Ook mij krijgt Rendez Vous jaarlijks de galeries in, omdat je in één klap een kernbom aan kunst op je kop krijgt. Overal staat of hangt nieuwe kunst, in de crème de la crème van de rijke collectie Brusselse galerijen, musea en ‘artist run spaces’.

Ren niet naar uw schuilkelder. Dit bombardement is vredevol en iedereen kan de dosis kiezen die bij hem of haar past.

De rijke kunstscène van Brussel krijgt zo elk jaar weer een injectie bij de start van het cultuurjaar.

In 2024 namen de jonge Evelyn Simons en Laure Decock het roer over van het kunstenweekend Brussels Gallery Weekend, dat al liep sinds 2008 (een idee van galeriehouders Xavier Hufkens en Rodolphe Janssen).

Een godsgeschenk.  Het duo verklaart openlijk hun liefde voor Brussel: “A love letter to Brussels”.

Hun energie beperkt zich niet tot het samenbrengen van de meeste kunstspelers. Ze toveren ook kunstenaarsperformances uit hun hoed en produceren zelfs een opera. Zonder handen, en zonder overheidsparticipatie (tot hun spijt).

Er zijn ook geleide bezoeken, voor 5€ krijg je een rondleiding langs een tiental kunstplekken.

4 teasers: Christie’s (Louizalaan 418), Gladstone (rue du Grand Cerf 12), Xavier Lust Project (Emile De Becolaan 75) en Esther Verhaeghe (Macaulaan 3).

Het prestigieuze veilinghuis Christie’s toont aan de Louizalaan een bonte verzameling hedendaagse topkunst, vooraleer de werken in december in Parijs geveild zullen worden. De werken komen uit de Belgische privé-collectie van Mia Van Hool. Ze is voor het eerst publiek te zien. Als je slechts tijd zou hebben voor één enkel bezoek, kies dan dit, of ga langs bij Sotheby’s even verderop, die een gelijkaardig hoogstaand aanbod vrijgeven. Je kan ook gerust om uitleg vragen bij de werken, want de mensen die deze kunst verhandelen, zijn erdoor gepassioneerd.

Waarom dit? Stel je voor dat je op één avond Lionel Messi, Romelu Lukaku, Cristiano Ronaldo en Thibaut Courtois zou zien spelen. Hetzelfde geldt voor het topteam kunstenaars dat je hier in een viertal ruimtes bijeen ziet. Neem de Belg Thierry De Cordier, met ‘Le Petit Philosophe’ (zie foto). Op een soort dik, vergeeld, verperkament blad schrijft hij:

“Lettre ouverte à touts les habitants du monde

Moi, Thierry Decordier, né le 17 juin 1954 en Flandres ; (ex-)peintre (peintre en bâtiment), écrivain, limonadier, portier de nuit, trieur de pommes-de-terre, architecte auto-didacte (adepte de l’architecture sans architecte(s), détestant …., détestant les (mot barré), m-y-s-a-n-t-h-r-o-p-e, … »

Het is bekend dat ons brein gemakkelijk gelooft in illusies. Wat is reëel en wat niet? Als je binnenloopt bij Gladstone ben je meteen onder water. Alle witte ruimtes zijn met vissen gevuld, in wonderlijk mooie kleuren in Muranoglas. De kunstenaar heet Ugo Rondinone.

Breng eens een bezoek aan een Belgische designheld. Ken je de zitbanken met gaten (“geperforeerde banken”) aan de Kunstberg en voor het museum van Schone Kunsten? Die zijn van Xavier Lust, uit 2001. In zijn atelier kan je nog veel meer designobjecten van hem vinden, en tegelijk betreed je een uitzonderlijk modernistisch huis uit 1928. Zie foto. De kunstenaar zal je verwelkomen en je als vanzelf onderdompelen in zijn snelle wereld. Een tijd lang woonde hij in de USA, maar onder Donald Trump kon het succes niet blijven duren; het geloof en het vertrouwen in de toekomst verdwenen, volgens Lust.

Tenslotte strijken we neer bij Esther Verhaeghe aan de vijvers van Elsene, om er de fantastische jonge kunstenaarshand van Béatrice Guilleman te ontdekken. Hier vind je álles wat AI je niét kan geven. Guilleman, pas 28, werkend in Brussel, produceert in ceramiek. In een wereld die onleefbaar dreigt te worden, maakt ze “veilleuses”, beschermende dieren van eigen vinding, soms geïnspireerd door Chinese fabeldieren, soms door iets anders.

Rendez Vous, 11-12-13 september 2026

https://rendezvousbxl.com

De meeste tentoonstellingen lopen nadien door in de kunstgalerijen.

Niet het Engels van de Europese vergadering waar in elke tussenkomst een deeltje verloren gaat omdat de spreker het juiste woord niet vindt, dan wel omdat het woord niet op de bedoelde manier aankomt bij de toehoorder die een heel ander taalregister bedient. Niet het Engels waarvan je na een dag vergaderen enkel flarden overhoudt. Ook niet het Engels dat een jonge generatie onder elkaar lijkt te spreken om de deugd in het midden te laten: geen Nederlands, maar ook geen Frans.

Dit was een gesprek dat enkel in de originele versie zo mooi gevoerd kon worden, en het was prachtig. Streuvels zou er misschien van gaan weiogen, wat betekent: de tranen in de ogen krijgen. Niet te verwarren met pierogen, wat loeren uit halfgesloten ogen is.

De eerste soort houdt het voor bekeken. De man kijkt stuurs, verveeld, onverschillig. Een paar meter achter hem sloft zijn vrouw, triest, heel alleen.

Dan is er het hartelijke koppel, altijd gearmd alsof ze mekaar continu ondersteunen, in de volksmond een Boudewijntje (Boudewijn zat geplakt aan de arm van Fabiola), ze ondersteunen mekaar fysiek, maar vooral van harte. Soms praten ze onafgebroken maar meestal hoort hij slecht en volstaat het tevree naast mekaar te lopen, soms iets aan te wijzen.

Treske, de onsterfelijke overleden bazin van de Laboureur (nvdr: Thérèse Van Laer), liep altijd vóór de man. Ik heb 77 venten gehad, zei ze, geen enkele goeie. Daarom liep zij vooraan, hij liep achter haar gebukt onder een zware boodschappentas.

kommaarlangsachter.blogspot.com

En dan hebben we het nog niet gehad over kebab, mini-superette’s, nagelstudio’s (laat staan de Centrumgalerij, 100% nagelstudio, gelinkt aan mensenhandel en andere illegale zaken), nachtwinkels en Vape’s allerhande.

15 zaken op 200 meter die ik als leek graag fiscaal doorgelicht zou zien. 1 zaak die leeg staat (een voormalige juwelier die zag hoe laat het was). 35 handelspanden in zijn totaliteit. Dat maakt 43% van de zaken het doorlichten waard.

Het zou de aantrekkelijkheid van de stad, het gewest ten goede komen, als wie die definitief terug aanbieden aan bonafide handelaren. Bij voorkeur kleine, lokale zelfstandigen en geen
zoveelste hamburgerketen.

(bron screenshot: BRUZZ)

Nu de begrotingsgesprekken eraan komen, heb ik nog een tip. Schrijf een tender uit voor een private auditor om alle, maar dan ook alle, BTW-nummers in het gewest door te lichten.
Die kunnen dat snel, hebben de middelen en de kennis. Wedden dat de (federale) begrotingsput al goed gevuld kan worden met de (fiscale) boetes en verbeurdverklaringen?
Die 10 miljoen euro die procureur Moinil vraagt, peanuts als je het mij vraagt.

David: Tijd voor mentale stretch-oefeningen! (Hij legt zijn hoofd op zijn schouders en ademt langzaam in en uit. Hij kantelt zijn hoofd voorwaarts, kin op de borst. Kin beweegt naar linkerschouder. Puf, zucht. Kin beweegt naar rechterschouder. Hij kijkt op.) Excuses, ik voel me hondsmoe, een schim, zelfs mijn schaduw weigert dienst. Ik bevries en ik zweet. Gênant. Klamme handen. Ik schaam me, echt, ik krijg het niet van me afgeschud. Mijn hele lichaam plakt van de schaamte, als overgoten met honing. Hoe wrijf ik me schoon als zelfs mijn handen onder de honing zitten? Irritatie, mijn  eigen mening, het verliezen van controle: ik hou het niet meer samen.

(Wanhopig) We staan nog steeds op de plaats van afspraak, braafjes aan de voet van de berg. (Hij huilt droog.) Het project hapert. De theorie is glashelder, de praktijk duidelijk weerbarstiger. Ik kom met een positief project, toch? Ik dacht jullie gelukkig te maken. Ik kom luisteren, aandachtig kijken naar wat jullie doen en hulp bieden bij toekomstige projecten. What’s not to like?

Het lijkt wel of we een puzzel proberen te leggen met stukjes uit vijf verschillende dozen. (Hij checkt het uur op zijn gsm.) Twee uur. Ja, dat klopt. Je kan op schema liggen en nog steeds niets bereikt hebben. (Hij snijdt een punt uit de fruitbiscuit, positioneert het lemmet van het mes voor zijn open mond en schuift de taart hap-bijt-slik weg. Met de ogen dicht beweegt hij zachtjes het hoofd.) Oh, oh, oh, wat is dit lekker. Even weg van de wereld. Beter dan seks. Die combi van luchtige cake en zoete slagroom, je zuigt het moeiteloos tussen je tanden de leegte in. 

Ik wil mijn face in die taart gooien. Helemaal verdwijnen, me als een hond enkel laten leiden door wat ik lekker vind. Luister, ik ben gestopt met cocaïne, ik ben gestopt met zuipen, ik ben gestopt met roken. Ik richt mijn donkere energie nu op gebak. Af en toe moet ik me onderdanig voelen, me onderwerpen aan iets dat groter is dan ik. Me verliezen in frangipanes van de Panos: ik krijg tranen in mijn ogen van die gele amandelvulling. Krakend glazuur maakt me week. Chocolade éclairs voeren me weg. Ken je de merveilleux van Chez Fred? Fuck me. Ze hebben nu een tweede zaak geopend waar je kan scoren aan een tafeltje, zoals in opiumtenten waar je op een ligbed je roes kan uitslapen. Room, suiker, krak en zuig. Sluit je ogen en je houdt de high langer vast.

Gaufre de Bruxelles, crème chantilly in La maison des gaufres als ik naar Brussel-Centraal moet. Ik plant het houten vorkje in de laatste rij vierkanten inkepingen en schuif de wafel naar binnen. Mijn lievelingseten is slagroom. Wolken zijn slagroom. Fuck cappuccino met melkschuim, ik wil een Belgische cappuccino met toeven slagroom uit een spuitbus. (David trekt een chocoladen harpje uit een toefje slagroom en legt het plechtig op zijn tong.)

Ik sta midden op het kruispunt van de Grasmarkt met de Kleerkopersstraat en een gevoel van leegte overvalt me, het besef van mijn eigen onnozelheid dringt zich aan me op, een dosis zelfhaat lost op in mijn bloedbaan. Ik hoor de misthoorn. De paniek slaat toe. Zonder aarzeling bereken ik mijn opties: het is twee minuten lopen naar La maison des gaufres, maar: een wafel is snel op. Het is slechts één minuut naar Chez Fred, maar: er is vaak een lange rij door die kuttoeristen. Eén minuut naar Carrefour voor een cirkelvormige plastieken container vol Baisers de Malmedy, maar: niet altijd in voorraad en ik voel me vaak ziek na vijftien stuks. Vier minuten naar Exki voor de cranberry muffins met suikerkristallen. Twee of drie stuks? Een kwartier de berg op naar Wittamer voor de Saint-Honoré, maar: de gekarameliseerde bladerdeeg is rechtstaand onhandig naar binnen te werken. Zeven minuten naar de Pain Quotidien voor de profiterole vastgelijmd op een zandkoek. Ik wil me volsteken als een varken. Geen ruimte laten voor gevoelens. Twee minuten naar Paul, voor drie, nee vier canelés. Ik kalmeer na de vijfde.

Stel: ik stop met gebak, welke verslaving dient zich dan aan?

Priya (knikt): Seks, denk ik. Ja, seks. Lichaamsbeweging is goed voor je. Je zet kracht vanuit je heupen. Je kan je ook altijd inschrijven voor mijn zumba-klasje.

Johan: Volgens mij raken mensen hun energie niet meer kwijt. Te vaak is menselijk handelen opgeofferd aan een digitale oplossing. Klik en klik en daar sta je dan. Je kan je praatje aan niemand kwijt.

Priya (onderbreekt Johan): Wie ben jij?

David: Waar zijn mijn manieren? Ik ben vergeten Johan aan je voor te stellen. Priya, dit is Johan. Johan, dit is Priya. Ik heb Johan vandaag uitgenodigd. Hij is aspirant priester en volgt een opleiding aan het Grootseminarie.

Priya: De kerk? Moeten we allemaal opnieuw de kerk in, op een houten bank gaan zitten? Is dat je grote plan, David? Is dat je grote goednieuwsshow? (ze schudt haar hoofd.) Is Koen hiervan op de hoogte? Ik pas. Over my dead body. Wat heeft de kerk ooit voor vrouwen gedaan?

David: Rustig Priya, wacht even. Mag ik?

Priya: Mijn hemel. Ga je me trakteren op een rondje mansplaining? Heb ik, de domme gans, het weer niet begrepen? Zwijg David. (Ze wijst naar Johan) Jij ook. Satan. Luister: ik heb een ellendige jeugd gehad. En ook mijn volwassen leven loopt niet op rolletjes. Ik wordt in jullie wereld twee keer gediscrimineerd. Eén: ik ben een vrouw. Twee: ik heb een aziatisch uiterlijk. Ik kan je vertellen dat België veel is, maar het is niet lief voor vrouwen en ronduit gemeen als ze niet Marie heet. Ik zie brandstapels op elke hoek van de straat. Ik zal nooit als eerste de finishlijn passeren: mijn zakken zijn gevuld met de zwaarste stenen. (Ze staat recht). En zeg me niet dat ik overdrijf. Dat niemand me komt vertellen hoe ik me moet voelen. Elke dag opnieuw trek ik ten oorlog en ik geef geen duimbreed meer toe. Weet je hoe vermoeiend het is om continu waakzaam te zijn? Een tel onoplettendheid en ik sta opnieuw achteraan.

Johan: Ben je uitgeraasd? Mag ik even? Waar ben ik in terechtgekomen? Ik laat me niet zomaar naar de slachtbank leiden voor iets dat ik niet gedaan heb. De kerk heeft fouten gemaakt maar – en daar is nooit aandacht voor – de kerk heeft ook enorme stappen voorwaarts gezet.

Priya: Gelul. Jullie dansen nog steeds rond in die belachelijke jurken.

Johan: Excuseer? (Hij trekt een denkbeeldige lijn op tafel met zijn wijsvinger.) Tot hier en niet verder, dame. Je verplicht me om mijn grenzen zeer duidelijk aan te geven. (Hij zoekt oogcontact met David.) Zie je nu wat er gebeurt? Mensen maken je belachelijk. Je maakt ze deelgenoot van je levenskeuzes en ze pissen tegen je aan. Ze associëren mij met alles wat de kerk fout heeft gedaan – en dat is inderdaad een hele waslijst – maar nooit met wat ze goed heeft gedaan. Wat is er mis met Sint-Franciscus? Mijn persoonlijke held.

Priya: Sint-Franciscus? Seriously? Loop dan rond in een patattezak en ga de beesten vervelen met je kutverhaal.

David: Jesus, Priya, hou je godverdomme in. Je bent niet de enige die het moeilijk heeft. Iedereen heeft zo zijn verhaal. Ik kan je vertellen dat ik vrij vrouwelijk beweeg  en dat ik daar vaak mee ben gepest. Plus: ik heb het moeilijk gehad met mijn coming-out. Ik liep tegen de dertig toen ik uit de kast kwam.

Priya: Dikke kwatsch. Anno 2026 kruipt iedereen wel eens op een seksegenoot. Wat kan mij het godverdomme rotten waar jij je leuter in duwt?

Johan: Ik respecteer alle leven op aarde (hij trekt opnieuw een lijn) maar het moet wel natuurlijk blijven.

David: Wat? (Hij kijkt Johan strak aan.) Ik geloof mijn oren niet. Discrimineert de kerk homo’s nu nog steeds? Jullie hebben het godverdomme uitgevonden!

Johan: Mag ik nog even wijzen op het feit dat iedereen recht heeft op zijn eigen mening, officieel vastgelegd in artikel negentien van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Dank voor jullie aandacht.

David: Je kan fluiten naar mijn aandacht, vuile klootzak. Op grond van artikel één mag ik jouw minzaam smoelwerk hertimmeren.

En tussen haakjes: homoseksualiteit wegzetten als onnatuurlijk is geen mening, maar discriminatie en verboden op grond van, niet één, maar twee artikelen van het UVRM. Ik kan mijn geaardheid niet veranderen maar jij? Jíj kan wel kiezen voor een inclusievere godsdienst. Wat houdt je tegen?

Johan (houdt zijn hoofd scheef en fixeert David) Homosexualiteit ligt niet verankerd in je dna, lieve David, homosexualiteit is een keuze. (David staat op, grijpt Johan vast aan zijn achterhoofd en duwt hem de fruitbiscuit in. Een stukje mandarijn wipt op en landt in Priya’s schoot.)

Oh, mijn eerste Boterham at ik in 1994, met mijn eerste liefje. Wie er optrad, misschien wel Pitti Polak, ik had nooit eerder zo’n schattige kiosk gezien waar wij de meest heerlijke boterham met platte kaas en radijsjes deelden op een ongemakkelijk bankje. Zijn moeder had de bon uit de krant geknipt.

Later hoorde ik er voor het eerst Kommil Foo live spelen, een revelatie, ik wist niet dat muziek zo grappig kon zijn. Ik herontdekte er ook De Mens, een bommetje energie die Frank Vander linden. Ik zocht zijn cd’s weer op en laat mijn kinderen zijn nummers horen in de auto. Wie is dat, vraagt ze. Ik zeg haar dat is Frank, en ik beschrijf hem als een kale mannelijke Pommelien Thijs. Maar dan mooier, alsof het een eerste liefje is waarmee je maar wat graag je boterham zou delen. 

Tot volgend jaar, Boterhammen!

Hij belde op dinsdagmiddag, na het journaal. Dat verklaarde het. Er wás de avond ervoor geschoten, en de dagen dáárvoor: op een politiekantoor in Anderlecht. Aan de Hallepoort. En maandagavond op het terras van een pizzeria, met een automatisch wapen. Op een plek waar kinderen ananas op hun pizza vragen.

Anderlecht, dat is al snel vier kilometer van bij mij. Sint-Gillis vijf. Ik woon in Molenbeek, dus ik kan moeilijk beweren dat een geweerschot iets exotisch is. Maar vier kilometer is vier kilometer. Dat is niet altijd zo geweest.

Toen ze Abdeslam uit zijn huis sleurden, woonde hij een paar honderd meter van mijn deur. Er was ook die maandag in oktober, drie jaar geleden, toen ik rond zeven uur gelukkig besloot om toch niet naar de film te gaan. Ik zou langs de Ieperlaan gepasseerd zijn, net toen een fundamentalist er drie Zweedse voetbalsupporters neerschoot.

Sindsdien reken ik bij geweld in kilometers. Het gebeurt vanzelf. Zoals je bij onweer de seconden telt tussen de lichtflits en de donder. Eén kilometer per drie seconden. Ik hoor Anderlecht, en ik denk: twaalf seconden is ver genoeg. Sint-Gillis: tien haltes met de metro. En hij rijdt weg van waar ik woon.

Hoe verder, hoe beter. In het beste geval blijft de vuurlinie zich verder verwijderen, gemeente na gemeente, tot over de ring, Brussel uit. En ver daarrond.

IJdele hoop, natuurlijk. Misdaad verdwijnt niet. Net zomin als dealers op hun steps of fatbikes. De politie kuist een plein op en de volgende avond staan dezelfde drie jongeren onder een andere lantaarnpaal. Hetzelfde dure horloge om de pols. Hetzelfde geduld. Ze gaan niet weg. Ze verhuizen alleen.

Voor mij maakt dat een verschil. Voor mijn vader niet. Voor hem bestaan Anderlecht en Molenbeek en Sint-Gillis niet. Geen gemeenten, geen grenzen. Alleen Brussel: één pot nat.

‘Hoe ver was het van bij jou?’ vroeg hij.

‘Vier kilometer,’ zei ik.

Hij bleef even stil. Op de achtergrond hoorde ik de televisie. Zachter gezet, niet uit. Dat doet mijn vader niet.

‘Bij ons in Pelt hebben ze zaterdagnacht ook geschoten,’ zei hij uiteindelijk.

‘Bij jullie? Serieus?’ Ik had er nergens over gelezen.

‘Aan een café in de Kerkstraat. Twee jongens van zesentwintig die ruzie kregen op het terras.’ Hij zei het zoals hij het gelezen had in Het Belang van Limburg, met de leeftijden erbij. ‘Rond drie uur ’s nachts. Een vrouw belde de politie omdat ze schoten hoorde en niet wist vanwaar.’

Het bleek een alarmpistool te zijn. Dat schiet niet echt. Niemand raakte gewond. Maar de burgemeester had het cowboypraktijken genoemd.

‘Dan lopen er dus niet alleen in Brussel cowboys rond,’ zei ik, alsof ik daarmee een punt maakte. ‘Hoe ver is dat van bij jullie, de Kerkstraat?’

Mijn vader moest even nadenken.

‘Dat is Neerpelt, geen Overpelt,’ zei hij. ‘Een kilometer of vier?’

De andere kant van het dorp. Ver van de vuurlinie. Oef.

Een elektrische stepper, komend uit de andere richting, roept luid ATTENTION maar maait de jongen, sneller dan zijn eigen voorzienigheid, omver. De jongen beschrijft in de lucht een halve draai en belandt, door zijn jeugdigheid en soepelheid allicht, hoe kan het anders verklaard worden, rechtop en weerom op de wieltjes, met zijn gezicht in de richting waaruit hij kwam, waar hij moeder en zus ziet aanlopen met, misschien voor het eerst, een levendige illustratie van het woord verbouwereerd op hun gezicht. Maar ontegensprekelijk op twee wielen en rechtopstaand. Deze jongen verdient een staande ovatie.

Tijd voor actie, zoals het tekenen van deze petitie of op zondag 13 september mee op straat komen. Waarom je dat zou doen, lees je hieronder.

De blik naar beneden

Ik herinner me nog toen ik in Molenbeek kwam wonen. Af en toe een vliegtuig. Check! Daar kunnen we mee leven. Een groter probleem vormde de toenemende hoeveelheid sluikafval. Met de blik naar beneden en met goede moed werden buurtopruimacties opgestart: om moedeloos van te worden, maar toch: de blik vooruit!

De blik naar boven

En dan komt de zomer van 2025. Plots is er een ander gespreksonderwerp: ‘Beeld ik me dat nu in, of zijn er plots meer vliegtuigen?’ Een uitzondering of een vergissing, zo dachten wij nog. De meest vervuilende auto’s verdwenen uit de stad omwille van de volksgezondheid, dan verwacht een helder denkend mens niet dat een overheid plots een combinatie van kerosine en loeiharde motoren over een substantieel deel van haar bevolking heen kapt.
Bovendien staat op ziek zijn sinds kort een houdbaarheidsdatum. Langdurig staat nu  synoniem voor ‘eigen schuld’ of voor ‘profiteur’. Na een jaar gedonder boven onze hoofden, ontmoet ik ondertussen buren die (ei zo na) uitvallen, omdat hun stresssysteem de aanhoudende overlast van de snelweg boven hun hoofd, niet meer aankan. Als je geen zieken wil, moet je mensen niet ziek maken. Dat lijkt me logische boerenwijsheid.

Uit eigen leven

Zelf kan ik ervan meespreken: sinds vorige zomer gaat het alarm in mijn hoofd af, vanaf het eerste vliegtuig dat me uit mijn bed haalt. Want mijn brein leerde ondertussen: ‘Eentje is geentje. Vanaf nu is het opnieuw voor onbepaalde duur ondergaan.’ Afgelopen zondag, 16 augustus, ging het soms tot vijf vluchten op zes minuten tijd.

“Een kaarsrecht, satellietgestuurd traject betekent: dezelfde lijn, vlucht na vlucht, dag na dag. Geen spreiding. Geen adempauze. Geen afwisseling. Hetzelfde dak, dezelfde tuin, dezelfde kinderkamer, bij elke landing.”
(Free Air 4 Brussels)

We krijgen het over ons heen, zonder ooit geconsulteerd te zijn. Komt er een autosnelweg  door je tuin (vreselijk, ik mag er niet aan denken, maar) dan heb je verweer, er zijn onteigeningsprocedures en je hebt rechten. Komt er een ‘autoroute des avions’ dan ben je gewoon de sigaar en krijg je de ene na de andere ‘there is no alternative’-dooddoener voorgeschoteld.

Nochtans liet gedurende 70 jaar geen enkele politicus het toe om onze wijken te overvliegen -die wijken ontstonden rond 1930/1935, toen de luchthaven niet meer dan een grasveldje in Haren was-, net omdat deze wijken van voor het ontstaan van de vlieghaven van Zaventem al druk bewoond waren. Het is pas Crucke, minister van een volkspartij, die het belang hiervan niet langer inziet. Plots worden minstens 270 000 burgers behandeld als ‘quantité négligeable’.

Naast de aanslag op de gezondheid van velen, vormt ook dit loeiend gebrek aan inspraak, transparantie en respect een reële bron van pijn. Het is de pijn van de onmacht, die maakt dat elk vliegtuig van die eindeloze colonne aanvoelt als een ‘fuck you’-boodschap van Brussels Airport en de aandeelhoudende overheid.

Slechts weinig van de getroffen mensen die ik spreek, stellen luchtverkeer in vraag, maar collectief onze gezondheid opgeofferd zien aan de ‘vandaag-besteld-morgen-in-huis’ economie, aan de volkomen overbodige vluchten naar buurlanden (waarvoor een treinticket helaas vaak duurder is dan het overmatig gesubsidieerde luchtverkeer), aan de waanzinnige honger naar meer inkomsten van luchthaven, aandeelhouders en regering, én daarbovenop de wansmakelijke manier waarop de bevolking voor een voldongen feit wordt gezet en tegen elkaar wordt uitgespeeld, dát is een brug te ver.

35 graden buiten, niet voldoende bomen in de buurt en ook geen plonsbad, ochtenden waarbij ik veel te vroeg uit mijn slaap gerukt wordt door het gebulder en avonden waarbij ik vanuit de zetel het ene na het andere gevaarte recht op me af zie komen. Een podcast beluisteren met het raam open kan niet. Een gesprek met de buurvrouw, terwijl we onkruid wieden in het pocketparkje, staakt telkens wanneer een vlucht overkomt, en oordoppen filteren veel, maar in dit geval zorgen ze er vooral voor dat ik nog duidelijker de vliegtuigen kan onderscheiden (en WTF oordoppen, dat is toch geen leven!), kortom, vogel, krekel, mens, auto, alles wordt overstemd. Nochtans, dat het ook anders kan, besefte ik nog meer bij een bezoek aan de Tempelhof-luchthaven in Berlijn deze zomer. Nog nooit een vliegveld gezien dat zo geliefd is bij de omwonenden als deze ‘hof’.

Maar uiteraard heeft elk nadeel zijn voordeel: Twee vliegtuigen, dat is de tijd die er nodig is om mijn eitje licht te koken. Het spaart me alvast een kookwekker uit, maar dat is een handigheidje waar ik niet wakker van lig.

De buurt staat op

Stilaan begint de buurt zich te organiseren: met vallen, opstaan, de nodige chaos en weer doorgaan. Het voordeel van die verder vervelende gentrificatie van onze buurt, is dat er toch enkele mensen met kennis van politiek en media wonen. Met als resultaat, de eerste affiches die opduiken, kleinschalige infoavonden waarbij moegetergde buurtbewoners info en argumentatie aangeboden krijgen, om weerwoord te bieden aan het soort van doldwaze dooddoeners à la: ‘Ga dan niet naast de luchthaven wonen’ of ‘bij ons is het veel erger, maar wij klagen niet’ of ‘ja maar het moet voor de veiligheid van het luchtverkeer’ (en wat met onze veiligheid?). Een whatsappgroep die ontploft, actiecomités die elkaar over de gemeentegrenzen heen ontmoeten, pers die aangesproken wordt, filmpjes die massaal gemaakt en doorgestuurd worden, een petitie die stilaan bekend raakt, politici die een nieuwe zaak vinden om hun schouders onder te zetten, doorgewinterde tegenstanders die plots toch op één vlak op dezelfde lijn zitten, …  en dan zijn er de buren die dagelijks klacht indienen, en de vele buren die dat ook moedeloos weer opgeven, want ‘er gebeurt toch niets mee ….’

Je organiseren gaat traag, en kost geld dat er niet is, zeker niet in de overbevolkte Brusselse wijken. Zoveel basiskennis hebben politici ook. Sterker noch, dat er een link is tussen de verschuiving van het vliegverkeer op basis van wie tijd, ruimte en middelen heeft voor lobby, staat in de studie die de overheid (FOD Mobiliteit en Vervoer) zelf bestelde.

In diezelfde studie is een tweede conclusie evenmin fraai, want uiteindelijk gaat het niet alleen om een verschuiving, maar vooral om het opdrijven van de uurcapaciteit van de luchthaven.*

Op het plein

Ondertussen ontmoet ik ze in mijn buurt, de moegetergde gezinnen, met wallen en wanhoop onder hun oogleden omdat hun kinderen niet slapen, die geen petitie te zien krijgen en niet weten dat (en waar en hoe) ze klacht kunnen indienen. De mensen op het plein, de bankzitters, cafébazen die ‘not amused’ zijn, maar die met een zekere gelatenheid denken: ‘Dit kan er ook nog wel bij. Eerst de basics aanpakken, de dagelijkse besparingsshow overleven, en dan de vliegtuigen’ (maar dan … is het te laat).

Klachtenmails

Wie een klacht indient bij Brussel Leefmilieu, krijgt een automatisch ontvangstbewijs. Wie er eentje neerlegt bij Airport Mediation, krijgt daarnaast gegarandeerd een lange en sympathieke mail terug. Sympathiek, want er wordt wel echt moeite gedaan om je te antwoorden. Die mails** bestaan uit een mix van: begrip voor ongemak, besef van impact op leefcomfort, levenskwaliteit, rust en welzijn en de bevestiging dat de situatie ernstig genomen wordt. Daarnaast vertellen die mails dan -bijvoorbeeld op 22 april 2026 – dat de Minister spreekt over deze route als ‘een alternatieve route’, ‘geen voorkeursroute’ en ‘geen politieke keuze’. Of afgelopen week, toen vermeldde de mail de expresvrachtmaatschappijen, de tijdsdruk voor vroege levering, dat het allemaal zo makkelijk niet is, om daarna te bevestigen dat wetenschappelijke studies erop wijzen dat onder andere luchtvaartgeluid effectief de slaapkwaliteit, het stressniveau en het algemeen welzijn beïnvloed.

Met andere woorden: de wetenschap toont aan dat … -waarvan akte-, en toch gaan we door. Wat ben je met wetenschappelijke bewijzen als ze genegeerd worden? Wat ben je met het statuut van uitzonderingsroute als die de facto standaard geworden is? Wat ben je met politici die slaaf zijn van de expresvrachtmaatschappijen en die het onderscheid niet kennen tussen een écht dringende vracht en té last minute bestelde brilletjes voor de zonsverduistering? Verblind door de macht?

Kabaal aan het kabinet

“Het definitief openstellen van de banen 07L en 07R zonder beperkingen is geen operationele aanpassing. Het is een keuze. Een keuze met een naam, een datum, een handtekening — en meer dan 270.000 mensen eronder.”
(Free Air 4 Brussels)

En omdat het een politieke keuze is, is het elke vrijdagochtend tussen 8 uur en 9 uur verzamelen geblazen voor het kabinet van Crucke. Zelfs als elke medewerker besluit voortaan te telewerken op vrijdagochtend, dan nog doet het deugd om daar met onze groep kabaal te maken. De band bestaat voorlopig uit een megafoon voor de zang, cymbaalwerk op metalen stoffer en blik en op potten en pannen, de trommelsectie bestaat uit bestek op werfstellingen en de fluitsectie uit protest- en waarschuwingsfluitjes en een vuvuzela voor de zenuwen.
Er is nog plaats in het orkest, nieuwe leden zijn welkom.

Zondag 13 september doen we er nog een schepje bovenop. Dan vindt aan Simonis een eerste grote publieksactie plaats. Helpende handen zijn die dag en ter voorbereiding nog welkom, maar vooral: ‘Kom en laat je stem horen tegen de vliegtuighinder!’.

Wat kan je doen?

• Teken de petitie!
• Hoe meer klachten, hoe beter. Meermaals klacht indienen mag: bij Airport Mediation, Brussel Leefmilieu
• Hang een affiche (aan eigen deur of om te verspreiden bij winkels). Download ze hier in het Nederlands, in het Frans of tweetalig. Een link naar alle affiches vind je hier.
• Laat je stem horen en kom zondag 13 september om 15 uur naar het (begin van het) grote protest aan Simonis. Breng je picknick mee. (Helpende handen voor de voorbereiding en op de dag zelf mogen zich steeds aanmelden.)
• Kom elke vrijdagochtend tussen 8 uur en 9 uur het weekend mee inluiden bij Crucke: Rue des Petits Carmes 15 (métro Porte de Namur). Breng je oordoppen mee.
• Volg Free Air 4 Brussels op Facebook en Instagram, en neem een kijkje op hun website of word lid.
• Sluit aan bij een (lokale) whatsappgroep of comité om op de hoogte te blijven
• Schrijf politici aan … of … misschien ben jij de persoon die zo’n wonderapp maakt, die helpt de druk op te voeren en die actievoerders tijd bespaart.