Burma Genocide

The Million Dollar Mismanagement of Mrauk U

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 04 Mar 2016 11:02:00 +0000

By MOE MYINT / THE IRRAWADDY| Wednesday, February 24, 2016

MRAUK U, Arakan State — Throughout outgoing President Thein Sein’s term, the Arakan State government spent 1.5 billion kyats (over US$1.2 million) to preserve the remnants of the ancient Arakanese Mrauk U kingdom, according to the state’s annual audit report.

Yet some officials connected with the project allege that it has been fraught with mismanagement. Khin Than, chairperson of Mrauk U-based Heritage Trust, claims that halls within two famous temple complexes—the Ko-thaung and Shite-thaung pagodas—were damaged by government contractors’ negligence. New shrines were built alongside originals, she added—constructed out of concrete and sandstone.

Archaeologists and scholars of Mrauk U, which boasts more than 1,500 documented temples, have advocated for its classification as a UNESCO World Heritage Site, but fear that unscrupulous renovation of the ancient locale will put such an achievement further from reach.

‘The Conservation Was Wrong’

Nyein Lwin, director of the Mrauk U Department of Archaeology and Cultural Heritage Conservation, admitted that reconstruction at Mrauk U had been carried out instead of maintenance. This often involves the use of concrete and new stones, rather than brickwork more authentic to the original structures.

Contractors lack experience to properly preserve the temples and pagodas, he explained, clarifying that much of the work was carried out before he stepped into the directorial role three months ago.

“I saw a pagoda… the conservation was wrong—it was reconstructed,” Nyein Lwin said, describing a site within the Shite-thaung complex. “[It] was reconstructed with bricks, sand and stone. It is a 2015 model. It can’t be a Mrauk U model anymore. I can’t feel it [is an original].”

Some original Shite-thaung pagodas had echo chambers and an air circulation system built into the architecture, but after the preservation, both had been disabled.

Arakan State’s Statistical Department Chief Tun Aung San also admitted that local contractors had proven “unskillful” in working on the ancient Mrauk U temples.

Exponential Budget Increase

The deputy director of the Sittwe Department of Archaeology and the National Museum provided The Irrawaddy with an annual report revealing that the regional government budget for Mrauk U maintenance had increased exponentially, from 8.4 million kyats (US$6,800) in 2011 to 639 million kyats (US$515,800) at present.

Over the last five years, a total of 1.5 billion kyats (US$1.2 million) has been poured into the ancient ruins.

Nyein Lwin claims he was kept in the dark about the funds allocated by the state before his tenure. This reportedly topped 665 million kyats (US$536,800) during 2014-15, while the project was managed by the Sittwe Department of Archaeology in the Arakan State capital.

When he became the Mrauk U archaeology department’s director, Nyein Lwin said that he identified discrepancies in the project’s audit report, which led him to file a complaint with the Arakan State chief minister. He noticed that five renovations which had not yet been completed were marked as done, and the local companies responsible had prematurely collected payment for the projects.

Nyein Lwin said he requested that the contractors provide cost estimates for the undertaking and a performance guarantee—which most failed to present.

If a contractor does not complete a project satisfactorily, authorities are supposed to take action, Tun Aung San explained. Yet he declined to say whether the state government follows through on this responsibility, simply adding that they “manage” any problems that arise.

Despite allegations of poor work performance, Tun Aung San revealed that, to his knowledge, the statistical department had not yet scrutinized the 2015-16 budget for the Mrauk U project.

Open or Closed Tender?

According to the official audit list, contractors who were selected to lead the Mrauk U restoration include well-connected Union Solidarity and Development Party (USDP) members, a Sittwe hotel owner, and construction companies like Nilar Myint Myat, Myanmar Ariyan and Roma Mandaing.

How certain local contractors obtained key positions on the project remains ambiguous. Burmese government protocol states that if a proposal is valued at above five million kyats (US$4,000), a “tender competition” is announced; if a project is appraised at 50 million kyats (US$40,300) or more, the public is informed through state-owned newspapers to facilitate competitive bidding.

The Irrawaddy was unable to clarify whether the Arakan State government had called for an open tender for Mrauk U’s temple maintenance.

“I don’t know whether the tender was open or closed. And even at the Mrauk U branch, we don’t know how many contractors are operating here,” Nyein Lwin said, the latter claim also echoed by the Sittwe Department of Archaeology’s deputy director.

Arakan State’s audit chief told The Irrawaddy that such decisions are left up to regional authorities, and it was unclear if they adhered to a transparent bidding procedure.

“It’s difficult to say whether the majority of tender cases are open or closed. It depends on the state government’s plan,” he said.

When contacted by The Irrawaddy, Moe Hein, a director within the Arakan State government, denied that the state privately handled tenders for such projects.

‘Intentional Violation of Laws’

Further controversy has been courted by state government plans to construct a museum in a colonial era building which was once a Mrauk U palace.

Arakan State authorities have reportedly offered 300 million kyats (US$242,200) to a local businessman to complete the project during the 2016-17 financial year.

The Mrauk U Heritage Trust objects to the project on the grounds that it violates a 1998 law prohibiting both the reconstruction of ancient structures and the construction of new buildings at heritage sites.

“The state government and the Department of Archaeology and Cultural Heritage Conservation are intentionally violating the existing laws. The projects are shared with their close [relations] and after that, our heritage is destroyed,” said Khin Than, chairperson of the Trust.

She lamented that some business contractors had already received official permits to construct guesthouses and hotels nearby.

Nyein Lwin speculated that some government officials might be unaware of laws banning on-site construction, but added that the responsibility to enforce the rules remained with the manager of the project.

“If Snr-Gen Min Aung Hlaing gave a command to fight, it is the frontline commander, and not Min Aung Hlaing [that has to do it],” said Nyein Lwin, referring to the Burma Army chief. “Whether they win or are defeated depends on the commander’s qualifications.”

“It is the same here,” he concluded, stressing the importance of lower level leaders in Mrauk U’s chain of authority. “The operation manager is key.”

http://www.irrawaddy.com/multimedia-burma/the-million-dollar-mismanagement-of-mrauk-u.html

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၏ ေဒၚလာသန္းခ်ီေသာ စီမံခန္႔ခြဲမႈအမွားမ်ား

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 04 Mar 2016 10:59:00 +0000

By မိုးျမင့္ | March 4, 2016

မၾကာမီ အာဏာလႊဲေျပာင္းေပးရေတာ့မည့္ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္၏ အစိုးရသက္တမ္း အတြင္းတြင္ ရခုိ္င္ျပည္နယ္အစုိးရက ေရွးေခတ္ ရခုိင္ဘုရင္မ်ားထီးနန္းစိုက္ခဲ့သည့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ရွိ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကုိ ေရွးမူမပ်က္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမ်ား ေဆာင္ရြက္ရန္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ ၁ ဒႆမ ၅ ဘီလီယံ က်ပ္ ( အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၁ ဒႆမ ၂ သန္း) အသုံးျပဳခဲ့ေၾကာင္း ျပည္နယ္စာရင္းစစ္ရုံးမွ ႏွစ္စဥ္ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာအရ သိရသည္။

ေျမာက္ဦးအေျခစုိက္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ ေဒၚခင္သန္းက အစုိးရႏွင့္ တာ၀န္ယူ တည္ေဆာက္ရေသာ ကန္ထရုိ္က္မ်ား၏ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈ အမွားအယြင္းမ်ားေၾကာင့္ ကုိးေသာင္းဘုရားႏွင့္ သွ်စ္(ရွစ္) ေသာင္းဘုရားတုိ႔၏ အတြင္းပုိင္းရွိ လိုဏ္္ဂူမ်ား ပ်က္စီးခဲ့ရေၾကာင္း ေျပာသည္။ ေရွးေဟာင္းေစတီမ်ား ေဘးတေလွ်ာက္တြင္ ေစတီ အသစ္မ်ားကုိ တည္ထားခဲ့ၿပီး ကြန္ကရစ္၊ သဲေက်ာက္တုိ႔ျဖင့္ တည္ေဆာက္ခဲ့သည္ဟုလည္း သူက ဆိုသည္။

သမုိင္း၀င္ေစတီေပါင္း ၁၅၀၀ ေက်ာ္ရွိေသာ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ ယူနက္စကုိ၏ ကမာၻ႔အေမြအႏွစ္စာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းရန္အတြက္ ေရွးေဟာင္းသုေတသီမ်ားႏွင့္ ပညာရွင္မ်ားက ႀကိဳးပမ္းေနေသာ္လည္း ေရွးမူလက္ရာမ်ားကုိ မွားယြင္းေသာ ျပန္လည္မြမ္းမံျပင္ဆင္မႈမ်ား ေတာက္ေလွ်ာက္ျဖစ္ေနသည့္အတြက္ စာရင္းသြင္းရန္ ရည္ရြယ္ခ်က္ မေအာင္မည္ကို စိုးရိမ္မႈမ်ားျဖစ္ေပၚေနရသည္။

ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈ အမွားမ်ား

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္ အမ်ိဳးသားျပတိုက္ဦးစီးဌာနမွ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးၿငိမ္းလြင္ကလည္း ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းေဒသကုိ ထိန္းသိမ္းရမည့္အစား အသစ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ထားသည္မ်ား ေတြ႔ရွိရေၾကာင္း ထုတ္ေဖာ္ ေျပာဆုိခဲ့ပါသည္။ မူလတည္ေဆာက္ထားသည့္ ေရွးေခတ္လက္ရာမ်ားႏွင့္ နီးစပ္ေသာ ျပဳျပင္မႈမ်ားအစား တခါတရံတြင္ ကြန္ကရစ္ႏွင့္ ေက်ာက္အသစ္မ်ားကို အသုံးျပဳထားၾကသည္။

ကန္ထ႐ိုက္မ်ားသည္ ဘုရား၊ ပုထိုးမ်ားကို ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းသည့္ အေတြ႔အႀကံဳမရွိၾကဟု သူကေျပာသည္။ လြန္ခဲ့ေသာ သုံးလေလာက္က ေျမာက္ဦးေဒသတြင္ တာ၀န္ထမ္းေဆာင္ရန္ သူေရာက္မလာခင္ကတည္းက ျပင္ဆင္မႈ အမ်ားအျပား ျပဳလုပ္ထားခဲ့ၿပီး ျဖစ္သည္ဟု ဦးၿငိမ္းလြင္က ရွင္းျပသည္။

“ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းတာ မွားယြင္းေနတဲ့ ဘုရားတဆူကုိ က်ေနာ္ေတြ႔ခဲ့တယ္။ အဲဒါ အသစ္ျပန္တည္ေဆာက္ထားပါ’’ ဟု (သွ်စ္)ရွစ္ေသာင္းဘုရားအနီးတြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ ဘုရားတဆူကုိ ရည္ညႊန္း၍ သူက ေျပာသည္။ ‘‘အုတ္ေတြ၊ သဲေတြ၊ ေက်ာက္ေတြနဲ႔ ျပင္ေဆာက္ထားတာ ၂၀၁၅ ခုႏွစ္ ေမာ္ဒယ္ျဖစ္ေနတယ္ဗ်။ အဲဒါ ေနာက္ထပ္ ဘယ္ေတာ့မွ ေျမာက္ဦးေခတ္လက္ရာ မျဖစ္ႏုိင္ေတာ့ဘူး။ အဲဒါကုိ ေရွးလက္ရာလို႔ က်ေနာ္ ဘယ္လုိမွ ခံစားလုိ႕မရဘူးဗ် ”ဟု ဦးၿငိမ္းလြင္က ေျပာသည္။

ေရွးေဟာင္း (သွ်စ္)ရွစ္ေသာင္းဘုရား၏ အတြင္းပုိင္းလုိဏ္ဂူမ်ားတြင္ ပဲ့တင္သံမထြက္ဘဲ ေလ၀င္ေလထြက္ေကာင္းေစ သည့္ စနစ္မ်ားကုိပါ ထည့္သြင္းတည္ေဆာက္ခဲ့ေသာ္လည္း လက္ရွိ ျပန္လည္ျပဳျပင္ၿပီး ေနာက္ပုိင္းတြင္ ယင္းစနစ္ႏွစ္ခုလုံးမွာ ပ်က္စီးသြားၿပီျဖစ္သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္၏ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ ဦးထြန္းေအာင္စံကလည္း ေရွးေဟာင္း ဘုရားပုထုိးေတာ္မ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္း လုပ္ခြင့္ ရထားေသာ ေဒသခံ ရခုိင္ကန္ထရုိက္မ်ားက လုပ္ငန္းကၽြမ္းက်င္မႈမရွိဟု ထုတ္ေဖာ္ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။

ဆတုိးျမင့္လာေသာ ဘတ္ဂ်က္

စစ္ေတြၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပတုိက္ဌာန၏ ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးက ဧရာ၀တီသတင္းဌာနသို႔ စီစဥ္ေပးခဲ့ေသာ ႏွစ္ပတ္လည္ အစီရင္ခံစာတခုအရ ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းေဒသအတြက္ ျပည္နယ္အစုိးရမွ ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ရန္ ထုတ္ေပးခဲ့သည့္ ဘက္ဂ်က္မွာ ၂၀၁၁ ခုႏွစ္တြင္ က်ပ္ေငြ ၈ ဒႆမ ၄ သန္း ( အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆၈၀၀) ရွိခဲ့ရာမွ ယခု ႏွစ္တြင္္ က်ပ္ေငြ ၆၃၉ သန္းအထိ ( အေမရိကန္ေဒၚလာ ၅၁၅ ၈၀၀)အထိ တုိးျမွင့္ခဲ့ေပးခဲ့ေၾကာင္း ေတြ႔ရွိရပါသည္။

ပ်က္စီးယုိယြင္းေနေသာ ေရွးေဟာင္းဘုရားမ်ားျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးအတြက္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၅ႏွစ္အတြင္း စုစုေပါင္း က်ပ္ေငြ ၁ ဒႆမ ၅ ဘီလီယံ ( အေမရိကန္ေဒၚလာ ၁ ဒႆမ ၂ သန္း) သုံးစြဲခဲ့သည္။

ဦးၿငိမ္းလြင္က သူ႔အေနျဖင့္ ယခုတာ၀န္ကို ထမ္းေဆာင္ျခင္း မျပဳမီအခ်ိန္အထိ အစုိးရအဖြဲ႕၏ ရန္ပုံေငြ ခြဲေ၀ ခ်ထားေပးမႈမ်ား အေၾကာင္းကုိ လုံး၀ သိရွိထားျခင္းမရွိဟု ဆုိပါသည္။ ၂၀၁၄ – ၂၁၁၅ ဘ႑ာေရး ႏွစ္အတြင္းတြင္ အဆိုပါ စီမံကိန္းကို ရခုိင္ျပည္နယ္ စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ေရွးေဟာင္းသုေတသနႏွင့္ အမ်ဳိးသားျပတုိက္ဌာနမွ ျပည္နယ္အစိုးရ၏ အေထာက္အပံ့ျဖင့္ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ရာ က်ပ္ေငြ ၆၆၅ သန္း သံုးစြဲခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ဦးၿငိမ္းလြင္သည္ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးျဖစ္လာေသာအခါ ၄င္းမတုိင္မီ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည့္ စီမံကိန္း၏ စာရင္းစစ္အစီရင္ခံစာအရ ကြဲလြဲမႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္းေတြ႔ရွိခဲ့သည္။ အၿပီးမသတ္ေသးသည့္ လုပ္ငန္းငါးခုအတြက္ ႀကိဳတင္ေငြမ်ား ထုတ္ယူခဲ့ၿပီးျဖစ္သည္ဟု သူကေျပာသည္။

ကန္ထရုိက္တာမ်ားအား ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းသည့္ လုပ္ငန္းကုန္က်စရိတ္ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ေငြႏွင့္ (အစုိးရထံတင္ျပရသည့္) ေဆာင္ရြက္ၿပီးစီးသည့္လုပ္ငန္းမ်ားအား အာမခံႏုိင္သည့္ အေထာက္အထားစာရြက္ (Performance Guarantee) ေပးရန္ ေတာင္းခံခဲ့ေသာ္လည္း အမ်ားစုမွာ တင္ျပႏိုင္ခဲ့ျခင္း မရွိေၾကာင္း ဦးၿငိမ္းလြင္က ေျပာသည္။

အကယ္၍ ကန္ထရုိက္တေယာက္က စီမံကိန္းတခုကုိ ေကာင္းမြန္ၿပီးေျမာက္ေအာင္ မေဆာင္ရြက္ႏုိင္လွ်င္ တာ၀န္ရွိသူမ်ား က စာခ်ဳပ္စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအရ အေရးယူရမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ဦးထြန္းေအာင္စံ ေျပာသည္။ သုိ႔ေသာ္ ဦးထြန္းေအာင္စံ က ျပည္နယ္အစုိးရအေနျဖင့္ ၄င္းတုိ႔သတ္မွတ္ထားသည့္ စည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္းအတုိင္းအေရးယူ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းရွိမရွိကုိ တုိက္ရုိက္ေျပာဆုိရန္ ျငင္းဆုိခဲ့သည္။

ျပဳျပင္ေဆာင္ရြက္မႈမ်ား ညံ့ဖ်င္းေၾကာင္း စြပ္စြဲခ်က္မ်ား ရွိေနေသာ္လည္း စာရင္းစစ္ဌာနမွ ေျမာက္ဦး စီမံကိန္းအတြက္ ၂၀၁၅-၂၀၁၆ ခုႏွစ္ ဘက္ဂ်က္ကုိ မစစ္ေဆးရေသးေၾကာင္း ဦးထြန္းေအာင္စန္းက ေျပာသည္။

ခ်ိတ္ပိတ္ တင္ဒါလား၊ အိတ္ဖြင့္ တင္ဒါစနစ္လား

စာရင္းစစ္ဌာန၏တရား၀င္စာရင္းမ်ားအရ ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းေဒသ ျပန္လည္ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းေရးလုပ္ငန္းအတြက္ အေရြးခ်ယ္ခံထားရေသာ ကန္ထရုိက္မ်ားမွာ အဆက္အသြယ္ေကာင္းသည့္ ျပည္ေထာင္စု ႀက့ံခုိင္ေရးႏွင့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရးပါတီ (USDP) အဖြဲ႔၀င္မ်ား၊ စစ္ေတြၿမိဳ႕မွ ဟုိတယ္ပုိင္ရွင္တဦးႏွင့္ နီလာျမင့္ျမတ္၊ ျမန္မာအာရီယံႏွင့္ ရုိးမ မ႑ဳိင္က့ဲသုိ႔ ေဆာက္ လုပ္ေရး ကုမၸဏီမ်ားျဖစ္ၾကသည္။

ေဒသခံ ကန္ထရုိက္တာမ်ားက အေရးပါေသာ စီမံကိန္း၊ လုပ္ငန္းအမ်ဳိးအစားမ်ားကုိ မည္ကဲ့သုိ႔ လုပ္ပုိင္ခြင့္ရခဲ့ၾကသည္ဆုိသည္မွာလည္း ရွင္းရွင္းလင္းလင္းမရွိပါ။ ျမန္မာအစုိးရ၏ တင္ဒါစည္းမ်ဥ္းစည္းကမ္း၊ လုပ္ထုံးလုပ္နည္းမ်ားအရ လုပ္ငန္းတခုသည္ က်ပ္ ၅ သန္း ( အေမရိကန္ေဒၚလာ ၄၀၀၀) တန္ဖုိးရွိလွ်င္ တင္ဒါေခၚယူရမည္ ျဖစ္ၿပီး အကယ္၍ က်ပ္ သန္း ၅၀ ( အေမရိကန္ ေဒၚလာ ၄၀၃၀၀) သုိ႔မဟုတ္ ယင္းထက္ပုိလွ်င္ ႏုိင္ငံပုိင္သတင္းစာတြင္ ထည့္သြင္းေၾကာ္ျငာၿပီးမွ တင္ဒါေခၚယူရမည္ ျဖစ္သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရက ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္းေစတီမ်ားကုိ ထိန္းသိမ္းရန္အတြက္ ပြင့္လင္းျမင္သာစြာ ေၾကညာၿပီး တင္ဒါ ေခၚယူခဲ့ျခင္းရွိမရွိကုိ ဧရာ၀တီသတင္းဌာနက အတိအက် အတည္ျပဳႏုိင္ခဲ့ျခင္း မရွိပါ။

“တင္ဒါက အဖြင့္လား အပိတ္သလားဆုိတာကုိ က်ေနာ္ မသိပါဘူး။ ေျမာက္ဦးဌာနအေနနဲ႔ ဒီမွာ ေဆာက္လုပ္ေရး ကန္ထရုိက္ အေရအတြက္ ဘယ္ေလာက္ လုပ္ကုိင္ေနတယ္ ဆုိတာကုိလဲ က်ေနာ္တုိ႔ မသိပါဘူး”ဟု စစ္ေတြၿမိဳ႕ရွိ ေရွး ေဟာင္းသုေတသနနွင့္ ျပတုိက္ဦးစီးဌာန ဒုတိယညႊန္ၾကားေရးမွဴးေျပာဆုိခဲ့သည့္အတုိင္းပင္ ဦးၿငိမ္းလြင္ကလည္း ေျပာ ပါသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္၏ စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္ကမူ ထုိသုိ႔ (တင္ဒါစနစ္) ဆုံးျဖတ္မႈမ်ားသည္ ျပည္နယ္အစုိးရ၏ တာ၀န္ရွိသူမ်ားက ခ်မွတ္ျခင္းသာျဖစ္ၿပီး ပြင့္လင္းျမင္သာမႈရွိေသာ တင္ဒါစနစ္ ေခၚယူေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္းရွိ မရွိ ဆိုသည္ကို တိတိက်က် မသိေၾကာင္း ဧရာ၀တီသတင္းဌာနသုိ႔ ေျပာသည္။

“အိတ္ဖြင့္တင္ဒါ ဘယ္ေလာက္ ခ်ိတ္ပိတ္တင္ဒါ ဘယ္ေလာက္ဆုိတာမ်ဳိးကုိ ဒီ (စာရင္း) ထဲမွာ ေျပာဖုိ႔ ခက္ပါတယ္။ အဲဒါက ျပည္နယ္အစုိးရ အစီအစဥ္ေပၚမွာ မူတည္ပါတယ္” ဟု စာရင္းစစ္ခ်ဳပ္က ေျပာသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္ အစုိးရ၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴးတဦးျဖစ္ေသာ ဦးမိုးဟိန္းအား ဧရာ၀တီသတင္းဌာနမွ ဖုန္းျဖင့္ဆက္သြယ္ေမးျမန္းေသာအခါ စီမံကိန္းကိစၥမ်ားကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႔က ပြင့္လင္းျမင္သာမႈမရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ျခင္း မရွိဟု ျငင္းဆန္ခဲ့ ပါသည္။

ဥပေဒမ်ားကုိ မ်က္ကြယ္ျပဳျခင္း

ေနာက္ထပ္ အျငင္းပြားဖြယ္ရာ ျဖစ္ရပ္တခုမွာ ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ကုန္းေဟာင္းေပၚတြင္ ကုိလုိနီေခတ္အေဆာက္အအုံေဟာင္းတခုအား ျပန္လည္မြမ္းမံၿပီး ျပတုိက္အျဖစ္ ေဆာက္လုပ္မည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရ၏ အစီအစဥ္ ျဖစ္သည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရက ေဒသခံ စီးပြားေရးသမားတေယာက္ကုိ ၂၀၁၆-၁၇ ဘ႑ာႏွစ္အတြင္း ယင္းစီမံကိန္းကုိ အၿပီးအစီး တည္ေဆာက္ရန္ ျမန္မာက်ပ္ေငြ သန္း ၃၀၀ (အေမရိကန္ေဒၚလာ ၂၄၂ ၂၀၀) ျဖင့္ ကမ္းလွမ္းခဲ့သည္ဟု သိရသည္။

၁၉၉၈ခုႏွစ္ဥပေဒတရပ္အရ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအုံမ်ားကုိ ျပန္လည္ ျပင္ဆင္ျခင္းႏွင့္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာတြင္ အေဆာက္အအုံသစ္ တည္ေဆာက္ျခင္းတုိ႔ကုိ တားျမစ္ထားေၾကာင္း ေျမာက္ဦး ေရွး ေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔က ေထာက္ျပခဲ့ပါသည္။

“ျပည္နယ္အစုိးရနဲ႔ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနတို႔က တည္ဆဲဥပေဒေတြကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိနဲ႔ ခ်ိဳးေဖာက္တာပါ။ ဒီစီမံ ကိန္းေတြကုိလည္း သူတုိ႔နဲ႔ နီးစပ္ရာ လက္သင့္တဲ့လူေတြကုိပဲ ေပးလုိက္တာပါပဲ။ ေနာက္ေတာ့ က်မတုိ႔ရဲ႕ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေတြလည္း ဖ်က္ဆီးျခင္းခံလုိက္ရပါတယ္” ဟု ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႔ ဥကၠဌ ေဒၚခင္သန္းက ေျပာသည္။

အခ်ိဳ႕ေသာ စီးပြားေရးသမား ကန္ထရုိက္တာမ်ားသည္ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေနရာတြင္ တည္းခုိခန္းႏွင့္ ဟုိတယ္အသစ္မ်ား တည္ေဆာက္ရန္ တရား၀င္ ခြင့္ျပဳခ်က္မ်ား ရရွိၿပီးျဖစ္ေၾကာင္း ေဒၚခင္သန္းက ၀မ္းနည္းစြာ ေျပာသည္။

အစုိးရ အရာရွိအခ်ဳိ႕က တားျမစ္ထားသည့္ ဥပေဒကုိ သတိမျပဳမိျခင္း ျဖစ္ေကာင္း ျဖစ္ႏုိင္သည္ဟု ဦးၿငိမ္းလြင္က ခန္႔မွန္း သည္။ ထုိဥပေဒမ်ားအတုိင္း လုိက္နာေဆာင္ရြက္ရန္မွာ စီမံကိန္းကုိ တာ၀န္ယူထားသူ မန္ေနဂ်ာ၏ တာ၀န္ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း သူက ေျပာသည္။

“တကယ္လုိ႔ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က တုိက္ပြဲတခု တုိက္ဖုိ႔ အမိန္႔ေပးရင္ တုိက္ရမွာက ေရွ႕တန္း တပ္ရင္းမွဴးဗ်။ ဗုိလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး မင္းေအာင္လႈိင္က သြားၿပီးေတာ့ တုိက္စရာမလုိဘူး။ တုိက္ပြဲတပြဲရဲ႕ အႏုိင္အရႈံးဆုိတာ အဲဒီတုိက္ပြဲကုိ တုိက္တဲ့ တပ္ရင္းမွဴးရဲ႕ အရည္အခ်င္းအေပၚမွာပဲ မူတည္တာ” ဟု ဦးၿငိမ္းလြင္က ျမန္မာစစ္တပ္ကုိ ပမာထားၿပီး ေျပာဆုိခဲ့ သည္။

“ဒီမွာလည္း အတူတူပါပဲ’’ ဟု ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို စီမံခန္႔ခြဲေနရေသာ ေအာက္ေျခအဆင့္ ေခါင္းေဆာင္ပုိင္းမ်ား၏ အေရးပါပုံကုိ သူက ေျပာသည္။ ‘‘စီမံကိန္း မန္ေနဂ်ာက အခရာပဲ။”

(ဧရာဝတီ အဂၤလိပ္ပိုင္းတြင္ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ Moe Myint ၏ The Million Dollar Mismanagement of Mrauk U ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ဘာသာျပန္ဆိုသည္)

http://mobile.irrawaddy.com/article/2016/03/04/109143.html

စနစ္တက်ဖ်က္ဆီးခံေနရေသာ ရခိုင့္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦး

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Mon, 29 Feb 2016 13:48:00 +0000

သတင္းေထာက္မွတ္စု ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္လက္ရာေတြ မ်ားျပားလွတဲ့ ေျမာက္ဦးေဒသမွာလည္း ေသခ်ာထိမ္းသိမ္းမႈမရွိတာေၾကာင့္ အဖိုးတန္ ေရွးေဟာင္း ဗိသုကာလက္ရာေတြ ဒီလိုပဲ ပ်က္ယြင္းဆံုး႐ႈံးသြားရမယ့္ အေနအထားျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးၿမဳိ႕ကို သြားေရာက္ခဲ့တဲ့ မျမင့္ျမင့္ခိုင္က သတင္းေထာက္တေယာက္ရဲ႕ မွတ္စုအစီအစဥ္ကေန တင္ျပထားပါတယ္။

Mrauk-U conservation seen as reconstructing not preserving

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 26 Feb 2016 12:31:00 +0000

By Ei Ei Thu | Tuesday, 26 January 2016

Heritage zones in Mrauk-U, Rakhine State, are under threat due to renovations that have altered the designs of ancient pagodas, the Mrauk-U Heritage Trust claims.

Nuns pray in Mrauk-U, Rakhine State. Photo: Aung Htay Hlaing / The Myanmar TimesNuns pray in Mrauk-U, Rakhine State. Photo: Aung Htay Hlaing / The Myanmar Times
The Department of Archaeology and the National Museum in Sittwe are both operating construction sites.

“They have destroyed the ancient architecture. For example, everyone who comes to visit the Ko Thaung Pagoda agrees that the renovation is badly done because it now looks totally different from its original design,” said Daw Khin Than, chair of the Mrauk-U Heritage Trust.

Ko Thaung Pagoda – a name which translates to “90,000 Pagodas” – is the largest in Mrauk-U.

The Mrauk-U Heritage Trust is also concerned about the construction of a museum in the heritage zone, on the site of an old colonial building. “They received a budget of K300 million for the construction and now they want to spend it all,” said Daw Khin Than.

In the heritage sites of Mrauk-U, the construction of new buildings is forbidden by a 1998 law.

“We have appealed to the Rakhine State government many times to ban the construction of the museum and explained to them why, but they replied to the Department of Archeology that the construction would continue as planned,” Daw Khin Than said.

The heritage zone in Bagan also falls under the protection of the 1998 law, but some hotels built in the area are now under investigation for possible violation of the law where a significant increase in tourism threatens conservation of the site.

The preservation of Mrauk-U, the last capital of the Arakanese kingdom, now faces similar threats, experts say. Parts of the heritage site were destroyed years ago for the construction of a railroad.

“The Department of Archaeology has conducted renovation on the palace, the city wall, several pagodas and other sites with a K660 million budget in Mrauk-U in the 2014-15 financial year, but all sites were damaged due to incorrect reconstruction,” according to the Mrauk-U Heritage Trust.

The organisation said that renovation work had also been done on the Ko Thaung Pagoda with a budget of K590 million during the 2015-16 financial year.

“We don’t know whether they are trying to preserve or destroy the pagodas,” Daw Khin Than said.

U Kyaw Hla Mg, president of the Regional Guide Society, sees great potential for Mrauk-U to become a tourist destination, if ancient pagodas hidden by hills and forest are systematically uncovered.

“The Department of Archeology has only uncovered 5 percent of pagodas are now hidden in the forests; the other 95 percent are now lost,” he said.

More than 3500 tourists visited Mrauk-U in 2014 and about 4200 in 2015, according to the Ministry of Hotels and Tourism. There are 1552 ancient pagodas in Mrauk-U and 6352 in the whole of Rakhine State.

“We could try to be listed as a [UNESCO] World Heritage Site but the renovations conducted by the Department of Archeology have destroyed the old architecture. It was reconstruction rather than renovation and ancient religious buildings were demolished,” U Kyaw Hla Mg said.

Daw Khin Than of the Mrauk-U Heritage Trust sees the renovations as a great loss for the Rakhine people. “We would like to show the Rakhine heritage to the world, but it has all been destroyed.”

http://www.mmtimes.com/index.php/national-news/18655-mrauk-u-conservation-seen-as-reconstructing-not-preserving.html

At Mrauk U, Living Heritage and Crumbling Splendor in Need of Conservation

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 26 Feb 2016 12:25:00 +0000

By THIN LEI WIN / MYANMAR NOW| Friday, February 26, 2016 |

MRAUK U, ARAKAN STATE — The archeological museum chronicling the ancient Arakan kingdom of Mrauk U, one of Burma’s most important cultural sites, is housed in an unassuming, one-story building with a worn-out sign that has letters missing.

Located on the old palace grounds, it has one main room and three side rooms where you can find intricate stone carvings, exquisite bronze Buddhas and beautiful glazed tiles. Some of the art on display dates back to the 8th century, while much stems from 15th and 16th centuries, when the Arakan Kingdom of Mrauk U, located in the north of present-day Arakan State, was at its zenith.

Low-ceilinged, badly lit, devoid of visitors and with the treasures displayed in a seemingly random manner, the state of the museum reflects the state of this ancient city—full of forgotten, magnificent ruins in urgent need of concerted conservation efforts.

I actually didn’t come to the town of Mrauk U on a recent visit to enjoy the sights, but to attend and help moderate an ethnic media conference held here. I also planned to interview Arakanese villagers affected by the December fighting between the rebels of the Arakan Army and the military. The latter plan, however, was scuttled by Burma’s notoriously vague and confusing bureaucracy

To visit the affected villages, I was told, I needed permission from the Arakan State Ministry of Information in Sittwe. But once there, I was informed I needed permission from four other offices, including the Ministry of Border Affairs and Ministry of Immigration and Population, a requirement for which there was no time. In Mrauk U, the township administrator simply suggested I travel back to Sittwe to gain the necessary authorizations.

Determined not to waste my trip, I decided to visit Mrauk U, a legendary but difficult to reach heritage site I had long wanted to visit. What I found was a small, dusty but lively town situated among the crumbling splendor of 15th and 16th century Buddhist temples.

Old-World Feel

The Buddhist zedis in Mrauk U are dark, its bricks stained with moss as a result of the region’s hot summers and heavy monsoon season. This gives the stupas a more austere, old-world feel, unlike the heavily gilded ones common in Burma. Some no longer have roofs and many have vegetation growing around the temples and Buddha statues, reinforcing the feeling that you are seeing things through a filter, or have been transported to a bygone era.

Inside, they evoke awe, with long, secluded stone passageways decorated with intricately carved figurines and thousands of Buddhas in varying shapes and sizes. There aren’t as many pagodas here as in Bagan, the ancient Buddhist complex in central Burma, where the authorities have evicted villages from the archeological zone to promote tourism and hotel construction by well-connected companies.

Here, the history is exists amid a bustling ethnic Arakanese community, creating a unique sense of a continued and living history. Mrauk U was the capital of the Arakan Kingdom, which fell in 1784 to the Burmese Konbaung Dynasty. At the height of their power, Arakanese kings controlled an area covering parts of eastern Bengal, modern-day Arakan State and western part of lower Burma.

Compared to Bagan, Mrauk U gets a tiny fraction of tourists, partly due to the difficulty of getting there. There are no direct flights and the only way to the site is a three-hour boat ride from Rakhine’s capital Sittwe on the Mrauk U River, or a lengthy car journey. The uncertainty ahead of the November 8 elections deterred many tourists this year too, locals say, while the town suffered its worst floods in 50 years six months ago, damaging local businesses and worsening the dusty, pot-holed roads.

Another deterrent—one that locals don’t like talk about—is the 2012 communal violence in Mrauk U and other northern Arakan townships, which left both Rohingya Muslims and Arakanese Buddhist communities deeply scarred and segregated, and has made international headlines ever since.

Conservation and Restoration, Not Renovation

One of the most famous and impressive sites is the Shite-thaung Temple, meaning “80,000 Images,” built in 1535, where five passageways boast 80,000 Buddha images, statues and carvings.

Despite its beauty, ill-planned renovation to the temple several years ago by local authorities provides a warning of what could occur if construction methods are applied that damage the historic structures. At Shite-thaung stupa, the top was rebuilt using concrete, at odds with the rest of the building material. Not only does it look new and out of place, locals say it is not going to age the same way.

Therein lies the dilemma facing Mrauk U. It sorely needs support and funding to maintain its rich cultural heritage, which is deteriorating rapidly. But if it is to retain its heritage, it is crucially important that ancient structures are conserved and restored, not renovated, as overzealous officials did to many ancient temples in Bagan until they were barely distinguishable from new ones.

In 2014, UNESCO officials began discussions with Burma on Bagan’s listing as a World Heritage site, but efforts were complicated by the former junta’s controversial renovations—once called a ‘Disney-style fantasy’ by UN officials—hotel expansion and forced evictions of villages.

At Mrauk U, archeologists and conservation experts, not bureaucrats and construction companies, should be leading conservation and restoration efforts.

“There’s a plethora of challenges facing conservation of ancient buildings. The city of Mrauk U was once Southeast Asia’s greatest fortified cantonment,” Khin Than, chairperson of the Mrauk U Ancient Cultural Heritage Conservation Group, told Myitmakha News Agency recently.

“Tenders were put out for restorations of areas of Mrauk U, but a great deal of highly valued Rakhine [Arakan] cultural handiworks—found in pagodas, walls and brick walls—were destroyed as those carrying out the restorations were not archaeologists.”

Funding is another major challenge. The same news story said the Arakan State government had allocated 600 million kyats (US$491,000) for conservation for 2015-16 fiscal year to cover the sprawling area with hundreds of temples and other structures.

As we left the archeological museum and palace grounds, we chanced upon a group of men building a wire fence around a pond.

Called “Nan Thar Kan,” or a pond for palace residents, they recently unearthed the square pond using those funds. The work revealed a stone tablet, stone carvings of a deity and an ogre in each corner (as protection, apparently) and a cascade of old bricks leading down into it. What looked like an ordinary pond is now transformed into a beautiful, historic site.

A supervisor there said at least 10 more feet of sand still needed to be removed to completely uncover the pond. When will that happen, I asked? “We don’t know because we don’t know if, or when, we will get more funding,” he said.

This story first appeared on Myanmar Now.

http://www.irrawaddy.com/burma/at-mrauk-u-living-heritage-and-crumbling-splendor-in-need-of-conservation.html

(၁၄)ရာစု ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ကို သမိုင္းရွဳေထာင့္မွ လွမ္းၾကည့္ျခင္း

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Wed, 24 Feb 2016 12:26:00 +0000

ခိုင္လင္း(ေမဃ၀တီ)
The Voice of Arakan

ရခိုင္ျပည္လႊတ္ေတာ္က ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးကို တညီတညြတ္တည္း ဆံုးျဖတ္လိုက္တဲ့ သတင္းက သမိုင္းအျမင္အရ တုန္လွဳပ္ေစခဲ့ပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္ေတြ ၊ ရခိုင္သမိုင္းကို တန္ဖိုးထား သူေတြရဲ ႔ ကန္႔ကြက္မွဳေၾကာင့္ ပ်က္ျပယ္သြားႏိုင္ေကာင္းပါရဲ ႔လို႔ ေတြးခဲ့ပါတယ္။ သို႔ေသာ္ တလေက်ာ္လာသည့္တိုင္ ကန္႔ ကြက္တဲ့ သတင္းေတြ မၾကားရတဲ့အခါ သမိုင္းအျမင္အရ ကၽြန္ေတာ့္ရဲ ႔ တုန္လွဳပ္ေျခာက္ျခားမွဳကို ရခိုင္လူထုအား တင္ျပဖို႔ လိုအပ္တယ္ဆိုတဲ့ အသိနဲ႔ သမိုင္းရွဳေထာင့္က တတ္သေလာက္တင္ျပပါ့မယ္။

ႏိုင္ငံတကာမွာ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုေတြကို ထိမ္းသိမ္းတဲ့ေနရာမွာ ေယဘုယ်အားျဖင့္ အခ်က္သံုးခ်က္နဲ႔ ထိမ္း ပါတယ္။ (Conservation) မေပ်ာက္ဆံုးရေအာင္ထိမ္းသိမ္းျခင္း၊(Preservation)ဆက္ၿပီး မၿပိဳပ်က္ရေအာင္ ကာကြယ္ ျခင္းနဲ႔ (Restoration)မူရင္း ပံုစံမပ်က္ရေအာင္ ျပန္တည္ေဆာက္ျခင္းေတြျဖစ္ပါတယ္။ ဆိုေတာ့ ရခိုင္ျပည္လႊတ္ေတာ္က ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ကို နဂိုပံုစံအတိုင္း အသစ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးဆံုးျဖတ္ခ်က္ဟာ (Restoration) မူရင္း ပံုစံမပ်က္ရေအာင္ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္းအခ်က္နဲ႔ ညီညြတ္တယ္လို႔ ထင္ႏိုင္ေပမယ့္ တကယ္တမ္းေတာ့ လံုး၀ မဆိုင္ပါဘူး။

ဥပမာ အေနနဲ႔ ေျပာရရင္ ဒုကၠန္သိမ္ပုထိုးေတာ္ၾကီးဆိုပါေတာ့ ။ ဒါေပမယ့္ တခ်ိဳ ႔ေနရာေတြ ၿပိဳပ်က္ေနမယ္။ တခ်ိဳ ႔ေနရာေတြ မၾကာခင္ ၿပိဳဆင္းေတာ့မယ္ဆိုရင္ ေရွးေဟာင္းမူရင္း လက္ရာေတြ မေပ်ာက္ပ်က္ရေအာင္ ျပဳလုပ္တဲ့ သေဘာသာ Restoration ျဖစ္ပါတယ္။အုတ္ျမစ္အေပၚမွာ အစားထိုးကာ အသစ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္းဟာ Restoration (မူရင္းပံုစံမပ်က္ရေအာင္ ျပန္တည္ေဆာက္ျခင္း)လို႔မေခၚပါဘူး။

နန္းေတာ္မရွိေတာ့ေပမယ့္ က်န္ခဲ့တဲ့ နန္းေတာ္ရဲ ႔အုတ္ျမစ္ေတြအေပၚမွာ အသစ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္းဟာ သမိုင္းကို ထိမ္းသိမ္းကာကြယ္ျခင္းမ်ိဳးမဟုတ္ဘဲ သမိုင္းတန္ဖိုးအျဖစ္ “ တန္း “ တစ္ခုအေပၚ တည္ရွိေနျခင္းကို ရိုက္ခ်ိဳးလိုက္သလို ျဖစ္ေစပါတယ္။

ဆိုလိုခ်င္တာက ဖ်က္ဆီးလိုမွဳကို မရည္ရြယ္ေပမယ့္ ဖ်က္ဆီးျခင္းသေဘာကို သက္ေရာက္ေစတဲ့ သေဘာပါ။ ဒါေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းအေဆာက္အအံုတစ္ခုကို သမိုင္းရွဳေထာင့္မွ မၾကည့္ဘဲ ထိမ္းသိမ္းျခင္းေခါင္းစဥ္ ေအာက္မွာ ျပဳျပင္ျခင္းနဲ႔ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းဟာ မူရင္းလက္ရာေတြပ်က္ယြင္းသြားရင္ သမိုင္းတန္ဖိုးကို ေလ်ာ့က်ေစပါတယ္။ ပုဂံကိုထိမ္းသိမ္းတဲ့ ပံုစံမ်ိဳးေတြဟာ ယူနက္စကိုလို အဖြဲ႔ေတြရဲ ႔ သမိုင္းတန္ဖိုးထိမ္းသိမ္းျခင္း စံႏွိဳင္း ေတြနဲ႔ မကိုက္ညီဘူးလို႔ သမိုင္းပညာရွင္ေတြက ေထာက္ျပတဲ့ သာဓကေတြကို သိထားဖို႔လိုပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းသု ေတသန(ယခင္အေခၚ ေက်ာက္စာ၀န္)ရဲ ႔ အစီရင္ခံစာ (၁၉၂၅ ႏွစ္ခ်ဳပ္ ၊ ႏွာ ၆)မွာ ရဟန္းတစ္ပါးက ဘုရားျပင္ခြင့္ ေတာင္းတဲ့အခါ “ ထိုကိုယ္ေတာ္ ဆႏၵရွိသေလာက္ ျပင္ၿပီးရင္ ေရွးလက္ရာ တစ္ကြက္မွ က်န္ေတာ့မွာ မဟုတ္လို႔ “ ျငင္း လိုက္တယ္လို႔ဆိုပါတယ္။

ဆိုေတာ့ ေရွးလက္ရာေတြကို ျပင္ဆင္လိုတဲ့အခါတိုင္း သမိုင္းရွဳေထာင့္မွ ခ်ဥ္းကပ္ၾကည့္ဖို႔လိုပါတယ္။ ဘက္လိုက္မွဳကင္းတဲ့ သမိုင္းပညာရွင္ေတြနဲ႔ဖြဲ ႔စည္းထားတဲ့ သမိုင္းဦးစီးဌာနေတြလိုအပ္ပါတယ္။ ဘက္လိုက္မွဳကင္းမဲ့တဲ့ဆိုတာကေတာ့ ႏိုင္ငံေရး မတည္ၿငိမ္မွဳေတြ ၊သံသယေတြ ၊ မယံုျကည္ႏိုင္မွဳေတြနဲ႔ ကြဲျပားျခားနားတဲ့ ယဥ္ေက်းမွဳေတြကို ပိုင္ဆိုင္ထားတဲ့ ျမန္မာ ႏိုင္ငံမွာ ဘက္လိုက္မွဳကင္းတဲ့ သမိုင္းပညာရွင္ေတြနဲ႔ဖြဲ႔စည္းထားတဲ့ သမိုင္းဦးစီးဌာနေတြလိုအပ္လို႔ “ ဘက္လိုက္မွဳ ကင္းမဲ့ “ ဆိုတဲ့ စကားကို သံုးပါတယ္။ အဲဒီ သမိုင္းဌာနေတြရဲ ႔ခြင့္ျပဳခ်က္ေတြနဲ႔သာ ျပဳလုပ္သင့္ပါတယ္။ အဲဒီအဆင့္ေတြနဲ႔ မျဖတ္ ေက်ာ္ဘဲ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြကို ျပင္ဆင္သြားမယ္ဆိုရင္ သမိုင္းတန္ဖိုးေတြကို မရည္ ရြယ္ေပမယ့္ ဖ်က္ဆီးပစ္သလို ျဖစ္ေစမွာေသခ်ာပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း အေဆာက္အအံု(Ancient Monument) တခုကို မေပ်ာက္ပ်က္ရေအာင္ ထိမ္းသိမ္း ျခင္းအေနနဲ႔ ျပန္လည္တည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းဟာ လိုအပ္တယ္ဆိုေပမယ့္ နဂိုရွိၿပီးသားလက္ရာေတြ ပ်က္စီးသြားမယ္ ဆိုရင္ သမိုင္းတန္ဖိုးဟာလည္း ေပ်ာက္ဆံုးသြားပါတယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ သမိုင္းတန္ဖိုးကို ယဥ္ေက်းစြာ ဖ်က္ ဆီးလိုက္ျခင္းလို႔ ေျပာရပါလိမ့္မယ္။

(၁၄)ရာစုက တည္ေဆာက္ခဲ့တဲ့ ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ဟာ ဖ်က္ဆီးျခင္းကို ခံခဲ့ရေပမယ့္ နန္းေတာ္ရဲ ႔ပႏၷက္ (ေဖာင္ေဒးရွင္း) ဟာ မူရင္းအတိုင္းရွိေနပါတယ္။ အဲဒီ က်န္ရွိေနေသးတဲ့ အုတ္ျမစ္(ေဖာင္ေဒးရွင္း)ေတြဟာ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြျဖစ္ တယ္။ အဲဒီ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြကို မပ်က္စီးေအာင္ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားျခင္းဟာ သမိုင္းအျမင္အရ (Conservation) မေပ်ာက္ဆံုးရေအာင္ထိမ္းသိမ္းျခင္း၊(Preservation)ဆက္ၿပီး မၿပိဳပ်က္ရေအာင္ ကာကြယ္ျခင္းနဲ႔ (Restoration)မူရင္း ပံုစံမပ်က္ရေအာင္ ျပန္တည္ေဆာက္ျခင္းေတြကိုသာ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ သမိုင္းတန္ဖိုးကို ထိမ္းထား သင့္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ Global Heritage Fund ( ကမၻာ့အေမြအႏွစ္မ်ား ရန္ပံုေငြအဖြဲ႔)ရဲ ႔ ၂၀၁၂ ေမလ(၃)ရက္ေန႔က အာရွတိုက္ထဲက ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမွဳ(၁၀)ခုဟာ ပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္ရမယ့္ေဘးနဲ႔ ရင္ဆိုင္ေနရတဲ့အေၾကာင္း ထုတ္ျပန္ေၾကျငာခဲ့ ဖူးတယ္။အဲဒီ(၁၀)ခုထဲမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံထဲက ေရွးေဟာင္းေျမာက္ဦးၿမိဳ ႔ေတာ္လည္း ပါ၀င္တယ္။ ပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္ရမယ့္ ေဘးအႏၱရာယ္ငါးခုကို ေထာက္ျပခဲ့တယ္။ အဲဒီငါးခုကေတာ့ (၁)စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားက်ယ္ျပန္႔လာျခင္း၊(၂)လံုေလာက္ ေသာ ျပဳျပင္ထိမ္းသိမ္းမွဳမရွိျခင္း၊(၃)လုယက္ျခင္း(၄)စစ္မက္ျဖစ္ပြားျခင္း၊(၅)ခရီးသြားလုပ္ငန္းစတဲ့ အခ်က္ေတြျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ ႔ေတာ္ကေတာ့ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားတိုးတက္လာမွဳ ၊ လံုေလာက္ေသာ ျပဳျပင္ထိမ္းသိမ္းမွဳနဲ႔ ခရီးသြားလုပ္ငန္းစတဲ့ သံုးခ်က္နဲ႔သာပတ္သက္ပါလိမ့္မယ္။ အထူးသျဖင့္ကေတာ့ ျပဳျပင္ထိမ္းသိမ္းမွဳကို မဆို႔မပို႔ျပဳလုပ္ ေပးၿပီး ခရီးသြားလုပ္ငန္းဆိုတဲ့ကိစၥကိုေတာ့ လက္ရွိကာလမွာ ေဒသဖြ႔ံၿဖိဳးေရး ေခါင္းစဥ္ေအာက္က တရား၀င္ဖ်က္ဆီး ပစ္မယ့္စီမံကိန္းျဖစ္ေၾကာင္း အဲဒီကာလက ကၽြန္ေတာ္ေဆာင္းပါးတပုဒ္ေရးၿပီး ေ၀ဖန္ေထာက္ျပခဲ့ဖူးတယ္။

ေျပာခ်င္တာက ရခိုင္ျပည္လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ သမိုင္းတန္ဖိုးရွိေနတဲ့ နန္းေတာ္ရဲ ႔ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြကို သမိုင္းတန္ဖိုးမဲ့ေအာင္ တရား၀င္ ဖ်က္ဆီးပစ္ေတာ့မွာလား ဆိုတဲ့ေမးခြန္းကို ေမးခ်င္ပါတယ္။

အစိုးရတစ္ရပ္အေနနဲ႔ လႊတ္ေတာ္ဆံုးျဖတ္ခ်က္ကိုယူကာ သမိုင္း၀င္ ေရွးေဟာင္းလက္ရာတစ္ခုကို ျပန္လည္တည္ ေဆာက္ျခင္း(သို႔မဟုတ္)ပိုမိုေကာင္းမြန္ေအာင္ျပဳလုပ္ျခင္းဆိုတဲ့ ေခါင္းစဥ္ေအာက္မွာ နဂိုရွိၿပီးသား ေရွးေဟာင္းလက္ ရာေတြပ်က္စီးကုန္မယ္ (သို႔မဟုတ္)ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြကို အကုန္ၿဖိဳၿပီး ျပန္ေဆာက္မယ္ဆိုရင္ သိမ္ေမြ႔စြာ စနစ္ တက်ဖ်က္ဆီးပစ္တာျဖစ္တယ္။ တနည္းအားျဖင့္ ေျပာရရင္ စနစ္တက် အကြက္ခ်ၿပီး ကမၻာကသိတဲ့ ေရွးေဟာင္း အေမြ အႏွစ္သမိုင္းလက္ရာတစ္ခုကို စီမံကိန္းနဲ႔ဖ်က္ဆီးျခင္းျဖစ္တယ္။ ဒါကို ရခိုင္လူထုအေနနဲ႔ လက္ပိုက္ၾကည့္ မေနသင့္ဘူးလို႔ ေျပာခ်င္တယ္။

ထို႔အတူ သမိုင္းတန္ဖိုးကို ထိမ္းသိမ္းခ်င္သူေတြအေနနဲ႔လည္း ဆန္႔က်င္သင့္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ကို တန္ဖိုးထားသူေတြဟာ မည္သည့္ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မဆို တန္ဖိုးထားဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။

ဆိုေတာ့ ကၽြန္ေတာ္ရတဲ့ သတင္းအခ်က္လက္ေတြသာ မွန္ခဲ့ရင္ ဆံုးရွံဳးမွဳက အရမ္းၾကီးပါတယ္။ နန္းေတာ္ရဲ ႔ေဖာင္ေဒး ရွင္းကို ဒီအတိုင္းထားၿပီး အေပၚထပ္အေဆာက္အအံုကို ေဆာက္ျခင္းကလည္း ေရွးေဟာင္းလက္ရာ နန္းေတာ္ရဲ ႔ေဖာင္ေဒး ရွင္းေတြ ပ်က္စီးကုန္မယ္။ ဒီအေပၚမွာ တုန္လွဳပ္မွဳေတြနဲ႔ မျဖစ္သင့္ေၾကာင္း ဒီေဆာင္းပါးကို ေရးၿပီး ေထာက္ျပျခင္းျဖစ္ ပါတယ္။ ေနာက္တခ်က္က ပိုေၾကာက္စရာေကာင္းတယ္။ နန္းေတာ္ရဲ ႔ ေဖာင္ေဒးရွင္းေတြကို အကုန္လံုးတူးပစ္ၿပီး အားလံုး အသစ္ျပန္ေဆာက္မယ္ဆိုတဲ့သတင္းျဖစ္တယ္။ ဒီသတင္းက ဘယ္ေလာက္မွန္ကန္တယ္လို႔ တပ္အပ္မေျပာႏိုင္ေပမယ့္ အဲလိုလုပ္ခဲ့ရင္ သမိုင္းတန္ဖိုးဆံုးရွံဳးမွဳမ်ားသလို ေပးဆပ္ရမယ့္တန္ဖိုးက အရမ္းၾကီးတယ္။

ဘယ္လိုဘဲျဖစ္ျဖစ္ ေသခ်ာတာ တစ္ခုကေတာ့ နန္းေတာ္ျပန္လည္တည္ေဆာက္ေရးကိစၥကို လႊတ္ေတာ္အေနနဲ႔ ဆံုးျဖတ္ခ်က္ေတြကို သမိုင္းရွဳေထာင့္က ၾကည့္ၿပီး ျပန္လည္သံုးသပ္ ျပင္ဆင္ဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္ေတြကလည္း ေထာက္ျပဖို႔လိုအပ္ပါတယ္။ ရခိုင္ လူထုအေနနဲ႔လည္းဒီကိစၥကို ဆန္႔က်င္သင့္တယ္လို႔ျမင္ပါတယ္။ ကမၻာကသိတဲ့ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြကို ေခတ္သစ္မွာ တည္ေဆာက္မယ့္ နန္းေတာ္သစ္နဲ႔ စေတးပစ္ရဲတဲ့သတၱိ ရခိုင္လူထုမွာ ရွိၿပီလားဆိုတဲ့ ေမးခြန္းဟာ စိန္ေခၚမွဳတစ္ရပ္လို႔ျမင္ ပါတယ္။

ေရွးေခတ္ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ ႔ၿမိဳ ႔ေတာ္ အယုဒၶယကို ျမန္မာဘုရင္ေခတ္က ၀င္သိမ္းခဲ့တယ္။ စစ္ပြဲရဲ ႔ထံုးစံအရ အယုဒၶယၿမိဳ ႔ေတာ္ ဟာ ပ်က္စီးျခင္းေတြနဲ႔ ၿမိဳ ႔ပ်က္ၾကီးအျဖစ္က်န္ရစ္ခဲ့တယ္။ အေဆာက္အအံုေတြ ၊ ဘုရားဆင္းတုေတာ္ေတြဟာ က်ိဳးေၾက ပ်က္စီးၿပီး က်န္ခဲ့တယ္။ ဒီေန႔အခ်ိန္ထိ အဲဒီ အပ်က္အစီးေတြကို နဂိုအတိုင္း ျပန္လည္ျပဳလုပ္ျခင္းမရွိဘဲ ဒီအတိုင္း ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ထားတယ္။ ျပန္ျပင္လိုက္ရင္ ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြ ဆံုးရွံဳးသြားမယ္။ ပ်က္စီးမွဳအတိုင္း ရွိေနတဲ့ အေဆာက္အအံုကို ေနာက္ထပ္မပ်က္စီးရေအာင္ဘဲ ထိမ္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ထားတယ္။ ဘာေၾကာင့္ ဒီလိုထားသလဲ ဆိုေတာ့ အက်ဥ္းခ်ဳပ္ေျပာရရင္ “ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြ သမိုင္းတန္ဖိုးၾကီးလို႔ ထိမ္းသိမ္းထားတယ္”။ ထိုင္းႏိုင္ငံရဲ ႔ ခ်မ္း သာၾကြယ္၀မွဳနဲ႔ အယုဒၶယၿမိဳ ႔ပ်က္ၾကီးကို အဆေပါင္းေထာင္ခ်ီ အကုန္အက်ခံၿပီး လုပ္ႏိုင္ေပမယ့္ မလုပ္ျခင္းကို သခၤန္းစာ ယူဖို႔လိုတယ္။

ရခိုင္ျပည္အစိုးရကို အၾကံေပးခ်င္တာက နန္းေတာ္ရဲ ႔ေဖာင္ေဒးရွင္း(နန္းေတာ္ရာ)ကို ဒီအတိုင္း ထားဖို႔လိုအပ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ အဲဒီ နန္းေတာ္ရဲ ႔ေဖာင္ေဒးရွင္း(နန္းေတာ္ရာ)ကို ေနာက္ထပ္ မပ်က္စီးရေအာင္ (Conservation) မေပ်ာက္ဆံုးရ ေအာင္ထိမ္းသိမ္းျခင္း၊(Preservation)ဆက္ၿပီး မၿပိဳပ်က္ရေအာင္ ကာကြယ္ျခင္းနဲ႔ (Restoration)မူရင္း ပံုစံမပ်က္ရေအာင္ ျပန္တည္ေဆာက္ျခင္းေတြကိုသာ လုပ္ေဆာင္ျခင္းျဖင့္ သမိုင္းတန္ဖိုးကို ထိမ္းထားပါလို႔ အၾကံေပးခ်င္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦး နန္းေတာ္ပံုစံမ်ိဳး မ်ိဳးဆက္သစ္ေတြကို ျပခ်င္တဲ့ ဆႏၵျပင္းျပေနရင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ ႔ေတာ္ ရဲ ႔ ေျမလြတ္ တေနရာမွာ ယခင္ပံုစံမ်ိဳး ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ သစ္ေဆာက္ၿပီး အထဲမွာ ေရွးေဟာင္း ပစၥည္းေတြျပထားလို႔ရတဲ့ ေရွးေဟာင္းယဥ္ ေက်းမွဳျပတိုက္ ပံုစံမ်ိဳး လုပ္ျခင္းဟာ အေကာင္းဆံုးျဖစ္လိမ့္မယ္လို႔ ယံုၾကည္ပါ တယ္။ ေရွးေဟာင္းသမိုင္းလက္ရာေတြ ပ်က္သုဥ္းသြားမယ့္ လုပ္ရပ္ ဟာ အာဏာပါ၀ါနဲ႔လုပ္ႏိုင္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ေတာင္လုပ္ခဲ့တဲ့လူေတြဟာ လူထုကို ျပန္ေပးရမယ့္တန္ဖိုးကအရမ္းၾကီးပါလိမ့္မယ္။ ။

ခိုင္လင္း(ေမဃ၀တီ)
ေမ(၂၁)၂၀၁၄

____‎The‬ Voice of Arakan

ႏွစ္ေပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္သက္တမ္းရွိ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွ ပါးေတာ္ေက်ာက္စာ ထိန္းသိမ္းမႈကင္းမဲ့ေန

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Wed, 24 Feb 2016 12:24:00 +0000

မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)
ေျမာက္ဦး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၁

ရခိုင္ျပည္နယ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္မွ ႏွစ္ပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္သက္တမ္းရွိ ပါးေတာ္ေက်ာက္စာ(ေခၚ) ဥတုခင္စုိင္း ေက်ာက္စာမွာ ယခုအခါ ထိန္းသိမ္း ထားမႈ ကင္းမဲ့ေနၿပီး မ်ားမၾကာမီ ပ်က္စီးမည့္ အႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရ သည္။

၎ေက်ာက္စာမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၏ ေတာင္ဘက္ (၁၆)မိုင္ခန္႔အကြာ ပါးေတာ္ေတာင္တန္းရွိ သဘာဝ ေက်ာက္ေတာင္တြင္ တည္ရွိေနျခင္းျဖစ္ၿပီး ယခုအခါ ယင္းေက်ာက္စာ အနီးရွိ ေတာင္တန္းမွ ေက်ာက္မ်ား ကုိ ေက်ာက္ထုတ္ လုပ္သူမ်ားက တူးၿဖိဳထုတ္ယူေနမႈေၾကာင့္ ပါးေတာ္ေက်ာက္စာ မွာ ပ်က္စီးေတာ့မည့္ အႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရျခင္းျဖစ္သည္။

“ဒီေရွးေဟာင္းေက်ာက္စာကုိ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနနဲ႔ အစုိးရက ခုကတည္းက မထိန္းသိမ္း မကာကြယ္ရင္ မၾကာခင္ လမ္းခင္းတဲ့အထဲ ပါသြားေတာ့မယ္” ဟု ပါးေတာ္ေက်းရြာမွ ေဒသခံ တစ္ဦးက ေျပာသည္။
အလွဴမွတ္တမ္း တစ္ခုျဖစ္သည့္ အဆုိပါေက်ာက္စာမွာ အလွ်ား ၈ ေပ၊ အနံ ၄ ေပ ၄ လက္မႏွင့္ အထူ ၂ ေပ ၁ဝ လက္မခန္႔ရွိၿပီး လက္ရွိတြင္ ေက်ာက္စာ ၏ေအာက္ပိုင္းမွာ အနည္းငယ္ ကြဲအက္ေနသည္ကုိ ေတြ႕ရသည္။

ေက်ာက္စာတြင္ “သႂကၠစ္ ၈၈၆ ခု ဝါေခါင္” ၊ “လဆန္း ၈ ရ်က္ ၁ နိ ဥတုနတ္”၊ “ေလအသွ်ည္ ၁၀ မင္ေကာစ”၊ “ပုတိေတခေသ သခႌကိုဝ္ဖ်”၊ “(က္ေသာ)သူကား လုပ္ႀကံရာမေျမာက္စီေသာ” ၊ “အဝစိငရဲ လာစိေသာ ငရဲသစ္ငုပ္ျဖစ္”၊ “စိေသာ”ဟု ေရးထုိးပါရွိသည္။

အဓိပၸာယ္မွာ “သကၠရာဇ္ ၈၈၆-ခု ဝါေခါင္လဆန္း ၈-ရက္၊ တနဂၤေႏြေန႔၊ ဥတုနတ္ကို လယ္အသွ်ည္း ၁ဝ၊ မင္းေကာစပတိတည္ခဲ့သည္။ သခ်ႌကိုဖ်က္ေသာသူကား လုပ္ရာႀကံရာမေျမာက္ေစေသာ၊ အဝီစိ ငရဲလားေစေသာ၊ ငရဲသစ္ငုတ္ျဖစ္ေစေသာ” ဟု ေရွးေဟာင္း သုေတ သနဌာန၏ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး (ၿငိမ္း) လည္းျဖစ္၊ သမုိင္းသုေတသီ တစ္ဦးျဖစ္သည့္ ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္ (တက္ထြန္းနီ-ေျမာက္ဦး)၏ ရခိုင္ မဂၢဇင္း အမွတ္(၇)ပါ “ဥတုခင္စိုင္း(ပါးေတာ္)ေက်ာက္စာ သမိုင္းႏွင့္ အဓိပၸါယ္” တြင္ေဖာ္ျပထားသည္။

ေက်ာက္စာကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ ရက္ပိုင္းအတြင္းက ေရွးေဟာင္း သုေတသန ၏ ေျမာက္ဦးဌာနခြဲမွ တာဝန္ရွိသူ တခ်ဳိ႕ သြားေရာက္ၾကည့္ရႈ ခဲ့ၿပီး ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ သူမ်ား ကုိလည္း ေခတၱ ရပ္တန္႔ ထားရန္ ေျပာဆုိ ခဲ့သည္ဟု ေက်းရြာသားမ်ာ းက ေျပာသည္။

အဆုိပါေက်ာက္စာႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး နိရဥၥရာအေနျဖင့္ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ေျမာက္ဦးဌာနခြဲ၏ သေဘာထားကုိ ရယူႏိုင္ျခင္းမရွိေသးပါ။

အဆုိပါေက်ာက္စာအနီးတြင္ ရခုိင္တုိ႔၏ေရွးက်သည့္ တစ္ေၾကာင္းဆြဲပန္းခ်ီလက္ရာမ်ားသည္လည္း ထိန္းသိမ္းမႈကင္းမဲ့ေနသည္ကုိေတြ႕ရသည္။

(ေက်ာက္ထုတ္သူမ်ားေၾကာင့္ ပ်က္စီးမည့္အႏၱရာယ္ႏွင့္ႀကံဳေနရသည့္ ပါးေတာ္ေက်ာက္စာအား ေတြ႕ရစဥ္/ ဓာတ္ပံုမ်ား - နိရဥၥရာ)

____‎Narinjara_News‬

ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာျပီးေနာက္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ကိုးေသာင္းပုထုိးေတာ္ ျပဳျပင္မႈ ရပ္ဆိုင္း

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Wed, 24 Feb 2016 12:23:00 +0000

မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)
ေျမာက္ဦး၊ ေဖေဖာ္ဝါရီ ၂၂

ရခိုင္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ရွိ ကုိးေသာင္းပုထုိးလႈိဏ္ဂူ ပတ္လမ္းအား ကြန္ကရစ္သံုး၍ အမိုးမိုးေနျခင္းမွာ ပုထုိးေတာ္အား ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ရာမေရာက္ဘဲ ဖ်က္ဆီး ရာသာ ေရာက္သည္ ဟု ေ၀ဖန္ ေျပာၾကားမႈမ်ား ျမင့္တက္လာျပီးေနာက္ ယခုအခါ ယင္းလုပ္ငန္းကို ရပ္တန္႕ထားသည္ဟု သိရသည္။
ကုိးေသာင္းပုထုိး၏လႈိဏ္ပတ္လမ္းရွိ ဂူနံရံမ်ားတြင္ သံတုိင္မ်ား၊ သံဖရိန္မ်ား၊ သံဆန္ခါမ်ားခင္းၿပီး ယင္းအေပၚမွတဆင့္ ကြန္ကရစ္ေလာင္း၊ ေက်ာက္ျပား မ်ားကပ္ကာ အမိုးမိုးေနျခင္း အေပၚ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရးအဖြဲ႕မွ ဒုတိယဥကၠ႒ ဦးသန္းျမင့္ က ယခုလို ေ၀ဖန္ ေျပာၾကားသည္။

“အဲဒီေခတ္တုန္းက ေက်ာက္ကုိ အျပားလုိက္မုိးတဲ့ ဗိသုကာလက္ရာမ်ဳိး မရွိေသးဘူး။ ဆုိေတာ့ အဲဒီေခတ္ကလက္ရာ ဘယ္လိုရွိခဲ့တယ္ဆုိတာကုိ ကုိယ္တုိ႔က တိတိက်က်မေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ရင္ အခုလက္ရွိ ပ်က္ရင္ ပ်က္တဲ့အတုိင္းပဲထား။ အခုျဖစ္ေနတာက အေပၚက ၂ဝ ရာစုဗိသုကာ လက္ရာ၊ ေအာက္ကဟာ ၁၆ ရာစုဗိသုကာလက္ရာ။ ႏွစ္ေပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္ေလာက္ကြာေနတဲ့ ဗိသုကာ လက္ရာႏွစ္ခု ကုိ ေရာစပ္ၿပီး လုပ္လုိက္တဲ့ အတြက္ ကုိးေသာင္းရဲ႕ ယဥ္ေက်းမႈသမုိင္းတန္ဖုိးကုိ အမ်ားႀကီး ထိခုိက္ပ်က္စီးသြားေစတယ္” ဟု ေျပာဆိုသည္။

ယင္းသို႔ေဆာင္ရြက္ေနျခင္းကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ႏွစ္ ႏွစ္ကုန္ပိုင္းခန္႔က စတင္ေဆာင္ ရြက္ေနခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရ းအဖြဲ႕၏တားျမစ္မႈေၾကာင့္ လက္ရွိ အခ်ိန္တြင္ ရပ္တန္႔ေနသည္ဟု သိရသည္။

" အမုိးကုိ တစ္ျခမ္းတည္းသာမိုးျပီးေနာက္ ရပ္တန္႕ေနတယ္။ စီမံကိန္းနဲ႕ တကယ္တမ္း ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းမယ္ဆုိရင္ ပုထုိးေတာ္ႀကီး တစ္ခုလံုး ကုိ ေရွးခင္ အတိုင္း အမုိးမိုးလိုက္ရင္ ၿပီးတာပဲ။ အခုလုိ လုပ္တာက ကၽြန္မတို႔ လက္မခံႏုိင္ဘူး"ဟုလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕၏ ဥကၠ႒ ေဒၚခင္သန္းက ေျပာသည္။

ျမန္မာ ယဥ္ေက်းမႈ ၀န္ၾကီးဌာန အေနျဖင့္ ပုဂံရွိ ဘုရားမ်ားအား ေရွးမူ မပ်က္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနစဥ္ ရခိုင္ဘုရားမ်ားကို ေခတ္သစ္လက္ရာမ်ားျဖင့္ ျပဳျပင္ မြန္းမံေန သျဖင့္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းသူမ်ား အၾကားတြင္ ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျမင့္တက္လ်က္ ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။
ျပဳျပင္ မြန္းမံေနေသာ ကုိးေသာင္းပုထုိးေတာ္ႀကီးကို ေအဒီ ၁၅၅၃ ခုႏွစ္မွာ ရခုိင္ဘုရင္ မင္းတိကၡာက တည္ေဆာက္ခဲ့သည္။
‪
‎Narinjara_News‬

ေက်ာက္ေတာ္နယ္ရွိ ေရွးေဟာင္းသမုိင္းဝင္ ဂူမ်ားအနီး စစ္တပ္က ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေနမႈကုိ ေရွး/သုဌာနက တားျမစ္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 19 Dec 2014 13:55:00 +0000

မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)/ ေက်ာက္ေတာ္
ဒီဇင္ဘာ ၁၈

ကန္ေစာက္ေတာင္အနီး သမုိင္းဝင္ဂူမ်ားအနီးတြင္
ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေနသည္ကိုေတြ႕ရစဥ္။
(ဓာတ္ပံု – ရခုိင့္မ်ဳိးဆက္သစ္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစု)

ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္အတြင္းရွိ ေရွးေဟာင္းသမုိင္းဝင္ ဂူမ်ားအနီး စစ္တပ္၏ ေက်ာက္ တူးေနမႈကုိ ျပည္နယ္၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနက တားျမစ္လုိက္ၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သတင္းရရွိသည္။

ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕နယ္ရွိ ကန္ေစာက္ေတာင္၏အေရွ႕ဘက္ျခမ္းတြင္ရွိေသာ ေရွးေဟာင္းဂူ ၃ လံုးအနီး ေက်ာက္သားေတာင္နံံရံမ်ားကုိ ခမရ (၅၃၉)တပ္က ေက်ာက္မ်ားထုတ္လုပ္တူးေဖာ္ေနမႈမွာ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္လက္ရာမ်ားပ်က္စီးသြားႏုိင္သည္ဟုဆိုကာ ယင္းကုိတားျမစ္ေပးရန္ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ ရခုိင့္ႏိုင္ငံေရး မ်ဳိးဆက္သစ္အင္အားစုတုိ႔က သက္ဆုိင္ရာသို႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၅ ရက္ေန႔တြင္ တင္ျပခဲ့သည္။

ေဒသခံမ်ား၏တင္ျပေတာင္းဆိုခ်က္အရ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနက ထိုေနရာသုိ႔ ဒီဇင္ဘာလ ၁၆ ရက္ေန႔တြင္ သြားေရာက္စစ္ေဆးခဲ့ၿပီးေနာက္ ဒီဇင္ဘာလ ၁၇ ရက္ေန႔က ယခုကဲ့သုိ႔ စာထုတ္၍ တားျမစ္လုိက္ရျခင္းျဖစ္ ေၾကာင္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနမွ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက နိရဥၥရာသုိ႔ေျပာသည္။

“ဒီဂူေတြဟာ သမုိင္းေၾကာင္းနဲ႔ဆက္စပ္ႏိုင္တယ္ဆုိၿပီးေတာ့ ဒီက ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈထိန္းသိမ္းေရး အဖြဲ႕ကလည္းေျပာတယ္။ ရခုိင္သမုိင္းပညာရွင္ေတြကလည္းေျပာတယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ဒီဟာကလည္း ေရွးေဟာင္းဂူျဖစ္တယ္ဆုိတဲ့အေထာက္အထားေတြလည္းရွိတယ္ဆုိတဲ့အခါက်ေတာ့ ကၽြန္ေတာ့္ အေနနဲ႔ အဲဒီတပ္ ရင္းမွဴးဆီကုိစာထုတ္ၿပီးေတာ့ ဒီဟာကိုေတာ့ ရပ္ဆုိင္းထားပါဆုိၿပီးေတာ့ တားျမစ္လိုက္တာ။ တားျမစ္ထားတဲ့ၾကား က ဆက္လုပ္မယ္ဆုိရင္ေတာ့ ဥပေဒအရ အေရးယူသြားမယ္”ဟု ယင္းက ဆုိသည္။

လက္ရွိတြင္ ေတာင္နံရံအား စက္ယႏၱရာမ်ားျဖင့္ တူးၿဖိဳေနသည့္အတြက္ ဂူေပါက္မ်ား၏မ်က္ႏွာျပင္မွ ေက်ာက္သားအလႊာမ်ားကြာက်ကာ ပ်က္စီးစျပဳေနၿပီဟုလည္း ေက်ာက္ထုတ္သည့္ေနရာသုိ႔ ကုိယ္တုိင္သြား ေရာက္ေလ့လာခဲ့သူ ရခုိင့္မ်ဳိးဆက္သစ္ႏိုင္ငံေရးအင္အားစုမွျပန္ၾကားေရးတာဝန္ခံ ကုိေက်ာ္စိန္သန္းကဆုိသည္။
ခမရ(၅၃၉)သည္ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၂ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အဆုိပါေတာင္နံရံမွ ေက်ာက္မ်ားကုိတူးေဖာ္ ခဲ့ျခင္းျဖစ္ၿပီး ယင္းေက်ာက္မ်ားကုိ ေျမာက္ဦး-စစ္ေတြကားလမ္းျပဳျပင္ရာတြင္ အသံုးျပဳရန္ေရာင္းခ်ေနသည္ဟု အနီးဝန္းက်င္မွ ေဒသခံမ်ား၏ေျပာဆုိခ်က္ကိုကုိးကား၍ ကိုေက်ာ္စိန္သန္းက နိရဥၥရာသုိ႔ျပန္ေျပာသည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း သုေတသနဌာမွ လက္ေထာက္ညႊန္ၾကားေရးမွဴးက “တပ္ကုိ ေမးျမန္းစံုစမ္း ခ်က္အရေတာ့ တပ္က သူတို႔အဲလိုေရာင္းစားဖို႔အတြက္ ထုတ္တာ မဟုတ္ပါဘူးတဲ့။ တပ္တြင္း လမ္းခင္းဖုိ႔အတြက္ ထုတ္တာလုိ႔ေျပာတယ္”ဟု ဆုိသည္။

ဂူတစ္လံုးစီလွ်င္ အက်ယ္ ၅ ေပခန္႔စီရွိသည့္ အဆုိပါဂူ ၃ လံုးမွာ ရခုိင္တုိ႔၏ေခတ္ ၄ ေခတ္ျဖစ္ေသာ ဓညဝတီေခတ္၊ ေဝသာလီေခတ္၊ေလးၿမိဳ႕ေခတ္ႏွင့္ေျမာက္ဦးေခတ္တို႔အနက္ ေလးၿမိဳ႕ေခတ္တြင္ ရခုိင္ရဟန္းေတာ္တစ္ပါးျဖစ္ေသာ သစၥပႏၵဝမေထရ္ သီတင္းသံုးခဲ့သည့္ဂူမ်ားျဖစ္သည့္အတြက္ ယင္းဂူမ်ားမွာ ေရွးေဟာင္း သမုိင္းဝင္ဂူမ်ားဆုိသည္မွာမွန္ကန္ေၾကာင္း ေက်ာက္ေတာ္ၿမိဳ႕မွ ရခိုင္သမုိင္းသုေတသီ သူျမတ္(မဟာ ေအာင္ေျမ)က နိရဥၥရာသုိ႔ ေျပာသည္။

“အဲလုိ ဂူႀကီး ရခုိင္ျပည္မွာ ၉ ခုရွိတယ္။ အဲလိုမ်ဳိး ရခုိင္ျပည္မွာ အထြဋ္တျမတ္ျဖစ္တဲ့ေနရာကို ဒီလုိ လုပ္တာဟာ ယဥ္ေက်းမႈအရ၊ ရခုိင္သမုိင္းအရ သူတို႔ဖ်က္ဆီးရာက်တယ္”ဟု ယင္းက စစ္တပ္၏လုပ္ရပ္ကုိ ေဝဖန္ေျပာဆုိသည္။

ရခုိင္ျပည္နယ္အတြင္းရွိ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈနယ္ေျမအတြင္း ဥပေဒမဲ့တစ္စံုတရာျပဳလုပ္မိပါက အျမင့္ဆံုးျပစ္ဒဏ္ ေထာင္ ၇ ႏွစ္အထိခ်မွတ္ႏုိင္ေၾကာင္း ၿပီးခဲ့သည့္ၾသဂုတ္လ ၁၃ ရက္ေန႔က ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္က အတည္ျပဳျပ႒ာန္းခဲ့သည့္ ရခုိင္ျပည္နယ္ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ားထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒ၏ ပုဒ္မ ၂၅ တြင္ ေဖာ္ျပထားသည္။

http://www.narinjara.com/burmese/?p=13187

ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားပ်က္စီးမည္ဆုိပါက ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္ျခင္းကိုကန္႔ကြက္မည္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 31 Oct 2014 14:45:00 +0000

( နိရဥၥရာ- ၃၁ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၄) / မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)

ရခိုင္ျပည္နယ္၏ ခရိုင္ျမိဳ႕ (၅) ခုထဲတြင္ တစ္ခု အပါအ၀င္ ျဖစ္ေသာ ေျမာက္ဦးတြင္ တည္ေဆာက္မည့္ ျမိဳ႕ေတာ္ ခန္းမေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္မ်ားပ်က္စီးမည္ဆုိပါက ကန္႕ကြက္သြားမည္ဟု ရခုိင္လူမႈ ကြန္ရက္(ေျမာက္ဦး)က ေၾကညာခ်က္ ထုတ္ျပန္သည္။

ယင္းေၾကညာခ်က္အား ေအာက္တိုဘာလ ၂၉ ရက္ေန႕က ထုတ္ျပန္ျခင္း ျဖစ္ျပီး ေျမာက္ဦးျမိဳ႕၏ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ မ်ားကို တစ္စံုတရာ ထိခိုက္ ပ်က္စီးေစမည္ဆုိပါ ၿမိဳ႕ခံမ်ားႏွင့္အတူ ကန္႔ကြက္သြားမည္ဟုေဖၚျပသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၌ အခမ္းအနားမ်ား၊ လူထုအစည္းအေဝးပြဲမ်ား၊ ေဟာေျပာပြဲမ်ား၊ သင္တန္းမ်ား စနစ္တက် သပ္သပ္ရပ္ရပ္ က်င္းပႏိုင္ရန္ အတြက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတစ္ခုလုိအပ္ေနေသာလည္းယင္းခန္းမေၾကာင့္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္မ်ား မပ်က္ေစလိုဟု ေၾကညာခ်က္တြင္ ေဖာ္ျပသည္။

“တကယ္လုိ႔သာ ဒီခန္းမတည္ေဆာက္မယ့္ေျမေနရာဟာ ရခုိင္ဘုရင္ေတြ၊ မင္းညီမင္းသားေတြရဲ႕ သခ်ဳႋင္းေျမေနရာျဖစ္တယ္ဆုိရင္ၿမိဳ႕ခံလူထုေတြရဲ႕သေဘာထားကိုေကာက္ခံသြားမယ္။ အဲဒီေကာက္ခံရရွိတဲ့ အေပၚမွာ မူတည္ျပီး ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ လုပ္သင့္တာကို ဆက္လုပ္သြားေဆာင္သြားပါ့မယ္”ဟု ရခုိင္ လူမႈကြန္ရက္ (ေျမာက္ဦး) မွ ကုိေအာင္စုိးျမင့္က ေျပာသည္။

ယင္းေနရာတြင္ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္လိုက္ျခင္းျဖင့္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕အား ကမၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားစာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းရန္ သတ္မွတ္ထားေသာ စံခ်ိန္စံညႊန္းမ်ားႏွင့္ ကိုက္ညီမႈမရွိဘဲ ျဖစ္သြားျခင္း (သို႔မဟုတ္) ျပည္နယ္ အစုိးရအဖြဲ႕ကျပဌာန္းထားေသာ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးဥပေဒပါျပဌာန္းခ်က္မ်ားႏွင့္ ၿငိစြန္းေန မည္ဆုိပါက ထိုခန္းမတည္ေဆာက္ေရးအား ကန္႔ကြက္ သြားမည္ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ရခုိင္လူမႈကြန္ရက္ (ေျမာက္ဦး)၏ေၾကညာခ်က္တြင္ ဆက္လက္ေဖာ္ျပထားသည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက “UNESCO စာရင္းဝင္ဖုိ႔ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဧရိယာ Photo (ဓါတ္ပံု) ေပးရတယ္ခင္ဗ်။ အဲလုိေပးတဲ့အခါ အခုေဆာက္မယ့္ ဒီအေဆာက္အဦးႀကီးက ပါမသြားဘူး ဆုိရင္ေတာ့ ျပသနာျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ ေစာေစာစီးစီး တည္ေဆာက္ထား လိုက္ႏုိင္ရင္ေတာ့ ျပသနာ မရွိႏိုင္ပါဘူး”ဟု ေျပာသည္။

ခန္းမတည္ေဆာက္ရန္ သက္ဆုိင္ရာကသတ္မွတ္ထားသည့္ေနရာမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ၾကက္ေစ်းရပ္ ကြက္ရွိ ရွစ္ေသာင္းပုထုိးေတာ္ႀကီးႏွင့္အေနာ္မာပန္းၿခံတို႔အနီးတြင္တည္ရွိၿပီး ယင္းေနရာသည္ ယခင္ ရခိုင္ဘုရင့္ေခတ္အဆက္ဆက္က မင္းညီမင္းသားမ်ား၏ ရုပ္အေလာင္း မ်ားကုိျမွဳပ္ႏွံသည့္သခ်ဳႋင္းေျမေနရာျဖစ္ သည္ဟုဆုိကာ ၿမိဳ႕ခံအခ်ဳိ႕က ယခုကဲ့သုိ႔ ကန္႔ကြက္ေနၾကျခင္းျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အစုိးရက ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ ေျမာက္ဦးႏွင့္ ေျမပုံၿမိဳ႕မ်ားျဖင့္ဖြဲ႕စည္း၍ခရုိင္ၿမိဳ႕အျဖစ္တုိးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ ၿမိဳ႕အဂၤါရပ္ႏွင့္ညီညြတ္ေစရန္ ယခုကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ တစ္ခု တည္ေဆာက္ရန္ သက္ဆိုင္ရာမွ စီစဥ္ ျပင္ဆင္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုေျမေနရာသည္ ရခုိင္မင္းညီမင္းသားမ်ား၏ သခ်ဳႋင္းေျမေနရာျဖစ္သည္ဟု ရခုိင္သမုိင္းပညာရွင္မ်ားက ေျပာဆုိ ကန္႕ကြက္ထားၾကသည့္ အတြက္ လက္ရွိတြင္ ခန္းမတည္ေဆာက္ျခင္းလုပ္ငန္းအား ရပ္နားထားသည္ကုိ ေတြ႕ရေၾကာင္း ၿမိဳ႕ခံမ်ားက ေျပာသည္။ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္ႏိုင္ရန္အတြက္ ရခုိင္ျပည္နယ္အစုိးရအဖြဲ႕က ဘတ္ဂ်တ္သိန္း ၂ဝဝဝ အကုန္အက် ခံထားေၾကာင္းလည္း ရခုိင္ျပည္နယ္ဝန္ႀကီးခ်ဳပ္၏ေျပာဆုိထားခ်က္အရ သိရသည္။

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕သည္ ေအဒီ ၁၄၃၀ မွ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္ထိ ထြန္းကားခဲ့ေသာ ရခိုင္ေရွးေဟာင္းျမိဳ႕ေတာ္ တစ္ခု ျဖစ္သည္။

____ နိရဥၥရာ

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ တည္ေဆာက္မည့္ေနရာ မင္းညီမင္းသား သခ်ဳႋင္းျဖစ္ေနသည္ဟုဆုိကာ ၿမိဳ႕ခံအခ်ဳိ႕ကန္႔ကြက္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Sat, 04 Oct 2014 09:51:00 +0000

( နိရဥၥရာ- ၃ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၄) / မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)

ရခုိင္ျပည္နယ္၊ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တြင္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ တည္ေဆာက္ရန္ သတ္မွတ္ထားသည့္ ေနရာမွာ ရခုိင္ ဘုရင္ေခတ္က မင္းညီမင္းသားေတြကုိျမွဳပ္ႏွံသည့္သခ်ဳႋင္းျဖစ္ေနသည္ဟုဆုိကာ ၿမိဳ႕ခံအခ်ဳိ႕ ကန္႔ကြက္မႈမ်ား ရွိေနေၾကာင္း သိရသည္။

ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္ရန္ သက္ဆုိင္ရာကသတ္မွတ္ထားသည့္ေနရာမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ၾကက္ ေစ်းရပ္ကြက္ရွိ ရွစ္ေသာင္းပုထုိးေတာ္ႀကီးႏွင့္ အေနာ္မာပန္းၿခံတို႔အနီးတြင္တည္ရွိၿပီး ယင္းေနရာသည္ ယခင္ ရခိုင္ဘုရင့္ေခတ္အဆက္ဆက္က မင္းညီမင္းသားမ်ား၏ရုပ္အေလာင္းမ်ား ကုိျမွဳပ္ႏွံသည့္ သခ်ဳႋင္းေျမေနရာ တစ္ခုျဖစ္သည့္အတြက္ တန္ဘုိးထားထိန္းသိမ္းသင့္သည္ဟုဆုိကာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ခံ ၄၅ ဦးက လက္မွတ္ေရးထုိး ကန္႔ကြက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

“ထမၼရာဇ္ရပ္ကြက္က ၿမိဳ႕သစ္တည္ထားတဲ့ေနရာျဖစ္တယ္။ ၿပီးေတာ့ အဲဒီေနရာမွာ ဌာနဆုိင္ရာအစုိးရရုံး ေတြလည္း အားလံုးနီးပါးရွိၾကေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမကုိလည္း အဲဒီေနရာမွာပဲေဆာက္ေစခ်င္တာပါ”ဟု ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕ခံ ဦးေက်ာ္ထြန္းဦးက နိရဥၥရာသို႔ေျပာသည္။

သုိ႔ေသာ္ ယင္းထမၼရာဇ္ရပ္ကြက္တြင္လည္း ေဒသခံအခ်ဳိ႕ဝယ္ယူထားသည့္ေျမကြက္မ်ားရွိေနသလုိ ဌာနဆုိင္ရာရုံးမ်ားတည္ေဆာက္လုိက္ၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ တည္ေဆာက္မည့္ ေျမေနရာ မရွိသေလာက္ နည္းပါးေနၿပီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုသတ္မွတ္ထားသည့္ ေျမေနရာမွာ မင္းညီမင္းသားသခ်ဳႋင္းဟုဆုိေသာ္လည္း မီးသၿဂိဳလ္သည့္ ေနရာ သာျဖစ္ၿပီး မင္းညီမင္းသားမ်ား၏ရုပ္အေလာင္းမ်ားကုိ ယင္းအနီးရွိ တစ္ဘက္ဆည္ ဘုန္းေတာ္ႀကီီး ေက်ာင္းဝင္း ေနရာတြင္သာ ေျမျမွဳပ္သၿဂိဳလ္ခဲ့ၾကေၾကာင္း ေျမာက္ဦးလူမႈကြန္ရက္ ဥကၠ႒ ဦးႏွင္းထြန္းတုိးက ေျပာဆုိသည္။

“ဒီေနရာက နဝရတ္ဟုိတယ္နဲ႔လည္း ဆက္စပ္ေနေတာ့ အဲဒီနဝရတ္ ဟုိတယ္ေဆာက္တုန္းက ဘာလို႔ မကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကတာလဲ”ဟု ဦးႏွင္းထြန္းတုိးက ေမးခြန္းထုတ္လုိက္သည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၏မရွိမျဖစ္လုိအပ္ေနေသာ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္ရာတြင္ အဆုိပါကြင္းျပင္တစ္ခု လံုးကုိ အသံုးျပဳသြားမည္မဟုတ္ဘဲ ကြင္းတစ္ခုလံုး၏ ၅ ပံု ၂ ပံုကုိသာ အသံုးျပဳသြားမည္ျဖစ္သည့္ အတြက္ ၿမိဳ႕ခံ မ်ားအေနျဖင့္ နားလည္ေပးသင့္ေၾကာင္းလည္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွ ျပည္နယ္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ဦးထြန္းလႈိင္ က ေျပာဆုိသည္။

လက္ရွိတြင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို အစုိးရက ကမ ၻာ့ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္ေရး အဖြဲ႕ (UNESCO) ၏ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္စာရင္းဝင္္ရန္ေဆာင္ရြက္ေနၿပီျဖစ္သည့္အတြက္ ယင္းေနရာတြင္ ၿမိဳ႕ ေတာ္ခန္းမကုိတည္ေဆာက္လိုက္ပါက UNESCO ၏ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ စာရင္းဝင္္ရန္ အေႏွာင့္အယွက္ ျဖစ္လာႏုိင္ေၾကာင္း ကန္႔ကြက္ေနသူမ်ားက သံုးသပ္ေျပာၾကားသည္။

ယင္းႏွင့္ပတ္သက္ၿပီး ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာနမွ တာဝန္ရွိသူတစ္ဦးက “UNESCO စာရင္းဝင္ဖုိ႔ေဆာင္ရြက္ရာမွာ ကၽြန္ေတာ္တို႔က ဧရိယာ Photo ေပးရတယ္ခင္ဗ်။ အဲလုိေပးတဲ့အခါ ဒီအ ေဆာက္အဦးႀကီး ပါမသြားဘူးဆုိရင္ေတာ့ ျပႆနာျဖစ္လာႏုိင္တယ္။ ေစာေစာစီးစီး တည္ေဆာက္ထား လိုက္ႏုိင္ရင္ေတာ့ ျပႆနာမရွိႏိုင္ပါဘူး”ဟု သံုးသပ္ေျပာဆုိသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကုိ ၿပီးခဲ့သည့္ ၂ဝ၁၃ ခုႏွစ္မွစတင္ကာ အစုိးရက ေက်ာက္ေတာ္၊ မင္းျပား၊ ေျမာက္ဦးႏွင့္ ေျမပုံၿမိဳ႕မ်ားျဖင့္ဖြဲ႕စည္း၍ ခရုိင္ၿမိဳ႕အျဖစ္တုိးခ်ဲ႕ဖြဲ႕စည္းခဲ့ၿပီးျဖစ္သည့္အတြက္ ၿမိဳ႕အဂၤါရပ္ႏွင့္ ညီညြတ္ေစရန္ ယခု ကဲ့သို႔ ၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတစ္ခုတည္ေဆာက္ရန္ျပင္ဆင္ျခင္းျဖစ္သည္။

အစိုးရက ဘတ္ဂ်တ္က်ပ္သိန္း ၂ဝဝဝ သံုးစြဲရန္ခြင့္ျပဳထားသည့္ အဆုိပါၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ အတြက္ အမွန္တကယ္လုိအပ္ေနေသာ္လည္း ျပည္သူ ဗဟုိျပဳေခတ္ ျဖစ္ေနသည့္ အတြက္ ျပည္သူ အားလံုးသ ေဘာတူမွသာ တည္ေဆာက္ေရးလုပ္ငန္းမ်ားစတင္သြားမည္ျဖစ္ေၾကာင္း ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၊ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဌာနမွ တာဝန္ရွိသူကေျပာၾကားသည္။

_____နိရဥၥရာ

ေျမာက္ဦးကုိျပန္ၾကည့္ျခင္း (သုိ႔မဟုတ္) ကယ္တင္ရဦးမည့္ ေရွးေဟာင္းေမြအႏွစ္ဇုန္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Mon, 01 Sep 2014 10:33:00 +0000

ပြင့္သစ္ (တမန္းသား) - ေဆာင္းပါး

ႏွစ္အေတာ္ၾကာကြဲကြာေနခဲ့ေသာ ေျမာက္ဦးနယ္ေျမကုိ အေ၀းမွလွမ္းျမင္ရသည္ႏွင့္ရင္ထဲတြင္ ၾကည္ႏူးစိတ္တုိ႔ျဖစ္တည္ ခံစားမိသည္။ ေအာ္ - ရခုိင္တုိ႔၏ ေရွးဘုရင္မင္းမ်ားစုိးစံအုပ္ခ်ဳပ္ မင္းျပဳလုပ္ေနထုိင္ခဲ့ေသာ နယ္ေျမပါတကားဟု စိတ္ထဲကေတြးရင္း ေတာင္စဥ္ေတာင္တန္းမ်ားေပၚတြင္ ထုိးထြက္ေနေသာ ေစတီပုထုိးေတာ္မ်ားကုိ ေငးေမာေတြးေတာရင္း အျမန္မေရယာဥ္မွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေဖာင္ေတာ္သုိ႔ ဆိပ္ကပ္လာသည္ကုိပင္ ခရီးသည္မ်ားထုိင္ရာကေန ထရပ္ၾကမွ သတိ၀င္လာၿပီး အေတြးတုိ႔ျပတ္ေတာက္ခဲ့ရသည္။

ေျမာက္ဦးနယ္ေျမမွာ ေျခခ်လုိက္သည္ႏွင့္ စိတ္က အလုိလုိလန္းဆန္းတက္ၾကြလာမိသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၿမိဳ႕တြင္းသုိ႔ ၀င္ေရာက္လာသည္ႏွင့္ ယခင္ကလာေရာက္ လည္ပတ္ဖူးေသာ္လည္းယေန႔ ျမင္ကြင္းမ်ားမွာ ယခင္ႏွင့္မတူသေယာင္ ခံစားမိျပန္သည္။ မေရာက္ျဖစ္သည္မွာ ၾကာၿပီျဖစ္သျဖင့္ ေရာက္လုိစိတ္ျပင္းျပေနခဲ့ေသာ ေျမာက္ဦးနယ္ေျမသည္ မိမိအတြက္ သူစိမ္းဆန္ေသာအၾကည့္မ်ားျဖင့္ပင္ ၾကည့္ေနသလားဟု အေတြးတုိ႔ျဖစ္ေပၚရျပန္သည္။

မိတ္ေဆြ အေပါင္းအသင္းမ်ားစြာရွိသျဖင့္ ေျမာက္ဦးသုိ႔ ေရာက္သည္ႏွင့္ ေတြ႕ၾကဆုံၾက၊ ေျပာဆုိၾကျဖင့္ ေႏြးေထြးေသာ ေစတနာတုိ႔ေၾကာင့္ ေပ်ာ္ရႊင္ခဲ့ရသည္။ ေျမာက္ဦး၏ ရုပ္ပုိင္းဆုိင္ရာ တုိးတက္မႈ အခ်ိဳ႕ကုိလည္း ျမင္ေတြ႕ရသည္။ လမ္းမ်ားအယင္ႏွင့္မတူဘဲ ေကာင္းမြန္ေနသည္။ တုိက္တာ အေဆာက္အဦး မ်ားစြာကုိလည္း ေတြ႕ရသည္။ ဟုိတယ္မ်ားလည္းတုိးလာခဲ့သည္။ တည္းခုိခန္းမ်ားလည္းတုိးလာသည္။ သုိ႔ေသာ္လည္း ၿမိဳ႕လည္မွျဖတ္၍ စီးဆင္းေနေသာ ေခ်ာင္းေရတုိ႔သည္ ညစ္ညမ္းၿမဲညစ္ညမ္းေနဆဲ ျဖစ္သည္ကုိမူ စိတ္မေကာင္းစြာ ျမင္ေတြ႕ရျပန္သည္။

" မရဘူးကြ၊ ဒီေခ်ာင္းက ဘယ္ေတာ့မွ သန္႔ရွင္းသြားမွာမဟုတ္ဘူး။ ေခ်ာင္းထဲကုိ ေနအိမ္ေတြက စြန္႔ပစ္လုိ႔ရတဲ့ အရာအားလုံး စြန္႔ပစ္ၾကေတာ့ ဘယ္လုိလုပ္ သန္႔ပါေတာ့မလဲကြာ။ ျပဳျပင္ေျပာင္းလဲမႈေတြ အမ်ားႀကီးလုပ္ဖုိ႔လုိေသးတယ္ " ဟု လည္း ေဒသခံ မိတ္ေဆြစာေရးဆရာ ကုိကြမ္းယာဆရာႀကီးက ေျပာျပသည္။

ဒီေရအတက္အက်ရွိေသာ ေခ်ာင္းငယ္ျဖစ္ေသာ္လည္း ညမ္ညမ္းေနသည္မွာ ၿမိဳ႕သူၿမိဳ႕သားမ်ားအတြက္လည္း မေကာင္းသလုိ လာေရာက္ေသာ ဧည့္သည္မ်ားအတြက္လည္း အားနာစရာေကာင္းလွသည္။ ႏုိင္ငံတကာမွ လာေရာက္လည္ပတ္ေသာ ၿမိဳ႕ျဖစ္သျဖင့္ အထူးအေလးထား ေဆာင္ရြက္ရန္ လုိအပ္ေနၿပီဟုသုံးသပ္မိျပန္သည္။

ေနာက္ေန႔မ်ားတြင္ ရာသီဥတုသာယာလွ်င္လည္း ၿမိဳ႕အႏွံံ႔မွ တန္ခုိးႀကီးဘုရားမ်ားကုိ သြားေရာက္ဖူးေမွ်ာ္သည္။ သွ်စ္ေသာင္းပုထုိးေတာ္၊ မာန္ ငါးပါး၊ ထုကၠန္သိမ္၊ အံေတာ္သိမ္၊ တုိ႔အျပင္ လက္ဆည္ကန္၊ ဦးေတာ္ေဆးကန္၊ အႏူမာကန္၊ တုိ႔အျပင္ ေစတီပုထုိးမ်ားစြာတုိ႔ကုိလည္း ဖူးေမွ်ာ္ခဲ့ရပါသည္။
ကုိးေသာင္းပုထုိးေတာ္မွာ ၿမိဳ႕ႏွင့္အနည္းငယ္လွမ္းသျဖင့္ သီးျခားသြားေရာက္ဖူးေမွ်ာ္ခဲ့ရသည္။ ေန၀င္ခ်ိန္ကုိ ေစာင့္ၾကည့္ရင္း ဟာရီေတာင္ ေတာင္ေပၚတြင္လည္း အခ်ိန္ကုန္ခဲ့ၾကသည္။ ေတာင္ေပၚမွာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကုိ အေပၚစီၾကည့္ရေသာ အရသာမွာလည္း ေဖာ္မျပတတ္ေအာင္ ပီတိျဖစ္ရသည္။ ၾကည္နဴးရသည္။ ေတာ္ေပၚမွ နန္းေတာ္ရာကုန္းကုိလည္း ေကာင္းစြာျမင္ရသည္။ မုိးရာသီျဖစ္သျဖင့္ ျမင္ပင္ေပါင္းပင္မ်ားပင္ နန္းရာရင္ျပင္ေပၚတြင္ စိမ္းစုိရွင္သန္ႀကီးထြားေန သည္ကုိျမင္ရသည္။

" ဘားဘူဟိန္႔ယင့္ဆန္ဟိန္႔ယင့္၊ ဒုိင္းက်ီဟိယင့္ရီဟိန္႔ယင့္ " ဟူေသာ စကားမ်ားသည္ ယခုခါတြင္ လြဲမွားေနသည္ကုိ ျမင္ရသျဖင့္ စိတ္မေကာင္းျဖစ္ရျပန္သည္။ လက္ဆည္ကန္ေရသည္မွာ ယခုအခါတြင္သန္႔ရွင္း မႈအားနည္းသြားၿပီဟု လည္းေဒသခံမ်ား ေျပာစကားအရ သိရွိရသည္။

ထုိ႔ေနာက္ ေ၀သာလီၿမိဳ႕ရိုး၊ က်ံဴး၊ ဓည၀တီၿမိဳ႕ရုိးမ်ား တည္ရွိရာသုိ႔ သြားေရာက္ေလ့လာၾကည့္ရႈခဲ့သည္။ ေရွးေခတ္ လက္ရာမ်ားစြာကုိ ျမင္ေတြ႕ရေသာ္လည္း မိမိမွာ သုေတသီမဟုတ္သျဖင့္ ေကာင္းစြာမသိေပ။ အေဖာ္ပါလာေသာ မိတ္ေဆြမ်ားအား ေမးျမန္းရသည္။ မိတ္ေဆြမ်ားမွလည္း ေျမာက္ဦးသား ပီပီေလ့လာလုိစိတ္ႏွင့္ ေလ့လာထားဟန္တူသည္။ သူတုိ႔သိသေလာက္ တတ္သေလာက္မ်ားကုိ ရွင္းျပၾကသည္။

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ္လမ္းမ်ားတြင္ ဗြတ္ထေနသျဖင့္ျဖစ္သလုိ ေရွာင္ကြင္းသြားလာၾကရသည္။ အေ၀းေျပးကားဂိတ္ေရွ႕တြင္လည္း ဗြတ္အုိင္မ်ားစြာ ျဖစ္ေပၚေနသည္ကုိ သတိထားမိသည္။ ေကာင္းေအာင္မလုပ္သမွ် ေကာင္းလာႏုိင္မည္မဟုတ္ သည္မွာေသခ်ာသည္။

" ျမင္တဲ့အတုိင္းပဲဗ်ာ ဗြတ္ေတြကေတာ့ မုိးတြင္းဆုိဒီလုိပဲ။ ေႏြမွာဆုိလည္းဖုံထူတာေပါ့ဗ်ာ။ ဒီလမ္းေတြကုိ ေကာင္းေအာင္မွမျပင္ၾကတာ။ ဘယ္လုိလုပ္ေကာင္းလာႏိုင္ပါ့မလဲ။ ေႏြရာသီမွာေတာ့ ေျမာက္ဦးကေတာ့ ပူအိုက္တာကမ္း ကုန္တယ္ကုုိယ့္လူ" ဟု အသံပိန္ပိန္ျဖင့္ေျပာတတ္ေသာ ကုိေက်ာ္စိန္သန္းက စိတ္ပ်က္ဟန္ျဖင့္ ေျပာေသးသည္။

စင္စစ္အားျဖင့္ ေျမာက္ဦးသည္ သမုိင္းအေမြအႏွစ္ၿမိဳ႕ေတာ္ တစ္ခုျဖစ္သည့္အျပင္ ယာဥ္မႈနယ္ေျမတစ္ခုလည္းျဖစ္ သည္ကုိသတိထားမိသည္။ ရခုိင္သမုိင္းဆုိင္ရာ အေထာက္အထားတစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ ေရွးက ရခုိင္ဘုရင္မ်ား ကုိယ့္ထီးကုိယ့္နန္းျဖင့္ ေနထုိင္ခဲ့ၾကသည္ကုိ သမုိင္းက သက္ေသခံေနသည္။ ယင္းအတြက္လည္း ႏွစ္စဥ္ကမၻာလွည့္ ခရီးသြားမ်ားစြာေရာက္ရွိလာတတ္သည္။ သမုိင္းအေမြအႏွစ္မရွိလ်င္ ႏုိင္ငံျခားသားလည္း လာမည္မဟုတ္၊ ျပည္တြင္း ခရီးသြားမ်ားလည္း လာမည္မဟုတ္သည္မွာ ေသခ်ာသည္။
" သမုိင္းဆုိတာ တန္ဖုိးထားမွ တန္ဖုိးရွိတာကြ။ တန္ဖုိးမထားရင္ တန္ဖုိးက်ဆင္းသြားမယ္။ ရခိုင္လူမ်ိဳးေတြအတြက္ ေျမာက္ဦးနယ္ေျမဟာ အဖုိးမျဖတ္ႏုိင္တဲ့ ေဒသတစ္ခုပါပဲ " ဟု သမုိင္းဆုိင္ရာ ေလ့လာလုိက္စားသူ အသက္အရြယ္ ႀကီးရင့္ေနၿပီျဖစ္ေသာ အဘုိးႀကီးတစ္ဦးကေျပာသည္။ မွတ္သားစရာ ေကာင္းလွေသာ စကားပင္ျဖစ္ပါသည္။လြန္စြာ မွန္ကန္ေသာ စကားျဖစ္သည္ဟု ခံစားမိသည္။

လက္ရွိအေနအထားတြင္ သမုိင္းဆုိင္ရာ အေမြအႏွစ္ေဒသျဖစ္သည့္အတြက္ မီးရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ျခင္းႏွင့္ ပတ္ သက္ၿပီး ေဒသခံမ်ားအၾကား စကားသံမ်ားကုိၾကားလာရသည္။ ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမမွ ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္မႈကုိ ကန္႔ကြက္သူမ်ားရွိလာခဲ့သည္။ လြယ္ကူစြာဆုံးျဖတ္၍ မရႏုိင္ေသာ ကိစၥရပ္မ်ားပင္ျဖစ္သည္။ လုပ္သင့္မလုပ္သင့္ ကုိ ဆုံးျဖတ္ခ်က္ခ်ရန္မွာ မွန္ကန္ရန္လုိအပ္သည္။ ပ်က္သြားလ်င္ ျပန္ျပင္၍ မရႏုိင္ေတာ့ေသာ အရမ်ားပင္ျဖစ္ေပသည္။

ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ထိန္းသိမ္းေစာင့္ေရွာက္လာခဲ့ၿပီးမွ အမွားတစ္ခ်က္ျဖင့္ မဖ်က္စီးသင့္ေပ။ အလားတူစြာပင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္အတြင္း၊ သမုိင္း၀င္နယ္ေျမအတြင္း ပ်င္စရာမ်ား၊ မျပင္သင့္စရာမ်ားကုိလည္း ေတြ႕ရသည္။ ၿပိဳပ်က္ေနေသာေစတီပုထုိးမ်ား၊ ၿပိဳက်လုဆဲဆဲ ေစတီပုထုိးမ်ားႏွင့္ ဆင္းတုေတာ္မ်ားကုိလည္း ေတြ႔ ရသည္။ ျပင္လုိက္ျခင္းအားျဖင့္ မူလလက္ရာ ပ်က္စီးသြားမည္ကုိလည္း စိုးရိမ္ရသည္ဟုေျပာဆုိၾကသည္။ မျပင္လ်င္ ပ်က္စီးသြားကုိလည္းစုိးရိမ္သည္ဟု တစ္ခ်ိဳ႕ကဆုိသည္။ မည္သုိ႔ပင္ျဖစ္ေစ အမွန္အမွားသည္ အေျဖတစ္ခုထြက္လာ မည္မွာ ေသခ်ာသည္။

"ကုိယ့္အျမင္နဲ႔ကုိယ္ေပါ့ဗ်ာ။ ဒါေပမယ့္ တစ္ခ်ိဳ႕က အာဏာရွိတယ္ဆုိၿပီး လုပ္ခ်င္တာလည္း လုပ္ခဲ့ၾကတာေတြရွိခဲ့ ဖူး တယ္။ ဘာမွ မလုပ္ပဲထားရင္လည္း တစ္ခ်ိဳ႕ဟာေတြက တာရွည္မခံဘဲ ပ်က္စီးကုန္မယ္။ တစ္ခ်ိဳ႕ကေတာ့မျပင္တာ ေကာင္းတယ္လုိ႔ ဆုိၾကတယ္။ ဒါေၾကာင့္ အေျဖထုတ္ဖုိ႔လုိအပ္ေနတယ္" ဟုလည္း ေဒသခံ ခရီးသြားဧည့္လမ္းညႊန္ တစ္ဦးက သူ႔အျမင္ကုိေျပာျပေသးသည္။

လက္ရွိေျမာက္ဦးအေျခအေနသည္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမ်ားစြာကုိ ျပဳလုပ္ရန္လုိအပ္ေနၿပီျဖစ္သည္ကုိေတြ႔ရသည္။ နန္းေတာ္ရာကုန္းေပၚတြင္လည္း က်ဴးေက်ာ္မ်ားေရာက္ရွိ ေနရာယူေနသည္။ ေရွးရခုိင္ဘုရင္းမ်ား လက္ထက္ကာလက ျပဳလုပ္ထားခဲ့မႈမ်ားသည္ ယခုခါတြင္ မေကာင္းေသာ ခုိးဆုိးဖ်က္ဆီး လုိသူမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ သိမ္ေမြ႕စြာ ခုိး၀က္ေရာင္းခ်လုိသူမ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း၊ ျပဳျပင္မႈထိန္းသိမ္းမႈ အားနည္းေနျခင္မ်ားေၾကာင့္လည္းေကာင္း မ်ားစြာပ်က္စီးေနခဲ့ၿပီျဖစ္သည္။

တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ေစတီပုထိုိးမ်ားတြင္ ေဖာက္ထြင္းခံထားရမႈမ်ားကုိလည္း သိျမင္ရသည္မွာ စိတ္မခ်မ္းေျမ့ဖြယ္ပင္ျဖစ္သည္။ ေလာဘသားမ်ား၏ ယုတ္ညံ့ေသာ အႀကံအစည္မ်ားေၾကာင့္ သမုိင္းတြင္ေသာ၊ ထင္ရွားေသာ ေရွးလက္ရာ မ်ားပ်က္စီးဆုံးရႈံးခဲ့ရသည္ကုိ ျမင္ရသည္မွာ စိတ္မေကာင္းစရာပင္ျဖစ္သည္။

" ပုဏၰားေျမာင္းက်ံဳးနဲ႔ တံတားဆုိတာရွိတယ္။ ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္အေရွ႕ျခမ္းကုိ ရန္သူမလာႏုိင္ေအာင္ကာကြယ္ ခဲ့တဲ့က်ဳံးျဖစ္တယ္။ အဲဒီေနရာမွာ အခုဆုိရင္ စစ္တပ္မိသားစုေနအိမ္ေတြ ေဆာက္ေနတဲ့အတြက္ အေမြအႏွစ္ေနရာကုိ ဖ်က္ဆီးသလုိျဖစ္ေနတယ္။ အဲဒီမွာရွိတဲ့ ေလသာေတာင္ခံတပ္၊ ျမေတာင္ခံတပ္ေတြကုိလည္း ဖ်က္ဆီးေနသလုိျဖစ္ေနတယ္။ ၿပီးေတာ့ နန္းေတာ္ရာကုန္းေပၚမွာလည္း ရဲေတြက တန္းလ်ားတုိးခ်ဲ႕ ေနတာက်ေတာ့မျဖစ္သင့္ ဘူးလုိ႔ယူဆတယ္။ အရပ္ဘက္ကဆုိႏွင္ထုတ္ခဲ့တာရွိခဲ့တယ္။ အဲဒီမွာသူတုိ႔ဒီလုိမ်ိဳးတုိးခ်ဲ႕လာတာကုိ ကန္႔ကြက္သူ မရွိျဖစ္ေနတယ္။အဲဒါကုိလည္း နည္းဥပေဒထြက္လာမွ အေရးယူေဆာင္ရြက္ရမွာျဖစ္တယ္။ ေနာက္ၿပီးေတာ့ သွ်စ္ေသာင္း ပုထုိးေတာ္အတြင္းမွာလည္း ေပၚေပၚထင္ထင္ပဲ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြကုိ ေရာင္း၀ယ္ေနၾကတာကုိ ေတြ႕ရတာ စိတ္မေကာင္းျဖစ္မိပါတယ္။ အဲဒါေတြထိန္းဖို႔လုိတယ္။ ဒါကတကယ္မျဖစ္သင့္တဲ့ အျဖစ္အပ်က္ ေတြလုိ႔ သုံးသပ္မိပါတယ္" ကြယ္လြန္သြားၿပီျဖစ္ေသာ သမုိင္းသုေတသီ ဆရာေက်ာ္ထြန္းေအာင္၏ ဇနီးျဖစ္သူ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား ကာကြယ္ထိန္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ ဥကၠဌ ေဒၚခင္သန္း၏ ေျပာစကားမ်ားကုိ ၾကားေယာင္လာမိသည္။

ဖ်က္ဆီးလုိသူမ်ားႏွင့္ ျပဳျပင္ဟန္ေဆာင္ၾကသူမ်ားကုိလည္း ေတြ႕ရသည္။ ထိန္းသိမ္းဟန္ေဆာင္ၾကသူမ်ားကုိလည္း ေတြ႕ရသည္။ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ကဲ့သုိ႔ တန္ဖုိးႀကီးမားလွသည္မွာ မရွိသေတာ့ဟုပင္ တင္စားထုိက္ေသာ္လည္း ယင္းတုိ႔ကုိ ဖ်က္ဆီးလုိသူတုိ႔၏ ႏွလုံးသားသည္ ေမြးရာပါအၾကင္အနာတရားမရွိသူ၊ ဖ်က္စီးဖုိ႔သတ္သတ္ ေမြးဖြားလာသူမ်ားလားဟုပင္ ေတြးေတာမိပါသည္။

" ေ၀သာလီမွာဆုိရင္ ေယဓမၼာစာတမ္း ထြက္က်လာတဲ့ကုန္းဟာလည္း လူေနအိမ္ ေအာက္ကုိေရာက္ရွိၿပီး လုံး၀ေပ်ာက္ဆုံးသြားၿပီျဖစ္တယ္။ ေနာက္တစ္ခုက ျပတုိက္ထဲမွာရွိတဲ့ ႏြားလားဥႆဖ ထြက္ရွိ၊ ေတြ႕ရွိခဲ့တဲ့ ကုန္းဆုိရင္လည္း အခုအခ်ိန္မွာ အရာေတာင္မရွိေတာ့ဘူး။ ေ၀သာလီမွာ တူေဖာ္ထိန္းသိမ္းမႈေတြ မရွိတဲ့ေနရာေတြကုိလည္းပဲ နည္းဥပေဒထြက္လာမွ ထိန္းသိမ္းလာမယ္လုိ႔ ကၽြန္မထင္တယ္။ ေနာက္ၿပီး ဓည၀တီၿမိဳ႕ေဟာင္းေပၚမွာ ေဖာက္ခ်င္တုိင္း ေဖာက္ေနတဲ့ ဆည္ေျမာင္းတာတမံေတြကုိလည္း ဥပေဒထြက္လာမွ တားဆီးႏုိင္မွာျဖစ္တယ္"

ေဒၚခင္သန္းေျပာၾကာခ်က္မ်ားျပန္လည္ၾကားေယာင္မိတုိင္း ေျမာက္ဦးသည္ လြန္စြာၾကည္ကြဲစရာ၊ ၀မ္းနည္းစရားမ်ား ႏွင့္ျပည့္လ်ံေနေသာ ေရွးေဟာင္းဇုန္တစ္ခုျဖစ္သည္ကုိ ေတြးမိကာ ေဖာ္မျပႏုိင္ေသာ ေ၀ဒနာမ်ားစြာကုိ ရင္မွာမ်ိဳသိပ္ ခဲ့ရျပန္သည္။ စာေရးသူ ရင္ထဲတြင္ ျမတ္ႏုိ္းတြယ္တာခဲ့ေသာ ေျမာက္ဦးသည္ ယခုအခါတြင္ မိဘမဲ့ကေလးငယ္ တစ္ဦးသဖြယ္ အငတ္ငတ္အျပတ္ျပတ္ျဖင့္ ႏုံခ်ာေနသည္ကုိေတြ႕ရသည္။

ရခိုင္ကုိ ကမၻာကသိေစႏုိင္ေသာ အခ်က္မွာေျမာက္ဦးျဖစ္သည္။ ယင္းအတြက္ေျမာက္ဦးသို႔ ႏုိင္ငံျခားဧည့္သည္မ်ား ႏွစ္စဥ္လာေရာက္ လည္ပတ္ေလ့လာခဲ့ၾကသည္။ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားကုိ မွတ္တမ္းတင္ၾကသည္။ သုိ႔ေသာ္ လည္း တိမ္ျမဳပ္ေပ်ာက္ကြယ္ေနေသာ အေၾကာင္းအရာေပါင္း ေျမာက္မ်ားစြာ ထုတ္ေဖာ္မျပႏုိင္သည္မွာ အားနည္းခ်က္မ်ားစြာပင္ျဖစ္ေပမည္။ ႏုိ္င္ငံတကာအသိအမွတ္ျပဳ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ဇုန္ တစ္ခုျဖစ္လာေရးႏွင့္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္ျဖစ္လာေရးမွာလည္း အေရးပါလွေသာ ကိစၥရပ္မ်ားပင္ျဖစ္ေပသည္။ မၾကာေသးမီ ကာလအတြင္းက ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ဇုန္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး ဥပေဒတစ္ရပ္ကုိ ရခုိင္ျပည္နယ္လႊတ္ ေတာ္သုိ႔တင္သြင္းရန္ ေရးေဆြးခဲ့ၾကေၾကာင္းသိရသည္။ ယင္းသုိ႔ ေရးဆြဲရာတြင္လည္း ပညာရွင္မ်ားျဖစ္သည့္ သမုိင္းသုေတသီမ်ား၊ သမုိင္းပညာရွင္မ်ားကုိ ဖိတ္ေခၚေဆြးေႏြးခဲ့သည္ကုိလည္း သိရသည္။ ဥပေဒနည္းဥပေဒမ်ားေပါက္ ေပါက္လာပါက ေျမာက္ဦးသည္ တစ္နည္းတစ္ဖုံေျပာင္းလဲ လာႏုိင္မလားဟုပင္ မခ်င့္မရဲေတြးမိပါသည္။
ေရွးေဟာင္းနယ္ေျမအတြင္း ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္သျဖင့္ ေဒသခံမ်ားက ကန္႔ကြက္ခဲ့သည္မ်ားကုိလည္း သိရသည္။

ယင္သုိ႔ကတ္ကြက္လုိက္သည့္အတြက္လည္း ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ျခင္းကုိ ယာယီရပ္တန္႔ထားသည္ဟုဆုိသည္။ ေကာင္းေအာင္လုပ္သူႏွင့္ အလုပ္ေကာင္းသူမ်ားကုိလည္း ခြဲျခားသိႏုိင္ေပသည္။ ျဖစ္ခ်င္သည္ျဖစ္ ကုိယ့္ႏွင့္မဆုိင္ဟု သေဘာထားကာ လုပ္ခ်င္သည္မ်ားကုိ ယခင္ကလည္း လုပ္ခဲ့ၾကၿပီးျဖစ္သည္။ ယခုအခါတြင္လည္း ထပ္မံလုပ္ေဆာင္ ေနၾကမည္ဆုိလ်င္ ေျမာက္ဦးဇုန္သည္ ကြယ္ေပ်ာက္သြားမည့္အေနအထားသုိ႔ ေရာက္သြားသည္ျဖစ္သျဖင့္ ထိန္းသိမ္းလုိသူမ်ားက ၾကိဳးစားေနၾကဆဲျဖစ္သည္ကုိလည္း ၾကားသိရသျဖင့္ ၀မ္းသာရျပန္သည္။

ေျမာက္ဦးရွိ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားစြာကုိ ေလ့လာၾကည့္ရႈစဥ္ကာလအတြင္း အေကာင္းေျပာသူႏွင့္အေျပာ ေကာင္သူမ်ားကုိလည္း ေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ဘုရားထက္ၾကီးသူမ်ားကုိလည္းေတြ႕ခဲ့ရသည္။ ဘုရားကုိ ေရွ႕တန္းတင္ၿပီး ေနာက္ကြယ္တြင္ စီးပြားရွာသူမ်ားကိုလည္းေတြ႕ရသည္။ ထုိ႔အျပင္ တစ္ခ်ိဳ႕ေသာ ေစတီဘုရားပုထုိးမ်ား၌ ဘုရား က ပင္ အေၾကြးေပးရန္ရွိသည့္အလား ဘုရားထံမွရရန္က်န္ေငြအျဖစ္ ေရးသားထားေသာ ေငြစာရင္းမ်ားကုိလည္း ေတြ႕ ရျပန္သည္။ လုံး၀မျဖစ္သင့္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားစြာသည္ ရင္ႏွင့္မဆန္႔ေအာင္ တနင့္တပုိးရရွိခဲ့ပါသည္။

ေျမာက္ဦးသည္ အျပင္သ႑ာန္အားျဖင့္ ျဖစ္ၿမဲတရားဟု ေတြ႕ျမင္ႏုိင္ေသာ္လည္း မျမင္ႏုိင္ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈမ်ားစြာတုိ႔သည္ ေျမာက္ဦးဇုန္ကုိ တြန္းအားေပးေနသကဲ့သုိ႔ ခံစားရသည္။ ေခ်ာက္နက္ႀကီး တစ္ခုထဲသုိ႔ က်ေရာက္ေနျခင္း မဟုတ္သည့္တုိင္ ကယ္တင္ရမည့္ အေနအထားမ်ားကုိ ျမင္ရသည္။ ေျမာက္ဦး၏ လုိအပ္ခ်က္မ်ားကုိ ျဖည့္စြက္ၿပီး ေကာင္းေအာင္လုပ္ေဆာင္ရမည္။ တစ္စုံတစ္ခုေသာ အေၾကာင္းအရာထဲသုိ႔ နစ္ျမဳပ္ေနျခင္းမွ ကာကြယ္ရန္လုိသည္။ ကယ္ဆယ္ရန္လုိအပ္ေနသည္ကုိ မည္သူမွ် ျငင္းႏုိင္မည္မထင္ေပ။

လည္ပတ္ခဲ့ေသာ ဘုရားပုထုိးမ်ားသုိ႔ ေရာက္ရွိတုိင္း ၾကည္ႏူးခဲ့ရေသာ္လည္း ဘုရားမွအျပန္တြင္ စိတ္မေကာင္းျခင္း မ်ားစြာတုိ႔သည္ ေျခလွမ္းတုိင္း၌ပင္ ကပ္ၿငိပါလာခဲ့သည္ဟု ထင္မိသည္။ ထင္ရွားေက်ာ္ၾကားလွေသာ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္နယ္ေျမသုိ႔ သုံးရက္ခန္႔ေရွာက္ရွိလည္ပတ္ခဲ့ေသာ ကာလတုိ႔သည္ မေမ့ႏုိင္ေသာ အခ်ိန္ကာလမ်ားပင္ ျဖစ္ေခ်မည္ဟုခံစားမိပါသည္။

နံနက္ေစာေစာ ေျမာက္ဦးမွ အျမန္ယာဥ္ထြက္ခြါသည္။ ေခ်ာင္းအေကြ႕အေကာက္မ်ားစြာကုိ ျဖတ္သန္းေမာင္းႏွင္လာေသာ အျမန္ေရယာဥ္ေပၚမွ ေျမာက္ဦးကုိ ျပန္ၾကည့္ေနမိသည္။ ကယ္တင္သူကုိေမွ်ာ္ေနေသာ ေျမာက္ဦးသည္ မိမိအားလက္ျပႏုတ္ဆက္ျခင္းထက္ လက္ယပ္ ေခၚေနသကဲ့သုိ႔ ခံစားမိသည္။ ေဘးရန္အေပါင္းမွ ကင္းေ၀းရန္လုိအပ္ေနေသာ ေျမာက္ဦး၊ ကယ္တင္ရန္လုိအပ္ေနေသာ ေျမာက္ဦးသည္ မိမိႏွင့္ တေျဖးေျဖးေ၀းကြာ က်န္ရစ္ခဲ့ေသာ္လည္း ေမးခြန္းေပါင္းမ်ားစြာ ေမးေနသေယာင္ ပင္ထင္ျမင္ေနမိပါေတာ့သည္။

http://www.arakantimes.net/burmese/index.php/2013-03-09-12-24-10/712-2014-09-01-09-29-49

Railway Construction Damages Rakhine Archaeological Sites

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 01 Aug 2014 14:25:00 +0000

ရခိုင္ျပည္နယ္မွာ အေကာင္အထည္ေဖၚေနတဲ့ ရထားလမ္းစီမံကိန္းေၾကာင့္ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ၊ ေျမာက္ဦး စတဲ့ ေရွးေဟာင္း ဇုန္နယ္နမိတ္ေတြအတြင္းက ေရွးေဟာင္းလက္ရာအေထာက္အထားေတြ ပ်က္စီးေနပါတယ္။ ဒီအေၾကာင္း RFA သတင္းေထာက္ မခင္ျပည့္စုံ တင္ျပထားပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ တန္ဖိုးမက်ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔လိုေနတဲ့ ေျမာက္ဦးေဒသ

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Mon, 07 Jul 2014 11:41:00 +0000

ရခိုင္ျပည္နယ္ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ တခုျဖစ္တဲ့ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ဟာ ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ဆိုတာထက္ ေဟာင္းႏြမ္း ပ်က္စီးေနတဲ့ ၿမိဳ႕ပ်က္ႀကီး တခုဆိုရင္ ပိုမွန္ပါလိမ့္မယ္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကုိ မေရာက္မီ မိုင္အနည္းငယ္ကေန လွမ္းၾကည့္လိုက္ရင္ ေတာင္တန္း၊ ေတာင္ကုန္းေတြ အားလုံးနီးပါးမွာ ဘုရားေစတီ ေတြကုိ အေ၀းကေန ဖူးေျမာ္ ၾကည္ညိဳႏိုင္မွာ ျဖစ္ပါတယ္။ ၿမိဳ႕အ၀င္ ဧရိယာကေန ၿမိဳ႕ထဲ ပတ္၀န္းက်င္ တခုလုံး မွာဆိုရင္လည္းပဲ ၿပိဳပ်က္ေနတဲ့ ဘုရား ဆင္းတုေတာ္ေတြ၊ ေစတီ၊ ပုထိုး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာေတြကုိ ေတြ႔ရပါတယ္။ ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕ဟာ ေတာင္ေတြပတ္လည္ ၀ိုင္းရံထားတဲ့ ၿမိဳ႕လည္း ျဖစ္ပါတယ္။

“သဇင္ပန္းခိုင္ တၿမိဳင္ၿမိဳင္ ရခုိင္ ဘုရားေပါင္း” ဆိုတဲ့ ဆို႐ုိး စကားနဲ႔အညီ ေစတီပုထိုး ေပါမ်ားလွၿပီး ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႕ ေရွး ေဟာင္း ေစတီ၊ ဘုရား၊ ပုထိုး အမ်ားဆုံး တည္ရွိရာ ေဒသတခုလည္း ျဖစ္ပါတယ္။ ေျမာက္ဦးေဒသက နာမည္ႀကီး တဲ့ ေရွး ေဟာင္းေစတီ၊ ပုထိုးေတြရဲ႕ ထူးျခားမႈကေတာ့ ေက်ာက္သား၊ ေက်ာက္တုံးႀကီးေတြနဲ႔ တည္ေဆာက္ထားျခင္းပါပဲ။

ေစတီ၊ ဘုရား၊ ဆင္းတုေတာ္ေတြ အမ်ားစုဟာ ထိန္းသိမ္းမႈ မရွိတဲ့အတြက္ ၿခဳံေတြ၊ ႏြယ္ေတြ အၾကားမွာ ႐ုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေနတာေတြကိုလည္း ေနရာတိုင္း လိုလိုမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။ ရခိုင္အေခၚ “အဖသွ်စ္ေသာင္း၊ သားကုိးေသာင္း” လို႔ နာမည္ ႀကီးလွတဲ့ သွ်စ္ေသာင္း ပုထိုးေတာ္ ႀကီးနဲ႔ ကုိးေသာင္း ပုထိုးေတာ္ႀကီးရဲ႕ ပုရ၀ဏ္ အတြင္းက ဆင္းတုေတာ္ အေတာ္မ်ားမ်ား ဟာလည္း ဦးေခါင္းေတာ္ျပတ္၊ လက္ေတာ္ ေျခေတာ္ေတြျပတ္ စတဲ့ အဂၤါမစုံတဲ့ ပုံစံမ်ဳိးေတြ ျဖစ္ေနပါၿပီ။

ပ်က္စီးေနတဲ့ ေစတီ၊ ပုထိုး ေထာင္ေပါင္းမ်ားစြာ ရွိေနတာေၾကာင့္ ႏိုင္ငံေတာ္ အစိုးရ ကုိယ္တိုင္ ဦးစီး အေလးထားကာ ျမန္ ႏိုင္သမွ် ျမန္ေအာင္ ထိန္းသိမ္းကာကြယ္ဖို႔ လိုအပ္ေနပါတယ္။ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေနအထားကုိ ေရာက္ေနၿပီ ျဖစ္လို႔ ထိန္းသိမ္း မႈ ေနာက္က်ေလ ပ်က္စီးသြားေလ ျဖစ္ရေတာ့မယ့္ အေနအထားပါ။

ေျမာက္ဦးေဒသ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ဘတ္ဂ်က္မရွိတဲ့အတြက္ ထိန္းသိမ္းမႈ မလုပ္ေဆာင္ႏိုင္တာ ျဖစ္ေၾကာင္း အစိုးရက ဆိုပါတယ္။ အစိုးရ အေနနဲ႔ အေၾကာင္းျပခ်က္ေတြ ေပးမေနဘဲ ကယ္တင္ရ ေတာ့မယ့္ ေရွးေဟာင္း အေမြ တခုအျဖစ္သာ ႐ႈျမင္သင့္ၿပီး အျမန္ဆုံး ေဆာင္ရြက္ သင့္တယ္လို႔ ေဒသခံေတြက ေျပာဆိုေနၾကပါၿပီ။ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမျဖစ္တာေၾကာင့္ ရခိုင္ေဒသ တခုတည္း အတြက္ သာမက ျမန္မာႏိုင္ငံ အတြက္လည္း အေရးပါတဲ့ ေဒသတခုပါ။

ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနရဲ႕ လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမႉး ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက “က်ေနာ္တို႔ ေရွးသု က ထိန္းသိမ္းဖို႔ ႀကိဳးပမ္းေနပါတယ္၊ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ၂၀၁၄ -၂၀၁၅ ဘ႑ာႏွစ္အတြက္ က်ပ္သန္း ၆၀၀၀ ခ်ေပးမယ္လို႔ သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ ေျမာက္ဦး လာတုန္းက ေျပာသြားခဲ့ပါတယ္” လို႔ ဧရာ၀တီကုိ ေျပာပါတယ္။

သမၼတ ဦးသိန္းစိန္ရဲ႕ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ရခိုင္ျပည္ခရီးစဥ္အတြင္း ေျမာက္ဦးနယ္ေျမကုိ ေရာက္ခဲ့စဥ္ ေရွးေဟာင္း အေမြ အႏွစ္ ေတြ ပ်က္စီး ယိုယြင္းေနတာေတြကုိ ေတြ႔ျမင္သြားတာေၾကာင့္ မ်ားစြာ စိတ္မေကာင္း ျဖစ္သြားတဲ့အတြက္ ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းဖို႔ ဘတ္ဂ်က္ေငြ ခ်ေပးဖို႔ လမ္းညႊန္သြားတာပါလို႔ ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံ က ရွင္းျပပါတယ္။

ထိန္းသိမ္းတယ္ ဆိုတဲ့ ေနရာမွာလည္းပဲ ေရွးမူ မပ်က္ရ ေလေအာင္ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းတဲ့ နည္းပညာေတြ ကြ်မ္းက်င္တဲ့ ႏိုင္ငံတကာ က ပညာရွင္ေတြကုိ ေခၚယူ ၿပီး သူတို႔ရဲ႕ အႀကံဉာဏ္ေတြ နဲ႔အတူ ပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္ဖို႔ လိုမယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမႉးေဟာင္းနဲ႔ ရခိုင္သမိုင္း သုေတသီ ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္ ကေတာ့ “ေျမာက္ဦးေဒသကုိ ထိန္းသိမ္းမယ္ ဆိုရင္ အစိုးရရဲ႕ အားေပးကူညီမႈ၊ ေရွးေဟာင္းဌာနရဲ႕ ကြ်မ္းက်င္မႈ၊ ျပည္ သူေတြရဲ႕ အနီးကပ္ ေစာင့္ေရွာက္မႈနဲ႔ အႀကံေပးမႈ စတဲ့ အခ်က္ ၃ ခ်က္ကုိ အေျခခံၿပီး ထိန္းသိမ္းမွ အဆင္ေျပမွာပါ” လို႔ သူ မကြယ္လြန္မီ ၂၀၁၃ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာက ဧရာ၀တီနဲ႔ေတြ႔စဥ္ ေျပာခဲ့ပါတယ္။

ျမန္မာျပည္ကို စစ္အာဏာရွင္ အဆင့္ဆင့္ အုပ္ခ်ဳပ္လာခဲ့တဲ့ ကာလတေလွ်ာက္မွာ ေရွးေဟာင္း ေစတီ ပုထိုးေတြကုိ ထိန္းသိမ္းမႈ၊ ေစာင့္ေရွာက္မႈ မရွိတဲ့အျပင္ တခ်ဳိ႕ေသာ ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ လက္ရာေတြကုိ ေရွးေဟာင္း ျပဳျပင္ ထိန္းသိမ္းေရး နည္း စနစ္ အတိုင္း မဟုတ္ဘဲ အမိန္႔အာဏာနဲ႔ ျပဳျပင္လိုက္ၾကတဲ့အတြက္ ေရွးမူ ပ်က္သြားတဲ့ ေစတီ ပုထိုးေတြ အမ်ား အျပား ရွိခဲ့ပါတယ္။

ေျမာက္ဦးမွာ ဆိုရင္လည္း မူလ စတင္လွဴဒါန္းခဲ့တဲ့ ေရွးရခိုင္ ဘုရင္ေတြ၊ မိဖုရားေတြ၊ မင္းညီ မင္းသားေတြရဲ႕ အမည္နာမ အမ်ားစုဟာ ေပ်ာက္ကြယ္သြားၿပီး ဗုိလ္ခ်ဳပ္မႉးႀကီး သန္းေရႊ၊ ေဒၚႀကိဳင္ႀကိဳင္ ဆိုတဲ့ ကမၺည္းထိုးထားတာ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြက လွဴဒါန္းေၾကာင္း ေရးသား ထားတဲ့ စာသားေတြ အမ်ားအျပားကုိလည္း ဘုရားတိုင္းလိုလိုမွာ ေတြ႔ရပါတယ္။

စစ္အစိုးရ လက္ထက္တုန္းက စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီး တခ်ဳိ႕ဟာ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕က ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေတြကုိ စစ္အာဏာနဲ႔ ျပဳ ျပင္ဖို႔ အမိန္႔ေပး လုပ္ေဆာင္တာေၾကာင့္ အမ်ားအျပား ပ်က္စီးခဲ့ရပါတယ္။ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးေဟာင္း ဦးခင္ညြန္႔ လက္ထက္ မွာလည္း သွ်စ္ေသာင္း ဘုရားႀကီးကုိ ဘိလပ္ေျမေတြနဲ႔ ေလာင္းပစ္ခဲ့လို႔ ေရွးေဟာင္း လက္ရာေတြ ပ်က္စီးသြားခဲ့ရတယ္လို႔ သိရပါတယ္။

ေျမာက္ဦးသမိုင္း ျပဳစုေနသူ သုေတသီ တဦးကေတာ့ “န၀တ လက္ထက္ စစ္ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေတြ ေျမာက္ဦးေရာက္လာၿပီး တခ်ဳိ႕ ေစတီ၊ ဘုရားေတြကုိ ျပန္တည္ေဆာက္ဖို႔ အမိန္႔ေပးတယ္၊ သူတို႔ ေျပာတဲ့ နည္းလမ္းက ေရွးေဟာင္းလက္ရာေတြ ပ်က္စီး သြားေတာ့မယ့္ကိစၥ ျဖစ္ေနေတာ့ အဲဒီလို မလုပ္သင့္တဲ့အတြက္ တျခားနည္းနဲ႔ လုပ္ဖို႔ တင္ျပေပမယ့္ မရဘူး။ အဲဒီေတာ့ အ တိုက္ အခံလုပ္ၿပီး ကန္႔ကြက္ေတာ့ က်ေနာ့္ကုိ မေအ၊ ႏွမေတြနဲ႔ ေကာ္ဆဲတာ ခံလိုက္ရတယ္” လို႔ ေျပာပါတယ္။

စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြဟာ ေျမာက္ဦးေဒသ က ေရွးေဟာင္း ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ အမ်ားအျပားကုိ ယူေဆာင္သြားတဲ့ အျပင္ ဘုရားေတြမွာ ထာပနာ ထားရွိတဲ့ တန္ဖိုးရွိ ေရွးေဟာင္း ပစၥည္း အမ်ားအျပားကုိလည္း နည္းလမ္းေပါင္းစုံနဲ႔ သယ္ေဆာင္သြား ၾကတယ္လို႔ ေျမာက္ဦးေဒသခံေတြက တဆင့္ သိရပါတယ္။

၂၀၁၁ ခုႏွစ္တုန္းကလည္း ေရွးေဟာင္း ဘုရားတဆူကို ေျမႀကီးထဲက တူးေဖာ္ရရွိခဲ့ၿပီး အဲဒီ ဆင္းတုေတာ္ဟာ ေရႊစင္ ေရႊသား စစ္စစ္ ျဖစ္တယ္လို႔ သတင္းေတြ ျပန္ႏွံ႔သြားတာနဲ႔ မၾကာခင္မွာပဲ ေနျပည္ေတာ္ကုိ အာဏာပိုင္ေတြက ပင့္ေဆာင္ဖို႔ လုပ္တာေၾကာင့္ ေဒသခံ ျပည္သူေထာင္ခ်ီ ဆႏၵျပ ကန္႔ကြက္ခဲ့ပါေသးတဲ့အတြက္ ေအာင္ျမင္မႈ မရခဲ့ပါဘူး။ တကယ္ေတာ့ အဲဒီ ဘုရား ဆင္းတုေတာ္ဟာ ေရႊသား စစ္စစ္ မဟုတ္ဘဲ ေရႊသား အနည္းငယ္သာ ပါပါတယ္။ ေဒသခံ ေတြကေတာ့ ေရႊသား စစ္စစ္ ဟုတ္တာ မဟုတ္တာ သူတို႔အတြက္ အဓိက မဟုတ္ဘဲ ေရွးေဟာင္း အေမြျဖစ္လို႔ တန္းဖိုးထားတယ္လို႔ ေျပာၾကပါတယ္။

ေရွး/သု အရာရွိ ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက “ရခိုင္မွာ ႀကီးက်ယ္ခမ္းနားတဲ့ ဗိသုကာ လက္ရာေတြ ေပၚထြန္းခဲ့ပါတယ္၊ ဒါကုိ ကမာၻကုိ ျပသႏိုင္ဖို႔ က်ေနာ္တို႔ ႀကိဳးစားသြားပါမယ္။ က်ေနာ္ကုိယ္တိုင္ ရခိုင္လူမ်ဳိး မဟုတ္ေပမယ့္ ရခိုင္တို႔ရဲ႕ ႀကီးက်ယ္ ခမ္းနားခဲ့တဲ့ အရာေတြကုိ တန္ဖိုးထားပါတယ္၊ ပ်က္စီးသြားမွာကုိလည္း မလိုလားပါဘူး” လို႔ ဆိုပါတယ္။

ေျမာက္ဦး ေဒသခံေတြ ေျပာတာကေတာ့ အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ မထိန္းသိမ္းတဲ့အျပင္ ရခိုင္ျပည္သူေတြ အထြဋ္ အျမတ္ ထားေနတဲ့ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမေတြကုိ ျဖတ္ၿပီး မီးရထားလမ္း ေဖာက္ေနတာကုိလည္း ေက်နပ္မႈ မရွိဘူးလို႔ ေျပာ ၾကပါတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကုိးေသာင္း ပုထိုးေတာ္ႀကီး အနီးက ေဖာက္လုပ္ေနတဲ့ မီးရထားလမ္းေၾကာင့္ ပုထိုးေတာ္ႀကီး ထိခိုက္ ပ်က္စီးသြားမွာကုိ အထူးစိုးရိမ္ ေနၾကပါတယ္။ ရထားလမ္းဟာ ပုထိုးေတာ္ႀကီးနဲ႔ အနည္းငယ္သာ ကြာေ၀းတာေၾကာင့္ မီးရထားရဲ႕ တုန္ခါမႈ ဒဏ္ကုိ ေရရွည္ ခံႏိုင္ရည္ရွိမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။

ေဒသခံ တဦးက “ကုိးေသာင္း ဘုရားႀကီး အနားက မီးရထားလမ္း မေဖာက္ဖို႔ ကန္႔ကြက္ၾကေပမယ့္ မရဘူး၊ ရထားလမ္း စ ေဖာက္တဲ့ေန႔မွာ က်ေနာ့္ အသည္းႏွလုံးကို ဓားနဲ႔မႊန္းလိုက္သလို ခံစားသြားရတယ္၊ က်ေနာ္ တပတ္ေလာက္ အိပ္လို႔ မေပ်ာ္ ခဲ့ဘူး၊ စားလို႔ မ၀င္ခဲ့ပါဘူး” လို႔ ေျပာပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန လ/ထ ညႊန္မႉး ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံကေတာ့ မီးရထားလမ္းက ေဖာက္လုပ္ၿပီး ျဖစ္ေနတာ ေၾကာင့္ ေနာက္ထပ္ ေဆာင္ရြက္မယ့္ အရာေတြကုိပဲ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမေတြနဲ႔ လြတ္ကင္းေအာင္ လုပ္ေဆာင္ၾကဖို႔ ေရွး သု ဌာန အေနနဲ႔ ကန္႔ကြက္သြားမယ္လို႔ ဆိုပါတယ္။

အလားတူ ေျမာက္ဦးနယ္ေျမကုိ ကမာၻ႔ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ အေမႊအႏွစ္ စာရင္း၀င္နယ္ေျမ ျဖစ္ဖို႔ ေလွ်ာက္ထားဖို႔ ျပင္ ဆင္ ေနေၾကာင္း၊ ကမာၻ႔စာရင္း၀င္ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမ အျဖစ္ အသိအမွတ္ျပဳဖို႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ အခ်က္အလက္ ေတြ နဲ႔ျပည့္စုံေနၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းလည္း ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက ရွင္းျပပါတယ္။

“ကမာၻ႔ေရွးေဟာင္း အေမြ အႏွစ္ စာရင္း၀င္ဖို႔ ၂၀၁၆ မွာ တင္ျပသြားဖို႔ရွိပါတယ္။ ယူနက္စကို က လာေရာက္စစ္ေဆးဖို႔ က်ေနာ္တို႔ အဆင္သင့္ ျပင္ဆင္ေနပါၿပီ” လို႔ သူက ေျပာတယ္။

ရခိုင္ေဒသမွာ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမအမ်ား အျပားရွိေနတာေၾကာင့္ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းစရာေတြ မ်ားျပားေနတဲ့အတြက္ ဘတ္ ဂ်က္ေငြ အခက္အခဲရွိေနတယ္လို႔ အစိုးရက ဆိုတယ္။ ေလာေလာဆယ္မွာေတာ့ ဓည၀တီနဲ႔ ေ၀သာလီ ၿမိဳ႕ေဟာင္းေတြရဲ႕ တူးေဖာ္ေရး လုပ္ငန္းေတြကုိ စတင္ေနပါၿပီ။ ေျမာက္ဦး နန္းၿမိဳ႕႐ုိးကုိလည္း မၾကာခင္ တူးေဖာ္မယ္လို႔ သိရတယ္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ကုိ ခရစ္ သကၠရာဇ္ ၁၄၃၀ ခုႏွစ္ ၀န္းက်င္မွာ ဘုရင္မင္းေစာမြန္က စတင္တည္ေထာင္ခဲ့ကာ ၁၇၈၄ ခုႏွစ္ အထိ ထင္ရွား စည္ကားခဲ့ၿပီး အာရွ၊ ဥပေရာပ ႏိုင္ငံေတြနဲ႔ ကုန္စည္ ကူးသန္းေရာင္း၀ယ္ခဲ့တဲ့ မင္းေနျပည္ေတာ္ တခု ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ရခိုင္ သမိုင္းေတြမွာ ေဖာ္ျပထားပါတယ္။
လူသူ အေရာက္နည္းပါးတဲ့ ေတာထဲေတြမွာဆိုရင္ ေရညိႇေတြတက္၊ မဲနက္ေနတဲ့ ဗုဒၶဆင္းထုေတာ္ေတြ အမ်ားအျပားလည္း ရွိေနပါတယ္။ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္မႈ မရွိေတာ့ဘူးဆိုရင္ ေနာက္ႏွစ္ အနည္းအတြင္းမွာ လုံး၀ ပ်က္စီး ေပ်ာက္ကြယ္သြားဖြယ္ ရွိပါတယ္။

ၿခဳံႏြယ္ေတြအထဲမွာ အလြန္တရာ ႐ုပ္ပ်က္ ဆင္းပ်က္ ျဖစ္ေနတဲ့ ဗုဒၶဆင္းတုေတာ္ေတြကုိ နီးစပ္ရာ ေဒသခံေတြက တႏိုင္ တ ပိုင္ ထိန္းသိမ္း ကာကြယ္ထား တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ ဒါေပမယ့္ သွ်စ္ေသာင္း၊ ကုိးေသာင္း၊ ထုကၠန္သိမ္၊ ရတနာပုံ စတဲ့ နာမည္ ႀကီးတဲ့ ေစတီ၊ ပုထိုးေတြရဲ႕ ပုရ၀ဏ္အတြင္းက ၿပိဳပ်က္ေနတဲ့ အရာေတြကုိေတာ့ ေဒသခံ တတ္သိ ပညာရွင္ေတြက တႏိုင္ တပိုင္ ထိန္းသိမ္းလိုေပမယ့္ အာဏာပိုင္ေတြက ေဆာင္ရြက္ခြင့္ မေပးပါဘူး။

ဦးေအာင္ေက်ာ္ဇံက “ေဒသခံေတြကုိ ထိန္းသိမ္းခြင့္ မေပးတာက ေရွးမူလက္ရာေတြ ပ်က္စီးသြားမွာကုိ စိုးရိမ္တဲ့အတြက္ပါ” လို႔ ေျပာျပပါတယ္။

ေရွးေဟာင္း သုေတသနအဖြဲ႔မွာ ဦးေဆာင္ေနတဲ့ သူတခ်ဳိ႕ဟာလည္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန ပညာရပ္ေတြကုိ အမွန္တ ကယ္ တတ္ကြ်မ္းနားလည္သူေတြ မဟုတ္ဘဲ စစ္တပ္အရာရွိေဟာင္းေတြ၊ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ေတြ ေျပာသမွ် ေခါင္းညိတ္ လုပ္ ေပးမယ့္သူေတြ ျဖစ္ေနတာဟာလည္း ေရွးေဟာင္းအေမြ ထိန္းသိမ္းမႈ အေပၚ အားနည္းခ်က္ေတြ ျဖစ္ေစတာေတာ့ အမွန္ပါ ပဲ။

တခ်ဳိ႕ေသာ ေရွးေဟာင္း ဘုရား ပုထိုးေတြကေတာ့ ဘိလပ္ေျမေလာင္းၿပီး ျပန္လည္ ျပဳျပင္ထားတာ၊ ထုံးသုပ္ထားတာ စတာ ေတြေၾကာင့္ ေရွးမူေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားတာ ေတြ႔ခဲ့ရပါတယ္။

အလားတူ ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမအနီးမွာ ဟိုတယ္ မေဆာက္ရ ဆိုေပမယ့္ ဟိုတယ္နဲ႔ စားေသာက္ဆိုင္ တခ်ဳိ႕ကုိ အာဏာပုိင္ေတြနဲ႔ နားလည္မႈယူ ေဆာက္လုပ္ ထားၾက ပါတယ္။

ဟိုတယ္ ပိုင္ရွင္ေတြဟာ တျခားေဒသေတြက လူေတြပါသလို၊ အာဏာပိုင္ေတြနဲ႔နီးစပ္တဲ့ ရခိုင္ေဒသခံ ခ႐ုိနီ တခ်ဳိ႕လည္း ပါ၀င္ေနတယ္လို႔ ေျမာက္ဦးေဒသခံေတြက ေျပာၾကပါတယ္။ ေရွးေဟာင္း ဌာန ကေတာ့ ဒါေတြကုိ စိစစ္ၿပီး ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ ထိန္းသိမ္းေရး ဥပေဒအရ ေဆာင္ရြက္သြားမယ္လို႔ ဧရာ၀တီကုိ ေျပာပါတယ္။

ဒါေပမယ့္ ယခင္ စစ္အစုိးရ လက္ထက္က အာဏာရွိသူေတြရဲ႕ ညႊန္ၾကားခ်က္နဲ႔ လုပ္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ေပးခဲ့တဲ့ ဟိုတယ္ တခ်ဳိ႕ ကုိေတာ့ အေရးယူဖို႔ ခက္ခဲေနေၾကာင္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန ၀န္ထမ္းတခ်ဳိ႕ဆီက သိရပါတယ္။

ေျမာက္ဦးေဒသရဲ႕ အထင္ကရ ဘုရားျဖစ္တဲ့ ကုိေသာင္း ပုထိုးေတာ္ႀကီး အနီးက ျဖတ္သန္းေဖာက္လုပ္မယ့္ မီးရထားလမ္းကုိ ေဒသခံေတြက ကန္႔ကြက္လို႔ ရပ္တန္႔ထားခဲ့ေပမယ့္ အခု ျပန္လည္ စတင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြ ဘက္က စတင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနသလို၊ ေဒသခံေတြကလည္း ဆက္လက္ ကန္႔ကြက္ေနဆဲပါ။

မီးရထားလမ္းဟာ ပုထိုးေတာ္ႀကီးနဲ႔လြတ္ကင္းတယ္ ဆိုေပမယ့္ မီးရထားရဲ႕ တုန္ခါမႈေတြကုိ ေဟာင္းႏြမ္းေနတဲ့ ပုထိုးေတာ္ ႀကီး ကေတာ့ ေရရွည္ခံႏိုင္ရည္ရွိမွာ မဟုတ္တာေတာ့ ေသခ်ာပါတယ္။ အာဏာပိုင္ေတြရဲ႕ အဓမၼ လုပ္ေဆာင္ဖို႔ ျပင္ဆင္ေနမႈ အေပၚမွာလည္း ေဒသခံေတြ အေနနဲ႔ သံသယေတြ၊ ေမးခြန္းထုတ္မႈေတြ ရွိေနၾကပါတယ္။

အစိုးရ အာဏာပိုင္ေတြ အေနနဲ႔ ရခိုင္တို႔ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္ေတြကုိ ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ ဖ်က္စီးဖို႔ ႀကံစည္ေနတာ ျဖစ္တယ္လို႔ ဆိုၾကပါတယ္။ တကယ္လို႔ မီးရထား လမ္းသာ ေဖာက္လုပ္ျဖစ္ခဲ့မယ္ဆိုရင္ ပုထိုးေတာ္ႀကီး ပ်က္စီးသြားမွာ ျဖစ္တဲ့ အျပင္ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္း နယ္ေျမဟာလည္း ကမာၻ႔ေရွးေဟာင္း အေမြ အႏွစ္ စာရင္းကုိ ဘယ္ေတာ့မွ ၀င္ႏိုင္ေတာ့မွာ မဟုတ္ဘူး ဆိုတာကုိ ေဒသခံ ျပည္သူေတြက အထူးစိုးရိမ္ မကင္း ျဖစ္ေနၾကပါတယ္။

အဲဒီေတာ့ မီးရထားလမ္းကုိ ေဒသခံေတြ သေဘာတူလက္ခံေပးတဲ့ ေနရာကသာ မေဖာက္လုပ္ဘဲ အရင္အတုိင္း ပုထိုးေတာ္ႀကီး အနီးကသာ ဆက္လက္ ေဖာက္လုပ္မယ္ ဆိုရင္ေတာ့ ျပည္သူေတြနဲ႔ အာဏာပိုင္ေတြ အၾကား တင္းမာမႈ၊ ႀကီးမားတဲ့ ဆန္႔ က်င္မႈ ေတြနဲ႔ ရင္ဆိုင္ရႏိုင္ေျခ ရွိပါတယ္။ ႏိုင္ငံေတာ္ အဆင့္ ပုဂၢိဳလ္ႀကီးမ်ား ကုိယ္တိုင္ အေလးထား လမ္းညႊန္ ေဆာင္ရြက္ ေပးမွသာ အားလုံး အတြက္ အဆင္ေျပတဲ့ ရလဒ္ ထြက္ေပၚလာမွာပါ။

____ ဧရာဝတီ

စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးမႈဒဏ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ အဆိုးဆံုးခံေနရ

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Sun, 25 May 2014 11:27:00 +0000

လက္ရွိ ရခိုင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္၏ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ားမွာ စနစ္တက်ဖ်က္ဆီးျခင္းဒဏ္ကို အဆိုးရြားဆံုး ရင္ဆိုင္ခံစားေနရေၾကာင္း ရခိုင္သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက ရႈျမင္ေနၾကသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ သွ်စ္ေသာင္းဘုရားႏွင့္ မနီးမေဝးတြင္ရွိေသာ ပိဋကတ္သုံးပုံ အေဆာက္အဦး အနီးအနား၌ေတြ႔ရသည့္ ယိမ္းယုိင္ေနေသာ ေစတီႏွစ္ဆူ။

လြန္ခဲ့ေသာ ၂၀၁၂ ခုႏွစ္၊ ေမလ ၃ရက္ေန႔က ကမၻာ့အေမြအႏွစ္မ်ားရန္ပံုေငြအဖြဲ႕(Global Heritage Fund)မွ ထုတ္ျပန္ေသာ အစီရင္ခံစာ၌ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ကို အာရွတိုက္၏ စုိးရိမ္ဖြယ္ရာအေျခအေနႏွင့္ ရင္ဆုိင္ေနရေသာ ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္ ၁၀ ခုစာရင္းတြင္ ထည့္သြင္းခဲ့ၿပီးေနာက္ တစ္ႏွစ္တာကာလ ၾကာလာသည့္ ယေန႔ထိ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမႈ ထိန္းသိမ္းေရးအေျခအေနမွာ တိုးတက္မႈမရွိရံုမွ်မက စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ အေနအထားႏွင့္ ဆက္လက္ ရင္ဆိုင္ေနရဆဲျဖစ္ေၾကာင္း ပညာရွင္မ်ားက သံုးသပ္ထားၾကသည္။

Global Heritage Fund အစီရင္ခံစာတြင္ အာရွတိုက္၏ ေရွးေခတ္ ဗိသုကာ လက္ရာမ်ားမွာ စီးပြားေရး လုပ္ငန္းမ်ားထြန္းကားလာျခင္း၊ လံုေလာက္ေသာ ျပဳျပင္ထိန္းသိမ္းမႈမရွိျခင္း၊ ခိုးယူလုယက္ျခင္း၊ စစ္မက္ျဖစ္ပြားျခင္း၊ ခရီးသြားလုပ္ငန္းမ်ား က်ယ္ျပန္႔လာျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ပ်က္စီးေပ်ာက္ကြယ္မည့္ ေဘးအႏၱရာယ္ႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရသည့္ ေရွးေဟာင္းအေမြ ၁၀ ခုတြင္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ အယုဒၶယ၊ အာဖဂန္နစၥတန္ႏိုင္ငံမွ ဗုဒၶသာသနိက အေဆာက္အအံု တစ္ခု၊ တရုတ္ႏုိင္ငံမွ ေရွးေဟာင္း ၿမိဳ႕ေတာ္တစ္ခုတို႔ႏွင့္အတူ ရခိုင္မွေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦးကိုလည္း ထည့္သြင္းေဖာ္ျပ ထားသည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕တြင္အေျခစိုက္ေနထိုင္ၿပီး ေျမာက္ဦးျပတိုက္မွဴးအျဖစ္ ႏွစ္ေပါင္းမ်ားစြာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့သူ ေရွးေဟာင္း သုေတသနဦးစီးဌာန လက္ေထာက္ ညႊန္ၾကားေရးမွဴး(ၿငိမ္း) ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က " ေျမာက္ဦး ထိန္းသိမ္းေရးက အဆိုးဆံုး အေနအထားမွာ ရွိေနတယ္လို႔ဆိုရမွာပဲ။ ေျမာက္ဦး ယဥ္ေက်းမႈဇံုနယ္ကို တမင္ရည္ရြယ္ခ်က္ရွိရွိ စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးေနတယ္လို႔ေတာင္ ယူဆမိတယ္။ အထူးသျဖင့္ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဦးစီးဌာနအေနနဲ႔ သတ္မွတ္ထားတဲ့ စည္းမ်ဥ္းဥပေဒေတြနဲ႔အညီ ကိုင္တြယ္ထိန္းသိမ္းမႈပိုင္းမွာ အားနည္းေနတာေတြ႔ရတယ္။ " ဟု ဆိုသည္။

ေျမာက္ဦးမွာ ေျမာက္လတၱီတြဒ္ ၂၀ ဒီဂရီ၊ ၂၅ မိနစ္ႏွင့္အေရွ႕ေလာက္ဂ်ီတြဒ္ ၉၃ ဒီဂရီ ၁၁ မိနစ္တို႔ ဆံုရာတြင္ တည္ရွိၿပီး၊ ေအဒီ ၁၄၃၀မွ ၁၇၈၄ ထိ ရခိုင္မင္းတို႔၏ ေနာက္ဆံုး ရာဇဌာနီျဖစ္သည္ႏွင့္အညီ ရခိုင္ယဥ္ေက်းမႈတို႔ အထြဋ္အထိပ္သို႔ ေရာက္ရွိခဲ့ရာၿမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္ေၾကာင္း သမိုင္းမွတ္တမ္းမ်ားအရ သိရသည္။

ထို႔အတူ ေျမာက္ဦးေဒသခံ စာေရးဆရာ ေနာင္ေအးကလည္း " ေျမာက္ဦးဟာ ရခိုင္လူမ်ဳိးရပ္တည္ရွင္သန္မႈရဲ႕ အမွတ္သေကၤတျဖစ္တယ္။ ရခိုင္တို႕ရဲ႕ အသည္းႏွလံုးဆိုရင္လည္း မမွားဘူးေပါ့။ ကမၻာက ေလးစားတန္ဖိုးထားရတဲ့ ေျမာက္ဦးကို နည္းအမ်ဳိးမ်ဳိးနဲ႔ ပံုပ်က္ပန္းပ်က္ျဖစ္ေအာင္ လုပ္ေနၾကတယ္။ ဒါေတြကို အဓိကတာ၀န္ယူထားရတဲ့ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက သူတို႔နဲ႔ မဆိုင္သလို လုပ္ေနတာ ေတြ႔ရေတာ့ အႀကီးအက်ယ္ စိတ္ပ်က္မိတယ္။ " ဟု မွတ္ခ်က္ျပဳခဲ့သည္။

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ တံတုိင္းကုိ ဖ်က္စီး၍ ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရမွ မီးရထားလမ္း ေဖာက္လုပ္ေနစဥ္။

ယမန္ႏွစ္က အာရွတိုက္၏ ေရွးေဟာင္းအေမြအနွစ္ ထိန္းသိမ္းမႈအညံ့ဖ်င္းဆံုး ၁၀ ခုစာရင္းတြင္ ေျမာက္ဦးပါ၀င္လာ ရျခင္းမွာ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမႈအေမြ အႏွစ္ေဒသကိုျဖတ္၍ ရထားလမ္း၊ ကားလမ္းမ်ား ေဖါက္ရာ၌ ၿမိဳ႕ရိုး၊ တံခါး၊ တံတိုင္းမ်ား အပါအ၀င္္ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္မ်ား တည္ရွိရာေနရာမ်ားစြာတို႔ ပါ၀င္ေနျခင္း၊ ေရွးေဟာင္းဘုရား ေစတီပုထိုးမ်ား ျပဳျပင္ရာတြင္လည္း ေရွးေဟာင္း သုေတသန နည္းစနစ္ႏွင့္အညီ မဟုတ္ဘဲ ျပဳျပင္မြမ္းမံျခင္း၊ ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္း နန္းေတာ္၊ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ အေဆာက္အဦးမ်ားကို ၿဖိဳခ်လိုက္ၿပီးသည့္ ေနာက္ပိုင္းတြင္ သက္ဆိိုင္ရာက ကားဂိတ္မ်ားကို နန္းေတာ္အထဲမွာ ေနရာခ်ထားျခင္းစသည့္ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား အတားအဆီး အတိုင္းအဆမရွိ ပ်က္စီးခ်င္တိုင္း ပ်က္စီးေနသည့္ အေျခအေန မ်ားေၾကာင့္ Global Heritage Fund က စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ စာရင္းထဲမွာ ထည့္သြင္းထားျခင္းျဖစ္သည္ဟု ရခိုင္ သမိုင္းပညာရွင္တို႔က ဆိုသည္။

ထို႔ျပင္ ပစၥကၡကာလ ပ်က္စီးခ်င္တိုင္း ပ်က္စီးေနသည့္ ေျမာက္ဦးယဥ္ေက်းမႈ ေဒသႏွင့္ပတ္သက္၍ စိုးရိမ္ဖြယ္ရာ စိန္ေခၚမႈမ်ားစြာႏွင့္ ရင္ဆိုင္ေနရေၾကာင္း ေဒသခံတို႔က ေျပာဆိုၾကသည္။

" ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ နယ္ေျမမွာ Archaeological Zone (ေရွးေဟာင္းသုေတသန နယ္ေျမ)၊ Monumental Zone (ေရွးေဟာင္းသမိုင္း၀င္ အေဆာက္အဦးနယ္ေျမ)၊ Protective Zone (ေရွးေဟာင္းပစၥည္း အကာအကြယ္ ေပးထားရာနယ္ေျမ) ဆိုၿပီးေတာ့ သံုးမ်ဳိးရွိတယ္။ အခုေတာ့ အဲဒီဇံုအားလံုးကို ကိုျဖတ္ၿပီး ရထားလမ္း၊ ကားလမ္းေတြေဖာက္၊ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇံုထဲမွာ ဟိုတယ္နဲ႔အျခားအေဆာက္ အဦးေတြ ေဆာက္လုပ္ထားၿပီး၊ နန္းေတာ္ရာကုန္းမွာလည္း ေျမတူးတဲ့လုပ္ငန္းလို မိမိတို႔ဌာနနဲ႔ မဆိုင္တဲ့လုပ္ငန္း ေတြကို လုပ္ကိုင္ေနတာေတြကို စိတ္မခ်မ္းေျမ႕ဖြယ္ေတြ႕ေနရတယ္။ " ဟု ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က ေျပာသည္။

သစ္ပင္ငယ္မ်ား ရွင္းလင္းထားသည္ကုိ ေတြ႔ရသည့္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ နန္းရာကုန္း။

Global Heritage Fund ၏ နာမည္ပ်က္ စာရင္းမွပယ္ဖ်က္ႏိုင္ေရး ႀကိဳးပမ္းခ်က္ တရပ္အေနျဖင့္ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာန ညႊန္ၾကားေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဦးေက်ာ္ဦးလြင္သည္ ၂၀၁၂၊ ႏို၀င္ဘာတြင္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕နယ္ႏွင့္ ေက်ာက္ေတာ္ ၿမိဳ႕နယ္မ်ားသို႔ သြားေရာက္ကာ ေနရာ ၅ ခု၌ ေရွးးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္မ်ား ထိန္းသိမ္းေရးဆိုင္ရာ ပညာေပးေဟာေျပာပြဲ တခ်ဳိ႕ကို ျပဳလုပ္ခဲ့သည္။

ယင္းသို႔ ေဟာေျပာေနစဥ္အတြင္းမွာပင္ ယဥ္ေက်းမႈဇံုအတြင္း ၀င္ေရာက္ကာ ဟိုတယ္ေဆာက္လုပ္ေနသျဖင့္ ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း သုေတသနဌာနက တရားစြဲဆိုခဲ့ေသာ္လည္း၊ အဆိုပါဟိုတယ္မွာ ေရွးေဟာင္းသုေတသနဌာန (ဗဟို) ၏ တရား၀င္ခြင့္ျပဳခ်က္ျဖင့္ ေဆာက္လုပ္ ျခင္းျဖစ္သည္ဟု သိရသည္။ ေနာက္ပိုင္း စံုစမ္းၾကည့္ရာ ဟိုတယ္ ေဆာက္ခြင့္ျပဳျခင္းမဟုတ္ဘဲ စားေသာက္ဆိုင္ကိုသာ လုပ္ေဆာင္ခြင့္ ျပဳထားသည္ဟု သိခဲ့ရေၾကာင္း ေျမာက္ဦး ျပတိုက္မွ ၀န္ထမ္းတဦးက ဆိုသည္။

ႏိုင္ငံတကာ သမိုင္းပညာရွင္မ်ားက ရခိုင္သမိုင္းကို ဓည၀တီေခတ္ (ဘီစီ ၃၃၂၅-ေအဒီ၃၂၇)၊ ေ၀သာလီေခတ္ (ေအဒီ ၃၂၇-ေအဒီ၈၁၈)၊ ေလးၿမိဳ႕ေခတ္ (ေအဒီ၈၁၈-ေအဒီ၁၄၃၀)၊ ေျမာက္ဦးေခတ္ (ေအဒီ၁၄၃၀-ေအဒီ၁၇၈၄) ဟူ၍ ေခတ္ႀကီးေလးေခတ္ ပိုင္းျခားသတ္မွတ္ထားသလို၊ ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ပရိန္၊ ေလာင္းၾကက္၊ စမၸ၀က္၊ ေနရဥၨရာ၊ ေျမာက္ဦး စသည္တို႔မွာလည္း ရခိုင္မင္းတို႔ အုပ္စိုးခဲ့ေသာ ေရွးးေဟာင္းနန္းၿမိဳ႕ေတာ္မ်ားျဖစ္ၾကသည္။

ရခိုင္သမိုင္း၌ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ အေရးပါပံုႏွင့္ပတ္သက္၍ ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က " ဓည၀တီ၊ ေ၀သာလီ၊ ေလးၿမိဳ႕ေခတ္ႀကီးေတြထဲက စီးဆင္းလာတဲ့ ေခတ္အဆက္ဆက္က သယ္ေဆာင္လာခဲ့တဲ့ ရခိုင္ယဥ္ေက်းမူ အႏုပညာ ဗိသုကာ လက္ရာေတြဟာ ေျမာက္ဦးေခတ္မွာ လာေရာက္ေပါင္းဆံုၾကတယ္။ ဒီေတာ့ ၿမိဳ႕ေတာ္ဟာ အထင္ကရ သမိုင္းေၾကာင္းေတြနဲ႔အတူ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ေတြ၊ ရုပ္ၾကြင္းရုပ္ထု အႏုလက္ရာေတြနဲ႔ အစြမ္းကုန္ ထြန္းကားခဲ့တယ္။ ဒါေၾကာင့္ ေျမာက္ဦးဟာ ရခိုင္သမိုင္းမွာ အသက္တမွ်အေရးႀကီးတယ္လို႔ ေျပာရပါမယ္။ " ဟုရွင္းလင္းခဲ့သည္။

ေျမာက္ဦးေခတ္၏ ေရႊေရာင္လႊမ္းသည့္ ၁၆ ရာစုႏွင့္ ၁၇ ရာစု ကာလမ်ားသည္ အဂၤလန္ႏိုင္ငံ က်ဴဒါမင္းဆက္၊ အိႏၵိယႏိုင္ငံ မဂိုမင္းဆက္၊ ထိုင္းႏိုင္ငံအယုဒၶယမင္းဆက္၊ ျမန္မာႏိုင္ငံ အင္း၀၊ ေတာင္ငူ၊ ဟံသာ၀တီ မင္းဆက္ တို႔ႏွင့္ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္ခဲ့ေၾကာင္း ၄င္းကဆိုသည္။

သို႔ေသာ္ ေျမာက္ဦးမွာ သမိုင္းႏွင့္ ေရွးေဟာင္းသုေတသန ဆိုင္ရာရုပ္ၾကြင္း အေထာက္အထားျပည့္စံုၾကြယ္၀ၿပီး ႏိုင္ငံတကာ ပညာရွင္မ်ား လက္ခံထားေသာ္လည္း ယူနက္စကို အသိအမွတ္ျပဳ ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ နယ္ေျမအျဖစ္လာေရး တန္းစီဇယား၌မူ တတိယေနရာတြင္ ထားရွိခဲ့သည္။

အတြင္းနံရံ ယုိးယြင္းပ်က္စီးေနသည့္ ကုိးေသာင္းဘုရား။

" အစိုးရက ဗိႆႏိုး၊ ဟန္လင္းနဲ႔ ပုဂံကိုတင္ျပတယ္။ ဒါေပမယ့္ World Heritage က ပုဂံကို လံုး၀ လက္မခံခဲ့ဘူး။ ဘာလို႔လဲဆိုေတာ့ ပုဂံမွာ အေဆာက္အဦးအသစ္ေတြ၊ ဟိုတယ္ေတြဟာ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈအေမြအႏွစ္မ်ား ကိုလႊမ္းမိုးၿပီး၊ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ နဂိုပင္မစရိုက္ လကၡဏာေတြအားလံုး ပ်က္စီးသြားလို႔ပါပဲ။ ဒါေၾကာင့္ ဗိႆႏိုးနဲ႔ ဟန္လင္းကို သက္တမ္းအရ တန္းစီဇယားထိပ္မွာ ထားၿပီးေတာ့ ေျမာက္ဦးကို တတိယေနရာမွာ ထားလိုက္တယ္။ " ဟု မွတ္ခ်က္ေပးသည္။

WorldHeritage မွာ ပုဂံေဒသ ေနရာမရသည့္အခါက်မွ ေျမာက္ဦးကို တတိယေနရာေပးခဲ့ေစကာမူ ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိၿပီး ေရွးအက်ဆံုးျဖစ္ေသာ " ဓည၀တီေခတ္ " ကို ေဘးဖယ္ထားခဲ့သည္ဟု ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က ဆိုသည္။

" တကယ္ေတာ့ သမိုင္းအရ ဗိႆႏိုးနဲ႔ ဟန္လင္းဟာ ရခိုင္ေ၀သာလီ ေခတ္နဲ႔ ေခတ္ၿပိဳင္ျဖစ္တယ္။ ရခိုင္က ဓည၀တီေခတ္က ဗိႆႏိုး၊ ဟန္လင္းထက္ ေရွးက်ၿပီးသက္တမ္းရွည္လ်ား သလို၊ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ဓည၀တီၿမိဳ႕ရိုးကို စနစ္တက် တူးေဖာ္ေတြ႕ရွိၿပီးသား ျဖစ္တယ္။ ဒါေပမယ့္ လက္ေတြ႕မွာက်ေတာ့ ဓည၀တီကို ေဘးဖယ္ၿပီးေတာ့ ဗိႆႏိုးနဲ႔ ဟန္လင္းကိုပဲ ဦးစားေပးလိုက္တယ္။ " ဟုေထာက္ျပခဲ့သည္။

ေျမာက္ဦး ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္ထိန္းသိမ္းေရးကို Global HeritageFund အပါအ၀င္ ႏိုင္ငံတကာ အသိုင္းအ၀ိုင္းမွ အသိအမွတ္ျပဳ ေလးစားလာရန္မွာ ႏိုင္ငံေတာ္အစိုးရ ေရွးေဟာင္း သုေတသန ဦးစီးဌာနက ျပ႒ာန္းထားေသာ ဥပေဒႏွင့္အညီ တိက်ျပတ္သားစြာ ေဆာင္ရြက္ရန္ လိုအပ္သလို၊ ဘုရားေစတီပုထိုးမ်ားကို ျပဳျပင္ရာတြင္လည္း မူလလက္ရာမပ်က္ေစေရး ေရွးေဟာင္းသုေတသန နည္းစနစ္မ်ားကို အသံုးျပဳ၍ စနစ္တက် ေဆာင္ရြက္ရမည့္အျပင္၊ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းမ်ား၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းရာကစ သိပၸံနည္းက်ျပဳမူရန္ အထူးလိုအပ္ေၾကာင္း ေရွးေဟာင္းသုေတသန အရာရွိတဦးက အႀကံျပဳသည္။

ကုိးေသာင္းဘုရား အတြင္းပတ္တြင္ ပ်က္စီးေနသည့္ ဘုရားတစ္ဆူကုိ ျမင္ရစဥ္။

ရခိုင္ ေနာက္ဆံုးေခတ္ျဖစ္သည့္ ေျမာက္ဦးေခတ္ ပံုရိပ္လႊာေနာက္ဆံုးနန္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေရႊေျမာက္ဦးမွာ ရခိုင္ဘုရင္ မင္းေစာမြန္က ေအဒီ ၁၄၃၀ ခုႏွစ္တြင္ တည္ေထာင္ခဲ့ကာ ႏွစ္ေပါင္း ၃၅၅ ႏွစ္ တည္တံ့၍၊ ရခိုင္မင္းဆက္ေပါင္း ၄၈ ဆက္စိုးစံခဲ့ၿပီး၊ ဘုရားပုထိုး၊ ေစတီေပါင္းေျမာက္မ်ားစြာႏွင့္ ၿမိဳ႕ရိုးတံခါး၊ က်ဴံး၊၊ ခံတပ္၊ နန္းေတာ္ရာ စသည့္ ရခိုင္သမိုင္းဆုိင္ရာ ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္မ်ား အထူးေပါၾကြယ္၀ေသာ ရခိုင္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ တစ္ခုျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

ေရးသားသူ- ေနေဇာ္(သံတြဲ)

_____Arakantimes

ရခိုင္‌ရိွ‌ေ႐ွး‌ေဟာင္‌းၿမိဳ႕ မ်ားကိုျဖတ္‌‌ေဖာက္‌လုပ္‌သည္‌ ရထားလမ္‌းမ်ားကို ‌ေဒသာခံမ်ားကန္‌႔ကြက္‌

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Sun, 25 May 2014 05:51:00 +0000

ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းကိုျဖတ္၍ ေဖာက္လုပ္ေသာ ရထားလမ္းကိစၥ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ေတြ႔ဆံု ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ျခင္းအား ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ခံမ်ား ကန္႔ကြက္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Fri, 23 May 2014 10:19:00 +0000

ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းကိုျဖတ္၍ ေဖာက္လုပ္ေသာ ရထားလမ္းကိစၥ ဝန္ႀကီးအဖြဲ႔ ေဒသခံမ်ားႏွင့္ေတြ႔ဆံု
ရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ျခင္းအား ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ခံမ်ား ကန္႔ကြက္

ဦးတက္ခါး (ကြန္းေတာင္) ( ေမလ ၂၃ရက္၊ ၂၀၁၄)

ရခုိင္ျပည္ရွိ ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္း
မ်ားကိုျဖတ္၍ ေဖာက္လုပ္လ်က္ရွိ ေသာ စစ္ေတြ- မင္းဘူး ရထားလမ္း ကိစၥနဲ႔ ပတ္သက္၍ ျပန္ၾကားေရး၀န္ ႀကီး ဦးေက်ာ္သိန္း၊ သယ္ယူပုိ႔ေဆာင္
ေရး၀န္ႀကီးဦးလွဟန္၊ ရထားလမ္းအင္ ဂ်င္နီယာခ်ဳပ္၊ စစ္ေတြ ေရွးေဟာင္း သုေတသနၫႊန္ၾကားေရးမွဴးတို႔မွ ေမ လ ၁၆ ရက္ေန႔က ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕ခံလူထု ႏွင့္ ေတြ႔ဆံုကာ သေဘာ ထားခ်က္မ်ား ကုိ ရယူခဲ့ေၾကာင္းသိရသည္။

အဆိုပါ ရထားလမ္းမွာ ဓညဝတီ၊ ေဝသာလီ၊ ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္း တို႔ကို ျဖတ္၍ ေဖာက္လုပ္ျခင္းျဖစ္ရာ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ အေမြအႏွစ္
မ်ား ပ်က္စီးေနသျဖင့္ ယင္းသို႔ျဖတ္ လ်က္ ေဖာက္လုပ္ျခင္းအား ေျမာက္ဦး ၿမိဳ႕ခံလူထုက ကန္႔ကြက္ေၾကာင္းကို ဝန္းႀကီးမ်ားႏွင့္ ေတြ႔ဆံုစဥ္ ေျပာၾကား လိုက္ျခင္း ျဖစ္သည္။

ထိုသို႔ ကန္႔ကြက္ခဲ့ေၾကာင္းကို ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ခံ ဦးေမာင္ေက်ာ္ေဇာက “ရထားလမ္းဟာၿမိဳ႕ေတာ္ေဟာင္းသံုး ၿမိဳ႕ကို မျဖတ္ဘဲ လြတ္လြတ္ကင္းကင္း ေဖာက္လို႔ရပါလ်က္နဲ႔ ၿမိဳ႕ေတာ္အ လယ္ ဗဟိုတည့္တည့္က ျဖတ္ၿပီး ေဖာက္ လုပ္ေနတာဟာ ရည္ရြယ္ခ်က္ ရွိရွိနဲ႔ ပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေနတယ္လို႔ ယူဆရဖို႔ ျဖစ္ေနပါတယ္။ဒီ ရထားလမ္း စီမံကိန္းအားလံုးကို ကၽြန္ေတာ္တို႔ဆန္႔ က်င္တာမဟုတ္ပါ။

ဒီၿမိဳ႕ေတာ္ ေဟာင္း ေတြကို မျဖတ္ဘဲနဲ႔ ရထားလမ္းဘယ္ ေလာက္ေဖာက္မလဲ ေဖာက္လို႔ရပါ တယ္။ အခုလုပ္ေနတဲ့အေနအထားက ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ေတြကိုတမင္ တကာ ပ်က္စီးေအာင္ လုပ္ေန တယ္ ဆိုတာ ထင္ထင္ရွားရွား ျမင္ေနရပါ တယ္။ ဒါေၾကာင့္ က်ေနာ္တို႔ကန္႔ကြက္ ေနရတာျဖစ္တယ္” ဟု ရခုိင့္အသံသို႔ ေျပာၾကားသည္။

အဆုိပါေန႔က ေတြ႔ဆံုစဥ္ ဝန္ႀကီး ဦးေက်ာ္သိန္းက “ပ်က္စီးေနတာမွန္ပါ တယ္။ ဒါေပမယ့္ ပ်က္တာကပ်က္ သြားပါျပီ ျပန္ျပင္လုိ႔ရေတာ့မွာ မဟုတ္ ေတာ့တာ၊ ပ်က္သြားခဲ့တဲ့ဟာေတြကို ျပန္ျပင္ရင္ ေရွးေခတ္လက္ရာ ရမွာ မဟုတ္ေတာ့ပါဘူး။ ဒါေၾကာင့္ပ်က္တာ တစ္ခုကုိ ပ်က္ပါေစေတာ့၊ ေရွ႕ဆက္ ၿပီးေတာ့သာ လုပ္ၾကရေအာင္၊ ရထား လမ္းဟာ ရခုိင္ျပည္ အတြက္အလြန႔္ အလြန္ အက်ဳိးရွိတဲ့လမ္းတစ္ခုျဖစ္ေန တယ္ ။ဒါေၾကာင့္ ရထားလမ္းကုိလုိ ခ်င္ရင္ေတာ့ ေရွးေဟာင္း အေဆာက္ အအုံေတြကို အနည္းနဲ႔အမ်ားေတာ့ ထိခုိက္နစ္နာ ခံေပးၾကရပါမယ္။တစ္ခု လုိခ်င္ရင္ေတာ့ တစ္ခုကုိေပးဆပ္ရပါ မယ္။

ဒီဟာက ႏုိင္ငံေတာ္အစုိးရ၊ ျပည္ နယ္အစုိးရက ရခိုင္ျပည္နယ္အေပၚ အလြန္႔အလြန္ေစတနာထားၿပီးေတာ့ လုပ္ေပးေနတဲ့ကိစၥ ျဖစ္တဲ့အတြက္ လက္ခံဖို႔သင့္ပါတယ္။” ဟု ေျပာၾကား ခဲ့ေၾကာင္း ဦးေမာင္ေက်ာ္ေဇာက ဆို သည္။

“ရထားလမ္းဟာ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ရခုိင္ျပည္ သူလူထုကုိ ထိထိေရာက္ ေရာက္ အက်ဳိးရွိေစဖုိ႔ ကိစၥတစ္ခု မဟုတ္လုိ႔ ျမင္ပါတယ္။ ဒါေၾကာင့္ ကၽြန္ေတာ္တုိ႔မွာ ေရွးေခတ္ အဆက္ ဆက္ကပင္ ခိုင္ၿမဲတည္တံ့ လာတဲ့ ေရွးေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈအ ေဆာက္အအုံေတြ၊ကမာၻကအသိအမွတ္ျပဳထားတဲ့တန္ဖုုိးမျဖတ္ႏုိင္တဲ့ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈအေဆာက္အအုံေတြနဲ႔ ဘယ္လုိမွ မလဲႏုိင္ပါဘူး။ရထားလမ္း ကုိလည္းမ လုိခ်င္ပါ။

ကၽြန္ေတာ္တုိ႔ ေရွးေဟာင္းပစၥည္းေတြကုိ ထိခုိက္ရင္ ေတာ္ပါၿပီ။” ဟု ဦးေမာင္ေက်ာ္ေဇာက ရခိုင့္အသံသို႔ ဆက္လက္ေျပာ ၾကားခဲ့ သည္။

အဆိုပါေတြ႔ဆံုပြဲ၌ ၿမိဳ႕ခံလူထု တစ္ေယာက္မွ ရထားလမ္းကိုဆက္ လက္ လုပ္ေဆာင္မယ့္အစီအစဥ္ရွိသ လား၊ မရွိလားဟု ေမးရာတြင္ဝန္ႀကီး ဦးလွဟန္မွ “အတိအက် မေျပာႏုိင္ ေသးပါ။ ျပည္သူလူထု၏ဆႏၵကုိ ကၽြန္ ေတာ္တုိ႔နား ေထာင္တယ္၊ ၿပီးေတာ့ ျပည္နယ္အစုိးရ အစည္းအေ၀းလုပ္ ၿပီးမွ ဆုံးျဖတ္ရမယ္” ဟု ေျပာၾကားခဲ့ ေၾကာင္း သိရသည္။

အဆိုပါ ေတြ႔ဆံုပြဲအား ၿမိဳ႕နယ္ေထြ အုပ္ရံုးတြင္ ျပဳလုပ္ခဲ့ၿပီး ေဆြးေႏြးပြဲသို႔ တက္ေရာက္ရန္ လူဦးေရ (၃၀)ခန္႔ ဖိတ္ၾကားထားေသာ္လည္း ၿမိဳ႕ခံလူထု ၁၀၀ ခန္႔တက္ေရာက္ခဲ့ေၾကာင္းလည္းသိရသည္။

Credit: Mrat Noe Thar's Facebook

Railway Construction Damages Rakhine Archaeological Sites

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Wed, 21 May 2014 16:04:00 +0000

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ ကိုးေသာင္းဘုရား ကိုက္(၁၀၀) ေက်ာ္အနီးက ရထားလမ္း ျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Tue, 08 Apr 2014 11:36:00 +0000

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ ကိုးေသာင္းဘုရား ကိုက္(၁၀၀) ေက်ာ္အနီးက ရထားလမ္း ျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္

(နိရဥၥရာ- ၇ ဧျပီလ ၂၀၁၄)

ရခိုင္တို႕ရဲ႕ ေရွးေဟာင္းျမိဳ႕ေတာ္ျဖစ္တဲ့ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ ကိုးေသာင္းဘုရား ပုထိုးေတာ္အနီးကျဖတ္ျပီး အခုအခါ ရထားလမ္း ေဖါက္လုပ္ေနတယ္လို႕ ေဒသခံ ေျမာက္ဦးလူၾကီးေတြက နိရဥၥရာကို သတင္းေပးပို႕လာပါတယ္။

ခု ေဖါက္လုပ္ေနတဲ့ ရထားလမ္းဟာ ကိုးေသာင္းဘုရားပုထိုးေတာ္ၾကီးနဲ႕ အလြန္နီးကပ္ေနျပီး ကိုက္ (၁၀၀) သာသာခန္႕သာ ေ၀းတဲ့ အတြက္ နဂုိကတည္းက ယိုင္နဲ႕ ေနတဲ့ ပုထုိးေတာ္ၾကီးကို အထူး ထိခိုက္ႏိုင္တယ္လို႕ ေျပာပါတယ္။

ေရွးေဟာင္းကိုးေသာင္း ပုထိုးေတာ္နဲ႕ အနီးကပ္ ရထားလမ္းေဖါက္လုပ္ေနတဲ့အေျခအေနကို ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမူ သုေတသနဌာနမွာ လုပ္ကိုင္ခဲ့ျပီး အခု ရခိုင္ဘုရားေတြကို ထိန္းသိမ္း ေစာင့္ေရွာက္ေနတဲ့ ၀န္ထမ္းေဟာင္း အမ်ိဳးသမီး တစ္ဦးက အခုလိုေျပာပါတယ္။

“ ကိုးေသာင္းနဲ႕သိပ္နီးကပ္တယ္။ ကိုးေသာင္းရဲ႕အစနဲ႕ ေပေပါင္း ၁၈၀ဘဲကြာတယ္။ +++ ကုမၸဏီက ေဖါက္လုပ္ေနတယ္။ စစ္ေတြ-မင္းဘူး ရထားလမ္းျဖစ္တယ္။ အေဆာက္ဦးက ရထားျဖတ္ရင္ Vibration တုန္ခါမႈနဲ႕ ျပသနာရွိႏိုင္တယ္။ အေဆာက္အဦးက အစကတည္းက ယိုင္နဲ႕ေနတာျဖစ္တယ္။ အေဆာက္အဦးနဲ႕ သိပ္နီးကပ္ျပီး ရထားလမ္းေဖာက္တဲ့အတြက္ ပုထိုးေတာ္ၾကီးကို ထိခိုက္ႏိုင္ပါတယ္” လို႕ ဆိုပါတယ္။

ကိုးေသာင္းပုထိုးေတာ္ၾကီး အတြင္း ဆင္းထုေတာ္ ကိုးေသာင္းကိန္း၀ပ္စံပယ္တဲ့ အတြက္ ကိုးေသာင္းပုထုိးေတာ္ၾကီးလို႕ ေခၚေ၀ၚတာ ျဖစ္ျပီး ရခိုင္ဘုရင္ မင္းဗာၾကီးရဲ႕သား မင္းတိကၡာက ေအဒီ ၁၅၅၃-၁၅၅၅ ခုႏွစ္တြင္ တည္ထားခဲ့ပါတယ္။

အခုလို ကုိးေသာင္းပုထိုးေတာ္ အနီးမွ ျဖတ္သန္းျပီး ရထားလမ္းေဖါက္ေနတာေၾကာင့္ ေဒသခံမ်ား အၾကားစိုးရမ္မူမ်ားလည္း တိုးပြားေနျပီး အထက္ကို တိုင္ၾကားဖို႕ စီစဥ္ေနတယ္လို႕လည္း သူမက ေျပာပါတယ္။

“ အခုက်မတို႕ေျမာက္ဦး ေရွ႕ေဟာင္ဥ္ ေက်းမွဴး အေမြအႏွစ္ ထိမ္းသိမ္းေရးအဖြဲ႕ဆိုျပီး ေျမာက္ဦး ျမိဳ႕သူျမိဳ႕သားေတြနဲ႕ ဖြဲ႕ထားပါတယ္။ အဲဒီအဖြဲ႕ အ စည္းအေ၀းဆံုးျဖတ္ခ်က္နဲ႕ အထက္ကို စာတင္ဖို႕ လုပ္ေနပါတယ္။ ဒီကေန႕ ကြန္ပ်ဴတာ ရိုက္ေနၾကပါတယ္” လို႕ ဆိုပါတယ္။

ရထားလမ္းကို တျခားေနရာက ေဖါက္လုပ္၍ ရပါလွ်က္ ကိုးေသာင္းပုထိ္ုးေတာ္အနီးက ျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္ေနတဲ့ အေပၚ သူ႕အျမင္ ကိုလည္း ယခုလိုေျပာပါတယ္။

“ ယဥ္ေက်းမူ ဇုန္ထဲက အေ၀းေျပးလမ္းေဖာက္ပိုင္ခြင့္မရွိဘူး။ အခု အဲဒီယဥ္ေက်းမူဇုန္ထဲက ေဖာက္ေနတယ္။ အထူးသျဖင့္ ကိုးေသာင္းဘုရားအနီးက ေဖာက္တဲ့အတြက္ ကိုးေသာင္းက ဘုရားအဆူလိုက္ကို ရထားေပၚ ေကာက္တင္ဖို႕လည္း လြယ္ကူသြားတယ္။ ေရွ႕ေဟာင္းပစၥည္း ခုိးထုတ္ဖို႕ သိပ္ျပီး လြယ္ကူသြားတယ္။ ေနာက္တခုက ကမၻာ့ ယဥ္ေက်းမွဴး အေမြအႏွစ္နဲ႕လည္း ကိုက္ညီမႈမရွိ။ ေရွ႕ေဟာင္းယဥ္ေက်းဇုန္အထဲက အေ၀းေျပးလမ္း၊ မီးရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ျခင္းျဖင့္ ေရွ႕ေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈ ဥပေဒ၊ ကမၻာ့ယဥ္ေက်းမႈ ဥပေဒနဲ႕လည္း ကိုက္ညီ မႈမရွိဘူး။ ေနာက္ျပီး ေရွ႕ေဟာင္းယဥ္မႈ အေမြအႏွစ္ေတြၾကားထဲက ရထားလမ္းကို ေဖါက္ယူသြားတာျဖစ္လို႕ တံတိုင္း၊ က်ံဳး၊ ျမိဳရိုး၊ ဘုရားေတြ ပ်က္စီးမႈလည္း သိပ္မ်ားမယ္။”
အခုလို ကိုးေသာင္းပုထိုးေတာ္ၾကီး အနီးမွ ရထားလမ္း ေဖါက္လုပ္ေနျခင္းနဲ႕ ပတ္သက္ျပီး ေျမာက္ဦးေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမူ ဦးစီးဌာနသို႕ ဆက္သြယ္ေသာ္လည္း ေျဖၾကားမည့္သူ မရွိတဲ့ အတြက္ အဆက္အသြယ္ ရရွိခဲ့ျခင္း မရွိခဲ့ပါ။

စစ္ေတြ- ရန္ကုန္ကားလမ္း တိုးခ်ဲ႕မႈေၾကာင့္ ေရွ႕ေဟာင္း ရခိုင္ျမိဳ႕ရိုးမ်ား ပ်က္စီးေန

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Sun, 22 Apr 2012 00:45:00 +0000

ေမာင္ေအး
----------
ရန္ကုန္-စစ္ေတြ ကားလမ္းတိုးခ်ဲ႕ရာတြင္ ရခိုင္ေရွ႕ေဟာင္း ျမိဳ႕ရိုးမ်ားကို ေျမတူးစက္ၾကီးမ်ားျဖင့္ တူးယူျပီး လမ္းကို ဆည္ ဖို႕ေနသျဖင့္ ရခုိင္ေရွ႕ေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ား ပ်က္စီးဆံုးရံႈးေနရေၾကာင္း သိရွိရသည္။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္က စစ္ေတြ- အမ္း ရထားလမ္း ေဖါက္လုပ္စဥ္ ေရွးေဟာင္းဘုရားကို ျဖိဳတူးေနစဥ္။

ယခုကဲ့သို႕ ေရွ႕ေဟာင္းျမိဳ႕ရိုးမ်ား ဖ်က္စီးခံေနရသည့္ ေနရာမွာ ေျမာက္ဦး စစ္ေတြ လမ္းပိုင္းရွိ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ အေရွ႕ေတာင္ဘက္ ေပါင္းတုတ္ရပ္ အနီးတြင္ ျဖစ္သည္။

စစ္ေတြ-ရန္ကုန္ ကားလမ္း တုိးခ်ဲ႕ရာ၍ ေျမမ်ားကို တူးယူေနျခင္း ျဖစ္ျပီး လုပ္ကိုင္ေနသည့္ ကုမၸဏီမွာ "သိန္းေက်ာ္" ကုမၸဏီျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

" အခုျဖစ္ေနတဲ့ေနရာက ေလသာေတာင္ခံတပ္အနီးက ေျမသား ျမိဳ႕ရို႕တံတိုင္းေတြပါ။ အဲဒီေနရာကို ေရွ႕ ေဟာင္းသုေတသန ဌာကနည္း ေရွ႕ေဟာင္းယဥ္ေက်းမႈဇုန္အျဖစ္ သတ္မွတ္ထားတဲ့ေနရာထဲမွာ ပါတယ္။ အဲဒါကို ေျမသားျမိဳ႕ရိုးေတြကို စက္ၾကီးေတြနဲ႕တူးျပီး လမ္းကိုဖုိ႕ေနတာပါ။ အခုက ျမိဳ႕ရုိးေတြ ပ်က္သြားျပီး ပရမ္းပတာ ျဖစ္ေနပါတယ္။ တကယ္လို႕ ဒီလမ္းဆံုးေအာင္အထိ ေျမေတြ တူးမယ္ဆိုရင္ ျမိဳ႕ရိုးေတြ ေပ်ာက္ကြယ္သြားႏိုင္တဲ့ အေနအထားမွာရိွပါတယ္။"ဟု ေရွ႕ေဟာင္း ယဥ္ေက်းမႈ သုေတသတနဌာနမွဴး (ျငိမ္း) ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က ေျပာသည္။

ယခုပ်က္စီးသြားသည့္ ျမိဳ႕ရို႕တံတိုင္းမ်ားမွာ ေျမာက္ဦးေခတ္ ျမိဳ႕ရိုးတံတိုင္းမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း သူက ဆက္ေျပာသည္။

"အတြင္းပိုင္းက ျမိဳ႕ရိုးေတြကို အုတ္ေတြ၊ ေက်ာက္ေတြနဲ႕လုပ္ထားျပီး အျပင္ဘက္ ျမိဳ႕ရိုးေတြကို ေျမသားေတြနဲ႕ လုပ္ထားျဖစ္တယ္။ ေတာင္တလံုးနဲ႕ တလံုးဆက္ျပီး ေျမသားေတြနဲ႕ လုပ္ထားတဲ့ ျမိဳ႕ရိုးေတြပါ။ ဂ်ပန္နဲ႕ အိႏၵိယ ဘက္မွာေတာ့ ေျမသားတံတိုင္းေတြ အမ်ားအျပားေတြ႕ရတယ္။ ဒီလိုေရွ႕ေဟာင္း တံတိုင္းေတြ ဆံုးရံႈးသြားရင္ ကြ်န္ေတာ္တို႕အတြက္ ဆံုးရံႈးမႈပါဘဲ။"ဟု သူက ဆက္ေျပာသည္။

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ လက္ေဆးကန္အနီးရွိ ေလသာေတာင္ခံတပ္ႏွင့္ ျမေတာင္ခံတပ္ရွိ ျမိဳ႕ရိုး တံတိုင္းမ်ားကုိလည္း ေျမတူး စက္မ်ားျဖင့္ ျဖိဳတူးေနသည္ဟု သိရသည္။

" ကၽြန္ေတာ္တို႕က ဒီေနရာဟာ သမိုင္း၀င္ေနရာေတြ ျဖစ္တဲ့ အတြက္ တစ္ျခားေနရာက ေျမေတြကိုဘဲ တူးေစလိုပါတယ္။ အခုလို တူးေနတာကို သက္ဆိုင္ရာနဲ႕ မီဒီယာေတြကို အသိေပးရန္ အတြက္ တူးေဖၚေနတဲ့ ဓါတ္ပံုေတြကို ပို႕ေပးလိုက္ျပီ ျဖစ္ပါတယ္" ဟု ဦးေက်ာ္ထြန္းေအာင္က ေျပာသည္။ သိန္းေက်ာ္ ကုမၸဏီအား ဆက္သြယ္ရာ ဆက္သြယ္၍ မရခဲ့ပါ။

၂၀၁၀ ခုႏွစ္ ႏို၀င္ဘာလကလည္း စစ္ေတြ အမ္းရထားလမ္းေဖာက္လုပ္ရာတြင္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ရွိ ေရွ႕ေဟာင္း အေမြအႏွစ္မ်ားျဖစ္သည့္ ျပည္စိုးၾကီးဘုရား၊ မင္းလွခံတပ္၊ မင္းသမီးတံတိုင္း၊ ရဲလွကုန္း၊ သံဇင္တံဘုးရားမ်ား အပါအ၀င္ ေရွးေဟာင္း သမိုင္း၀င္ ေနရာ အမ်ားအျပားျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္ခဲ့သျဖင့္ ပ်က္စီး ဆံုးရွံုးမူမ်ား ရွိခဲ့သည္။

----------------------------------
.: နိရဥၥရာ

President and Mrs. Bush Meet with Ashun Kovida

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Tue, 03 Jan 2012 08:21:00 +0000

September 23, 2008

Ashun Kovida, an Arakanese Monk who is native birth in Ann, was invited to a Freedom Agenda lunch with President Bush on September 23, 2008 on Governors' Island during the UN General Assembly meetings in New York.

The lunch had brought together democratic luminaries and democratic activists from repressive regimes of Burma and provided them with an opportunity to recount how they triumphed over tyranny, share lessons learned and made recommendations to advance liberty more effectively.

The event included a photo opportunity with the President after the event, there were attending only 16 people including the President and his staff during the lunch.

This event was organized by The National Security Council(NSC), which specifically requested to Ashun Kovida as one who attandended as due to his role in Burma's Saffron protests in October 2007.

Source; Ashun Kovida

ALA သို႕ဂုဏ္ျပဳျခင္း (သိုိ႔မဟုတ္) ေတာ္လွန္စစ္ပြဲတိုင္း တရားသည္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Sat, 08 Jan 2011 06:13:00 +0000

၂၀၁၁ ခု ဇန္န၀ါ ပလ ၃ ရက္ေန႔ကေပါ့ ရခိုင္ျပည္လြတ္ေျမာက္ေရးတပ္မေတာ္ ALA မွ ၀င္ေရာက္ တိုက္ခိုက္မူေၾကာင့္ လက္၀ျမိဳ႕နယ္ အေျခစိုက္ စစ္စခန္း တစ္ခုမွ နအဖ စစ္သား ၄ ဦးက်ဆံုးသြားေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္ လြတ္ေျမာက္ေရး ပါတီ၏ ျပန္ၾကားေရး ဌာန ထုတ္ျပန္ခ်က္တြင္ေဖၚျပသည္ ဆိုေသာ သတင္းကို ဖတ္လိုက္ရေတာ့ ရင္ထဲတြင္ ေက်နပ္လိုက္ေသာျဖစ္ျခင္း၊ ခုန္ေပါက္ရေလာက္ေအာင္ ေက်နပ္မိသည္။

က်ေနာ္သည္ရခိုင္လူမ်ိဳးျဖစ္သည္၊အမ်ိဳးကိုခ်စ္သည္။ႏွစ္ေပါင္း၂၀၀ေက်ာ္အလြန္ကရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္ကိုမတရား သိမ္းပိုက္ကာ ထီးနန္းႏွင့္အတူ ၿမိဳ႕ေတာ္ကို မီးေလာင္တိုက္သြင္းခဲ့သည့္ အျဖစ္၊ရခိုင္အမ်ိဳးသမီး ေျမာက္မ်ားစြာကို မုဒိန္းက်င့္သတ္ျဖတ္ခဲ့သည္။လင္ေကာင္မေပၚပဲ သားေမြးေစခဲ့သည္...ရခိုင္သူမ်ားကို အတင္းအဓမၼဖ်က္ဆီးေနပံုမ်ားကို ပန္းခ်ီ ပန္းပုမ်ားျဖင့္ တမင္ဟန္ေရးျပ..ဂုဏ္ယူေနၾကဆဲပင္ျဖစ္သည္။
ကမၻာ့ႏိုင္ငံအသီးသီးတြင္ ကိုလိုနီစနစ္နိဂံုးခ်ဳပ္ခဲၿပီးျဖစ္ေသာ္လည္း ရခိုင္ႏိုင္ငံေတာ္သည္ ကြ်န္ပုန္းကိုလိုနီ ျဖစ္ေနရဆဲပင္။

မိမိ၏ဘ၀သရုပ္မွန္ကို သိေအာင္ႀကိဳးစားသူမ်ားကို အက်ည္းခ် ညွဥ္းပန္း ႏွိပ္စက္ သတ္ျဖတ္ျခင္းမ်ားကို ေခါင္းမေဖၚ၀့ံေလာက္ေအာင္ ရက္ရက္စက္စက္ လုပ္ျပေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ရာသက္ပန္ အ,မနာပ ျပဳေနေသာ အရာ ခပ္သိမ္းသည္ က်ႏု္ပ္ရင္သို႔ အဆက္မျပတ္ ထိုးေဖါက္၀င္ေရာက္ေနေသာအခါ က်ႏ္ုပ္သည္ ၿငိမ္းခ်မ္း၍ ခြင့္လႊတ္ျခင္း သက္သက္ ထားရန္မည္သုိ႔မွ် မႀကိဳးစားႏိုင္ေတာ့ေပ။ မည္သည့္ အခ်ိန္၌မဆိုတုန္႕ျပန္ေခ်ပ လိုေသာဆႏၵကရက္ရွိသေရြ႕တိုး၍သာလာတိုင္းေတာက္ေခါက္ရေသာအခ်ိန္ေပါင္းမ်ားစြာတို႕မွာလဲ ေရတြက္ ရန္ပင္ခက္ခဲ့လွပါဘိ၊ထို႕ေၾကာင့္ ALA ရဲေဘာ္မ်ား တိုက္ခိုက္ခဲ့ေသာ သတင္း၊ရဲေဘာ္ခိုင္ျမ၀င္းအသက္စြန္႔ လွ်က္ အမ်ိဳးသားတာ၀န္ေက်ပြန္ခဲ့ေသာ သတင္းမ်ားသည္ဂုဏ္ယူျခင္း၊ အားရျခင္းမ်ားျဖင့္ ရင္ကိုၾကက္သီး ျဖန္းျဖန္း ထေစခဲ့ျခင္းပင္ျဖစ္သည္။

ရခိုင္သည္ နယ္စြန္နယ္ဖ်ားျပည္ငယ္တခုမဟုတ္၊ႏိုင္ငံတခုျဖစ္သည္။ငယ္သည္ကိုမေျပာႏွင့္စကၤာပူေသာ္မွ ႏိုင္ငံဟူ၍ ခံယူထားလွ်င္ ရခိုင္သည္ ပို၍ ခံယူအပ္ေပသည္။ ပို၍ ထိုက္တန္ေပသည္။သုိ႕ေသာ္ က်ႏ္ုပ္တို႕ ဘ၀ကို က်ႏု္ပ္တို႕ကလြဲ၍ မည္သူမွ် တိတိက်က် မခံစားႏိုင္ နားမလည္ႏိုင္ေသာေၾကာင့္ မည္သူမွ် ကူညီ ေစာင္မရန္ အေလးအနက္ မရွိေပ၊ ႏိုင္ငံသားမ်ားမွာ သူမ်ားအိမ္တြင္ အဖီဆြဲေနရသူမ်ားသာသာ ျဖစ္ေနရၿပီ။ အမွန္မွာ စပါးရွင္ကို ေမ်ာက္ႏွင္ ထားျခင္းသာျဖစ္သည္။ ကမၻာကို ရြာႀကီးလုပ္၍ ဒိုင္လူႀကီး လုပ္ ေနၾကေသာ ယူအန္ အပါ၀င္ မဟာကရုဏာရွင္မ်ား အေပါင္းတို႔သည္လည္း ေခတ္သစ္ယဥ္ေက်းမႈ ေ၀ါးဟာရမ်းျဖင့္ဖြဲ႕စည္းထားေသာ ေရႊရည္စိမ္၀ါက် မ်ားကို အရပ္ေလးမ်က္ႏွာၾကည့္ကာ အလိုက္တသိ ရြက္ဆိုေနၾကေသာေၾကာင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံႏွင့္ ရခိုင္ႏိုင္ငံကဲ့သို႔ေသာ ကြ်န္ပုန္းကိုလိုနီႏိုင္ငံမ်ား လူမ်ိဳးႏြယ္စုမ်ားသည္ လြတ္လပ္ေသာ အရသာကို မခံစားရေသးေပ။ ဤသည္မွာ တရားပါ၏ေလာ...ကိုလိုနီ ကြ်န္ပုန္းဘ၀ျဖင့္ မည္သည့္ အခ်ိန္ထိတိုင္ေအာင္ ငရဲဒုကၡဆိုးကို ခံစားေနရဦးမည္နည္း။ မည္သည့္အခ်ိန္ကိုေစာင့္၍ လြတ္ေျမာက္ ခြင့္ရေပေတာ့မည္နည္း။

ကမၻာႀကီး နိဂံုးခ်ဳပ္ေတာ့မည္အခ်ိန္တြင္မည္သည့္အရာကို ေစာင့္၍အသက္ရွင္ရမည္နည္း စေသာစေသာ မးခြန္းမ်ားသည္ ရခိုင္ႏိုင္ငံႏွင့္ တျခားတျခားေသာႏိုင္ငံငယ္မ်ားအတြက္ အေျဖမဲ့ေနဆဲပင္ျဖစ္သည္။ ေခတ္ သစ္ယဥ္ေက်းမႈ ေ၀ါဟာရအသစ္တလံုးက အၾကမ္းမဖက္ေသာ ၿငိမ္းခ်မ္းေရး တဲ့ေလ ဒါေပမဲ့ အၾကမ္း ဖက္ ခံထားရသူမ်ားအတြက္ ကာကြယ္ျခင္းအလုပ္က်ေတာ့မတြင္က်ယ္ႏိုင္ေသး။ ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္မေသခ်ာေသာ ရခိုင္ႏိုင္ငံကဲ့သုိ႕ေသာႏိုင္ငံမ်ားအတြက္တိုက္ခိုက္ေတာ္လွန္ျခင္းသည္ တခုတည္းေသာေရြးခ်ယ္ရမည့္အလုပ္ ျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးျဖင့္ လြတ္လပ္လာၾကေသာ ႏိုင္ငံေတာ္ေတာ္မ်ားတြင္ ေခါင္းေဆာင္ ေကာင္းရွိ ၾကေပသည္။

ဂႏၶီကဲ့သို႕ေသာေခါင္းေဆာင္မ်ားသည္ လက္နက္မဲ့ တိုက္သည္။ ဟိုခ်ီမင္းကက္စထရိုကဲ့သို႔ေခါင္းေဆာင္ မ်ားက လက္နက္နဲ႔တိုက္သည္။ တိုက္ခိုက္ပံုခ်င္းမတူညီေသာ္လည္းေတာ္လွန္ေရးအခ်င္းခ်င္းကေတာ့အတူတူ
ပင္ျဖစ္သည္။ ေတာ္လွန္ေရးသည္အဖိႏွိပ္ခံျပည္သူမ်ားအတြက္ ျဖစ္သည္။မတရားေသာအႏိုင္က်င့္ဗိုလ္က်လိုမႈ မဟုတ္၊မတရားမႈမ်ားကိုတရားသျဖင့္ ရပိုင္ခြင့္ရွိသူမ်ားထံသို႔ ျပန္လည္ေပးအပ္ရန္ႀကိဳးစားျခင္းျဖစ္သည္။တဖန္
မိမိဘ၀ကို မိမိပိုင္ဆိုင္ရန္ ေသခ်ာေသာ အေလ်ာ္အစားလည္းျဖစ္သည္။ ရုန္းထျခင္းျဖစ္၍အလိုဆိုးမပါ၊အက်င့္
ဆိုးအားေပ်ာက္ပ်က္လားေစရန္ အမ်ားအတြက္ရြယ္ေသာေစတနာေကာင္းပင္ျဖစ္သည္။ ထို႔ေၾကာင့္ေတာ္လွန္
ေသာစစ္ပဲတိုင္း တရားသည္ဟုက်ႏု္ပ္ယံုၾကည္သည္။ကြ်န္ပုန္းကိုလိုနီစနစ္ဆိုးအား တိုက္ခိုက္သူမည္သူ႔ကိုမဆို က်ႏ္ုပ္ေထာက္ခံသည္ အသက္၊ေသြး၊ေခြ်း စေတးခဲ့ၾကသူ အာဇာနည္ ရဲေဘာ္ ရဲမယ္မ်ား အားလံုးကိုလဲ က်ႏ္ုပ္ ဦးညြတ္ အေလးျပဳသည္။ ေတာ္လွန္တိုက္ခိုက္မႈအားလဲက်ႏုပ္ဂုဏ္ျပဳသည္။ အဘယ့္ေၾကာင့္ဆိုေသာ္ကိုလိုနီ စနစ္ဆိုးအား ေျမလွန္ေသာ ေတာ္လွန္ေရးျဖစ္ေနေသာေၾကာင့္ပင္ျဖစ္သည္။ ထို႕ေၾကာင့္ကႏုပ္ေျပာရဲသည္‘‘ေတာ္လွန္စစ္ပြဲတိုင္းတရားသည္‘‘

သို႔ေသာ္.........သည္းခံျခင္းျဖင့္ၿငိမ္းခ်မ္းေရးသက္တမ္းရွည္လွ်ားေနမည္ဟုဆိုလွ်င္ ေတာ့က်ႏ္ုပ္သည္ အမွန္ပင္ လက္နက္ကိုင္တိုက္ခိုက္ျခင္းကို မလိုလားသူပင္ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔မဟုတ္လွ်င္ေတာ့ က်ႏ္ုပ္သည္ တိုက္ပြဲဆင္ေနဦးမည္ျဖစ္သည ေတာ္လွန္တိုက္ပြဲတိုင္းသည္လည္း က်ႏ္ုပ္အတြက္တရားမွ်တေနေပ ဦးမည္။ တကယ္ကိုတရားမွ်တ ေနေပဦးမည္။

-------------
လင္းဇံ

Arakanese Demand Decolonization at UN Office in New York

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Tue, 04 Jan 2011 07:17:00 +0000

Dhaka: Around 30 Arakanese gathered to stage a protest in front of the UN building in New York, USA, on the anniversary of the fall of Arakanese sovereignty on 31 December, 2010, demanding that their land be decolonized by Burma.

Ko Hla Htay, who is an organizer of the event, said, "Arakan was a sovereign country until 1784, when the Burmese king invaded. Since then, our people have fallen in one colony after another. Even though Burma regained independence in 1948, our land is still a colony under Burmese rulers. Our people call it a hidden colony. Because of this, we came to in front of the UN building to demand decolonization of our land." Replying to Narinjara's question about why they claim Arakan is a colony, he said, "We have no right to learn our own literature or history, nor any rights to preserve our cultural heritage ourselves. We have neither human rights nor nationality under the current military government, There is no self-determination for our people despite that we have our own land and our own nationality. The facts are enough to tell that the state of Arakan is now a colony in Burma."

The Burmese central government has deprived Arakanese of all rights in order to monopolize the state since Burma gained independence. Arakanese people have no right to carry out their fate themselves. Many Arakanese strongly believe that independence was not for Arakan, but only for Burman people, because the British transferred administration of the state directly to Burman rulers.

"We know the UN declared on 14 December 1960 that there were no more colonies around the world, but our people are still under the colonization of Burma. So we demanded the UN to wipe out the colony system in Burma in accordance with its declaration," Ko Hla Htay said.

The Arakanese staged the protest in front of the UN under the name of the Arakan Freedom Movement committee, which was formed by some Arakanese people living in the USA.

U Khine Aung Kyaw, who is also an Arakanese patriot that joined the protest, said, "Demanding the UN to decolonize is right and correct because Arakan is now a colony. There have been no rights for Arakanese people since Arakan lost its independence. Today is the 226th anniversary of the fall of Arakanese sovereignty. We have a right to demand decolonization at the UN."

During the gathering for the protest in front of the UN building, some prominent Arakanese leaders, including Dr. Aye Kyaw, delivered a speech about the current situation of Arakan as well as the history of Arakan.

After the protest, the Arakanese Freedom Movement committee send an appeal letter to UN Secretary General Ban Ki-Moon, the US government, the European Union, and other related offices around the world, demanding decolonization.

Ko Ba Khin, who is also an organizer of the protest, said, "We described in the letter the present situation of Arakan under the Burmese junta. We want the world leaders to know about our people's condition and how much they are suffering under the current military junta. We are satisfied with our activities because we can send our letter to world leaders during the day of mourning for the loss of our sovereignty. We believe our program was ended successfully."

This is the first time Arakanese people have staged such a demonstration and demanded decolonization in front of the UN in New York.

Arakan State was an independent country from nearly 3225 BCE to 1784 CE, when the Burmese king, Bodaw Phaya, invaded and occupied the kingdom. Since then Arakan has been continually ruled by other powers - passing under British rule and Japanese rule for a short period before becoming part of an independent Burma in 1948.

မရဏ ရထားလမ္းေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္သူမ်ား လယ္မဲ့ယာမဲ့ ဘ၀ က်ေရာက္

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Tue, 28 Dec 2010 11:19:00 +0000

ရခိုင္ျပည္သူမ်ားက မရဏ မီးရထားလမ္းဟု ေခၚဆို သမုတ္ထားေသာ စစ္ေတြ- အမ္း မီးရထားလမ္း ေဖါက္လုပ္ေနမူေၾကာင့္ ေဒသခံ ျပည္သူမ်ားမွာ သူတို႕ပိုင္ လယ္ေျမမ်ားကို လက္လြတ္ ဆံုးရွံဳးေနၾကရေၾကာင္း သိရသည္။

အမည္မေဖၚလိုသူ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္မွ လယ္သမားၾကီး တဦးက သူ႕တြင္ ဘုိးဘြားလက္ကတည္းက ပိုင္ဆိုင္လာခဲ့ေသာ လယ္ ၆ ဧကတြင္ ၃ ဧကမွာ ရထားလမ္းေဖါက္လုပ္ရာတြင္ ပါ၀င္သြားေၾကာင္း သူက ယခုကဲ့သို႕ ေျပာဆိုသည္။

“ မိဖ လက္ကတည္းက ပိုင္ဆိုင္လာတဲ့ လယ္ေတြ ျဖစ္ပါတယ္။ ၆ ကမွာ ရထားလမ္းေၾကာင္း ၃ ဧက ဆံုးရွံးသြားပါတယ္။ တျပားတခ်ပ္မွ ေလ်ာ္ေၾကး မေပးသလို လယ္လည္း အစား မေပးပါဘူး။ ဘာမွ ေလ်ာ္ေၾကး မေပးတဲ့ အျပင္ မိမိလယ္ေျမကို ျဖတ္ျပီး ရထားလမ္းေဖါက္မယ္ဆိုတာကိုလည္း အေၾကာင္းၾကားတာ မရွိပါဘူး။ လယ္ကြင္းေပၚမွာ အလံနီ တိုင္ေလးေတြ စိုက္ထူထားတာကို ျမင္ပီးမွ ငါ့လယ္ကို သူတို႕ရထားလမ္း ျဖတ္ေဖါက္ေတာ့မယ္ဆိုတာကို သိရပါတယ္။” ဟု ေျပာသည္။

ယခု အခါ စစ္ေတြမွ အမ္းထိ ေဖါက္လုပ္ေနေသာ ရထားလမ္းကို အပိုင္းလိုက္ တစ္္ခုျပီး တစ္ခု ေဖါက္လုပ္ေနရာ ဒီဇဘၤာလဆန္းမွ စတင္ျပီး ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ ကုလားတန္ျမစ္ အေရွ႕ျခမ္းတြင္ ေဖါက္လုပ္ေနေၾကာင္း သိရသည္။

ယခုကဲ့သို႕ လယ္ေျမမ်ားကို ေလ်ာ္ေၾကး တစံုတရာ မေပးဘဲ ျဖတ္ေဖါက္သျဖင့္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္မွ လမ္းမေတာ္၊ သရက္တပင္၊ ေညာင္ေခ်ာင္း၊ ေဒါင္းေတာင္ယိုးစသည့္ ေက်းရြာမ်ားမွ လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ ၎တို႕ပိုင္ လယ္ေျမမ်ားကို ဆံုးရွံဳးေနၾကရသည္။

၎ျပင္ ရထားေဖါက္လုပ္သည့္ ကုမၸဏီမ်ားမွ ေဒသခံ ရခိုင္လယ္သမားမ်ားကို ႏိုင္ထက္စီးႏွင္း ျပဳလုပ္မူမ်ားလည္း ရွိေနေၾကာင္း သူက ေျပာသည္။

“ လယ္ေတြက စပါးရိတ္သိမ္းလို႕ မပီးေသးဘူး။ ဒါကို သံုးရက္နဲ႕ အပီးရိတ္ရမယ္။ မရိတ္ရင္ အကုန္လံုးကို ေျမတူးစက္ေတြနဲ႕ ျဖိဳတူးပစ္မယ္ဆိုပီး ျခိမ္းေျခာက္တာေတြလည္း ရွိပါတယ္။ အခု ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေဒသမွာ စပါးရိတ္ အလုပ္သမားေတြ အရမ္းရွားပါတယ္။ ဒါျပင္ တခ်ိဳ႕ စပါးေတြဆိုရင္ မိုးေတြရြာထားခဲ့တဲ့ အတြက္ မေျခာက္ဘဲ ျဖစ္ေနတယ္။ သူတို႕က ခုလို အမိ္န္႕ထုတ္ေတာ့ မပီး ပီးေအာင္ရိတ္ရပါတယ္။ ကၽြန္ေတာ္တို႕ ေဒသမွာ စစ္တပ္က လူထုေတြကို မတရား အႏိုင္က်င့္ထားေတြ ရွိတဲ့ အတြက္ ဘယ္သူကမွ ျပန္မေျပာ ရဲၾကဘဲ ျဖစ္ေနပါတယ္။ အကုန္လံုး ေခါင္းငံု႕ခံေနၾကရပါတယ္။”

၎ျပင္ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ သရက္တပင္ ေက်းရြာမွ အသက္ ၆၅ ႏွစ္ အရြယ္ လယ္သမား တစ္ဦးကလည္း လယ္ေျမမ်ား ဆံုးရွံဳးသြားသျဖင့္ အသက္ရွင္လိုစိတ္ မရွိဘဲ ျမန္ျမန္ေသဖို႕ ဆုေတာင္းေနေၾကာင္း နိရဥၥရာသို႕ ေျပာသည္။

“ဦးေလးမွာ လယ္သံုးဧက ရွိပါတယ္။ ရထားလမ္းေဖါက္ေတာ့ တဧကခြဲပါသြားခဲ့ပါတယ္။ က်န္တဲ့ တဧကခြဲနဲ႕ မိသားစု ၆ ဦး ဘယ္လိုမွ လုပ္ကိုင္စားေသာက္လို႕ မရေတာ့ပါဘူး။ ဘယ္ေန႕ ေသမင္းေခၚမလဲဆိုတာကိုဘဲ ေမွ်ာ္ေနပါတယ္။ အရင္ေသရင္ အရင္၀ဋ္ကၽြတ္တယ္လို႕ဘဲ ေအာက္ေမ့မိပါတယ္။”

ယခုကဲ့သို႕ လယ္ေျမမ်ားကို လက္လြတ္ဆံုးရွံဳးေနၾကသူမ်ားမွာ ေက်ာက္ေတာ္ျမိဳ႕နယ္ တစ္ခုတည္းတြင္ မဟုတ္ဘဲ ရထားလမ္း ျဖတ္သန္းရာ စစ္ေတြ၊ ပု႑ားကၽြန္း၊ ေျမာက္ဦး၊ မင္းျပား၊ ေျမပံုႏွင့္ အမ္း ျမိဳ႕နယ္ တိုင္းတြင္ ျဖစ္ေၾကာင္း သိရသည္။

အမည္မေဖၚလိုသူ ေက်ာင္းဆရာ တစ္ဦးကလည္း လက္ရွိ ေဖါက္လုပ္ေနေသာ ရထားလမ္းေၾကာင့္ ေက်ာက္ေတာ္ႏွင့္ ေျမာက္ဦးျမိဳ႕နယ္မ်ားတြင္ လယ္ဧက ၃၀၀၀ နီးပါး ဆံုးရွံဳးခဲ့ရျပီး အဆိုပါ လယ္ေျမမ်ားအတြက္ အာဏာပိုင္မ်ားက တစံုတရာ ေလ်ာ္ေၾကး မရေၾကာင္း ေျပာၾကားသည္။

ယခုကဲ့သို႕ ရထားလမ္းေၾကာင့္ လယ္ယာေျမမ်ား ဆံုးရွံဳးေနသည့္ အျပင္ ရခိုင္ ေရွးေဟာင္း ယဥ္ေက်းမူ အေမြအႏွစ္မ်ားလည္း အၾကီးအက်ယ္ ပ်က္စီးေနသျဖင့္ ယခု ေဖါက္လုပ္ေနေသာ ရထားလမ္းကို “ မရဏ ရထားလမ္း” ဟု ေဒသခံ ရခိုင္မ်ားက ေခၚဆိုေနၾကေၾကာင္း သိရသည္။

ယခင္ကေဖါက္လုပ္ခဲ့ေသာ စစ္ေတြ- ရန္ကုန္ ကားလမ္း ေဖါက္လုပ္တုန္းကလည္း ရခိုင္လယ္သမားမ်ား အေနျဖင့္ ေလ်ာ္ေၾကး တစံုတရာ မရဘဲ လယ္ေျမမ်ားကို ဆံုးရွံးခဲ့ရသလို အသစ္တပ္စြဲလာေသာ စစ္တပ္ တပ္ရင္း ၆၀ နီးပါးကလည္း ရခိုင္ေတာင္သူလယ္သမားမ်ားပိုင္ လယ္ေျမဧက အေျမာက္အျမားကို စစ္တပ္ပိုင္ အျဖစ္ သိမ္းပိုက္ထားေၾကာင္း သိရသည္။

http://www.narinjara.com/detailsbur.asp?id=2943

Farmers Become Landless for Railroad

limjenny96@gmail.com (Burma Genocide) — Tue, 28 Dec 2010 11:17:00 +0000

Kyauk Taw: Many farmers in Arakan have become landless after their farmlands were confiscated without compensation by authorities for the railroad, said farmers.

A farmer from Kyauk Taw said, "I have six acres of farmlands that are freehold lands. Now I have lost three acres of land for the railroad. I have not received any notice from the government about construction of the railroad over my farmland - I only found out when the construction workers erected several red flags on our farmland for the construction of the track. Many farmers in our area have faced the same problem as me."

At least 3,000 farmlands have been lost by local farmers in Mrauk U and Kyauk Taw Township for the railroad, but they have not been given either other lands nor financial compensation from the government for their lost land.

A 65-year-old farmer from a village in Kyauk Taw said, "I would like to die if possible because one and a half acres out of my total two acres of farmland were lost to the recent railroad construction. I am unable to carry out my family's survival with the remaining half acre of farmland. I have seven members in my family, and most are grandchildren."

The government is now constructing a railroad from Sittwe, the capital of Arakan State, to Ann Town and a major military base there, to be connected with Burma proper through the Burmese town of Min Bu.

The authority has confiscated all lands that are situated along the path of the railroad track. The railroad will pass through many townships in Arakan State - Sittwe, Ponna Kyunt, Kyauk Taw, Mrauk U, Min Bya, Mray Bon, and Ann. The farmers from the areas have lost their farmland to the railroad without any compensation.

The military government has propagated through the state-owned media, including TV, radio, and newspapers, that the railroad is intended for the development of Arakan State and to improve communications in the region.

A retired teacher from Tha Yet Ta Pin Village said, "The railroad is built by the government for Arakan State's development, but now the local people of Arakan are suffering with the confiscation of their farmland by local authorities for the railroad. We welcome the railroad construction in the state, but we oppose the land confiscation without any compensation."

The Arakanese farmers have lost many farmlands over the last few years for the highway that runs between Sittwe and Rangoon. Authorities have confiscated many acres of land from local farmers for the highway without compensation. The military has also been confiscating land for the nearly 60 battalions and military bases currently stationed in Arakan State.

http://www.narinjara.com/details.asp?id=2841

Burma Genocide

The Million Dollar Mismanagement of Mrauk U

ေျမာက္​ဦးၿမိဳ႕၏ ​ေဒၚလာသန္းခ်ီေသာ စီမံခန္​႔ခြဲမႈအမွားမ်ား

စနစ္တက်ဖ်က္ဆီးခံေနရေသာ ရခိုင့္ေရွးေဟာင္းၿမိဳ႕ေတာ္ ေျမာက္ဦး

Mrauk-U conservation seen as reconstructing not preserving

At Mrauk U, Living Heritage and Crumbling Splendor in Need of Conservation

(၁၄)ရာစု ေျမာက္ဦးနန္းေတာ္ကို သမိုင္းရွဳေထာင့္မွ လွမ္းၾကည့္ျခင္း

ႏွစ္ေပါင္း ၄ဝဝ ေက်ာ္သက္တမ္းရွိ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕မွ ပါးေတာ္ေက်ာက္စာ ထိန္းသိမ္းမႈကင္းမဲ့ေန

ေ၀ဖန္မႈမ်ား ျမင့္တက္လာျပီးေနာက္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ ကိုးေသာင္းပုထုိးေတာ္ ျပဳျပင္မႈ ရပ္ဆိုင္း

ေက်ာက္ေတာ္နယ္ရွိ ေရွးေဟာင္းသမုိင္းဝင္ ဂူမ်ားအနီး စစ္တပ္က ေက်ာက္ထုတ္လုပ္ေနမႈကုိ ေရွး/သုဌာနက တားျမစ္

ေရွးေဟာင္းအေမြအႏွစ္မ်ားပ်က္စီးမည္ဆုိပါက ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမတည္ေဆာက္ျခင္းကိုကန္႔ကြက္မည္

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ခန္းမ တည္ေဆာက္မည့္ေနရာ မင္းညီမင္းသား သခ်ဳႋင္းျဖစ္ေနသည္ဟုဆုိကာ ၿမိဳ႕ခံအခ်ဳိ႕ကန္႔ကြက္

( နိရဥၥရာ- ၃ ေအာက္တုိဘာ ၂၀၁၄) / မာန္ယုေက်ာ္ (ေရႊဝေျမ)

ေျမာက္ဦးကုိျပန္ၾကည့္ျခင္း (သုိ႔မဟုတ္) ကယ္တင္ရဦးမည့္ ေရွးေဟာင္းေမြအႏွစ္ဇုန္

Railway Construction Damages Rakhine Archaeological Sites

ေရွးေဟာင္း အေမြအႏွစ္ တန္ဖိုးမက်ေအာင္ ကာကြယ္ဖို႔လိုေနတဲ့ ေျမာက္ဦးေဒသ

စနစ္တက် ဖ်က္ဆီးမႈဒဏ္ ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕ေတာ္ အဆိုးဆံုးခံေနရ

ရခိုင္‌ရိွ‌ေ႐ွး‌ေဟာင္‌းၿမိဳ႕ မ်ားကိုျဖတ္‌‌ေဖာက္‌လုပ္‌သည္‌ ရထားလမ္‌းမ်ားကို ‌ေဒသာခံမ်ားကန္‌႔ကြက္‌

Railway Construction Damages Rakhine Archaeological Sites

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ ကိုးေသာင္းဘုရား ကိုက္(၁၀၀) ေက်ာ္အနီးက ရထားလမ္း ျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္

ေျမာက္ဦးျမိဳ႕ ကိုးေသာင္းဘုရား ကိုက္(၁၀၀) ေက်ာ္အနီးက ရထားလမ္း ျဖတ္သန္း ေဖါက္လုပ္

စစ္ေတြ- ရန္ကုန္ကားလမ္း တိုးခ်ဲ႕မႈေၾကာင့္ ေရွ႕ေဟာင္း ရခိုင္ျမိဳ႕ရိုးမ်ား ပ်က္စီးေန

President and Mrs. Bush Meet with Ashun Kovida

ALA သို႕ဂုဏ္ျပဳျခင္း (သိုိ႔မဟုတ္) ေတာ္လွန္စစ္ပြဲတိုင္း တရားသည္

Arakanese Demand Decolonization at UN Office in New York

မရဏ ရထားလမ္းေၾကာင္း ရခိုင္ျပည္သူမ်ား လယ္မဲ့ယာမဲ့ ဘ၀ က်ေရာက္

Farmers Become Landless for Railroad

ေျမာက္ဦးၿမိဳ႕၏ ေဒၚလာသန္းခ်ီေသာ စီမံခန္႔ခြဲမႈအမွားမ်ား