Cafe GPW

Jak grać na giełdzie? Kilka ważnych kwestii

2012-08-11T21:24:00.002+02:00

Bardzo często pojawia się to pytanie a niektóre odpowiedzi w Internecie radzące jak grać na giełdzie są po prostu żenujące. Stąd postanowiłem przygotować artykuł, który naświetli najważniejsze rzeczy. Nie jest to szczegółowy opis krok po kroku, ale zwrócenie uwagi na najważniejsze kwestie, tak byś drogi Czytelniku zobaczył, czym naprawdę jest inwestowanie.

Początki – gra na prawdziwych pieniądzach czy demo?

Jeśli masz już jakąś wiedzę o giełdzie, to zdecydowanie na prawdziwych. Jeśli twoje pojęcie o giełdzie jest nikłe, to zalecam dokształcenie się (o tym dalej) i w międzyczasie zapoznawanie się z inwestowaniem na demo.

Czemu najlepsza jest nauka na prawdziwym koncie? Bo wtedy w grę wchodzi psychika, która ma bardzo duże znaczenie przy naszych wynikach i inwestowaniu. Na koncie demo mamy wirtualne przykładowe 10000zł i wiemy, że tak naprawdę tych pieniędzy nie ma, zatem dużo łatwiej podejmujemy decyzje o kupnie czy sprzedaży. Natomiast przy naszych własnych pieniądzach załącza się strach o ich utratę i chciwość by zmaksymalizować zyski – dwa uczucia, które trzeba nauczyć się trzymać w ryzach.

Na początek zalecana jest oczywiście mała kwota pomiędzy 1000 a 5000zł, tak by strata nie była dla nas zbytnio odczuwalna.

Jakiego brokera wybrać?

Na początek najlepiej takiego z niskimi prowizjami. Polecam ofertę GPW w XTB.pl lub Bossa.pl. Oczywiście brokerów jest znacznie więcej, ale sam korzystałem z usług kilku z nich i XTB oraz Bossa w mojej opinii mają najlepszy stosunek jakości do ceny.
Nie ukrywajmy, jak się zaczyna inwestowanie od kilku tysięcy złotych to minimalne prowizje i prowizje procentowe mają znaczenie. Wszystko zawarte jest w ofertach brokerów zatem można to samemu przeanalizować.

Przy inwestowaniu większymi kwotami brokera wybiera się patrząc uważniej również na inne kategorie, jednak to jest temat na osobny wpis.

Czy zacząć od daytradingu?

Nie. Daytrading jest przereklamowaną formą zarabiania na giełdzie. Jeśli uczymy się gry na giełdzie, to nie jest to zalecana forma inwestowania. Najpierw należy nauczyć się łapać trendy i zarabiać na nich. Po dłuuugim procesie edukacji i zrozumieniu zasad giełdy można myśleć o spróbowaniu swoich sił w daytradingu, choć wg. mnie dobry inwestor potrafi równie dobrze zarabiać na długofalowych trendach.

Skąd zdobyć wiedzę o grze na giełdzie?

Najlepszym nauczycielem jest giełda :). Jednak na początku wiele tematów może być niejasnych lub źle zrozumiałych – jak działają poszczególne oscylatory, jak korzystać z dywergencji, jak rysować linie trendu itd. Kwestii takich jest sporo. W takim wypadku warto rozważyć szkolenia giełdowe. Sam mam dobre doświadczenia ze szkoleniami organizowanymi przez Gazetę Parkiet. Dużo wiedzy i różne stopnie zaawansowania, przy rozsądnej cenie. Unikałbym szkoleń, gdzie trzeba płacić 5 czy 10000zł za np. weekendowy kurs. Jakkolwiek dobrze by takie szkolenie nie brzmiało w ofercie, nie zdobędzie się tam tajemniczego systemu, który nagle pozwoli nam zarabiać. Owszem, może być tam dużo fachowej wiedzy czy ciekawych trików, ale najczęściej nie wartych aż takich pieniędzy. Jeśli już upatrzymy sobie jakieś szkolenie, poza czytaniem opinii które mogą być pisane trochę pod sprzedaż szkolenia, warto zadzwonić do organizatora i zadać kilka konkretniejszych pytań. Co konkretnie będzie można nauczyć się na szkoleniu, jak duży będzie nacisk na praktykę itp. Jeśli szkolenie jest droższe i nadal planujemy udać się na nie, warto spytać o opinię osobę trzecią – jakiegoś bloggera finansowego, znajomego, który gra na giełdzie, aby sam ocenił, czy warto jest iść na takie szkolenie.

Książki to drugie cenne źródło informacji. Niektóre z nich mogą być naprawdę drogie, ale warto zacząć od podstaw. Analiza techniczna Murphy’ego czy Zawód inwestor giełdowy Eldera to dobry start. Takich pozycji jest więcej, niedługo postaram się je zebrać w osobny ranking. Warto czytać recenzje i zwracać uwagę na ile serwowane przez nie informacje są praktyczne i przydatne w codziennym inwestowaniu – można to poznać już po spisie treści i opiniach. Nie każda książka o giełdzie będzie trafiona. Sam przeczytałem ich grubo ponad 100. Jednak raz na jakiś czas znajdziemy w książce choćby jeden czy dwa dobre pomysły na usprawnienie naszej gry na giełdzie, który będzie procentował przez następne lata. Dlatego warto czytać książki.

Praktyka i jeszcze raz praktyka

Szkolenia czy książki to dobry sposób na naukę, jednak to praktyka jest najważniejsza. To poprzez zawieranie transakcji popełniamy błędy i możemy wyciągnąć z nich wnioski. Wtedy odczuwamy emocje, które każą nam podejmować irracjonalne decyzje. Wtedy też kształtuje się nasz charakter inwestora.

Zapisuj wszystko!

W mojej ocenie rzetelne prowadzenie dziennika transakcji jest najlepszym co może zrobić dla siebie inwestor! Na początku ciężko się do tego zmusić i inwestor woli analizować wykresy czy zawierać transakcje, czyli być w wirze akcji. Jednak skrupulatne zapisywanie swoich wyników i powodów zawarcia transakcji pozwoli nam później na ponowne przeanalizowanie procesu decyzyjnego, już z chłodną głową wolną od emocji. Wtedy najłatwiej zauważymy swoje błędy i wprowadzimy poprawki do planu. W mojej opinii, patrząc na swoją edukację jest to najważniejszy punkt, który ma największy wpływ na ewentualny sukces lub porażkę w naszej grze.

W momencie gdy podejmujemy decyzję i dokonujemy zakupu czy sprzedaży, poza analizą udział biorą emocje, które wypaczają nieco obraz sytuacji. Jest to normalne, nie da się ich całkiem wyłączyć. Gdy po kilku miesiącach analizujemy tę samą transakcję, to emocje nie mają już takiego znaczenia i łatwiej jest wyłapać błąd. Być może popełniamy wszędzie ten sam błąd, np. za szybko wchodzimy w transakcję. Jeśli dzięki naszemu dziennikowi transakcji uda nam się ten błąd wyłapać i wyeliminować, to w przyszłości powinniśmy zobaczyć zupełnie inne wyniki. Trochę tak jak przy znalezieniu choćby jednego dobrego pomysłu z książki o giełdzie.

Analiza techniczna czy fundamentalna?

Obie. Oczywiście nie takiej odpowiedzi się pewnie spodziewałeś. Sam na co dzień używam głównie analizy technicznej, jednak nie da się całkowicie pominąć analizy fundamentalnej. Nie trzeba być w tej dziedzinie ekspertem, ale warto poczytać kilka książek czy blogów na jej temat. Pozwoli nam to lepiej zorientować się, które branże powinny być unikane.

Plan to podstawa

Jeśli chcesz zacząć grać na giełdzie, musisz mieć plan. Inwestowanie w ciemno i wedle przeczucia doprowadzi ciebie donikąd. Co powinien zawierać taki plan? Im więcej szczegółów tym lepiej. Przede wszystkim jednak powinien definiować:

jak duży jest twój kapitał
dopuszczalna maksymalna strata kiedy przerywasz inwestowanie
kiedy wchodzisz w transakcję
kiedy zamykasz pozycję
jak ustawiasz stop loss

Oczywiście każdy podpunkt nadaje się na dłuższą dyskusję, jednak w tym miejscu chciałem zaznaczyć jak ważny jest sam plan! Jeśli go posiadamy, a notujemy straty, wtedy trzeba go modyfikować i obserwować jak zmiany wpływają na nasze wyniki. Jeśli natomiast inwestujemy w ciemno, to nie mamy pojęcia co tak naprawdę nie gra i co trzeba zmienić.

Czyli jak dobrze inwestować?

W tym artykule chciałem tylko wskazać najważniejsze sprawy, które pojawiają się przy procesie nauki inwestowania. Niestety jest to długi i trudny proces, który znacznie wpływa na naszą psychikę. Do nauki gry na giełdzie trzeba podejść na spokojnie, dać sobie czas i nie ryzykować nigdy kapitału, którego utrata zniszczyłaby naszą płynność finansową. Efekty pracy przyjdą z czasem :-).

Wig20 dalej w dół?

2012-05-08T21:43:00.000+02:00

Sytuacja na Wig20 po przełamaniu spadkowej linii trendu wygląda bardzo źle. Na dole są wsparcia na 2100 i 2000 punktów, mogące powstrzymać na chwilę spadki, ale byki będą miały bardzo trudną sytuację. O ewentualnym (mało możliwym jak na teraz?...) zwycięstwie będą mogły mówić, gdy uda im się wyciągnąć kurs ponad średnią 200 sesyjną (czarna). Jak na razie się na to nie zanosi...

Natomiast wykres tygodniowy pokazuje, że jest sporo miejsca do dalszych spadków. Dodatkowo zwróćmy uwagę na długoterminową wstęgę, która posłużyła ostatnio jako opór.

Wig20 dalej zagrożony

2012-05-02T22:23:00.000+02:00

Jeśli kiepskie nastroje będą narastać (głównie w sprawie Hiszpanii oraz złych danych z USA), to sytuacja na Wig20 może się szybko pogorszyć. Cały czas wsparcie na wykresie tygodniowym jeszcze "trzyma", ale napór złych wieści mógłby dać niedźwiedziom dodatkowy argument do silnej wyprzedaży:

Na wykresie dziennym również widzimy, że sytuacja nie jest komfortowa dla byków. Kurs jest poniżej długoterminowej wstęgi, a odrobinę wyżej znajduje się spadkowa linia oporu. Wszystko to komplikuje bieżącą sytuację.

Widzę obecną sytuację w ten sposób, że jeśli kupujący nie wezmą się w garść, to napór sprzedających może rosnąć. Jak na razie sytuacja jest nierozstrzygnięta, ale warto mieć na uwadze, że niewiele brakuje do silniejszej wyprzedaży. Z drugiej strony często silniejsze wzrosty mają początek właśnie z ważnego wsparcia. Zobaczymy jak będzie.

WIG20 utknął między średnimi

2012-03-29T20:32:00.003+02:00

WIG20 w ogóle nie potrafił wykorzystać wzrostów za oceanem do zdobycia nowych szczytów. Na chwilę obecną sytuacja zrobiła się jeszcze bardziej niepewna. WIG20 utknął pod średnią 200 SMA (prosta średnia krocząca), która jest silnym oporem, a jest zarazem nad średnią 100 SMA, służącą za wsparcie. Przełamanie którejkolwiek z nich może doprowadzić do mocniejszego ruchu! Stąd sugerowałbym ostrożność przy zajmowaniu pozycji nowych pozycji i obserwowałbym te dwie średnie...

Jako ostatnia linia obrony jest poniżej jeszcze linia wsparcia, którą lepiej widać na wykresie tygodniowym. Jednak na chwilę obecną sygnałem alarmowym będzie przełamanie którejkolwiek ze wspomnianych średnich.

Fibonacci retracement

2012-01-18T18:33:00.005+01:00

Ostatnio szukałem dobrych artykułów opisujących działanie poziomów Fibonacciego. Po angielsku nazywają się Fibonacci retracement i są bardzo przydatne jeśli chodzi o trading. A że ostatnio zająłem się inwestowaniem na forexie to i zauważyłem, że te korekty są bardzo częste. Są to dobre okazje, żeby zając pozycję po lepszej cenie.

Długo był to mój główny problem. Kupowałem na górce, a potem nagle kurs pikował w dół, a ja liczyłem straty. Bardziej doświadczeni gracze po prostu czekają na korektę i kupują po lepszej cenie by maksymalizować swoje zyski.

Wszystko to bierze się z natury trendu. Jeśli jest trend rosnący, to kurs robi coraz to wyższe szczyty po których następują dołki, przy czym każdy jest wyżej od poprzedniego.

Na odwrót jest przy trendzie spadkowym. Kurs robi coraz to niższe dołki, z których każdy jest niżej od poprzedniego.

Żeby lepiej rozpoznać trend, używam po prostu tzw. rainbow chart. Łatwo pozwala to określić bieżący treng, jak na przykładzie poniżej:

Wtedy wystarczy narysować Fibonacci retracement i już zajmowanie pozycji jest łatwiejsze, co wyraźnie widać na obrazku poniżej:

Więcej informacji jest zamieszczanych po angielsku na wspomnianej stronie. Jeśli ktoś jest zainteresowany tematyką to powinien poszukać w google pod hasłem fibonacci trading (albo udać się na stronę wskazaną w linku).

Pekao

2011-04-13T19:01:00.004+02:00

Nie jestem do końca przekonany co do zajmowania nowych pozycji, ale Pekao wygląda ciekawie. Mieliśmy niedawno wybicie z chmury, po czym kurs wrócił na korekcie do górnej części chmury i Kijun-sen, ale ładnie się odbił i dziś mieliśmy solidny wzrost. Trzeba jednak pamiętać, że okolice 180zł to silny opór, ale jak na razie sytuacja rozwija się ciekawie i z ciasnym stopem można próbować wchodzić.

Pekao, dzienny:

GPW zachowuje się elegancko

2011-04-13T18:43:00.003+02:00

Dziś GPW ładnie wybiło się w górę, zostawiając za sobą chmurę stanowiącą opór. Tym samym mamy objęcie hossy na początku ruchu, a potem już piękne V recovery albo jak kto woli coś na kształt odwróconej głowy i ramion ;)

GPW, dzienny:

Grasz o milion?

2011-04-13T17:59:00.002+02:00

Trwają zapisy do konkursu XTB, start dopiero 2 maja. Do tego czasu trwa rozgrzewka, czyli możemy już inwestować i próbować swoich sił/sprawdzać strategie.

Wiele osób podchodzi do tego konkursu z dystansem, bo inwestujemy wirtualne pieniądze i praktycznie inwestycje ocierają się tu o hazard. Tak jest - nie ma co zaprzeczać. Jednak akurat w reklamie tego konkursu pada hasło, z którym się zgadzam - to świetna okazja do poznania nowych rynków i nauki inwestowania.

W tym roku mamy aż trzy rynki: forex, akcje i opcje. Na każdym do zainwestowania po 10.000 euro, wygrywa osoba z najlepszą średnią zysków ze wszystkich trzech rynków.

Nie trzeba od razu grać o ten milion ;). Można spróbować czegoś nowego i zobaczyć, czy nam się podoba, czy też jest to gra nie dla nas. Forex znacznie różni się od rynku akcji, a przez lewar inwestowanie na nim jest bardziej ryzykowne. Jednak przy odpowiednim kapitale i zarządzaniu pieniędzmi ludzie odnoszą tam sukcesy. Teraz coraz więcej tradycyjnych brokerów poszerza swoją ofertę o Forex (BOŚ, ostatnio Alior), więc okazja jest dobra, by sprawdzić, o co chodzi :).

Pojechali grubo

2011-04-12T22:30:00.002+02:00

Więcej na oficjalnej stronie.

Krezus idzie ostro

2011-04-11T19:41:00.004+02:00

Krezus zwrócił moją uwagę na początku kwietnia, o czym pisałem tutaj. Zwracałem uwagę na średnią 200sesyjną na wykresie tygodniowym. Średnia została jednak pokonana i jak na dziś Krezus zachowuje się znakomicie. Aż żałuję, że zapomniałem o nim, jak dobierałem papiery do portfela i wziąłem Hawe ;) Może tu się dziać.

Krezus, dzienny:

Krezus, tygodniowy (na dzień obecny!):

Nerwowy miesiąc

2011-04-09T18:31:00.004+02:00

Kilka przemyśleń na ten weekend. Z zajmowaniem nowych pozycji jednak bym się wstrzymał i lepiej odkładać kasę na debiut BGŻ.

Ostatnie wzrosty na Wig20 sprawiły, że dużo spółek ładnie zaczęło rosnąć i wydaje się, że powstały ciekawe okazje do kupna, ale:

Wig20, tygodniowy:

Wig20 dobił do zniesienia 61.8 fibbo całej bessy i teraz pytanie: jak sobie poradzi?

Już bodajże od przyszłego tygodnia zaczyna się sezon wyników w Stanach i wszystko może się wydarzyć. Inwestorzy nie tylko będą brali pod uwagi wyniki, ale również zagrożenie dla rynków ze strony ropy, która cały czas drożeje.

ropa, miesięczny:

Z drugiej strony jest przecież cały czas aktywny QE2 aż do czerwca.

Jak widać, ciężko coś mądrego napisać :). Osobiście zamiast starać się przewidywać, bardziej skupię się na sygnałach, które się pojawią i postaram się iść z trendem. Na kontraktach na razie mam otwarte longi na euro, ropę, a shorty na dolara. Z SP500 na razie się wstrzymam do rozstrzygnięć.
A dla mniej aktywnych osób, tak jak pisałem na początku, lepiej szykować się na BGŻ, a nerwowe przepychanki na parkiecie obserwować z boku.

Jak poradzić sobie z drogim paliwem?

2011-04-08T18:22:00.005+02:00

Przyszedł najwyższy czas, by uzmysłowić sobie, że taniego paliwa raczej już nie będzie. Nawet jeśli obecnie na rynkach surowcowych rządzi spekulacja, to powrót do dawnych, niskich poziomów wydaje się mało prawdopodobny. Jak na razie bardziej mówi się o drodze ku dawnym szczytom w okolicach 150$. Przy tym kursie usdpln - kiepskie perspektywy.

Warto się zastanowić, czy i co można zrobić w obliczu tak horrendalnie wysokich cen?

Nie zaproponuję pozbycia się auta. Bardzo często słyszę taki pomysł, na różnych forach też ludzie piszą, że nie mają auta i sobie radzą. Pewnie niektórzy tak. Jak dla mnie i pewnie wielu osób, auto to jednak konieczność - przy dojazdach do pracy, czy powrotach do domu na weekend z innego miasta. Komunikacja publiczna w Polsce to temat, który wolałbym przemilczeć (proszę spróbować wrócić pociągiem z dużego miasta do swojego miasta docelowego zaraz przed świętami).

Całkiem nieźle spisuje się jednak komunikacja miejska w codziennej drodze do pracy - o ile w naszym mieście jest to dobrze rozwinięta sieć. Warto przemyśleć, czy jednak przesiadka do tramwaju nie pomogłaby naszemu budżetowi.

Do innych bardziej drastycznych propozycji trzeba dodać rower :). Dwa kółka staną się w obecnych czasach chyba jeszcze popularniejsze, tym bardziej, że w niektórych miastach (pozdrawiam Gdańsk) ścieżki rowerowe są priorytetem. Niestety, pogoda nie pozwala na taką oszczędność przez cały rok.
Przy okazji rowerów warto nadmienić temat skuterów. Ich spalanie jest niskie, koszt zakupu też nie jest tragicznie wysoki. Dla przykładu w Wietnamie ludzi nie stać na samochody i 95% pojazdów to właśnie małolitrażowe motorki, dzięki którym ten kraj od wielu lat funkcjonuje w miarę normalnie.
Polecam specjalny odcinek Top Gear w Wietnamie, poniżej trailer, a do obejrzenia jest na youtube.

Bardzo rozsądne jest wspólne dojeżdżanie do pracy i dzielenie się kosztami paliwa. Ale przy tych okolicznościach pewnie kto mógł, już wdrożył to w życie.

I zataczamy koło i wracamy do aut. Czasem pomimo innych opcji, są koniecznością. Warto wtedy rozważyć dwie opcje.

Przy zakupie nowego auta należy przemyśleć, czy naprawdę chcemy diesla, bo jego zakup to często dużo wyższe koszty od jednostki benzynowej. Kochana Unia Europejska zrównała akcyzę na diesla i benzynę i czasy, kiedy ropa była tańsza od benzyny o kilkadziesiąt groszy już nie wrócą.

Najlepszym pomysłem na dziś dla osób chcących poruszać się autem jest instalacja gazowa. Gaz LPG nadal jest relatywnie tani (choć i tak podwyżki go nie ominęły) - przy obecnych cenach dość szybko się zwróci koszt instalacji.
Wiele osób jeździ dużymi sedanami/kombi, które są cięższe, mają większe silniki i więcej palą. Przesiadka z dużego auta na małolitrażowe auto benzynowe, np. jakieś Punto 1.1 czy Fabia 1.2 i przerobienie tego autka na gaz może nie doda nam prestiżu wśród sąsiadów i znajomych, ale na pewno efekt odczujemy na naszym portfelu.

Powyższe pomysły nie są niczym odkrywczym i pewnie wielu z Was już jakieś wdrożyło w życie z konieczności. Każdy ma inną sytuację i inne potrzeby. Jedni obędą się bez auta, inni mogą nim jeździć tylko w weekendy, a jeszcze inni potrzebują go do pracy na co dzień. Żyjemy niestety w czasach kiedy auto staje się produktem luksusowym i przejażdżki z rana po gazetę do kiosku oddalonego o 500m staną się chyba rzadsze.

Kilka rodzynków

2011-04-06T20:53:00.009+02:00

Czasem chce się krzyczeć WIĘCEJ KAPITAŁU. Bywa, że przez weekend nie umiem jednej ciekawej spółki znaleźć, a teraz jak wig ruszył zrobiło się sporo ciekawych setupów. No nic, trzeba grać tym co się ma ;).

Dwie uwagi, zanim zerkniecie na wykresy.

1. Z góry przepraszam za zawalone i nieczytelne wykresy, ale muszę dopracować kolorystykę, żeby było widać wykres :P

2. Dwie pogrubione średnie kroczące to średnie 100 i 200 SMA czyli Simple Moving Average. Dlaczego tak a nie Expotential napiszę wkrótce.

Na początek mój zakup dzisiejszy, czyli HAWE.

Hawe po korekcie przebił się przez średnie 100 i 200, cofnął się na chwilę do 3,70 i dzis ruszył do góry. Czy i jak wysoko zajdzie - zobaczymy. Technicznie mi się podoba, poza tym perspektywy spółki są bardzo dobre, a szukałem do portfela spółki, o którą mogę być spokojny (znaczy o żadną, nawet żonę, nie można być spokojnym, ale dobra).

Hawe, dzienny:

I kilka ciekawych spółek, które mogą brylować.

Echo wystrzeliło, ale po drodze został jeszcze opór w okolicach 5,5zł. Czy starczy sił bykom? Jego przełamanie zmieniłoby układ sił.

Echo, dzienny:

Impexmetal na dziennym wygląda bardzo dobrze. Trafił nawet do portfela Pulsu Biznesu. Popatrzmy na tygodniowy wykres. Przebił się przez ważny opór w okolicach 5zł, również pokonał w końcu średnią 200, co odchorował małą korektą, ale teraz wrócił do wzrostów. Jakby ktoś nie miał pomysłu, co długoterminowo ładować do portfela, to to jest mój typ.

Impexmetal, tygodniowy:

PKO BP jest na ustach wszystkich za sprawą Majewskiego. Podobna kampania przynosi efekty, ostatnio również wiadomość na temat stanowiska prezesa została dobrze przyjęta. Technicznie jest ciekawie. Wystarczy pokonać opór na 47, ale czy uda się to zrobić z marszu, czy będzie korekta?

PKO BP, dzienny:

To takich kilka pomysłów, ale proszę pamiętać o własnych analizach i podejmować decyzje na własne ryzyko i odpowiedzialność!

Mały update pozycji

2011-04-06T17:03:00.002+02:00

Z reguły nie piszę o zmianach w portfelu na bieżąco, ale pomyślałem, że mała notka się przyda. Ciech nadal zostaje, sprzedałem Rubicon z małą stratą (ok. 80zł) i kupiłem 905 akcji Hawe. Nie podobało mi się to, co działo się na Rubiconie, choć podejrzewam, że to była korekta i niedługo będzie rósł. Większy potencjał widzę jednak w Hawe, na co zwrócił uwagę dziś APP.

Więcej o Hawe niedługo, a zakup i notka na szybko z nawału zajęć na resztę tygodnia.

Inwestycja ma charakter długoterminowy. Proszę o własne analizy i nie sugerowanie się moimi decyzjami!

Ciekawa sytuacja na Jenie

2011-04-05T20:48:00.002+02:00

Na jenie pojawiła się ostatnio bardzo ciekawa sytuacja. Postanowiłem to pokazać, bo rzadko widać coś takiego.
para USDJPY jest w mocnym trendzie spadkowym od kilku lat. Były po drodze oczywiście korekty i postoje, jak ten ostatni trwający od października 2010 roku. W połowie marca mieliśmy gwałtowne wybicie w dół z formacji i spadek blisko 500 pipsów, po czym nastąpił powrót i wybicie górą - łącznie z przebiciem średniej 200sesyjnej. Jak mówi stare przysłowie, z fałszywych wybić rodzą się silne ruchy.

Czy tak będzie tym razem? Może to tylko mocniejsza korekta w górę. Zobaczymy, mimo to zdecydowałem się na razie na małą pozycję long. O czymś większym pomyślę po czwartkowym posiedzeniu rady EBC.

USDJPY, dzienny:

Ponownie PZU

2011-04-05T20:31:00.003+02:00

Pzu zwróciło moją uwagę już w marcu, ale wolałem poczekać, aż przebije średnią 200sesyjną (czarna pogrubiona średnia na obrazku). Jako że nastroje na giełdach były niezłe (pomimo sytuacji w Japonii), PZU udało się przebić ponad wspomnianą średnią i co ważniejsze - utrzymać się ponad nią.
Na tym etapie nie można mówić jeszcze o jakimś nowym trendzie, ale o dużym prawdopodobieństwie, że korekta się zakończyła. Na pewno sytuacja jest ciekawa. Jeśli PZU utrzyma się ponad 360zł, to może byki pokażą rogi.

PZU, dzienny:

Jak widać na wykresie, korzystam z Rainbow Chart opisywanego w poście wcześniej. Nie znaczy to, że nie używam już Ichimoku, ale w ramach testu przez jakiś czas skupię się na tym narzędziu.

MMA, czyli Multiple Moving Averages

2011-04-05T17:30:00.012+02:00

W artykule przedstawione zostały różne techniki użycia MMA, czyli wykorzystywania wielu średnich kroczących do lepszego przedstawienia obecnego trendu.

Średnie kroczące są o tyle ciekawe, że można je wykorzystać na wiele sposobów. Jedni będą próbowali inwestować w oparciu o sygnały pochodzące z przecięcia średnich. Inni wykorzystają średnie tylko jako poziomy wsparcia/oporu, kierując się innymi sygnałami (np. wybicie z formacji). Ale są jeszcze inne, ciekawsze metody.

Skrócona nazwa MMA pochodzi od wyrażenia Multiple Moving Averages, czyli Wielokrotne Średnie Kroczące. Nie ma tu żadnej skomplikowanej matematyki. Po prostu na wykres nakłada się wiele grup średnich, przy czym najczęściej każda grupa ma swój określony kolor. Razem daje to nam wizualny obraz sytuacji na rynku - możemy łatwo powiedzieć patrząc na wykres, czy trend jest silny, czy też mamy do czynienia z ruchem bocznym.

Poniżej przedstawiłem najpopularniejsze rodzaje grup MMA.

GMMA, czyli Guppy Miltiple Moving Average, została stworzona przez australijskiego tradera Daryla Guppy. Ma na swoim koncie wiele książek, z których przede wszystkim można polecić Trend trading. Często też jest gościem telewizji biznesowych i analizuje sytuację na rynkach (głównie azjatyckim i australijskim).

Średnie kroczące należą do kategorii lagging indicators, czyli dają sygnały z opóźnieniem do ruchu cen. Jak zauważa Guppy, bazowanie na systemie, w którym decyzje o wejściu/wyjściu z transakcji podejmuje się na podstawie sygnału w postaci przecięcia się średnich nie bardzo ma sens. Proponuje inne zastosowanie średnich, które zgromadził w dwie grupy:

Inwestorzy krótkoterminowi (traderzy): średnie 3, 5, 8, 10, 12, 15
Inwestorzy długoterminowi: średnie 30, 35, 40, 45, 50, 60

Wystarczy dodać w swoim programie wymienione wyżej 12 średnich kroczących, wszystkie muszą być rodzaju expotential (użytkownicy Metastocka mają już wgrany seryjnie template: prawy przycisk myszy na wykresie -> Apply template -> Daryl Guppy MMA).

Każdą grupę należy oznaczyć innym kolorem.

Same określenia inwestorzy długo- i krótko-terminowi są tu umowne. Chodzi o samo podejście ludzi do inwestycji - inwestorzy długoterminowi będą chcieli trzymać dłużej otwarte pozycje i dokupować na korektach, gdy z kolei krótkoterminowi będą zarabiać na chwilowych wahaniach cen i szybko zamykać pozycje.

Średnie są już na ekranie, ale jak na to patrzeć? Niektórzy patrzą na sam wykres, a dopiero później sprawdzają, jak w danym momencie wyglądają średnie GMMA. Osobiście wolę połączenie ceny w postaci wykresu liniowego/świecowego i GMMA.

Patrząc na GMMA zwracamy przede wszystkim uwagę na kierunek, w którym wskazują średnie i odstęp między nimi. Kiedy odstęp jest szeroki, świadczy to o sile trendu. Na obrazku poniżej mamy liniowy wykres dzienny lotosu i nałożone GMMA. Prostokątem zaznaczony został ruch boczny - grupa czerwona (długoterminowa) jest ściśnięta, a niebieska (krótkoterminowa) oscyluje wokół niej.
Dopiero później mamy wybicie w górę - obie grupy nie są już ściśnięte, a i sam odstęp między nimi jest spory.

Lotos, dzienny:

O inwestowaniu z GMMA Daryl Guppy napisał dużo więcej. Temat jest dużo obszerniejszy. Zainteresowanych odsyłam do poniższych linków lub jego książki:
strona guppytraders.com
Daryl Guppy Speaks - bieżące, krótkie raporty o obecnej sytuacji
Inwestowanie z GMMA - oficjalne poradniki Guppy'ego dostępne np. tutaj lub tutaj.

Rainbow MMA

Istnieje też cała grupa różnych MMA zwanych po prostu Rainbow MMA. Poza GMMA także Rainbow Chart jest wbudowany w Metastocku. Można go znaleźć domyślnie w szablonach (Apply template -> Rainbow Chart). Prezentuje się następująco:

Według mnie nic ciekawego, ale z obowiązku kronikarskiego trafił do artykułu.

Lepsze są inne rodzaje Rainbow MMA, stworzone prawdopodobnie przez ludzi grających na forexie i szukających dobrych trendów, aby zarobić kilka pipsów. Idea jest podobna jak w GMMA, ale mamy tutaj najczęściej 5 grup średnich, każda w innym kolorze. Są to średnie od wartości 2 do 200 z jakimś małym odstępem między nimi.

W praktyce wygląda to tak (na wykresie eurusd, minutowy):

Najbardziej spodobała mi się wersja Cryox MMA (na obrazku powyżej), która składa się z następujących średnich:

grupa 1: 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15
grupa 2: 17, 19, 21, 23, 25, 27, 29, 31, 33, 35, 37, 39, 41
grupa 3: 44, 47, 50, 53, 56, 59, 62, 65, 68, 71, 74
grupa 4: 78, 82, 86, 90, 94, 98, 102, 106, 110, 114, 118, 122
grupa 5: 125, 130, 135, 140, 145, 150, 155, 160, 175, 180, 185, 190, 195, 200

Nie jestem w stanie powiedzieć, jaki rodzaj średnich zaleca autor oryginału. Prawdopodobnie Linear Weighted, choć wiele osób, w tym ja, stosują po prostu średnie expotential.
Kolory grup są dowolne ;).

Rainbow MMA można najczęściej zobaczyć na wykresach u graczy forexowych, ale i na GPW spisuje się tak samo dobrze. Poniżej ponownie Lotos, dzienny z wykorzystaniem Cryox Rainbow MMA:

Moje szablony do Metastocka i Metatradera z Rainbow MMA dostępne są tutaj.

Wady MMA

MMA nie jest bez wad. Dwie największe z nich to:

1. Brak sygnałów

MMA pokazuje obecne tendencje na rynku i można łatwo powiedzieć, kto chwilowo jest silniejszy. Jednak samo poleganie na prostym przecięciu się grup średnich nie jest najlepszym pomysłem. Dlatego przed rozpoczęciem inwestycji z Rainbow MMA należy ustalić własne sygnały, np. z wykorzystaniem oscylatora CCI, wybicia z formacji itp.

Przykład budowy systemu w oparciu o Rainbow MMA dostępny tutaj.

2. Nieprzydatność w ruchu bocznym

W ruchu bocznym jak praktycznie wszystkie wskaźniki AT za wiele pożytku z MMA nie będzie. Należy to wziąć pod uwagę przy budowie systemu. I tak największe pieniądze są w silnych trendach, a przy pomocy Rainbow Chart można je znakomicie wykorzystać do zarobku.

Skuteczne wykorzystanie Rainbow Chart zależy jak zawsze od inwestora i jego umiejętności. Nadal kluczową rolę gra tutaj money management i cięcie strat. Jednak samo narzędzie na pewno wielu osobom się spodoba. W artykule postarałem się przedstawić najpopularniejsze zastosowania technik MMA. W przyszłości zajmiemy się budowaniem systemu w oparciu o Rainbow Chart.

Jesteś młody? Nie bój się eksperymentów

2011-04-05T14:38:00.003+02:00

Nie mam na myśli eksperymentów z dopalaczami, czy innymi używkami. Młody inwestor nie powinien bać się eksperymentów, zabawy z giełdą, ba - nawet rzucenia jej wyzwania ;). Najczęściej jednak do tego nie dochodzi.
Młody gracz giełdowy zarządza portfelem jakby prowadził fundusz inwestycyjny. Portfel o wartości 2500zł zdywersyfikowany jest na sześć spółek, a dodatkowy tysiąc złotych jest na lokacie, żeby był pewny zysk. Powód jest oczywisty - strach o pieniądze. Dla większości młodych, niezamożnych ludzi, kwoty rzędu 2000-3000 zł są bardzo duże i wizja ich straty wydaje się bardzo bolesna.

Oczywiście wszystko się zmienia w późniejszym wieku, kiedy to kończy się edukacja i zaczynają prawdziwe wydatki. Wtedy to najczęściej przykładowa kwota 2000zł nie jest niczym wielkim. Choć często życie sprawia, że nawet wtedy obciążeni kredytami i wydatkami, liczymy się z każdym groszem, bardziej niż studenci. Pomimo że inaczej postrzegamy te 2000zł pod względem ich wartości, dalej jakoś niechętnie patrzymy na możliwość straty tych pieniędzy.

Dlatego wg mnie najlepszy czas na naukę inwestowania jest w młodym wieku, kiedy człowiek może jest skłonny do głupich zachowań, ale na błędach się czegoś ostatecznie nauczy. A ewentualne porażki inwestycyjne wcale nie będą go tak wiele kosztować, bo łatwiej odbudować kapitał inwestycyjny rzędu 2000zł, niż 50000zł.

Wszystko to odpłaci się w przyszłości, także osoby zaczynające przygodę z giełdą zachęcam do odważniejszego inwestowania :).

Ropa standardowo - w górę

2011-04-04T20:08:00.002+02:00

Już mam dość oglądania tego wykresu, bo wiem, co będzie na stacji paliw :/. I tak już wyjazdy ograniczyłem do minimum. Podejrzewam, że nie ja jeden?

Ropa, dzienny:

Krezus

2011-04-04T19:53:00.003+02:00

Wczoraj Krezus wybił się mocno z chmury i przebił od razu trzy istotne opory. Dziś mieliśmy kontynuację zwyżki.

Krezus, dzienny:

Wygląda to ładnie, ale należy zwrócić uwagę na wykres tygodniowy. Widzimy, że zatrzymał się praktycznie na średniej 200 (2,65zł). Ostatnio nie udało się jej pokonać, ale na pewno warto obserwować teraz zachowanie kursu. Ewentualne przebicie tej średniej może otworzyć drogę do dalszych wzrostów.

Krezus, tygodniowy:

Ruchy na Ciechu

2011-04-04T19:39:00.003+02:00

Ciech, jeden z moich typów na ten rok, i połowa mojego portfela, ostatnio kręcił się w okolicach średniej 200, bez większej werwy atakując opór na 27zł. Dziś w końcu udało się przebić w górę i zamknąć ładnie powyżej oporu. Dalej kurs jest jeszcze w chmurze, byłoby super, jakby udało się Ciechowi zamknąć powyżej 28.10zł, czyli ponad chmurą.

Ale na wszystko przyjdzie czas, na razie nie wygląda to źle.

Ciech, dzienny:

Małe zmiany ;)

2011-04-04T19:02:00.003+02:00

Trochę zmian na blogu, więc może po kolei:

Nowa nazwa - stara nazwa Cafe Gpw podobała mi się, ale wg mnie nie do końca oddawała charakter i zawartość bloga. Zdecydowałem się na bardziej oczywistą zarabianie-na-gieldzie.pl. Wykupiłem odpowiednią domenę, ale stary adres z bloggera cafegpw.blogspot.com zostaje aktywny, aby nie wprowadzać zbyt dużego zamętu.

Zmiana wyglądu - nie jest tak lekki jak poprzedni, ale jest dla mnie wygodniejszy w gospodarowaniu miejsca.

Do tego postaram się bardziej informować o stanie mojego portfela. Na razie jego zawartość widać z lewej strony.

Stali czytelnicy pewnie wiedzą, że na boku poza GPW inwestuję małe sumy na kontraktach (głównie sp500). Żeby nie mieszać za bardzo, utworzyłem drugi blog pod adresem http://tradersimon.wordpress.com/. Tam w krótkich notkach po angielsku będę notował swoje transakcje na kontraktach i ich wyniki. Tamten blog ma służyć głównie jako archiwum podejmowanych decyzji, ale jeśli kogoś to interesuje, to zapraszam.

Na razie tyle zmian. Stałym czytelnikom dziękuję za obecność i aktywność, a nowych witam serdecznie. Powodzenia na parkiecie!

Getin

2011-03-30T20:00:00.004+02:00

Pb.pl pisał dziś o nowej rekomendacji Goldmana dla Getinu - do przeczytania tutaj. Goldman podniósł cenę docelową z 16 do 19,2zł. Patrząc na wykres Getinu rzeczywiście wydaje się to możliwe. Oczywiście po drodze są szczyty na 18zł, ale do tego oporu jeszcze daleko.

Getin, tygodniowy:

Pytanie czy warto wejść jeszcze teraz? Gdybym polował na te papiery, wolałbym poczekać na korektę. Np. ostatnia korekta w połowie lutego wyglądała groźnie, ale okazała się dobrą okazją do zakupów.

Getin, dzienny:

Comarch wygląda nieźle

2011-03-29T19:22:00.004+02:00

O Comarchu pisałem na początku lutego. Wtedy dobijał się do średniej 200sesyjnej na wykresie tygodniowym i wart był wg mnie obserwacji. Cóż, od tego czasu wiele się nie zmieniło, bo Comarch szedł bardziej w bok, oscylując wokół wspomnianej średniej. Nie został jednak mocno odrzucony w dół, co jest dobrym znakiem.

Comarch, tygodniowy:

Po nudnych ostatnich tygodniach, kupujący chyba sobie przypomnieli o tej spółce. Wygląda na to, że są szanse na dalsze wzrosty. W przypadku Comarchu nie ma też za bardzo co kombinować - przez ostatnie lata spółka dobrze respektowała najpopularniejsze średnie 50, 100, 200 i tego bym się trzymał przy ew. ustawianiu stop lossa.

Comarch, dzienny:

Konkurs w KBC

2011-03-28T22:31:00.003+02:00

Widzę, że z Bartłomiejem bawimy się w te same konkursy. No nic, konkurencja mi nie straszna :P.

W KBC Securities jest konkurs polegający na typowaniu wartości Wig20 na koniec tygodnia. Rund jest trzynaście, w każdej do zgarnięcia 5000zł, typy wysyłamy do każdego wtorku wieczorem. Regulamin tutaj. Konkurs startuje od 4 kwietnia, czyli następnego tygodnia.

Jak ktoś ma chwilę, to polecam zainteresowanie się zabawą. Aha, konta w KBC nie trzeba otwierać.