Bond Beter Leefmilieu

Artikel: Vier je mee het 45-jarig bestaan van Bond Beter Leefmilieu?

Thu, 17 Nov 2016 10:06:00 +0100

Op donderdag 17 november trakteren wij je op een gezellige, informele avond met:

- een vertelling van Wouter Deprez over Essers,
- improvisaties van Inspinazie, met geniale idee�n uit de zaal,
- een entertainende blik op de geschiedenis en de huidige thema's van BBL.

De afgelopen 45 jaar hebben we ons hard ingezet om van Vlaanderen een plek te maken waar je goed kan leven. De komende 45 jaar willen we precies hetzelfde doen, maar dan op een andere manier. Op 17 november maak je kennis met onze nieuwe aanpak. We starten met 'de 45 duurzame uren' en nemen je mee in de toekomst van de BBL.

We sluiten de avond af met een receptie en kans om na te praten. Kok Pieter-Jan Lint, gekend van VTM's 'Mijn Pop-up-restaurant', verzorgt de hapjes achteraf.

Het belangrijkste voor Bond Beter Leefmilieu ben jij, als deel van ons netwerk. Daarom hopen wij dat je erbij kunt zijn op donderdag 17 november vanaf 18 uur in de KVS_BOX, Arduinkaai 9 in Brussel.

Deze avond is gratis, maar het aantal plaatsen is beperkt. Snel inschrijven via dit formulier is de boodschap!
Momenteel zijn alle beschikbare plaatsen gereserveerd. Schrijf je zeker nog in voor een plekje op de wachtlijst. We verwachten dat er nog plaatsen vrij zullen komen. We brengen je persoonlijk op de hoogte als je er toch bij kan zijn.

Wij kijken er naar uit je te ontmoeten,

Vera DUA, voorzitter
Danny JACOBS, directeur

PS: het volledige programma en alle praktische details vind je op deze pagina.

Beleidsb@BBeL: Hop, een half miljard klimaatgeld! Nu: naar hernieuwbaar

Fri, 14 Oct 2016 00:00:00 +0200

De gewesten en de federale regering hebben een akkoord bereikt over de inspanningsverdeling van de Belgische klimaatdoelstelling voor 2020. Een solidariteitsmechanisme was de laatste schakel om het politiek akkoord van december 2015 om te zetten in wet. Met deze duidelijkheid over de nodige inspanningen komt ook een half miljard klimaatgeld vrij. BBL is tevreden dat met dit geld ge�nvesteerd kan worden in de omslag #naarhernieuwbaar.

Jonathan Lambregs

De gewesten en de federale overheid kwamen in december vorig jaar tot een politiek akkoord over de verdeling van de Belgische klimaatinspanningen voor 2020. Dat akkoord was het resultaat van meer dan zeven jaar onderhandelen. Toch duurde het nog een jaar voordat het akkoord omgezet werd in wetten.

Solidariteit leidt tot akkoord
Het was wachten op een solidariteitsmechanisme dat het ene gewest toelaat overschotten groene stroom over te kopen van een ander gewest. Gezien het voor Vlaanderen nog een uitdaging is om de hernieuwbare energiedoelstelling te halen (zie infografiek), is zo een mechanisme voor ons gewest van belang om mogelijke boetes te voorkomen.

De grafiek laat duidelijk zien dat Walloni� er iets comfortabeler bij zit. Dit is een van de redenen geweest waarom de onderhandelingen zo lang duurden. De Walen waren op zoek naar de hoogste prijs voor hun groene energie. Die vonden ze initieel bij de Luxemburgers. Toen die deal afsprong, waren de Vlamingen opnieuw interessante gesprekspartners.

Mechanisme is hopelijk niet nodig
Gelukkig rekent de regering er nog altijd op om de doelstelling te halen en niet zomaar overschotten over te kopen. Dat bevestigde Vlaams minister van Energie Tommelein (Open VLD) in een interview met de VRT: "Laat ons hopen dat we heel dit akkoord niet nodig hebben, wij moeten met Vlaanderen onze eigen doelstellingen halen."

Vrijgekomen klimaatgeld
Bond Beter Leefmilieu is tevreden omdat met dit akkoord nu ook een half miljard klimaatgeld vrijkomt. Dat geld kwam van de Europese handel van uitstootrechten en stond vast op een rekening op de Nationale Bank. De verdeling ervan was gekoppeld aan de verdeling van de klimaatinspanningen.

Met dat geld zal de Vlaamse regering gebouwen zoals scholen en sociale woningen energie-effici�nter maken, investeren in vergroening van de bussen van de Lijn en bijdrage leveren voor de internationale klimaatfinanciering.

BBL pleit ervoor om bij de besteding van de middelen rekening te houden met wat nodig is voor een systeeminnovatie richt nuluitstoot. Daarbij moeten niet alleen lock-ins vermeden worden: investeringen in voertuigen en tankinfrastructuur voor fossiele brandstoffen (CNG) die slechts een beperkte milieuwinst opleveren, hebben bijvoorbeeld geen zin. Omgekeerd hebben investeringen die niet meteen een CO2 besparing opleveren maar die later wel mogelijk maken, wel zin. Denk aan de uitbouw van een slim en flexibel net of de laadinfrastructuur voor elektrische voertuigen.

Lessen trekken
Vergeet niet: dit is een akkoord over de Belgische verdeling van de Europese doelstelling voor 2020. Europa onderhandelt op dit moment volop over de doelstellingen voor 2030. Om dezelfde slepende onderhandelingen in de toekomst te voorkomen, ijvert milieuminister Schauvliege (CD&V) voor een vaste verdeelsleutel. Tegen de VRT zei Schauvliege: "Ik ben voorstander van een vaste verdeelsleutel die we op voorhand afspreken, zonder de doelstelling al te kennen die Europa ons oplegt. Dat lijkt mij de meest elegante manier."

Beleidsb@BBeL: 28/10: �Onze circulaire economie� op het Transitiefestival

Fri, 14 Oct 2016 00:00:00 +0200

Op vrijdag 28 oktober ben je welkom in de Gentse Vooruit voor de Festivaldag van het Transitienetwerk Middenveld. De zalen zullen weer het decor vormen voor diepgaande debatten, inspirerende workshops en ontmoetingen.

Het thema dit jaar: 'onze circulaire economie'. We willen vorm geven aan de visie op die kringloopeconomie van de toekomst. Al te vaak wordt de circulaire economie geschetst aan de hand van technische en technologische vernieuwingen. Het Transitienetwerk Middenveld kijkt verder. Wat is de maatschappelijke betekenis? Wie neemt welke rol op?

Van duurzaam beleggen tot agro-ecologie, van circulair productontwerp tot Politiek Repaircaf�: Maak je keuze uit het dagprogramma en ga mee op zoek naar de bouwstenen en het cement van 'onze circulaire economie'.

> Ontdek het hele programma en schrijf je in

Persbericht: Persbericht - Bewezen: ambitieus klimaatbeleid zorgt voor meer jobs en een concurrenti�le industrie

Fri, 14 Oct 2016 00:00:00 +0200

Een nieuwe studie uitgevoerd door Climact, het Federaal Planbureau en Oxford Economics in opdracht van de Federale Overheid (FOD Volksgezondheid, Veiligheid van de voedselketen en Leefmilieu) stelt vast dat Belgi� omvormen tot een koolstofarme samenleving meer economische groei oplevert: 46% minder uitstoot tegen 2030 zorgt voor 2% groei bovenop het referentiescenario.

Energiebesparing leidt tot jobs
"De studie komt tot een aantal zeer interessante bevindingen. Allereerst komen er tegen 2030 80.000 nieuwe jobs bij in Belgi�. Voornamelijk in de bouwsector, waar de vraag naar energie-effici�ntie en duurzame energieproductie sterk stijgt. Warmtepompen vervangen massaal stookolie- en gasketels", zegt Sara Van Dyck, beleidsmedewerker energie bij Bond Beter Leefmilieu. "Een verbod op stookolieketels is dan ook een logische stap."

Meer concurrentie voor Belgische industrie
"De studie toont aan dat doorgedreven energie-effici�ntie in de industrie leidt tot een competitief voordeel voor Belgische bedrijven. Daarvoor is een gelijke behandeling nodig op Europees en internationaal niveau. Anders gesteld: een ambitieus emissiehandelssysteem leidt tot een concurrentieel voordeel voor de Belgische energie-intensieve industrie", besluit Jonathan Lambregs, beleidsmedewerker klimaat bij Bond Beter Leefmilieu.

> De studie van Climact, het Federaal Planbureau en Oxford Economics

Beleidsb@BBeL: Aan een dom capaciteitstarief heeft niemand wat

Fri, 14 Oct 2016 00:00:00 +0200

De elektriciteitsfactuur. Het was de voorbije maanden al vaak een voorwerp van debat. Zo leidde de Turteltaks tot heel wat commotie. Achter de schermen woedt er vandaag alweer een nieuwe discussie: deze keer gaat het over de hervorming van de tariefstructuur. Die bepaalt op welke manier we het distributienet financieren. De Vlaamse energieregulator VREG en de netbeheerders Eandis en Infrax willen dat we het net op een heel andere manier gaan financieren. Maar: dat voorstel blijkt niet bevorderlijk voor de energietransitie die we zo erg nodig hebben. Een korte analyse.

Sara Van Dyck

Wat is de tariefstructuur?
De tariefstructuur bepaalt hoe we meebetalen aan de financiering van het distributienet. Die kosten maken vandaag ongeveer een derde uit van onze energiefactuur. De meeste verbruikers betalen mee aan deze kosten in functie van hun elektriciteitsverbruik (per kwh). Verbruik je veel stroom, dan betaal je meer mee aan de kosten van het net. Energiezuinige gebruikers betalen minder. Enkel eigenaars van zonnepanelen betalen niet in functie van verbruik, maar op basis van het vermogen van hun installatie.

Een capaciteitstarief?
De Vlaamse energieregulator (VREG) wil dat nu veranderen. Op voorstel van de distributienetbeheerders Eandis en Infrax wil de regulator de netkosten verrekenen op basis van de capaciteit van je aansluiting. Dan geldt: als je een zware aansluitingscapaciteit hebt, betaal je meer. Heb je een minder dikke kabel, betaal je minder.

De logica daarachter? Volgens de netbeheerders is het niet de hoeveelheid getransporteerde elektriciteit die de kosten van het distributienet bepaalt, maar de capaciteit. Dit is het maximum vermogen dat je op een gegeven moment kunt binnentrekken in je woning (denk aan de zekering die springt als je bijvoorbeeld tegelijkertijd je wasmachine, waterkoker, kookvuur, haardroger en andere elektrische apparaten inschakelt).

Als we allemaal tegelijkertijd veel elektrische apparaten aanzetten, moet het elektriciteitsnet grote pieken van verbruik verwerken. Kunnen we die pieken verlagen, dan dalen de kosten van het distributienet, stellen de netbeheerders. Bovendien is het in een elektriciteitsnet met meer en meer hernieuwbare energie belangrijk om ons verbruik af te stemmen op de productie van hernieuwbare energie. Zo kunnen we bijvoorbeeld best onze elektrische wagen opladen wanneer de wind sterk waait. Volgens de netbeheerders is er daarom nood aan de introductie van een nieuw begrip: een 'rationeel netgebruik'.

Op zich verdedigbare uitgangspunten. Maar laten we het voorstel in detail bekijken: dan zien we dat de voorliggende tariefhervorming de energietransitie dreigt tegen te werken in plaats van te bevorderen.

Hernieuwbaar, elektrisch en energiezuinig
In de omslag naar een koolstofarme economie moet het energieverbruik dalen en hernieuwbare energie sterk groeien. Daarbij zal het elektriciteitsverbruik stijgen, onder andere door het gebruik van warmtepompen en elektrische voertuigen. In zo'n energiesysteem is de afstemming van verbruik op productie cruciaal.

Een tarief in lijn met deze transitie zou een energiezuinige gebruiker met zonnepanelen, warmtepomp en een elektrische fiets die zo veel als mogelijk zijn verbruikt afstemt op de productie, moeten bevoordelen. En dat blijkt niet het geval.

Geen toekomstvast tarief
De eerste bedenking bij het voorstel van de VREG ligt voor de hand: door de netkosten niet meer per kwh te verrekenen, wordt een energiezuinig gedrag niet langer beloond. Terwijl een rationeel energiegebruik nog steeds de belangrijkste maatregel is in de strijd tegen de klimaatverandering.

Ook blijkt het voorgestelde capaciteitstarief geen garantie voor een 'rationeel netgebruik'. Zo zal je op jaarbasis betalen in functie van je aansluitingscapaciteit. Klanten zullen enkel hun maximumcapaciteit kunnen aanpassen. Er is geen link met het effectief benutte vermogen, noch met het tijdstip van het gebruik. Een gebruiker die ��nmaal per jaar een bepaalde capaciteit vraagt, zal evenveel betalen als iemand die dezelfde capaciteit continu benut.

Bovendien betaalt iemand die een bepaalde capaciteit enkel vraagt tijdens daluren evenveel als een ander die dezelfde capaciteit op piekmomenten benut. Meer nog, een eigenaar van een warmtepomp, die ook het net kan ondersteunen door zijn warmtepomp met buffervat te laten aanslaan op momenten van een hoge productie aan elektriciteit en zo het net kan ondersteunen, zal hiervoor niet beloond worden. Hij zal enkel de meerkost betalen voor een hogere aansluitingscapaciteit en niet beloond worden voor zijn ondersteunende functie.

Nood aan afstemming met beleid
De verandering van de tariefstructuur is een ingreep met een belangrijke maatschappelijke impact en verdient dus een breed maatschappelijk debat. Met een toekomst met veel meer zonnepanelen, elektrische mobiliteit en warmtepompen in het vooruitzicht, moeten we nu voorbereidingen doen voor een slim netbeheer. Dit gaat veel verder dan de tariefzetting op zich. In de eerste plaats moeten de beleidsmakers duidelijk aangeven wat verwacht wordt van een slim en flexibel net. Vervolgens stelt zich de vraag of en hoe tarieven kunnen helpen sturen in de richting van die gewenste energietransitie.

Bovendien heeft een hervorming van de tariefstructuur belangrijke (potenti�le) interferenties met beleidsbeslissingen. Denk bijvoorbeeld aan de uitrol van slimme meters. Een afstemming met - en op - het beleid is dan ook meer dan wenselijk. Het beleid moet toekomstgerichte keuzes aanmoedigen. Dat kan met een mix van beleidsinstrumenten. De tariefzetting kan daarbij een belangrijke sturende, maar ook een belemmerende factor zijn. De filosofie van de doorrekening van de netkosten mag dan ook niet haaks staan op het transitiedoel en het prijssignaal dat de overheid of de regulator via de netkosten geeft. Integendeel.

Meer weten?
> Het volledige voorstel van de VREG
> De uitgebreide reactie van Bond Beter Leefmilieu

Beleidsb@BBeL: Te veel bouwgronden: wat doet Vlaanderen ermee?

Fri, 14 Oct 2016 00:00:00 +0200

In Vlaanderen ligt drie keer meer bouwgrond dan we nodig hebben om de groei van de bevolking op te vangen. Als we niet willen dat Vlaanderen helemaal volgebouwd wordt - de betonstop - is dat een probleem. Het grote aanbod zal de verkaveling en versnippering van open ruimte verder in de hand werken. Tijdens een debat in het Vlaams Parlement over de woonreservegebieden bleek dat de regeringspartijen nog niet op dezelfde lijn zitten. In het Beleidsplan Ruimte Vlaanderen wil de regering de knoop doorhakken.

Erik Grietens

Er is ongeveer 42.000 ha onbebouwd 'woongebied' aanwezig op de gewestplannen, goed voor minstens 840.000 woningen. Door de groei van de bevolking wordt geschat dat er tegen 2030 330.000 woningen bij moeten komen. Uitgaande van de huidige woningdichtheid, zou daarvoor slechts 17.000 ha nodig zijn. Wat maakt dat er 25.000 ha bouwgronden overblijven.

Tegelijk is iedereen het er stilaan over eens dat het hoog tijd is voor een betonstop in Vlaanderen: geen verdere verharding van de open ruimte die ons nog rest. Door de opwarming van de aarde bijvoorbeeld, met periodes van droogte maar ook van hevige neerslag, moet het regenwater immers in de bodem kunnen sijpelen als we overstromingen willen vermijden. Daarom moeten we de open ruimte zoveel mogelijk sparen en bouwen in de stads- en dorpscentra.

Vaag en vager
In die context wordt de discussie gevoerd over de 'woonuitbreidingsgebieden' in Vlaanderen. Daarvan zijn er nog 12.000 ha onbebouwd. Die waren bij het opmaken van de gewestplannen bedoeld als reservezones voor woningen, voor het geval er in de echte woonzones geen plaats meer is. Die plaats is er duidelijk wel. In het Vlaams regeerakkoord is opgenomen dat woonuitbreidingsgebieden verantwoord worden aangesneden, slecht gelegen zones krijgen een andere bestemming. Dat blijft vrij algemeen. Vlaams minister voor Ruimtelijke Ordening Joke Schauvliege (CD&V) werkt aan een positieve en een negatieve lijst voor deze reservegebieden. Ook dat blijft redelijk vaag.

In een debat in het Vlaams Parlement bleek dat de regeringspartijen de neuzen nog in dezelfde richting moeten zetten. N-VA stelt dat enkel de reservegebieden in de steden behouden kunnen blijven, de reservegebieden buiten de steden kunnen beter geschrapt worden. Voorrang moet gaan naar het bebouwen van de effectieve woonzones. Open VLD blijkt geen groot voorstander van het schrappen van woonreservegebieden. Minister Schauvliege beloofde dat de Vlaamse regering nog dit najaar een bijzonder ambitieus witboek voor een Beleidsplan Ruimte Vlaanderen zal goedkeuren. Daarbij zal ook een beslissing over de woonreservegebieden worden genomen. Afwachten dus.

> Het volledige verslag van de commissievergadering

Persbericht: Persreactie Bond Beter Leefmilieu: tevreden dat de deelstaten een akkoord hebben bereikt

Wed, 12 Oct 2016 00:00:00 +0200

Reactie Bond Beter Leefmilieu op het akkoord over solidariteit tussen gewesten op vlak van energie en klimaat in het kader van het burden sharing akoord.

"We zijn tevreden dat de deelstaten een akkoord hebben bereikt over de klimaatsolidariteit tussen de gewesten. Het was de laatste schakel om het Belgisch klimaatakkoord van december 2015 om te zetten in wet. Dat betekent dat er eindelijk een half miljard euro klimaatgeld vrijkomt. Daarmee kunnen onze regeringen gezinnen helpen hun woningen te isoleren, laadinfrastructuur voor gedeelde elektrische wagens voorzien en de keuze voor vegetarisch eten financieel aantrekkelijk maken," zegt Jonathan Lambregs, beleidsmedewerker klimaat van Bond Beter Leefmilieu.

Beleidsb@BBeL: Grondwettelijk Hof scherpt omgevingsvergunning aan

Fri, 07 Oct 2016 00:00:00 +0200

De nieuwe omgevingsvergunning - in het bijzonder de uitholling van de Europese natuurtoets - is in strijd met het grondwettelijk recht op een gezond leefmilieu. Dat is de conclusie van het Grondwettelijk Hof, dat zich in een belangrijk arrest uitspreekt over de argumenten van een brede coalitie van natuur- en milieuorganisaties.

Erik Grietens

Milieu- en bouwvergunning worden omgevingsvergunning

Met de omgevingsvergunning wil de Vlaamse regering de bouwvergunning en milieuvergunning bundelen tot ��n permanente vergunning. Onder meer Natuurpunt, Bond Beter Leefmilieu, stRaten-generaal, Ademloos en het Actiecomit� Red de Voorkempen waren met bezwaren tegen die nieuwe omgevingsvergunning naar het Grondwettelijk Hof gestapt.

Op zich is de integratie van de bouw- en milieuvergunning in ��n omgevingsvergunning een goed idee. Dat is duidelijker voor burgers en vergunningen kunnen zo ook sneller behandeld worden. Maar de regering besloot in ��n beweging ook een aantal beschermingsregels uit te hollen. De Europese natuurtoets bij hernieuwingen van een vergunning werd geschrapt en de inspraak door burgers wordt beperkt door stilzwijgende beroepsbeslissingen mogelijk te maken. Op deze twee punten wordt de regering teruggefloten door het Grondwettelijk Hof. De regels uithollen ten koste van het leefmilieu en de betrokkenheid van burgers valt niet te rijmen met het grondwettelijk recht op een gezond leefmilieu.

Europese natuurtoets

Na het aflopen van een milieuvergunning, die normaal 20 jaar geldig is, moet een exploitant een hervergunning aanvragen. Daarbij moet hij aantonen dat hij aan de huidige milieunormen kan voldoen. Als de activiteit negatieve gevolgen kan hebben voor Europees beschermde natuurwaarden in de omgeving, is hij verplicht om een Europese natuurtoets uit te voeren, de zogenaamde passende beoordeling. Daarin wordt onderzocht wat het effect is van een bedrijfsactiviteit op de natuur en welke maatregelen nodig zijn om de natuur te vrijwaren. De Vlaamse regering wilde deze verplichting schrappen voor hervergunningen en voor de omzetting van een bestaande vergunning naar een permanente omgevingsvergunning. De Europese regels - en dan met name de Habitatrichtlijn - laten zo'n uitzondering echter niet toe, besluiten de rechters van het Grondwettelijk Hof.
Inspraak door burgers

Iedere burger of milieuvereniging heeft recht op een gemotiveerde beslissing over het al dan niet toekennen van een vergunning, ook als hij bijvoorbeeld bij de provincie in beroep gaat tegen een vergunning die afgeleverd is door de gemeente. Bij de omgevingsvergunning stond dat recht op de helling: indien de provincie zich niet tijdig zou uitspreken, werd het beroep automatisch verworpen. Zo dreigt het recht om in beroep te gaan bij een hogere overheid, uitgehold te worden.

Dat is in strijd met verschillende internationale verdragen. De Vlaamse regering zag de bui al hangen, en besloot om tijdens de procedure bij het Grondwettelijk Hof de wetgeving alsnog aan te passen. De milieubeweging is tevreden met de aanpassing, maar betreurt wel dat het hierover tot een juridisch geschil is moeten komen.

Eeuwigdurende omgevingsvergunning

Vandaag is een milieuvergunning geldig voor maximaal 20 jaar. De nieuwe milieuvergunning wordt echter permanent, waardoor je een soort eeuwigdurend recht krijgt om het milieu te vervuilen. De milieu- en natuurverenigingen vroegen daarom aan het Grondwettelijk Hof of dit niet in strijd is met het grondwettelijk recht op een gezond leefmilieu.

Omdat voorzien wordt in een systeem van evaluaties, zijn er volgens het Hof voldoende garanties voor de bescherming van het leefmilieu ingebouwd, waardoor dit geen aantasting is van het grondwettelijk recht op een gezond leefmilieu.

Ondanks het feit dat de permanente vergunning de juridische toets van het Hof weerstaan heeft, blijft de milieubeweging dit een slechte zaak vinden. Permanente vergunningen worden beschouwd als 'verworven rechten'. Ze zullen verhandeld worden, en een financi�le compensatie dreigt wanneer de overheid nog maar aanstalten maakt om ze te terug te schroeven. Bovendien bieden de evaluaties niet dezelfde garanties als het gebruikelijke systeem van 'hervergunningen'.

> Lees het volledige arrest

Beleidsb@BBeL: Europa versnelt de klimaattrein

Fri, 07 Oct 2016 00:00:00 +0200

Het Europees Parlement keurde dinsdag het Parijs-akkoord goed via een versnelde procedure. Onder druk van de VS en China, maar natuurlijk ook gezien het reuzenbelang van het Parijs-akkoord, dat de klimaatverandering in de kiem moet smoren. Dit geeft een duidelijk signaal aan de wereldeconomie en de politiek: het tijdperk van fossiele brandstof is ten einde, geef alle kansen aan circulair en hernieuwbaar.

Jonathan Lambregs

Schitterend! Internationale samenwerking leidt tot een historisch akkoord. Vervolgens wordt het wereldwijd goedgekeurd onder druk van de wereldleiders. Nu de volgende stap: zichtbare veranderingen in onze manier van energie opwekken en ons verplaatsen.

Het Parijs-akkoord is belangrijk omdat het een glashelder signaal geeft aan het bedrijfsleven: 'Het is gedaan met fossiel, investeer in circulair en hernieuwbaar'. Een glashelder signaal aan de politiek: 'Durf een visionair beleid uit te werken, de bevolking zal u dankbaar zijn'. En tot slot een glashelder signaal naar de mensen: 'Een kwaliteitsvol leven gaat hand in hand met een gezond klimaat'.

Sprongen vooruit

Om van de groene economie een realiteit te maken is een resem systeemaanpassingen nodig. BBL schreef begin dit jaar een rapport met de nodige beleidsmaatregelen die het groene kantelen kunnen realiseren: #NaarHernieuwbaar. Gezien de actualiteit zijn er drie dossiers die het benoemen waard zijn.

1. Om iedereen te laten genieten van hernieuwbare energie, hebben we nood aan een slim elektriciteitsnet. Daarin speelt netbeheerder Eandis een belangrijke rol. Hierover meer in het artikel van Mathias Bienstman en Sara Van Dyck.

2. Om te voorkomen dat Antwerpen overstroomt, is er in de ontwikkelde landen een absolute stop nodig vanaf 2030 op diesel- en benzinewagens. Zo stoten wagens geen CO2 meer uit. Duidelijkheid op termijn leidt tot de nodige innovatie.

3. Onze ruimte moeten we doordacht gebruiken: shoppingcentra die enkel bereikbaar zijn met de auto, kunnen niet langer. Door te winkelen in stads- en dorpscentra beperken we de CO2-uitstoot. De geplande megashopping Uplace is dus een enorme misstap. BBL blijft zich hiertegen verzetten.

Weg van de zijlijn

Afgelopen vrijdag stemden de milieuministers van de lidstaten in met de goedkeuring van het Parijs-akkoord. Op dinsdag volgde het Europees Parlement. Daardoor komt de teller van het aantal landen dat het akkoord ratificeert op meer dan 55 te staan. Bovendien is die groep van landen verantwoordelijk voor meer dan 55% van de globale uitstoot. Dat zijn de twee voorwaarden om van het akkoord internationaal bindende wetgeving te maken.

Die procedure is ongewoon als het gaat over internationale wetgeving. Normaal keuren eerst de lidstaten het akkoord goed en dan pas Europa. Maar gezien de hoge druk van de VS en China en het belang van het dossier, besliste Europa om het proces om te draaien: eerst goedkeuring door Europa, vervolgens de lidstaten.

Bovendien trok Europa jarenlang de internationale klimaatkar. Dat imago van voorloper wil de Unie niet verliezen, vandaar de versnelling. Door niet te ratificeren, riskeerde Europa immers aan de zijlijn te staan tijdens de volgende onderhandelingen in Marrakech in november.

Beleidsb@BBeL: Ja, wij dienen weer bezwaar in tegen Uplace

Fri, 07 Oct 2016 00:00:00 +0200

Bond Beter Leefmilieu, BRAL en Greenpeace dienen nog een keer bezwaar in tegen de bouwplannen van Uplace. Het is het zoveelste bezwaar in een lange rij, maar de basisproblemen die het geplande megashoppingcentrum zal veroorzaken zijn nog steeds dezelfde: gigantische verkeersproblemen, luchtvervuiling en winkelleegstand.

Erik Grietens

Juridische carrousel

Bond Beter Leefmilieu, BRAL en Greenpeace dienen nogmaals bezwaar in tegen de bouwplannen van Uplace. Het is het zoveelste bezwaar in een lange rij, deze keer tegen de aanvraag van de stedenbouwkundige vergunning. Nadat het vorige ruimtelijk uitvoeringsplan werd vernietigd door de Raad van State, werd ook de bouwvergunning vernietigd door de Raad voor Vergunningsbetwistingen. Aangezien de Vlaamse regering een nieuw ruimtelijk uitvoeringsplan goedkeurde, vraagt Uplace op basis daarvan nu een nieuwe vergunning.

Die juridische carrousel verandert echter niets aan het basisprobleem. Een grootschalig shoppingcenter op deze autolocatie vlak naast de Brusselse ring zal gigantische verkeersproblemen veroorzaken, het sluipverkeer doen toenemen, de lucht vervuilen en het klimaat doen opwarmen. Bovendien zal de winkelleegstand in gemeenten zoals Vilvoorde, Leuven en Mechelen groter worden.

> Ons bezwaarschrift

Beleidsb@BBeL: De zaak-Eandis: visie gezocht op het net voor de toekomst

Fri, 07 Oct 2016 00:00:00 +0200

Het distributienet: een netwerk van kabels en leidingen die ervoor zorgen dat het licht en de verwarming blijven branden. Tot voor kort kon het weinig boeien. Maar toen het Chinese State Grid besloot in te stappen in Eandis, ging de netbeheerder plots de krantenkoppen beheersen. Volgens BBL kan de discussie over het eigenaarschap en de financiering van het net niet los gevoerd worden van de visie op het net van de toekomst.

Sara Van Dyck

Slim net en gestrande activa

Om klimaatchaos te vermijden, is een omslag naar 100 procent hernieuwbare energie nodig. Als het olie- en gasverbruik in ons land stelselmatig afneemt, best met 5% per jaar of meer, zijn we op het goede pad.

Dat plaatst de netbeheerders in een complexe situatie. Aan de ene kant moeten ze hard investeren om het elektriciteitsnet slimmer en flexibeler te maken. Het net is de ruggengraat van de energietransitie: dit bepaalt of de snelle groei van lokale, hernieuwbare energie en de elektrificatie van transport en gebouwenverwarming mogelijk is. Aan de andere kant bezitten de netbeheerders gedeeltelijk gestrande activa: de gasleidingen die horen bij het oude, fossiele energiesysteem.

Gezocht: visie

Een ambitieuze visie over de uitbouw van een slim net en de uitfasering van fossiele brandstoffen moet de koers voor het netbeheer bepalen. Het doel is: nuluitstoot in gebouwen en transport behalen. Wat er daarvoor nodig is, moet mee de investeringen in het net bepalen. Het opstellen van een visie is een taak die de gemeentelijke aandeelhouders ver te boven gaat. Dit moet gebeuren op Vlaams niveau, met expertise van in en buiten Eandis.

De visie kan richting geven aan de koers voor Eandis en de discussie over het eigenaarschap en de financiering van het distributienet op gang brengen. Een democratische sturing met een gewaarborgde en voldoende ruime financiering voor de snelle ombouw van het net zijn daarbij cruciale randvoorwaarden.

De hoge vergoeding voor de gemeentelijke aandeelhouders n� komt voort uit de noden van de gemeenten, niet uit die van de netbeheerder. Burgers, co�peratieven en overheidsinstanties die in het kapitaal van Eandis willen participeren, laten zich best leiden door een visie op de lange termijn waarbij de klemtoon ligt op investeringen, niet door de hoop op een veilig en hoog rendement op de korte termijn. In die zin lijken overheden en co�peratieven beter te passen bij Eandis, al is denken op de lange termijn voor ieder soort aandeelhouder een uitdaging.

Noodkreet Elia

Deze week lanceerde de CEO van ELIA een noodkreet: als er binnen een jaar geen energieplan voor de toekomst ligt, dan komt de kernuitstap (alweer) in gevaar. Gelijk heeft hij. De mogelijkheden om kernenergie overbodig te maken zijn er: meer hernieuwbare energie, een slim vraagbeheer en opslag, energiebesparing en goed uitgebouwde netten.
In Vlaanderen zijn de gesprekken voor zo'n energieplan alvast opgestart. Een visie over de uitbouw van slimme netten vormt daarin een cruciaal onderdeel. Die netten moeten zorgen voor een goede integratie van de meer en meer verspreid opgewekte hernieuwbare energie. Een goed doordachte tariefzetting moet daarbij ook een slim gebruikersgedrag sturen en belonen. Dit zijn de kernelementen die het debat nu moeten sturen.

Beleidsb@BBeL: Word ook een winnaar

Fri, 07 Oct 2016 00:00:00 +0200

Ook dit jaar licht Greenpeace je energieleverancier door. Er zijn veel leveranciers die groene stroom aanbieden. Maar wat is het verschil? In het energielandschap zijn er immers vele tinten groen. Greenpeace helpt je om bewust de best mogelijke keuze te maken. Neem afscheid van de vervuiler en sluit je aan bij een voorloper - het was nog nooit zo simpel.

Jonathan Lambregs

Vijftig tinten groen

Op de website mijngroenestroom.be kun je nagaan wat de score is van jouw leverancier. Je vindt er ook advies over hoe over te stappen naar een energieleverancier die wel zijn klimaatverantwoordelijkheid neemt. Dat is wonderlijk eenvoudig: het kan op elk moment en de administratieve rompslomp is voor de leverancier zelf.

Winnaars

De gedeelde eerste plaats is voor Wase Wind, Ecopower en Cociter. Die laatste levert geen elektriciteit in Vlaanderen. Ecopower is een van de grootste stroomproducerende co�peratieve vennootschappen (CVBA) in Europa: liefst 82% van de geleverde stroom produceert Ecopower zelf. Die is hoofdzakelijk afkomstig uit co�peratieve windenergie (91%). 7% komt uit fotovolta�sche installaties en de overige 2% is verdeeld over kleine waterkrachtturbines en kleine biomassa-installaties.

Wase Wind is een regionale co�peratie, die werkt volgens het principe van nabijheid: ze levert enkel elektriciteit in de omgeving van haar productievestigingen. Wase Wind produceert 100% van de energie zelf, en die is voor 100% afkomstig uit windmolens op land.

Persbericht: Steden en gemeenten doven steeds vaker de lichten

Thu, 06 Oct 2016 00:00:00 +0200

Zaterdag 8 oktober 2016, tijdens de Nacht van de Duisternis, doven weer heel wat Vlaamse steden en gemeenten zo veel mogelijk openbare verlichting. Ze doen dat trouwens steeds meer en meer en besparen op die manier tot 30% op hun elektriciteitsverbruik. Tijdens de Nacht van de Duisternis zetten de steden en gemeenten de voordelen hiervan nog een keer extra in de verf en kunnen inwoners proeven van leuke activiteiten in een donkere nacht. Bond Beter Leefmilieu (BBL), Preventie Lichthinder vzw en de Vereniging voor Sterrenkunde (VVS) zetten met de jaarlijkse campagne de impact van lichtvervuiling in de kijker.

Meestal doven steden en gemeenten de lichten van ergens in de late avond tot in de vroege ochtend, in de zomermaanden worden de lichten zelfs niet meer ontstoken. De gemeenten die dat doen, hebben tot op heden nog geen negatieve effecten op de veiligheid kunnen vaststellen. Ze besparen op die manier tot 30% op de elektriciteitsfactuur.

"Gemeente Hoegaarden bijvoorbeeld besliste recent om het hele buitengebied te doven, op een paar belangrijke kruispunten na, van middernacht tot 5 uur in de ochtend. Op de andere plaatsen gaan ze dimmen en wordt ook nog gekeken naar meer afgeschermde verlichting. In de gemeente Heuvelland worden ook de dorpskernen gedoofd van 23 uur tot 5 uur, behalve op vrijdag, zaterdag en zondag, omdat dan veel jongeren met de fiets onderweg zijn. Dat is niet enkel kostenbesparend, maar ook goed voor het milieu," zegt Friedel Pas van Preventie Lichthinder vzw.

"We kunnen best met minder verlichting"

De campagne doet ons nadenken over hoe we 's nachts moeten verlichten. Want we kunnen best met minder verlichting zonder ook aan veiligheid in te boeten.

"Nachtverlichting draagt buiten de dorpskernen zelden bij tot meer verkeersveiligheid. Integendeel. Bestuurders gaan minder geconcentreerd en zelfs sneller rijden met zwaardere ongevallen tot gevolg. Bij oudere bestuurders leidt nachtverlichting tot slechtere zichtbaarheid. Nachtverlichting doet ook niets aan de sociale veiligheid: mensen met slechte bedoelingen kunnen sneller handelen en hebben ook snel in de gaten als er sociale controle wordt uitgevoerd. Te veel nachtelijke verlichting leidt ook tot slaapgebrek en tot gezondheidsproblemen. Bovendien is een te fel verlichte nacht ook een enorme energieverspilling," besluit Friedel Pas van Preventie Lichthinder vzw.

Activiteit in de kijker: Nacht van de Duisternis in Hoegaarden

Op de Nacht van de Duisternis-activiteit in Hoegaarden is er een woordvoerder van Nacht van de Duisternis aanwezig.

�   Wat: Nacht van de Duisternis-activiteit in Hoegaarden
�   Waar: Gemeenteplein 1, 3320 Hoegaarden
�   Beeld: avondwandeling, sterrenkijken, hapjes en drankjes
�   Wanneer: zaterdag 8 oktober vanaf 20u

Meer informatie

Alle activiteiten van de Nacht van de Duisternis vindt u op: http://www.bondbeterleefmilieu.be/nacht/index.php/260

Beleidsb@BBeL: Bewezen: samenleving met 100% hernieuwbare energie draait op burgers

Fri, 30 Sep 2016 00:00:00 +0200

Burgers kunnen een centrale rol spelen in de energietransitie. 'Prosumenten' die zelf hun energie produceren, door eigen zonnepanelen of een windco�peratieve, kunnen in Belgi� en Nederland zelfs de helft van de elektriciteit voorzien. Dat blijkt uit onderzoek van de CE Delft, in opdracht van Greenpeace, Friends of the Earth Europe, de Europese Federatie voor Hernieuwbare Energie (EREF) en de koepel van Europese energieco�peraties REScoop.eu.

Sara Van Dyck

Hier is de prosument!

Belgi� kan tegen 2050 al zijn elektriciteit hernieuwbaar produceren. Die elektriciteit zal ook veel meer gedecentraliseerd worden opgewekt. Denk aan de zonnepanelen en windmolens die ons landschap kleuren. Door die decentrale productie komt de elektriciteitsproductie letterlijk dichterbij.

Dat dit niet altijd evident is, blijkt uit de stroom van protest die vaak volgt bij de plannen voor een nieuwe windmolen in de buurt. Maar die stroomproductie dicht bij huis biedt ook heel wat kansen. Door burgers actief te betrekken bij de uitbouw van de energietransitie, botsen ze niet alleen op mogelijke lasten, maar profiteren ze ook van de baten van de propere en steeds goedkopere hernieuwbare energie.

In plaats van elektriciteitsproductie bij enkele dominante producenten, kan iedereen zelf zijn elektriciteit voorzien door stroom op te wekken dankzij zonnepanelen op het dak, of door in een co�peratieve te stappen die een windmolen bouwt. Daarmee is een nieuw soort consument geboren: de prosument.

Burgers staan centraal

Het onderzoeksbureau CE Delft voerde voor het eerst een grootschalig onderzoek naar dit prosumentenpotentieel in Europa. De cijfers zijn veelbelovend: tegen 2050 kan alle elektriciteit in Belgi� en Europa hernieuwbaar zijn en kunnen prosumenten zowat de helft van deze elektriciteit opwekken.

Bron: Putting citizens at the heart of the energy transition Report on the potential of energy citizens in Europe, 2016.

Daarnaast kunnen consumenten een actieve rol spelen als "energieburger" door batterijen te plaatsen of hun vraag te verschuiven naar momenten van hoge stroomproductie. De studie ziet hier tegen 2050 zeven op de tien Europeanen een bijdrage leveren.

Beleid moet ruimte maken

Dit zijn veelbelovende cijfers. De Europese milieuorganisaties stellen dat deze enkel kunnen waargemaakt worden als het beleid alle kansen geeft aan prosumenten. Zo moet de prijszetting en de organisatie van de energiemarkt burgers aanmoedigen in plaats van afstraffen om een actieve rol te spelen in de energiemarkt. Bovendien moeten de oude, logge steenkool- en kerncentrales in Europa op pensioen. Zo komt er ruimte voor propere en democratisch opgewekte energie van de prosumenten.

> De volledige studie vind je hier

Beleidsb@BBeL: Het nieuwe afvalplan: the good, the bad & the ugly

Fri, 30 Sep 2016 00:00:00 +0200

Een nieuw afvalplan is geboren. Minister Schauvliege (CD&V) heeft een akkoord gevonden met N-VA en Open VLD over het afvalbeleid tot 2022. De overheid zet in op een verlaging van het restafval bij huishoudens en bedrijven. Daarnaast stemt ze haar beleid beter af op de noden van gemeenten en worden ook kleine maar belangrijke stapjes genomen om de deeleconomie te bevorderen. Maar: bij de aanpak van de verbrandingsovens en het zwerfvuil loopt het mis.

Rob Buurman

The good

Eindelijk wordt weer een trendbreuk(je) geforceerd door de doelstellingen voor restafval voor gemeenten naar beneden bij te stellen. Op dit moment is er nog sprake van 157 kg restafval per inwoner en dat is al vele jaren stabiel. Tegen 2022 moet dat zijn verminderd naar 141 kg, een daling van ruim 10%. Vooral een betere selectieve inzameling moet hieraan bijdragen. Verder is het doel om de hoeveelheid restafval van bedrijven te laten dalen met 15%.

Daarnaast is er het doel om de totale productie van huishoudelijk afval niet te laten stijgen. Vanwege de verwachte bevolkingsgroei betekent dit dat een inwoner in 2022 gemiddeld 502 kg afval produceert, versus 522 kg in 2014. Deze doelstelling is interessant omdat dat niet kan worden bereikt door betere selectieve inzameling. Preventie van afval door beter design van producten, door hergebruik van producten of door producten met elkaar te delen, moeten hiertoe bijdragen.

Het afvalplan zet ook stappen om verpakkingen te verduurzamen en de recyclage ervan te verbeteren. Zo moeten er volgens het afvalplan meer herbruikbare herbruikbare en navulverpakkingen op de markt komen. We hopen dat de OVAM hiervoor effectieve maatregelen ontwikkelt.

Afgelopen jaar heeft BBL de kunstmatig hoge recyclagecijfers van Fost Plus aangeklaagd. Het is dan ook goed dat het afvalplan zegt die cijfers in het kader van de nieuwe erkenning te bestuderen. Eventueel wordt de rapportage ervan aangepast. Ook zegt het afvalplan dat het Interregionaal Samenwerkingsakkoord met VAL-I-PAC en Fost Plus zal worden aangepast, onder meer om de doelstellingen per stroom (en dan vooral voor kunststoffen) te verhogen. Dat is goed, maar alles hangt natuurlijk af van de effectieve doelstellingen die later pas worden geformuleerd.

Enkele overige goede initiatieven zijn (onvolledige lijst, want het is een lijvig plan met een brede waaier aan positieve acties):

het stimuleren van initiatieven rond de deeleconomie (actie 19)
hergebruik doelstelling van 7 kg versus 5 kg in vorig afvalplan
de afzetmarkt van gerecycleerde materialen stimuleren (onder andere actie 26)
de aanpak van wegwerpluiers en incontinentiemateriaal in het restafval (actie 27)
het bevorderen van selectieve inzameling van organisch biologisch afval bij burgers en bedrijven

The bad

De doelstellingen voor restafval hadden iets scherper gemogen. 10% minder huishoudelijk restafval in 2022 ten opzichte van 2014 is niet heel erg ambitieus te noemen. Bond Beter Leefmilieu heeft gepleit voor een sterkere maar zeker ook haalbare doelstelling van 15%. Wat het bedrijfsafval betreft is het jammer dat de doelstelling van 15% wordt gecorrigeerd voor de tewerkstelling, oftewel: meer mensen aan het werk betekent een afzwakking van de doelstelling.

Hoewel het afvalplan de inzamel- en recyclagedoelstelling van verpakkingen op termijn wil verhogen, stelt het niet de fundamentele werking van Fost Plus ter discussie. Het huidige systeem is aan vervanging toe. Er is nood aan betere producten die goed kunnen worden gerecycleerd en ook niet in het zwerfvuil belanden. Het laten betalen van de kosten voor de niet-selectieve inzameling en verbranding van verpakkingen, alsmede van het zwerfvuil, is alvast een essenti�le bouwsteen voor een goedwerkend systeem van producentenverantwoordelijkheid.

Op de valreep is er een passage in het afvalplan toegevoegd die stelt dat er tegen 2018 een langetermijnvisie voor afvalverbranding en voor de afbouw van de verbrandingscapaciteit moet worden ontwikkeld. Voor de goede orde: we zijn daar blij mee. Het is nodig. Maar eigenlijk had die visie onderdeel uit moeten maken van dit plan. Aangezien verbrandingsovens incompatibel zijn met de circulaire economie, concurreren met selectieve inzameling en recyclage, hebben wij de simpele en heldere visie dat we ze stuk voor stuk moeten sluiten.

& the ugly

We zijn ongelukkig met het Vlaamse zwerfvuilbeleid. Het hoofdstuk in het afvalplan reflecteert de deal die Fost Plus heeft gesloten met minister Schauvliege om statiegeld voorlopig niet in te voeren. Het komt erop neer dat het aloude niet-werkende communicatiebeleid van Indevuilbak nog eens wordt opgefrist en aangevuld. De belangrijkste doelstelling die eraan wordt gekoppeld is de vermindering van het zwerfvuil met 20% in gewicht tegen 2022. Enkel de invoering van statiegeld zou al quasi-gegarandeerd 40% van het volume van het zwerfvuil verminderen en is dus een pak effectiever.

In 2018 is er een eerste evaluatie van de doelstelling. Het afvalplan stelt dat er andere maatregelen worden genomen "indien blijkt dat er onvoldoende een positieve trend in de afname van het zwerfvuil is ingezet". Nadat statiegeld het afgelopen jaar h�t onderwerp was als het ging over de bestrijding van zwerfvuil, wordt er in het afvalplan met geen woord gerept over statiegeld. Wij vertrouwen er echter op dat minister Schauvliege woord houdt en in 2018 statiegeld invoert, mocht blijken dat de andere inspanningen niet effectief zijn.

Beleidsb@BBeL: 10.000 levens per jaar redden? Schaf verouderde houtkachels en dieselwagens af

Fri, 30 Sep 2016 00:00:00 +0200

Negen op de tien wereldburgers ademen ongezonde lucht in. Dat blijkt uit nieuw onderzoek van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO). Die vervuilde lucht is het gevolg van te veel uitstoot van fijn stof en andere schadelijke stoffen zoals stikstofoxiden. Ook in Belgi� wordt de norm nog te vaak overschreden. Gevolg: elk jaar sterven meer dan tienduizend mensen vroeger dan verwacht. Ofwel: iedereen moet een gezond levensjaar inboeten als gevolg van verwarming op houtkachels en gebruik van dieselwagens.

Jonathan Lambregs

Om te bepalen wat gezonde lucht is, hanteert de WHO een norm van 10 microgram fijnstof per kubieke meter voor deeltjes met een diameter kleiner dan 2,5 micrometer. Dat is het soort fijn stof dat het diepst doordringt in de longen en zo aan de basis ligt van een resem ernstige ziektes: astma, longkanker, diabetes en hartaandoeningen. Die ziekten leiden in Belgi� elk jaar tot meer dan tienduizend vroegtijdige sterfgevallen.

> Herbekijk het item over luchtkwaliteit op VTM Nieuws vanaf minuut 29.50 en de tussenkomst van Bond Beter Leefmilieu vanaf 32.20.

Verwarmen op houtkachels

In Vlaanderen zijn het de huishoudens, industrie en transport de grote uitstoters van de gevaarlijkste vorm van fijn stof. Verwarming op basis van houtkachels en open haarden veroorzaakt het meeste fijn stof. Verregaande isolatie en verwarmen met warmtepompen en zonneboilers brengen ons een heel stuk dichter bij gezonde lucht.

Diesel opnieuw boosdoener

Dankzij roetfilters daalt de uitstoot van primair fijn stof door een dieselwagen. Maar daarmee is het probleem niet opgelost: stikstofoxiden, die vrijkomen bij de verbranding van diesel, vormen in de atmosfeer secundair fijn stof. Het is dus net zo belangrijk om ons duurzaam te verplaatsen en zeker geen dieselwagens meer te kopen.

Bron: www.irceline.be/nl/documentatie/publicaties/jaarrapporten/jaarrapport-luchtkwaliteit-in-belgie-2014

Verbetering in zicht

Gelukkig gaat het de goede kant op met de luchtkwaliteit in Belgi�, omdat we steeds meer roetfilters installeren en omschakelen van verwarming op hout, kolen en stookolie naar gas. Toch blijft elk verloren levensjaar er ��n te veel. Daarom blijft BBL ijveren voor gezondere lucht.

Bron: Jaarrapport Luchtkwaliteit in Belgie 2014 (IRCEL)

WHO-kaart

Het onderzoek van de WHO resulteert in een bundeling van informatie van 3.000 meetpunten wereldwijd. Deze data is gebundeld in een overzichtelijke wereldkaart die je via deze link kunt raadplegen.

Beleidsb@BBeL: �Batdetector� verzoent windmolens en vleermuizen

Fri, 30 Sep 2016 00:00:00 +0200

De vleermuis in Vlaanderen is een bedreigde soort. De windmolen is dat op een bepaalde manier ook: er zijn er nog veel te weinig om onze klimaatdoelstellingen te halen. Maar windmolens zijn ook een belangrijke doodsoorzaak voor vleermuizen.

Natuurpunt, burgerco�peratie Energent en windmolenexploitanten EDF Luminus en Eneco hebben nu een oplossing: de wieken van de windmolens zullen stilgelegd worden wanneer het risico op aanvaringen met vleermuizen te groot is. Een 'batdetector' op de windmolen waarschuwt wanneer er veel vleermuisverkeer is.

Erik Grietens

Nieuwe vleermuisheld: de batdetector

Vleermuizen in Vlaanderen zijn bedreigde diersoorten en genieten Europese bescherming. Ze hebben erg te lijden onder vervuiling, een afgenomen insectenaanbod en een gebrek aan verblijfplaatsen. Ook windmolens kunnen een belangrijke doodsoorzaak zijn. In Duitsland wordt het jaarlijks aantal vleermuisslachtoffers geschat op 250.000. Voor Belgi� zijn de cijfers niet bekend.

In Vlaanderen bestaat er geen wettelijk kader voor windmolens en vleermuizen. Het gevolg: protest van natuurbeschermers en juridische procedures tegen windmolens. Om dat op te lossen, hebben Natuurpunt, Energent, EDF Luminus en Eneco samen een plan opgesteld dat vleermuizen en windmolens verzoent.

Het plan

Windmolens zullen in periodes waarin het risico op aanvaringen erg hoog is tijdelijk uitgeschakeld worden. Dat is vooral tijdens warme nachten die droog en windstil zijn. Tegelijk wordt een automatische batdetector gemonteerd op de molen, zodat er realtime-informatie is over de nabijheid van vleermuizen. Op die manier kan de kans op aanvaringen sterk verminderen. Het rendementsverlies van de windmolens blijft onder de 3%.

Deze oplossing wordt voor de eerste keer toegepast op het nieuwe windmolenpark in Melle. Dit is een belangrijke testcase, dat nu vertaald moet worden in een wettelijk kader op Vlaams niveau. Zo ligt de lat gelijk voor alle windmolenbouwers. Met deze overeenkomst heeft de overheid alvast een inspirerend voorbeeld.

Beleidsb@BBeL: Vlaamse overheid steunt EU-bedrijvenlobby

Fri, 30 Sep 2016 00:00:00 +0200

De Vlaamse campagne Indevuilbak steunt het Europese Clean Europe Network. Het Clean Europe Network zet zich officieel in voor de bestrijding van het zwerfvuil, maar in werkelijkheid is het vooral een door producenten gesubsidieerde lobby om maatregelen die onze straten echt schoon houden, zoals statiegeld, tegen te gaan. Bond Beter Leefmilieu is geschokt door deze belangenverstrengeling en roept Indevuilbak op om zich per direct terug te trekken uit dit netwerk.

Rob Buurman

De lobby tegen statiegeld

Indevuilbak is verantwoordelijk voor de jaarlijks terugkerende zwerfvuilcampagnes en is een samenwerking tussen de OVAM, VVSG en Fost Plus. Via de website www.indevuilbak.be kunnen gemeentes en individuele burgers actie ondernemen om zwerfvuil tegen te gaan, bijvoorbeeld door een opruimplekje te claimen of door promotiemateriaal te bestellen.

Belangenverstrengeling

Indevuilbak is lid van het Clean Europe Network. Wie de website bezoekt, ziet de gelijkenissen met Indevuilbak. Ook hier staan ook zwerfvuilopruimacties en het sensibiliseren van de mensen centraal. Maar het netwerk gaat een stapje verder. Zo staat in de 'expert opinion', waarbij Indevuilbak expliciet wordt genoemd als een van de steunende organisaties, het volgende:

"While effective and intelligent cleansing programmes are essential, it is our experience that litter can only be properly reduced or stopped by putting adequate and sustained resources into communication and education aimed at preventing litter by changing people's behaviour." (de nadruk op het woord 'only' is van ons)

Samengevat: volgens het Clean Europe Network �n Indevuilbak er is slechts ��n manier om zwerfvuil effectief aan te pakken: communicatie. Dat statiegeld op flessen en blikjes het zwerfvuil in Vlaanderen met 40% doet dalen, wordt blijkbaar niet als een effectieve gedragsveranderende maatregel gezien. Antizwerfvuilcampagnes die in Vlaanderen de afgelopen jaren helemaal geen effect hebben gehad op blikjes, flesjes en ander afval op onze straten, zijn volgens het Clean Europe Network toch d� manier om dit probleem aan te pakken.

Een tweede fragment:
"In our opinion, it is not appropriate to require producers or extended producer responsibility schemes to pay on a mandatory basis for collection of litter and its subsequent management [...] Making producers pay for collection of litter would send the wrong message to society. In effect, such action would undermine the litter prevention effort entirely by suggesting that the cost of litter clean-up is included in the product price, thereby conferring on the consumer a certain "right to litter" because they have "paid for" someone to clean it up."

Het is een beetje vergezocht om te denken dat mensen een 'recht op vervuiling' ervaren zodra producenten verantwoordelijk worden voor de kosten van het zwerfvuil. Nu al draaien Vlaamse gemeentes op voor 90% van de kosten en we moeten de eerste mensen nog tegenkomen die menen dat recht op vervuiling te hebben.

Maar belangrijker is de stellingname van het Clean Europe Network tegen het laten betalen van zwerfvuilkosten door de producenten. Bond Beter Leefmilieu heeft zich eerder al uitgesproken v��r het doorrekenen van die kosten naar de producenten en we kunnen ons niet herinneren dat de Vlaamse overheid of de VVSG zich hiertegen hebben uitgesproken.

Sterker nog: producenten betalen via Indevuilbak al mee aan het tegengaan van zwerfvuil. Daarbij, omdat gemeentes jaarlijks 55 miljoen uitgeven aan het opruimen van zwerfvuil, hebben ze veel te winnen bij het laten betalen van de zwerfvuilkosten door producenten. Het is daarnaast een belangrijke incentive voor producenten om harder te werken aan de selectieve inzameling van verpakkingen, die allesbehalve goed verloopt.

Treuzeltactieken

Het Clean Europe Network bestaat niet zozeer om goede praktijken tegen zwerfvuil uit te wisselen, maar om effectieve maatregelen daartegen te vertragen. Het opzetten van sensibiliseringscampagnes is een beproefde treuzeltactiek die ook in Vlaanderen met succes is toegepast, getuige het recente zwerfvuilakkoord tussen Fost Plus en de Vlaamse Overheid wat enkel als doel had om de invoering van statiegeld af te wenden.

Om te weten wiens belangen het Clean Europe Network dient, hoef je maar te kijken naar Eamonn Bates, de voorzitter van het netwerk. Eamonn Bates is namelijk ook voorzitter van Pack2Go: een Europese federatie van bedrijven die verpakkingen zoals plastic wegwerpflessen en wegwerpbekertjes op de markt brengt. Het Brusselse adres van Pack2Go is ook exact hetzelfde als het adres van het Clean Europe Network. Een bizarre situatie: het is alsof de topman van ExxonMobil ook tegelijkertijd voorzitter zou zijn van het Internationaal Klimaatpanel.

Eamonn Bates is overigens heel duidelijk over statiegeld: "Deposits are a non-starter for litter. There is no evidence they solve litter and 90% of litter is not subject to a deposit scheme."

Minister Joke Schauvliege (CD&V), eveneens verantwoordelijk voor de Openbare Vlaamse Afvalstoffenmaatschappij (OVAM), is juist voorstander van statiegeld om zwerfvuil tegen te gaan. Maar tegelijkertijd ondersteunt Indevuilbak mede namens de OVAM een Europese organisatie die lijnrecht ingaat tegen de idee�n van onze eigen minister en daar op Europees niveau actief voor lobbyt. Met de grootst mogelijke drang roepen we Indevuilbak en zijn leden op om zich direct terug te trekken uit het Clean Europe Network en afstand te nemen van diens positie.

> Artikel in De Standaard van 30/9/2016 (betalend gedeelte van de krant)

Persbericht: Bond Beter Leefmilieu gekozen als 1 van de 8 woordvoerders om duurzaamheid te promoten

Tue, 27 Sep 2016 00:00:00 +0200

Bond Beter Leefmilieu (BBL) is samen met 7 andere organisaties benoemd tot SDG Voice, een initiatief van The Shift en het Federaal Instituut voor Duurzame Ontwikkeling (FIDO) om de duurzame ontwikkelingsdoelen (SDGs) in Belgi� te promoten. De 8 woordvoerders zullen met een eigen communicatiecampagne 1 jaar lang de ontwikkelingsdoelen bekendmaken bij het grote publiek. De andere woordvoerders naast BBL zijn Goodplanet, Stad Gent, Duo for a Job, Colruyt Group, Mouvement Action Paysanne (MAP), Nationaal Centrum voor Ontwikkelingssamenwerking (CNCD) en 11.11.11.

"Een duurzame samenleving ligt binnen handbereik"

Bond Beter Leefmilieu is verheugd over de campagne en het woordvoerderschap dat ze mag opnemen. Door de duurzame ontwikkelingsdoelen zo concreet in de aandacht te stellen, worden ook grote ecologische uitdagingen terug op de agenda gezet. En dat is nodig.

"Vanuit de milieubeweging zijn we zeer tevreden dat binnen de SDGs ruim aandacht wordt gegeven aan de ecologische uitdagingen waar de wereld voor staat. Nu komt het er op aan om met iedereen werk te maken van de realisatie van deze doelstellingen, ook hier in ons land. Als milieubeweging willen we daar met veel enthousiasme aan meewerken. Een duurzame, hernieuwbare samenleving ligt meer dan ooit binnen handbereik, we moeten nu de juiste keuzes maken en de handen in elkaar slaan," zegt Danny Jacobs, directeur van Bond Beter Leefmilieu.

Aan de slag met inspirerende SDG-verhalen

Bond Beter Leefmilieu werkt rond 5 cruciale thema's die een transitie moeten doormaken om de duurzame samenleving met een volledig hernieuwbare, circulaire economie vorm te geven: voeding, circulaire economie, energie, ruimte en mobiliteit. Die thema's haken zeer mooi in op de 17 duurzame ontwikkelingsdoelen. Als SDG Voice zal BBL vooral via haar bestaande communicatiekanalen en eigen transities de bevolking inspireren en informeren.

"De thema's waar we vanuit Bond Beter Leefmilieu op inzetten, lopen grotendeels gelijk met de duurzame ontwikkelingsdoelen. Je zou zo kunnen stellen dat BBL al geruime tijd een SDG-woordvoerder is. We plannen een eerste communicatie-actie op onze viering van 45 jaar BBL en we gaan ook aan de slag met inspirerende en activerende SDG-filmpjes," besluit Danny Jacobs.

SDG Voice: nationale insteek van een mondiale agenda

Eind september 2015 lanceerde de VN haar 17 "Sustainable Development Goals". Deze goals moeten onder meer armoede uit de wereld helpen, ongelijkheid bestrijden en klimaatverandering aanpakken. Om deze globale duurzaamheidsagenda te promoten, heeft secretaris-generaal Ban Ki-Moon een aantal internationale ambassadeurs benoemd, waaronder Koningin Mathilde, zaakvoerders Paul Polman en Jack Ma en celebrities als Lionel Messi en Shakira.

"In Belgi� woont 15% van de bevolking onder armoedegrens en dreigt er een groeiende ongelijkheid. Ook klimaatproblematiek zal een impact hebben in ons land, onder andere op de biodiversiteit en het waterbeheer," aldus Sabine Denis, co-CEO van The Shift. Naar internationaal voorbeeld worden er nu ook op Belgisch niveau acht organisaties als woordvoerders benoemd, die samen het draagvlak voor duurzaamheid en de SDGs in Belgi� zullen helpen vergroten.

Meer informatie

Website: www.sdgs.be
Twitter: #sdgvoices
Voorstellingsvideo: https://www.youtube.com/watch?v=xbIkeS1j6JI

Beleidsb@BBeL: Vervuilende dieselwagens moeten terug naar de garage

Thu, 22 Sep 2016 00:00:00 +0200

Minister van Mobiliteit Ben Weyts (N-VA) ziet geen juridische mogelijkheden voor een verplichte terugroepactie van sjoemelwagens (De Tijd, 20 september). Maar de overheid moet autoconstructeurs voor hun verantwoordelijkheid plaatsen: de wagens herstellen of ze mogen de steden niet meer binnen.

Mathias Bienstman

Een onderzoek van de ngo Transport & Environment toont aan dat een grote meerderheid van de nieuwe dieselwagens (Euronorm 5 en 6) te veel stikstofoxiden (NOx) uitstoot. Wagens van Opel, Renault en Fiat overschrijden zelfs meer dan tien keer de uitstootnorm. Belgi� heeft van alle Europese landen het hoogste aandeel van die vervuilende diesels op de weg.
In de VS treedt het milieuagentschap EPA doeltreffend op. Volkswagen is er verplicht om alle voertuigen met sjoemelsoftware - die tijdens tests de uitstoot van schadelijke stoffen vermindert - te herstellen. Zoniet moet de constructeur de wagen terugkopen. De klant krijgt voordelig een nieuw exemplaar. In Europa kunnen we enkel dromen van zo'n aanpak. Hier riskeren we zelfs het omgekeerde: het gesjoemel van de autofabrikanten kan de belastingbetaler in de portefeuille treffen.

Zopas zijn de gegevens voor de luchtkwaliteit in 2015 gevalideerd en aan Europa doorgegeven. Wat blijkt: op meerdere meetpunten in Antwerpen en in Brussel hangen ongezond veel stikstofoxiden in de lucht. Vlaanderen en Brussel voldoen al 5 jaar niet aan de luchtkwaliteitsnorm en riskeren een Europese boete. Als die komt, moeten de ministers van Leefmilieu ze terugvorderen bij de autoconstructeurs en hen dwingen hun wagenpark op te schonen. Er zijn minstens twee wegen om de druk al op te voeren.

Een eerste is die van de typegoedkeuring. In de EU gebeurt de typegoedkeuring van automodellen in de lidstaten. Die zijn ook verantwoordelijk voor (verplichte) terugroepacties. In ons land laten weinig constructeurs hun wagen goedkeuren. Toch hebben we zeker ��n vuile diesel op ons conto staan, merkt Europarlementslid Kathleen Van Brempt (sp.a) op: de Honda HR-V I. Aan de Belgische typegoedkeuringsinstantie om die wagen te laten terugroepen voor herstel. Door het goede voorbeeld te geven vergroot de druk op controle- instanties in de andere lidstaten.

Welke landen zijn verantwoordelijk voor het toelaten van de 'vuile' modellen op de weg?

In de steden ligt een tweede front in de strijd tegen de luchtvervuiling. In het kader van het luchtkwaliteitsbeleid voeren Antwerpen (2017), Brussel (2018) en Gent (2020) een Lage Emissie Zone (LEZ) in. Enkel dieselwagens van Euronorm 3 zonder roetfilter of ouder vallen onder het toegangsverbod. Recente dieselwagens van Euronorm 4, 5 en 6 mogen wel de LEZ binnen. Nochtans vervuilen ze door het gesjoemel van de constructeurs veel te veel.

Zo'n regeling valt niet langer te verantwoorden. Stikstofoxiden veroorzaken volgens het Europees Milieuagentschap 2.300 vroegtijdige overlijdens in ons land. Na fijn stof vormen ze de schadelijkste component in de uitlaatemissies. Een rechter in D�sseldorf oordeelde onlangs dat dieselwagens weren uit de stad mogelijk de enige optie is om die gezondheidsschade te stoppen. Een aanpassing van het juridisch kader voor de LEZ ligt voor de hand. Zo kunnen steden ook recente dieselwagens weren. Als tientallen (groot)steden ermee dreigen, vergroot opnieuw de druk op de goedkeuringsinstanties en de constructeurs. Ze moeten dieselwagens die te veel NOx uitstoten terugroepen en herstellen zodat ze de norm halen. Zoniet heeft de consument zoals in de VS recht op een nieuwe wagen die wel voldoet.

Mathias Bienstman, in De Tijd

Beleidsb@BBeL: Persreactie Bond Beter Leefmilieu: Verbranding biomassa verdient geen steun

Thu, 22 Sep 2016 00:00:00 +0200

Volgens berichtgeving op Deredactie.be wil minister Bart Tommelein (Open VLD) verbrandingsovens niet langer subsidi�ren. Bond Beter Leefmilieu vraagt al jaren om de groenestroomcertificaten voor de verbranding van biomassa stop te zetten. Deze subsidie, die de burger sinds 2004 al 250 miljoen euro heeft gekost, is een rem op selectieve inzameling en compostering van biomassa. De Vlaamse regering wil inzetten op de circulaire economie. Volgens Bond Beter Leefmilieu horen daar geen verbrandingsovens bij.

Rob Buurman

lees het volledige persbericht

Beleidsb@BBeL: 1.500 bezwaren� en toch mag Essers beginnen kappen

Thu, 22 Sep 2016 00:00:00 +0200

Deze week leverden de gemeentebesturen van Genk en Zonhoven vergunningen af voor de omstreden kap van het Essersbos en de uitbreiding van het transportbedrijf. Meer dan 1.500 burgers dienden bezwaren in, maar die legden de overheden naast zich neer. Wij blijven vechten: samen met andere natuur- en milieuorganisaties gaat BBL in beroep tegen de bouw- en kapvergunning bij de provincie Limburg.

Erik Grietens

Einde Essersbos = einde natuurbeleid

We hebben al eerder een rechtszaak opgestart bij de Raad van State, tegen de beslissing van de Vlaamse regering om de bestemming van de grond te veranderen van bos- naar industriegebied. Waarom is net dit bos zo cruciaal?

Wel, in theorie is geen enkel bos in Vlaanderen zo goed beschermd als het Essersbos in Genk: het is eigendom van de overheid, het ligt in een groene bestemming op het gewestplan en het is Europees beschermd. Om te kunnen ingrijpen in Europees beschermde natuur, zijn er zeer strenge richtlijnen en procedures te volgen. Die lappen Vlaanderen en de gemeentebesturen hier totaal aan hun laars. Als zelfs zo'n bos onder het beton verdwijnt, is geen enkel stuk natuur in Vlaanderen nog veilig. Dit zou betekenen dat het hele Vlaamse natuurbeleid op losse schroeven komt te staan.

Persbericht: Persreactie Bond Beter Leefmilieu: Verbranding biomassa verdient geen steun

Wed, 21 Sep 2016 00:00:00 +0200

Bond Beter Leefmilieu: "We moeten af van de verbrandingsovens"

Bond Beter Leefmilieu steunt Bart Tommelein om de subsidie voor verbrandingsovens stop te zetten. Groenestroomcertificaten maken het namelijk interessanter om biomassa te verbranden dan selectief in te zamelen. Daarvoor worden immers geen certificaten uitgereikt. Het verwerken van biomassa tot compost betekent nochtans een significante besparing van CO2 en behoud van nutri�nten.

Rob Buurman, beleidsmedewerker circulaire economie bij Bond Beter Leefmilieu: "De aanwezigheid van verbrandingsovens leidt tot een slechtere selectieve inzameling van biomassa. We moeten op termijn af van die installaties en moeten ze dus zeker niet subsidi�ren."

Veel te veel groenestroomcertificaten

In 2012 heeft Bond Beter Leefmilieu berekend dat de verbrandingscentrales ongeveer twee keer zoveel subsidie ontvangen dan wat ze eigenlijk volgens een correcte berekening zouden moeten krijgen. In de tussentijd is hier niets aan veranderd.

Rob Buurman: "Niet alleen zijn groenestroomcertificaten onwenselijk, de installaties krijgen er ook nog eens veel te veel."

Plan voor afbouw verbrandingscentrales

Minister Joke Schauvliege (CD&V) presenteert binnenkort een nieuw afvalplan dat te weinig probeert om de afvalverbrandingscentrales te verminderen. Nochtans zijn minister Schauvliege en minister Philippe Muyters namens de regering de vaandeldragers van de circulaire economie.

Bond Beter Leefmilieu roept minister Schauvliege, minister Muyters en minister Tommelein op om gezamenlijk een plan te maken dat de afbouw van verbrandingsovens concreet maakt. Dit kan gebeuren op basis van de energetische effici�ntie, de geografische locatie en de emissies van de verbrandingsovens.

Beleidsb@BBeL: Wonen zonder parking: mooier, hipper, leuker

Fri, 16 Sep 2016 00:00:00 +0200

In het Zweedse Malm� wordt de laatste hand gelegd aan de 'Cykelhuset Ohboy', letterlijk 'het huis van de fiets'. Dit gebouw met 55 appartementen heeft geen enkele autoparkeerplaats: de appartementen zijn bedoeld voor gezinnen die zonder auto door het leven gaan. Gangen en deuren zijn breed genoeg voor een bakfiets, de liften gaan aan beide zijden open om makkelijk te kunnen manoeuvreren en in de inkomhal is stalruimte voor fietsen voorzien.

Erik Grietens

Zo bouw je zonder auto

Dit is het eerste autoloze project in zijn soort in Europa. Nochtans is de vraag naar woningen zonder parkeerplaats groot: in Europese steden heeft ��n op de drie gezinnen geen auto. Toch bestaat er bij stadsbesturen veel koudwatervrees om woonprojecten zonder of met minder parkeerplaatsen toe te staan. Om dat te veranderen, zette Bond Beter Leefmilieu het project Garage Swap op.

Trend waait over uit de VS

Enkele jaren geleden verschenen de eerste appartementsgebouwen zonder parkeerplaatsen in Amerikaanse steden zoals New York, Boston, Seattle en Miami. Dat was vooral een vraag vanuit de private markt: door de stijgende populariteit van deelwagens en fietsen, willen steeds meer mensen een appartement zonder (dure) parkeergarage. De plannen werden eerst op scepsis onthaald, maar ondertussen is het een echte trend en staan tientallen woonprojecten zonder parkings in de steigers. Voor veel van die autoloze projecten zijn er zelfs wachtlijsten.

Als het regent in Amerika, druppelt het in Europa. Ook hier zien de eerste plannen voor autoloze woonprojecten het licht, bijvoorbeeld met het plan voor een appartementsgebouw in Kopenhagen waarin de fietspaden gewoon doorlopen in de gangen. Het blijft voorlopig wel nog bij mooie plannen en dromen.

Een ontwerp voor een appartementsgebouw in Kopenhagen gericht op gezinnen die zonder auto, met de fiets door het leven gaan. � CycleSpace

Parkeernormen

Ook in Belgi� bestaat er - voorlopig - geen parkeerloos woonproject. Heel wat gemeentebesturen werken met minimale parkeernormen bij nieuwbouwprojecten. Vanuit de vrees dat de parkeerdruk van nieuwe woningen afgewenteld wordt op de straten er rond, leggen gemeentebesturen een minimum aan bijkomende parkeerplaatsen op bij bouwprojecten. Gemiddeld vragen gemeentebesturen dat de projectontwikkelaar anderhalf tot twee parkeerplaatsen per wooneenheid realiseert, afhankelijk van de grootte van de woning.

Maar ook bij ons begint het tij te keren. Voor het cohousingproject De Schilders in Gent, stond het stadsbestuur een afwijking van de parkeernorm toe, waarbij slechts ��n parkeerplaats voorzien wordt voor veertien woningen. Die parkeerplaats wordt gebruikt voor een deelauto. Individueel wagenbezit is niet mogelijk binnen het cohousingproject. Met de stad is afgesproken dat de bewoners geen bewonerskaart - om gratis te parkeren op straat - kunnen krijgen.

Garage Swap

Samen met een reeks andere partners startten BBL en Impact Matters het project Garage Swap op. Met Garage Swap willen we het aantal parkeerplaatsen bij grote bouwprojecten verminderen. De uitgespaarde kost van ondergrondse parkeergarages wordt omgezet in een startbudget dat deelmobiliteit en hernieuwbare energie voor de hele buurt opstart of versnelt. Zo verminderen we de auto-afhankelijkheid en verbeteren we de leefbaarheid. Dat doen we in overleg met het gemeentebestuur, de omwonenden en de projectontwikkelaar. Binnenkort hopen we de eerste proefprojecten op te starten.

> Meer info

Beleidsb@BBeL: Frankrijk verbiedt rist wegwerpplastics

Fri, 16 Sep 2016 00:00:00 +0200

Terwijl we in Vlaanderen nog steeds wachten op de aanpak van plastic zakjes gaat Frankrijk een stap verder. Bij de zuiderburen zijn namelijk twee wetten uitgevaardigd die niet enkel plastic zakjes verbieden maar ook plastic wattenstaafjes (2020), cosmetische scrubs met plastic deeltjes (2018) en plastic bekers en borden voor eenmalig gebruik. Sommige van deze maatregelen zou Belgi� direct moeten overnemen. Op andere hebben we nog wat aan te merken.

Rob Buurman

Wat betreft plastic zakjes hebben we eerder al gezegd dat we voorstander zijn van een verbod, maar dan wel op die manier dat een 'zakshift' naar papieren zakjes wordt voorkomen. Herbruikbare zakken zijn de oplossing.

Amerikaans president Obama ondertekende in 2015 een wet die vanaf 1 juli 2017 microplastics in cosmetica verbiedt. Nederland en Denemarken lobbyen voor een Europese aanpak, maar Frankrijk volgt het voorbeeld van Obama en doet het nu gewoon zelf. Minister Marghem (MR) stelt zich heel wat minder krachtdadig op en vraagt aan de bedrijven om de emissies van microplastics uit producten 'indien nodig' aan te passen. Dat schiet niet op: wij stellen voor het voorbeeld van de VS en Frankrijk te volgen en zo ook een Europees verbod te versnellen. Elke dag dat dit niet gebeurt, krijgt het milieu onnodige klappen.

D� oplossing: herbruikbare bordjes en bekers

Het verbod op eenmalige plastic bekers en borden is interessant, maar de Fransen doen daar ook iets vreemds. Ze kiezen er namelijk voor deze wegwerpproducten wel toe te staan indien ze deels gemaakt zijn van biologische materialen: voor 50% in 2020 en 60% in 2025. Ze moeten daarnaast ook te composteren zijn in de composthoop thuis. Herbruikbare plastic bekers blijven buiten schot.

Dat is niet helemaal logisch: bioplastics kunnen in de toekomst een sterkere rol gaan spelen, maar ze zijn controversieel. Om deze plastics te maken is landbouwgrond nodig en dat is een steeds schaarser goed in een wereld met een groeiende bevolking. Maar wat de Fransen met hun nieuwe maatregelen vergeten, is een van de grote problemen van wegwerpplastics: zwerfvuil. Of een plastic bordje nu composteerbaar is of niet, maakt helemaal niets uit wanneer het in de zee terechtkomt. Het is even schadelijk.

Het Franse voorstel voor bordjes en bekertjes kan leiden tot een shift naar papieren alternatieven. Het doet eigenlijk weinig om herbruikbare producten te stimuleren, wat echt h�t duurzame alternatief is voor plastic wegwerpbordjes en -bekers. Steeds meer festivals schakelen over op herbruikbare bekers. Het Gentse festival Boomtown gebruikt ze zelfs al jaren.

Persbericht: Week van de Mobiliteit 2016 start met groot Strapfeest in Dilbeek

Fri, 16 Sep 2016 00:00:00 +0200

DILBEEK - Vandaag is de Week van de Mobiliteit officieel gestart in Schepdaal (Dilbeek). Kleuters en leerlingen van de plaatselijke basisscholen Trip Trap en De Klimop kwamen er massaal te voet of met de fiets naar school. Vlaams minister voor Mobiliteit Ben Weyts lanceerde er het Straplied dat via live streaming in heel Vlaanderen werd meegedanst. De organisatoren stelden alle andere acties voor die plaatsvinden tijdens de Week van de Mobiliteit, van vrijdag 16 september tot donderdag 22 september.

Warme oproep om te experimenteren met je mobiliteit
Sinds 1996 organiseren partners van het Netwerk Duurzame Mobiliteit in Vlaanderen heel wat campagnes voor duurzame mobiliteit en bewust autogebruik. De Week van de Mobiliteit roept mensen op om bewust na te denken over hun mobiliteit, alternatieven te overwegen en slim te combineren tussen de verschillende vervoersmogelijkheden.

Koen Van Overmeiren van Netwerk Duurzame Mobiliteit: "De Week van de Mobiliteit is een warme oproep om te experimenteren met je mobiliteit. Neem de fiets of een deelwagen, carpool met je collega's of ga met het openbaar vervoer. De alternatieven voor de auto zijn vaak aangenamer, gezonder, goedkoper �n je doet ons klimaat een plezier."

Kinderen en ouders stappen en trappen al 10 jaar naar school
De Strapdag draait al van in het begin mee in de Week van de Mobiliteit.
De actie moedigt scholen, kinderen en ouders aan om zich duurzaam en veilig naar school te verplaatsen. Het initiatief zet de leuke aspecten van stappen en trappen op een ludieke manier in de verf. Er doen jaarlijks meer dan 1.000 scholen mee.

Tom Dhollander van Voetgangersbeweging (Octopusplan): "Met de 10de editie van de Strapdag willen we de scholen en gemeenten bedanken voor alle geleverde inspanningen. Dat strappen 'hot' is merken we aan het groeiend deelnemersaantal en het grote enthousiasme van gemeenten om een steentje bij te dragen. Er worden steeds meer permanente maatregelen genomen die naar school stappen en trappen ten goede komen."

Vlaams minister van Mobiliteit Ben Weyts voegt nog toe: "De Strapdag stimuleert kinderen �n ouders om te voet of met de fiets naar school te komen. Elk jaar ontdekken veel mensen � jong �n oud - dat stappen of trappen naar school toch vlotter en veiliger gaat dan vooraf gedacht. In de komende jaren moeten we fietsers en voetgangers nog meer ruimte bieden, zodat het voor meer kinderen elke dag Strapdag kan zijn".

-- einde persbericht --

Over de Week van de Mobiliteit
De Week van de Mobiliteit is een initiatief van het Netwerk Duurzame Mobiliteit. Het Netwerk streeft naar een duurzame uitbouw van duurzame mobiliteit en richt zich tot iedereen die zich hiervoor wil inzetten. De leden van het Netwerk Duurzame Mobiliteit zijn Bond Beter Leefmilieu, Autodelen.net, Taxistop, Voetgangersbeweging (Octopusplan), Trage Wegen, Mobiel 21, TreinTramBus en Fietsersbond.

www.weekvandemobiliteit.be - #goedopweg

Foto persmoment 16 september 2016:

Minister Weyts zet samen met de bekende paarse octopus de Strapdans in bij de offici�le aftrap van de Week van de Mobiliteit.

Beleidsb@BBeL: Europese Commissie wil meer energie besparen

Fri, 16 Sep 2016 00:00:00 +0200

Uit een document dat deze week uitlekte in de pers, blijkt dat de Europese Commissie de energiebesparingsdoelstelling voor 2030 wil opschroeven. De doelstelling van 27% energiebesparing, zoals voorgesteld in het energie- en klimaatpakket dat in 2014 op tafel kwam, zou worden opgetrokken naar een bindende doelstelling van 30%. Een stap in de goede richting - maar nog niet genoeg om de klimaatopwarming te stoppen.

Sara Van Dyck

Hogere ambitie voor 2030

Vandaag geldt in Europa een niet-bindende doelstelling van 20% energiebesparing tegen 2020. De Europese Commissie publiceert volgende maand een nieuw voorstel van energie-effici�ntierichtlijn. Die richtlijn moet de ambitie van Europa ook na 2020 energie te besparen waarmaken.

Uit gelekte documenten blijkt nu dat de Commissie die doelstelling wil vastleggen op 30% tegen 2030. Hiermee verhoogt de Europese Commissie het oorspronkelijke voorstel van 27% energiebesparing, zoals vooropgesteld in het energie- en klimaatpakket van 2014. Bovendien wil ze de doelstelling - in tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel - bindend maken: wie de doelstelling niet haalt, zal juridische gevolgen ondervinden.

Meer zin in energiebesparing

Het draagvlak voor energiebesparing is sinds 2014 meer en meer gegroeid. De Europese Unie wil maar al te graag haar importafhankelijkheid van fossiele brandstoffen uit landen zoals Rusland terugdringen. Bovendien wil de Unie meer werkgelegenheid cre�ren. Energiebesparing helpt die twee doelstellingen waar te maken.

Het Europese Parlement had dit al begrepen en stelde eerder al een energiebesparingsdoelstelling van 40% voorop. Onderzoek wijst immers uit dat dit het kosteneffici�nt potentieel is voor Europa. Bovendien is meer energiebesparing broodnodig in de strijd tegen de klimaatverandering.

Meer ambitie voor energiebesparing ligt ook binnen bereik. Het feit dat Europa de doelstelling van 20% energiebesparing tegen 2020 al in 2014 haalde, toont aan dat we makkelijk nog veel meer energie kunnen besparen.

Beleidsb@BBeL: Groene fiscaliteit hapert in Europa

Fri, 09 Sep 2016 00:00:00 +0200

In een nieuw rapport onderzoekt het Europees Milieuagentschap (EEA) de recente evoluties van de groene fiscaliteit in de Europese lidstaten. EEA-directeur Hans Bruyninckx zei bij de voorstelling dat een vergroening van de fiscaliteit 'niet echt plaatsvindt in Europa'. Ook Belgi� blijft ter plaatse trappelen: als aandeel van het bnp blijven de inkomsten uit de groene fiscaliteit al jaren rond de 2% hangen. Dat ondanks de extreem lage olieprijzen, die een unieke kans bieden om lasten te verschuiven.

Mathias Bienstman

Lage olieprijs, grote kans

Ondanks herhaalde pleidooien van economen om de lage olieprijs aan te grijpen om lasten te verschuiven, weg van bijvoorbeeld arbeid en in de richting van fossiele brandstoffen, gebeurt dat slechts beperkt in Europa. Elf lidstaten waaronder Belgi� verhoogden de lasten op motorbrandstoffen in 2016, in negen bleven ze gelijk en in vier daalden ze, leert het rapport van het EEA.

Voor de totale inkomsten uit groene fiscaliteit heeft het rapport slechts gegevens tot 2014. In dat jaar haalde Belgi� 2% van het bnp aan belastinginkomsten uit groene belastingen. In vergelijking met andere EU-landen is dat erg bescheiden.

Het is wachten op nieuwe cijfers om het effect van recente evoluties in de fiscaliteit te vatten. Zo voert de federale regering een gelijkschakeling van de accijnzen op diesel en benzine door die in het kader van de taxshift enkele honderden miljoenen euro moet opbrengen. Dit jaar is er ook een kilometerheffing op vrachtwagens ingevoerd, die op kruissnelheid bijna 700 miljoen euro per jaar zou opbrengen.

Ten slotte zeggen inkomsten niet alles over het milieu-effect. Zo zijn de voertuigbelastingen in Vlaanderen hervormd (BIV en verkeersbelasting). Eerder dan de inkomsten op te drijven, is het de bedoeling dieselwagens relatief minder aantrekkelijk te maken. Dat lijkt aardig te lukken. Daardoor zal de luchtkwaliteit op termijn verbeteren in Vlaanderen.

Slimme kilometerheffing

Het rapport gaat ook in op een vraag die veel beleidsmakers bezighoudt: als de groene fiscaliteit haar doel bereikt - de vervuiling decimeren - dan zijn er geen belastinginkomsten meer. De auteurs pleiten voor een systemische aanpak waarbij het fiscaal stelsel in haar geheel wordt beoordeeld om met zulke evoluties om te gaan. Niet alleen demografische maar ook ecologische evoluties tellen daarbij. Zoals het verminderd verbruik van fossiele brandstoffen waartoe politici zich engageren met het klimaatbeleid. Maar het rapport blijft enigszins op de vlakte over hoe zo een 'systemische aanpak' er concreet uitziet. Zo is het interessant om na te gaan of de elektrificering van het wagenpark een extra argument is om in heel Europa in te zetten op een slimme kilometerheffing.

> Het rapport

Beleidsb@BBeL: China en VS zetten vaart achter klimaatverdrag. Waar blijft Belgi�?

Fri, 09 Sep 2016 00:00:00 +0200

In de aanloop naar de G20 in China sloten de Amerikaanse president Obama en zijn Chinese collega Xi een akkoord om het klimaatverdrag van Parijs te ratificeren. Op die manier drijven beide landen de druk op voor de rest van de wereld. Ook in Europa versnelt het proces. Maar ons land zit voorlopig nog helemaal vast in een procedureknoop.

Jonathan Lambregs

In december vorig jaar stelden de wereldleiders het Parijs-akkoord op, in april volgde de offici�le ondertekening in New York. De volgende stap om de klimaatopwarming ruim onder de 2 graden Celsius te houden, is de ratificatie van het verdrag door de verschillende landen.

Stand van zaken

Van de 180 landen die het Parijsverdrag ondertekenden op 22 april in New York, hadden tot voor kort nog maar 24 landen het 'geratificeerd'. Dat wil zeggen dat de regering van elk land de internationale wet bekrachtigt. Sinds 3 september staan ook China en de VS op deze lijst.

Om van het Parijsverdrag globaal bindende wetgeving te maken, geldt de volgende regel: minstens 55 landen die gezamenlijk goed zijn voor 55 procent van de globale CO2-uitstoot, moeten het akkoord ratificeren. Zoals de grafiek hieronder toont, ontbreekt op dit moment de ratificatie van Europa, zijn lidstaten en een land met een aandeel van meer dan 5%, zoals bijvoorbeeld Rusland (7,53) of India en Japan samen (7,89).

Vuur aan Europese schenen

De gezamenlijke beslissing van de VS en China verhoogt de druk op de 164 landen die het akkoord nog moeten ratificeren. Het is vooral een duidelijke boodschap aan Europa: de Unie is een van de belangrijkste architecten van het Parijsakkoord en zou gezichtsverlies lijden als ze nu haar voortrekkersrol op het internationaal toneel verliest.

In Europa gebeurt de ratificatie idealiter gezamenlijk enerzijds door de lidstaten en anderzijds door de Europese Unie. Tussen de Europese instellingen doen de vereiste documenten voor de ratificatie de ronde. Aan de kant van de lidstaten hebben Frankrijk en Hongarije het akkoord al geratificeerd.

In de aanloop naar de verdeling van de Europese klimaatdoelstelling voor 2030 klonk het hier en daar dat lidstaten het Parijs-akkoord niet wilden ratificeren omdat de nationale doelstellingen nog onduidelijk waren. Maar ook de procedures blijken voor problemen te zorgen.

Zo verloopt het ratificatieproces in Belgi�

Landen zoals Belgi� moeten een lang en complex proces doorlopen om tot ratificatie te komen. De Vlaamse en Waalse regering hebben hun goedkeuring voor de ratificatie al gegeven. Nu is het wachten op de Federale en Brussels regering om ook het document af te ronden, zodat het naar de adviesraden kan vertrekken en daarna door de parlementen finaal gestemd. Of dat hele proces rond zal zijn voor de volgende internationale klimaatzitting in Marrakech is maar de vraag.

Met de hete adem van de Chinezen en Amerikanen in de nek en COP22 in Marrakech op de agenda, neigt Europa naar een snelle ratificatie. De Europese Commissie liet maandag nog weten dat het 'technisch' mogelijk is om het akkoord als Unie te bekrachtigen zonder dat de lidstaten de wetgeving geratificeerd hebben.

Haast en spoed = goed voor klimaat

Er is haast met de ratificatie van het Parijsverdrag. Dat heeft alles te maken met de Amerikaanse verkiezingen. Een ratificatie door de VS kan door de nieuwe president veel moeilijker teruggedraaid worden dan een simpele ondertekening van het internationaal akkoord. Zo kan een herhaling van de geschiedenis vermeden worden waarbij Bush, na de ondertekening van Clinton, weigerde het Kyoto-protocol te ratificeren.

Beleidsb@BBeL: TTIP krijgt klappen maar is (nog) niet knock-out

Fri, 09 Sep 2016 00:00:00 +0200

Goed nieuws van het TTIP-front: vooraanstaande Duitse en Franse politici zeggen dat de onderhandelingen volledig spaak lopen. De Amerikanen zouden te weinig water bij de wijn doen, waardoor er amper vooruitgang wordt geboekt. Maar het is te vroeg om te juichen. Zowel Angela Merkel als Fran�ois Hollande willen gewoon doorgaan. Stap daarom op 20 september met ons mee in de grote STOP-TTIP-demonstratie om dit milieu bedreigende en antidemocratische verdrag te kelderen.

Rob Buurman

TTIP keldert milieuwetgeving

Het zijn Duits vicekanselier en minister van Economie Sigmar Gabriel en Frans staatssecretaris voor Handel Matthias Fekl die aangeven dat de onderhandelingen vastzitten. Volgens Gabriel is na veertien onderhandelingsrondes over nog geen enkel van de 27 thema's overeenstemming bereikt. Frankrijk is sowieso al een van de meest kritische landen tegenover TTIP, vooral omdat het land TTIP als een bedreiging voor de Franse boeren en films zien.

De fundamentele problemen

Elke spaak in de wielen van TTIP is natuurlijk welkom, maar het valt op dat noch de Franse noch de Duitse politici zich veel zorgen lijken te maken over de fundamentele problemen van dit handelsverdrag. We hebben het er eerder over gehad: TTIP is goed voor de multinationals en niet voor de burgers of de kleinere bedrijven. Het leidt ertoe dat grote bedrijven in een veel machtigere positie komen om wetgeving die goed is voor milieu, mens en maatschappij te kelderen. Dat is voor Frankrijk en Duitsland vooralsnog geen probleem - zij vinden de deal simpelweg niet goed genoeg.

Daarom is het zo belangrijk om op 20 september samen met ons en een hele rist middenveldorganisaties in Brussel te demonstreren tegen TTIP & CETA, het gelijkaardige handelsverdrag met Canada. Steeds meer mensen verzetten zich tegen TTIP, in Europa �n de VS. Vind jij ook dat 'people' en 'planet' v��r profit horen te komen? Stap dan mee op 20 september.

> Afspraak op 20 september in Brussel (Facebook-event)

Beleidsb@BBeL: Van Overtveldt en de bedrijfswagens: quo vadis?

Fri, 09 Sep 2016 00:00:00 +0200

In het kader van de begroting werkte minister Van Overtveldt (N-VA) een nieuwe taxshift uit. Zijn grote wens is de vennootschapsbelasting voor bedrijven te verlagen naar 20 procent. Die inkomsten moet de regering dus ergens anders vinden. In zijn zoektocht kwam de minister uit op de aftrekbaarheid van bedrijfswagenkosten: 353 miljoen euro zou dit moeten opleveren. Een eerste stap in de hervorming van de bedrijfswagenfiscaliteit, waar nog 3 miljard per jaar te rapen valt.

Jonathan Lambregs

Kijk eens naar de tankkaart

Het voorstel van Van Overtveldt bevat herzieningen op drie vlakken: de aftrekbaarheid van de brandstofkosten, de aftrekbaarheid van de autokosten en het gunstregime voor elektrische voertuigen.

Om inkomsten te genereren, stelt de minister voor om de aftrekbaarheid van brandstofkosten te herzien. Fiscale aftrekbaarheid betekent dat een bedrijf bepaalde kosten (gedeeltelijk) in mindering kan brengen van het bedrijfsresultaat. Daardoor verlaagt de belastbare basis en dus ook de verschuldigde belasting.

De aftrekbaarheid van de autokosten is momenteel afhankelijk van de de CO2-uitstoot van de bedrijfswagen. Van Overtveldt wil deze benadering nu ook toepassen op de brandstofkosten. Die zijn nu voor 75% aftrekbaar, ongeacht de CO2-uitstoot van de wagen. Het idee achter het voorstel van Van Overtveldt: nog een extra duw richting bedrijfswagens met een lagere CO2-uitstoot geven.

CO2 in de realiteit, niet op papier

Maar: rekenen met CO2-uitstoot op papier geeft een vertekend beeld. In de realiteit is de uitstoot vaak vele malen hoger. Recent nog werd duidelijk dat plug-inhybrides op papier goed scoren, maar dat hun uitstoot in de realiteit afhangt van het oplaadgedrag en het soort ritten. De paradox is dat een hogere aftrekbaarheid van de brandstofkost van plug-inhybrides (die op papier een lage CO2-uitstoot hebben) ertoe zal leiden dat er vooral op brandstof en niet op elektriciteit wordt gereden, wat de CO2-uitstoot doet ontsporen.

Kortom, het is cruciaal dat Europese testen de uitstoot van broeikasgassen en schadelijke stoffen accuraat meten in rijomstandigheden op de weg, en dat we die gebruiken om de aftrekbaarheid te bepalen. Zo lang dat die testen niet op punt staan, is het belangrijk om voor plug-inhybrides corrigerende criteria in te bouwen.

Alternatief voorstel

Er is een betere maatregel om de overheidsinkomsten te verhogen en tegelijk voor minder files en luchtvervuiling te zorgen: kijk eens naar de tankkaart. De meeste gebruikers van een bedrijfswagen kunnen met zo'n kaart tanken ongeacht de aard van de verplaatsing. De onderneming van haar kant kan al die brandstofkosten inbrengen.

Daardoor wordt het priv�gebruik van bedrijfswagens volop aangemoedigd door de overheid. BBL vraagt al langer om de aftrekbaarheid van brandstofkosten voor priv�verplaatsingen stop te zetten. Enkel verplaatsingen in dienstverband zouden gedeeltelijk aftrekbaar mogen zijn. Ook bedrijfswagengebruikers horen immers een weekendje weg uit hun eigen zak te betalen, niet op kap van de belastingbetaler.

Diesel = fijn stof

Een dieselwagen is schadelijker voor de volksgezondheid door de uitstoot van fijn stof, NOx en magnetische partikels dan een benzinewagen of wagen op aardgas. In de huidige regeling moet een dieselwagen een beetje beter presteren op het vlak van CO2-uitstoot dan een benzinewagen om van dezelfde aftrekbaarheid te kunnen genieten (zie kader hieronder).

Bron: KBC Fiscale brochure bedrijfsauto's 2016

De minister stelt voor om het onderscheid tussen diesel enerzijds en benzine en aardgas anderzijds weg te werken. Zo zou enkel nog de CO2-uitstoot een invloed hebben op de aftrekbaarheid. Daar kunnen we ons niet in vinden omdat zoiets de verdieseling van het bedrijfswagenpark versterkt. Als er enkel met CO2 wordt gewerkt, moeten diesels zoals nu een afstraffing krijgen omwille van de luchtvervuiling die ze nog veroorzaken. Een dieselvoertuig zou minstens 20 gram CO2 per km minder moeten uitstoten om in dezelfde categorie van aftrekbaarheid te vallen als een benzinewagen.

Meest vervuilend moet eerst op de schop

Tot slot mag voor de minister het gunstregime voor elektrische wagens op de schop. Elektrische bedrijfswagens zijn er voorlopig niet al te veel: de ongekende restwaarde van de wagen en de hoge catalogusprijs leiden tot een hogere leasekost voor bedrijven. Omdat elektrisch rijden het milieu het minst belast, zijn wij geen voorstander van de voorgestelde herziening als het de relatieve verschillen in de aftrekbaarheid aantast. We hebben er geen probleem mee dat de aftrekbaarheid van elektrische wagens daalt als de aftrekbaarheid van andere voertuigen met evenveel procentpunten daalt.

Beleidsb@BBeL: Maak van de geldbazooka ook een klimaatbazooka

Fri, 26 Aug 2016 00:00:00 +0200

Er is een economische transformatie nodig om de klimaatchaos af te wenden, en die start bij het integreren van klimaatdoelen in de machinekamers van de economie. Mathias Bienstman pleit voor een klimaatbazooka.

lees het volledige artikel

Beleidsb@BBeL: Stekkerauto kan klimaatbelofte waarmaken*

Fri, 26 Aug 2016 00:00:00 +0200

*Mits juiste maatregelen

De verkoop van plug-inhybrides neemt toe. Dat zou leiden tot een vergroening van het wagenpark, klinkt het. Maar dat is niet noodzakelijk zo: omdat in een hybridewagen zowel een verbrandings- als een elektromotor zit, hangt alles af van de manier waarop de wagen gebruikt wordt. Door betere monitoring van het eigenlijk gebruik van de wagen en het afschaffen van de tankkaart, kan de plug-inhybride zijn klimaatbelofte waarmaken.

Jonathan Lambregs

Echt groen vs. nepgroen

Met fiscale sturing wil de overheid bepaald aankoopgedrag stimuleren. Dat is een goede zaak: het leidt ertoe dat het wagenpark sneller vergroent. Dat past binnen een aanpak van de klimaatopwarming en een pakket aan maatregelen om onze economie te stimuleren.

Het resultaat: in januari van dit jaar werden er 28% meer elektrische wagens ingeschreven dan in januari 2015. Dat cijfer staat in schril contrast met de verkoop van plug-inhybrides. Die explodeert in dezelfde periode met 226%. De top 3 van verkochte modellen ziet er ook niet al te 'groen' uit: Volvo XC90, BMW X5 en de Porsche Cayenne. De elektromotor van deze SUV's hebben een beperkte autonomie: 30� 40 kilometer.

Is dat de vergroening die de fiscale sturing nastreeft? Als blijkt dat voornamelijk luxueuze plug-inhybrides over de toonbank gaan en de oplaadstekker bij de garagist wordt achtergelaten, is het tijd voor een herziening.

Accurate testen nodig

De belasting op inverkeerstelling en jaarlijkse verkeersbelasting houden rekening met de uitstoot van de wagen. Het is al geweten dat de uitstoot van een wagen op papier niet altijd overeenkomt met de realiteit. Dat kan flink verschillen door bijvoorbeeld de testprocedure en dubieuze software. Bij hybridewagens komt daar ook nog de keuze van de motor bij.

Een meer nauwkeurige opvolging dringt zich daarom op. Zo is er nood aan meer accurate Europese testen waarbij de uitstoot van broeikasgassen en schadelijke stoffen wordt gemeten in rijomstandigheden op de weg, en niet enkel in het labo.

Valse hybrides

Zo verhinderen we dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Het merendeel van de burgers schaft bewust een hybride wagen aan om ecologische redenen en om het brandstofverbruik te drukken. Een fiscale aanmoediging kan hen overtuigen om de aankoop te doen. Bijkomende prestaties van de wagen zoals een minimale autonomie voor de elektromotor, rechtvaardigen deze beloning.

Maar zo halen we de 'valse hybrides' eruit. Het lijkt alsof die modellen specifiek voor de Belgische en Nederlandse markt ontwikkeld zijn om van het fiscaal voordeel te genieten. Door oneigenlijk gebruik boekt deze auto geen klimaatvoordelen. Integendeel, de wagen heeft nu twee motoren wat voor extra gewicht en dus extra verbruik zorgt.

Weg met de tankkaart

Daarnaast is een hybridewagen in combinatie met een onbeperkte tankkaart een vrijgeleide om de elektromotor te laten voor wat die is. Als de werkgever enkel de tankkosten terugbetaalt, is de keuze van welke motor te gebruiken snel gemaakt. Het bijkomend terugbetalen van het elektriciteitsverbruik biedt geen incentive om de stekker in te steken; zich verplaatsen blijft gratis.

Vandaar grijpt de beleidsmaker dit euvel best aan om een einde te maken aan de tankkaart. Daardoor staat de wagengebruiker zelf in voor de kost van zijn vervoer. Op die manier wordt hij ook aangezet om de meest rationele, economische en ecologische beslissing te nemen.

Ultieme deadline

De dreigende klimaatopwarming noodzaakt dat het wegverkeer tegen 2050 geen gram CO2 uitstoot. Om die omslag te maken, heeft de overheid de nodige instrumenten in handen. Ze kan een ultieme deadline voor verbrandingswagens tegen 2030 in het leven roepen. Daartoe zal ze maximaal moeten inzetten op klimaatvriendelijke, technologisch rijpe en kosteneffici�nte alternatieven.

Beleidsb@BBeL: Studiedag circulaire economie (13 september, Mechelen)

Fri, 26 Aug 2016 00:00:00 +0200

De transitie van een lineaire naar een circulaire economie staat hoog op de politieke agenda. De Europese Commissie bracht recent een 'circular economy package' uit en de Vlaamse regering schuift deze transitie in haar Visie 2050 naar voren als een prioriteit. De uitdagingen om dit waar te maken, zijn aanzienlijk. Tegelijkertijd zijn er heel wat opportuniteiten: op ecologisch, maar ook op economisch en sociaal vlak.

Op deze studiedag zetten SERV en Minaraad al deze aspecten in de kijker. Verschillende strategie�n en relevante actoren komen aan bod, met aandacht voor de beleidscontext �n de praktijk via inspirerende cases.

> Meer info en inschrijven

Beleidsb@BBeL: Energiedebat weer uit de startblokken, maar in welke richting?

Fri, 26 Aug 2016 00:00:00 +0200

Nu de zomer op zijn laatste benen loopt, schiet het energiedebat weer uit de startblokken. N-VA lanceerde een pleidooi van subsidies voor gascentrales, en kreeg daarvoor de steun van CD&V. In de media doken ook berichten op over een mogelijk uitstel van de kernuitstap in 2025. Het vastgeroeste energiedebat leek zo weer eens hetzelfde rondje te draaien. Het was dan ook een verademing de plannen van Open VLD te lezen: de partij wil resoluut af van kernenergie en trekt de kaart van energiebesparing, flexibele netten en hernieuwbare energie.

Sara Van Dyck

Subsidies voor gas?

Vlaams volksvertegenwoordiger Andries Gryffroy (N-VA) gaf de aftrap: hij wil de gascentrales subsidi�ren. Doen we dat niet, dan zitten we straks in het donker, beweert hij. Kamerlid Leen Dierick (CD&V) steunde de vraag: zij is bereid om dit te bekijken, "op voorwaarde dat het kadert in een bredere energievisie en -pact". Bovendien leek de partij ook de kernuitstap in 2025 in vraag te stellen. Al zou Kamerlid Dierick onnauwkeurig geciteerd zijn en beklemtonen bronnen binnen CD&V dat het partijstandpunt blijft: kernuitstap tegen 2025. Beide volksvertegenwoordigers grijpen daarmee naar lapmiddelen voor een oud en vastgeroest energiesysteem.

Vorig jaar besliste de federale regering om de levensduur van de oudste kerncentrales Doel 1 en Doel 2 met tien jaar te verlengen, "om de bevoorradingszekerheid te garanderen". Rapporten van energieregulator CREG en netbeheerder ELIA gaven nochtans duidelijk aan dat een levensduurverlenging van de oudste centrales niet nodig was om het licht te laten branden. Meer nog: ze pleiten voor de afbouw van deze logge kerncentrales en meer flexibele energie.

Een blauw alternatief

Open VLD lijkt dat begrepen te hebben. Met haar energieplan pleit de partij resoluut voor de kernuitstap en voor energiebesparing, lokale slimme netten en hernieuwbare energie. De liberalen willen daarbij bekijken of de scheurtjescentrales Doel 3 en Tihange 2 sneller dicht kunnen. Al smaakt het een beetje wrang om dit te horen van een partij die onlangs nog de levensduurverlenging van Doel 1 en Doel 2 goedkeurde, we kunnen dit pleidooi alleen maar steunen: de veiligheid van de scheurtjescentrales is immers niet gegarandeerd.

Ruimte nodig voor een flexibele energiemarkt

Bovendien is de afbouw en sluiting van de kerncentrales een voorwaarde om plaats te maken voor het energiesysteem van de toekomst: hernieuwbare energie, in een overgangsperiode nog aangevuld met flexibele gascentrales. Het openhouden van de kerncentrales veroorzaakt een teveel aan stroom. Bovendien verzieken inflexibele kerncentrales en bruinkool- en steenkoolcentrales, in handen van traditionele producenten, het investeringsklimaat voor nieuwe energiecentrales, en duwen ze gascentrales uit de markt.

Die gascentrales zijn vaak eigendom van dezelfde klassieke producenten - en zij gaan vervolgens aankloppen bij de overheid voor subsidies voor hun gascentrales. Terwijl dit ook anders kan: als we de inflexibele kern-, steenkool- en bruinkoolcentrales afbouwen en een voldoende hoge CO2-prijs invoeren, komt er weer voldoende ruimte voor gascentrales om (grotendeels) zonder subsidies te functioneren. (zie: www.greenpeace.de/files/publications/201402-power-grid-report.pdf)

Energiebesparing, vraagbeheer, een slim, flexibel en verknoopt elektriciteitsnetwerk en -opslag kunnen zorgen voor een optimaal gebruik van de beschikbare hernieuwbare energie. Zo hebben we minder en minder gascentrales nodig.

Nieuwe adem voor nieuw energiesysteem

Hopelijk slagen we er de komende maanden om de geloste politieke salvo's om te zetten in echte daadkracht. Dan kan tegen 2030 ca. 77% van de Europese elektriciteit uit hernieuwbare bronnen komen. Zo zetten we stappen naar een systeem dat in 2050 volledig draait op hernieuwbare energie.

Beleidsb@BBeL: Vacature: beleidsmedewerker circulaire economie

Fri, 26 Aug 2016 00:00:00 +0200

Gezocht: een duurzaam industrieel model, waarin we via kringloopdenken, product-dienstcombinaties, delen en hergebruik op een totaal andere manier met materialen en grondstoffen omgaan. Niet enkel via technologische innovaties, maar ook door nieuwe relaties tussen producent en consumenten en tussen peers.

Om deze transitie te realiseren, zoekt Bond Beter Leefmilieu een gedreven beleidsmedewerker circulaire economie. In deze rol neem je actief deel aan verschillende overleg- en adviesfora, met middenveldorganisaties, bedrijven en de overheid. Meer specifiek hou je je bezig met het afval- en materialenbeleid, en de link naar het nieuw industrieel en innovatiebeleid. Je zorgt voor de beleidsmatige insteek in de activiteiten en campagnes van BBL rond circulaire economie. Hier vind je de volledige functiebeschrijving.

> Deadline: 5 september

> Meer info en vragen: aude.goovaerts[a]bblv.be - 02/282.19.43

Milieublog: Maak van de geldbazooka ook een klimaatbazooka

Thu, 18 Aug 2016 12:14:00 +0200

De wereld ligt ver uit koers om de 2 graden-doelstelling uit het klimaatakkoord van Parijs te halen (DS 17 augustus). De aarde nu al 1,3 graad warmer? Juli 2016 de warmste maand ooit? We halen er onze schouders over op.

De gevoeligheid van de publieke opinie is soms moeilijk te doorgronden. We zijn terecht geschandaliseerd als terreurorganisatie IS de historische site in Palmyra toetakelt en waardevolle monumenten vernietigt. Waar halen ze het om dit cultureel erfgoed van de mensheid doelbewust uit te wissen? Maar de vernieling door de klimaatverandering van een van de meest fascinerende en wondermooie ecosystemen van de planeet, de koraalriffen, veroorzaakt vooralsnog geen schokgolf in de publieke opinie (DS 20 april) . Nochtans is het zeker dat de riffen, zoals het Great Barrier Reef in Australi�, ten dode zijn opgeschreven door de combinatie van stijgende temperaturen en de verzuring van de oceaan veroorzaakt door de menselijke CO2-uitstoot.

Lange tijd konden we de verantwoordelijkheid voor de klimaatverandering wat van ons afschuiven: het is allemaal niet zo zeker, iedereen is verantwoordelijk, alleen handelen helpt niet en er zijn geen alternatieven. Misschien is het daardoor dat we vinden dat er geen 'daders' zijn bij deze ecocide, het massaal uitroeien van soorten en ecosystemen. IS vernielt doelbewust. Wij allen zitten jammer genoeg vast in een systeem dat op fossiele brandstoffen draait.

Great Barrier Reef
Het klimaatakkoord van Parijs bezegelt een keerpunt. Wereldleiders aanvaarden de klimaatwetenschap en zien de verbranding van steenkool, olie en gas als de belangrijkste oorzaak van de opwarming van de aarde. Een klimaatvriendelijke economie is technisch haalbaar en economisch voordelig. De verantwoordelijkheden zijn duidelijk: ieder land moet zo snel mogelijk koers zetten naar een koolstofneutrale economie om de opwarming ruim onder de 2 graden te houden. Daarvoor moet het grootste deel van de gekende reserves aan fossiele brandstoffen onder de grond blijven. Als oliebedrijven zoals Shell geld blijven investeren in de zoektocht naar nieuwe fossiele bronnen, gaan ze in tegen de nieuwe, wereldwijde consensus. Ze worden dan 'daders' van de vernieling van natuurlijk erfgoed zoals het Great Barrier Reef.

Waarom koopt de Nationale bank van Belgi� net n� bedrijfsobligaties van Shell (zoals XS0428147093) met geld dat van de drukpersen rolt? Ze doet dat in het kader van het in juni opgestarte programma CSPP van de Europese Centrale Bank (ECB) om maandelijks voor miljarden euro's bedrijfsobligaties op te kopen. Dat programma wil op onorthodoxe wijze extra geld in de economie pompen om de inflatie dichter bij de doelstelling van 2 procent te krijgen. Het is een verlengstuk van de veelbesproken monetaire bazooka die de ECB inzet om de eurocrisis te bezweren. Door bedrijfsobligaties op te kopen, verlaagt de rente op die schuldinstrumenten. Een neveneffect is dat het voor Shell nu minder kost om op zoek te gaan naar nieuwe olie. Of hoe het monetair beleid het klimaatbeleid tegenwerkt.

Klimaatbazooka
In vergelijking met het opkoopprogramma van bedrijfsobligaties door de nationale banken is het geld dat onze overheden investeren in de klimaatvriendelijke economie klein bier. Het grote geld vloeit naar de 2 procent-doelstelling, het kleine naar de 2 graden-doelstelling. Het is een illustratie van de uitdaging waar we voor staan.

De strijd tegen de klimaatverandering moet nog ge�ntegreerd worden in de machinekamers van de economie. Hoe ziet zo'n klimaatbazooka eruit? Hier slechts enkele voorbeelden om een idee te geven van het debat dat we dringend moeten voeren. Een verbod voor financi�le instellingen op investeringen in de fossiele sector. Geen toegang tot de Europese markt voor producten uit landen zoals de Filipijnen of de VS onder Trump die onvoldoende klimaatinspanningen leveren. Indien nodig gratis geld van de ECB voor klimaatoplossingen... Door het bancair, handels- en monetair beleid ook te richten op de klimaatdoelen, zal de uitbouw van een klimaatvriendelijke economie de noodzakelijke versnelling krijgen.

Milieublog: Hybridewagen kan klimaatbelofte waarmaken, mits juiste maatregelen

Thu, 11 Aug 2016 11:57:00 +0200

De verkoop van plug-inhybrides neemt toe. Dat zou leiden tot een vergroening van het wagenpark, klinkt het, maar dat is niet noodzakelijk zo. Omdat in een hybrideauto zowel een verbrandings- als een elektromotor zit, hangt zijn 'groene bijdrage' helemaal af van de manier waarop hij gebruikt wordt. De top drie van verkochte modellen ziet er alvast niet al te groen uit: de Volvo XC90, de BMW X5 en de Porsche Cayenne. De elektromotor van deze SUV's heeft een beperkte autonomie: 30-40 km. Terwijl in januari van dit jaar 28 procent meer volledig elektrische wagens werden ingeschreven dan in januari 2015, explodeerde de verkoop van hybrides in dezelfde periode met 226 procent.

Papier vs. realiteit
Het is een goede zaak dat de overheid met fiscale sturing een bepaald aankoopgedrag wil stimuleren, want zo vergroent het wagenpark sneller. Maar is dit de vergroening die de fiscale sturing nastreeft? Het is bovendien geweten dat de uitstoot van een wagen - die de basis vormt voor de belasting op inverkeerstelling en de jaarlijkse verkeersbelasting - op papier niet altijd overeenkomt met de realiteit.

Haal de 'valse hybrides' eruit
Een nauwkeurigere opvolging dringt zich op. Zo is er nood aan accuratere Europese testen waarbij de uitstoot van broeikasgassen en schadelijke stoffen wordt gemeten in rijomstandigheden op de weg en niet enkel in het laboratorium. Op die manier verhinderen we dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Het merendeel van de burgers schaft bewust een hybridewagen aan om ecologische redenen en om het brandstofverbruik te drukken. Een fiscale aanmoediging kan hen overtuigen om de aankoop te doen. Minimale prestaties van de wagen zoals de beperkte autonomie van de elektromotor rechtvaardigen die beloning. Maar we moeten de 'valse hybrides' eruit halen. Het lijkt nu alsof de modellen specifiek voor de Belgische en Nederlandse markt ontwikkeld zijn om van het fiscale voordeel te genieten.

Weg met de tankkaart
Daarnaast is een hybridewagen in combinatie met een onbeperkte tankkaart een vrijgeleide om de elektromotor te laten voor wat die is. De beleidsmaker grijpt dit euvel het best aan om een einde te maken aan die tankkaart. Als de werkgever alleen de tankkosten voor het woon-werkverkeer terugbetaalt, is de keuze welke motor te gebruiken snel gemaakt. Dan staat de wagengebruiker zelf in voor de kosten van zijn priv�vervoer. Conclusie: alleen door betere monitoring van het eigenlijke gebruik en de afschaffing van de tankkaart kan de plug-inhybride zijn klimaatbelofte waarmaken.

Milieublog: Waardeloze voeding: de prijs van het landbouwbeleid?

Wed, 20 Jul 2016 14:17:00 +0200

Boerenbond pleit in een campagne voor een beter loon voor de boer. Ze vonden een treffend voorbeeld: een maaltijd van onze hond of kat kost algauw meer dan die van onszelf, zo laag zijn de voedingsprijzen. Maar een �chte oplossing biedt Boerenbond niet. Ze legt de verantwoordelijkheid bij diegenen die het minst vat hebben op de huidige landbouwcrisis: de consumenten. Nochtans is het een radicaal ander Europees landbouw- en voedselbeleid dat we nodig hebben.

Veel hoef je niet van economie te begrijpen om de landbouwcrisis te vatten. E�n: als de productie van landbouwproducten zoals vlees hoger is dan de vraag ernaar, dan dalen de prijzen. Twee: wanneer exportmarkten zoals Rusland wegvallen, daalt de vraag en de prijs nog verder. Drie: enkel wie het goedkoopst produceert, overleeft. In 2015 gingen in Vlaanderen de helft meer landbouwbedrijven failliet dan het jaar voordien. De overblijvers zetten in op schaalvergroting en kostprijsdalingen.

Landbouwministeries en -organisaties spiegelen landbouwers al decennia lang voor dat ze bij de winnaars kunnen horen. Door schaalvergroting en technologische voorsprong zullen z�j het goedkoopst kunnen produceren, de lokale markt domineren en een deeltje van de exportmarkten veroveren. Resultaat: de landbouw produceert steeds meer, de overschotten stapelen zich op en de prijzen zijn historisch laag. Terwijl boeren elkaar doodconcurreren, komt er voor een paar euro een biefstuk op het bord.

Is medelijden genoeg?
Maar kan de consument daar veel aan doen? Kunnen we simpelweg meer betalen uit medelijden met de landbouwer, die zwoegt voor geen geld? Fair trade ontstond uit een gelijkaardig ongenoegen over de destructieve keerzijde van de landbouwmarkt: we betalen wat meer zodat de landbouwer in het Zuiden een eerlijk inkomen krijgt. Wanneer niet enkel de koffieteler in Mexico maar ook de varkensboer in Vlaanderen fair trade nodig heeft om te overleven, moeten de alarmbellen opnieuw gaan rinkelen. Ons goedkope voedsel komt met een hoge menselijke prijs.

Betere prijzen voor landbouwproducten komen er in een markt slechts als de vraag stijgt of het aanbod daalt. Het eerste is niet wenselijk: we eten al ongezond veel dierlijke producten. Een daling van het aanbod, bijvoorbeeld via een warme sanering die de overproductie aanpakt, zou de prijs kunnen stutten op een mindere dramatische wijze dan de huidige koude sanering via falingen. Maar zo'n noodoplossing verandert de fundamentele malaise in de landbouw nog niet.

Laatste dominosteen
Wie beter kijkt, merkt immers dat niet alleen de landbouwer wankelt onder de prijzendruk. Hij is slechts de laatste dominosteen die dreigt te vallen. Industrieel dierenleed, bovenmatig antibioticagebruik, vervuilde bodems en rivieren, obesitas en welvaartsziekten, een verschraald landschap en tanende biodiversiteit, het verdwijnen van de lokale cultuur enzovoort. Het lijstje is gekend. Het zijn allemaal effecten van de druk vanuit de markt om goedkoper te produceren. Al die problemen verdwijnen niet wanneer we de boer wat meer betalen. Daarvoor moeten we het landbouwbeleid op een andere leest schoeien zodat het de negatieve aspecten van de marktwerking niet uitvergroot, maar net tegengaat.

Het huidige Europese Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) slokt 40 procent van alle Europese middelen op, of een slordige 60 miljard euro per jaar. Maar de landbouw hinkt van crisis naar crisis. In 2020 bereikt het GLB de gezegende leeftijd van 58 jaar. Het loopt dan af en mag op vervroegd pensioen, want we hebben nood aan iets radicaal anders. Daarbij moeten de overheidssturing en -middelen de verschillende maatschappelijke waarden van de landbouw en voeding beter erkennen en stimuleren.

Aan landbouwzijde waarderen we dan beter de maatschappelijke functies van de landbouw en landbouwer: een mooi landschap, een gezonde bodem, een hoge biodiversiteit of minder broeikasgassen zijn net zo belangrijk als voldoende productie. Ze verdienen impulsen vanuit de overheid. We kunnen ze niet enkel aan de markt overlaten.

Van foodies tot grootkeuken
Aan de voedingszijde ontwikkelen we een visie en strategie die verdergaat dan voedselzekerheid aan de laagst mogelijke prijs. Daarbij richt het beleid zich op gezondheid, kwaliteit, meer plantaardige voeding, de voedingscultuur en meer. Het hele voedingsgebeuren van de foodies over de horeca tot de grootkeukens in ziekenhuizen of scholen heeft nood aan een hedendaagse visie. Het Europees landbouwbeleid geeft momenteel veel te enge impulsen die in de praktijk neerkomen op het cre�ren van een afzetmarkt voor voornamelijk dierlijke producten.

Er loopt geen eenvoudige uitweg voor de huidige landbouwcrisis langs de betalingsbereidheid van de consument. Ze vergt een nieuw samenspel tussen markt en (Europees) landbouwbeleid om in te spelen op hedendaagse uitdagingen. Het loon naar werken dat de landbouwer daarbij terecht vraagt, komt dan in wisselende verhoudingen deels vanuit de markt en deels vanuit publieke middelen als de creatie van maatschappelijke meerwaarde is gegarandeerd.

> Nieuwsbrief EEB, 'A Sustainable Future for Farming':
http://www.eeb.org/index.cfm/library/meta-80-july-2016

Persbericht: Verdeling Europese 2030-klimaatdoelstelling: �Onvoldoende ambitieus, en toch heel wat werk op de plank voor ons land�

Wed, 20 Jul 2016 00:00:00 +0200

Vandaag stelt de Europese Commissie de vertaling van de Europese 2030-klimaatdoelstelling voor de verschillende lidstaten voor. Belgi� moet de uitstoot van broeikasgassen van zijn gebouwenbestand, transportsector en landbouw terugdringen met 35% tegen 2030. De Belgische milieubeweging klaagt het gebrek aan ambitie aan en vraagt tegelijk de Belgische overheden naar de nodige maatregelen om de uitstoot van broeikasgassen drastisch terug te brengen.

Te zwak voor internationale afspraken
"In zijn geheel wil Europa de uitstoot van broeikasgassen met 30% verminderen. Die doelstelling past allereerst niet in de internationale afspraken van Parijs om de klimaatopwarming te beperken tot 1,5 graden Celsius. Het Europees voorstel ligt in lijn met een globale opwarming van maximaal 2,4 graden Celsius. Dat is ver boven de grens van 'gevaarlijke klimaatverandering'. Bovendien negeert het de groei in jobs en duurzame investeringen die ambitieuze klimaatactie met zich meebrengt, en bevat het nog te veel achterpoortjes, zodat lidstaten aan hun verplichtingen kunnen ontsnappen," stelt Julie Vandenberghe van WWF vast.

Ingrijpende Belgische maatregelen nodig
"Ondanks de zwakke Europese ambitie blijft het deel van de doelstelling dat Belgi� moet realiseren een uitdaging voor ons land (1), die ingrijpende maatregelen vergt. De milieubeweging vraagt de Belgische overheden om de verkoop van wagens met verbrandingsmotor ten laatste tegen 2030 uit te bannen, om stookolieketels onmiddellijk uit te faseren en om een strategie te lanceren ter promotie van plantaardige voeding", zegt Jonathan Lambregs van Bond Beter Leefmilieu.

Bond Beter Leefmilieu lanceerde in de aanloop naar de Vlaamse klimaattop een gereedschapskist voor de Vlaamse overheid om te evolueren van een fossiele naar een hernieuwbare, circulaire economie. (2)

Ook verdeling 2020-doelstelling is nog steeds niet rond
De milieubeweging wijst er verder op dat de Belgische verdeling van de 2020-klimaatdoelstelling nog altijd niet rond is op het moment dat de Europese Commissie al het vervolgtraject voor 2030 voorstelt.

"Europa maar ook Belgi� lijken de klimaattop in Parijs alweer vergeten. Onze bevoegde ministers kibbelen al jarenlang over wie hoeveel euro's krijgt uit Europese emissierechten, en ondertussen blijft actie uit. Ambitieus klimaatbeleid biedt ons land nochtans zo veel voordelen, zoals een betere gezondheid of besparingen op fossiele brandstoffen. Ons land zou een koploper kunnen zijn in plaats van achteraan te hinken," aldus Joeri Thijs van Greenpeace.

Contactgegevens:
Jonathan Lambregs (BBL): +32 497 46 34 88
Joeri Thijs (Greenpeace): +32 496 26 31 92
Julie Vandenberghe (WWF): +32 475 80 80 06

Noten voor redactie:
(1) De grafiek hieronder toont de Belgische broeikasgasemissies over de periode 2010 tot 2030. De groene lijn duidt op de voortzetting van de huidige trend met bestaande maatregelen. De rode lijn duidt op de Belgische klimaatdoelstellingen in het kader van de Europese klimaatdoelstellingen.

(2) Na Parijs: van fossiel naar hernieuwbaar in tien jaar. 21 beleidspistes voor een disruptief klimaatbeleid: http://www.bondbeterleefmilieu.be/theme.php/65

Beleidsb@BBeL: Brussel rolt rode loper uit voor Mall of Europe. En voor 6.000 auto�s per uur

Thu, 14 Jul 2016 00:00:00 +0200

Het Brussels Gewest wil voor de tweede keer het Gewestelijk Bestemmingsplan voor de Heizel wijzigen, en zo de rode loper uit te rollen voor de 'Mall of Europe'. Dat is de nieuwe naam voor het shoppingcenter NEO. De Raad van State vernietigde eind 2015 het vorige plan. Reden: geen oplossing voor de verwachte verkeersellende. Het ziet er niet naar uit dat het nieuwe plan de verwachte 6.000 autoverplaatsingen per uur aanpakt. Zowat alle Brusselse adviesinstanties brachten dan ook zeer kritische adviezen uit.

De Raad van State vernietigde eind 2015 het eerste Bestemmingsplan, omdat dat geen duidelijke oplossing bevatte voor de verwachte verkeersellende. Met een nieuw milieueffectenrapport wil de Brusselse regering nu aantonen dat het met dat verkeer wel goed komt. Dat is moeilijk te begrijpen voor een project dat in de spits meer dan 6.000 autoverplaatsingen per uur zal veroorzaken. Zowat alle Brusselse adviesinstanties brachten dan ook zeer kritische adviezen uit. Wij hopen alvast dat de Brusselse regering zal luisteren naar haar adviesorganen en dit onzalige plan afvoert.

Gevolg: meer leegstand + verkeer
Bond Beter Leefmilieu, BRAL, IEB, Unizo, UCM, ACV en Beweging.net verzetten zich al jaren tegen deze nieuwe shoppingtempel op de Heizel. Net zoals we ons verzetten tegen die twee andere shoppingcentra: Uplace aan het viaduct van Vilvoorde en Dockx aan de Van Praetbrug. Al die shoppingcentra zullen een enorme impact hebben op de handelaars in Brussel en omliggende gemeenten zoals Vilvoorde, Leuven of Mechelen: vele zaken dreigen over kop te gaan, de leegstand in de steden zal toenemen.

Deze drie shoppingcentra zullen ook een gigantische verkeersstroom veroorzaken. In de eerste plaats op de verzadigde Brusselse ring en de A12. De nu al slechte luchtkwaliteit zal daardoor verder achteruitgaan. De negatieve impact van autoverkeer op het klimaat zal groter worden. Wij vragen dan ook dat de Brusselse regering luistert naar haar adviesinstanties en dit onzalige plan voor de Mall of Europe afvoert, en samen met de Vlaamse regering aan tafel gaat zitten. Beide regering kunnen eindelijk werk maken van een echt kernversterkend winkelbeleid, over de regiogrenzen heen.

> Meer informatie: http://www.bral.brussels/nl/artikel/welkom-shopping-neo

Beleidsb@BBeL: Leo Van Broeck, een wijze keuze als nieuwe Vlaams Bouwmeester

Thu, 14 Jul 2016 00:00:00 +0200

De Vlaamse regering heeft architect en hoogleraar Leo Van Broeck aangesteld als nieuwe Vlaams Bouwmeester. Bond Beter Leefmilieu is zeer verheugd met deze keuze en wenst de nieuwe Bouwmeester veel succes met zijn opdracht. Van Broeck is een grote voorstander van 'verdichting', waarbij we met zijn allen dichter bij mekaar gaan wonen om de open ruimte en het klimaat te sparen. Zijn eigen architectenbureau Bogdan & Van Broeck weigert consequent bouwprojecten in de open ruimte en neemt enkel opdrachten aan in steden. In april hield Van Broeck hierover een wervende toespraak op de eerste Vlaamse Klimaattop. Zijn opdracht is niet evident: het zal een zware dobber worden om de verkavelingskaart van Vlaanderen vanuit het beleid bij te sturen. Daarvoor kan de nieuwe Bouwmeester alvast rekenen op de volle steun van de milieubeweging.

Beleidsb@BBeL: Gent heeft een goed plan. Maar voor betere luchtkwaliteit moeten we het eerst uitvoeren

Thu, 14 Jul 2016 00:00:00 +0200

De Vlaamse overheid, het havenbedrijf en de Stad Gent presenteerden woensdag hun plan voor een betere luchtkwaliteit in de stad en de haven. Eindelijk, want de luchtkwaliteit in Gent blijft ondermaats en ongezond. De maatregelen die op tafel liggen: investeringen in stadsdistributie, het uitbreiden van het voetgangersgebied en het circulatieplan, het invoeren van een lage-emissiezone, investeren in autodelen, binnenvaart, openbaar vervoer en fietsen. Studies over dat alles zijn er al heel veel. Nu, tijd voor actie!

Het luchtkwaliteitsplan heeft de verdienste dat de stad, de haven en Vlaanderen samenwerken. Samen willen ze ervoor zorgen dat de Europese normen voor fijnstof en stikstofoxiden worden gehaald, maar ook dat de - veel strengere - aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie worden waargemaakt. Dat is lovenswaardig, maar een minpunt blijft wel dat ze voor vele maatregelen een onduidelijke timing en een vaag budget naar voren schuiven. Zo wordt er veel verwacht van bijkomende investeringen in openbaar vervoer, terwijl de federale en Vlaamse overheid daar fiks op willen besparen.

Maar: dit plan waarmaken zal niet lukken zonder bijkomende budgetten te voorzien. Zo moet de Vlaamse regering voldoende geld vrijmaken voor de ondertunneling van de Dampoort en het slopen van de fly-over aan het Zuidpark. Ook een permanente snelheidsverlaging op de autosnelwegen rond Gent, zoals nu tijdens smogperiodes, zal de luchtkwaliteit verbeteren.

Plus outletcenter?
Daarnaast moet de stad zich durven afvragen hoe de plannen voor een nieuw shoppingcentrum naast Flanders Expo te rijmen zijn met dit luchtkwaliteitsplan. Dit outletcenter zal enorme verkeersstromen aantrekken en extra files veroorzaken op de E40. Dat is nefast voor de luchtkwaliteit.

Bond Beter Leefmilieu hoopt alvast dat het Gentse luchtkwaliteitsplan de start vormt van een ambitieus beleid. En uiteraard is het daadwerkelijk uitvoeren van de voorgestelde maatregelen daarbij essentieel.

> Lees het volledige plan: https://www.lne.be/themas/luchtverontreiniging/beleid/luchtkwaliteitsplan-gent/actieplangent-web.pdf

Beleidsb@BBeL: Waardeloze voeding: de prijs van het landbouwbeleid?

Thu, 14 Jul 2016 00:00:00 +0200

> Nieuwsbrief EEB, 'A Sustainable Future for Farming':
http://www.eeb.org/index.cfm/library/meta-80-july-2016

Beleidsb@BBeL: Verbrandingsovens recycleren niet (en dat is niet voor iedereen duidelijk)

Thu, 14 Jul 2016 00:00:00 +0200

Soms overtreft de waarheid de fantasie. Afgelopen week maakte de Nederlandse Vereniging Afvalbedrijven bekend dat ze overgebleven assen uit verbrandingsovens graag een 'recyclingstempel' meegeven wanneer die nog nuttig van toepassing zijn. Een deel van die assen wordt gebruikt in de betonsector en de wegenbouw, en dus moet dat als gerecycleerd tellen, vindt de industrie. Ze zeggen zo de circulaire economie te bevorderen. Dat is eenvoudigweg onzin.

Iedere scheikundige weet dat massa in een gesloten systeem niet verdwijnt. Dat heet de wet van Lavoisier. Als huisvuil naar een verbrandingsoven wordt gestuurd, dan blijft er aan het einde even veel massa over. Het resultaat is de productie van veel waterdamp, CO2 en veel assen: 25% van de massa van het afval blijft over als bodemas of vliegas. Een deel hiervan wordt opnieuw gebruikt in bijvoorbeeld constructiewerkzaamheden, een groot deel wordt nog altijd gestort. Geheel terzijde: in Vlaanderen wordt volgens offici�le cijfers slechts 0,49% van het huishoudelijke afval gestort. Dat cijfer is zo laag omdat de assen afkomstig van de verbranding van het huishoudelijke afval niet worden meegeteld wanneer ze worden gestort.

Waardeloos
Verbrandingsovens horen niet thuis in een circulaire economie. Na verbranding zijn veel materialen vernietigd, beschadigd of tot zulke laagwaardige grondstoffen gedegradeerd dat ze waardeloos zijn geworden, of juist een grote kost zijn voor de maatschappij (denk aan CO2). Daarom is de preventie, selectieve inzameling, sortering en recyclage van afval ook zo belangrijk.

Metalen zijn erg veel waard, daarom worden ze teruggewonnen uit de assen. Eerder hebben we al gesteld dat Fost Plus die metalen opkoopt en optelt bij de recyclagecijfers, wat een vreemde praktijk is. De assen uit verbrandingsovens worden namelijk buiten de stortcijfers voor het huishoudelijk afval gehouden omdat ze na verbranding officieel 'industrieel afval' zijn geworden. Voor metalen wordt blijkbaar een uitzondering gemaakt: die mag Fost Plus wel optellen bij de recyclagecijfers voor huishoudelijke verpakkingen.

Vijand van recyclage
Wanneer metalen of assen uit verbrandingsovens worden opgeteld bij de recyclagecijfers, wordt de verbrandingsoven een concurrent van het recyclagebedrijf. In plaats van �cht te recycleren kunnen recyclagedoelstellingen dan worden gehaald door grootschalig grondstoffen te vernietigen. De Nederlandse Vereniging van Afvalbedrijven toont zich op deze manier dan ook een vijand van hoogwaardige recyclage. Het schoonmaken van assen zodat ze deels weer gebruikt kunnen worden als secundaire grondstoffen, is beter dan ze te storten. Maar laten we onszelf niet voor de gek houden: zelfs de term 'downcycling' is nog veel te veel eer voor deze praktijk. De assen zijn veelal zwaar gedegradeerde materialen en bovendien is de collateral damage enorm. Alle plastics en al het biologische materiaal dat de oven inging, is voorgoed verloren.

Metalen en assen uit verbrandingsovens erkennen als recyclage betekent het failliet van de circulaire economie. Verbrandingsovens voor huisvuil zijn overbodig: een land dat echt scherp inzet op op preventie, selectieve inzameling en recyclage, heeft geen afvalverbranding nodig. De verbranders zoeken naar manieren om hun toekomst te verzekeren. De politiek moet duidelijk maken dat we hun praktijken niet langer wensen.

Beleidsb@BBeL: Tommelein: �In 2030 verkopen we enkel nog schone wagens�

Fri, 08 Jul 2016 00:00:00 +0200

Minister van Energie Bart Tommelein wil dat tegen 2030 alleen nog milieuvriendelijke wagens in Vlaanderen verkocht worden. Daarmee trekt hij de kaart van 100% hernieuwbaar. Bond Beter Leefmilieu verwelkomt een dergelijke visionaire langetermijndoelstelling. Maar we vragen wel aandacht voor de term 'milieuvriendelijke wagen': een voertuig met een verbrandingsmotor voor fossiele brandstoffen kan nooit onder die noemer vallen. Dat geldt ook voor CNG-wagens.

Jonathan Lambregs

Om de klimaatopwarming af te wenden, moet het wegvervoer evolueren naar een nuluitstoot van broeikasgassen. Met andere woorden: de auto's, brommers en vrachtwagens van de toekomst zullen geen uitlaat meer hebben en enkel nog rijden op schone energie. De deadline daarvoor is 2045. Wagens hebben gemakkelijk een technische levensduur van vijftien tot twintig jaar. Dat wil zeggen dat er na 2025, uiterlijk 2030 geen vervuilende voertuigen meer verkocht mogen worden.

Versnelde evolutie naar 2020

In 2015 reden er op de Vlaamse wegen tweeduizend batterij-elektrische wagens. Minister Tommelein wil dit cijfer optrekken naar 60.500 tegen 2020. Die doelstelling schreef zijn voorganger Turtelboom neer in het Clean Power for Transport-actieplan van de Vlaamse overheid. De minister bevestigde de plannen afgelopen zondag in VTM NIEUWS. Hij sprak daar over de doelstelling van honderdduizend wagens op schone energie tegen 2020.

Breekpunt in 2030

En hij ging nog een stapje verder: op termijn wil Tommelein volledig weg van fossiele brandstoffen. Vanuit de meerderheid kwam er een voorzichtige steun voor Tommelein's persoonlijke ambitie. Er waren enkele bedenkingen, 'maar we zijn het idee zeker genegen', wist de woordvoerder van Vlaams minister-president Geert Bourgeois (N-VA) te melden in De Standaard van 4 juli.

CNG: 'clean noch groen'

BBL steunt minister Tommelein in zijn ambitie om enkel nog voertuigen zonder uitlaatemissies op de markt toe te laten vanaf 2030. Zulke wagens passen in een bredere transitie waarin de de mobiliteitsvraag en de files verminderen. Dat bereiken we door vraagsturing en een betere ruimtelijke ordening. Ook evolueren we weg van wagenbezit naar een brede beschikbaarheid van mobiliteitsdiensten. Daarbij wordt enkel nog zacht, gedeeld of elektrisch vervoer op 100% hernieuwbare energie aangeboden.

E�n noot van kritiek: Tommelein rekent wagens op aardgas ook tot de voertuigen van de toekomst. Die opvatting klopt niet: aardgas is een fossiele brandstof en bij de verbranding komen er net zoals bij diesel- of benzinewagens broeikasgassen vrij. Dergelijke wagens kunnen dus onmogelijk onder de noemer van wagens met nuluitstoot vallen.

Eerder voorzag minister Turtelboom al 5 miljoen euro voor 2016 om de transitie naar minder vervuilende wagens te versnellen. Nu legt de regering daar nog eens 1 miljoen euro aan projectsubsidies bovenop. Er moet voorkomen worden dat van dit steunpakket ook maar 1 euro naar wagens op fossiele brandstoffen gaat.

> Lees hier BBL's dossier #naarhernieuwbaar

> Bekijk hier het interview met minister Tommelein (hln.be)

Beleidsb@BBeL: Helft fietspaden in Vlaanderen is oncomfortabel

Fri, 08 Jul 2016 00:00:00 +0200

Ruim de helft van de fietspaden in Vlaanderen heeft een te laag trilcomfort. Dat blijkt uit een onderzoek van de Fietsersbond en hogeschool Odisee. De Vlaamse subsidies voor gemeenten houden enkel rekening met breedte en afscheiding van de weg. Maar de fietser van vandaag is kritischer: hij / zij wil niet alleen m��r maar ook comfortabelere fietspaden, �n meer ruimte. De Fietsersbond, lid van Bond Beter Leefmilieu, vraagt een aanpassing van de subsidieregeling met aandacht voor trilcomfort, extra middelen voor bestaande fietspaden en meer transparantie in de verdeling van de middelen.

Jonathan Lambregs

Is samenwerking met hogeschool Odisee ondervroeg de Fietsersbond 2.500 fietsers en 173 gemeenten. De ondervraagden werden gepolst naar de kwaliteit van de fietspaden en de manier waarop ge�nvesteerd wordt. Die fietser wil meer en betere fietspaden: beter trilcomfort en meer ruimte, zoals afscheiding van de weg.

Trilcomfort geen prioriteit

Subsidies vanuit de Vlaamse overheid dienen vooral voor nieuwe infrastructuur. De voorwaarden daarbij zijn een voldoende breed en afgescheiden fietspad. Voor de staat waarin het fietspad zich bevindt, en dus het trilcomfort, is er minder aandacht. Om daar verandering in te brengen, ligt de volle verantwoordelijkheid bij de gemeente. In financieel moeilijke tijden is dat geen prioriteit.

Het onderzoek wijst uit dat gemeenten zich bewust zijn van het probleem. Ook weten ze bijvoorbeeld dat asfalt meer comfort biedt. Toch kiezen ze voor pakweg klinkers of cementbeton om esthetische of onderhoudsredenen.

Aangepaste subsidies

De Fietsersbond vraagt dan ook een aanpassing van de subsidieregeling, zodat die rekening houdt met het comfort van een fietspad. Er is ook extra geld nodig, bovenop de door Vlaanderen voorziene 100 miljoen, voor de aanpak van bestaande fietsinfrastructuur in slechte staat. Tot slot is er nood aan meer transparantie in de verdeling van middelen, want vandaag is het vaak onduidelijk waar al het geld precies naartoe gaat en hoe het wordt besteed.

> Het volledige dossier over oncomfortabele fietspaden van de Fietsersbond

Beleidsb@BBeL: Volkswagen benadeelt Europese dieselwagengebruikers

Fri, 08 Jul 2016 00:00:00 +0200

Afgelopen week werd duidelijk dat de 500.000 gedupeerden van het dieselgate-schandaal in de VS compensatie krijgen. Amerikanen die met een VW-diesel rijden, krijgen de keuze: ofwel koopt Volkswagen de auto terug, ofwel wordt de auto aangepast. Die service blijkt voor Europese gedupeerden niet weggelegd. Het excuus van VW: 'Een compensatieregeling in Europa zou ons bedrijf te veel kosten.' Die vlieger gaat niet op. Dat vinden ook advocatenkantoor SQ Law en Test-Aankoop.

Jonathan Lambregs

De VS tellen ongeveer 500.000 dieselwagens met sjoemelsoftware. De eigenaars daarvan vergoeden zal Volkswagen tot 10.000 dollar per wagen kosten. In totaal moet Volkswagen 13,3 miljard euro ophoesten aan boetes en schadevergoedingen. Ook in Europa zijn er heel wat VW-gedupeerden. Maar de compensatieregeling kan enkel in de VS worden toegepast, verklaarde CEO-topman Mathias M�ller dit weekend. Anders zou het het bedrijf te veel kosten, stelt hij: "Je moet geen wiskundige zijn om dat te snappen." Alleen al in Duitsland zijn er 2,4 miljoen 'ge�nfecteerde' wagens.

Amerikaans privilege

Volgens het bedrijf zijn de grenswaarden in de VS strenger en is herstel achteraf daarom complexer. Hoe het ook zij, artikel 14 van het Europese Verdrag van de Rechten van de Mens zegt letterlijk dat discriminatie op basis van nationaliteit niet kan. Advocaat Geert Lenssens van SQ Law is dan ook vastbesloten om een rechtszaak aan te spannen.

Federaal minister van Economie en Consumentenzaken Kris Peeters (CD&V) krijgt het ook stilaan op z'n heupen van Dieselgate. Hij stuurde de economische inspectie af op de hele autosector en vindt dat de regels rond eerlijke handelspraktijken met de voeten zijn getreden.

Consument duldt leugens niet

Ook de Belgische consumentenorganisatie Test-Aankoop reageerde deze week furieus op het nieuws. Test-Aankoop diende eerder al een verzoekschrift in voor een groepsvordering (class action) tegen de Volkswagen-groep bij de rechtbank van eerste aanleg in Brussel. Die actie krijgt de steun van Bond Beter Leefmilieu.

Wereldwijd rijden er 11 miljoen VW-dieselwagens rond die in re�le rijomstandigheden veel zwaarder vervuilen en meer brandstof verbruiken dan wat op papier is aangegeven en volgens de Europese normen is toegelaten. De ingebouwde sjoemelsoftware brengt zo het leefmilieu en de volksgezondheid meer schade toe en bedriegt ook de consument. Die laatste heeft recht op een vergoeding voor de geleden schade. Met een schadeclaim geven consumenten aan dat ze gesjoemel met uitstootwaarden niet dulden: wagens moeten in realiteit even weinig vervuilen als ze op papier beweren.

> De groepsvordering van Test-Aankoop

Beleidsb@BBeL: Beste heren van Uplace, zo werkt de rechtsstaat:

Fri, 08 Jul 2016 00:00:00 +0200

Begin deze week vernietigde de Raad voor Vergunningsbetwistingen de bouwvergunning van Uplace. Het bedrijf zegt snel een nieuwe vergunning aan te vragen en is ervan overtuigd die ook te krijgen. Meer nog: Uplace laat weten al met de bouwwerken te beginnen, zonder de procedures bij de Raad van State of de Raad voor Vergunningsbetwistingen af te wachten. Na tien jaar 'alle wetten en procedures gevolgd te hebben', is het wel genoeg geweest, vinden ze. Dat getuigt van weinig respect voor onze democratische rechtsstaat.

Erik Grietens

Rechtbanken zijn het sluitstuk van onze democratie

De Raad van State en de Raad voor Vergunningsbetwistingen kunnen enkel een beslissing van een regering, minister of gemeentebestuur vernietigen als die in strijd is met wetten en decreten. Die administratieve rechtbanken zijn net bedoeld om burgers te beschermen tegen onrechtmatige beslissingen van politici. Ze zijn dan ook het sluitstuk van onze democratische rechtsstaat.

In het geval van Uplace was dat ook nodig, zo bleek. De vorige milieuvergunning werd door de Raad van State vernietigd omdat de Vlaamse regering in het eerste brownfieldconvenant te verregaande afspraken had gemaakt met Uplace. Daardoor kon de Vlaamse overheid niet meer onpartijdig oordelen over de milieuvergunning, aldus de Raad van State. Dat arrest werd bevestigd door het Hof van Cassatie, de hoogste rechtbank van het land.

Welke rechtszekerheid?

De Vlaamse regering en Uplace schermen graag met de rechtszekerheid. Als een ondernemer een contract afsluit met de overheid - in dit geval een brownfieldconvenant - moet die ook de zekerheid hebben dat hij zijn project kan realiseren. Dat die overheidsbeslissing ook rechtmatig moet zijn, is blijkbaar van geen tel. Die rechtszekerheid geldt immers niet voor de vele verenigingen en gemeenten (BBL, BRAL, Greenpeace, Unizo, Vilvoorde, Leuven, Mechelen, noem maar op) die keer op keer hun rechten moeten afdwingen bij de Raad van State, de Raad voor Vergunningsbetwistingen en het Hof van Cassatie. En daar ook keer op keer gelijk krijgen.

De Raad van State en de Raad voor Vergunningsbetwistingen moeten ervoor zorgen dat ook onze gezagsdragers wetten, decreten en procedures naleven. Als dat niet kan worden afgedwongen, is onze democratische rechtstaat zinledig. Nu al aankondigen dat hun oordeel niet zal worden afgewacht, getuigt van weinig respect voor de democratie.

Beleidsb@BBeL: Wat als... we huizen bouwen op supermarkten?

Fri, 08 Jul 2016 00:00:00 +0200

Heel wat supermarkten werden in de jaren 70 en 80 gebouwd als overmaatse schoendozen in ��n bouwlaag, met grote parkings errond. Veel van die winkels zijn versleten en aan vervanging toe. Wat als we deze ruimte intensiever zouden gebruiken, door te bouwen op de supermarkt, de parking ondergronds te brengen en boven de parking ook woningen en groen te voorzien? Een nieuw onderzoek toont aan dat we hierdoor de woonbehoefte voor de volgende tien jaar kunnen opvangen en tegelijk meer groen in de stad brengen.

Erik Grietens

Stel u voor: de superwoonmarkt

Het herontwikkelen van supermarktsites wordt beschreven in de paper 'super(woon)markten'. Hierin werd voor zeven grote ketens onderzocht hoeveel super- en hypermarkten er aanwezig zijn in Vlaanderen en wat hun oppervlakte is. De onderzoekers keken vervolgens enkel naar supermarkten in stedelijke gebieden, omdat het niet de bedoeling is autoverkeer naar afgelegen locaties in de hand te werken.

In de grote en kleinere steden blijkt het te gaan om 240 supermarkten, met 388 ha aan parkings. De wetenschappers becijferden dat door boven op de supermarkt te bouwen, de helft van de parking te bebouwen en de andere helft te vergroenen, er voldoende ruimte komt om woningen te voorzien die de bevolkingsgroei van de volgende tien jaar kunnen opvangen. Volgens de rekenoefening moet daarvoor slechts in vier bouwlagen worden gebouwd. Bovendien komt er zo bijna 200 hectare aan groen bij in de stad.

Restwarmte van diepvriezers

Het idee biedt nog heel wat andere voordelen. Zo kan de restwarmte van diepvriezers of koelopslagplaatsen gebruikt worden om de bovengelegen woningen te verwarmen. De parkeerplaatsen kunnen worden gedeeld door de winkelende mensen, die overdag parkeren, en de bewoners, die vooral 's avonds parkeerplaats nodig hebben. Ook puur economisch is het interessant, door de hoge vastgoedprijzen in de stad, maar ook omdat de supermarkt zijn klantenaandeel vergroot. De mensen wonen immers pal boven de winkel.

Ruimtelijk rendement omhoog

De super-woon-markt past helemaal binnen het idee om het ruimtelijk rendement te verhogen, zoals minister Schauvliege wil doen met het nieuwe Beleidsplan Ruimte Vlaanderen. Door reeds bebouwde ruimte intensiever te gebruiken, hoeft geen open ruimte meer verkaveld te worden. Het idee kan ook toegepast worden op heel wat andere constructies die typisch uit ��n bouwlaag bestaan, zoals opslagplaatsen, culturele centra of sporthallen. Meer doen met minder ruimte biedt enorme kansen om natuur en landbouwgebieden te vrijwaren voor de toekomst.

De paper super(woon)markten werd uitgewerkt door onderzoekers van de UGent en de KU Leuven voor de Plandag 2016, een jaarlijkse ontmoetingsdag van stedenbouwkundigen uit Vlaanderen en Nederland. De paper werd terecht bekroond met de plandagprijs.

> Meer info: paper Super(woon)markten