Bilgisayar Dünyam

Binary Tree Çap Hesabı

2020-04-12T01:00:00.000-07:00

Given a binary tree, you need to compute the length of the diameter of the tree. The diameter of a binary tree is the length of the longest path between any two nodes in a tree. This path may or may not pass through the root.

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/529/week-2/3293/

>> Solution 1 - Use DFS with Recursion

>> Solution 2 - Use Post Order DFS with Two Stacks

See

Basit Stack Veri Yapısı

2020-04-11T08:12:00.000-07:00

Design a stack that supports push, pop, top, and retrieving the minimum element in constant time.

https://leetcode.com/explore/featured/card/30-day-leetcoding-challenge/529/week-2/3292/

>> Solution 1 :Basit linked list, her node'da minimumu tut

O(1) time complexity, O(n) space complexity

Backspace Iceren String Karsilastirma

2020-04-10T04:26:00.000-07:00

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/529/week-2/3291/

Solution 1: Interpreter pattern

Solution 2: Using Stack

Biri Hariç Tüm Sayıların İkişer Adet Bulunduğu Dizideki Yanlız Sayıyı Bulma

2020-04-08T23:38:00.005-07:00

Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.

>> Solution 1: Using list - O(n^2) time, O(n) space

    /**
     * Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.
     *
     * Performance: O(n^2) time, O(n) space
     *
     */
    public int singleNumber(int[] nums) {

        // O(n) space
        List<Integer> allElements = new ArrayList<>();

        // O(n^2) time
        for(int n : nums){

            Integer nWrapped = Integer.valueOf(n);
            if(allElements.contains(nWrapped)){
                allElements.remove(nWrapped);
            } else {
                allElements.add(nWrapped);
            }

        }

        return allElements.get(0);
    }

Solution 2: Using hash map, O(n) time, O(n) space

    /**
     * Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.
     *
     * Performance: O(n) time, O(n) space
     *
     */
    public int singleNumber(int[] nums) {

        Map<Integer, Integer> elementCounts = new HashMap<>();

        // O(n) time, O(n) space
        for(int n : nums){
            Integer wrappedVal = Integer.valueOf(n);
            int currentCount = elementCounts.getOrDefault(wrappedVal,0)+1;
            elementCounts.put( wrappedVal , currentCount );
        }

        // O(n) time, O(1) space
        for(int n : nums) {
            Integer wrappedVal = Integer.valueOf(n);
            if(elementCounts.get(wrappedVal) == 1) {
                return n;
            }
        }

        throw new UnsupportedOperationException("Not a correct input set");
    }

Solution 3a: Using math, O(n) time, O(n) space

    /**
     * Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.
     *
     * Performance: O(n) time, O(n) space
     *
     * sumOfSet = a+b+c
     * sumOfNums = c + 2*(a+b+c)
     * sumOfNums = c + 2*sumOfSet - c
     * c = 2*sumOfSet - c
    */
    public int singleNumber(int[] nums) {

        // O(n) time, O(1) space
        int sumOfNums = IntStream
            .of(nums)
            .sum();

        // O(n) time, O(n) space
        int sumOfSet = IntStream.of(nums)
            .boxed()
            .collect(Collectors.toSet())
            .stream()
            .mapToInt(Integer::intValue)
            .sum();

        return 2*sumOfSet - sumOfNums;
    }

Solution 3b: Using math, O(n) time, O(n) space - but better runtime

    /**
     * Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.
     *
     * Performance: O(n) time, O(n) space
     *
     * sumOfSet = a+b+c
     * sumOfNums = c + 2*(a+b+c)
     * sumOfNums = c + 2*sumOfSet - c
     * c = 2*sumOfSet - c
    */
    public int singleNumber(int[] nums) {

        int sumOfNums = 0;
        int sumOfSet = 0;
        Set<Integer> elements = new HashSet<>(); // O(1) space

        // O(n) time
        for(int n : nums) {
            Integer intWrapped = Integer.valueOf(n);
            if(!elements.contains(intWrapped)) {
                elements.add(intWrapped);
                sumOfSet += n;
            }
            sumOfNums += n;
        }

        return 2*sumOfSet - sumOfNums;
    }

Solution 4 : Bit operations, O(n) time, O(1) space

   /**
    * Given a non-empty array of integers, every element appears twice except for one. Find that single one.
    *
    * Performance: O(n) time, O(1) space
    *
    * a XOR 0 = n
    * a XOR a = 0
    * a XOR b XOR a = a
    */
    public int singleNumber(int[] nums) {

        // O(1) space
        int result = 0;

        // O(n) time
        for(int n : nums) {
            result = result ^ n;
        }

        return result;
    }

Bilişim Sektöründe Maaşlar

2020-04-07T00:01:00.000-07:00

Bilişim Sektöründe çalışanların ücretleri hakkındaki bir dizi makaleyi derledim. Umarım Faydalı olur.

Aslında bu kaydı üniversiteden 2007 yılında mezun olduğumda iş arama sürecinde bana yardımcı olur düşüncesiyle girmiştim. Geçenlerde blogumun okunma istatistiklerine bakarken bu kaydın açık ara en çok okunan yazı olduğunu gördüm. Üstelik bu bilgileri 2007'den bu yana güncellemememe rağmen...

Anlaşılan o ki konu maaş olunca insanlar bu konuya oldukça ilgi duyuyorlar ve ne yazık ki internette özellikle yeni mezunlara bu konuda yardımcı olabilecek doyurucu bir metaryel yok. Bundan sonra elimden geldiğince bu makaleyi güncel tutmaya çalışacağım.

BMO En az Ücret yönergesinden kendi maaşınızı hesaplayabilirsiniz: https://www.bmo.org.tr/en-az-ucret/

Kariyer.net maaş : https://www.kariyer.net/pozisyonlar/bilgisayar+muhendisi/maas

Bazı İstatistikler:

2020

2020 Anket - Onceki Yazilimci

https://github.com/oncekiyazilimci/2020-yazilimci-maaslari

nkariyer.com

Yeni mezun bilgisayar mühendislerinin maaşları 2.700₺ ile 3.450₺ aralığında değişkenlik göstermektedir. Ancak alanında kendini geliştirmiş olan bir bilgisayar mühendisi doğal olarak daha fazla kazanarak 3.500₺ ile 5.200₺ arasında bir maaş almaktadır.

kariyer sitelerinden alım yapılan Bilgisayar Mühendisleri için ortalama verilen ücret ise 2019 yılında 4.250₺ iken 2020'de beklenen ortalama değer ise 4.675₺'dir.

Tecrübeli bilgisayar mühendislerinin maaşları ise yeni mezunlara göre farklılık gösterebilmektedir. Bu tamamen bilgisayar mühendisinin kendisini geliştirmesine ve güzel projelere imza atabiliyor olmasından kaynaklanmaktadır.

Ortalama özel sektör bilgisayar mühendisi maaşları 5.700₺ – 6.800 Türk lirası arasındadır. Ancak programlama ve yazılım alanında çok iyiyseniz bu ücretler özel sektörde 10.000 Türk lirasını bile geçmektedir.

2019

https://github.com/oncekiyazilimci/2019-yazilimci-maaslari

2014
Ücret Artışları Raporu - ikgundemi.com

BTOS Maaş Raporu - 24 Aralık 2014

2013
https://www.tubider.org.tr/?p=2342

2012

2011

Kaynak

2010

2009

Kaynak

2005 & 2006 yılları

Kaynak: CHIP Dergisi (2006)

IT Koordinatörü : 5000 - 9500
Bilgi İşlem Müdürü : 2500 - 8500
Uzman Sistem Programcısı : 2500 - 5000Ozkansari.com
Veri Tabanı Yöneticisi : 1000 - 4500
Analist Programcısı : 2000 - 4000
Network Mühendisi : 2500 - 5000
Sistem Analisti : 1500 - 3000
Sistem Yöneticisi : 2000 - 4000
E-Learning Uzmanı : 2500 - 4000
E-Güvenlik Yöneticisi : 3000 - 5500
Yazılım Test Uzmanı : 1800 - 5000
Network Yöneticisi : 2000 - 5000
Web Tasarımcı : 1000 - 2000
Yazılım Mühendisi : 3000 - 4500
Art Direktör : 3500 - 5000
Sayfa Sekreteri : 1500 - 2500
Grafiker : 1500 - 2500
3D Animatör : 2000 - 4000

Kaynak: Milliyet (2006)

Sistem Operatörü: 800–1200
IT Koordinatörü: 5000 – 9500
Bilgi İşlem Müdürü: 2500 – 8500
Uzman Sistem Programcısı: 2500 – 5000
Veritabanı Yöneticisi: 1000 – 4500Ozkansari.com
Analist Programcı: 2000 – 4000
Ağ Mühendisi: 2500 – 5000
Sistem Operatörü: 1000 – 1250
Sistem Destek Elemanı: 800 – 1500
Ar-Ge Uzmanı: 3000 – 7000
Web Tasarımcı: 1000 – 2000
Yazılım Mühendisi (Yeni Mezun) : 900 – 1500
Yazılım Mühendisi: 3000 – 4500

Kaynak: İnproda İnsan Kaynakları (2005)

Yazılım uzmanı : 1200 - 5000
Sistem mühendisi : 1400 - 4500
Network mühendisi : 1500 - 4500
Veritabanı yöneticisi : 1200 - 5000Ozkansari.com
Proje yöneticisi : 3000 - 6500
Bilgiişlem müdürü : 3000 - 8000
Satış yöneticisi (+prim) : 1500 - 4000
Satış müdürü (+prim) : 2500 - 7000
Teknik destek : 750 - 150

Bazı Yabancı İstatistikler:

PayScale Turkiye Maaş Raporu (Yıllık Maaş üzerinden)

Daha Fazlası için ..

Yurtdışında Maaşlar: (Yıllık Maaş üzerinden)

İngiltere (£)

Daha Fazlası için ..

ABD ($)

Daha Fazlası için ..
Daha da Fazlası için ..
Ozkansari.com

Bunlar istatistiklerdi. İstatistikler genelleme yapar. Ayrıntıya inmez. Elma ile armutu bir kefeye koyar. Peki maaş konusunda gerçekler neler?

2011

Yazılım Uzmanı - Yabancı Menşeili Yazılım Firması, İstanbul
2006 Bilg. Müh Mezunu - 4,5 sene tecrübe
5300TL

Yazılım Uzmanı - Uluslarası Büyük Bir Banka, İstanbul
2007 Bilg. Müh Mezunu - 3,5 sene tecrübe
4500TL

Java Yazılım Uzmanı - Tübitak, Istanbul
2007 Bilg. Müh Mezunu - 3,5 sene tecrübe - Askerlik Yok
3500TLOzkansari.com

Arge & Yazılım Uzmanı - Uluslararası Arge Firması, İstanbul
2007 Bilg. Müh Mezunu ve 2010 Yüksek Lis. Mezunu - 1,5 sene iş tecrübesi - Askerlik Yok
3000 TL + 300 TL yemek

2010

Yazılım Uzmanı - Orta Ölçekli Finans Sektörü Firması, İstanbul
2006 Bilg. Müh Mezunu - 4 sene tecrübe - Askerlik Yok
4150 TL

Yazılım Uzmanı - Banka,Istanbul
2007 Bilg. Müh Mezunu ve 2010 Yüksek Lis. Mezunu - 1 sene staj - Askerlik Yok
2000TL

2009

Yazılım Uzmanı - Telekom Lider Teknoloji Firması, İstanbul
2008 Bilg. Müh Mezunu - 1,5 sene tecrübe - Askerlik Yok
3500TL

2007

Yazılım Geliştirici (Giriş Maaşı) - Yazılım Evi, İstanbul
2007 Bilg. Müh Mezunu - 0 tecrübe
1400 TL + 200 TL yemek

Siz de tanıdıklarınızın ve kendi maaşlarınızı; maaşa etki eden tecrübe, eğitim durumu gibi etkenleri de belirterek yazarsanız memnun olurum.

İnceleyebileceğiniz diğer bazı kaynaklar:

numangoceri.blogcu.com
cihataltuntas.com
bilgisayarmuhendisleri.com
GlassDoor:An inside Look at Jobs&Companies
Payscale
IT Jobs Watch UK

Dizide Ardışığı Bulunan Sayıları Sayma

2020-04-06T23:29:00.000-07:00

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/528/week-1/3289/

>> Solution 1 :

O(n) time, O(n) space complexity

--
--

Anagrams Gruplama

2020-04-05T13:16:00.000-07:00

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/528/week-1/3288/

>> Solution 1 :

--
--

>> Solution 2 :

--
--

Dizideki Sıfırları Sona Taşıma

2020-04-04T11:35:00.000-07:00

>> Solution 1:

--
--

>> Solution 2 :

--
--

Toplamı En Büyük Alt Kümeyi Bulma (Max Sub Array)

2020-04-03T10:21:00.000-07:00

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/528/week-1/3285/

--
--

Mutlu Sayı Kontrolü

2020-04-02T09:36:00.000-07:00

Write an algorithm to determine if a number n is "happy". A happy number is a number defined by the following process: Starting with any positive integer, replace the number by the sum of the squares of its digits, and repeat the process until the number equals 1 (where it will stay), or it loops endlessly in a cycle which does not include 1. Those numbers for which this process ends in 1 are happy numbers. Return True if n is a happy number, and False if not.

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/528/week-1/3284/

>> Solution 1

--
--

Linked List Orta Nokta

2020-04-01T07:51:00.000-07:00

https://leetcode.com/explore/challenge/card/30-day-leetcoding-challenge/529/week-2/3290/

>> Solution 1 : Find Size, Then Middle

O(n) time, O(1) space

--
--

>> Solution 2 : Slow and Fast Pointer

O(n) time, O(1) space

--
--

Ruby'de Soyut veri Tipleri ve Nesneye Yönelik Programlama Kavramları

2014-07-02T03:47:00.000-07:00

Ruby'de Soyut Veri Tipleri

Ruby soyut veri tipleri için desteği “sınıf” yapısı ile verir. Ruby sınıfları kabiliyetleri bakımından C++ ve Java sınıfları ile benzerlik gösterir [6]. İleriki bölümlerde soyut veri tiplerinin özellikleri, nesneye yönelik programlama ile birlikte verilecektir.

Ruby'de Nesneye Yönelik Programlama

Ruby nesneye yönelik bir programlama dili olarak tasarlanmıştır ve saf bir nesneye yönelik programlama dili olarak görülür. Ruby'de her şey bir nesne olarak görünür. Ruby'deki karakter katarı, sayı ve mantıksal ifadeler gibi en basit veri tiplerinin değerleri bilenesne olarak tutulur [1,2,3].

puts 1.class => "Fixnum"

puts true.class => "TrueClass"

puts nil.class => "NilClass"

Sınıf Tanımı

Ruby’de sınıflar “class” anahtar kelimesi ve sonrasında gelen büyük harf ile başlayan bir isimle tanımlanır ve Ruby'deki bir çok yapı gibi “end” ifadesi ile tanım sonlandırılır [2]. Aşağıda basit bir sınıf tanımı görülmektedir:

class RubyClass

end

Sınıf İlklendirmesi / Nesne Oluşturulması

Ruby’de tanımlanan bir sınıftan “new” sayesinde nesne oluşturulabilir [4].

ruby1 = RubyClass.new

ruby1.is_a? RubyClass # => true

Bir sınıf ilk defa ilklendirildiğinde initialize yapılandırıcı metodu çağrılır [4].

class RubyClass2

def initialize(value1, value2, value3)

@v1 = value1

@v2 = value2

@v3 = value3

end

Sınıftan nesne oluşturulurken “new”e geçirilen her parametre initialize metoduna aktarılır ve ilklendirmede kullanılır. Metod aşırı yükleme (overloading) RubY'de bulunmadığından bir sınıfın sadece bir yapılandırıcı initialize metodu vardır.

ruby2 = RubyClass2.new(1,2,3)

Değişken Tipleri ve Erişim Yöntemleri

Örnek (instance) değişkenler @ ile başlarlar ve nesneye aittirler. Etki alanı self nesnesi ile yani oluşturulan nesne ile sınırlıdır. Değerleri diğer nesnelerle paylaşılmaz. Nesne dışından erişilemez. Erişim için değişkene özgü metod tanımlanmalıdır [4]. Ruby'de değişkenlerin tanımlanmasına gerek yoktur.

class RubyClass3

def initialize(value1)

@v1 = value1

end

# Erişim metodu (getter)

def v1

@v1

end

# Değer verme metodu (setter)

def v1(value1)

@v1 = value1

end

# Sınıf içinden sınıf değişkene self ile erişilebilir

def v1reset

self.v1 = 0;

end

ruby3 = RubyClass3.new(1)

puts ruby3.v1 # => 3

Örnek değişkenlere erişim metodları otomatik oluşturulabilir. “att_reader” anahtar kelimesi sayesinde sadece erişim metodu tanımlanırken, “att_accessor” anahtar kelimesi sayesinde sadece erişim metodu tanımlanır [4].

class RubyClass4

attr_accessor :v1;

end

Sınıf değişkenleri yani tüm nesneler tarafından paylaşılan değişkenler ise @@ ile başlarlar. Bir sınıfı miras alan alt sınıflar tarafından da erişilebilirler [5].

Sınıf sabitleri ise büyük harfle başlarlar ve yanlızca bir defa değer atamasına izin vardır.ğer yeniden değer ataması yapılırsa, hata değil uyarı mesajı verilir. Sabitler sınıfla beraber tanımlanmalıdır ancak, örnek değişkenlerin aksine sınıf ismiyle beraber belirtilerek (Ör. sinif::SABIT şeklinde) sınıfın dışından da erişilebilirler [5].

Yerel değişkenler ise küçük harfle ya da “_” karakteriyle başlar. Yerel değişkenler genel ya da örnek değişkenlerde olduğu gibi, başlangıçta nil değerine sahip değildirler, çünkü atama yapmadan gerçekte oluşmazlar. Yerel bir değişkene yaptığınız ilk atama onu bildirmekle aynı şeydir. Eğer başlangıç değeri olmayan bir yerel değişkene başvurursanız, Ruby yorumlayıcısı bunun bir yöntemi çalıştırma girişimi olduğunu düşünür ve hata verir [5].

Erişim Kontrolü / Bilgi Saklama (Information Hiding)

Ruby'de public, private ve protected olmak üzere 3 tip erişim kontrolü tanımlanmıştır. Bunlar önüne geldikleri değişkenin erişim özelliğini değiştirirler. Ruby'de ön tanımlı oalrak metodlar “public”, değişkenler ise “private” dır [2].

Public : Erişim her yerden sağlanabileceğini belirtir.
Private: Erişimin nesne içinde kısıtlandığını belirtir.
Protected: Erişimi alt sınıflardan da mümkün kılar.

Miras

Ruby'de alt sınıf tanımı yapılırken üst sınıftan miras “<” sembolü sayesinde gerçekleştirilir. Üst sınıftaki metodlar ve değişkenler alt sınıf tarafından miras alınırlar [7].

class RubyClass5A

def initialize(value1)

@v1 = value1

end

class RubyClass5B < RubyClass5A

def initialize(value2)

@v2 = @v1 + value2

end

Ruby'de çoklu miras desteklenmez [5].

Method Ezme (Overriding)

Ruby'de üst sınıfta tanımlanmış bir metod aynı şekilde alt sınıfta tanımlanırsa, alt sınıf için üst sınıftaki metodun tanımı geçersiz yapılıp yenisi tanımlanmış olur [2].

class RubyClass6A

def metodX

puts “6A”

end

class RubyClass6B < RubyClass6A

def metodX

puts “6B”

end

Operatör Yeniden Tanımlama (Overloading)

Ruby'de hem standart tipler için hem de programcı tanımlı sınıflar için operator yeniden tanımlanması (overloading) mümkündür [2].

class Kutu

def initialize(en,boy)

@en,@boy = en, boy

end

def +(diger)

Kutu.new(@en + diger.en, @boy + diger.boy)

end

def -@

Box.new(-@en, -@boy)

end

def *(sayi)

Box.new(@en*sayi, @boy*sayi)

end

Ara Yüz (Interface)

Ruby soyut sınıfları veya ara yüz (interface) tanımlamayı desteklemez [6]. Bununla beraber, her ne kadar gerçek bir ara yüz tanımının yerini tutmasa da, Ruby'deki mevcut sınıfları kullanılarak interface benzeri yapılar oluşturmak mümkündür [7,8].

class Dil

def merhaba

raise NotImplementedError

end

class Turkce < Dil

def merhaba

puts "Merhaba"

end

İsimlendirme Sarmalaması (Naming-Encapsulation) Yapıları

Ruby'de modül (module) yapılarının örneği ve alt sınıfı tanımlanamaz. Ruby modülleri bir isimlendirme sarmalı oluşturmak için sıklıkla kullanılır ve fonksiyonların bir kütüphanesini oluşturmak için faydalıdır. Bir modülün kullanılabilmesi için modül “requşre” anahtar kelimesi ile belirtilir. Modüllerin fonksiyonlarına direk erişim mümkündür. Bu nedenle bir nevi çoklu miras bu şekilde sağlanır [6].

Dinamik Bağlama

Ruby dinamik tip tanımlı bir dildir. Değişkenler bir tipe sahip değildir, aslında değişkenler her hangi bir sınıfın nesnesine referans verirler. Bir değişken her hangi bir sınıfa referans verebildiği için aslında çok yüzlülük (polymorphism) sağlanmış olur [6].

[1] "Ruby Programming Language”, http://en.wikipedia.org/wiki/Ruby_(programming_language), Erişim: 27 Mayıs 2014.

[2] “Object Oriented Ruby”, http://www.tutorialspoint.com/ruby/ruby_object_oriented.htm, Erişim: 27 Mayıs 2014.

[3] “Ruby Programming/Data Types”, Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Data_types. Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014.

[4] Flanagan D., Matsumoto Y., The Ruby Programming Language, O'Reilly Media, 2008.

[5] M. Slagell and P. Yanardağ, "Ruby Kullanıcı Kılavuzu," 22 Nisan 2003. [Çevrimiçi]. Available: http://pdf.belgeler.org/uygulamalar/ruby/ruby-ug.pdf, Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2014.

[6] Sebesta, R.W., Concepts of Programming Languages, Pearson Education, 2012.

[7] “Ruby Interfaces”, http://briancarper.net/blog/226/. Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2014.

[8] “What is java interface equivalent in Ruby?”, http://stackoverflow.com/questions/4437291/what-is-java-interface-equivalent-in-ruby. Erişim Tarihi: 27 Mayıs 2014.

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby'de Alt Yordamlar

2014-07-01T03:45:00.000-07:00

Alt Yordamlar

Altyordam, belirli bir iş yapan bir dizi program ifadesinin bir birim altında toplanmasıdır. Altyordamlar, farklı programlama dillerinde prosedür, fonksiyon, metot, alt program vb. farklı isimler almaktadır [1].

Altyordam kavramı, Ruby gibi nesneye yönelik programlama dillerindeki metot kavramıyla benzerlik gösterir. Metotlar, çağrım yöntemleri ve sınıflarla ilişkileri bakımından alt yordamlardan farklılık gösterirler [2].

Metotlar

Ruby’de iki parametre alan basit bir metot tanımı ve metodun parametre ile çağrımı gösterilmiştir:

def azalt(deger1, deger2)

deger1 -= 1

deger2 -= 1

end

a = 1;

b = 10;

azalt(a, b);

puts a; # Değer değişmez, a=1

puts b; # Değer değişmez, b=10

Metot Dönüş Değeri

Ruby’de metotlar return ifadesi ile döndürdükleri değeri belirtmek zorunda değillerdir. Ruby’de metot dönüş değeri metotta işletilen son ifadenin sonucudur [3].

Ruby’de metotlar birden fazla değer dönebilirler [3].

Ruby’de metotlar def ifadesi ile tanımlanır undef ifadesi ile de tanımsız hale getirilebilirler [3].

Metot Argümanları/Parametreleri

Ruby’de basit bir metot tanımı virgüllerle ayrılmış şekilde sayısız parametre alabilir [3].

Ön Tanımlı (Default) Parametre Değeri Belirtme

Ruby'de metotta tanımlı parametrelere ön tanımlı (default) bir değer belirtebiliriz. Bu ön tanımlı değerler, metot çağrıldığında işletildiği için dinamik değer de alabilirler [3].

def ilkharfler(s, uzunluk=1)

s[0, uzunluk]

end

ilkharfler("Ruby", 3) # => "Rub"

ilkharfler ("Ruby") # => "R"

Opsiyonel Parametreler

Bazen metotlara opsiyonel ve keyfi sayıda parametre verme ihtiyacı olabilir. Ruby’de bunu yapabilmek için bir parametrenin önüne * koymak yeterlidir. Böylece bu opsiyonel parametre sıfır veya daha fazla değere sahip bir dizinin referansı haline gelir [3].

# Maksium değeri bul

def maksimum(ilk, *digerleri)

# İlk verilen değerin en büyük olduğunu kabul et

maks = ilk

# opsiyonel paramterlere daha büyüğünü bulmak için tek tek bak

digerleri.each {|x| maks = x if x > maks }

# En buyuk değeri dön.

maks

end

Yukarıda tanımlı maksimum fonksiyonuna bir dizi parametre olarak verilmek istenirse ve dizinin değerlerinin fonksiyondaki parametrelere sırasıyla dağıtılması istenirse yine * operatörü kullanılabilir [3]. Örneğin:

dizi = [3, 2, 1]

m = maksimum (*dizi) # ilk = 3, digerleri =[2,1] => m=3

Blok Fonksiyon Parametresi

Ruby’de fonksiyonlar direkt olarak parametre geçilemese de , blok fonksiyon isimli özel bir çağrım yöntemi ile bir nevi fonksiyon çağrımı yapılabilir [3]. Örneğin:

def seri(n, m, c, &b) # &b: blok fonksiyon

i = 0

while(i < n)

b.call(i*m + c) # Blok fonksiyonu çağır

i += 1

end

seri(5, 2, 2) {|x| puts x }

Parametre Geçirme Yöntemi

Ruby'de fonksiyona verilen parametrenin değeri geçirilir (pass by value) [4]. Genelde karıştırılsa da parametrenin sadece değerinin geçirilmesi nesneler için de geçerlidir. Şöyle ki, nesneler ise aslında gerçek bir değer tutmayıp, hafızada bir referansı tutarlar, fonksiyona parametre olarak da bu referansın değeri geçirilir. Bu sayede nesne üzerinde değişiklik yapılabilir ancak nesne başka bir nesneye atanamaz. Bu açıdan Ruby Java’ya benzer [4,5].

Parametre Tipleri ve Tip Kontrolü

Ruby dinamik tipli (dynamically typed) bir dil olduğu için metotlarda parametre tipi belirtilmez. Paramtre tipindeki bir uygunsuz durum ancak parametre işletildiğinde hata verir[6].

Fonksiyon Aşırı Yüklemesi (Overloading)

Ruby’de aynı isimli iki fonksiyon tanımlanamaz [7].

[1] "Subroutine”, http://en.wikipedia.org/wiki/Subprogram. [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2014].

[2] Sebesta, R.W., Concepts of Programming Languages, Pearson Education, 2012.

[3] Flanagan D., Matsumoto Y., The Ruby Programming Language, O'Reilly Media, 2008.

[4] “Ruby - Parameters by reference or by value”, 3 Nisan 2014, http://stackoverflow.com/a/22827949/878710. [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2014].

[5] “Is Java “pass-by-reference” or “pass-by-value”?”, 12 Ağustos 2011, http://stackoverflow.com/a/7034719/878710. [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2014].

[6] “Ruby Programming/Syntax/Literals”, Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Literals . [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2014].

[7] “Ruby Overloading Methods”, http://rubylearning.com/satishtalim/ruby_overloading_methods.html. [Erişim Tarihi: 23 Mayıs 2014].

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby'de Kontrol Yapıları

2014-06-30T03:36:00.000-07:00

Kontrol Yapıları

Normal bir programın çalışması komutların ard arda sıralı işletilmesi ile gerçekleşir. Ancak genelde programın bu sıralı çalışma akışını değiştiren yapılara ihtiyaç duyulur. Ruby dilinde bu gibi kontrol yapılarını içeren aşağıdaki ifadeler bulunmaktadır [1,2]:

Şart ifadeleri (Conditionals)
Döngüler
Yineleyiciler (Iterators)
Akışı Değiştiren İfadeler (return & break vb.)

Şart İfadeleri

Programlama dillerindeki en yaygın ifadelerden biri de şart ifadeleridir. Bu şekilde bazı kodların ancak bazı durumlar sağlandığında çalıştırılması sağlanabilir.

Ruby’de “if”den sonra bir şart ifadesi yazılır. Şart ifadesinin parantez içine alınmasına gerek yoktur. Şart ifadesi false veya nil değil ise doğrudur. Şart ifadesinden sonra, koşula bağlı kod yazılır. En son ise “end” ile koşul ifadesi bitirilir. Şart ifadesiyle, koşula bağlı kod birbirinden satır başı, noktalı virgül (Ruby 1.8) veya “then” ifadesi ile ayrılmalıdır [1]. Aşağıdaki kod örneklerinin hepsi, farklı şekilde yazılmalarına rağmen aynı işi yapar:

if x < 10

x += 1

end

if x < 10 then x += 1 end

if x < 10 ; x += 1 end

if x < 10 then

x += 1

end

else

Bir “if” ifadesi, koşul doğru olmadığında işletilecek ifadeyi belirtecek bir “else” ifadesi içerebilir. Şart ifadesi false veya nil ise “else” ifadesine bağlı kod çalıştırılır [1].

if value

value << x

else

value = x;

end

elsif

Eğer çoklu durumları kontrol etmek istiyorsak “if” ifadesinden sonra bir ya da daha fazla “elsif” ifadesi ile yeni durumlar sırasıyla kontrol edilebilir. En sona bir “else” ifadesi yazmak zorunlu değildir [1].

if sayi == 1

yazi = "bir"

elsif sayi == 2

yazi = "iki"

elsif sayi == 3 then name = "uc"

elsif sayi == 4; name = "dort"

else

yazi = "diger"

end

Dönüş Değeri

Ruby dilinde “if” ifadesinin de bir dönüş değeri vardır. Bu değer en son işletilen kod ya da hiç kod işletilmediği durumda nil’dir [1]. Ruby’nin bu özelliği aşağıdaki gibi bir kod yazmayı mümkün kılar.

yazi = if sayi == 1 then "bir"

elsif sayi == 2 then "iki"

elsif sayi == 3 then "uc"

elsif sayi == 4 "dort"

else "diger"

end

Tümleyen olarak if

“if” ifadesi tek satırlık bir kontrol ifadesi olarak yazıldığında “if” ile başlayıp “end” ile başlayan normal bir kontrol yapısından farklı bir yapı alır. Bu defa “if” aynı satırda olmak üzere, bir kodun hangi kontrole bağlı çalıştırılacağını belirtir [1]. Aslında bu bir ayrıştırma (parse) problemidir. Çalıştırılacak kod if ifadesinden önce gelen ifadenin tümüdür.

puts message if message # tanımlıysa message değerini yaz

Ayrıca “if” tümleyen olarak ard arda yazılabilir. Örneğin:

puts message if message if defined? puts

unless

“if” ifadesinin tam zıttı anlama gelir. Yani şart ifadesi sağlanmadığında kod işletilir. Aynı “if” gibi “else” ve “elsif” ifadeleriyle birlikte kullanılabilir. Diğer özellikleri de “if” ile tamamen aynıdır [1].

case

“case” ifadesi çok yönlü bir kontrol yapısıdır. Bu kontrol yapısı iki farklı şekilde kullanılır. Birinci kullanımı if/elsif/else yapısına alternatif bir söz dizimi sunar [1]. Örneğin aşağıda verilen iki örnek birbirine eştir.

name = case

when x == 1 then "one"

when x == 2 then "two"

when x == 3 then "three"

when x == 4 then "four"

else "many"

end

name = if x == 1 then "one"

elsif x == 2 then "two"

elsif x == 3 then "three"

elsif x == 4 then "four"

else "many"

end

Burada “if” ifadesindeki gibi “then” yerine satır başı veya noktalı virgül (Ruby 1.8) kullanılabilir. “else” ifadesi zorunlu değildir [1].

İkinci kullanımında, “case” ifadesi kendinden sonra gelen değişkenin değerini farklı koşullarla kıyaslar, yani şartlı ifadenin sol tarafı hep aynıdır [1]. Örneğin,

name = case x

when 1

"one"

when 2 then "two"

when 3; "three"

else "many"

end

Burada kontrol “===” ifadesi ile yapılır. Bu kontrol Class için tip kontrolü, Range için aralık kontrolü, Regexp için şablon kontrolü sağlar. Diğer çoğu sınıfta “==” gibi davranır [1].

“case” ifadesinde birden fazla durum tek bir “when” ile veya şartıyla kontrol edilebilir. Örneğin:

case x

when nil, [], "", 0

false

else #

true

end

“case” ifadesinde kontrol edilen değer Java ve C gibi dillerde olduğu gibi sabit bir değer olmak zorunda değildir. Bu nedenle performansı biraz düşse de esneklik kazandırır [1].

? : Operatörü

<koşul> ? <kod-1> : <kod-2> şeklinde kullanılır. Burada “?” işareti “then” gibi, “:” ise “else” gibi davranır.

puts ( n==1 ? " message." : " messages.” )

Döngüler

Belirli kod bloklarının, tekrarlı olarak çalıştırılmasını sağlayan döngü yapıları Ruby’de “while”, “until” ve “for” ifadeleri ile desteklenmektedir [1].

while & until

Bir kod bloğunu, “while” ifadesi bir koşul sağlandıkça, “until” ifadesi ise bir koşul sağlanana kadar çalıştırır [1].

sayi = 10

while sayi >= 0 do

puts sayi

sayi = sayi - 1

end

sayi = 10

until sayi < 0 do

puts sayi

sayi = sayi - 1

end

Buradaki “do” ifadesi “if” ifadesindeki “then” gibidir. Yerine satır başı veya noktalı virgül kullanılabilir.

Tümleyici Olarak while & until

“while” ve “until” ifadesi tek satırlık bir kontrol ifadesi olarak yazıldığında, aynı satırda olmak üzere, bir kodun hangi kontrol sağlandıkça veya sağlanana dek çalıştırılacağını belirtir [1]. Aslında bu bir ayrıştırma (parse) problemidir. Çalıştırılacak kod “while” veya “until” ifadesinden önce gelen kısmın tümüdür. Kontrol ifadesi, çalıştırılacak koddan sonra yazılsa bile önce sınanır.

sayi = 10

puts sayi-- while sayi>=0

sayi = 10

puts sayi-- until sayi<0

for .. in

“for/in” ifadesi for’un özelleşmiş bir şeklidir. Dizi gibi sayılabilir yapıların tek tek dolaşılmasını sağlar [1]. Örneğin aşağıdaki kod sizideki elemanları tek tek ekrana yazar.

dizi = [1,2,3,4,5]

for eleman in dizi

puts eleman

end

Hash gibi yapılarda dolaşılırken, hem anahtar kelimeye hem de değere tek tek erişilebilir.

hash = {:a=>1, :b=>2, :c=>3}

for key,value in hash

puts "#{key} => #{value}"

end

İlerletici (Iterator) & Sayılabilir İfadeler

“for”, “while”, “until” gibi döngü yapıları çoğu programlama dilindeki standart yapılardandır. Ancak döngü amacıyla ilerletici denilen özel metodlar Ruby’de daha sık kullanılmaktadır [1].

Sayısal İlerleticiler

Ruby dilindeki sayısal ilerleticiler belirli sayıda çalışacak döngüler oluşturmada kullanılır [1].

Tablo 1 Sayısal İlerleticiler

İLERLETİCİ	AÇIKLAMA	ÖRNEK
times	Belirtilen sayıda tekrarı sağlar	2.times { puts "selam!" }
upto	Küçükten büyüğe belirli sayıya kadar döngü sağlar	factoriyel = 1 2.upto(n) {\|x\| factoriyel *= x }
downto	Büyükten küçüğe belirli sayıya kadar döngü sağlar	10.upto(0) { \|x\| puts x }
step	Belirli sayıya kadar adım adım sayar	0.step(10,0.1) {\|x\| puts x }

Sayılabilir İlerleticiler

Ruby dilinde Array, Hash, Range gibi sayılabilir veriler üzerinde işlem yapan çeşitli ilerleticiler vardır [1].

Tablo 2 Sayılabilir Verilerde Kullanılan İlerleticiler

İLERLETİCİ	AÇIKLAMA	ÖRNEK
each	Verinin her birine tek tek erişimi sağlar	veri.each {\|x\| puts x }
map	Verinin her birine erişir	[1,2,3].map {\|x\| x*x }
select	Verinin elemanlarını bir şarta bağlı seçer	tekler = (1..10).select{\|x\| x%2==1 }
reject	Verinin elemanlarını bir şarta bağlı eler	tekler = (1..10).reject{\|x\| x%2==0 }
inject	Verinin elemanlarını tek tek belirtilen işleme sokar	toplm = data.inject {\|toplm, x\| toplm + x }

Harici İlerleticiler

Ruby’de ilerletici (iterator) yapısı bir değişkene atanıp, buna next gibi metodlarla dışarıdan erişmeyi mümkün kılar [1].

iterator = 10.downto(1)

loop do

print iterator.next

end

puts "...bomba patladı!"

Akışı Değiştiren İfadeler

Birçok programlama dilinde olduğu gibi, Ruby’de de programın normal akışını kesen veya akışı başka bir yöne değiştiren ifadeler mevcuttur.

return

“return” ifadesi bir metoddan çıkmaya ve kendisini çağırana bir değer dönmeyi sağlar [1].

def double(x)

return x, x.dup

end

break

“break” ifadesi bir döngü veya ilerleticiden çıkılmasını sağlar [1].

sayi = 0

while sayi >= 0 do

sayi = sayi + 1

break if sayi==10

end

“next” ifadesi bir döngü veya ilerleticinin sonuna gelinmişçesine bir sonraki aşamaya geçmesini sağlar [1].

redo

“redo” ifadesi bir döngü veya ilerleticideki en son çalışmanın başına döner [1].

sayi = 0

while sayi < 3 do

# redo dendiğinde buradan başlar

sayi = sayi + 1

redo if sayi==3

end

# sayi burada 3 yerine 4 değerini almış oldu

retry

“retry” ifadesi bir ilerleticinin tekrar başlamasını sağlar ve tüm ifadenin tekrar işletilmesine yol açar [1].

sayi = 0

# retry dendiğinde buraya döner

while sayi < 10 do

puts sayi;

sayi = sayi + 1

if sayi==3

sayi=4

retry

end

# Ekrana 0,1,2,4,5,6,7,8,9 basılır. Yani 3 hariç.

throw/catch

“throw/catch” yapıları Ruby’de birden fazla iç içe döngüden çıkmak için kullanılabilir.

a=0; b=0; c=0; d=0;

while a < 3 do

catch :etiket do

while b < 3 do

while c < 3 do

while d < 3 do

throw :etiket if d=2

d=d+1

end

# throw sonrası buraya düşülür

end

BEGIN ve END İfadeleri

Ruby’de BEGIN ve END isimli iki özel kelime vardır. (“begin .. end” ifadesinden farklı) BEGIN ve END sonrası köşeli parantezlerle ayrılmış bir blok gelmesi zorunludur. BEGIN ile işaretli kod programın en başında çalışır, END ise programdan çıkarken ve bir kere çalışır. Döngü içine yazılsa bile durum böyledir [1].

Değerlendirme

Ruby direk olarak go-to komutunu desteklemese de dildeki yapılar kullanarak go-to fonksiyonu sağlanabilir [1,3]. Ayrıca daha önceki bölümlerde anlatılan “catch/throw”, “retry”, “redo” gibi yapılar ile kısmen goto benzeri atlama yapılabilmektedir.

[1] Flanagan D., Matsumoto Y., The Ruby Programming Language, O'Reilly Media, 2008.

[2] M. Slagell and P. Yanardağ, "Ruby Kullanıcı Kılavuzu," 22 Nisan 2003, http://pdf.belgeler.org/uygulamalar/ruby/ruby-ug.pdf. [Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2014].

[3] Benjamin Bock, Goto for Ruby, https://rubygems.org/gems/goto. [Erişim Tarihi: 15 Mayıs 2014].

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby Programlama Dili Deyim ve İfade Kuralları

2014-06-29T03:34:00.000-07:00

Fonksiyon Yan Etkisi

Fonksiyon yan etkisi, bir fonksiyon kendisine iki yönlü parametre verilen değişkenin veya yerel olmayan bir değişkenin değerini değiştirdiğinde gerçekleşir [1].

Ruby'de fonksiyona verilen parametrenin değeri değişmez. Çünkü Ruby'de fonksiyona parametrenin sadece değeri geçirilir [2]. Aşağıdaki örnekte a değişkeninin değeri arttir fonksiyonu cagrildiktan sonra bile 1 olarak kalır.

def arttir(deger)

deger += 1

end

a = 1;

arttir(a);

puts a;

Global bir değişkenin çağrımı durumunda ise Ruby'de operandların nasıl değerlendirileceği (associativity) önceden belirlenmiştir. Aritmetik işlemler için operandlar her zaman soldan sağa değerlendirilir [3]. Yani aşağıdaki örnekte b değişkeninin değeri hesaplanırken önce $a global değişkenin değeri olan 1 alınır. Daha sonra fun metodu cagrilir. fun metodu a'nın degerini 2 olarak değiştirir ve ve bunu döner. En sondaki $a değişkeninin değeri ise 2 olarak hesaplanır. Böylece b=1+2+2=5 olarak hesaplanır. Operandların aritmetik işlemlerde her zaman soldan sağa işleneceği garanti altına alındığı için fonksiyonel yan etki Ruby'de problem değildir.

$a = 1;

def fun

$a += 1;

return $a;

end

b = $a + fun + $a;

puts b;

Kısa Devre İfadeleri

Ruby'de kısa devre ifadeleri desteklenmektedir [4,5] Aşağıdaki örnekte “hello” metninin ekrana basılması a && b=1 koşuluna bağlanmıştır. a değişkeni mantıksal (boolean) bir ifadeyken b ise sayı tutar ve ifade içinde b=1 ataması yapılmaktadır. Bu mantıksal ifadede a değişkeni false olduğunda ikinci kısmı yani atamayı işletmeye gerek yoktur. Bu durumda a değişkeni false olduğunda b'ye 1 ataması yapılmaz, true olduğunda ise 1 ataması yapılır.

a = false;

b = 0;

puts "hello" if a && b=1; # assign b=1 if a is true

puts b; # b is 0

Tip Dönüşümleri

Ruby'de tip dönüşümleri örtülü (implicit,coercion) veya açık (explicit) şekilde olabilir.

Örtülü (Implicit) Tip Dönüşümleri

Ruby'de iki farklı tipteki veri tipi üzerinde aritmetik işlem yapılmak istendiğinde otomatik olarak tip dönüşümünü sağlamak için tip üzerinde tanımlı coerce() metodu çağrılır. Tüm numerik tiplerde coerce() metodu dilde tanımlanmıştır. Programcının tanımladığı sınıflarda coerce() metodu tanımlanarak örtülü tip dönüşümleri sağlanabilir [6].

puts 1/2; # sonuc 0 int/int

puts 1/2.0 # sonuc 0.5 int/float. 1 --> 1.0'a donusturulur.

Örtülü tip dönüşümlerinde genlde büyük olan veri tipine doğru bir dönüşüm gerçekleşir.

Açık (Explicit) Tip Dönüşümleri

Ruby'de to_s(), to_f(), to_i() gibi metodlarla açık bir şekilde tip dönüşümü desteklenir [6].

puts 125.to_s

puts "12.111".to_i; #12

puts "13".to_f;

puts "12".to_r;

puts "13".to_c;

puts "Jane".to_sym;

Aşağıdaki örnekte ise bir String metni split metodu ile diziye çevrilmektedir.

v = "Ruby Python Tcl PHP Perl".split;

puts v.class;

Operatörler

Operatör, bir ya da daha fazla operand üzerinde gerçekleşecek operasyonu (toplama, karşılaştırma vb.) gösteren bir tokendir [3]

Ruby'deki Operatörler öncelikleri yüksekten alçağa doğru sıralanmış şekilde Tablo-1'de gösterilmiştir. Tabloda N, operatörün kaç değişkenli olduğunu gösterir; A: aynı önceliğe sahip operatörler bulunduğunda değerlendirme (associativity) sırasını belirtir. L soldan sağa, R sağdan sola değerlendirmeyi ifade eder. M ise operatörün tekrar tanımlanıp tanımlanamayacağını (overload) belirtir [3]. Tabloda belirtilmese de parantezlerin önceliği en yüksektir.

Tablo 1: Ruby'de Operatörler [3]

Bu tablodaki öncelikleri dikkate alarak 1+2*3 ifadesini hesaplarsak, iki operand için * operatörünün önceliği +'ya göre daha yüksektir ve 2*3 işlemi toplamadan önce hesaplanır. Daha sonra toplama işlemi yapılır. Bu durumda işlemin sonucu 7 olacaktır. Aşağıda bazı aritmetik işlemler ve sonuçları örnek olarak verilmiştir:

puts 1 + 2*3; # 7

puts 2**3; # 8

puts 6%5; # 1

puts 1==1.0; # true

Operatör Yeniden Tanımlama (Overloading)

Ruby'de hem standart tipler için hem de programcı tanımlı sınıflar için operator overloading mümkündür [7,8]. Aşağıdaki örnekte String'lerdeki << operatörünün anlamı değiştirilmiştir.

class String

def <<(value)

self.replace(value + self)

end

str = "Hello, ";

str << "World." # World.Hello,

puts str

Aşağıdaki örnekte de String için ** (kare alma) operatörünü tanımlanmıştır.

class String

def **(value)

square = self.length**value;

self*(square/self.length);

end

puts "aa"**3; #aaaaaaaa

[1] Sebesta, R.W., Concepts of Programming Languages, Pearson Education, 2012.

[2] “Ruby - Parameters by reference or by value”, 3 Nisan 2014, http://stackoverflow.com/a/22827949/878710. [Erişim Tarihi: 27 Nisan 2014].

[3] Flanagan D., Matsumoto Y., The Ruby Programming Language, O'Reilly Media, 2008.

[4] "Short-circuit evaluation”, http://en.wikipedia.org/wiki/Short-circuit_evaluation . [Erişim Tarihi: 27 Nisan 2014].

[5] Kumar R. S., "Short circuit evaluation in ruby", 14 Mayıs 2013, http://blog.revathskumar.com/2013/05/short-circuit-evaluation-in-ruby.html. [Erişim Tarihi: 27 Nisan 2014].

[6] “Ruby Data Types”, ZetCode, http://zetcode.com/lang/rubytutorial/datatypes/ . [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[7] Robert Klemme, "The Complete Numeric Class", Ruby Best Practices, 20 Şubat 2010, http://blog.rubybestpractices.com/posts/rklemme/019-Complete_Numeric_Class.html. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[8] Philip De Smedt , "Operator Overloading in Ruby", Ruby Snippets, http://rubysnippets.com/2013/01/25/operator-overloading-in-ruby/. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby'de Tip Tanımları

2014-06-28T03:29:00.000-07:00

Tip Tanımları

Değişken tipleri javascript, PHP gibi dillerde olduğu gibi dinamik olarak belirlenir [1]

a = 5

=> 5

a = “5”

=> “5”

Ruby dinamik tanımlı (dynamically typed) bir dil olduğundan, tip kontrolü, değişken çalıştırıldığında yapılır [2].

Ruby'de her şey nesne olarak tutulur. Bu yüzden tüm veri tiplerinin bir nesne karşılığı vardır [3].

puts 1.class

=> "Fixnum"

puts true.class

=> "TrueClass"

puts nil.class

=> "NilClass"

Ruby'de tanımlanabilecek temel veri tipleri şunlardır:

Boolean
Sayı (Number)
Karakter Katarı (String)
Dizi (Array)
Hash
Sembol (Symbol)
Aralık (Range)

Boolean

Doğru/Yanlış mantıksal ifadelerini tutan değişkenlerdir. “true” veya “false” değer alabilirler [4]. Ruby'de boolean değerler TrueClass ve FalseClass sınıfı olarak tutulurlar [5]. Örneğin aşağıdaki şekilde bir değişkene boolean değer ataması yapılabilir.

bool = true;

Number

Ruby'de Integer, Float ve Rational olmak üzere üç temel sayı veri tipi vardır.

Integer

Ruby'de integer veri tipi de nesnedir: belirli limite kadar Fixnum veya çok büyük sayılar için Bignum olarak tutulurlar. Buradaki limit makine bağımlı bir değerdir. Limiti aşan Fixnum değerleri otomatik olarak Bignum olarak ifade edilirler. Çoğunlukla programcının sınıf tipi için endişelenmesine gerek yoktur [4].

puts 123; #Fixnum decimal

=> "123"

puts 23_482_345_629; #Bignum with underscores (readability)

=> "23482345629"

puts 0b11; #binary

=> "3"

puts 0x11; #hexadecimal

=> "17"

puts 0172; #octal

=> "122"

Float

Ruby'de kesikli değerler Float veya BigDecimal sınıflarında tutulurlar. Float veri tipinde doğruluk ve tutarlılık problemleri olabilir. Örneğin aşağıdaki kod parçacığı 0.10000000000000184 sonucunu üretir [4].

sum = 0

1000.times do

sum = sum + 0.0001

end

puts sum

Tam doğru sonuç elde etmek için BigDecimal'dan faydalanılabilir.

require 'bigdecimal'

sum = BigDecimal.new("0")

1000.times do
sum = sum + BigDecimal.new("0.0001")
end

puts sum

Rational

Ruby'de rasyonel sayılar, rational veri tipi ile desteklenir. Rasyonel sayılar a/b (b!=0) şeklinde ifade edilen sayılardır. Bu sayede bölmelerdeki yuvarlama hataları giderilir [4].

puts 23.to_r

=> "23/1"

puts 2.6.to_r

=> "5854679515581645/2251799813685248"

String

Ruby'de String veri tipi ile karakter katarları yani metinsel veriler tutulur. Ruby'de String'ler 8-bit unicode karakterlerin bir araya gelmesinden oluşur [3,4] Tek tırnak veya çift tırnak kullanılarak tanımlanabilir.

puts "Betty's pie shop"

=> "Betty's pie shop"

puts 'Betty\'s pie shop'

=> "Betty's pie shop"

Array

Ruby'de diziler farklı nesne türlerini de bir arada bulundurabilecek şekilde veri tiplerini grup halinde tutabilirler. Diziler + ile birleştirilebilir, * ile tekrar ettirilebilir, ve negatif indeks ile sondan başa doğru erişilebilirler [6].

nums = [1, 2, 3, 4]

=> [1, 2, 3, 4]

bag = [1, "str", 2.0 ]

=> [1, "str", 2.0]

Hash

Ruby'de hash veri tipi, indisler yerine anahtar kelimeyle erişime olanak sağlayan özelleşmiş dizilerdir [6]

h = {1 => 2, "2" => "4"}

=> {1=>2, "2"=>"4"}

h[1]

=> 2

h["2"]

=> "4"

h[2]

=> nil

Symbol

Ruby'de her şey nesne olduğundan aynı string programın farklı yerlerinde her tanımlandığında/kullanıldığında yeni bir nesne oluşturulur ve hafızada ekstra yer kaplar. Bunu aşağıdaki kodda görebiliriz [3].

puts "my_symbol".object_id;

=> 69851742923000

puts "my_symbol".object_id;

=> 69851742922720

puts :my_symbol.object_id;

=> 396968

puts :my_symbol.object_id;

=> 396968

Ruby'de tüm semboller sembol tablosunda tutulur ve buradan sorgulanabilir. [4].

Range

Ruby'de “..” ile başlangıç ve bitiş değerlerini de içeren bir aralık, “...” ile de başlangıç ve bitiş değerlerini içermeyen bir aralık oluşturulabilir [7]. Örneğin aşağıdaki program 10 11 12 13 14 15 sonucunu üretecektir.

(10..15).each do |n|

print n, ' '

end

Sınıf Tanımları

Ruby'de her şey bir nesneye karşılık geldiği için programcının kendi tanımladığı sınıflar yeni tip tanımı olarak düşünülebilir. Tanımlanan sınıfta coerce() metodu tanımlanırsa sınıfın değerinin başka bir tipe çevrilmesi sağlanabilir. Ayrıca tanımlanan sınıfta operator overloading yapılabilir [8,9].

class Vec3

attr_accessor :x,:y,:z

def initialize(value1, value2, value3)

@x = value1

@y = value2

@z = value3

end

def *(a)

if a.is_a?(Numeric) #multiply by scalar

return Vec3.new(@x*a, @y*a, @z*a)

elsif a.is_a?(Vec3) #dot product

return @x*a.x + @y*a.y + @z*a.z

end

def coerce(other)

return self, other

end

def print

"[" + @x.to_s + ", " + @y.to_s + ", " + @z.to_s + "]"

end

v = Vec3.new(1, 1, 1)

v2 = v*5

v3 = v2*v

puts v.print

puts v2.print

puts v3

Tip Dönüşümleri

Ruby'de tip dönüşümleri örtülü (implicit,coercion) veya açık (explicit) şekilde olabilir.

Ruby'de iki farklı tipteki veri tipi üzerinde aritmetik işlem yapılmak istendiğinde otomatik olarak tip dönüşümünü sağlamak için tip üzeridneki coerce() metodu çağrılır. Tüm numerik tiplerde coerce() metodu dilde tanımlanmıştır. Programcı tanımlı sınıflarda coerce() metodunu tanımlayarak örtülü tip dönüğşümleri sağlanabilir.

Ayrıca Ruby'de to_s(), to_f(), to_i() gibi metodlarla açık bir şekilde tip dönüşümü desteklenir.

[1] “Ruby Programming/Syntax/Literals”,Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Literals . [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[2] Tim Hoolihan, “Static vs. Synamic Scope”, 17 Şubat 2009, http://hoolihan.net/blog-tim/2009/02/17/static-vs-dynamic-scope/ . [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[3] “Ruby Programming/Data Types”, Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Data_types. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[4] “Ruby Data Types”, ZetCode, http://zetcode.com/lang/rubytutorial/datatypes/ . [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[5] “Ruby Basics – Data Types”, Ruby Bacon, 2 Kasım 2012, http://www.rubybacon.com/ruby-data-types/. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[6] M. Slagell and P. Yanardağ, "Ruby Kullanıcı Kılavuzu," 22 Nisan 2003. http://pdf.belgeler.org/uygulamalar/ruby/ruby-ug.pdf. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[7] “Ruby Quick Reference Guide”, tutorialspoint, http://www.tutorialspoint.com/ruby/ruby_quick_guide.htm. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[8] Robert Klemme, "The Complete Numeric Class", Ruby Best Practices, 20 Şubat 2010, http://blog.rubybestpractices.com/posts/rklemme/019-Complete_Numeric_Class.html. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

[9] Philip De Smedt , "Operator Overloading in Ruby", Ruby Snippets, http://rubysnippets.com/2013/01/25/operator-overloading-in-ruby/. [Erişim Tarihi: 24 Nisan 2014].

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby Dilinin Temel Özellikleri

2014-06-27T02:25:00.000-07:00

DEĞİŞKENLER

İSİMLENDİRME

Alfanümerik karakterler (A-Z, a-z, 0-9) ve alt tire ( _ ) gibi karakterler isimlendirmede kullanılabilir. Ancak değişken ve metod isimleri sayı ile başlamaz. EK olarak metod isimleri soru işareti (?) veya ünlem (!) İle bitebilir [4].

Ruby dilinde değişken ve metodların isimlerin uzunluğu konusunda bir sınırlama yoktur. Örneğin aşağıdaki kod 10000 karakter uzunluğunda bir metod tanımlamak için kullanılabilir [2]:

looong_name = "a" * 10000; # => "aaaaaaaaa.....

a_class = Class.new

a_class.__send__(:define_method, looong_name) { :hello }

a_class.new.__send__(looong_name) # => :hello

puts a_class.instance_methods.inspect # you better not run this :-)

Değişkenler ön tanımlı $!, $stderr, $FILENAME, $0, $1, $ERROR_INFO gibi anahtar kelimeler ve __FILE__, self, nill gibi ön tanımlı sabitlerle aynı isimlere sahip olamazlar.

self = 5

=> #<RuntimeError: no>

TİP TANIMLARI

Değişken tipleri javascript, PHP gibi dillerde olduğu gibi dinamik olarak belirlenir [5]

a = 5

=> 5

a = “5”

=> “5”

Değişkenler numerik, string, dizi, hash gibi tipler alabilir [5]. Ruby dinamik tanımlı (dynamically typed) bir dil olduğundan, tip kontrolü, değişken çalıştırıldığında yapılır [6].

KAPSAM

Ruby'de sabit kapsam (static scope) kullanılmaktadır, yani değişkenler yerel kapsamdan başlayıp, daha geniş kapsamlara adım adım giderek aranır [7]

DEĞİŞKEN ÇEŞİTLERİ

Ruby dilinde genel, yerel ve örnek olmak üzere 3 farklı çeşit değişken vardır. Bir çok programlama dilinde değişkenlerin çeşitleri açıkca belirtilir. Ancak, Ruby değişken isminin ilk karakterinden, değişkenin çeşidinin çözümlenmesi yoluna gitmiştir [1].

İLK KARAKTER	DEĞİŞKEN ÇEŞİDİ	DEĞİŞKEN KAPSAMI
$	Genel Değişken	Tüm program
@	Örnek Değişken	Nesne
[a-z] veya _	Yerel Değişken	Bildirildiği yer
@@	Sınıf Değişkeni	Ana sınıf ve alt sınıflar
[A-Z]	Sabit	Hem sınıf, hem sınıf dışı

İstisnai olarak, daima o an çalışmakta olan nesneyi ifade eden self ve ilklendirilmemiş değişkenlere atanan anlamsız değer olan nil isimlendirme kuralına göre yerel değişkenler gibi tanımlanmış olsalar da, aslında self genel bir değişken, nil ise bir sabittir.

GENEL (Global) DEĞİŞKEN

$ ile başlayan bir ada sahiptir. Kapsam olarak, genel değişkenlere yazılımın her hangi bir yerinden başvurulabilir. İlklendirilmeden önce nil değerine sahiptirler [1].

Genel değişkenler izlenilebilirdir. Bir genel değişkenin değeri değiştiğinde çağrılan bir yordam tanımlanabilir. Bu tip kullanımda, genel değişken etkin değişken olarak da isimlendirilir [1].

ÖRNEK (Instance) DEĞİŞKEN

@ ile başlayan bir ada sahiptir. Etki alanı self nesnesi ile sınırlıdır. Nesne dışından değiştirilemez. Nesnedeki ilk kullanımında kendiliğinden oluşur [1].

class OrnekDeneme

def set_foo(n)

@foo = n

end

def set_bar(n)

@bar = n

end

YEREL DEĞİŞKEN

Küçük harfle ya da “_” karakteriyle başlar. Yerel değişkenler genel ya da örnek değişkenlerde olduğu gibi, başlangıçta nil değerine sahip değildirler, çünkü atama yapmadan gerçekte oluşmazlar. Yerel bir değişkene yaptığınız ilk atama onu bildirmekle aynı şeydir. Eğer başlangıç değeri olmayan bir yerel değişkene başvurursanız, Ruby yorumlayıcısı bunun bir yöntemi çalıştırma girişimi olduğunu düşünür ve hata verir [1].

Genelde yerel bir değişkenin etki alanı sırasıyla aşağıdakilerden biridir [1]:

proc{ ... }
loop{ ... }
def ... end
class ... end
module ... end
yazılımın tamamı (yukarıdakilerden herhangi biri yoksa)

Örneğin, aşağıdaki kodda “bar” isimli yerel değişken loop dışından erişilmeye çalışıldığında nil değerini verir. Çünkü loop içindeki ve dışındaki değişkenler ayrı kapsamdadır ve ayrı değişkenler olarak değerlendirilirler.

loop{

bar=45;

break

};

bar;

SINIF DEĞİŞKENLERİ

@@ ile başlar ve sınıfın tüm örnekleri tarafından paylaşılırlar. Bir sınıfı miras alan alt sınıflar tarafından da erişilebilirler [3].

Aşağıdaki örnekte @@foo değişkeninin değerini son erişen Thing2 sınıfı değiştirmiştir.

class Parent

@@foo = "Parent"

end

class Thing1 < Parent

@@foo = "Thing1"

end

class Thing2 < Parent

@@foo = "Thing2"

end

SINIF SABİTLERİ

Büyük harfle başlarlar. Sabitlere bir kere değer ataması yapılmalıdır. Eğer yeniden değer ataması yapılırsa, hata değil uyarı mesajı verilir. Sabitler sınıfla beraber tanımlanmalıdır ancak, örnek değişkenlerin aksine sınıf ismiyle beraber belirtilerek (Ör. sinif::SABIT şeklinde) sınıfın dışından da erişilebilirler [1].

class Foo

BAR = 123

end

puts Foo::BAR

# => 123

[1]	M. Slagell and P. Yanardağ, "Ruby Kullanıcı Kılavuzu," 22 Nisan 2003. [Çevrimiçi]. Available: http://pdf.belgeler.org/uygulamalar/ruby/ruby-ug.pdf. [Erişim Tarihi: 8 Nisan 2014].

[2] Daniel Vartanov, “What's the maximum length of a method name in ruby?”, 29 Ekim 2011, http://stackoverflow.com/questions/7935867/whats-the-maximum-length-of-a-method-name-in-ruby. [Erişim Tarihi: 8 Nisan 2014].

[3] “Ruby Programming/Syntax/Variables and Constants”, Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Syntax/Variables_and_Constants. [Erişim Tarihi: 8 Nisan 2014].

[4] “Ruby Programming/Syntax/Lexicology”,Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Lexicology . [Erişim Tarihi: 8 Nisan 2014].

[5] “Ruby Programming/Syntax/Literals”,Wikibooks, http://en.wikibooks.org/wiki/Ruby_Programming/Literals . [Erişim Tarihi: 8 Nisan 2014].

[6] Tim Hoolihan, “Static vs. Synamic Scope”, 17 Şubat 2009, http://hoolihan.net/blog-tim/2009/02/17/static-vs-dynamic-scope/ . [Erişim Tarihi: 10 Nisan 2014].

[7] “What kind of scoping does Ruby use?Static or Dynamic”,Forum Ruby, https://www.ruby-forum.com/topic/91666 . [Erişim Tarihi: 10 Nisan 2014].

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır.

NOT 2: Ruby 1.9 baz alınmıştır.

Ruby Dilinin Tarihi ve Çıkış Noktası

2014-06-26T02:04:00.001-07:00

DİLİN ORTAYA ÇIKIŞI

Ruby, Yukihiro Matsumoto tarafından 24 Şubat 1993 yılında tasarlanmış basit ve güçlü bir nesneye yönelik programlama dilidir. Perl, Smalltalk, Eiffel, Ada ve Lisp gibi dillerden etkilenmiştir [1]. “Programcının en iyi arkadaşı” sloganıyla lanse edilmektedir. Ruby’nin nasıl ortaya çıktığı bizzat yazarı tarafından 1999 yılına ait bir mail listesinde aşağıdaki şekilde ifade edilmiştir [2] :

“Meslektaşım ile nesneye yönelik betik/komut dosyası dilinin olasılığı hakkında konuşuyordum. Nesneye yönelik betik dili çok umut verici görünüyordu. PERL biliyordum, fakat onu pek sevmiyordum, çünkü onda oyuncak bir dil havası vardı (hala da var). Daha sonra PHYTON öğrendim fakat onu da sevemedim. Onun gerçek bir nesneye yönelik dil olduğunu düşünmedim. Ondaki nesneye yönelik kavramlar sanki dilin bir eklentisi gibiydi. 15 yıllık bir dil taraftarı ve Nesneye Yönelik Programlama destekçisi olarak, gerçekten eşsiz bir nesneye yönelik, kullanımı kolay bir betik dili aradım ama bulamadım. Bunun üzerine böyle bir dili kendim yapmaya karar verdim. Yorumlayıcıyı çalışır hale getirmek aylarımı aldı. Bir programlama dilinde olmasından hoşlanacağım, döngüler, hata yakalama, çöp toplayıcı gibi özellikleri Ruby'e ekledim. Daha sonra PERL dilinin özelliklerini bir sınıf kütüphanesinde toplayarak bunları uyguladım.”

DİLİN İSMİ

Matsumoto, İngilizce “pearl” yani inci kelimesinden esinlenen Perl dilinden etkilendi ve yeni dili için de bir mücevher ismi seçmek istedi. Bir arkadaşının doğduğu ay olan Temmuz'u simgeleyen burç taşından hareketle Ruby yani yakut ismini koydu. Ayrıca Pearl (inci) Haziran'ı simgeleyen bir burç taşıdır. Bununla birlikte, yazı tipi boyutlarında Pearl 5 puntoyu ifade ederken Ruby 5.5 puntoyu ifade eder. Bu nedenlerle de Ruby ismi oldukça anlamlıdır [2].

DİLİN TARİHÇESİ

Dilin ilk kararlı hali 0.95 versiyon numarasıyla 21 Aralık 1995 tarihinde lanse edilmiştir. Bunu izleyen yıllarda dilin bir çok versiyonu yayınlanmıştır: [1]

Ruby 1.0 (1996 Aralık) : Ard arda yayınlanan versiyonlardan sonra 25 Aralık'ta yayınlandı.
Ruby 1.2 (1998 Aralık)
Ruby 1.4 (1999 Ağustos)
Ruby 1.6 (2000 Eylül)
Ruby 1.8 (2003 Ağustos) : 10 yıl geçerli kaldıkran sonra 2013'te desteği sonlandırılmıştır.
Ruby 1.9 (2007 Aralık) : GPL yerine BSD lisansına geçildi. 1.8 versiyonu ile uyumsuzdur.
Ruby 2.0 (2013 Şubat) : Bir çok yeni özellik eklendi. 1.9.3 versiyonu ile geriye dönük uyumludur.
Ruby 2.1 (2013 Aralık)
Ruby 2.1.1 : 24 Şubat 2014'te yani Ruby'nin 23. yaş gününde yayınlandı.

Takashi sunumlarında Ruby'nin tarihini 5 döneme ayırmıştır. [3]:

Tarih Öncesi Çağ: 1993'de dil hiç bir kod olmadan kavramsal olarak ortaya çıktı. Ruby ismi seçildi.
Antik Çağ: Ruby'nin ilk kararlı sürümü yayınlandı. İlk makale ve web sitesi hazırlandı.
Orta Çağ: Dil Japonya'da yaygınlaştı. Ruby kitabları ard arda yayınlandı. Bir çok konferans düzenlendi.
Modern Çağ: Dil Japonya dışında yaygınlaştı.
Muasır Çağ: Ruby'nin zirve yaptığı ve artık tamamen kabul gördüğü zamanlardır. “Ruby on Rails” devri.

[1] "Ruby Programming Language”, http://en.wikipedia.org/wiki/Ruby_(programming_language ), Erişim: 13 Mart 2014.

[2] Shugo Maeda (17 December 2002), "The Ruby Language FAQ", http://www.ruby-doc.org/docs/ruby-doc-bundle/FAQ/FAQ.html , Erişim: 2 Mart 2014.

[3] Nick Sieger, “RubyConf: History of Ruby”, http://blog.nicksieger.com/articles/2006/10/20/rubyconf-history-of-ruby/ , Erişim: 13 Mart 2014.

NOT: YTÜ - İleri Programlama Dili Dersi 2014 1. Dönem Ödevi Çerçevesinde Hazırlanmıştır

TopCoder: SRM 625 Div2 Round 1

2014-06-20T00:00:00.000-07:00

Top Coder SRM 625 Div2 Round 1 problemi için çözümüm AddMultiply.java dosyasında. Daha iyi bir çözüm ise AddMultiplyBest.java dosyasında :

TopCoder üzerinden çözümün detayına bakabilirsiniz: http://community.topcoder.com/stat?c=problem_solution&rm=322742&rd=15858&pm=13231&cr=20029384

TOPCODER’A KATIL

TopCoder ile Programlama Yarışmalarına Katıl!

2014-06-19T06:37:00.002-07:00

Belki duymuşsunuzdur TopCoder diye bir platform var. Tutorial vs. bir çok özellikleri olsa da, en belirgin özelliği online programlama yarışmalarına katılabilmeyi sağlaması.

Ben arada yarışmalarına katılıyorum zevkli oluyor. 2 hafta da bir Single Round Match (SRM) denilen yarışmalar düzenleniyor. Programcılık ve algoritma yeteneğini geliştirmek ve kendini sınamak isteyenlere şiddetle tavsiye edilir.

SRM’lere belirtilen zamanda Top Coder Arena’ya giriş yaparak katılabiliyorsunuz. Arena’ya istediğiniz zaman girip alıştırma da yapabiliyorsunuz. Bunun dışında da yarışmalar düzenleniyor.

Belki bir SRM’e hep beraber katılıp skorlarımızı yarıştırırız J Java, C, C# kullanılabiliyor. Aşağıdaki linkten üye olabilirsiniz.

(Gelecek Single Round Match 28’inde http://www.topcoder.com/tc?d1=calendar&d2=thisMonth&module=Static )

TOPCODER’A KATIL

Topcoder hakkındaki bazı yazılar:

Eclipse Plugin'leri : Kod Kalitesi Araçları

2014-05-05T23:23:00.003-07:00

CodePro AnalytiX

By Google. Comprehensive automated software code quality and security analysis toolkit CodePro AnalytiX to automatically improve software quality, reliability, and maintainability in developer applications.
https://developers.google.com/java-dev-tools/download-codepro?csw=1

Metrics plugin

CK metrics
http://metrics2.sourceforge.net/

SonarQube

SonarQube is an open source quality management platform, dedicated to continuously analyze and measure source code quality
http://docs.codehaus.org/display/SONAR/Installing+SonarQube+in+Eclipse

Bu konu hakkındaki aşağıdaki makaleyi de inceleyebilirsiniz:
Comparing Software Metrics Tools

Tasarım Kalıpları nedir?

2014-02-12T03:58:00.001-08:00

Tasarım kalıpları, yazılım tasarımında sürekli karşılaşılan genel sorunlara esnek, yeniden kullanılabilir, başarılı çözümler getiren bir takım hazır kalıplardır. Hazır olarak kodun içine konulup çalışabilen, bitmiş tasarımlar değildir. Çeşitli durumlarda sorunların nasıl giderileceğini açıklayan, bunlara yol gösteren açıklamalardır. Nesneye dayalı programlamada, tasarım desenleri sınıf ve nesneler arasındaki ilişkilerin en iyi şekilde nasıl olmaları gerektiğini açıklayan yöntemlerdir. Algoritmalar, tasarım deseni değildir. Çünkü bunlar hesaplama sorunlarına çözüm getirirler, oysaki tasarım desenleri yazılım tasarımı sorunlarıyla ilgilenir. [1]

Tasarım kalıpları kısaca...

Yazılım tasarımında karşılaşılan belirli sorunların yalın ve güzel çözümlerinin tarifi
Deneyimin yazılı biçime gelmiş hali
Ortak bir sözlük
Somut bir gerçekleme ya da soyut bir tarif

Bir tasarım kalıbının ana bileşenleri

İsim
Sorun : Kalıbın çözdüğü sorunun tarifi
Çözüm : Tasarımın bileşenleri, bileşenlerin ilişkileri, sorumlulukları
Tartışma/Sonuçlar : Güçlü ve zayıf yönleri, başka kalıplar ile kullanımı vs..

GoF (Gang of Four) Tasarım Kalıpları

Oluşumsal (Creational) : Nesnelerin oluşturulması, temsili ve ilişkilendirilmelerindeki bağımlılığı azaltmaya yönelik kalıplar
Biçimsel (Structural) : Sınıflar ve nesnelerin bir araya getirilerek daha büyük yapılar elde edilmesine yönelik kalıplar
Davranışsal (Behavioral) : Sorumlulukların nesnelere dağıtılması ve algoritma seçimine yönelik kalıplar

[1] Nedir Tasarım Desenleri?, 12/2/2014, http://www.tasarimdesenleri.com/

Decorator Tasarım Kalıbı

2014-01-24T12:10:00.000-08:00

Decorator Tasarım Kalıbı ve Kullanımı

Burada Decorator tasarım kalıbınının kullanımına yönelik örnek bir çalışma yapılmıştır. Öncelikle örnek bir uygulama verilmiş ve bu örnek uygulamadaki yetersizlikler belirtilerek, daha ideal bir tasarımın Decorator tasarım kalıbı kullanarak nasıl yapılabileceği anlatılmıştır.

Bu örnek hazırlanırken “Head First Design Patterns” kitabında verilen içecek örneğinden esinlenilmiştir. [1]

Kahve Dükkanı Uygulaması

"Kahve Dükkanı" isimli kahve ve çeşitli içecekler satan bir firmanın yönetimi için geliştirilen uygulamanın tasarımı aşağıdaki şekilde verilmiştir.

Firmanın işlerini geliştirmesiyle birlikte, sundukları içecek seçeneklerine göre yazılımı geliştirmek gerekmektedir. Yeni gereksinimlere göre, kahve ve benzeri içecekler süt, karamel, krema, mocha gibi ekstra tatlarla sunulabilmektedir. Sunulan bu ekstra tatlara göre de içecek fiyatlarına ekstra ücret eklenmektedir. Mevcut yazılıma bu ihtiyaca cevap verecek şekilde yeni eklentiler yapılması için çalışma başlatılmıştır.

Gereksinim: İceceklerin aşağıdaki ekstra tatlarla, ekstra ücretleri eklenerek servis edilebilmesinin sağlanması.

Süt: 0.10 TL
Karamel: 0.10 TL
Krema: 0.15 TL
Mocha: 0.20 TL

Öncelikle kalıtım esasına uygun olarak, bu eklentilerin yeni içecek olarak sisteme tanımlanması düşünülmüştür. Bunun için, SutluEspresso, KaramelliEspresso, KremaliEspresso, MochaliEspresso, SutluKaramelliEspresso ve bunun gibi yeni sınıflar eklenmesi düşünülmüştür. Ancak bu yöntem, her bir içecek için 4 yeni sınıf, toplamda 5 içecek için 20 yeni sınıf eklenmesi anlamına geldiği için tercih edilmemiştir. Ayrıca bu yöntemde, her yeni içecek ve ekstra tat için eklenecek sınıf sayısının üssel olarak artacak olması sıkıntı yaratmıştır. Bu tip bir uygulamanın bakım ve yönetimi imkansız hale gelecektir. Bu yöntemden vazgeçildikten sonra daha akılcı bir dizayn oluşturulmaya çalışılmış ve ilk dizayn oluşturulmuştur.

İlk Dizayn

Yeni dizaynda ana Icecek sınıfı üzerine boolean değişkenler eklenerek içeceğin sütlü, karamelli, kremalı ya da mochalı olup olmadığının bu değişkenlerle kontrol edilmesi tasarlanmıştır. Bu şekilde kalıtım ilişkisiyle her bir içeceğin hangi ekstra tadı içerip içermediği kontrol edilebilecektir.

Ek fiyatlandırma için ise ana Icecek sınıfındaki fiyatlandir() metodu yeni eklenen boolean değişkenlere göre ek fiyatı hesaplayacaktır. Alt sınıflar ise kendi fiyatlandir() metodlarında kendi hesaplarına ek olarak, üst sınıfın metodunu da super anahtar kelimesi ile çağıracaklar ve bu ikisinin sonucunu toplayacaklardır.

public abstract class Icecek {

protected String aciklama = "Icecek";

private boolean sutlu;

private boolean karamelli;

private boolean kremali;

private boolean mochali;

public String getAciklama() { return aciklama; }

public double fiyatlandir(){

int ekFiyat = 0;

if(sutlu){

ekFiyat += 0.10;

}

if(karamelli){

ekFiyat += 0.10;

}

if(kremali){

ekFiyat += 0.15;

}

if(mochali){

ekFiyat += 0.20;

}

return ekFiyat;

}

// getter ve setter metodlari

// ...

}

public class Espresso extends Icecek {

public Espresso() { aciklama = "Espresso"; }

public double fiyatlandir() {

return 1.99 + super.fiyatlandir();

}

Yapılan dizaynın UML diyagramı aşağıda gösterilmiştir.

Bu dizaynın örnek bir kullanımı aşağıda verilmiştir:

public class KahveDukkani {

public static void main(String args[]) {

Icecek icecek1 = new Espresso();

System.out.println(icecek1.getAciklama()

+ " $" + icecek1.fiyatlandir());

Icecek icecek2 = new Neskafe();

icecek2.setMochali(true);

icecek2.setKaramelli(true);

System.out.println(icecek2.getAciklama()

+ " $" + icecek2.fiyatlandir());

Icecek icecek3 = new FiltreKahve();

icecek3.setKaramelli(true);

icecek3.setSutlu(true);

System.out.println(icecek3.getAciklama()

+ " $" + icecek3.fiyatlandir());

}

İlk Dizayn Kusurları

İlk dizayn özellikle kalıtım ile çözme fikri ile kıyaslandığında, ilk bakışta düzgün bir tasarım gibi görünse de incelendiğinde aşağıdaki sıkıntılar tespit edilmiştir.

Mevcut dizayn çifte kremalı, çifte karamelli gibi müşterinin taleplerini desteklememektedir. Bu durum müşteri memnuniyetsizliğine yol açabilecek ciddi bir problemdir.
Her ekstra tat, her içeceğe uygun olmayabilir. Örneğin buzlu çaya süt ya da mocha katmanın bir anlamı yoktur. Buna rağmen BuzluCay sınıfı ana sınıftaki isSutlu(), setSutlu(), isMochali(), setMochali() gibi metodları da kalıtımla miras almış olur.
Ekstra tatlardaki fiyat değişimleri nedeniyle Icecek sınıfındaki fiyatlandir() metod kodunu değiştirmemiz gerekecektir.
Yeni bir ekstra tat tanımı için, Icecek sınıfına yeni boolean değişkenler, yeni getter ve setter metodları eklemek gerekecek ve fiyatlandir() metod kodunu değiştirmemiz gerekecektir.
Alt sınıfların üst sınıftan override ettikleri fiyatlandir() metodunda hesap yaparken, üst sınıftaki fiyatlandir() metodunu super ile çağırması hem bir yinelenen kod durumu oluşturmakta hem de hatalara neden olabileceği için sakıncalı görünmektedir. Yazılımcı her bir alt sınıfta aynı eklemeyi yapacağı için, bu eklemeyi yapmayı unutabilir ya da toplama yerine çıkarma işareti koyma gibi hatalar yapabilir. Bunun yerine şablon metod oluşturma (form template method) çözümüne gidilebilir. fiyatlandir() metodu ikiye yarılarak esktraUcret() ve icecekUcreti() gibi iki parçaya ayrılabilir. ekstraUcret() metodu yine ust sınıfta tanımlanırken, icecekUcreti() metodu üst sınıfta abstract olarak tanımlanır ve gerçeklenmesi alt sınıfa bırakılır. Bu çözum aşağıda kabaca gösterilmiştir:

public double fiyatlandir(){

return icecekUcreti() + ekstraUcret();

}

public double ekstraUcret(){

int ekFiyat = 0;

if(sutlu)

ekFiyat += 0.10;

if(karamelli)

ekFiyat += 0.10;

if(kremali)

ekFiyat += 0.15;

if(mochali)

ekFiyat += 0.20;

return ekFiyat;

}

public abstract double icecekUcreti();

Sınıflardaki aciklama değişkeni, içecek hakkında bilgiler sunmaktadır. Mevcut dizaynda, bu açıklamalar içeceğe katılan ekstra tatlar hakkında bilgi vermemektedir. Bunu sağlamak için fiyatlandir() metodunda yapıldığı gibi her bir içeceğin sütlü, karamelli, kremalı ya da mochalı olup olmadığı kontrol edilip bu özellikler açıklanmaya eklenmelidir. Tabi ki bu da kodun bakımı için daha önceden açıklanan sıkıntıların burada da söz konusu olmasına yol açacaktır.
Söz konusu tasarım “Sınıflar eklentiye açık, fakat değişikliğe kapalı olmalıdır” prensibine uygun değildir. Fiyat değişimi, eskstra tat eklenmesi gibi değişikler mevcut sınıflardaki kodların değişmesi ihtiyacına yol açmaktadır.

Yeni Tasarım

İlk tasarımdaki eksiklikler göze alındığında yeni bir tasarım geliştirilmesi ihtiyacı doğmuştur. Bir dizayn ilkesi olarak değişen kısımları bulup, onları sarmalamalıdır. Bu nedenle, yukarıdaki tasarımda olduğu gibi ekstra tatları içeceğin bir özelliği olarak tutmak yerine ayrı bir soyutlamada tutmak gerekmektedir.

Gereksinimler gözden geçirildiğinde görülmektedir ki, içeceğe ekstra bir tat eklendiğinde ortaya yine bir içecek çıkmaktadır. Yani asıl yaptığımız bir içecek oluşturmak, ona çeşitli ekstra tatlar ekleyerek içeceği süslemek ve ortaya yeni bir içecek çıkarmaktır. Bu gereksinimi sağlamak için “Decorator” tasarım kalıbı uygun görünmektedir.

Decorator tasarım kalıbında amaç, nesnelere çalışma anında (dinamik olarak) ek sorumluluklar atamaktır. Bu kalıbın bazı özellikleri şunlardır:

Decorator sınıfı, etkilemek istenen sınıfın türünde tanımlanır.
Bir ya da birden fazla Decorator kullanarak, etkilenmek istenen obje saramalanabilir.
Decorator sınıfı da üst sınıfın tipinde olduğu için, bir üst sınıf gibi davranır.
Nesneler dinamik olarak Decorator ile sarmallanarak nesneye yeni özellikler kazandırılabilir.
Decorator sınıfının operation() metodu kendi ekleyeceği işlemleri tanımladıktan sonra ya da önce, sarmalladığı nesnenin operation nesnesini çağırır.

Yeni tasarımda Icecek sınıfı Component rolündedir. Espresso, FiltreKahve, KafeinsizKahve, Nescafe ve BuzluCay sınıfları ise ConcreteComponent rolündedirler. Decorator rolünde ise EkstraTatDecorator isimli bir sınıf tanımlanmıştır. Sut, Karamel, Krema ve Mocha ise EkstraTatDecoraton'dan türemiş ConcreteDecorator sınıflarıdır.

Sonuçta ortaya çıkan tasarım aşağıdaki şekilde verilmiştir.

Decorator tasarım kalıbına uygun olarak tanımlanan EkstraTatDecorator ve örnek bir alt sınıfı aşağıda verilmiştir.

public abstract class EkstraTatDecorator extends Icecek {

protected Icecek icecek;

public EkstraTatDecorator(Icecek icecek) {

this.icecek = icecek;

}

public abstract String getAciklama();

}

public class Karamel extends EkstraTatDecorator {

public Karamel(Icecek icecek) { super(icecek); }

public String getAciklama() {

return icecek.getAciklama() + ", Karamel";

}

public double fiyatlandir() {

return .10 + icecek.fiyatlandir();

}

Görüldüğü üzere Karamel sınıfı fiyatlandırma hesabı yaparken önce kendi ücretini eklemekte, daha sonra eklendiği içeceğin ücretini toplayarak sonucu dönmektedir. Bu şekilde rekursif mantığa benzer şekilde, her decorator bu işlemi tekrarlamakta ve en son bir componente gelindiğinde sonuç fiyatlandırması hesaplanmış olmaktadır.

Bu dizaynın örnek bir kullanımı aşağıda verilmiştir:

public class KahveDukkani {

public static void main(String args[]) {

Icecek icecek1 = new Espresso();

System.out.println(icecek1.getAciklama()

+ " $" + icecek1.fiyatlandir());

Icecek icecek2 = new Neskafe();

icecek2 = new Mocha(icecek2);

icecek2 = new Karamel(icecek2);

System.out.println(icecek2.getAciklama()

+ " $" + icecek2.fiyatlandir());

Icecek icecek3 = new FiltreKahve();

icecek3 = new Krema(icecek3);

icecek3 = new Mocha(icecek3);

icecek3 = new Karamel(icecek3);

System.out.println(icecek3.getAciklama()

+ " $" + icecek3.fiyatlandir());

}

Kaynak Kodlar

Dizaynın son halinin kaynak kodları sınıf sınıf aşağıda verilmiştir:

public class KahveDukkani {

public static void main(String args[]) {

Icecek icecek1 = new Espresso();

System.out.println(icecek1.getAciklama()

+ " $" + icecek1.fiyatlandir());

Icecek icecek2 = new Neskafe();

icecek2 = new Mocha(icecek2);

icecek2 = new Karamel(icecek2);

System.out.println(icecek2.getAciklama()

+ " $" + icecek2.fiyatlandir());

Icecek icecek3 = new FiltreKahve();

icecek3 = new Krema(icecek3);

icecek3 = new Mocha(icecek3);

icecek3 = new Karamel(icecek3);

System.out.println(icecek3.getAciklama()

+ " $" + icecek3.fiyatlandir());

}

public abstract class Icecek {

protected String aciklama = "Icecek";

public String getAciklama() {

return aciklama;

}

public abstract double fiyatlandir();

}

public class Espresso extends Icecek {

public Espresso() {

aciklama = "Espresso";

}

public double fiyatlandir() {

return 1.99;

}

public class FiltreKahve extends Icecek {

public FiltreKahve() {

aciklama = "Filtre Kahve";

}

public double fiyatlandir() {

return .89;

}

public class KafeinsizKahve extends Icecek {

public KafeinsizKahve() {

aciklama = "Kafeinsiz Kahve";

}

public double fiyatlandir() {

return 1.05;

}

public class Neskafe extends Icecek {

public Neskafe() {

aciklama = "Neskafe";

}

public double fiyatlandir() {

return .99;

}

public class BuzluCay extends Icecek {

public BuzluCay() {

aciklama = "Buzlu Cay";

}

public double fiyatlandir() {

return 2.99;

}

public abstract class EkstraTatDecorator extends Icecek {

protected Icecek icecek;

public EkstraTatDecorator(Icecek icecek) {

this.icecek = icecek;

}

public abstract String getAciklama();

}

public class Sut extends EkstraTatDecorator {

public Sut(Icecek icecek) { super(icecek); }

public String getAciklama() {

return icecek.getAciklama() + ", Sut";

}

public double fiyatlandir() {

return .10 + icecek.fiyatlandir();

}

public class Karamel extends EkstraTatDecorator {

public Karamel(Icecek icecek) { super(icecek); }

public String getAciklama() {

return icecek.getAciklama() + ", Karamel";

}

public double fiyatlandir() {

return .10 + icecek.fiyatlandir();

}

public class Krema extends EkstraTatDecorator {

public Krema(Icecek icecek) { super(icecek); }

public String getAciklama() {

return icecek.getAciklama() + ", Krema";

}

public double fiyatlandir() {

return .15 + icecek.fiyatlandir();

}

public class Mocha extends EkstraTatDecorator {

public Mocha(Icecek icecek) { super(icecek); }

public String getAciklama() {

return icecek.getAciklama() + ", Mocha";

}

public double fiyatlandir() {

return .20 + icecek.fiyatlandir();

}

Kaynaklar

[1] Elisabeth Freeman, Eric Freeman, Bert Bates, and Kathy Sierra. 2004. Head First Design Patterns. O' Reilly & Associates, Inc..c

[2] Alan Shalloway and James Trott. 2004. Design Patterns Explained: A New Perspective on Object-Oriented Design (2nd Edition) (Software Patterns Series). Addison-Wesley Professional.

[3] Yunus Emre Selcuk, YTÜ Nesneye Dayalı Tasarım ve Modelleme Yüksek Lisanas Ders Notları, 2013

Hibernate Detached Criteria

2013-12-30T03:27:00.003-08:00

Aşağıdaki gibi bir detached criteria sorgusu ile hibernate'de subquery oluşturmak mümkün.

Hibernate tarafından aşağıdakine benzer bir SQL oluşturulacaktır:

Aşağıdaki bağlantılardan daha ayrıntılı bilgi alınabilir:

http://stackoverflow.com/questions/300491/how-to-get-distinct-results-in-hibernate-with-joins-and-row-based-limiting-pagi http://stackoverflow.com/questions/13075390/hibernate-subquery-detachedcriteria
http://stackoverflow.com/questions/3738555/hibernate-criteria-subquery
http://www.roseindia.net/hibernate/hibernate4/hibernateCriteriaDetachedSubQueries.shtml
http://www.coderanch.com/t/415182/ORM/databases/Write-Query-Hibernate

Yazılım Kalitesi ve Test Teknikleri Sunumu

2013-08-15T03:16:00.002-07:00

Yıldız Teknik Üniversitesinde aldığım "Yazılım Kalitesi ve Test Teknikleri" dersinde öğrendiklerimi paylaştığım eğitim sunumunu paylaşmak istedim.

Eğitim kapsamında, yazılım kalitesi, yazılım süreç iyileştirme modelleri, test teknikleri ve yardımcı test ve kalite araçları gibi konulara değinilmiştir.

Bilgisayar Dünyam

Binary Tree Çap Hesabı

>> Solution 1 - Use DFS with Recursion

>> Solution 2 - Use Post Order DFS with Two Stacks

Basit Stack Veri Yapısı

>> Solution 1 :Basit linked list, her node'da minimumu tut

Backspace Iceren String Karsilastirma

Biri Hariç Tüm Sayıların İkişer Adet Bulunduğu Dizideki Yanlız Sayıyı Bulma

>> Solution 1: Using list - O(n^2) time, O(n) space

Solution 2: Using hash map, O(n) time, O(n) space

Solution 3a: Using math, O(n) time, O(n) space

Solution 3b: Using math, O(n) time, O(n) space - but better runtime

Solution 4 : Bit operations, O(n) time, O(1) space

Bilişim Sektöründe Maaşlar

Dizide Ardışığı Bulunan Sayıları Sayma

>> Solution 1 :

Anagrams Gruplama

>> Solution 1 :

>> Solution 2 :

Dizideki Sıfırları Sona Taşıma

>> Solution 1:

>> Solution 2 :

Toplamı En Büyük Alt Kümeyi Bulma (Max Sub Array)

Mutlu Sayı Kontrolü

>> Solution 1

Linked List Orta Nokta

>> Solution 1 : Find Size, Then Middle

>> Solution 2 : Slow and Fast Pointer

Ruby'de Soyut veri Tipleri ve Nesneye Yönelik Programlama Kavramları

Ruby'de Soyut Veri Tipleri

Ruby'de Nesneye Yönelik Programlama

Sınıf Tanımı

Miras

Ara Yüz (Interface)

İsimlendirme Sarmalaması (Naming-Encapsulation) Yapıları

Dinamik Bağlama

Ruby'de Alt Yordamlar

Alt Yordamlar

Metotlar

Metot Argümanları/Parametreleri

Ruby'de Kontrol Yapıları

Kontrol Yapıları

Şart İfadeleri

Döngüler

İlerletici (Iterator) & Sayılabilir İfadeler

Akışı Değiştiren İfadeler

BEGIN ve END İfadeleri

Değerlendirme

Ruby Programlama Dili Deyim ve İfade Kuralları

Fonksiyon Yan Etkisi

Kısa Devre İfadeleri

Tip Dönüşümleri

Operatörler

Operatör Yeniden Tanımlama (Overloading)

Ruby'de Tip Tanımları

Integer

Float

Rational

Ruby Dilinin Temel Özellikleri

İSİMLENDİRME

TİP TANIMLARI

KAPSAM

DEĞİŞKEN ÇEŞİTLERİ

GENEL (Global) DEĞİŞKEN

ÖRNEK (Instance) DEĞİŞKEN

YEREL DEĞİŞKEN

SINIF DEĞİŞKENLERİ

SINIF SABİTLERİ

Ruby Dilinin Tarihi ve Çıkış Noktası

DİLİN ORTAYA ÇIKIŞI

DİLİN İSMİ

DİLİN TARİHÇESİ

TopCoder: SRM 625 Div2 Round 1

TopCoder ile Programlama Yarışmalarına Katıl!

Eclipse Plugin'leri : Kod Kalitesi Araçları

CodePro AnalytiX

Metrics plugin

SonarQube

Tasarım Kalıpları nedir?

Decorator Tasarım Kalıbı