TRÂN TRỌNG GIỚI THIỆU

Chuyên Đề 173

Những vấn đề của

“TUỔI GIÓ HEO MAY”

Thời gian: 14g30 – 17g30 thứ Bảy ngày 18.05.2013

Địa điểm: Giảng đường Phanxico Xavie Nguyễn Văn Thuận, lầu 1,

                     Trung Tâm Mục Vụ Tổng GP Tp. HCM. Số 6 bis Tôn Đức Thắng, Quận 1.

Kính thưa quý vị và các bạn,

Trong cuộc đời của mỗi chúng ta, nếu như tuổi đôi mươi căng tràn sức sống, dồi dào sinh lực, dâng cao nhiệt huyết, thì tuổi trung niên sẽ là thời kỳ thành đạt trong sự nghiệp, ổn định trong cuộc sống, vững vàng trong nhân cách. Tuy nhiên, những thay đổi về tâm sinh lý đã gây không ít khó khăn cho những vị ở tuổi “Ngũ thập tri thiên mệnh” này, nhất là ở nữ giới; thậm chí, không ít người rơi vào khủng hoảng tâm lý. Đó chính là thời kỳ của “Tuổi gió heo may”.

Vậy, “Tuổi gió heo may” có biểu hiện cụ thể nào? Khi nào trong đời người được gọi là “Tuổi gió heo   may”? Làm sao giữ được nếp sống quân bình trong thời kỳ thử thách này? Chương trình Chuyên đề Giáo Dục trân trọng kính mời quý vị và các bạn tới giao lưu với Bs. Đỗ Hồng Ngọc qua đề tài hấp dẫn:

 Những vấn đề của  “TUỔI GIÓ HEO MAY”

http://chuongtrinhchuyende.com/ctcd/client/topicDetail?createDt=20130512205346

TÙY HỶ

                                                                                     Đỗ Hồng Ngọc

Lúc bấy giờ Di Lặc Bồ tát bèn bạch Phật: « Thế Tôn ! Nếu có thiện nam tử, thiện nữ nhơn nào nghe kinh Pháp Hoa này mà tùy hỷ thì đặng bao nhiêu phước đức ? »

Ối trời, các phẩm trước của Pháp Hoa đều chỉ nói đến chuyện « thọ trì đọc tụng biên chép giảng nói » kinh… mới có được phước đức, bây giờ Bồ tát Di Lặc hỏi kỳ cục: chỉ tùy hỷ không thôi thì sẽ đặng bao nhiêu phước đức ?

Bồ tát Di Lặc quả là vị Phật của tương lai, biết trước loài người sau này ngày càng ham danh ham phước mà lại làm biếng, chỉ muốn người ta làm sẵn rồi… « ăn theo »! Có lẽ vì thế mà Di Lặc Bồ tát thuở xưa có tên là Cầu Danh, làm biếng có tiếng, đến nỗi bị Bồ tát Văn Thù chê trách: « tham ưa danh lợi, dầu cũng đọc tụng các kinh mà chẳng thuộc rành, phần nhiều quên mất »!

Nhưng thật bất ngờ, Phật hỏi lại: Giả sử có một đại thí chủ bố thí cho khắp chúng sanh mọi thứ tiền tài của cải trong tám mươi năm, rồi bố thí pháp giúp chúng sanh đó đắc A-la-hán, thiền định, tự tại « đủ tám món giải thoát » thì công đức đó có nhiều không ?

Di Lặc đáp : Rất nhiều. Rất nhiều. Vô lượng vô biên công đức ! Nào tài thí, nào pháp thí… cho chúng sanh đạt quả A-la-hán, Vô sanh, Niết bàn, còn gì hơn !

Phật nói : Không ăn thua chi đâu ! Chỉ cần một người nghe kinh Pháp Hoa mà tùy hỷ rồi đem kể lại cho người khác, rồi người đó lại tiếp tục tùy hỷ kể cho người khác nữa… cứ thế cho đến người thứ năm mươi thì « công đức tùy hỷ của thiện nam tử, thiện nữ nhơn thứ năm mươi đó… gấp trăm nghìn lần, gấp trăm nghìn muôn ức lần… đại thí chủ kia, không thể tính đếm được !

Người thứ năm mươi đó mà còn phước lớn như vậy huống là người được nghe kinh Pháp Hoa trong buổi hôm nay mà có lòng tùy hỷ thì « phước đó lại hơn vô lượng vô biên a tăng kỳ không có thể so sánh đặng » ! Phật còn dặn Di Lặc: « Nghe cho kỹ nha ! » Nghiã là không phải chuyện chơi !

Rồi Phật còn cho thí dụ cụ thể hơn : Chỉ cần trong chốc lát nghe nhận, cũng đủ… ở thiên cung, chỉ cần né qua một bên cho người khác ngồi ké để cùng nghe đủ để làm Phạm Vương, Đế Thích… ! Cho đến một người chỉ cần truyền miệng, rỉ tai nói với người khác rằng : « Có giảng kinh Pháp Hoa kìa, nên cùng nhau tới nghe đi! » Vậy thôi là đã công đức lớn đến nỗi thân thể đâm ra tuyệt mỹ, trí tuệ sáng lán…

Tin được không ? Chỉ một chút « tùy hỷ » mà được phước đức lớn như vậy sao? Nhưng rồi Phật kết luận : Một chút tùy hỷ mà đã vậy huống là một lòng nghe, đọc , tụng, giảng nói, « đúng như lời dạy mà tu hành »  thì phước đức biết chừng nào ! Nhớ nhé. « Đúng như lời dạy mà tu hành ». Thì ra cái « bí quyết » nằm ở đó. Chứ nghe loáng thoáng tưởng bở thì nguy tai. Đọc tụng suông ngàn lần cũng vô ích. Một là phải  đúng như lời dạy  vì Phật thừa biết nạn « tam sao thất bổn », thậm chí xuyên tạc, truyền đi một lát đã hoàn toàn sai lạc huống chi truyền tới người thứ năm mươi !  Và hai là phải tu hành,  nghĩa là không phải chỉ nghe suông, đọc suông, tụng suông, giảng nói suông mà còn phải tu và phải hành nữa ! Chính cái đó mới đem lại phước đức.

Phẩm tùy hỷ công đức này lạ. Mục đích vẫn là khuyến khích động viên cho các vị có cơ hội ngồi nghe Phật nói kinh Pháp Hoa buổi hôm nay có thể trở thành một vị « pháp sư » chân chánh, ở nhà Như Lai, mặc áo Như Lai, ngồi tòa Như Lai để truyền đạt tinh chất Pháp Hoa cho muôn đời sau – một khi Phật đã diệt độ – từ thế hệ này đến thế hệ khác, ít nhất 50 thế hệ, tính ra cũng phải nghìn năm ! Cái bí kíp đó, cái bí mật đó, cái kho tàng Như Lai đó, cái Như Lai tạng đó… đã bày ra, chỉ ra cho mọi người thấy, nhưng liệu có bao nhiều người sẽ chịu thấy chịu biết ? Bao nhiêu người sẽ « nghe nhận », nghĩa là sẽ tin theo để phụng trì đọc tụng biên chép giảng nói chính xác, « đúng như lời dạy ». Chính xác ở đây không phải từng chữ từng câu, mà là ở cái cốt lõi, cái tinh túy. Bỏ một chữ cũng trật mà bám theo từng chữ cũng trật !  Bao nhiêu người đã không tin mà bỏ đi ? Bao nhiêu người ngờ vực, thắc mắc đến khi hiểu ra thì rơi lệ, hớn hở vui mừng ? Các vị A-la-hán đã vô sanh, đã đặt gánh nặng xuống, phạm hạnh đã tròn đầy mà bây giờ biết mình cũng sẽ thành Phật cũng đã mừng vui hớn hở, nước mắt nước mũi ràn rụa đó sao ?  Cũng bởi xưa Phật nói khó lắm, khó lắm, phải trầy vi tróc vẩy, nào Tu-đà-hườn, nào Tư-đà-hàm, nào A-na-hàm rồi A-la-hán vô cùng gian khó, mà nay bảo Niết bàn đó là giả, là « hoá thành », là trạm dừng chân, chơi cho vui thôi chớ Niết bàn thiệt thì đã ở ngay đây rồi, có sẵn nơi mọi người rồi, chỉ cần ngộ nhập « Tri kiến Phật» để mà thấy biết! Mà tri kiến Phật thì ai cũng sẵn có đó rồi. Nó chẳng đến chẳng đi. Nó vậy đó. Đời đời kiếp kiếp. Nhưng tại sao trong cái cõi Ta bà kỳ cục này có người hạnh phúc có người khổ đau. Tại sao cùng một sự việc, kẻ cười ha hả, người bứt tai bứt tóc ? Tại sao có khổ ? tại sao có sanh bệnh lão tử, oán tắng hội, ái biệt ly… Thì ra cũng tại các « món tình » của chúng sanh bày vẽ đó thôi.  Nếu ai cũng nhìn ra Như Lai, thấy biết Như Lai thì đã sống cùng, sống với Như Lai đó rồi. Sẽ không còn vô thường, khổ, vô ngã, bất tịnh mà đã trở thành Thường, Lạc, Ngã, Tịnh. Thấy biết như vậy rồi chỉ còn có việc tủm tỉm cười thôi ! Cái bí mật đó bây giờ Phật mới nói ra. Cho nên nói Pháp Hoa chỉ có một mục tiêu duy nhất là « khai thị chúng sanh ngộ nhập tri kiến Phật », làm sao cho tất cả chúng sanh có được cái tri kiến đó vốn là bản hoài của chư Phật từ lâu xa và mãi mãi về sau.

Từ một sự khiếp sợ, lo lắng, u sầu bỗng thênh thang con đường giải thoát, nhìn cuộc nhân sinh ngộ nghĩnh của chính mình chẳng cũng khoái ru ? Hỷ lạc sẽ đến khi nhận ra « hành trình » của Như Lai, không sanh không diệt, không thêm không bớt, không đẹp không xấu. Như một trò chơi puzzle của đứa trẻ con, lắp ghép các mảnh rời để tạo nên khi thì con voi khi thì con sư tử, khi vịt khi gà, khi thằng hề chú cuội, chiếc xe, máy bay, tàu thủy… rồi xóa đi rồi lắp lại cũng với chừng ấy mảnh vụn, với các hình tướng không có thật- giả tướng- mà nếu nhìn xa hơn nữa, thậm chí cũng chẳng có những mảnh ghép rời rạc kia nữa, bởi chúng đã làm từ những miếng cạc-ton, miếng plastic, rồi tới phiên nó đã từ gỗ, từ cao su, từ nắng từ gió từ đất mà ra… , rồi xa hơn nữa là từ những nguyên tử, từ hạt từ sóng! Tri kiến Phật đã sẵn có trong ta, chỉ cần một chút giật mình : Ngộ. Như chớp. Huệ Năng chỉ nghe « ưng vô sở trụ » đã thấy ngay « bổn lai vô nhất vật ». Cho nên trong phẩm này, nhiều lần nhắc « trong chốc lát nghe nhận »… Phải, trong chốc lát nghe nhận.

Nhưng câu hỏi đặt ra là tại sao chỉ cần tùy hỷ, chỉ cần « vui theo » là đủ?

Tưởng « tùy hỷ » dễ mà thực ra chẳng dễ chút nào ! Trong tứ vô lượng tâm Từ Bi Hỷ Xả thì Hỷ có vẻ… là « món » khó nhất ! Thương người (Từ), giúp người bớt khổ (Bi), xả bỏ những vướng mắc, chấp thủ, tham ái… (Xả) có lẽ còn dễ, còn có thể huân tập được, thực hành dần dần rồi cũng biết bố thí, trì giới, nhẫn nhục, tinh tấn… Còn Hỷ, tùy hỷ hả? Còn lâu ! Bởi ấy là lúc phải triệt tiêu lòng ganh tị, ghen ghét, đố kỵ trong chính bản thân mình,  tự trong thâm tâm mình,  một mình mình biết một mình mình hay. Ganh tị, ghen ghét, đố kỵ đó nó cắn rứt, nó nghiến ngấu, nó làm rơi nước mắt giữa đêm khuya, nó gây căm  thù buổi sáng sớm, nó tạo hận lòng không thể nói ra, không thể sẻ chia… nó gần như là một « bản năng gốc » ở mỗi con người. Nó sẵn sàng dìm người ta xuống chín tầng địa ngục, âm ỉ đốt cháy niềm vui, làm tan nát cõi lòng mà bề ngoài vẫn phải nói nói cười cười, tỏ ra từ, bi, buông xả !

“Hỷ” là lòng vui, tùy hỷ là vui giùm người, vui theo người. Khi thấy người khác hạnh  phúc hơn mình, thành công hơn mình, ta vui cho họ, thậm chí trong khi ta thất bại đắng cay, khổ đau chồng chất… Ôi, « tùy hỷ » khó quá chứ ! Làm sao đội banh ta đá thua mà ta hoan hỉ vui theo người thắng trừ phi ta… bán độ !

Nhưng tùy hỷ mà thực hiện được thì như một suối nguồn tươi mát chảy mãi trong tâm hồn.  Hỷ thực lòng thì không có mặc cảm tự ti, tự tôn. Nó lâng lâng rộng mở. Nó có nụ cười rộng, cái bụng to, chấp nhận tất cả. Vì thế mà ta hiểu tại sao Bồ tát Di Lặc xuất hiện ở phẩm này ! « Tùy hỷ » giúp ta giải thoát tự trong gốc rễ, thứ « món tình » âm thầm mà thâm độc, cắn rứt ta từng phút giây. Thoát ra, là đã đến bến bờ của yêu thương, của hạnh phúc.

Từ Bi mà chưa Hỷ Xả thì chưa xong. Cho nên không phải vô cớ mà Pháp Hoa dành cả một phẩm cho Tùy Hỷ, dành hẳn một đoạn mô tả kẻ tùy hỷ thì « mặt sáng, mắt trong, miệng tươi, môi thơm… ».
Không tùy hỷ được thì ta sẽ sống cô độc, sẽ tự mình làm khô héo mình, nỗi khổ cứ đeo bám, không thể đến với niềm vui, hạnh phúc.
Hỷ được nhắc như tấm lòng mẹ cha, nhìn con mình khôn lớn, thành đạt, có cái « vui theo » mà không ganh tỵ, không mong cầu báo đáp. Hỷ do vậy là một niềm vui sâu đậm, tự bên trong. Người ta không thể giả đò hỷ, không thể giả đò hồ hởi, hớn hở, không thể « vui là vui gượng kẻo mà » !

(ĐHN)

Phật đản, 2557

Chương trình HOA MẶT TRỜI của Chùa Hoằng Pháp

TRÒ CHUYỆN với BS ĐỖ HỒNG NGỌC

Xem Vi deo chương trình Đến Để Mà Thấy – Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc

  Sáng ngày 29/04/2013 (nhằm ngày 20/04 năm Quý Tỵ), nhân khóa tu Phật thất 73, chùa Hoằng Pháp đã thực hiện chương trình Hoa Mặt Trời 1 – chủ đề Đến Để Mà Thấy – nhân vật chính là Bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc. Đây là chương trình mới với nhiều thay đổi về nội dung và hình thức nhằm thay thế cho chương trình Phật Pháp Nhiệm Mầu đã có trước đó.

Mang những ý nghĩa như chính tên gọi của nó, chương trình Hoa Mặt Trời mang ý nghĩa tôn vinh những con người luôn hướng đến ánh sáng chân lý của đức Phật – như những bông hướng dương luôn hướng về phía mặt trời. Và bác sĩ Đỗ Hồng Ngọc là một trong những con người như thế. Ông sinh năm 1940 tại Phan Thiết – Bình Thuận, tốt nghiệp Y khoa Đại học đường Sài Gòn 1969, có thời gian tu nghiệp Y tế công cộng tại Đại học Harvard – Hoa Kỳ và Giáo dục sức khỏe lại CFES – Paris, đã từng giữ các chức vụ: Trưởng khoa Cấp cứu Bệnh viện Nhi Đồng, Giám đốc Trung tâm Truyền thông và Giáo dục sức khỏe TP.HCM và hiện nay là Chủ nhiệm Bộ môn Khoa học hành vi và Giáo dục sức khỏe – Đại học Y Khoa Phạm Ngọc Thạch. Ông được độc giả yêu mến bởi phong cách gần gũi, giản dị và cũng không kém phần dí dỏm qua những tác phẩm viết cho tuổi mới lớn. Ngoài ra, ông cũng viết nhiều tác phẩm nghiên cứu Phật giáo như: Gươm báu trao tay, Như thị, Thấp thoáng lời kinh, Nghĩ từ trái tim…

Chương trình được thực hiện dưới hình thức một cuộc trò chuyện thân mật giữa bác sĩ và các Phật tử tham dự thông qua những câu hỏi gợi mở của thầy Thích Tâm Nguyên. Chủ đề “Đến Để Mà Thấy”là câu nói quen thuộc trong kinh A Hàm và kinh Nikaya và cũng là thông điệp mà chương trình Hoa Mặt Trời 1 muốn nhấn mạnh đến quý Phật tử. Người học Phật hãy giáp mặt với sự thật, tự mình chứng nghiệm chân lý, bởi Phật pháp là pháp giác ngộ lẽ thật và sự giác ngộ đó ở trong tâm người chứ không phải trong lý luận, chữ nghĩa. Và “đến” ở đây là đến bằng con đường trí tuệ chứ không phải bằng con đường mê tín. Nghĩa là “đến để mà thấy” và thực hành theo. Theo ý nghĩa đó, dưới góc nhìn của một người làm khoa học, bác sĩ đã chia sẻ về những trải nghiệm về con đường đến với đạo Phật, về y học và thiền, về mối liên hệ giữa thân và tâm trong phương pháp chữa bệnh.

 Chương trình diễn ra thành công tốt đẹp trong niềm hoan hỷ của toàn thể quý Phật tử tham dự khóa tu. Để biết thêm về nội dung chương trình, xin mời quý Phật tử xem Video Hoa Mặt Trời 1 – Đến Đến Để Mà Thấy trên website chùa Hoằng Pháp.

(nguoiphattu.com)

(Viết về Nguyễn Hiến Lê)

Đỗ Hồng Ngọc

Bài viết  “Đi tìm mộ ông Nguyễn Hiến Lê” của Trần Thị Trung Thu in từ năm 2009 trên Nguyệt san báo Pháp luật gần đây được các cư dân mạng dẫn lại và nhận được nhiều sự quan tâm của giới trí thức cũng như cộng đồng mạng yêu kính Nguyễn Hiến Lê.

Tôi nhận được email cùng lúc của Bùi Văn Nam Sơn, Huỳnh Như Phương, Huỳnh Ngọc Chiến, Nguyễn Duy Chính (Mỹ)… và nhiều bạn bè khác hỏi thăm thêm một số chi tiết, và nhất là về chuyện tôi kể trên một trang mạng gần đây rằng có một số bạn trẻ ở miền Bắc đi xe máy 2200 km vào tận Lấp Vò, Đồng Tháp thăm mộ Nguyễn Hiến Lê.

Năm 1984 khi cụ Lê mất thì tro cốt được cụ bà Nguyễn Thị Liệp đưa về Long Xuyên, để trong một ngôi tháp mộ nhỏ, khiêm cung, đặt ngay trong sân nhà ở 92 đường Tôn Đức Thắng. Sau đó, bà dời tháp mộ về chùa Phước Ân ở ngả tư Cái Bường,  huyện Lấp Vò, tỉnh Đồng Tháp. Nếu đi từ Long Xuyên về Saigon, qua bắc Vàm Cống một quảng thì tới ngả tư Cái Bường, quẹo phải chừng cây số sẽ đến chùa. Lâu nay cũng có nhiều đoàn ghé thăm thắp nén nhang cho cụ Lê.

Năm 2003, trong cuốn NGUYỄN HIẾN LÊ, Con người & Tác phẩm  (NXB TRẺ) của nhiều tác giả: Trần Huiền Ân, Trần Văn Chánh, Lê Phương Chi, Nguyễn Duy Chính, Lê Anh Dũng, Nguyễn Hướng Dương, Nguyễn Ngọc Điệp, Lê Minh Đức, Dương Hội, Xuân Huy, Nguiễn Ngu Í, Trần Khuyết Nghi, Đỗ Hồng Ngọc, Văn Phố, Minh Quân, Quách Tấn, Lê Ký Thương, Nguyễn Hoàng Xanh cũng đã cung cấp nhiều hình ảnh về ngôi nhà, căn phòng, nơi làm việc… rất giản dị của Nguyễn Hiến Lê ở Long Xuyên và cả hình ảnh địa chỉ ngôi tháp mộ của Nguyễn Hiến Lê ở chùa Phước Ân (ảnh của Nghê Dũ Lan).  Nếu tác giả Trần Thị Trung Thu được đọc cuốn này sớm thì không phải vất vả đến thế.

Ở Úc, có một cuốn sách viết về Nguyễn Hiến Lê do những học trò của ông biên soạn, đặc biệt kể về những ngày ông nằm bệnh và qua đời tại Bệnh viện An Bình.

Cũng đã có những nghiên cứu về sự nghiệp của Nguyễn Hiến Lê như luận văn thạc sĩ về “Vấn đề lao động nhà văn trong các trước tác của Nguyễn Hiến Lê” của Nguyễn Ngọc Điệp, bảo vệ tại trường Đại học Sư phạm TP.HCM 12 năm trước đây do TS Huỳnh Như Phương hướng dẫn và gần đây Huỳnh như Phương cũng đang hướng dẫn một luận văn khác “Sự nghiệp nghiên cứu văn hóa, văn học của Nguyễn Hiến Lê” cho một nhà báo ở Cần Thơ.

Và thật thú vị, ảnh hưởng Nguyễn Hiến Lê ngày càng thấm sâu trên đất Bắc. Ngày 10.7. 2012, tôi nhận được email của một bạn trẻ không quen biết từ Hà Nội, Trần Văn Thuấn, 28 tuổi, cho biết về chuyến “Hành trình Xuyên Việt vượt 2200km bằng xe máy tri ân thầy Nguyễn Hiến Lê”. Trong thư Thuấn cho biết nhóm của em hiện có Nguyễn Trung và Nguyễn Tiến đang đi xuyên Việt bằng xe máy, vượt hành trình dài 2200km từ Hà Nội vào thẳng chùa Phước Ân tại Lấp Vò, Đồng Tháp “để thắp hương tri ân tới thầy Nguyễn Hiến Lê”. Em viết: “sách của thầy viết giản dị, chân thành, là thầy mà cũng như là bạn, chúng con rất vui là đã lan tỏa được sách của thầy tới anh em thanh niên, vì trước đây sách của thầy ngoài Bắc cũng hiếm ạ”. Em cho biết các em Trung và Tiến rất mong gặp tôi để được “ hiểu thêm về cuộc sống của thầy Lê qua những trải nghiệm thực tế của bác với thầy, bác thật may mắn!” Trong thư, em gởi kèm một số hình ảnh của nhóm vừa đến Ninh Bình, Thanh Hóa, Hà Tĩnh, Quảng Bình….” Chuyến đi sẽ vất vả lắm, nhưng anh em chúng con rất vui vì luôn tâm nguyện rằng thầy Lê sẽ che chở cho chúng con [...]

 Tôi vừa cảm kích, vừa băn khoăn. Cảm kích vì tấm lòng của các bạn trẻ từ phương Bắc như đã vừa phát hiện ra một Nguyễn Hiến Lê tận phương Nam xa xôi, còn ngại ngần vì thấy hình ảnh các em mặc áo phông in hình cụ Lê, mang cờ có ảnh NHL và câu chữ “Cùng học làm người với Nguyễn Hiến Lê”… Vì thế, tôi đã trả lời: rất cảm kích, nhưng các cháu nên nhớ cụ Lê là một người rất khiêm cung, không thích sự ồn ào, vì thế các cháu nên học với cụ tinh thần tự học và giữ sự tĩnh lặng, không khoa trương. Bác thấy(…) đó không phải là tính cách của Cụ Lê (…)

Rồi tôi giới thiệu các em liên hệ với Phùng Hoàng Anh, giáo viên, cháu gọi em ruột cụ Lê bằng Bà nội, đã từng vào Nam nhiều lần thăm nhà và tháp mộ cụ Lê ở Đồng Tháp để biết đường đi nước bước. Phùng Hoàng Anh hiện đang sống ở Phương Khê, xã Phú Phương, huyện Ba Vì, Hà Nội, nơi có nhà thờ họ và đã lập được một thư viện với hàng ngàn cuốn sách của Nguyễn Hiến Lê.

Thuấn có vẻ không vui. Em trả lời: “…thực ra đối với thanh niên ở ngoài Bắc có thiệt thòi hơn trong Nam nhiều, là ít được tiếp xúc với sách của cụ Lê(…), chúng con cũng phải dằn vặt mãi, mới quyết định làm, cũng xuất phát từ sự chân thành mong muốn tri thức Nguyễn Hiến Lê đến gần hơn, giúp đỡ cho thanh niên được nhiều hơn (…); nếu vì tri thức của cụ mà được mang lên tận các tỉnh miền núi như Lào Cai, Tuyên Quang, Sơn La, Thái Nguyên….giúp ích cho thanh niên ở đó, thì chúng con xin phép vẫn tiếp tục ạ. [...]

Phùng Hoàng Anh cho tôi biết sau chuyến đi từ Bắc vào Nam thăm mộ cụ Lê, các em Tiến và Trung đã có đến gặp, cà phê cà pháo với nhau một buổi, kể về chuyến đi rất thành công của các em. Tôi cũng vui vì đã “ráp” được các bạn trẻ đó với nhau. Sau này, Tiến gởi tôi email nói em rất hiểu tôi, và sẽ nhớ lời tôi dặn về tính cách Nguyễn Hiến Lê.

Hiện cụ Lê còn có cô cháu gọi bằng bác ruột là Nguyễn Thị Hạnh đang sống ở Cần Thơ. Ngôi nhà 92 Tôn Đức Thắng, Long Xuyên phía trong vẫn là trường Mẫu giáo, bên ngoài rào cho thuê làm một quán cà phê.

Trọn đời Nguyễn Hiến Lê đã chọn con đường “văn hóa”, và nay những “hạt mầm” đã vươn lên.

(ĐHN)

Thưa ông, tôi có được đọc cuốn “Thư gửi người bận rộn” của ông. Với tôi, cuốn sách thật thú vị, dù cá nhân tôi cho đến giờ này may mắn không đến nỗi bận rộn gì lắm…

Tôi có hai câu hỏi nhỏ về cuốn sách ấy:

1-    Có phải đó là những bài ông viết hàng tuần cho báo?

2-    Cá nhân ông, trong đời thường có bao giờ ông bị bận rộn như trong sách ông đã viết không? Hay ông quan sát và viết xuống cho người đọc?

Xin cảm ơn bác sĩ.

Đỗ Hồng Ngọc trả lời:

Cảm ơn Thu Thủy Nguyễn. Trước hết, xin chúc mừng bạn “cho đến giờ này vẫn may mắn không đến nỗi bận rộn gì lắm…”!

 “Thư gởi người bận rộn” có 2 tập. Tập I,  gồm những bài viết cho báo Doanh nhân Saigon cuối tuần. Mỗi tuần tôi viết một bức thư, gởi cho một “doanh nhân” tưởng tượng nào đó, như André Maurois viết ‘Thư gởi người đàn bà không quen biết” (Lettres à l’inconnue- Nguyễn Hiến Lê dịch) trước kia vậy! Sau 2 năm, tôi tập hợp lại, chọn lọc, sắp xếp cho có trình tự một chút rồi cho in theo gợi ý của Nhà xuất bản Văn Nghệ.

Tập II chỉ một phần từ trên báo thôi, còn phần chính từ các bài “lang thang” trên www.dohongngoc.com.

“Người bận rộn” ở đây là doanh nhân, do tôi “tạm dịch” chữ business-man/woman, (không ngờ sau này trở nên thông dụng đến nỗi mỗi khi đề cập… doanh nhân thì người ta gọi ngay là “người bận rộn”). Gọi doanh nhân là người bận rộn cũng oan cho họ! Nhiều người rất… rảnh rang, suốt ngày thấy họ ở sân golf, sân tennis, sòng bài… hoặc uống rượu và dạo chơi với người đẹp cỡ… Pretty Woman! Nhưng, thật ra nhiều khi thấy vậy mà không phải vậy. Nói nói cười cười đó mà bầm gan tím ruột không chừng!  Người ta nói thương trường là chiến trường mà, phải không?

Còn trong “đời thường” tôi ư? Tuy chẳng phải doanh nhân mà tôi cũng bề bộn lắm. Làm cái nghề y, chuyên khoa Cấp cứu Nhi cũng đã quá bận rộn rồi, còn phải làm phòng mạch ngoài giờ, rồi sau này thực hiện các Chương trình sức khỏe cộng đồng càng thêm bận rộn. Lúc này về hưu, thong thả hơn, nhưng vẫn còn dạy ở Đại học y khoa PNT, và làm trang web lai rai nữa chứ!

Cho nên khi viết “Thư gởi người bận rộn”, tôi nghĩ mình đang viết cho mình đó bạn ạ!

Bác sĩ Nguyễn Vũ Minh Trang gởi tôi bài viết này của Doan Nguyen, nói về chuyện bức xúc của các ông bố bà mẹ khi thấy con “biếng ăn”. Đây cùng là đề tài mà tôi thường “bị hỏi” trên trang này. Nguyên tắc nuôi trẻ là càng gần gũi với tự nhiên chừng nào tốt chừng đó. Đừng bao giờ “suy bụng ta ra bụng trẻ”. Và nhớ rằng “ép dầu ép mỡ ai nỡ ép… ăn!”. Ăn là một hạnh phúc, nhưng bị ép thì trở thành một cực hình. Các nhà khoa học đã làm một nghiên cứu thú vị: Cho một nhóm trẻ nhỏ vào một cái nhà kính, đặt sẵn đủ thứ thức ăn và đồ chơi, rồi ở ngoài quan sát (bên trong không thể nhìn ra). Thấy gì? Thấy mỗi trẻ biết tự chọn món ăn mình thích, cơ thể thiếu thứ gì thì tự tìm tới món đó. Người ta cân đo các bé và thấy trẻ… phát triển hoàn toàn bình thường! Tuy vậy, một số nguyên tắc nên theo là tập trẻ ăn từ ít đến nhiều, từ loãng đến đặc, tập một món ăn mới phải từ từ, nhiều lần, để trẻ quen mùi quen vị. Thất bại thường thấy là thay đổi món ăn liên tục, nghĩ rằng làm vậy bé sẽ thích!  Thất bại nữa là cho trẻ bắt đầu ăn dặm quá muộn!

Bài của Doan Nguyen rất chính xác và hữu ích.

Rất cảm ơn Doan Nguyen và Minh Trang.

Đỗ Hồng Ngọc.

Viết cho các bà mẹ bức xúc chuyện biếng ăn của con

by Doan Nguyen (Notes) on Wednesday, May 1, 2013 at 11:18am

Ngày xưa BS nhi khoa nổi tiếng Đỗ Hồng Ngọc có viết cuốn sách gối đầu giường dành cho các bà mẹ có con đầu lòng, hướng dẫn cách chăm sóc con sao cho có khoa học (Viết cho các bà mẹ sanh con đầu lòng). Ngày ấy có lẽ không có những bức xúc của các bà mẹ về chuyện ăn uống của con hay “hiện tượng” biếng ăn của mấy bé như bây giờ, bởi vì ngày đó ai cũng đói và ăn còn không đủ thì lấy đâu ra chuyện than thở biếng ăn như bây giờ. Vì vậy nên tôi mạn phép vị BS đáng kính ấy để viết tiếp câu chuyện ăn uống của các đứa bé ở tuổi chập chững biết đi đó: lứa tuổi từ 1-5 tuổi (toddler)

  Ở lứa tuổi từ 1-5 tuổi đó, hầu như tất cả những đứa bé đềucó tình trạng biếng ăn như vậy, chúng hầu như không bao giờ biết đói bụng và hầu như không bao giờ muốn ăn trừ khi ba mẹ đút cho nó. Chúng có thể chạy giỡn suốt ngày không biết mệt, nhưng ăn thì rất ít, nên nhiều người lớn cũng thắc mắc sao mà chúng lại có năng lượng như thế.

Vậy tại sao các bé ở tuổi đó lại không có cảm giác muốn ăn như vậy? Để trả lời câu hỏi đó, tôi cần phải đặt 1 câu hỏi khác: “Khi nào thì bạn đi đổ xăng cho xe của mình và khi nào thì bạn biết là xe sắp hết xăng?” Có lẽ ai cũng biết câu trả lời: khi nào sắp hết xăng thì đổ xăng, và nhìn vào đồng hồ xăng để biết khi nào cần đổ xăng. Vậy thì có xe nào đổ xăng giống xe nào không? Chắc là không. Ở đứa bé (hay bât kỳ người nào cũng vậy), khi nào có nhu cầu tăng cân hay nhu cầu nạp năng lượng thì 1 bộ phận trên não sẽ báo cho người đó biết (bộ phận đó giống đồng hồ báo xăng), đó là trung tâm kiểm soát sự thèm ăn. Trong năm đầu đời, nhu cầu tăng cân của bé rất nhiều, trung bình tăng khoảng 6kg. Nhưng từ 1-5 tuổi thì nhu cầu tăng cân lại rất ít, trung bình chỉ khoảng1-2kg mỗi năm thôi (xem như chỉ bằng ¼ hồi trước 1 tuổi). Vì vậy nên não của bé cũng báo bé biết là nhu cầu nạp năng lượng rất ít. Khi nào bé tiêu xài bớt năng lượng đã nạp vào trước đó, khi nào bé có nhu cầu tăng cân (nhu cầu này không phải thường xuyên mỗi tháng) thì khi đó nó sẽ ăn. Do đó, những đứa bé tuổi nàycó thể đứng cân 3-4 tháng là chuyện bình thường, nên ba mẹ bé cũng đừng lôi nó ra cân mỗi tháng để chuốc lấy stress không cần thiết. Nếu ba mẹ để cho chúng tự ăn theo nhu cầu của chúng (xin nhấn mạnh là nhu cầu của chúng, chứ không phảinhu cầu ba mẹ hay ông BS nhe), thì khoảng 2-4 tuần lễ sau bé sẽ ăn lại ngon lành hơn (được vài ngày như vậy).

Vậy làm sao để giúp cho chúng ăn được? Câu trả lời thì dễ hiểu, đơn giản, nhưng không hề dễ thực hiện, nếu như không có sự nhất trí và hiểu biết từ gia đình của bé.

Hãy để bé tự quyết định muốn ăn bao nhiêu thì ăn. Nhiệm vụ của người lớn là bày ra cho chúng những đồ ăn có đủ dưỡng chất và ngon. Nếu bé không thích 1 món nào đó thì cũng đừng lo lắng hay ngạc nhiên,chuyện đó hoàn toàn bình thường. Để chúng thích được 1 món nào đó, cần phải giới thiệu cho chúng rất nhiều lần, vì vậy bạn cũng đừng nản không làm món đó nữa. Khi bé đói, nó sẽ ăn thôi (suy ra, khi nó không ăn mà vẫn chơi thì có nghĩa là nó không đói, hay nó không có cơ hội nào để đói hết)

Đừng cho bé ăn vặt nhiều lần trong ngày hay ăn vặt trước bữa ăn. Nhiều gia đình cứ thấy bé đòi 1 miếng kẹo hay bánh là đưa cho bé, hoặc cứđể hộp sữa thoải mái cho bé muốn uống bao nhiêu thì uống. Điều này làm bé không bao giờ có cảm giác đói để ăn hết. Tối đa chỉ nên cho ăn vặt một lần mỗi ngày,và chỉ cho ăn sau khi bé đã ăn bữa chính.

Đừng bao giờ xúc cho bé ăn nếu như nó tự xúc được. Khoảng 7-9 tháng tuổi, bạn có thể tập cho bé bốc ăn, chúng sẽ biết bỏ vào mồm và nhai mặc dù chưa có cái răng nào hết. Khoảng 1 tuổi trở lên, bạn nên tập cho bé cầm thìa. Lúc đầu có thể bé nghịch trây trét đầy mâm, nhưng không sao hết, vậy nó mới thích thú và khám phá bữa ăn.

Đừng cho bé uống quá nhiều sữa mỗi ngày. Uống sữa nhiều cũng cung cấp rất nhiều năng lượng nhưng không cung cấp đủ những dưỡng chất cần thiết cho sự phát triển của bé. Ở lứa tuổi đó, bé chỉ cần uống1-2 ly sữa tươi mỗi ngày là đủ rồi (khoảng 200-300ml). Uống quá nhiều sữa sẽ làm cho bé bị thiếu sắt và táo bón.

Cho bé ăn ít hơn bạn nghĩ nó ăn được, để nó có cảm giác đã hoàn tất bữa ăn. Thông thường ở tuổi đó, bé chỉ uống mỗi ngày khoảng 1-2 ly sữa, ăn mỗi ngày 3 bữa và mỗi bữa chúng chỉ ăn khoảng vài thìa thôi. Do đó bạn chỉ cần xúc vào chén của nó vài thìa cơm để nó tự ăn.

Đừng nên kéo dài bữa ăn quá 20 phút và cũng đừng nên bàn chuyện bé ăn như thế nào. Nó muốn ăn ra sao tùy nó. Nếu bạn ép nó ăn,sau này nó sẽ không cảm thấy bữa ăn là cái gì vui vẻ hay thú vị nữa, mà là một ngục tù của trại phát xít. Ông bà có câu “Trời đánh tránh bữa ăn” đó. Và cũng đừng nên làm trò hay đánh lừa cảm giác no đói của chúng. Đánh lừa cảm giác no đói sẽ làm cho sau này chúng ăn vô tội vạ không kiểm soát được và có nguy cơ bị béo phì và những bệnh gây ra do béo phì.

Xin khẳng định là những điều tôi khuyên như trên, tôi đã làm hết rồi và nó hiệu quả. Vấn đề còn lại là ở gia đình của bé thôi

• Doan Nguyen

Câu hỏi của Truoc Tran (từ xứ cao bồi)

1. Trong ba thứ trí, thể, đức… Trí dục và Thể dục ngày nay còn cập thời, ai cũng muốn học cao, sống khoẻ, thế nhưng đức dục hình như toàn cầu chỉ dạy bậc tiểu học thôi (thế hệ xưa kìa, nay không biết có còn dạy ở tiểu học nữa hay không).  Tại sao? Không chú trọng đức dục, như vậy con người ngày nay có kém tốt hơn con người thời xưa không?  Nếu được lựa thời để sống Bác sĩ lựa thời nào?

Đỗ Hồng Ngọc trả lời:

  Con người thời nào cũng tốt cả. “Nhân chi sơ tánh bổn thiện” mà! Chẳng qua cái môi trường sống ngày nay ghê gớm quá. Truyền thông đại chúng lan truyền đến mọi hang cùng ngỏ hẻm, núi cao vực sâu… khiến con người bổn thiện “không chốn nương thân”! Với phương châm truyền thông “xe cán chó không phải là tin mà chó cán xe mới là tin” thì sự gieo rắc các thứ mới thật là đáng sợ. Trăm nghe đức dục ở lớp sao bằng một thấy trên màn hình, trên phim ảnh, sách báo… nhồi nhét suốt ngày đêm. Tôi có dịp xem một phóng sự ở vùng núi cao dân tộc thiểu số hiền lành kia, nay tuổi trẻ đã bỏ mặc Già làng, đi săn heo rừng bán để mua rượu và thuốc lá, hát karaoke, xem phim hành động, khiêu dâm… Già làng còn biết phải làm gì?

Nếu được lựa thời để sống ư? Thì nên lựa thời Nghiêu Thuấn (chỉ là huyền thoại!). Vũ Hoàng Chương từng viết: Lũ chúng ta đầu thai lầm thế kỷ!  Vả lại, còn phải tùy nghiệp, tùy duyên nữa chứ! Ba mà không gặp Má thì mình là ai?

2. Một người mẹ có hiểu biết sẽ mang lại thế hệ tới tốt đẹp hơn. Thời nay nên dạy phụ nữ VN những gì? (Đương nhiên dạy phu tử tùng tử thì không còn hạp thời :> ).

Đỗ Hồng Ngọc trả lời:

Không dạy “Tam tòng” (tại gia tòng phụ, xuất giá tòng phu, phu tử tòng tử) thì dạy… “Tứ đức”: Công, Dung, Ngôn, Hạnh cũng tốt quá đi chứ! Phụ nữ ngày nay đã có nhiều người làm Tổng thống, thủ tướng…rồi đó! Một nghiên cứu của UNICEF cho thấy ở một số nước đang phát triển, các bà mẹ có trình độ lớp 5 (tiểu học) thì nuôi con giỏi, tỷ lệ tử vong trẻ dưới 5 tuổi thấp nhiều lần so với nhóm bà mẹ mù chữ. Còn ngôn, dung, hạnh  ư? Ai chẳng muốn phụ nữ thì phải đẹp, phải là…phụ nữ? Oan oan thư cưu/ Tại hà tri châu/ yểu điệu thục nữ/ quân tử hảo cầu (Kinh Thi). Ngàn năm trước đã vậy, ngàn năm sau chắc cũng sẽ vậy. Còn cái đẹp, thì như Bùi Giáng đã viết: Em ơi em đẹp vô cùng/ Vì em có cái lạ lùng bên trong… (Cái đẹp www.dohongngoc.com). Cái đẹp bên trong ấy mới là cái đẹp tuyệt vời chớ phải không? Thân mến,

Kính thưa anh,

Em đã được đọc những chia sẻ về Phật học của anh như “Nghĩ từ trái tim” và “Gươm báu trao tay”. Em muốn được nói lên lời cám ơn anh đã giúp em và độc giả có cơ hội hiểu về Bát Nhã Tâm Kinh và Kinh Kim Cang. Em rất thích thú với những ví dụ anh đưa ra, rất gần với “đời”, làm người đọc thấy đạo mà như đời, đời mà như đạo của anh, từ văn chương, lịch sử, cuộc đời…. Như những trích dẫn về thơ Bùi Giáng hay nhạc Trịnh Công Sơn, tiểu thuyết Kim Dung, vua Trần Nhân Tông…

Nhưng cũng thật là khó vì như anh đã chia sẻ: “Học Kim Cang tôi cứ giật mình đánh thót. Đang hào hứng thì bị “dội” ngay một gáo nước lạnh, đang mơ màng thì bị giựt tóc mai, đang ngon trớn thì bỗng khựng lại, vừa định chê bai thì vổ đùi, thì ra thế, vừa định gật gù thì cốc đầu, không phải vậy! Nghiền ngẫm, học hỏi rồi mới thấy Kim Cang thực ra có hai phần rõ rệt, mà trộn lẫn vào nhau, đan chéo lấy nhau. Hai mà một, một mà hai. Chẳng phải một mà cũng chẳng phải khác! Phần đầu dạy “ly tướng”, đừng trụ vào đâu cả để mà sanh tâm, Ưng vô sở trụ nhi sanh kỳ tâm; phần sau dạy “ly niệm” (vô niệm), cứ sanh tâm đi miễn là đừng trụ vào đâu cả! Ưng sanh kỳ tâm nhi… vô sở trụ, hay nói cách khác là “Ưng sanh vô sở trụ tâm”. Một đằng, dạy không để bị cuốn hút vào những màu sắc,những âm thanh, mùi vị … Bồ tát  mà còn cứ chăm bẳm “dĩ sắc, dĩ thanh âm” thì… đang “hành tà đạo”. “

Xin anh chia sẻ thêm về kinh nghiệm học Phật của anh.

Cám ơn anh rất nhiều.

Nguyệt Mai

Đỗ Hồng Ngọc trả lời:

Cảm ơn Nguyệt Mai đã đặt một câu hỏi không dễ chút nào! Thưc sự tôi chỉ lõm bõm học Phật thôi chớ không được học một cách chính quy, bài bản gì cả, nên cứ lang bang không phân biệt đạo đời là thế! Nhưng cũng nhớ Trần Nhân Tông viết: Cư trần lạc đạo thả tùy duyên/ Cơ tắc xan hề khốn tắc miên/ Gia trung hữu bảo hưu tầm mích/ Đối cảnh vô tâm mạc vấn thiền… nên thấy “ Ở đời mà vui đạo” cũng hay chứ!Sau cơn bệnh có thể nói là “thập tử nhất sanh” cách đây 16 năm (tai biến mạch máu não), tôi thấy cái y học của tôi chỉ có thể giúp chữa được phần nào nỗi đau mà không chữa được nỗi khổ, chữa được phần nào cái bệnh mà không chữa được cái hoạn, tôi phải tìm đến bậc “y vương” là Phật để may ra có một giải pháp căn cơ. Cho nên mặc dù ở trong ngành Y, bạn bè thương mến cho rất nhiều thuốc, tôi chỉ chọn giữ lại một thứ duy nhất cần thiết, bởi biết thuốc nào cũng có hai mặt, side-effect của nó, chữa bệnh này thì sinh bệnh kia, mà cái chính bệnh mình lại là do hành vi lối sống, phải chữa cách khác. Thời gian nằm dưỡng bệnh, tôi tập thở bụng theo phương pháp Nguyễn Khắc Viện ( www.dohongngoc.com: thở để chữa bệnh), từ đó lần mò đến thiền Anapanasati rồi nghiền ngẫm Tâm Kinh Bát Nhã, kinh Kim Cang… Càng đọc càng hứng thú, càng thấy hữu ích khi áp dụng vào thực tế cuộc sống. Tâm được an, thân được lạc (an lạc thân tâm) và ăn ngon, ngủ yên, không phải lệ thuộc vào thầy vào thuốc! Sau nghĩ rằng có lẽ nên mạnh dạn chia sẻ những “trải nghiệm” của mình với bè bạn trang lứa, những người đồng bệnh tương lân. Do đó mà viết ra Nghĩ từ trái tim, Gươm báu trao tay…Tôi cứ vừa học vừa hành như thế, tự mình “nương tựa chính mình” thôi, rồi phát hiện nhiều điều từ kinh sách cổ xưa, đem cái y học, khoa học thực nghiệm rọi soi vào thì thấy cũng lắm điều hay. Sau này có viết thêm “Thấp thoáng Lời Kinh”. Lạ thay, sách bán… rất chạy! Chứng tỏ nhiều người cũng đang cần “món thuốc” này của mình. Thời sinh viên, tôi cũng đọc Suzuki, đọc Krishnamurti… nhưng đọc để mà đọc, để có kiến thức thôi. Sau này, tự chiêm nghiệm, thực hành Anapanasati – trong Tứ niệm xứ (mà Phật đã dạy từ 2555 năm trước) kết hợp với sinh lý học hô hấp, tôi hiểu rõ tác dụng của nó về mặt sinh học đáng tin cậy như thế nào, không hề có chuyện mơ hồ, dị đoan mê tín. Gần đây, các nghiên cứu sâu về Thiền với các kỹ thuật hiện đại EEG, fMRI… của các Trung tâm nghiên cứu y khoa lớn ở Âu Mỹ trên những vị thiền sư Tây Tạng cũng chứng minh được tính khoa học của kinh nghiệm phương Đông, đưa vào chữa trị nhiều vấn nạn hiện đại như bệnh tâm thần, stress, nghiện, mất ngủ…và từ đó ngành y khoa tâm thể (Psycho-somatic Medicine) dần được đề cao. Ta biết ngày nay khoa học y học tiến như vũ bão (ghép tạng, sinh sản vô tính, nhân giống đơn dòng, tế bào nhân tạo…) nhiều khi có mặt trái là làm biến mất… con người. Cho nên Y học cần nhân văn biết bao! Chương trình học y ở các đại học y khoa tiên tiến giờ đây đều bắt buộc sinh viên năm thứ nhất phải học ít nhất 5-7 cuốn tiểu thuyết về thân phận con người!

Không phải vô cớ mà Phật được gọi là Y vương, vua thầy thuốc. Trong kinh Phật ta thấy có những vị thuốc gọi là Dược vương, Dược thượng (dưới hình tượng Bồ tát!), có những thí dụ về Dược thảo, về cách hành xử của vị lương y v.v… vô cùng thú vị.

“Văn Tư Tu” là bước đường học Phật. Văn là nghe, là đọc; Tư là suy nghĩ, là tìm tòi và Tu là thực hành. Tu phải hành nên mới gọi “Tu hành” là vậy.

Thân mến,

(25.4.2013)

Ghi chú:

Đầu tháng 5.2009, với sự hỗ trợ của Phùng Minh Bảo, Lê Thị Thùy Linh (SGC), trang nhà www.dohongngoc.com âm thầm “ra mắt” bạn bè. Thấm thoát mà đã 4 năm!

Lúc đầu, việc của tôi chỉ là gởi bài, chuyển hình cho SGC, rồi các bạn trẻ bên đó post lên giùm. Sau thấy phiền cho các bạn quá, vả lại khi cần edit thì cũng khổ, tôi lò mò học hỏi rồi dần tự post bài, post hình, tự chỉnh sửa lấy. Học hỏi quả là một điều vô cùng thú vị. Mặc dù trang nhà không đẹp, không chuyên, không mới, nhưng thôi cứ tà tà vậy, cứ giữ  nguyên diện mạo quê mùa già cả vậy trong một thế giới thay hình đổi dạng đến chóng mặt hôm nay chắc cũng có cái hay riêng của nó. Vui là ngày càng có nhiều hồi âm (comments), không chỉ ở trong nước mà từ nhiều nơi. Cái cảm nhận trái đất nhỏ bé dần lại ngày càng cụ thể, một thế giới phẳng, toàn cầu hóa rõ hơn bao giớ hết, nhưng lạ, sao con người lại như càng xa nhau hơn và không ngừng tìm cách tiêu diệt lẫn nhau…

Nhân “.COM” 4 năm này, tôi xin chia sẻ ở đây một vài comments trong tháng Tư như một kỷ niệm, gởi đến bạn bè.

Và, nếu có những góp ý, nhưng câu hỏi đặt ra, xin vui lòng gởi tới:

dohongngocbs@gmail.com      

Đa tạ.

Đỗ Hồng Ngọc.

ĐHN trả lời:

Bạn ơi, bạn lầm rồi! Chiến tranh bây giờ chả ai xài Gươm, dù là “gươm báu” nữa đâu, họ dùng toàn… bom nguyên tử không đó chứ!
Ôi bạn cũng làm mình nhớ quá:
Cùng trông lại mà cùng chẳng thấy
Thấy xanh xanh những mấy ngàn dâu
Ngàn dâu xanh ngắt một mầu
Tình chàng ý thiếp ai sầu hơn ai?

ĐHN trả lời:

Cảm ơn em. Vậy mà đã một “thế hệ” rồi đó nhỉ! Mới thôi. Sách ố vàng, giấy đen đủi, chữ nhỏ xíu, dày đặc, lem nhem… sau này khó tìm lắm đó! Đừng bỏ nhe.

ĐHN trả lời:

“Sữa mẹ có thành phần 85% là nước. Bú mẹ đơn thuần (hoàn toàn sữa mẹ) có thể cung cấp nhu cầu về nước và dinh dưỡng cho trẻ. Vì vậy, trong 6 tháng đầu, nếu bạn đủ sữa đảm bảo cho bé được bú mẹ hoàn toàn theo nhu cầu thì không cần thiết cho uống thêm nước”.
Đó là lời khuyên của WHO những năm gần đây. Cần chú ý: 1) Bú mẹ đơn thuần 2) Đảm bảo mẹ có đủ lượng sữa 3) Đáp ứng nhu cầu của trẻ (ngày cũng như đêm) 4) Mẹ hoàn toàn khỏe mạnh…
Đây là điều rất lý tưởng, nhưng thực tế nhiều bà mẹ của ta hiện nay còn bận đi làm, còn lo lắng, buồn phiền nhiều điều trong đời sống thường ngày (kinh tế, gia đình, công việc… nên dễ mất sữa, thiếu sữa), đôi khi mẹ đau ốm, không đủ sức khỏe cho trẻ bú cả ngày lẫn đêm theo nhu cầu, thời tiết lại quá nóng bức v.v… Những vấn đề này đáng được xem xét để tùy tình hình cụ thể của mỗi gia đình. Điều quan trọng: Nếu thấy bé khát thì nên cho uống chút nước, kẻo tội nghiệp!

ĐHN trả lời:

Cảm ơn con. Nếu con chịu khó đọc sách tiếng Việt thì dần dần con sẽ giỏi tiếng Việt thôi (Con có thể lấy cuốn sách này để học tiếng Việt được lắm đó! Cứ đọc từ từ, mỗi ngày một ít). Không bìết Ông xã (chồng con) có phải là người Việt không? Con có ba mẹ họ hàng ở gần không? Con nói đúng, hiện nay có nhiều sách dạy nuôi con nhưng nuôi kiểu Âu Mỹ, không hợp lắm với người mình. Bác không nghĩ là nên dịch sang tiếng Anh, vì dịch ra chỉ có một người đọc là… con thôi!

ĐHN trả lời:

Trả lời chung các bà mẹ: Hãy bình tĩnh. Đừng nóng vội. Đừng ép. Cần có thời gian để bé làm quen với một thứ thức ăn mới. Đọc kỹ chương Nuôi con sao cho giỏi và các chương liên quan khác trong cuốn Viết cho các bà mẹ sinh con đầu lòng, đã có hướng dẫn chi tiết trong đó (bài viết trên web này chỉ là một phần nhỏ). Khi bé có vấn đề bệnh lý, thì nên thăm khám ở một bác sĩ Nhi khoa. Vì cần phải nhìn em bé, nghe em bé thở, khám tim mạch, xem niêm mạc, xét độ nhăn da, phản xạ gân xương v.v… thì mới có thể cho thuốc và lời khuyên đúng được. Không thể khám chữa bệnh trên Internet. Thân mến.

(Maika đã đến dự buổi Tổng kết thực tập về Giáo dục sức khỏe của SV Y4 ĐHYK PNT)

ĐHN trả lời:

Đa tạ anh Nguyen Ky Phuong. Có phải anh đang nhắc đến cái thời học Văn khoa và ăn cơm xã hội ở Bùi Viện không nhỉ?

ĐHN trả lời:

Em suy nghĩ được vậy là tốt lắm rồi đó. Chỉ có thể “sửa” chính mình thôi chứ không thể sửa người khác đâu. Nhìn vào gương, em cười thì nó cười với em, chứ em không thể sửa cái gương. Chỉ cần nắm lấy 3 nguyên tắc này trong Giao tiếp và Ứng xử khi tiếp xúc với bệnh nhân:
1) Tôn trọng 2) Chân thành và 3) Thấu cảm!

Chúc em thành công.

Thư gởi bạn xa xôi,

                                                             (tặng Trần Vấn Lệ, Nguyệt Mai…)

* Hôm 12.4 được tin nhà thơ Hoài Khanh phải vào cấp cứu ở bệnh viện Đà Nẵng vì tai biến, mình đã phone ngay cho Bs Huỳnh Kim Hơn để nắm tình hình. Không ai rõ tình hình Hoài Khanh bằng bs Hơn, vì lần nào về Quảng Nam, anh đều ở chơi nhà Bs Hơn ở Hội An dài ngày. Đêm hôm trước đó, Hơn nói đi chơi khuya về, café cà pháo mãi một lúc bỗng Hoài Khanh ú ớ rồi ngã vật xuống. Bs Hơn đưa anh vào bệnh viện Hội An cấp cứu, rồi chuyển ngay về BV Hoàn Mỹ ở Đà Nẵng. Anh còn tỉnh, chỉ yếu liệt nửa người trái. Lâu nay HK vẫn bị cao huyết áp (220/110 mmHg), khi lên khi xuống, mà không dùng thuốc đều đặn. Anh bị nhũn não (chứ không phải xuất huyết não). Năm nay Hoài Khanh đã 82, sức khỏe cũng có phần yếu. Sau đó, mình cũng đã liên hệ với Lâm, con trai anh HK để biết thêm chi tiết.

Hôm qua thì bệnh tình Hoài Khanh khả quan hơn, tỉnh táo, nhưng còn bị viêm phổi, trên cơ địa bệnh lao cũ. Sáng nay bs Hơn cho biết đã bớt sốt, nhưng vẫn còn nhiều đàm. Bơm ngày 6 cữ thức ăn qua ống sonde vào dạ dày, ba bữa chính với ba bữa gạo lứt mè đen.

Nói chung tiến triển tốt.

* Quán Văn 14: số đặc biệt Đinh Cường

THIỆP MỜI

                                                      Quán văn số 14

ra mắt lúc 9 giờ ngày Chúa nhật 21-4-2013

tại CHIÊU CÀ PHÊ – SÁCH

169A Ba Vân – P. 14 – Q. Tân Bình – Sài Gòn

Nói đến Quán Văn không thể không nhắc Nguyên Minh, người phụ trách.  Chưa thấy ai mê làm báo “văn học nghệ thuật” như Nguyên Minh. Thời trẻ, Nguyên Minh cùng nhóm bạn say mê làm tờ Ý Thức, nay tuổi đã ngoài 70, lại tiếp tục hăng say làm Quán Văn. Nhà văn Phan Triều Hải con Lữ Quỳnh nói phục mấy bác hết sức, thiệt là “lỳ lợm”!

Khi ra mắt Quán Văn số đầu tiên, manchette ghi “QUÁN VĂN Số 001”, Nguyên Minh bảo anh ghi “ba con số” là với hy vọng Quán Văn sẽ ra được ít nhất 999 số. Lúc đầu mỗi 2 tháng một kỳ, nay thì mỗi tháng một kỳ và có lúc chỉ mới vài ba tuần lễ đã thấy xuất hiện một số Quán Văn mới! Sức làm việc của một nhà văn “nhỏ con” như Nguyên Minh thật là đáng nể. Anh nói già rồi, làm mau mau đi chứ! Đâu có biết ngày nào!

Đến nay Quán Văn đã ra số 14, đặc biệt Đinh Cường, với tiêu đề “thi sĩ của hoài niệm” với nhiều bài viết của Huỳnh Hữu Ủy, Đỗ Long Vân, Bùi Giáng, Trịnh Công Sơn, Doãn Quốc Sĩ, Đặng Tiến…

Người ta biết nhiều đến Đinh Cường họa sĩ, mà quên Đinh Cường nhà thơ. Tranh của anh cũng toàn thơ. Mình nhớ thời khó khăn, năm 1984, Đinh Cường đã có một cuộc triển lãm tranh “bỏ túi chui” tại phòng mạch của bác sĩ Thân Trọng Minh ở quận 5. Mình và các bạn đều ngẩn ngơ trước những bức tranh nho nhỏ như thơ của ĐC. Lần đó, mình cũng “rinh” về được một bức, vẽ những gộp đá ở Đèo Cả và những con chim tung tăng… Năm 1993, khi mình đang ở Boston, phone nói chuyện với Đinh Cường ở DC, anh gởi liền mấy bức minh họa cho tập thơ mình, trong đó có “Đỗ Nghê qua trí nhớ”, kèm mấy dòng thư: “Mỗi lần đến thác Niagara, nhìn xuống vực sâu, moa chỉ muốn gieo mình xuống  như câu hát của Trịnh Công Sơn: con diều bay cho vực thẳm buồn theo…”. Những lần anh về sau này thường có dịp gặp nhau, khi thì ở quán Faifo của Huy Tưởng, khi thì quán café gần Phòng tranh Tự Do của Sơn-Hà…

Từ trái: Thân Trọng Minh, Hồ Hữu Thủ, Đinh Cường, Đỗ Hồng Ngọc, Huy Tưởng

Nhưng một kỷ niệm khó quên là hôm nọ, mình đến dự buổi ra mắt thơ ở nhà sách PN, tình cờ ngồi gần một cô bé rất xinh, tóc thề dáng cũ, suốt buổi toàn nói về Đinh Cường mới lạ! Cô gọi mình bằng “chú” đầy… kính mến mà nhất định gọi Đinh Cường bằng anh thân thiết. Thì ra đã là nhà thơ thì không có tuổi!

* À mà này, bạn còn nhớ nhà thơ “quận chúa” Tôn Nữ Hỷ Khương không? Chị là tác giả của nhiều tập thơ từ hơn nửa thế kỷ nay, và có những câu thơ gần như đã trở thành ca dao mà người ta không còn nhớ tác giả: Còn gặp nhau thì hãy cứ vui/ Chuyện đời như nước chảy hoa trôi/ Lợi danh như bóng mây chìm nổi/ Chỉ có tình thương để lại đời… Những câu thơ mộc mạc như lời nói đó nhưng lại đã nói thay được cho bao nỗi lòng. Năm nay chị đã có tuổi và dĩ nhiên có… bệnh. Bệnh đủ thứ! Có ít nhất 4 bác sĩ đang chữa bệnh cho nhà thơ mà ai cũng quý mến. Cách đây vài tháng, chị đột ngột bị điếc tai phải. Chữa khắp nơi, vào ra bệnh viện, phòng mạch liên tục, rồi châm cứu, rồi tiêm thuốc qua màng nhĩ… Làm đủ các xét nghiệm huyết học sinh hóa tim mạch não bộ… các thứ!

Sau một thời gian vật vả như thế chị suy sụp thực sự, mất ăn mất ngủ, kêu ăn cái gì cũng như ăn đá! Thấy tình hình nghiêm trọng, mình đến thăm, xem xét kỹ toàn bộ bệnh án, tìm hiểu bữa ăn giấc ngủ, sự chăm sóc…: Các kết quả xét nghiệm đều nằm trong giới hạn bình thường. Chị kiệt sức vì lo lắng quá, sợ hãi quá, mệt mỏi quá, không chấp nhận mình… già, và tai hại hơn, ngoài gần 20 món thuốc của các bác sĩ, chị còn uống quá nhiều thứ thuốc bổ từ Pháp, Mỹ, Thụy sĩ bà con bạn bè thương mến gởi về… đến nỗi ăn cái gì cũng đều như… đá!

Chị kêu: Tôi mệt quá, tôi muốn chết…! Mình nói: Thế nào chị cũng chết mà! Đừng lo! Đã là người thì ai chẳng chết! Chị cũng U 80 rồi, già thì phải bệnh chứ!  Ai biểu già chi?  Sanh lão bệnh tử chứ! Chị cứ uống cả đống thuốc bổ thế này, ăn làm sao vô được nữa.  Tổng calori thu nhập chỉ có 300 calo, trong khi nhu cầu năng lượng của chị phải tối thiểu 1200! Kiệt sức là phải rồi, như xe chạy bằng nước lã vậy! Thuốc men đặc trị bác sĩ cho thì không nói làm gì, thuốc bổ, sữa bột các thứ làm sao còn có sự thèm ăn! Bỏ hết đi. Phở, hủ tiếu, bún bò Huế đi, chè hạt sen, chè đậu ngự đi… ! Còn cái vụ điếc? Cũng như mắt đã thay thủy tinh thể nhân tạo rồi, răng làm mới rồi… Cái gì xài lâu phải quá “date” chứ! Muốn mới hoài sao được!… Chỗ thân tình, mình mới dám làm một thôi một hồi như thế, và nghĩ anh chị Bá Thùy, Hỷ Khương sẽ vui, sẽ thay đổi … lối sống, hành vi!

Quả thật, tuần lễ sau, đã thấy chị vui, hẹn cafe bún bò Huế rồi! Dĩ nhiên, phải từ từ, chưa thể “đổi mới” nhanh chóng được.

Có bệnh thì phải chữa, nhưng cần chữa… toàn diện bạn ạ, chứ không thể chỉ chữa bằng thuốc là vậy!

Thân mến,

Đỗ Hồng Ngọc.