı ile Kürt meselesinin nasıl çözülceğine dair yol çizilmiş oluyordu. Ulusal sorunun çözümü için mevcut sınırları değiştirmeden Kürtlerin yaşadığı ulus-devletlerde yaşanacak demokratikleşme merkezi bir yere konuyordu. Bu ilk etapta kırılamayarak açmaza dönüşen savaştaki denge durumundan çıkılmasını sağlayacak taktiksel bir hamle olarak düşünülürken zamanla zaten bağımsız bir ulus devletin doğası gereği kapitalizmi yeniden üretip küresel kapitalizme eklemleneceği tezinden hareketle arzulanan bir hedef olmayacağı gibi stratejik bir noktaya oturmuştu. Ulus-devletlerin esnetilmesiyle ulaşılması hedeflenen demokratik özerklik ise; özerklik yönüyle Ortadoğu’daki tüm Kürtleri ve diğer baskı altındaki kimlikleri özgürleştirecek, demokratik niteliğiyle ise de katılımcılığa ve özyönetime dayanarak kaynakların toplum için kullanılmasını sağlayacak politik ve ahlaki bir toplumun önünü açacaktı. Hareketin köklerinin dayandığı Türkiye’ye bakıldığında gelinen aşamada Cumhuriyet ile beraber başlayıp 12 Eylül ile zirvesine ulaşan Kürtlerin varlık-yokluk mücadelesi artık Kürtlerin varlığının devlet tarafından da kabulüyle başarıyla sonuçlanmıştı. Artık Kürtlük tek başına bir mücadelenin gereği olamazdı. Ancak yanına kadın, çevre, emek gibi evrensel meseleleri de alarak daha kapsayıcı bir ideolojik mücadelenin içinde kendi varlığıyla yer alan bir kimlik olduğu takdirde toplumsal bir kurtuluşa yönelmesi mümkün olabilirdi. Bunun için de kendisini bölgesel olarak seslenen bir özneye dönüştürmesi gerekmekteydi. Kürtlerin bölgedeki devletler içine yayılmış hali de hem bunu gerektiriyor hem de olası bir politik hedef haline getiriyordu. Ortadoğu’ya seslenecek aydınlanmacı ilkelere bağlı, evrenselci, seküler ve toplumcu bir politik çatı hedeflenmeliydi. Bu hedefler hareketin doğuş aşamasında da nüve olarak yer alan tezlerdi. Örgütün ilk kadrolarından Kemal Pir, 1981’deki mahkeme savunmalarında tüm Ortadoğu halklarının birliğini hedeflediklerini açıkça söylemişti. Kürtlük varlık-yokluk savaşını kazandıktan sonra ancak bu çatının içindeki toplumsal yapılardan biri olarak yer alırsa özgür ve eşit olabilirdi. Diğer türlüsü efendi-köle diyalektiğini yeniden üreten tarihin bir tekrarı olacaktı. Bağımsızlıkla kurulacak yeni bir ulus-devlet hem kapitalist modernite güçlerine yarayacak kanlı bir çatışmayı getirecek hem de başarılı olsa dahi ulus-devletin tarihsel ontolojisi gereği Kürtleri de özgürleştirmeyecekti. Karşı olunması gereken sadece egemen ulus-devletler değil, ezilenin de kurduktan sonra baskı aracına dönüştüreceği ulus-devletti. Bundan kaçınmak için birey esasına dayalı, etnik ve dinsel vurgulardan kaçınan anayasal vatandaşlığı hedefleyen demokratik ulus hedeflenmeliydi. Özerklik işte tam bu çerçeveye oturtularak yeni tezlerin kritik bir kavramı haline geldi. Devrim için konjonktürün uygun olmadığı ve komünist ideanın zayıfladığı dünya şartlarında anti-emperyalist ve sosyalist mücadele için en uygun model özyönetime dayalı birimler olabilirdi. Böylece devletleşip yozlaşacak bir ulusal kurtuluşçu sosyalist deneyimden daha uzak durulup demokratikleşen toplumla devrimsel olmaktan çok evrimsel bir yolu esas alan toplumsal kurtuluşçu bir çizgiye bağlanılıyordu. Bu tez evrimsel gelişimi esas almakla birlikte devrimsel tercihi de tamamen dışlamayarak gerek konjonktürel gerekse siyasal tıkanma anlarında devreye girecek bir seçenek olarak ele alıyordu. Suriye örneğinde görüldüğü üzere, Rusya’nın da kendini toparlayıp bu kez kapitalist bir karşı blok olarak sahneye çıkmasının da etkisiyle, ortaya çıkan büyük güçler arası çelişkilerden Rojava’da devrimsel bir atılımla faydalanıldı. Bu durum hareket için egemen güçler arası bir kriz durumunda devrimci seçeneğin de masada olduğunu göstermiş oldu.

Siyasal ayağı bu şekilde modellenen demokratik modernitenin ekonomik ayağı ise mevcut tezlerin en ayağı havada olan kısmını oluşturuyordu. Köy komünlerine dayalı çiftlik kooperatifleri ile şehirli emekçilere ve işsizlere dayalı kentsel üretim birlikleriyle azami karı sınırlamış, ama pazarı da yok saymayan ve ekolojik ilkeleri esas alan bir üretim-tüketim modeli öngörülüyordu. Özerk yönetimlerin ve özgürlükçü belediyelerin sosyal politikalarıyla desteklenecek komünlerin zamanla temel ekonomik birim olacağı öngörülüyordu. Kullanım değerinin esas alınacağı varsayılırken değişim değerine (para) ve finaslaşmaya karşı ise azami karı ve tekelleşmeyi sınırlayarak mücadele edileceği düşünülüyordu. Komünlerin tedricen hakim ekonomik model haline gelmesinin ise anti-kapitalist bir yolu açacağı aksiyom olarak kabul ediliyordu. Komünalizm ilkelerinin bölge gerçeklerine uyarlanması olarak görülebilecek bu tezler Marksist tarihsel materyalist zorunlu gelişme çizgisinden açık bir biçimde ayrılıyordu. Ortadoğu genelinde endüstriyel kapitalizmin kapsamlı olarak gelişmemesini bir dezavantaj olarak değil, toplumu meta ilişkilerinden doğayı ise sermayenin yıkımından koruyan tarihsel bir avantaj olarak ele alınıyordu. Bu şekilde genel hatları çizilen ekonomik birimlerin ilk aşamada örnek uygulamalarla geliştirilmesi hedefleniyordu.

Bu tezler çerçevesinde Kürt hareketi asıl büyük dönüşüm sürecinin teorik aşamasını belli bir çerçeveye oturtmuş oldu. Hareket, eklektik görünen bir çok yönüne rağmen ideolojilerin bittiği, komünizmin yenilgisinin ilan edildiği bir çağda kendi kimliğini mitleştirerek narsistleşmekten ve kimliğine saplanıp kalmış bir harekete dönüşmekten kendisini koruması için politik bir perspektife kavuştu. Özellikle kurumsallaşma yönünde atılan adımlarla, sahip olduğu belediyelerle, kadınların katılımının geldiği düzeyle belirlenen program doğrultusunda azımsanmayacak mesafeler alındı. Rojava’da bu tezler kendini sınayabileceği politik bir alan da buldu ve ilan edilen toplumsal sözleşmeyle öngörülen siyasal model uygulamaya konulurken oluşturulan komünlerle de ekonomik model hayata geçirilmeye çalışılıyor.

DÖNÜŞÜMÜN SINIRLARI

Teorik olarak tarihsel derslerle bir yandan kendini sınırlayan ve dönüştüren diğer yandan yeni politik öznelere seslenmek isteyen hareketin pratik olarak önünde çok ciddi sınırlar bulunmakta. Tarihsel olarak kimliğin yok sayılmasına karşı geliştirilen Leninist UKKTH (Ulusların Kendi Kaderini Tayin Hakkı), Maocu halk savaşı ve Fanoncu diriliş tezleriyle başlayan hareketin 30 yıllık savaş sürecinde bir yandan Kürt toplumunda politik bir bilinç ve mücadele düzeyi oluşurken öte yandan da ulusal kimlik altında bir içe kapanma da oluşmuş durumda. Ulusal Kurtuluş Hareketi olarak yola çıkan örgütün yukarıda ana hatlarını çizmeye çalıştığım nedenlerle artık kendini bununla sınırlamak istemeyen bir politik iradesi var. Diğer yandan Kürt toplumunun işsiz-işçi-köylü geniş kesimlerinde kirli savaş yöntemlerinin yarattığı bağlı olunan ana devletlere karşı bir duygusal kopuş emareleri hissedilirken, orta ve üst sınıflarda ise şehirleşmenin ve Irak’taki Kürdistan Bölgesel Yönetimi’nin yarattığı etkiyle de milliyetçileşen bir eğilim gelişmekte. Her şeyden önce bu durum hareket için cemaatleşmeden çıkarak bireyi esas alan, anayasal vatandaşlığa dayalı demokratik ulus tezinin önünde temel içsel engellerden biri. Alt sınıflardaki duygusal kopuşla orta-üst sınıfların liberalizmiyle milliyetçiliğinin buluşması orta vadede harekette ciddi kırılmalara yol açabilecek önemli bir potansiyeli de barındırıyor. Ancak alt sınıflara hitap eden ve teorik olarak da öngörülen politikaların hayata geçirilmesiyle orta vadede bu milliyetçi kırılmanın önüne geçilebilir. Bu yapıldığında bile olabilecek bir kopuş ise hareket için kendi politik yönünü çizme açısından olumlu dahi sayılabilir. Hareketin salt ulusal kurtuluşçu bir çizgide olduğu dönemde bile ona sosyalizan bir nitelik veren ve bugünkü yönelimiyle de örtüşen çizgisinin açığa çıkmasını, güçlenmesini destekleyebilir. Aynı zamanda Kürt siyasası içinde bir çoğulculaşmayı da getirebilir. Ancak her durumda örgütün, öngördüğü bölgesel bir harekete dönüşebilmesi için öncelikle Kürt toplumunda devletin baskısı ve buna karşı mücadeleyle oluşan içe kapanık cemaatleşme eğilimli yapılanmayı aşmak gibi ciddi bir engeli var. İşte bu noktada Kürt muhalefetini milliyetçi eğilimlerden korumak icin Kürt siyaseti kadar Ortadoğu’nun demokratik tüm muhalif yapilarina da önemli görevler düşmekte.

Öte yandan Kürtlerin mücadele ettiği devletlerin etkisi altındaki toplumlarla arasında ciddi bir hasımlık oluşmuş durumda. Kürt toplumu bahsi geçen dönüşümleri sağlasa bile açılım sağlamayı umduğu toplumun diğer kesimleriyle mesafesini kapatması ülke genelinde oluşacak bir demokratikleşme ve zihinsel kırılma ile mümkün. Oslo ve İmralı görüşmeleri var olan algıda bir esnemeye yol açıp hareketi Türkiye siyasetinin merkezine çekse de bunun toplumsal merkezde de karşılığını bulabilmesi çok daha uzun erimli ve köklü çalışmalar sonucunda ancak aşılabilecek bir engel. Bu yönüyle 90’lardaki denge durumunu bozmak için Türkiye Devrimi’ni çağıran Kürt hareketi şimdi de kendi sınırlarını aşma ve demokratikleşme için kendi dışındaki toplum kesimlerine açılmak zorunda. Ama bu kez iki ayrı toplum olarak devrimsel bir dönüşüm için değil, öncelikle barışı sağlayacak asgari demokratikleşme ve farklılıklarıyla yeni bir toplumsal mutabakata dayalı ortak bir toplum tasavvuru yaratmak için.

VE HDP

Bütün bu dönüşüm süreçlerinin sonucunda bir yandan Kürt hareketinin tikel kimliğinden öngördüğü ideolojik yönelimine bağlı kalarak çıkması ve ulusal kurtuluştan toplumsal kurtuluşa yönelen evrenselci politik hedeflerine yürümesi için, diğer yandan Türkiye toplumunun ortak ihtiyacı olan 30 yıllık silahlı çatışmaların bitirilerek barışın sağlanması ve ortak bir demokratik mücadele cephesi ihtiyacına cevap olacak politik bir platformunun yaratılması için HDK (Halkların Demokratik Kongresi) çalışmaları başlamıştı. Burada yürütülen tartışmalarda bunun sadece bir ortak platform olarak değil hem salt kimliğe dayalı bir hareket olmaktan çıkmak isteyen Kürt hareketi için hem de tıkanma yaşayan Türkiye demokratik muhalefetine bir çıkış yolu olarak alternatif kitle partisi olabilecek potansiyeli taşıdığı düşünülerek HDP (Halkların Demokratik Partisi) kuruldu. Dayandığı sınıflar, ideolojisi ve amaçları itibariyle sol bir içerik taşıyan Kürt hareketinin, biçim olarak da buna uygun hale gelip bölge halklarıyla bir çatı altında birleşmesinin Türkiye ayağı olarak gelişen HDP, kendisini oluşturan yapıların oldukça farklı özelliklerine rağmen katılımcılığa açık, özyönetime dayalı, toplumun demokratik dönüşümüne öncelik veren, baskı altındaki kimliklerin özgürleşmesini öngören, emeğin sömürüsüne ve ekolojik tahribata karşı duran ilkelerde uzlaşarak mevcut sisteme karşı bir hegemonya kuracak demokratik halk iktidarı hedefinde birleşen bir parti olarak ortaya çıktı. Gelinen aşamada tüm demokratik muhalefetinin ortak çatı altında birleşmesinin ifadesi olarak belirdi. Bu anlamda HDP’nin, çokça söylendiği gibi Kürt hareketi için taktiksel bir açılımdan ziyade kendi ideolojik hedeflerine bağlılık ve 30 yıllık bir mücadele deneyiminden sonra tekrar ortaklaşma gibi stratejik bir anlam taşıdığı görülüyor. Zira kendi mahallesinden taktiksel olarak bakıldığında haklı gözüken ‘ne gerek var bu zayıf sol yapılarla ittifaka’ minvalindeki eleştirilere rağmen ısrarla bu yönelime devam etmesinin arkasında ideolojik bir temel yatmakta. Eğer illa ki bir taktik yaklaşımdan söz edilecekse bu daha çok HDP’yi oluşturan BDP dışındaki yapılar için söz konusu olabilir. Her bir örgütün kendi başına hareket ederek sağlayamadığı gücü bu ortaklıkla sağlayacağına dair politik akıl ittifaka bazı yapılar için bu birlikteliğin temel nedenlerinden biri olabilir. Bu tür taktik yaklaşımlar olsa bile bunun da politik olarak meşru olduğu gayet açık. Aynı şekilde HDP dışında kalan sol yapıların da farklı hesaplar içine girerek (ulusalcı kitlelere seslenme, Kürtlerle yan yana durmanın güvenlik maliyeti gibi) bu kararı almış oldukları düşünülebilir. Ancak taktik ya da stratejik olsun, bu bir araya gelişin başarısı kendini oluşturan yapıların mevcut örgütsel gündemlerini sürdürseler dahi bunları aşan ortak bir politik kimlik, söylem, kadro ve kitle hareketini yaratabilmesine bağlı. Aksi takdirde daha önceki deneyimler gibi başarısız bir örnek olarak tarihteki yerini alma tehlikesi ile karşı karşıya kalma ihtimali var. Salt demagojiye, popülizme dayalı söylemlere sahip olan, naif ve iyi niyetli bir sol girişimin ötesine geçmek için bu örgütsel çalışma mekanizmasını bir şekilde kurabilmesi gerekiyor. Bunu başardığı oranda HDP ortak bir çatı olarak yükselme potansiyelini taşıyor. Bu potansiyel açığa çıktığında aynı zamanda demokratik mücadele dışında devrimsel stratejileri olan yapılar için de alan açılmış olacaktır. Bunları yapamadığı takdirde ise Türkiye solunun ÖDP deneyiminde yaşadığına benzer kısa süreli bir heyecan ve sonrasında herkesin kendi mahallesine döneceği bir dağılma da söz konusu olabilir. Fakat önceki deneyimlerin başarısızlığı HDP’nin de baştan buna mahkum olduğu anlamına gelmemeli. En azından nelerin yapılmaması gerektiği konusunda Türkiye demokratik muhalefetinin birikmiş epey bir deneyimi bulunmakta. HDP’nin başarısı devrimci ya da komünist bir partiye özgü kadro hareketi gibi örgütlenmek yerine öncelikle Türkiye’nin temel barış, yoksulluk ve demokratikleşme sorunlarına çözüm getirecek kapsayıcılığı gösterip gösteremeyeceğine bağlı. Bu kapsayıcılığı gösterebildiği takdirde, kendinden önceki benzer pratikleri tekrar etmekten kurtulabilir ve tıkanan Türkiye siyasal sistemini de açacak bir alternatif haline gelme iddiasını sürdürebilir.

Bu oluşumu tetikleyen gelişmelerden biri de 2013 Newroz’unda başlayan barış süreciydi. Bu süreçten mevcut tüm siyasal yapıların bir şekilde etkilenmesi kaçınılmazdı. Bunun ilk yansıması BDP ve çeşitli sol partiler arasında gelişen ittifakta görüldü. Barış yolunda ilerlemeler sağlanması durumunda bu birlikteliğin daha kalıcı hale geleceği öngörülebilir. Eğer bugünlerde emareleri belirdiği gibi barış sürecinin aksaması durumunda ise HDP’nin toplumsal zemini de bundan epey zarar görebilir. Demokratik zeminin kaydığı, barışını sağlayamamış bir Türkiye’de demokratik siyaset imkanı da ortadan kalkacaktır. Örneğin son günlerde HDP seçim çalışmalarına yapılan saldırılar açık ki sadece adı geçen parti için değil; tüm demokratik, sosyalist muhalefet için bir tehdit oluşturmakta. Asgari propaganda, örgütlenme faaliyetlerinin yapılamadığı bir ortamda solun gelişmesinin iyice zorlaşacağını söylemeye dahi gerek yok.

Öte yandan HDP dışında kalıp kendi bağımsız çizgisini yürüterek ve Gezi Hareketi’nin verdiği umutla siyasi bir gelişme sağlama stratejisi izleyen yapıların da cephe çalışmaları bulunmakta. Bunlardan TKP öncülüğünde gelişen Sol Cephe’de – ki bu oluşuma İP öncülüğünde gelişen Ulusal Cephe’nin geçmişteki Yurtsever Cephe çalışmasından hareketle ana çelişki diye tanımladığı bağımsız Türkiye/emperyalist ABD hattından ayrı düştükleri için ağır eleştirileri var- daha çok TKP’nin kendi mahallesinde kaldığı gözlemlenmekte. Yine ortaya çıkışı bir ittifaka dayansa da artık en azından ittifak olarak dağılmış gözüken ÖDP’nin Halkevleri ile yürüttüğü cephe benzeri çalışmalar var. Bu çalışmaların her biri Türkiye toplumuna sol alternatifi yaratma iddiasında olsa da tıpkı BDP gibi ciddi bir Türkiyeleşme sorunuyla muzdaripler. Gezi’deki kitleleri ne bu yapıların ne de HDP bileşenlerinin kapsayamadığı oldukça açık. Yıllardır sürdürülen örgütsel çalışmalara rağmen toplumla kurulan bağın oldukça sınırlı kaldığı biliniyor. Dilden düşmeyen devrim hedefine rağmen Gezi’de açığa çıkan potansiyeli kapsayıp politik bir hedefe yöneltmeye hiç bir örgütün ne gücünün ne de hazırlığının olduğu bir kere daha kendini gösterdi. Bu nedenlerle CHP tabanını da dışlamayarak bir çok örgüt cephe çalışmasına yöneldi. Eğer ki bu çalışmalar geçmişten farklı olarak başarıya ulaşırsa ortaya çıkacak tabloda yine Kürt hareketi demokratik bir ittifak ihtimali olarak belirecek. Yani HDP’nin şimdiden geliştirmeye çalıştığı ortak muhalefet arayışı bu hareketler için olası bir büyüme durumunda yine gündeme gelecek. Ancak HDP dışındaki oluşumlar çeşitli nedenlerle bu güncel demokratik görevi ileri bir tarihe erteleme yolunu seçtiler. Oysaki Türkiye toplumunun önünde barış gibi acil bir ihtiyaç varken ve Kürt siyaseti ana eğilim olarak ortak demokratik muhalefet çatısında birlşeme iradesini ortaya koymuşken sol siyaset açısından ortaya çıkan bu durumu gerek ilkesel olarak gerekse yeni bir siyaset imkanı olarak değerlendirmemek büyük bir eksiklik olarak gözükmekte. Her grubun kendine has devrim ve sosyalizm stratejisi olduğu aşikar. Ancak demokratik siyaset alanında kendine has gündemlerinden vazeçmeden de Gezi’nin açtığı alanda ve ondan çıkarılan derslerle ortak mücadele hatlarının örülebilmesi Türkiye toplumunun ezilen kesimlerinin güncel ihtiyacı olarak ortada durmakta. Bu herhangi bir sosyalist ya da demokratik devrim hedefiyle çelişmediği gibi, eğer varsa böyle bir hedef, bilakis bunun önünü açacak imkanları da içinde barındırmakta.

Papatya Falı

2014-02-05T13:05:00.000-08:00

Papatya Falı

“tek ihtiyacım neydi biliyor musun / bir papatya yaprağı daha.” diyen Edip Cansever dizesi gibiydik kaç zamandır. Lakin bizler papatya falı açaduralım, İbrahim Kızıl yönetimi kendi yazıp oynadı yine… Tüm kent erkânını komik duruma düşürerek hem de…

Antepspor’un kısa vadede içinde bulunduğu tüm sıkıntıları uyanık esnaf kurnazlığıyla bertaraf edip “yola devam” dedi. Bu performansıyla da Yetenek Sizsiniz programına katılmayı çoktan hak etti.

Sekiz sezondur süren istikrarsızlık, hedefsizlik, yirmi dört yıldır en üst ligde oynayan bir takım için hala ligde kalmayı “başarı” diye yutturma gayretkeşliği, Antep’e karşı Antepspor’u yönetiyor olmak, gittikçe küçülen seyirci/taraftar topluluğu, UEFA’dan alınan 1 yıllık hak mahrumiyeti; bunların ötesinde kulüp kasasını boşaltmakla itham edilip soruşturmaya, mahkemeye, cezaevi sürecine kadar uzanan hengâme…

“Yıllarca Celal Doğan’ın yanında ölü taklidi yaptım.” diyen İbrahim Kızıl ve yönetimine bunların hesabını sorması gerekenler, hem açık görüşmelerde hem de sosyal medya üzerinden mevcut yönetime “hizmetlerinden dolayı” teşekkür etti. Ülkede ol(a)mayan demokrasiyi, bir kulübün yönetiminde/denetiminde aramak da saf dillik olsa gerek, değil mi sevgili okuyucu? Belki de ihtiyaç duyduğumuz şey, demokrasiden önce onu mümkün kılacak bir devrimdi.

Şurası biline ki puan havuzundan, Spor Toto, Ziraat Kupası ve İddia’dan; bilet ve kombine hasılatı ile forma gelirlerinden elde edilenler dâhil edildiğinde Antepspor formatında bir takımın yıllık geliri neredeyse 40 milyon TL…

Bu parayı idare etmeyi bırakıp gidecek yönetici var mı şu ligde?.. Takım küme düşmediği sürece ya da kulüp başkanın başına herhangi bir şey gelmediği sürece bundan sonra ligde kolay kolay hiçbir yönetici/yönetim kadrosu G İ T M E Z!..

İbrahim Kızıl ve Sergen Yalçın

Bu arada Antepspor’un son dönem çıkışındaki kerameti Sergen Yalçın’da arayan İstanbul’un boyalı medyası da yine Tanzimat aydını cahilliğinde/basitliğinde… Zaten bu Anadolu ne çektiyse bir Tanzimat aydını cahilliğinden/basitliğinden bir de Kemalist aydın kibrinden çekti. Kapitalist çağda endüstriyel futbolun tavan yaptığı bir dönemde “para”nın gücünü yadsımak ya cahillikten ya da insanın gözünü kör eden kibirdendir zaten.

Bu tayfa için İstanbul’un büyüsü ya da Ankara’nın koridorlarına sıkışmış laciverti ağır bastı, Anadolu’ya bir türlü içeriden bakmayı beceremediler veya başka hesapların adamları oldular.

Bizim gibi kentten de kulüpten de maddi beklentisi olmayan; ancak takımın renklerine aşkla bağlı olanların; yani “ayak takımı tayfası”nın sözüne pek itibar edilmez burnu büyük bu kentte. O nedenle, futbolumuzun iyi kalemşörlerinden Uğur Meleke’nin yakın tarihli bir yazısından Antepspor’a dair bir bölümü paylaşarak bitirelim:

Uğur Meleke

“Haftanın bir başka garip haberi Antep’ten... Sergen Yalçın gayet başarılı olduğu kenti, futbolculara 1 yıldır ödeme yapılmadığı gerekçesiyle terk etti. Önceki yıl benzer şikâyetleri Bülent Uygun’dan da duymuştuk.

Oysa Antepspor’un geçen yılki puan tablosunda 12 galibiyeti, 10 beraberliği gözüküyor. Bu puanın havuz karşılığı 17 milyon lira. Sezon başında 18 takıma eşit dağıtılan 11’er milyonu, Spor-Toto, Ziraat, İddaa’dan gelen sabitleri eklediğinizde, hiç hasılat yapmasanız, hiç forma satmasanız kasanıza ortalama 40-45 milyon lira girmiş olması gerek.

Antep’in 25 kişilik futbolcu kadrosuna bu maaşları ödeyememesinin nedeni nedir Allah aşkına? Ülke futbolu, spordan gelen gelirlerin bütünüyle spora harcandığını teyit edebileceğimiz şeffaflığa ne zaman ulaşacak? Bu işte bir gariplik yok mu sizce de?

Tabii ki mesele yalnızca Sergen’in meselesi değil... Mesele yalnızca Antep’in meselesi de değil... Bu öyküyü biz yılardır onlarca defa okuduk; başrolde kâh Kocaeli, kâh Sakarya, kâh Antep vardı. Ama netice değişmedi: Holding olmuş futbol, hâlâ bakkaliye kurallarıyla ve zihniyetiyle yönetiliyor.

Meşhur spor kulüpleri yasası, kulüpleri derneklik korunağından çıkaracak yasa hâlâ rafta duruyor. Olan da Sergen’e, olan da Bekir’e, olan da Cenk’e oluyor işte...” 23 Ocak 2014 tarihli Milliyet gazetesinden…

TARİHİN SONU VE BAŞLANGICI

2014-01-11T07:45:00.000-08:00

TARİHİN SONU VE BAŞLANGICI

(Hasan KÜÇÜK)

RÜYA

19.Yüzyıl bilimciliğinin temel eğilimi pozitivizmin ve Alman idealizminin etkisiyle tarihsel bir zorunluluk olarak üretim ilişkilerindeki çelişkileri bitirip, ‘çelişkilerin olmadığı bir dünya’ yaratarak insanlığı kurtaracak ütopya olarak görülen ‘bilimsel sosyalizmin’, 20.yüzyılda ‘devlet sosyalizmi’ biçimiyle ulusal ölçekler baz alınarak hayata geçirilmesinin sonucunda distopyaya dönüşerek yıkılmasıyla beraber 21.yüzyıla girerken ‘tarihin sonu’ ile müjdelenmiştik. İnsanlığın ulaşabileceği en ileri sistemin batılı liberal düzenler olduğu konusunda neredeyse herkes hem fikirdi. Kapitalizm hegemonik zaferini ilan etmiş, toplumlar nezdinde karşı konulması söz konusu bile edilemeyecek ‘doğal bir sistem’ olarak algılanmaya başlanmıştı. Dünya küreselleşip çokkültürlülüğe doğru yol alırken, refah da artacaktı. İnsanlık tekrar ne o 19. Yüzyıl İngilteresinin vahşi kapitalist dönemlerine dönecekti ne de Hitler ve Stalin gibi diktatörlerin pençesine düşecekti. Hepimiz kurtulmuştuk ve liberal özgürlük ütopyası kazanmıştı. Tek bir ideolojinin zaferi diğer ideolojilerin de bittiği bir çağı işaret ediyordu. Oysaki özgürlük olarak sunulan ve benimsenen şey tam da ‘yanlış bilinç’ anlamında ideolojinin zirve noktasına ulaştığı bir dünya algısını işaret ediyordu. ‘Özgürlük’ aynı zamanda liberalizm dışındaki tüm ideolojilerin reddi manasında tasavvur etme özgürlüğünü baskılıyordu. Bu zafer sarhoşluğuyla sosyalizm ve komünizm arkaik dünya görüşleri olarak damgalandı. Gerçekten de bu saldırıların ve yenilginin etkisiyle muhafazakar bir biçimde klasik marksist savunuya sarılma refleksi geliştiren kesimler de olmuştu. Bir diğer reaksiyoner yaklaşım da genişçe bir sol kesimin ‘küreselleşmeye karşı ulus-devlet’ formülüyle milliyetçiliğe savrulması oldu. Bütün bunlar ağır bir yenilgi döneminde sol idealle ilgisi olmayan yaklaşımların ayakta kalma adına solla ilişkilendirilmesine ve bu idealin daha da zarar görmesine yol açtı.

Toplumların ufku daralmış, özgürlük hayalleri ve arayışları da zaten özgür olduğumuz hayaliyle sağlam bir darbe yemişti. Sistem karşıtlığı içinde olanlardan aradığını eski teorilere sarılarak bulamayanlar ise egzotik Uzakdoğu inançları, nihilizm, narsizm, sinizm, mistisizm, iyi/sağlıklı yaşam disiplinleri gibi bireyci içe kapanma ya da varoluş yollarına savruldu. Bir süre sonra bu ‘alternatif yaklaşımlar’ o kadar kullanışlı oldu ki çağın hakim yaşam ve düşünüş biçimleri haline gelip sistem tarafından egzotik yaşam biçimleri olarak pazarlanmaya başlandılar. Ulaşılması gereken ideal tip ‘Ye, Sev, Dua Et’ ile yaşayan, ‘Secret’ ile hayatın sırrını keşfeden bir karakter olmuştu. Türkiye’de ise Mevlana ile tasavvuf fikrinin metalaştırılmasıyla bu küresel dalgaya binilirken liberalizm muhafazakarlıkla harmanlanıyordu. Alt-sınıflar için orta sınıf mertebesine yükselip bu yaşam tarzına ulaşmak ideal iken, üst-orta sınıflar için ise bu, günahlardan arınıp vicdan temizliği yapmanın ideal bir biçimi halini aldı.

RÜYADAN UYANIŞ

2000’li yıllara toplumlar bu sanrılarla girerken 11 Eylül 2001 saldırısı ve ardından Irak ile Afganistan’ın işgalleri liberal algıyı siyasal olarak sarstı. Demokrasi götürüyoruz söylemli, insani amaçlı ve terörizme karşı mücadele altındaki bu savaşlarda milyonlarca insanın ölmesi, Guantanamo ve Ebu Gureyb’deki işkencelerin ifşa olması liberal ideolojik söylemde sağlam bir gedik açtı. 2008 finansal krizi ise sarsılmış liberal rüyayı tam anlamıyla kabusa çevirdi. Piyasa düzeninin mükemmel olduğuna inanılan bir altın çağ daha krize girdi ve yine devlet müdahaleleriyle sistem tekrar rayına oturtulmaya çalışıldı. Geçtiğimiz 5 yıldır savunulan tüm liberal piyasa prensipleri bir kenara bırakılmış durumda ve bir yandan art arda devlet müdahalesi içeren önlem paketleri açıklanırken bir yandan da piyasalara oksijen işlevi görsün diye sürekli para pompalanmakta. Bu durum aslında klasik marksizmin, kapitalizmin kendi krizleriyle sonunu hazırlayacağını öne süren savının göz ardı ettiği bir noktaya tekabül ediyor. Klasik marksizmin, kapitalizmin sürekli krizlere girmek zorunda olduğu tespiti doğruydu, ancak bu durumda devlet mekanizması devreye girip gerekli düzeltmeleri yaparak sistemin tekrar devamını sağladığından marksist öngörü boşa çıkmış oluyordu. Sorun marksist devlet teorisinin eksikliğindeydi. Marx’ın içinde bulunduğu tarihsel dönem gereğince tek aşamalı bir sistem olarak tasavvur ettiği kapitalizmin, peşi sıra gelen krizlere rağmen sonu gelmeyince, Lenin bu tezi iki aşamalı kapitalizm olarak düzeltti, daha sonra Ernst Mandel gibi düşünürler ise kapitalizmin sonu gelmeyen devresel krizleri olduğunu analiz ettiler.

2008’de başlayan finansal krize karşı kapitalist merkezlerde tepkiyle sokaklara dökülen milyonlarca insan aslında salt ekonomik bir çıkmazı değil, aynı zamanda siyasal olarak işlemeyen liberal parlamenter sistemi de sorguladılar. Abd’de ‘%99’uz’, İspanya’da ‘gerçek demokrasi’ sloganları öne çıkarken ideolojilerden ve ütopyalardan ümidini kesmiş insanlar tam olarak ne istediklerini bilmemekle suçlandılar. Oysa ki tesadüfen 2011’de Madrid ve Barselona’da eylemlerin ortasında kaldığımda konuştuğum insanlar ne istediklerini gayet iyi biliyorlardı. İstedikleri kamu kaynakları kullanılırken, sosyal haklar düzenlenirken kendilerine sorulmasını içeren ‘gerçek bir demokrasiydi.’ Üstelik İspanyol ve Katalan kimliklerini aşıp uzun zamandan sonra ilk kez ortak bir eylemde buluşmuşlardı iki kentin sakinleri. Ancak gerek sistem savunucuları gerekse muhalifleri tarafından ‘evet sistemin aksayan yönleri var, ama alternatifiniz ne, reçeteniz ne?’ sorusu ile sıklıkla sıkıştırıldılar ve aslında ne istedikleri açıkça belli olmasına rağmen uygun politik araçları ve dili yaratamadıklarından enerjilerini tükettiler. Gerçekten alternatif yok muydu ya da ihtiyaç olan şey önceden çizilmiş reçetelere dayalı bir model miydi?

YENİ BİR MODEL Mİ?

Geçmiş iki yüzyılda hem büyük zaferler hem de büyük yenilgiler yaşayan sistem karşıtı hareketler, günümüzde 19.yüzyılın klasik marksizmi ya da 20.yüzyılın sovyet marksizmi gibi homojen bir yapı arz etmiyor. Günümüzün toplumcu muhalefet hareketleri Zapatistaların katılımcılığa ve yatay örgütlenmeye dayalı postmodernist yerel kimlikçi hareketlerinden Chavez’in modernist devletleştirmeye ve kooperatifleşmeye dayalı Bolivarcı sosyalizm modeline kadar geniş bir yelpazeyi oluşturuyor. Bütün bu hareketler yoksulluğa karşı önemli ilerlemeler sağlasa da meta üretimini, değişim ve paylaşım ilişkilerini sermaye tahakkümünden koparıp alternatif bir sisteme dönüştürememekle eleştiriliyor. Eninde sonunda olan ya ulusal kurtuluşcu 3. Dünya hareketlerine dönüşmekten ya da devlet sosyalizminin yeni bir versiyonu olmaktan öteye geçmiyor. Bu durumda dahi yoksullukla mücadelede önemli mesafeler kat edilse de alternatif bir ekonomik-siyasal model yaratılamıyor. Bu eleştiriler sistem savunucuları kadar muhalifleri tarafından da sıklıkla dile getiriliyor ve sisteme karşı çıkan insanlar tarafından bu yöntemler ikna edici bir ideali temsil etmiyor. Oysa ki mühendisliğe dayalı çizilmiş modellemelerin bazı iyileştirmeler sağlasa da toplumların sorunlarına çözüm olmadığı, hatta eskisinden daha büyük sorunlar yarattığı sistem karşıtı hareketlerin deneyimlerinden çıkarılabilecek en önemli sonuçlardan birisi.

19.Yüzyılda piyasalaşmaya ve emeğin metalaşmasına karşı ilk tepkisini ütopik ve idealist yaklaşımlı, esas olarak ekonomik temelli emek hareketleriyle veren sistem karşıtı hareketler, 20.yüzyılda finanslaşan kapitalizm döneminde yukarıdan aşağıya devletleşmeye dayalı ve ağırlıkla pratiğin yönlendirmesi altındaki devrimlerle piyasa karşıtı mücadeleler verdiler. Bu pratikler bazen korporatist ve nasyonal sosyalist oluşumlar, bazen devlet sosyalizmi denilebilecek modeller, bazen de sosyal-demokrat karma sistemler yarattı. Bu mücadeleler 3. dünyada ise daha çok kolonyalizm karşıtı anti-emperyalist söylemle sosyalizmi harmanlayan ulusal bağımsızlık hareketleri formundaydılar. 19.Yüzyılın yenilgilerinden ders çıkarıp zafere ulaşabilen bu devrimler piyasayı alt ederken totaliter siyasal yapılar ortaya çıkardılar. Dolaysıyla bu alt edişler uzun ömürlü olamadı. Piyasanın özgürlük oyunu içine yerleşmiş örtük sömürünün yerine geçen devlet mekanizması, kitlelerin rızasını üretmekte uzun vadede başarısız oldu. Sosyalist ülkelerdeki açıktan devlet baskısı, bireylerin biçimsel eşitliği ve özgürlüğüne dayalı, siyasal ile ekonomik olanın bir biçimde ayrıldığı kapitalist sömürüden daha görünür ve sürdürülemez bir oyundu. Ya teknolojik bir sıçramayla kapitalizmi aşan bir uygarlık düzeyine kapı aralanmalıydı ya da yönetim insanların katılımına açılmalıydı. Ancak bu ikisi de 20.yüzyıl devrimleri tarafından başarılamadı. Rusya’da rejim değişikliğiyle, Çin’de ise parti eliyle piyasanın dönüşü korkunç, intikamı ise acı oldu. Bütün bunlar kapitalizmin teknolojik olarak aşılıp yeni bir üretim biçiminin yaratılamadığı bir dünyada var olan devrim teorilerinin ve pratiklerinin sorgulanmasına neden oldu.

Bu sorgulamalar Foucault’cu anlamda mikro iktidar teorilerinden bireysel anarşizme, Deleuzeyen anlamda göçebelik ve kabilelik şeklinde devleti ve temsili yadsıyan daha toplumcu anarşizme, Badioucu anlamda ideaya yeniden itibar kazandırılmasına dayalı yeni komünizme, Negri’nin yaptığı gibi Spinoza’dan hareketle ortaklıkların ve çoklukların yeniden tanımlanması yönlü yeni öznellikler içeren teorilere, Mouffe-Laclau ikilisinin hegemonya ve sosyalist stratejiyi yeniden tanımladıkları radikal demokrat teoriye ya da Zizek’in başvurduğu Hegel felsefesi ile Lacan psikolojisinden hareketle Marksizmin yeniden okunmasına ulaşılan örneklerde olduğu gibi yeni yaklaşımlara yol açtı. Bu çerçevede hedefine doğrudan piyasayı değil tekelleşmeyi koyan piyasa sosyalizmi yaklaşımından komün ekonomilerini hedefleyen anarko-komünist akımlara, marksizmi yenilemeye dayalı neo-marksist yaklaşımlardan, onun yöntemini ve çekirdeğindeki özgürlük yaklaşımını almakla beraber marksizmin ilkelerini aşan post-marksist yaklaşımlara kadar çeşitli yaklaşımlar geliştirildi. Bu girişimler Batı Marksizmi olarak adlandırılan, Lukacs ve Korsch ile başlayıp Gramsci, Althusser, Poulantzas, Anderson gibi isimler tarafından sürdürülen marksizmin içinde kalarak yapılan güncellemelerden ve katkılardan farklı bir aşamaya denk düşüyordu.

Bu yeni yaklaşımlar pek çok farklılıklar arz etse de bazı ortak noktaları içinde barındırıyor. Devlet merkezli değil toplumsal, yukarıdan değil aşağıdan, teorik ya da pratik yönlendirmeli değil diyaloğa dayalı bir siyasal yöntemi benimsemeleri bunlardan bazıları. Katılımcı yöntemi esas almayan siyasal sistemlerin yaşamasının, gelişmesinin ve toplumların sorunlarına çare olmasının mümkün olmadığı bu yaklaşımların temel aksiyomları arasında sayılabilir. Bunlar dışında klasik marksist devrim teorisinde evrensel kurtarıcı rolü verilen işçi sınıfının artık eskisi gibi bir yapısal özneyi oluşturmadığı bir diğer öne çıkan yaklaşım. Sınıfın günümüzde yeni kapitalizmin iş hayatını örgütleme biçimi ve teknolojik ilerlemeler sonucunda bir yapıyı teşkil etmediği, ancak sistem tarafından sömürülen tüm kesimleri içeren ortak bir alan oluşturduğu kabul edilmekte. Bu tabii ki yaygın olarak yapılan işçilere işçi demeyip, göçmenler,dezavantajlılar gibi isimler vererek sömürüyü örten bir yaklaşım anlamına gelmese de eski duruma göre oluşan bir farklılığı ifade ediyor. Bu nedenle herhangi bir sınıfa öncü rol vermekten çok, toplumsal hareketler arası ittifakları öne çıkaran yaklaşımlar hegemonik karşı siyasetin oluşturulması için daha gerçekçi bir yol olarak ortaya çıkıyor. Bu durumda gelişen toplumsal hareketlerin tek bir sınıfa dayanması pek mümkün gözükmediği gibi öncülük bir sınıfa da atfedilemiyor. Ancak alt sınıflara dayanmayan hareketlerin de sisteme ciddi bir alternatif oluşturma kapasitelerinin sınırlı olacağının da altının çizilmesi gerekiyor.

Örgütlenme konusuna getirilen eleştiriler yeni yaklaşımların diğer ortak noktalarından birini oluşturuyor. 20.yüzyılın devrimlerini başaran leninist hiyerarşik örgütlenme tarzının bürokratikleşme yarattığı, belki devrim anında ezilen kesimler için iktidarı yakalama konusunda bir avantaj sağlasa da sonrasında toplum karşıtı bir yapıyı oluşturduğu ortak kabullerden birisi. Bu durum zaten 68’den beri örgütlülüğe karşı anarşizan tepkilerin doğmasına yol açmıştı. O tarihten beri gelişen hareketlere ve eylemlere, özellikle Batı’da, bu hiyerarşi karşıtı anarşizan anlayış damgasını vurdu. Araçlar ve amaçların uyumluluğu olmadan sistemin eşitsizliklerinin yeniden üretileceği ilkesiyle sistem karşıtı örgütlenmelerin hiyerarşik olmayan nitelikte olması gerektiği varsayıldı. Ancak herhangi bir yapının hiyerarşik olmaması tek başına sistem karşıtı olması anlamına gelmemekte, ancak gerekli asgari koşullardan biri olarak gözükmektedir.

Bütün bu alternatif yaklaşımların gelişmesinde devlet merkezli devrimci anlayışların yarattığı hayal kırıklığının sonucu olarak toplum merkezli alternatif arayışlarına geçilmesinin etkisi kadar, silahlı kapitalizmin devrilmesini gittikçe imkansızlaştıran güç dengelerinin de etkisi oldu. Yani hem teorik hem de pratik nedenlerle yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyuldu. Bu yeni arayışlar, kapitalizmin 21.yüzyıldaki ekonomik ve siyasal kriziyle beraber toplumsal hareketlerde çeşitli düzeylerde karşılık bulsa da sisteme yine de alternatif yaratabilmiş değil. Eskinin cennet vaat eden ütopyalarının aksine kapitalizmin krizlerinin kendiliğinden onun sonunu getirmesi bir yana, kapitalizmin temel çelişkisi olan üretici güçler toplumsal olmasına rağmen üretim araçlarının bireysel mülkiyette olmasının onu sürekli devingen kılan esas neden olduğu bugün anlaşılmış durumda. Sistemin çelişik yapısı, onu aynı zamanda sürekli ilerleten ve her krizden daha güçlü çıkmasına neden olan özelliğini oluşturuyor.

Bu nedenlerle emeğin-paranın-doğanın-bilginin metalaştırmasına karşı çıkan sistem karşıtı hareketlerin, ‘sahte radikalizmlere de sahte reformizimlere de kanmadan’ konumlanması gerekiyor. Özgürlüğü kısıtlamayan bir biçimde ve öz yönetime dayanan, teori-pratik ikilemini aşıp diyaloğa dayalı siyasal yapılar üretilmedikçe ütopyanın distopik bir hale bürünmesinin kaçınılmaz olduğu yeterince deneyimlendi. Topluma reçeteler sunmaktansa müzakere kanallarının açık olup güvence altına alındığı; ekonomik, kültürel, toplumsal hiçbir konunun müzakere dışı bırakılmadığı bir yönetim tarzının hem piyasanın getirdiği yoksulluk, işsizlik, doğanın tahribi gibi sorunlara çözüm olabileceği, hem de bu ilkeleri esas alan bir siyasi yapının kalıcı olabileceğine dair bir ilkeler bütünü üzerine yeni bir siyasal alanın inşa edilmesi solun ideallerinin zaten yolunu açacaktır. Sadece emek-sermaye çelişkisiyle sınırlanamayacak sermaye-doğa, sermaye-insan arasında oluşan uzlaşmaz çelişkilerin, bilginin ve doğanın özel mülkiyete hapsedilmesinin getirdiği sorunların demokratik olarak müzakere edilmesi gerektiği, ‘ortak iyinin’ önceden tanımlı değil, onun ne olduğuna ortak mekanı-zamanı paylaşan insan topluluğu tarafından karar verilebileceği anlayışlarını temel almak solun idealleri olan eşitlik, özgürlük, demokrasi, enternasyonalizm gibi hedeflere ulaşmakta en kalıcı yöntemler olarak gözükmekte. Bu yönelimlerle yeni bir kamusallığın yaratılarak siyasal alanın gönüllü tüm yurttaşlara açılması demokrasinin biçimsel olmaktan çıkıp, içeriğine uygun bir hale bürünmesine de yol açacaktır. Bu yeni siyaset alanının yaratılması elbette ki uzun erimli bir politik mücadelenin ürünü olarak gerçekleşebilecektir.

2013 DENEYİMLERİ

Devasa kapitalist-askeri mekanizmaya karşı örgütlü yapılarla mücadele edebilmenin bile neredeyse imkansız olduğunun düşünüldüğü bir tarihsel dönemde 2013 yılındaki ağırlıklı olarak örgütsüz olan isyan ve direniş deneyimleri gerçekleşti. Bahsedilen teorik arayışların ışığında 2013 yılındaki deneyimler, özellikle de Ortadoğu’da cereyan edenler bize ne söylüyor? Öncelikle çalkantılı 2011 yılında örgütsüz ayaklanmaların rüzgarıyla ülkenin en eski örgütlü yapılarından Müslüman Kardeşler’in iktidara geldiği Mısır’da gerçekleşen askeri darbe, gerek iç gerekse dış güç dengeleri nedeniyle kurulu düzenin anti-demokratik kalıntılarından bir çırpıda kurtulunamayacağını gösterdi. Mübarek’i deviren Tahrir, seçilmiş siyasi iktidarın yeni bir baskıcı statüko kurmasını engellemek saikiyle yine örgütsüz ve öncüsüz bir şekilde ayaklanınca eski statükonun baş aktörü ordu bir kez daha iktidara el koydu. Bir anlamıyla yeniden Mübarek dönemine dönülmüş oldu. Bu durum isyanın her durumda akılcı ve en doğru yöntem olmadığına dair bizlere önemli şeyler söylüyor. Toplumsal ittifakları genişletmeden ve tabii ki emperyalist güç dengelerini gözetmeden girişilecek politik isyanların bir ülkeyi mevcut statükonun dahi gerisine taşıyabileceğini Mısır’da görmüş olduk. Ayrıca darbeyi destekleyen liberaller de bize bir kez daha liberalizme atfedilen mutlak siyasal özgürlükçülük özelliğinin ne kadar sorunlu olduğunu göstermiş oldu.

Türkiye ise daha farklı bir deneyimle, Gezi Parkı eylemleriyle 2013 yılında önemli bir toplumsal deneyim biriktirdi. Hem mevcut siyasi iktidara karşı hem de yetersiz muhalefet anlayışına karşı kent ve doğa hakkı talebiyle patlak veren isyan, tüm ülkeye yayıldı. Bu yayılma eylemlerin boyutuna da farklı nitelikler kattı. Mısır deneyimine benzer şekilde ama ordunun zayıf düşmesi nedeniyle darbeye yol açacak güç dengesi olmamasına rağmen, ordunun geleneksel olarak temsil ettiği ideolojiye yakın örgütlü laik-ulusalcı yapıların eski düzeni andıran talepleri kendine önemli yer buldu. Mevcut ikili siyasi yapıya karşı yeni bir siyasal alan açmak yönlü eylemler, bu yönlü umudu ve psikolojik üstünlüğü sağlasa da toplumda kolayca ikisi de kapitalist yönelimli ve daha organize olan laik ulusalcı ile muhafazakar kalkınmacı siyasi kutbu istemsizce besledi. Ayrıca klasik marksist teoriden gelen örgütlenmelerin de eski anlayışlarıyla eylemlere yön verme girişimlerinde bulunduğunu gözlemledik. Bu anlamda da eskiyi çağıran bir işlev gördü eylemler. Tüm bunlara rağmen eylemler yeni bir politik alan açmasına rağmen, yeni politik söylemi kurmakta başarısız oldu. Eylemler sonrası gelişen forumlar, açılan bu politik alanda yeni söylemi inşa etmek için önemli bir imkan yarattı. Bu yönlü tartışmalar çeşitli düzeylerde sürmekte.

2013 ile ilgili bir önemli deneyim ise vahşi bir savaşa sahne olan ve derin bir karamsarlık yaratan Suriye’de kendine özgü farklı bir gündemi olan Rojava’daki gelişmelerdi. Bahsettiğimiz diğer iki örnekten farklı olarak örgütlü bir şekilde süreci karşılayan Kürtlerin deneyimleri farklı nitelikler arz ediyor. Suriye’deki gruplar içerisinde neredeyse tek demokratik ve seküler tahayyüle sahip kesim olan Kürtler kurdukları halk meclisleri, kadın örgütlenmeleri, eğitim kurumları ve komünlerle Ortadoğu için ‘demokratik modernite’ diye adlandırdıkları yaklaşımın mikro düzeyde hayata geçirilişini tecrübe ettiler. 3.Yol denilen konumlanışla hayata geçirilmeye çalışan bu yaklaşıma göre bölgenin 4 ülkesinde 20.yüzyılı baskı altında geçiren Kürtler ve buna tepki olarak gelişen kimlik merkezli mücadele, kendini evrenselci bir yapı olarak demokratik siyasi sistemler içinde öz yönetime dayalı olarak konumlandırmayı hedefliyor. Böylelikle tikel kimlik sorunlarını aşarken; kendisini kadın, çevre, emek sorunlarına odaklı evrenselci demokratik bir tahayyülün içine yerleştirmeyi amaçlıyor. Zapatistaların kendini evrenselde konumlandıran yerel mücadelesini andıran bir yaklaşım bu. Bu yönleriyle Irak’daki oluşan Kürt yapılanmasından farklı bir örneği teşkil ediyor. Suriye üzerinde başını Abd ve Rusya’nın çektiği uluslararası güçlerin müzakeresi ile gelişen süreçle Rojava’daki gelişmeler de netleşecek. Geçmişte İngiltere ve Fransa’nın bugün ağırlıkla Abd’nin Kürt sorununu yerel hegemonlarla çelişkiye düştüğü durumlarda çeşitli yöntemlerle kullanmaya çalıştığı bilinmekte. Bu durumun farkında olan ve toplumcu bir yönelimle kimliğin özgürleşmesi mücadelesi veren bir Kürt siyasası kendi pozisyonunu emperyalist çekişmelerin içerisinde koruyup kabullendirebilecek mi henüz belirsiz. Her durumda kimlikten kaynaklı baskıya karşı mesafe alınacağı kesin gibi gözükse de Ortadoğu için toplumcu bir ufuk açan örnek olarak yaşayıp yaşayamayacağını ise kestirmek güç. Bu örneğin bize söylediği en önemli şey ise Ortadoğu’da toplumcu siyasetin de gerek emperyalist siyaset gerekse yerel hegemonların siyasetleri gibi bölgesel ölçekte düşünülmesi gerektiği ve emperyalistler arası çelişkilerden toplumsal özgücüne dayanarak faydalanmanın en azından olanaklar arasında olduğu.

2013 yılında bahsettiğimiz üç örneğin de içinde olduğu önemli toplumsal hareketler yaşansa da sisteme alternatif yapılar yerel, ulusal, bölgesel ve küresel ölçekte oluşmuş değil. Ancak yeni bir siyaset imkanını yaratacak alan açılmış ve umut yaratılmış durumda. Bu alan şimdilik eski yapılarla birlikte, iç içe doldurulmakta. Bu hareketler tüm dünyada birbirinden çok farklı bağlamlarda, merkez ülkelerde piyasa despotizminden hegemonik despotizme geçişe karşı, çevre ülkelerde ise kolonyal despotizmden piyasa despotizmine geçişe karşı Occupy hareketinden Tahrir’e, Gezi eylemlerinden Rojava’ya kadar henüz embriyonik halde oluşmakta. Yeni bir döneme girdiğimiz artık aşikar. Tarihin sonunu ilan edenlere ve kendimize söylememiz gereken, başı olan her şeyin sonu olduğu gibi, her sonun da yeni başlangıçları içinde barındırdığı.

Kaynak: http://hasan2017.tumblr.com/

DEMOKRATİK ORTADOĞU

2013-08-30T07:45:00.000-07:00

DEMOKRATİK ORTADOĞU

(Hasan Küçük)

“1848'de Avrupa'da sol, kendini oyun dışı bırakan liberal - muhafazakar ittifakından sonra şiddete yöneldi; ancak kanlı bir 100 yıllık süreçten sonra Avrupa’da demokrasi kurulabildi. Ortadoğu’daki liberaller de İslamcılara karşı otoriteryenlerle kurdukları ittifakla Avrupa’daki öncülerinin habis tarihini tekrarlıyorlar. Bu tarihten ders alıp İslamcıları oyun içinde tutarlarsa Ortadoğu demokrasisi, Avrupa’daki gibi kanlı bir tarihi tekrarlamadan gelişebilir.”

New York Times’daki

Sheri Berman’ın yazısı özetle bunu diyor. Sabah akşam liberalizm diyerek solu küçümseyen Yıldıray Oğur’un paylaşımından gördüm yazıyı. Liberalizmin kirli tarihini ortaya sermesi bakımından ibretlik bir paylaşım oldu.

Yazıya gelirsek önemli; ama eksik bir analiz…

Şöyle ki Türkiye’deki liberal - İslamcı ittifakı yazıyı şimdiden çürütmüş gibi görünüyor. Aynı analojiden gidersek Avrupa’da solun uzun mücadele tarihi ve SSCB’de kazanılan zafer olmasaydı sosyal demokrasiye evrim de mümkün olmazdı. Ortadoğu’da sistemi buna zorlayacak, salt kendi tikel kimliklerine kapanmamış, İslamı da etnik kimlikleri de evrenselci demokratik halk hareketleri içinde politikleştirecek ve bunun zafere ulaşarak objektif bir baskı unsuru yaratacağı alternatif bir siyasal güç gelişmedikçe ki Türkiye bu rolü oynayamadı, İslamcı - liberal ittifakı da yeni baskı rejimleri üretecektir.

Türkiye’de olan da Mısır’ın kısa İhvan iktidarı deneyiminde olan da maalesef buydu. Demokrasinin gelişmemesinin üretici sınıfların oluşmamasına bağlandığı petrol devi körfez ülkelerinden farklı olarak sınıfların daha fazla belirginleştiği bu iki Ortadoğu ülkesinin deneyimi bize bölgede demokrasi için İslamcı - liberlal ittifakının ötesine geçen oluşumların yükselmesi gerektiğini işaret ediyor.

Söz konusu ittifak, Demokratik Ortadoğu için kendini İslamofobiden kurtarmış özgürlükçü kesimlerle, demokrasifobiden ve kapitalizm aşkından kurtulmuş İslami kesimler arasındaki alt ve orta sınıflara dayanan yerel, ulusal ve bölgesel ölçekli bir ittifak olabilir.

(Buna benzer bir oluşumun yerel boyutta Rojava’da nüvelerinin oluştuğundan bahsedilmekte. Kendini bir sistem haline getirip ulusal ve bölgesel etkiler yaratıp yaratamayacağını tahmin etmek şimdiden zor.)

Prof. Sheri Berman

Kendine kapitalizm içinde yer arayan İslamcılıkla, liberalizmin ittifakının bizi götüreceği yer, ikincinin birinciyi yutması olacaktır. Üstelik liberalizmin demokrasiyle bağlarını 20. yüzyıldan farklı olarak kopardığı bu çağda, bu durum asgari demokratik kazanımları dahi otoriter kalkınma yolunda tehlikeye atacaktır. Bölgedeki mevcut iki ülke örneği de bunu doğrulamaktadır.

Sheri Berman’ın yazısının tamamı için:

http://www.nytimes.com/2013/08/11/opinion/sunday/marxs-lesson-for-the-muslim-brothers.html?pagewanted=1&_r=1&emc=eta1

(Yazının yayınladığı New York Times ve onun anavatanı ABD’nin bölge için oynadığı ve oynayacağı kötücül roller yazının konusu dışındadır.)

Bu arada yazının çevirisi de yapılmış:

http://ozguruniversite.org/index.php/guencel-yazlar/1351-marxtan-mueslueman-kardelere-ders

Kaynak: http://hasan2017.tumblr.com/

"Futbol"a uzak, "işkence"ye yakın…

2013-08-28T04:00:00.000-07:00

"Futbol"a uzak, "işkence"ye yakın…

Gaziantepspor'un kaleyi bulan şutu yok!..

Liverpool’u 15 yıl çalıştırmış efsanevi teknik direktör Bill Shankly’nin “Futbol bir hayat memat meselesi değildir, ondan çok daha önemlidir.” diyerek açıkladığı bu “oyun-ötesi oyunu” nasıl bu hale getiriyorsunuz anlamak zor…

"Futbol"a uzak, "işkence"ye yakın bir maçın ardından ne söylenebilir ki? Ligin daha 2.haftasında sakat oyuncu yok, cezalı oyuncu yok; ama 4.sağ bekle oynuyoruz. Maç başı iki sağ bek…

Takım, neredeyse, yüz gün sonra Kamil Ocak’ta; ancak seyirci/taraftar ortalıkta yok. Nüfusu bir milyonu aşmış bir kentte on beş bin kişilik tribünün dörtte üçü boş… Her şey devlet hastanelerindeki tuzsuz yemek kıvamında… Maça renk katmaya çalışan “meşhur taraftar grubu” küfür etmeden de bir takımın desteklenebileceğini gösterebilse keşke…

Kalede Karcemarkas ve savunmada Kemal Tokak takımın iyileriydi. Onun dışındakiler hepten ölü top organizasyonu… Bu arada, takımın ayağına en çok top yakışan oyuncusu Haris Medunjani’nin geldiği günden beri sergilediği en kötü oyuna tanıklık ettik.

Bülent Uygun’a ne demeli, bilmiyorum? Hafta içi yerel basına verdiği demeçlerde kentte yaşayanların takıma sahip çıkmamasını eleştirip çemkirmiş kendince. Antep’e geleli üç beş ay olmuş, kentle takım yönetimi arasında olup bitenler hakkında belli ki bilgisi yok ya da tek taraflı dinlemiş bazı şeyleri…

GS maçından sonra Antalya maçında da kenar yönetimi olarak sıkıntılıydı yine… Nitekim, maçın 77. Dakikasında yan hakeme tükürdüğü gerekçesiyle sahadan atıldı.

Maçın hakemi de tüm olumsuzluklara nispet yaparcasına rezaletti. Hele penaltı, kırmızı kart ve sonrasında olanlara hiç değinmeyelim.

Antalyaspor’un istekli ve kazanmaya yönelik oyunu olmasa Kamil Ocak’tan canlı çıkmamız pek mümkün değildi zaten… Milan Baros, Tita, Asiati, Diarra gibi oyuncularla nefes aldık biraz.

Teknik kadronun maç sonrası yaptı açıklamadaki “alınan 1 puan iyidir” ilkelliği, Yeşilçam artisti Turgut Doğan Şahin’in bencilliği, Cenk Tosun’un transfer rüyası, Sernas’ın “benim bu çizgide ne işim var” temalı oyunu, Bekir Ozan Has ve Ekrem Dağ’ın iyi niyetli çırpınışları bu maç için söylenebilecekler...

İki transfer yapılacağı söyleniyor. Teknik kadronun iki yeni transferden önce, oyun mantalitesini bir kez daha gözden geçirmesi gerekiyor. GS ve Antalya maçlarında “oyunbozanlık” üzerine kurulu bir oyun sisteminin değişerek oyunu düzen, yeniden yeniden yapılandırabilen, birden fazla oyun planına sahip bir yapıya dönüşmesi elzem… Tersi, istediğiniz oyuncuyu getirin hikâye…

Kulüp yönetimine ne desek boş… Ligimizin yönetimi kurbanı takımları listesinde başat roldeyiz yine: Aziz Yıldırım FB’yi, Yıldırım Demirören BJK’yi, Melih Gökçek hem Ankaraspor’u hem Ankaragücü’nü, İbrahim Kızıl yönetimi de Gaziantepspor’u…

Haftaya Beşiktaş maçında görüşmek üzere…

Tarih, M.Ö. 2013

2013-08-20T13:11:00.000-07:00

Tarih, M.Ö. 2013

Yeni sezona yeniliklerle başlamak, yenilenerek başlamak için mayıs serinliğinde bitip ağustos sıcağında başlayan, Avrupa’nın egosu en şişkin liginde meşin yuvarlak yeniden kalabalıkları (eskisi kadar olmasa da) peşinden koşturmaya başladı.

Galatasaray 2 - Gaziantepspor 1

Yaz boyu tüm ülkeyi kuşatan eylemlilikler İstanbul United ruhundan tutalım İzmir United’a, oradan Adana United’a kadar yayılmış, yılların düşman kulüpleri için dostluk ağlarını örmüş, devlet siyasetiyle kirletilmiş futbol alanında taraftarından futbolcusuna kadar yeni bir oyun umuduyla yenilenme umudu yaratmışken, bu rüzgârın ne Gaziantepspor taraftarına ne de takımına uğradığını, bunun baş sorumlularının da yönetiminden teknik heyetine kadar bu yenilenmeyi taşıyacak özellikleri barındırmayan Kızıl & Uygun konsorsiyumu olduğu herkesin malumu.

Bu nedenle yeni sezona yeniliklerle başlamak, yenilenerek başlamak İbrahim Kızıl yönetiminde, Bülent Uygun teknik direktörlüğündeki Gaziantepspor için geçerli değil, maalesef…

Olup bitenler, kaç sezondur Gaziantepspor’un yaşadığı olumsuzlukların tekrarı/devamı niteliğinde… Bayram tatillerindeki trafik kazaları gibi kanıksadığımız bir durum artık.

Yapıl(a)mayan transferler, dostlar alışverişte görsün hesabı satışa çıkarılan kombineler, ligin daha ilk maçına 18’de üç kaleciyle çıkmak zorunda kalış, S. Özbayraktar’ı sağ bek oynatma fantezisi…

Kuruluşunun 50. yılına yaklaşan; ama hala amatörlük, acemilik, ilgisizlik gibi adına her ne derseniz uyar bir durum. Yarım asırda bir yapıyı/kurumu/derneği/takımı profesyonelleştirememek ciddi bir başarı sayılmalı!..

Bu arada, 21 Haziran 2013 tarihinde başlayan transfer sezonda takımımız ilk yabancı transferini dün gerçekleştirdi: Bosnalı orta saha oyuncusu Semir Stilic…

Geçen sezon Fatih Terim’in istediği; ancak gerçekleşmeyen bu transferi Gaziantepspor’un bitirmesi Kızıl yönetiminin tek başarılı olduğu alan olan nokta transfer konusunda hala formda olduğunu gösteriyor. Tabata, Popov, Sosa, Wagner, İbricic’den sonra onlar klasında bir oyuncu daha transfer edilmiş oldu. Bu sezonki “kutsal” kümede kalma hedefinin kahramanı da Stilic olabilir.

Gelelim sezonun ilk maçına:

Karce, dün kötü günündeydi; hem Snejder'in golünde
hem de Burak'ın pozisyonunda hatalı çıkışlar yaptı.

Kadro sıkıntısı yaşayan kırmızı siyahlı takım Gaziantepspor, Galatasaray karşısına iki yedek kaleciyle çıktı.

İstanbul’un sıcağı, nemi, stadın kalabalığı ve gürültüsü gibi “dış mihraklar”ın etkisi altında kaldığını var saydığımız Bülent Uygun’un S.Özbayraktar’dan sağ bek devşirme çabasına tanıklık ettik. Böylece, yaklaşık 3 sezondur hücuma çıkmayan Hakan Balta, Serdar Özbayraktar’ın sağ bek başladığı maçın ilk 20 dakikasında “hücum açığı”nı kapatmış oldu.

Gaziantepspor kadrosunun Karce ve Haris Medunjanin ile birlikte elle tutulur 3 oyuncusundan biri olan Muhammet Demir’in oyuna dâhil olmasıyla maç renk değiştirip kırmızı siyaha evrildi. U17 - U19 - U21 milli takımlarında 49 maçta 47 gol atmış Muhammet Demir’in harika golünü GS taraftarı dâhil herkes alkışladı.

Bülent Uygun’un saha kenarı performansı iç açıcı değildi. Sezonun ilk maçında, “şu sezon hemen bitse” görüntüsü verdi. Oldukça sıkıntılı görünüyordu. Oysaki her şeye rağmen Gaziantepspor onun cezaevi sonrası süreci için yeni bir başlangıç yapma ihtimali olan bir fırsat(tı).

Yönetimin tüm eksikliklerine rağmen, yaz boyu Süleyman Demirel gibi 7 kere gidip 8 kez geri dönmesi de kendisinin bu takımı bir fırsat olarak görmesinin sonucuydu. Yaptığı açıklamalarda da “asker Bülent” havasından çok, “cezaevi görmüş adam” deneyimi hafiften de olsa hissediliyordu. Ancak ilk maçtaki görüntüsü bu fırsatı ne kadar kullanabileceği konusunda şimdiden şüphe yarattı.

GS’nin motivasyonsuz, Gaziantepspor’un dağınık bir görüntü verdiği ilk maçta 2-1’den sonra ortaya konan oyun, ağzımızda bir parmak bal tadı bıraktı. Oyun, 5 dakika daha oynansaydı haftanın ikinci “torku”, Antep Torku olacaktı.

Şunu da ekleyip bitirelim:

Yeni sezonla birlikte ilkelliklerimize bir yenisini daha ekledik: Maçlarda yayının sesini kısmak... Tarih, sanki M.Ö. 2013...

Ayrıca, ilk hafta maçlarında açığa çıktı ki stadyumlarda istenmeyen şey siyaset değil; muhalefet… Bunu görmemek, anlamamak için ya cahil ya da gerçekten art niyetli olmak gerek.

Antalyaspor maçında Kamil Ocak’ta görüşmek üzere…

Not: Hasan Küçük'ün katkılarıyla...

Yaşasın Bağımsız Kitabevleri!

2013-07-27T05:33:00.000-07:00

Murat Menteş

Yaşasın Bağımsız Kitabevleri!

Sen ne güzel bulursun / Gezsen Anadolu'yu

[ÇOCUK ŞARKISI] İKİ DON KİŞOT

Gaziantep'te uçaktan iniyoruz.

Bizi, 1980'lerin İngiliz polisiye dizisi Profesyoneller'deki dedektiflere benzeyen iki adam karşılıyor:

Fırat Küçük ile Veysel Kaygusuz. Don Kişot Kitabevi'nin karizmatik şefleri.

Veysel Bey hikayeler yazıyor. Sordum, geçiştirdi.

Bir gün önce yumurta büyüklüğünde dolu yağmış.

Otomobillerin camları patlamış, sokak kedileri ölmüş, kuşlar gökten düşmüş…

Antep'te tabii felaket tabii karşılanıyor.

Fıratların evinde o güne dek dünyada pişirilmiş en leziz yemeği yiyoruz.

Sofradan on kilo alıp kalkıyorum.

Artık başka biriyim.

19. yüzyıl Fransa'sına ışınlansam, Balzac'la tahterevalliye binebilirim.

SOKAK, KİTAP VE KAHVE

Yeliz-Sinem ikilisi, Mersin'e şahane bir mekan açmışlar: Sokak Kitap ve Kahve Evi.

Benden bir iki hafta önce Emrah Serbes, ardından Murat Uyurkulak uğramış.

Anneler Günü. Ve herkes bana hediyeler veriyor.

SEYFİ KARAHAN FENOMENİ

Adana Garı'nda buluştuğumuz Seyfi Karahan'a anında kanım kaynıyor.

Karahan Kitabevi'nin yanı sıra Karahan Yayınevi'ni kurmuş.

Erman Artun gibi kıymetli akademisyen yazarların, halkbilimine dair eserlerini neşrediyor.

Şimdiden 200 kitaba ulaşmış!

Çok sayıda da şiir kitabı yayınlamış.

Seyhan Nehri kıyısında tapınak benzeri bir restorana götürüyor bizi.

Birkaç macerasını anlatıyor.

Alex de la Iglesia'nın filmleri gibi.

Karahan'da, 17 yaşında bir genç, bana şiirlerin gösteriyor. Olağanüstü…

'KAYSERİ'YE HOŞGELDİNİZ'

Kayseri'ye bir indik, tüm şehir 'Hoş geldiniz' yazılı afişlerle donatılmış.

Meğer, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül teşrif ediyormuş.

Binlerce 'Hoş geldiniz'den birkaçını ister istemez üstüme alındım.

Ayhan Bey'in Kıvılcım Kitabevi tarihî bir medrese binasının içinde.

Sağ kolu Turgut Reis'le spagetti western'lerden bahsediyoruz.

Akşamüstü, Halil Tekiner'le tanışıyoruz. Eczacılık ve edebiyatı bir arada ele alan harika kitapların yazarı.

Utku Bey ise toplam üç cümle konuşarak bizi kendine hayran bırakıyor.

20 bin kitaptan müteşekkil kişisel kütüphanesinden sessizce bahseden gizemli centilmeni de unutmayalım.

Arada, Onur Ünlü'nün adı geçiyor. Kayseri'ye benden önce uğramış.

ANADOLU'NUN MÜTHİŞ ENTELEKTÜELLERİ

Diyeceğim, Anadolu'da müthiş entelektüeller yaşıyor.

Bekir İşlek, Faruk Elhan, Hakan Alpin, Ali Tavşancıoğlu… gibi benzersiz nice yazarlardan söz ediyorum.

Bağımsız kitabevleri kuruyorlar.

Harıl harıl kitap okuyor ve yazıyorlar.

Anadolu'daki muazzam entelektüel birikim ve hareketliliğin yeterince farkında değiliz.

Onlar bizi ezbere bilirken, biz onları hemen hiç tanımıyoruz.

Kitap eklerinde, dergilerde, gazetelerde, ekranlarda bu hazinelerin ışığı yansımıyor.

Üç roman yazıp Anadolu'ya, okurlarımla buluşmaya gidince, aralarında otuz kitap yazmış kişiler görmek beni şoke etti.

***

Beşiktaş'ta bir kafeteryada Emrah Serbes, Murat Uyurkulak ve Onur Ünlü'yle oturuyoruz.

Heyecanla, Anadolu şehirlerini anlatıyorum.

Emrah: 'Bağımsız kitabevleri gibisi yok.'

Onur: 'İstanbul'da bulamadığın kitapları orada buluyorsun.'

Murat Uyurkulak: 'Diyarbakır'ı özledim.'

Not: Bu yazı 24 Mayıs 2013 tarihinde Yeni Şafak gazetesinde yayımlanmıştır.

Kaynak: http://yenisafak.com.tr/yazarlar/Murat_Mentes/yasasin-bagimsiz-kitabevleri/37833

Tolstoy mu, Dostoyevski mi?

2013-07-04T06:53:00.000-07:00

Tolstoy mu, Dostoyevski mi?

Neredeyse iki yüz yıllık soru. Ama edebiyat insanlarını hâlâ ilgilendiriyor.

Sonuçları da anlamlı.

Sanat söz konusu olduğunda anket yapmak biraz saçma, biliyoruz. Sanatın ampirik birtakım standartlara, düzenlemelere göre kesin bir şekilde değerlendirebileceğini varsayar anketler. Ama biz biliyoruz ki, kimse neden bir kitabı öbürüne yeğlediğini ya da bir ressamı öbüründen daha çok sevdiğini kesin bir biçimde formüle edemez. Aşk bir bilim değildir.

Ama yine de, onları fazla ciddiye almamamız gerektiğini unutmazsak, anketler eğlenceli olabilir. The Millions’ın köşe yazarı Kevin Hartnett da çok da yeni olmayan “Tolstoy mu, Dostoyevski mi?” sorusunu böyle bir anket aracılığıyla cevaplıyor.

George Stenier’ın tam da bu konuyla ilgili yazmış olduğu Tolstoy or Dostoyevski adlı çalışmasından yola çıkan Hartnett, 19. yy Rus Edebiyatı üzerine uzmanlaşmış sekiz kişiye ulaşarak fikirlerini sordu.

Tolstoy için, “Destan geleneğinin en büyük mirasçısı”; Dostoyevski içinse, “Drama söz konusu olunca Shakespeare’den sonraki en büyük isim” diyen Steiner’ın dışındaki uzmanlardan birkaçının konu hakkındaki görüşleri şöyle:

Ellen Chances, Rus Edebiyatı Profesörü, Princeton Üniversitesi

Asıl sorulması gereken sorunun “kim daha iyi değil, Tolstoy ya da Dostoyevski okumak ile ne öğrenirim” olması gerektiğini söyleyen Ellen Chances, iki yazarı da çok sevdiğini ve ikisinden de farklı şeyler öğrendiğini dile getiriyor. Karamazov Kardeşler ve Anna Karenina romanları üzerinden karşılaştırma yapan Profesör Chances, Dostoyevski’nin Karamazov Kardeşler’de Tanrı’nın olduğu bir dünyada masum çocukların nasıl acı çekebildiğini, Tolstoy’un ise Lenin karakteri üzerinden hayatın anlamını sorguladığını belirtiyor.
“Sonuç olarak iki yazarın da vardığı sonuç hayatın anlamının saf bir entelektüel çaba, zihin gücü ile anlaşılamayacağı, hayatın düz bir çizgide ilerlemeyen ritmine ayak uydurmak gerektiği oluyor.” İki yazarın farklılaştıkları noktalar ise karakterlerini oturttukları psikolojik zemin. “Tolstoy karakterlerini sosyal bir grup içinde resmeder; o grup içerisinde öbürleriyle kurduğu ilişki üzerinden kurgular. Dostoyevski ise bireyin iç dünyasını sorgular. Tolstoy’un romanlarında sıradan insanların başına ekstrem şeyler gelir. Dostoyevski ise sıradan insanın içinde barındırdığı aşırılıkları sergiler.”
Profesör Chances değerlendirmesini şöyle bitiriyor: “İki yazar da beni hayatla ilgili bir şeyleri sorgulamaya teşvik ediyor. Ama sonuç olarak ikisi de hayatın kendisinin, sorgulamasını yapmaktan daha değerli olduğunu gösteriyor.”

Chris Huntington, Mike Tyson Slept Here romanının yazarı

Kim daha iyi bilmiyorum ama ben Dostoyevski’yi daha çok seviyorum diyen Huntington şunları söylüyor: “Tolstoy okumak beni başka bir dünyaya ışınlıyor. Dostoyevski okumaksa bu dünyadayken bana kendimi canlı hissettiriyor. Birine sinirlendiğimde Karamazov Kardeşler’den cümleler üşüşür aklıma. Tolstoy’un kitabını bitirince ise rütbeler, serfler ve Anna Karenina gibi etkileyici kadınların olduğu o büyülü dünyadan çıkıp kendi evime, çamaşır ve bulaşık makinesi gerçeklerinin olduğu dünyama geri dönerim. Belki de Dostoyevski’yi sevebilmek için büyümek gerekiyordur. Biraz olgun bir sevgiyi hak ediyor Dostoyevski. On sekiz yaşındaki ben Suç ve Ceza’yı okusam anlamazdım eminim. Anlayabilmek için pişmanlıklar gerekli belki de.”

Andrew Kaufman, Understanding Tolstoy kitabının yazarı ve Slav Dilleri ve Edebiyatı Profesörü, Virginia Üniversitesi

Benim tercihim Tolstoy’dan yana diyor Kaufman. Bunun nedeni Tolstoy’un sanat üzerine söylemiş olduğu sözlere Kaufman’ın da katılması. “Hayatı her türlü tezahürü içinde sevdirebilmeli sanat; hatta insanları buna mecbur etmeli,” diyen Tolstoy’un romanlarının bunu başarabildiğini, fakat Dostoyevski’yi bu konuda başarısız bulduğunu belirtiyor.
“Dostoyevski bireyin içindeki psikolojik parçalanmayı resmetmiştir. Modern hayat deneyiminin kişiyi ne kadar yalnızlaştırabileceğini, ideallerin ya da fikirlerin insanı nasıl ele geçirip parçalayabileceğini anlatmıştır. Fakat hayatın her haliyle sevilebilir olduğunu göstermeye çalıştığında, başarısız olmuş, fazla romantik ve hayalperest bir sonuca ulaşmıştır. Dostoyevski mutluluk için adeta yıldızlara ulaşmamız gerektiğini bize söylerken, Tolstoy gerçek hayatın mükemmellikten uzak yapılarında bile mutluluğu bulabileceğimizi söyler. Anna Karenina’da mükemmellikten oldukça uzak olan Kitty ve Lenin’in evliliği, bunun bir örneğidir.

Kaynak: http://www.notosoloji.com/promotion/tolstoy-mu-dostoyevski-mi/

Devrimler, Özgürlükler ve Anayasa

2013-03-11T12:17:00.000-07:00

DEVRİMLER, ÖZGÜRLÜKLER VE ANAYASA

(Hasan KÜÇÜK)

Türkiye sıkça söylendiği gibi yine hassas bir dönemden geçerken anayasa tartışmaları kilit bir konu olarak gündemdeki yerini aldı. Güncel tartışmalara değinmeden önce tarihi ve felsefi birkaç noktadan bahsetmek bugünü anlamak için faydalı olabilir.

Toplumsal çatışmaların hukuk marifetiyle çözülmesi fikri, toplum sözleşmecileri (Hobbes, Locke, Rousseau) diye adlandırılan düşünürlerde en idealize halini almıştı. Bu kuramlar farklı ön kabullerden yola çıksa da ortak noktaları doğa durumunda yaşayan insanların, aralarındaki eşitsizlikleri gidermek için özgürlüklerini üst bir merciye devredecekleri ve böyle bir kurgusal sözleşmeyle toplumsal barışın sağlanabileceği varsayımına dayanmaktaydı. İlk duyulduğunda oldukça hayali görünen bu yaklaşım, daha sonraki Fransız ve Amerikan Devrimlerini doğrudan ya da dolaylı olarak oldukça fazla etkilemiştir. Öyle ki bu devrimlerin bir anayasal sözleşmeye bağlanması yeni kurulacak barış ve refah içerisindeki özgür bir toplum idealinin güvencesi olarak algılanmış olup devrimin ana hedeflerinden biri olmuştur. Devrimlerin sonunda oluşan anayasalar kendilerine biçilen bu aşırı rolü elbette ki yerine getirememişlerdir.

İktidarın kaynağının ilahi bir güçten alınarak dünyevi bir güce verildiği bir çağda, geçmişte her şeyin üzerinde tutulan kralın yerine yine her şeyin üzerine konulan “milli irade” ve onun garantisi olarak “yasa”nın geçirilmesi tüm sorunları çözecek sihirli bir formül gibi dursa da gerçekleşen şey bu olmamıştır. Çoğunluğun seçiminin iktidarı belirlediği bu seküler dönemde kral despotizmi gitmiş yerine çoğunluk despotizmi gelmiştir. Bu yeni seküler despotizm de beraberinde sınıfsal, etnik vb. birçok siyasal-toplumsal sorunu doğurmuştur. İktidarın yasaya dayandırılması beklenilenin aksine özgürlüklerin garantisi olamamıştır.

Rousseau’nun ortaya attığı “genel istenç” kavramının etkisi altındaki Fransız Devrimi’nin öncüleri (Sieyes, Robespierre gibi) “milli iradeye” teslim olarak çoğulcu bir yapı kurmakta yetersiz kalırken, daha çok Montesquieu etkisindeki Amerikan Devrimi’nin kurucu babaları (Adams, Jeferrson ve diğerleri) onun “güçler ayrılığı” prensibiyle iktidarı kontrol edici ve dengeleyici kurumlar yaratarak kalıcı siyasi yapılar kurmakta daha başarılı olmuşlardır. Bu durumda iki ülkenin siyasal geçmişlerinden getirdikleri mirasları da önemli bir etken olmuştur.

“Devrimler yıktıkları rejimin biçimini alır.” trajedisiyle despot kralın kontrolündeki merkezi bir yönetim olan ancien régime’e karşı gerçekleşen Fransız Devrimi bu mirasla benzer yapılar kurarken, devrim öncesi okyanus ötesi bir kraliyete bağı olup, zaten kasabalardan eyaletlere kadar konseyler ve koloniler halinde örgütlenmiş olan bir siyasal geleneği devralan Amerikan Devrimi ise kraliyetle bağını kopardığı anda siyasal olarak özgür bir alanın üzerinde yükselme şansı bulmuş ve anayasası da bu niteliği taşımıştır.

Bu kısa hatırlatmalardan sonra Türkiye’nin güncel anayasa tartışmalarına gelmeden önce şu çıkarıma kolaylıkla ulaşabiliriz:

İktidarları sınırlayan yasalar ya da anayasa değil, toplumsal ve siyasal güç dengeleridir. Bu çıplak gerçeği Osmanlı’nın ilk anayasa örneğinde de görebiliriz. Çok da yeni sayılamayacak kadar eski anayasal geleneğe sahip olan bir toplum olduğumuzun göstergelerinden olan, Namık Kemal’in kavramsal çerçevesini çizdiği ve Mithat Paşa’nın hazırladığı 1876’daki Kanuni Esasi “din ve mezhep ayrımı gözetmeksizin herkes Osmanlı yurttaşıdır” derken çağının oldukça ilerisinde etnisite ve dine dayanmayan bir yurtseverlik çerçevesinde tanım getirerek çok uluslu imparatorluğu bir arada tutmayı hedeflemişti. Oysaki üzerinden bir yıl geçmeden II. Abdulhamid anayasayı askıya alarak onun Osmanlıcılık felsefesini yıktı, İslamcılık anlayışını yönetime hakim kıldı ve sonrasında ülkenin genelinde baskı rejimi kurarken Ermenileri de Kürt aşiretlerin de desteğini alarak katletme yoluna gitti. Anayasa sorunları çözmek şöyle dursun kötü bir tarihsel miras bırakan dönemi açmıştı. Ta ki 1908’de siyasal dengeler değişip anayasa gerek ordudaki subayların gerekse toplumsal baskının etkisiyle yeniden yürürlüğe girene kadar bu rejim devam etti. Anayasanın bazı değişikliklerle beraber yürürlüğe girmesi sorunları katmerlendirmekten başka bir şeye yol açmadı. Mevcut toplumsal ve siyasal güç dengeleri buna yol açmış, anayasa yazılı bir belge olmaktan öteye geçmemişti.

Savaş sonrası 1921’de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye ise savaş döneminde yapılan yerel kongreler ve kurulan ittifakların etkisiyle ABD anayasacılığına benzer bir çoğulculuk getirse de 1924 Anayasası ile kurucu kadroların pozitivist felsefenin ve Rousseau’nun etkisiyle “milli iradeyi” öne çıkaran ve “üniter devleti” esas alan Fransız anayasası modelini örnek almasıyla çoğunluk despotizmini yaratan siyasal bir yapı kurdu. Cumhuriyet tarihi boyunca anayasal tarih de bürokrasi ile burjuvazinin kavgaları ile şekillenen bir seyir izledi ve darbeler tarihi olarak gelişti. 1924’te kurulan ve çoğulculuk yerine çoğunluğa dayalı sistem çeşitli şekillerde bugüne kadar devam etti.

Günümüze gelindiğinde ise gerek Kürt muhalefetinin etkisiyle gerek ise İslami kökenli politik hareketlerin kendini iç ve dış dengelere göre iyi konumlandırıp toplumsal destekle siyasi iktidarı almasıyla eski rejim işlemez hale geldi. Bu durum da merkezinde anayasa olan yeni bir kuruluş dönemi tartışmasını gündeme getirdi. Ülkeyi 10 yıldır yöneten siyasi hareket Gramsci’den ilhamla pasif devrim olarak da adlandırılan siyasal dönüşümü yeni bir anayasa ile taçlandırmak isterken bunu ülkenin bir diğer büyük siyasi ve toplumsal meselesi olan Kürtlerin hakları ve bu çerçevede süren çatışmaların sonuçlanması bağlamına da oturtmuş durumda.

Yeni bir kurucu anayasa ile vatandaşlık bağlamında hukuki bir konsensüs sağlayarak etnik çatışmayı bitirmek öngörülürken iktidar bunu fiilen çoğunluk despotizmine dönüşmüş rejimi hukuken de başkanlık sistemine dönüştürerek yapmayı hedefine koymuş görünüyor. Kuşkusuz çatışmalardan kaynaklı ölümlerin bitmesi herkesin ortak paydası olmak durumunda... Buna karşı çıkmak her şeyden önce politik ahlaka aykırı. Ancak çatışmaları bitirecek yeni anayasanın iktidarın sınırsız kullanımıyla toplum üzerinde yeni bir baskı rejimini kalıcı hale getireceği tehlikesi çeşitli muhalefet kesimlerinde haklı kaygılar uyandırmakta.

Bu kaygılar bizi “iktidarın nasıl sınırlandırılacağına” ilişkin kadim soruya götürüyor. İktidarı sınırlandırmanın bir aracı olarak anayasalarda sağlanan hak ve özgürlükler önemli bir araç olarak kullanıla gelse de, bu hak ve özgürlüklerin pasif bir koruma sağlamanın ötesine gitmediği dünyadaki diğer anayasa örneklerinde de sıkça karşılaşılan bir sorun olmuştur. Klasik bir çerçevede kurulan iktidar-özgürlük ikileminden ziyade iktidar-iktidar ikilemine oturtulan bir anlayış iktidarı sınırlamanın daha doğru bir yolu gibi gözükmekte. “Bir iktidarı ancak karşı bir iktidar sınırlandırabilir” ilkesi daha gerçekçi bir bakış açısı sunmakta. Burada kastettiğim seçilmiş iktidarın karşısına sınırlayıcı unsur olarak anayasadaki hak ve özgürlükleri ya da onu dengeleyici senato benzeri kurumları koymak kadar toplumsal ve politik iktidar alanlarının çok daha önemli olduğu.

İktidarın birtakım hukuki mekanizmalarla değil, ancak toplumsal olarak örgütlenmiş politik iktidar odakları tarafından sınırlanabileceği gerçeğini dünya deneyimlerinde de kendini ortaya koymuş durumda. Anayasanın hukuki çerçevesinden çok toplumun öz iradesiyle oluşturduğu konseyler, belediyeler, kooperatifler, siber alandaki örgütlenmeler gibi iktidar alanları mevcut siyasi iktidarın baskılarına karşı toplumu koruyabilecektir. Bu nedenle yeni anayasa sonrası dönemi, iktidarın yeni bir neo-istibdat dönemine dönüştürmesinden kaygılı olanların endişelerini bu yöne de odaklamaları yerinde olacaktır. Kürt muhalefetinin bu alanda yarattığı önemli toplumsal iktidar alanları bulunmakta. Belki de bu döneme girerken öz güvenini bu pozisyondan almakta. Diğer muhalefet kesimlerinin de devlet ve anayasa odaklı politikaya odaklanırken bu yönlü politik alanlar yaratmaya girişmesi toplum ve birey özgürlüklerini koruyacak gerçek mekanizmaları oluşturacaktır.

Özgürlükçü anayasaların dahi sadece baskıdan kurtuluş anlamında bir alan açmaktan fazlasını yapamadığı gerçeği ortada iken toplumsal muhalefet için hayati olan özgürlüğü ortak eylemlilikle geliştirecek kamusal alanları yaratma yeteneğini gösterebilmektedir. Bu kamusal alanlar yeni anayasanın despotik bir yönetime yol açmamasının da gerçek güvenceleri olacaktır.

Kaynak:

http://hasan2017.tumblr.com/post/45120762599/devrimler-ozgurlukler-ve-anayasa

Yetmedi Mi İstila, Artık İstifa...

2013-02-02T04:20:00.000-08:00

Bir Markanın Ölümü

2013-02-02T04:09:00.000-08:00

Bir Markanın Ölümü

“Marka şehir” Gaziantep’in tek markası değilse de şüphesiz ki en büyük markasıdır Gaziantepspor… Ancak son dönemde marka değerine dair ciddi aşınmalar söz konusu...

Türkiye marka kavramıyla 1990’ların ortalarında tanıştı ve büyük şirketlerde çağdaş marka yönetimi teknikleri uygulanmaya başlandı. Buna sebep, 50 yıllık markayı 6 yılda neredeyse yok etme noktasına getiren İbrahim Kızıl yönetimi, marka yönetimi konusunda hiç yoksa Antep sanayi odasından seminer falan alsa keşke… Faydası olur mu, orası da şüpheli gerçi…

Son altı yedi sezondaki takım yönetimi, altyapı ve tesisleşme konusunda bir arpa yol aldık diyen varsa beri gelsin lütfen… Bu sezonki transfer politikamız da evlere şenlik zaten. Hikmet Karaman’ın her maç sonrası “isyanı” da cabası… Bu arada Hikmet Karaman yönetime çemkirmekte yerden göğe kadar haklı... Ancak Emre Güngör, Popov, İvan de Souza, İsmail Sosa gibi oyuncuları da kendisi harcadı, unutmadık.

İbrahim Kızıl yönetiminin uzun zaman önce taraftarla da bağlantısı koptu, sağır sultan bile duydu bunu. Gerçi taraftarın çok parçalı duruşu, sadece Gençlik 27 üzerinden güçlü bir biçimde kendini ifade edişi söz konusuydu. Ancak, son dönemde “Free Falcons” adıyla bağımsız, alternatif bir taraftar yapılanması varsa da Kızıl yönetiminin polis marifetiyle ber-taraf etme çabasına da tanıklık ettik. “Bir avuç çapulcu” için devletin polisini uğraştırmak da ayıplanası… Gençlik 27’in olan bitenler karşısındaki duruşu da başka bir yazının konusu…

Takım ligin “büyüklerinden” biriyle maça çıkıyor. Taraftar desteği takımın içinde bulunduğu konum açısından da önemliyken Antep - FB maçında biletleri 40-50 TL yapmak, kendi taraftarına “maça gelme” demek değil midir? Bilet fiyatlarını yüksek tutup olası bir kötü sonuçta tepki almamak adına mı yapıldı acaba?..

Takım ne hallerde, puan ve puanlara çok ihtiyacımız olduğu bir zamanda maç öncesi yönetimin ucuz ayak oyunlarına tanıklık ediyoruz. Nihayetinde amacına ulaştı Kızıl yönetimi, FB sahaya çıktığında neredeyse stadın tamamı ayağa kalkıp fotoğraflar çekti, cep telefonu kamerasına yüklendi. “Bunlar Antep taraftarıydı” diye yine bizlere “aptal” muamelesi yapmayın n’olur?

Bir de şunu herkesin bilmesi gerekiyor: İbrahim Kızıl yönetimi istifa ederse elbette birileri çıkıp yönetime talip olur. Şimdilerde “kongrede niye kimse aday değil” teranesi okunuyor ya, mevcut kongre üye tablosu orta yerde dururken kimse aday ol(a)maz ki…

Son olarak, 50 yıllık Gaziantepspor markasını iş bilmez yönetim anlayışlarıyla üç beş senede bozuk para gibi harcayıp takım üzerinden nemalananlar Gaziantepspor’a daha fazla zarar vermeden bırakıp gidebilir. Bursaspor’la girişilen “etik yarışması” da tam bir komedi bu arada…

Neyse, bu şehir bir gün İbrahim Kızıl yönetimini belki affeder…

Not: İstifa eden Trabzonspor teknik heyetinin bir parçası olan Ünal Karaman’ın giderayak yaptığı açıklamalar da okunası:

http://www.radikal.com.tr/Radikal.aspx?aType=RadikalDetayV3&ArticleID=1119371&CategoryID=84

21.Yüzyılda Sınıf

2012-12-16T11:12:00.000-08:00

21.Yüzyılda Sınıf

İsveçli sosyolog Göran Therborn’ün New Left Review dergisinin Kasım-Aralık döneminde yayınlanan son sayısında “21.Yüzyılda Sınıf” başlığıyla yayınlanan kapsamlı yazısını bire bir çevirme fırsatım olmasa da ve özet geçmenin yazıya haksızlık olacağını düşünsem de günümüz toplumsal hareketlerini anlamak için önemli tespitler içerdiğinden anekdotlar şeklinde aktarmak istedim:

v 20. yüzyıl işçi sınıfının çağıydı. O kadar ki sadece sol değil, sağ politikalar bile işçi sınıfının bu hegemonik konumundan etkilenmek durumda kaldı. Öyle ki solun en büyük rakipleri dahi Almanya’da, İtalya’da işçileri içine alan korporatist örgütlenmelere girişirken, sağ kanat sanatçılar bile işçi sınıfı eksenli sanat eserleri ortaya koyuyorlardı.

v İşçi hareketlerinin gelişmesi ve beraberinde gelişen devrimler Avro-Amerikan kolonyalizm ve ırkçılığı geriletirken, bu bölgelerde sosyal hakların da gelişmesi gibi çok önemli sonuçlara yol açtı. Marks’ın üretici güçler toplumsallaşırken, üretim ilişkilerinin bireysel mülkiyette kalması diye adlandırdığı büyük diyalektik çelişki, ulaşım, iletişim, temel doğal kaynaklar gibi sektörlerin kamulaştırılması yoluyla bertaraf edilmeye çalışıldı. Ayrıca gelişen işçi hareketleriyle, işçi sınıfının sermayeye karşı güçlenmesiyle üretim Avro-Amerikan bölgesinden Asya’ya kaydırıldı.

v 20. yüzyılda gelişmiş ülkelerde ulus içi sınıfsal farklar azalırken, uluslararası büyük gelişmişlik farkı ortaya çıkmıştı. 21. yüzyılda ise bu tersine döndü. Uluslararası gelişmişlik farkı azalırken, ulus içi sınıfsal farklar tekrar arttı.

v Orta sınıf tanımı çok genişlerken bu sınıfa dayalı toplumsal hareketler de gelişti. Ancak bu sınıfın duruma göre şekillenen “kalıtsal” tutumları nedeniyle bu hareketlere otomatik olarak demokratik ya da anti-demokratik hareketler denilemez.

v 21. yüzyılda sınıf yapısal bir kategoriden çok; sömürülen, dezavantajlı tüm kesimleri içeren ortak bir alan olarak şekillenmektedir. Herhangi bir sınıfa öncü rol vermekten çok, toplumsal hareketler arası ittifaklar önemli olacaktır. Ancak sınıf temeli olmayan en gelişkin toplumsal hareketler bile modern kapitalizmin eşitsizliklerinin üstesinden gelme kapasitesine sahip değildir.

v Günümüzde toplumsal yapıya baktığımızda yeni yüzyılın toplumsal karakteri henüz netleşmese de 4 temel sosyal hareket biçimi görmekteyiz:

1) Küreselleşmiş orta sınıf tüketiciliği,

2) Orta sınıfa dayalı politik isyanlar,

3) Asya temelli endüstriyel sınıf mücadelesi,

4) Heterojen toplumsal sınıfların hareketleri

v Günümüzün sosyal hareketleri “denizyıldızı” misali çok başlı hareketlerdir. Ancak hiyerarşinin olmaması bu hareketleri kendiliğinde ilerici-demokrat yapmayacaktır. 20. yüzyıldan miras örgütlenme tarzları çökse de, kollektif tartışma ve bireysel otonomiye dayalı politik kültür önemini korumaktadır. Ayrıca Mısır örneğinde görüldüğü üzere örgütsüz kitleler devrimi yapsa da, Müslüman Kardeşler gibi eski tarihlere dayanan örgütlenmeye sahip bir yapı orta vadede devrimin galibi olarak gözükmektedir.

v Günümüz sosyal hareketleri redcilik ve pragmatizme dayanmaktadır. Redcilik bu hareketlere Occupy hareketinde görüldüğü gibi militan bir karakter vermekte iken, pragmatizm ise İspanya eylemlerinde görüldüğü üzere kuşaklar arası dayanışma ve kitleselleşme esnekliği sağlamaktadır.

v 20. yüzyıl işçi hareketi ve solu Avrupa merkezliydi. Bu miras silinmedi; fakat özgürlük, kalkınma ve adalet için artık bir perspektif sağlamıyor ve merkezi rol oynamıyor. Güncel olarak Latin Amerika dışında ortaya çıkan bir merkez de yoktur. Sınıfsal hareketlerin yoğunlaştığı Asya da önemli bir merkezi rol oynayabilir. Bu yeni merkez arayışlarına rağmen, yeni gelişecek sol, yüksek ihtimalle de-santralize olacaktır.

v Son olarak soğuk savaşın bitişi iddia edildiği gibi ne barış getirdi ne de sömürü ve emperyalizmi bitirdi. Bunlar devam ettiği sürece tepki olarak gelişecek toplumsal hareketler de gelişecektir. 21. uüzyılda da sınıf temelli hareketler kesinlikle hayati önemde olacaktır. Belirsiz olan bu hareketlere ana karakterini verecek olanın yeni orta sınıflar mı olacağı; yoksa daha yoksul halk kesimlerinin oluşturduğu plebiyen sınıflar mı olacağıdır.

v Çeviri: Hasan KÜÇÜK

v Yazının tamamı için: http://newleftreview.org/II/78/goran-therborn-class-in-the-21st-century

v Kaynak: http://hasan2017.tumblr.com/post/37898543678/21-yuzy-lda-s-n-f

Geleceğini Arayan Takım: Gaziantepspor…

2012-12-13T12:40:00.000-08:00

Geleceğini Arayan Takım:

Gaziantepspor…

30 yılı aşkın Devlet-i Aliye’ye hükümdarlık eden 113. İslam halifesi II. Abdulhamit, meseleyi ta o günlerde çözmüş vesselam: “Bizim milletimiz söylemez; ancak söylenir.”

Memlekette her türlü iktidar merkezinin gücünü nereden aldığına dair sosyo-politik bu belirlemeyi, haliyle Gaziantepspor’u yaklaşık 7 sezondur “idare” eden İbrahim Kızıl yönetimine de uyarlamak pekâlâ mümkün görünüyor.

II. Abdulhamit:
“Bizim milletimiz söylemez;
ancak söylenir.”

TV kanallarında ve sosyal medyadaki bol küfürlü “incileri” yetmezmiş gibi, Karabük maçının devre arasında VİP salonunda İbrahim Kızıl’ın kendisine istifa çağrısı yapan taraftar gruplarına ettiği ağır küfürleri kapalı tribünden maçı seyredenlerin birçoğu duydu. O salonda taraftara ettiği küfürlere tek tepki gösteren de Gaziantep’in değerli iş adamlarından birisi… Diğerleri üç maymun modunda: Görmedik, duymadık, bilmiyoruz…

Kızıl yönetimi yanlışlarını düzeltmek yerine, başkalarının söyledikleri/yaptıkları üzerinden kendini aklamaya çalışıyor hala… Aklanmak, böyle olmaz ki… Bu olsa olsa sadece hataların katmerlenmesine neden olur.

Her şeye rağmen tribüne gelen ve oynanan oyunun müsebbibi olarak gördüğü yönetime hem de gayet medeni biçimde tepki gösteren bir avuç taraftara küfretmek de nedir?..

Bugün sosyal medya üzerinden o bir avuç taraftar da “Maça gitmeyelim.” çağrıları yapıyor birbirine… Yakında Kamil Ocak’ta bir tek Kızıl ailesi ve sevenleri kalacak maçları izlemek için… Taraftarın maçlara ilgisizliği artık aşikâr oldu zaten. Pazar günü oynanan Malatyaspor – Çamlıdere Şekerspor maçında dahi tribünler tıklım tıklımdı, inanmayan internetten baksın…

İbrahim Kızıl yönetimi memleket futbolunu yöneten birçok yönetici gibi, tribünden gelen bir yönetici tayfası olmadığı için taraftara da yabancı... Tribünlere biraz aşina olsalardı şunu bilirlerdi elbette: Bu taraftar "büyük takım taraftarı kibri"ne sahip değil... Aynı zamanda "aptal" da değil...

"Biz bu takımı nereden nereye getirdik. Para da var, pul da..." ve “100 milyon dolarlık takım yarattık.” gibi büyük laflar etmekle, büyük başarılar elde edilmiş olunmuyor, "geçmiş" de unutulmuyor ne yazık ki…

Atalar sözünde olduğu üzere nasıl ki lafla peynir gemisi yürümüyorsa, yeni kuşak yazarlardan Aslı Erdoğan'ın bir metninde vurguladığı üzere “(Efendiler) Geçmiş, ırmağın (bugüne kadar) hiç ulaşamadığın(ız) öbür yakasıdır.”

Karabük maçı analizini merak edenlere bir iki cümle: Mevcut durumda bugünkü maçın analizlik bir tarafı yok maalesef… Aylardır para alamadığı için dirençsiz bir takım vardı sahada… Durum böyle olunca, teknik kadronun saha kenarındaki çırpınmaları da nafile…

Gaziantepspor 0 - K. Karabük 2

Karabük ise Ahmet İlhan ve Lualua ile tipik bir deplasman takımı olmuş, yine de bu maçta aldıkları 3 puan onları yanıltmasın, maçın baş mimarı İbrahim Kızıl yönetimiydi çünkü…

Şunu da eklemeden geçmeyelim: Sosyal medya üzerinden Mehmet Kızıl 08 Aralık’ta: “ (Ayrıca) taraftarı buradan bize eleştiriye davet ediyorum, tartışalım, doğruyu bulalım.” diye mesaj atıyor; sonra da küfür ya da hakaret içermeyen sadece eleştiren taraftarları twitter’da engelliyor. O zaman da “samimiyet”inizin sorgulanması kaçınılmazdır işte…

Dün akşam yerel kanaldaki bir spor programına katılan Mehmet Kızıl’dan incilerle bitirelim:

1) Ökkeş Özekşi, TEDAŞ Müdürü Ali Bey’i ayarlayıp kulübün elektriklerini kestirdi, faturanın biri ödenmemiş, bir işçiye geliyormuş, O da yırtmış atmış, bir sorun yokmuş.

Hikmet Karaman'ın suçu ne?..

2) Ökkeş Özekşi sadece takımı değil, tüm şehri yönetmek istiyor, bundan dolayı ortalığı karıştırıyor.

3) Free Falcons'tan birini yakaladım, sorguya çektim, kimlerin örgütlediğini öğrendim, açıklamıyorum. Bir grup istifa deyince tüm statta onlara uyuyor sürü mantığıyla, istesem ben 20.000 kişi doldururum stada, istediğim tezahüratı yaptırırım.

4) Biz itibar edinmek için, pardon itibarımıza itibar katmak için geldik takıma, niye bırakalım bu takımı, bu yıl cezaevi sürecinden dolayı güvensizlik oluştu; yoksa her sene paraları böyle ödüyoruz.

5) Transferde istesek menajer giderlerini şişirip para araklayabilirdik, yöntemi bu, bunu yapmadık ama…

6) Mehmet Kızıl: UEFA'ya parayı ödemeyi unuttuk.

Gazeteci: “Üç gün sonra ödeyeceğim.” demiştiniz bize.

Mehmet Kızıl: Oldu bir hata…

Gazeteci: Zaten takım Avrupa’ya gidecek durumda değil.

Bizim Büyük Çaresizliğimiz: Gaziantepspor (2)

2012-12-06T12:06:00.000-08:00

Bizim Büyük Çaresizliğimiz:

Gaziantepspor (2)

2. Bölüm:

İbrahim Kızıl yönetiminin bırakma zamanı geldi de geçiyor. Neden mi?..

Birçok sebep sayılabilir; ama bizim için en önemli sebepler şunlar:

1) Takım, kendi taraftarı nezdinde sevimliliğini yitirdi; tıpkı Yıldırım Demirören’in Beşiktaş’ı gibi… Takıma AŞK’la bağlı olanlar dahi Kamil Ocak’a ayaklarını süre süre gider oldu. Kızıl yönetimi (ailesi), 6 sezonluk dönemdeki kombine bilet satışlarını yıl yıl açıklayıp bir istatistik verebilse kamuoyuna keşke…

Gerçi gerek yok, tribüne her gidişimizde farazi bir yoklama çekiyoruz ve mum gibi eridiğini görüyoruz Kamil Ocak tribünlerinin…

Koskoca İstanbul’da Gaziantepspor, GS ile maç yapıyor ve İstanbul’da Gaziantepliler Derneği olduğu halde rakip taraftara ayrılan tribünlerdeki Gaziantepli taraftar sayısı 8… Yazıyla sekiz…

Gençlik 27 de bütün bu olup bitenler karşısındaki sessizliği ile Antep taraftarı/seyircisi nezdinde sempatisini/desteğini yitiriyor gün geçtikçe. Gençlik 27’ye karşı bağımsız duruşlarıyla yeni taraftar grubu “Free Falcons” grubu kendini var etmeye çalışıyor. Grubun bağımsız ve özgün duruşu önemli… Bakalım, gelişimleri ve tribünlere katkıları ne düzeyde olacak?..

2) Takımın istikrarsızlığından/başarısızlığından dolayı 6 sezonda 12 teknik adam ve onlarca da futbolcu gitti. Artık, Gaziantepspor yönetimi adına da kan değişikliğine ihtiyaç var. “100 milyon dolarlık takım yarattık.” diye twitter aleminde mesaj atanlara, “Oyuncularının, tesislerindeki emekçilerin maaşlarını, paralarını niye vermiyorsun peki diye sormazlar mı?..”

3) Bu şehir, bu taraftar kitlesi ile Kızıl yönetimi/ailesi arasında ciddi bir GÜVEN sorunu yaşandı ve kapanması zor görünüyor. 6 sezonluk dönemde “golcünün babasını getireceğiz” sözleri, “futbolun profesörü olduk” iddiaları, “bu sezon hedef kupa” lafları…

Altı doldurulamayan bu boş sözlerin ötesinde, Celal Doğan tesislerinin ödenmeyen faturalarından dolayı elektrik ve suyunun kesilmesi rezaleti, bu yaz Kızıl ailesinin takımın paralarını kendi hesaplarına aktardıklarına dair yapılan suçlamalar, cezaevi süreci ve mahkemeler… Daha ne olsun ki?..

William Shakespeare’in dediği gibi: “Güven ruh gibidir, terk ettiği bedene asla geri dönmez.” Beyler, İSTİFA edin…

4) 22 yıldır bu takım Türkiye’nin en üst liginde mücadele ediyor ve ortalıkta ne bir kupa ne de bir şampiyonluk var, maalesef… Son 6 sezonun günahı Kızıl ailesine ait, bundan kaçamazlar…

Sizler de bilirsiniz ki başarı için "istikrar" şart ve takımdaki tek istikrar Kızıl ailesi… Bu arada hatırlatmakta fayda var: Gaziantepspor, UEFA tarafından Avrupa kupalarından 1 yıllığına men edilmişti, Kızıl yönetiminin işgüzarlığından dolayı…

Bu arada diğer “yöneticileri” gören, duyan, bilen var mı?..

5) Bir de tabii ki Kızıl ailesinin üslubu… Bulunduğu makamın / yerin hala farkında ol(A)mayan Gaziantepspor Başkanı’ndan ve Mehmet Kızıl’dan bol küfürlü “inciler” kamuoyunun kanıksadığı bir durum oldu. Ağzınızdan laf çıkarken bulunduğunuz yeri, makamı düşünerek konuşmaz mısınız?

Gaziantepspor başkanısınız, dolayısıyla hem takımı hem Gaziantep şehrini temsil ediyorsunuz. Kamuoyunun önünde amiyane tabirle “kahve” ağzıyla konuşmak, yorumlar yapmak, seviyeyi bu kadar aşağıya çekmek neyle açıklanabilir ki?.. Edep yahu!..

Yukarıdaki sebepler elbette çoğaltılabilir; ama İbrahim Kızıl yönetiminin miadının dolduğuna dair bu emareler de kâfi… Sanal alemdeki bilgilere bakarak yönetimi eleştirdiğimiz iddiaları da son süreçteki Serdar Kurtuluş ve Hikmet Karaman’ın yaptığı açıklamalardan sonra gülünç… Ayrıca, sanal âlem dedikodular ile hareket edildiğini söylemek, tüm Gaziantep taraftarını ve tüm şehri aptal yerine koymak değil midir?..

Daha önceki yazılarımızda da vurguladığımız gibi, bizim için esas olan tek şey: GAZİANTEPSPOR'un başarısı... Takımın doğru dürüst yönetilmesi… Kurumsal bir kimlik kazanması… Gerisi teferruat, gerisi hikâye…

Sonuç olarak futbola, Gaziantepspor’a ve Kızıl yönetiminin İSTİFA edip gideceğine dair umudu büyütmeden memleket futboluna dair şu “hakikatleri” hatırlatıp bitirelim:

Spikerin Beşiktaşlı Ahmet Yıldırım'a sorduğu “2-1 yenildiniz ne düşünüyorsun?” sorusuna, “Maç 2-2 bitti." cevabını alalının üzerinde 8 yıl geçerken, Manisaspor - Bursaspor maçında hakem Metin Tokat'ın başına bir paraşütçü düşeli 7 yıl olmuşken, böylesine absürtlüğe meyilli bir futbol ikliminin hüküm sürdüğü memlekette, 8 yılda Beşiktaş’ı maddi-manevi komaya sokup “şike” tantanasındaki toz dumandan yararlanıp kapağı TFF başkanlık koltuğuna atan Yıldırım Demirören’ler ve onun türevi niteliğindeki İbrahim Kızıl’lar tükenmez…

Mustafa Kemal’den aşırma/devşirme bir sözle bitirelim: “Biz başkanın zeki, çevik; aynı zamanda ahlaklı olanını severiz…

Not: Bu yazının sahibi, bunca zamandır emeğinin karşılığını alamadan Gaziantepspor’a hizmet eden teknik yönetime, futbolculara ve tesislerdeki emekçilere bir Gaziantepspor taraftarı olarak teşekkürü bir borç bilir…

Yazının 1. bölümü için:

http://betonaliharikalardiyarinda.blogspot.com/2012/12/bizim-buyuk-caresizligimiz.html

Bizim Büyük Çaresizliğimiz: Gaziantepspor (1)

2012-12-06T11:43:00.000-08:00

Bizim Büyük Çaresizliğimiz:

Gaziantepspor (1)

1. Bölüm:

Merhum 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar’ın “Bu kış gelecek.” deyip de 50 yıldır bir türlü gel(e)meyen “Komünizm tehlikesi”ne karşı sürekli el tetikte bekleyen bir tayfa var ya bu memlekette… İşte bu tayfayı, İbrahim Kızıl yönetiminden “başarı” bekleyenlere benzetiyorum: “Bu sezon kupa gelecek, takım başarılı olacak.” Şairin dediği gibi: Beklemek, Türkçenin en uzun fiili…

Yaklaşık altı ay önce Gaziantep’teki bir AVM’de yabancı oyunculardan biriyle karşılaşıp ayaküstü sohbet etmiştik takımın durumuna dair ve o günlerde ondan öğrendiğimize göre futbolculara ödemeler düzenli yapılmıyordu ve oyuncu da gitmeyi düşündüğünü söylemişti. Nitekim son iki aydır da Gaziantep kamuoyunda bu durumun dedikodusu yapılıyor, takımın aldığı “istikrarsız/dengesiz” sonuçlar buna bağlanıyor; hatta oyuncuların ve teknik kadronun “kendini göstermek için” maç seçtiği yorumları yapılıyordu.

Nihayetinde, geçen hafta Serdar Kurtuluş’un basın açıklaması ülke futbol gündemine bomba gibi düşmüş olsa da Gaziantepspor’u yakından takip eden bizler açısından malumun ilanından başka bir şey değildi. Duman olan yerden ateş bir kez daha çıkmıştı, işte…

Sonrasında İbrahim Kızıl yönetimi (ailesi demek daha doğru olacak, sanırım) kamuoyunun merakla beklediği “gerekli” açıklamayı yapınca her zamanki gibi “rahatladık.”

Problem yoktu, her şey yolundaydı, abartılacak bir durum mevzu bahis değildi, bir iki küçük aksaklık vardı. Futbolcular 8 aydır para alamadıklarını, sözlerin yerine getirilmediğini, çek ve senetlerin karşılıksız çıktığını söylemişlerdi ya basın açıklamasında, gençler işte, durumu biraz abartmıştı, hepsi bu…

Teknik adam Hikmet Karaman hem İstanbul BB hem de GS maçı sonrası yaptığı basın toplantılarında, “Futbolu sevk ve idare edecek adam gibi birileri yok mu, Allah aşkına” derken, “Patlama noktasına geldim, vidaları sıkıyorum şimdilik… Her şeyi açıkladıktan sonra teknik adamlık mesleğimi bırakmayı düşünüyorum.” diyordu ya, kafası iyiydi büyük ihtimalle…

Futbolcular ve teknik adam bunları söylerken, aklımıza “Göğsüm daralıyor, yüreğim kanıyor, olmasaydı sonumuz böyle.” diyen Ahmet Kaya şarkısı geliyor.

Belli ki İbrahim Kızıl yönetimi ile bu takımın bir arpa yol kat etmesi mümkün değil işte…

6 sezondur olup biteni hatırlayın bir kez daha: Her sezon iki üç teknik adam değişikliği, yapılan “iyi transferler”in takımda bir türlü, iki sezon üst üste oynayamaması… Her sezonun ilk yarısında rezalet bir performans, sonra devre arasında sezonu kurtarmak adına (koltuğu kurtarmak diye de okuyabilirsiniz) ara transferde birkaç iyi oyuncu, sezonu ilk 10’da tamamlamanın “dayanılmaz mutluluğu…”

İbrahim Kızıl yönetiminin bırakma zamanı geldi de geçiyor. Neden mi?..

Yazının 2. bölümü için:

http://betonaliharikalardiyarinda.blogspot.com/2012/12/bizim-buyuk-caresizligimiz_6.html

İki Şehrin Hikâyesi: Renkler Aynı, Ruhlar Farklı…

2012-11-04T10:07:00.000-08:00

İki Şehrin Hikâyesi:

Renkler Aynı, Ruhlar Farklı…

Eskişehirspor 4 - Gaziantepspor 0

Eskişehir - Gaziantepspor maçı renkleri dışında iki benzemez şehrin ve takımın maçıydı. Gaziantep nasıl güneydoğunun ortasında bir sanayi vahası ise, Eskişehir de kültürel ve sosyal atmosferiyle İç Anadolu’nun ortasında bir vaha gibi…

İbricic dünkü maçın en kötülerindendi...

Ekonomisi, ordu ve üniversite gibi kurumların varlığı üzerinden yürüyor. Şehir ortasından geçen çayın etrafına kurulu canlı hayatıyla küçük bir Avrupa şehrini anımsatıyor, aynı zamanda… Eğlence hayatı oldukça canlı ve dinamik bir şehir… Şehrin bu dinamizmi futbol takımı üzerine de yansımış.

1990’larda Gaziantep’in yakalayıp 2000’lerde kaybettiği ruh, Eskişehir’de hala dimdik ayakta…

İki şehir arasındaki saha dışı bu farklar oyuna da yansıdı dün… Zaten kadro kalitesi açısından da birkaç oyuncuyu çıkardığınızda Eskişehir bariz olarak üstün Gaziantep’ten. Buna takım olma bakımından sağladığı üstünlük de eklenince dört gollü farkın olacağı maçın başında belli olmuştu.

“Maç” eşitler arası bir karşılaşma olarak tanımlanırsa, dün Eskişehir’de ortada bir maç yoktu. Eskişehir bandosunun “cav bella” ile başlayıp cenaze marşı ile bitirdiği gösterisi eşliğinde Gaziantepspor dün sahaya gömüldü resmen.

Hikmet Karaman istikrar arıyor...

Deplasmanlarda takımını yalnız bırakmamasına alışkın olduğumuz “Gençlik 27 grubu” ise takımını yalnız bırakmıştı. Geçen haftalarda yönetimle ters düşen gruba, yönetimin deplasman için sağladığı finansmanın kesilmesi buna yol açmış olabilir.

Bunun sonucunda bir taraftara beş polisin düştüğü, polis kamerasıyla girişte tek tek taraftarların “zoom”landığı komik bir görüntü ortaya çıktı. Güvenlik devleti uygulamalarının statlara kadar yansıdığının bir görüntüsüydü.

Dünkü maç iki takımın ligdeki hedeflerini de netleştirdi. Eskişehir ilk beşte olacağını gösterirken, Gaziantepspor’u ise zorlu günlerin beklediği aşikar…

Minik taraftarın güzel çağrısı...

Kaynak: http://hasan2017.tumblr.com/

Ortadoğu Birliği: Demokratik mi, Kapitalist mi?

2012-10-08T11:04:00.000-07:00

Ortadoğu Birliği: Demokratik mi, Kapitalist mi?

Paylaşım savaşları sonucunda Avrupa’nın ulus-devlet modeli baz alınarak sınırları belirlenen Ortadoğu uzun süredir sancılı bir dönüşüm süreci yaşıyor.

Türk, Arap ve Fars milliyetçiliklerine dayalı olarak kurulmuş 20. yüzyıl devlet yapılanmalarının gerek kendi toplumlarının gerekse küresel kapitalizmin taleplerine cevap verememesi bölgeyi 2000’li yıllardan itibaren çatışma alanına dönüştürmüş durumda.

Halkların aşağıdan gelen dönüşüm taleplerini büyük bir ustalıkla kolonileştirmeyi başaran “dış güçler”in, var olan talepleri absorbe ederek küresel sermayenin hem pazar ihtiyacı hem de politik hegemonya ihtiyacı için kullanması, Ortadoğu halklarının taleplerini gerçek anlamda karşılayacak demokratik bir dönüşümü engellemekte, daha çok şekli bir takım değişikliklere yol açmaktadır.

En son “Arap Baharı” ismi ile popülerlik kazanan Mısır ve Libya devrimlerinin geldiği nokta bu şekli ve küresel sermaye ile uyumlu dönüşümlerin en hazin örneklerini oluşturuyor. Bu durum bölgenin muhalif güçleri açısından yerel diktatörle dış müdahale arasında sıkışma şeklinde iki pozisyon ortaya çıkarsa da, bu iki pozisyonu da reddeden halkların demokratik taleplerini yine kendi demokratik eylemleriyle gerçekleştirebileceklerini savunan toplumcu bir siyaset yolunun açılması ihtiyacı ise orta yerde duruyor.

Aslına bakılırsa bu toplumcu siyaset çağrısı bölgenin üç ana milliyetçilik akımından muzdarip Kürtlerin temsilcilerinin bir bölümü tarafından uzun süredir dillendiriliyor. 1990’lara kadar uzandığımızda Kürtler içerisinde bağımsız bir devlet arayışı yerine Demokratik Ortadoğu Federasyonu’nun bir arayış olarak izlerini görebiliyoruz. 2000’li yıllara gelindiğinde kendini çok daha ileri düzeyde teorize eden bu söylem kendisine Suriye Kürtleri arasında küçük bir pencere açmış görünüyor.

Barzani yönetiminin izlediği dış müdahaleyle ulusal diktatörün devrilmesine destek vererek geç kalınmış kapitalistleşme ve uluslaşma trenine atlama yolunun aksine, diğer ülkelerdeki ana Kürt yapılanmalarının uluslaşmayı kapitalist ulus-devlet modelinin dışında arayan, sınırları değiştirmeyi gündeminden çıkarıp var olan ülkeler içerisinde alttan örgütlenmelerle dış müdahaleye dayanmadan demokratikleşmeyi sağlamayı hedefleyen bir politik söylem ve pratik içerisinde olduğunu bir süredir görüyoruz.

Bu yaklaşımın Suriye Kürtleri arasındaki hayat buluşu ise hem ulusal baskı rejimlerinin hem dış müdahale tehdidinin hem de kendi içlerindeki Irak modelini örnek alan kısa yoldan kapitalist kalkınma yoluna girmek isteyen yerel güçlerin bir anda kuşatması altına alınmış durumda. Şimdilerde bu ilk özgün yerel deneyimin ne kadar süreceği, hikâyesinin nasıl yeni deneyimler yaratıp nerelere varacağı dünya gündeminde önemli yer tutuyor.

Şüphesiz ki Ortadoğu’da mevcut yapılarla devam edilemeyeceği gün gibi ortada. Günümüz kapitalizminin 20. yüzyılın ikinci yarısındaki gibi demokrasi taleplerini karşılamaktan uzak olduğu da aşikâr… Kapitalizmin beraberinde demokrasi getireceğine dair hegemonya çökmüş durumda…

Bu şartlar altında bir yandan Kemalist Türk milliyetçiliğinin pasif devrimle tasfiye edilip şekli dönüşümlere uğradığı, Türkiye’nin ABD’nin truva atı rolüne de bürünerek kendini Neo-Osmanlı politikası ile kapitalist Ortadoğu’nun öncü gücü yapmaya çalıştığı, diğer yandan Baasçı Arap milliyetçiliklerinin dış müdahalelerle devrildiği ya da devrilmeye çalışıldığı bu politik atmosferde dönüşümün demokratik olmaktan uzak, kapitalist bir yönde olacağına dair emareler oldukça fazla.

Bu tarz bir dönüşüm sonucunda eski ulus devlet yapılanmalarının yerini birbiri ile ilişkili federal yapılara bırakması muhtemel görünüyor. Bunun emarelerini Irak müdahalesi sonucu oluşan yapıda ve Suriye krizi öncesi Türkiye’nin bölge ülkeleriyle geliştirdiği işbirliğinde görmüştük.

Egemen devletler bu denli hazırlıklı, toplumcu güçler ise bir o kadar zayıfken sadece demokratik Kürt yapılanmalarının etkinliğiyle bölge genelinde demokratik-sosyalizan bir dönüşüm beklemek pek gerçekçi görünmemekte.

Buradan hareketle bölgenin demokratik dönüşümü başka bir bahara kalmış gibi görünse de kimi mikro gelişmelerin ilerisi için umudu içinde barındırdığını da söylemek lazım.

Kaynak: http://hasan2017.tumblr.com/

Ahmet Kaya'nın "Ortadoğu" adlı parçası