Σε πρόσφατη επιστημονική δημοσίευση (Φεβρουάριος 2026) στο περιοδικό Sports, εξετάστηκε η επίδραση του συστηματικού foam rolling (SMR) σε ποδηλάτες δρόμου για διάστημα έξι μηνών. Τα ευρήματα αλλάζουν τον τρόπο που βλέπουμε αυτό το εργαλείο:

Τι έδειξε η έρευνα;

Ενώ η μέγιστη πρόσληψη οξυγόνου (VO_2max) παρέμεινε σταθερή, οι αθλητές που χρησιμοποιούσαν συστηματικά το foam roller εμφάνισαν:

1.Βελτιωμένη Μεταβολική Οικονομία:

Το σώμα παρήγαγε έργο με λιγότερη «ενεργειακή σπατάλη».

Αύξηση Μηχανικής Ισχύος (W/kg):

Παρατηρήθηκε σημαντική άνοδος της ισχύος τόσο στο αερόβιο όσο και στο αναερόβιο κατώφλι.

Καλύτερη Διαχείριση Γαλακτικού:

Η κλίση συσσώρευσης του γαλακτικού οξέος μειώθηκε, επιτρέποντας στον αθλητή να διατηρεί υψηλή ένταση για περισσότερη ώρα.

Τι σημαίνει αυτό για εσάς;

Το foam rolling δεν είναι απλώς ένα «μασάζ». Είναι ένα εργαλείο βελτίωσης της απόδοσης. Η σωστή κινητικότητα της περιτονίας (fascia) επιτρέπει στους μύες να λειτουργούν πιο αποδοτικά μηχανικά, μειώνοντας τις εσωτερικές τριβές και βελτιώνοντας την οικονομία της κίνησης.

Η συμβουλή μου: Μην το αφήνετε μόνο για το τέλος. Εντάξτε 5-10 λεπτά foam rolling στην προθέρμανσή σας για να «ξυπνήσετε» το μυϊκό σύστημα και να προετοιμάσετε το σώμα για μια πιο οικονομική και αποδοτική προπόνηση.

Πηγή:
Zanini et al. (2026). Chronic Self-Myofascial Release in Road Cyclists: Effects on Cardiorespiratory Capacity, Metabolism, and Mechanical Power. Journal: Sports (MDPI). DOI: 10.3390/sports14020082

Μπράβο Χρυσάνθη μου και εις ανώτερα!

Στον αθλητισμό αυτό φαίνεται ξεκάθαρα: φωνές χωρίς περιεχόμενο, επίδειξη χωρίς υπόβαθρο, και περισσότερο ενδιαφέρον για την εικόνα παρά για το αποτέλεσμα. Το φαινόμενο δεν αφορά μόνο προπονητές, αλλά και αθλητές που μπερδεύουν την προβολή με την πρόοδο.

Είχα την τύχη να προλάβω, τη γενιά των Κυπρίων αθλητών της δεκαετίας του 1980. Μια γενιά που συνδύαζε υψηλό επίπεδο με χαμηλούς τόνους.

Κάποιοι από αυτούς εξακολουθούν, σχεδόν μισό αιώνα μετά, να κατέχουν παγκύπρια ρεκόρ: Σπύρος Σπύρου, Αντρη Αβραάμ, Φίλιππος Φιλίπου, Μάριος Κασιανίδης,  ( για να αναφέρω μόνο δρομείς ημιαντοχής – αντοχής).
Εκείνη την εποχή, για παράδειγμα, οι τρεις πρώτοι μαραθωνοδρόμοι είχαν χρόνους κάτω από 2:25.
(Μάριος Κασιανίδης 2:19, Βασίλης Χειμωνής 2:21, Χαράλαμπος Πρατσής 2:24). 

Από κοντά οι Ευθύμιος Λοιζής, Κόκος Δημητρίου, Γιαννάκης Δημητρίου, Πέτρος Νικοδήμου, Νίκος Όψιμος και άλλοι, που είχαν χρόνους κοντά ή κάτω από 2:30.
Τους πλείστους αν όχι όλους, η σημερινοί δρομείς δεν τους έχουν ακούσει ξανά.

Δεν είχε βλέπετε τότε Facebook να φυλάει τις αναμνήσεις αυτές.

Εκείνη την εποχή, η προπόνηση ήταν απλά το εργαλείο για να αποδώσει ο αθλητής στον αγώνα, δεν ήταν λόγος για ακόμα ένα post.

Τώρα συχνά γίνεται περιεχόμενο, εικόνα.

Κάποτε η αξιολόγηση γινόταν στο γήπεδο, τώρα γίνεται στα social media από εμάς τους ίδιους (δεν εξαιρώ τον εαυτό μου).

Ένα ακόμα ενδιαφέρον στοιχείο της σύγχρονης εποχής είναι ότι πλέον χρειαζόμαστε το ρολόι να μας πει αν η προπόνηση ήταν καλή ή όχι.

Χωρίς watt, pace, heart rate zones και recovery score, νιώθουμε συχνά ότι δεν μπορούμε να αξιολογήσουμε τίποτα. Όμως κάποτε η αξιολόγηση γινόταν από το σώμα: από την αίσθηση, από την κόπωση, από το πόσο κοντά ήμασταν στον αγωνιστικό μας στόχο.

Οι πιο παλιοί δρομείς για παράδειγμα, ξέραμε κάθε στιγμή σε τι ρυθμό τρέχαμε.

Τώρα πολλοί αθλητές δεν εμπιστεύονται ούτε τον εαυτό τους μέχρι να τους εγκρίνει το Garmin.

Και κάπου εκεί, μέσα στη λατρεία των δεδομένων, ξεχνάμε ότι η προπόνηση είναι πάνω απ’ όλα βίωμα.

Και το ερώτημα είναι απλό: σε ποιο σημείο ο αθλητισμός έγινε μάρκετινγκ; Που ακριβώς χάθηκε το μέτρο με την αυτοπροβολή;

Πιστεύω θα είμαι άδικος αν κρίνω τα social media για την εξέλιξη αυτή.

Δεν είναι νέα μορφή. Υπήρχαν πάντα κάποιοι, είτε αθλητές είτε προπονητές, που δούλευαν περισσότερο για τις εντυπώσεις παρά για τα αποτελέσματα.
Σήμερα απλώς έχουν πιο ισχυρά εργαλεία: βίντεο, reels, quotes, emoji και μια καθημερινή ανάγκη να αποδεικνύουν ότι «κάνουν δουλειά».

Το παράδοξο; Όσο περισσότερος θόρυβος, τόσο λιγότερα αποτελέσματα στο τέλος.

Γιατί αυτός που δουλεύει πραγματικά, συνήθως δεν έχει χρόνο για να το διαφημίσει. Κι αυτός που χρειάζεται να το διαφημίσει, μάλλον δεν έχει αρκετό να δείξει.

Ανήκωντας όπως είπα σε προηγούμενη γενιά αθλητών και προπονητών, συνεχίζει να με ξενίζει πχ να βλέπω αθλητές που κάνουν μια προπόνηση και την μετατρέπουν σε δέκα αναρτήσεις.

Selfie στο παπούτσι, selfie στο γήπεδο, screenshot από το ρολόι, motivational quote, hashtags, «no excuses» και το ανάλογο mode της ημέρας.

Φυσικά ο καθένας έχει κάθε δικαίωμα να μοιράζεται ό,τι θέλει. Το πρόβλημα, κατά τη γνώμη μου πάντα, δεν είναι η εξωστρέφεια αυτή καθ’ αυτή, αλλά η ψευδαίσθηση ότι η προβολή ισοδυναμεί με πρόοδο.

Δεν ισοδυναμεί.

Αν ίσχυε, τα feeds θα ήταν γεμάτα πρωταθλητές.

Υπάρχει όμως και η άλλη κατηγορία, που τείνει να γίνει η εξαίρεση.

Είναι οι αθλητές που:
δεν ανεβάζουν stories, δεν κυνηγούν την εντύπωση και δεν χρειάζονται τη δημόσια αναγνώριση για να συνεχίσουν.

Δεν χρειάζεται όλοι να είμαστε λιτοί, κλειστοί ή χαμηλών τόνων.

Η εξωστρέφεια ναι μεν μπορεί να εμπνεύσει, αλλά κάπου έχουμε χάσει το μέτρο.

Στο τέλος της ημέρας βέβαια, ο αθλητισμός έχει έναν μηχανισμό αξιολόγησης που είναι αμείλικτος και καθαρός: το αποτέλεσμα.
  Και το αποτέλεσμα δεν επηρεάζεται από likes, hashtags, stories κλπ.
Επηρεάζεται από σωστό προγραμματισμό, πειθαρχία, συνέπεια και χρόνια δουλειάς.

Το υπόλοιπο είναι θόρυβος, και εναπόκειται στον καθένα μας πως θα τον χειριστεί.

Ο Πρόεδρος προλόγισε τη νέα έκδοση και απηύθυνε έναν ιδιαίτερα τιμητικό χαιρετισμό, για τον οποίο τον ευχαριστώ θερμά. Η στήριξή του προς το τρίαθλο και όλους όσοι εργαζόμαστε για την ανάπτυξη του αθλήματος έχει πραγματική αξία.

Πιο κάτω αυτούσια η ανακοίνωση από την σελίδα της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής:

Βιβλιογραφία : “ΤΡΙΑΘΛΟ – να το λατρέψεις είναι εύκολο”

Εμπλουτίζεται η βιβλιοθήκη της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής

Ο συγγραφέας, Καθηγητής Φυσικής Αγωγής και προπονητής τριάθλου Χρίστος Χρίστου, παρέδωσε στον Πρόεδρο της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής κ. Γεώργιο Χρυσοστόμου την 5η αναθεωρημένη έκδοση του βιβλίου του «Τρίαθλο, να το λατρέψεις είναι εύκολο», έναν ολοκληρωμένο και πρακτικό οδηγό για αθλητές και φίλους των αθλημάτων αντοχής. Το βιβλίο θα εμπλουτίσει τη βιβλιοθήκη της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπής που διαθέτει ήδη εκτεταμένη βιβλιογραφία που αναφέρεται σε εξειδικευμένα θέματα πολλών ολυμπιακών αθλημάτων.

Προλογίζοντας το βιβλίο, ο Πρόεδρος της Κυπριακής Ολυμπιακής Επιτροπή αναφέρει μεταξύ άλλων:

«Ο κ. Χρίστου δεν είναι απλώς ένας γνώστης του τριάθλου, είναι ένας άνθρωπος που έχει αφιερώσει τη ζωή του σε αυτό. Η εμπειρία, η αγάπη και η προσφορά του στο άθλημα αποτυπώνονται σε κάθε σελίδα του βιβλίου».

Η Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή παραμένει σταθερά αφοσιωμένη στη στήριξη όλων των αθλητικών Ομοσπονδιών χωρίς εξαιρέσεις, αναγνωρίζοντας το έργο, την αφοσίωση και την προσπάθεια κάθε αθλήματος και όλων όσων εργάζονται για την ανάπτυξή του.

Με την ίδια αποφασιστικότητα, η ΚΟΕ στηρίζει και την Κυπριακή Ομοσπονδία Τριάθλου, τους αθλητές, προπονητές και παράγοντές της, συνεχίζοντας να προωθεί τις αξίες του Ολυμπισμού και την πρόοδο του κυπριακού αθλητισμού σε κάθε επίπεδο.

Η Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή ευχαριστεί επίσης για την ωφέλιμη και εποικοδομητική συνεργασία τις LOGICOM και EUROBANK (Platinum Partner) και την PETROLINA (Gold Partner).

Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή

17 Νοε 2025

Δεν θα εξελίξω το ιστολόγιο μου σε ταξιδιωτικό μπλοκ.

Πήγα σε πάρα πολλές χώρες (κοντά στις 40 τελευταία φορά που το έψαξα), ταξίδια με τη δουλειά, τον αθλητισμό και αναψυχής, και δεν ασχολήθηκα να καταγράψω κάποιο από αυτά.

 Αυτό το ταξίδι όμως μπορώ να πώ ήταν ταξίδι ζωής, και καταγράφω τις λεπτομέρειες του, καθαρά για μένα και την υπόλοιπη Southeastern Asia team ( δηλαδή την κόρη μου Εβελίνα και τον φίλο της Πλούταρχο).

Μικρή η Εβελίνα δεν έδειξε ποτέ κάποια συμπάθεια ιδιαίτερη στα ταξίδια.

Ίσως επειδή το θεωρούσε κάτι δεδομένο, μιας και με την μαμά της την Άννα ταξιδεύαμε κάθε χρόνο οικογενειακώς.

Μπορώ να πώ μάλιστα ότι ψιλοβαριόταν μέχρι μια ηλικία κοντά στην εφηβεία της.

Από μια ηλικία όμως και μετά, εξελίχτηκε σε φανατική ταξιδιώτρια (όχι τουρίστρια), όπως συζητούσαμε όταν ήταν πιο μικρή για τις διαφορές αυτών των δύο.

Ίσως να βοήθησε το γεγονός ότι στα 18 της, τήρησα την υπόσχεση που της είχα δώσει και πήγαμε μαζί γύρο της Ευρώπης με τα τραίνα, ένα ταξίδι σε κάπως «χίπικη» μορφή, φτηνό μεν, αλλά ταξίδι που μπορείς να δείς και να βιώσεις πραγματικά κάθε πόλη και χώρα που επισκέπτεσαι.

Φυσικά, τέτοια ταξίδια δεν είναι για τον καθένα, πχ την γυναίκα μου, για αυτό και τότε πήγαμε οι δυό μας.

Χαίρομαι πραγματικά για τη σχέση που κτίσαμε μαζί, χάρηκα και πέρσυ που ταξιδέψαμε μαζί στο Μαρακές (Μαρόκο) σε ανάλογο «χίπικο» ταξίδι.

Η μεγάλη μου όμως χαρά ήταν φέτος, όταν μου πρότειναν μαζί με τον Πλούταρχο αν θέλω να πάω μαζί τους σε ένα από τους προορισμούς που πάντα ονειρευόταν να επισκεφτεί, την Νοτιοανατολική Ασία.

Το ταξίδι στο μυαλό της Εβελίνας ήταν αρχικά για 1 μήνα, αλλά μετά από πιο λογικές σκέψεις και παρεμβάσεις (βλέπε Πλούταρχος) τελικά μειώθηκε στις 17 μέρες.

Τιμή μου να με θέλουν τα παιδιά μαζί τους (κάτι θα έκαμα σωστά), και αφού εξασφαλίστηκε και η απαραίτητη άδεια από την Άννα, ρώτησα την Εβελίνα τι χρειάζεται από μένα σε σχέση με τον προγραμματισμό ή οτιδήποτε άλλο.

«Παπά, το ταξίδι το προγραμματίζω μήνες, δεν χρειάζομαι κάτι, απλά θα πληρώσω τα εισητήρια και τις διαμονές μας και θα σου πώ να μου δώσεις το μερίδιο σου.»

Είναι από τις περιπτώσεις που ο μαθητής ξεπέρασε (κατά πολύ) το δάσκαλο.

Τέτοια οργάνωση, λεπτομέρεια, σωστούς προορισμούς αλλά και οικονομία δεν υπήρχε περίπτωση να καταφέρω να πετύχω μόνος μου.

Ξεκινάμε λοιπόν.

Σύνολο 17 μέρες 23.6 – 9.7.2025

4 χώρες, 8 πόλεις: Σιγκαπούρη, Μαλαισία (Kuala Lumbur), Ταϊλάνδη (BangKok, Chiang Mai), Βιετνάμ (Hanoi, Halong Bay, Ninh Binh, Hoi An).

Μέσα συγκοινωνίας:

8 αεροπλάνα.

1 sleeper bus 13 ώρες: (λεωφορείο ολονύκτιο, όπου υπάρχουν ατομικές κουκέτες και κοιμάσαι το βράδυ).

3 λεωφορεία από 4 – 8 ώρες.

2 τραίνα.

Songthau (μικρό φορτηγάκι όπου οι επιβάτες κάθονται πίσω στο καμιόνι πλάγια)

Μετρό, ταξί, ποδήλατα, μοτοποδήλατα.

Πλοίo, ferry boat, κανώ, βάρκες με βαρκάρη.

Συνολικά έξοδα: 2000 ευρώ ο καθένας.

1^η μέρα: 23.6. Ταξίδι από Λάρνακα Αθήνα, και από Αθήνα Σιγκαπούρη.

Μετά από 24 ώρες περίπου ταξίδι, φτάσαμε βράδυ αεροδρόμιο Σιγγαπούρης.

Το εντυπωσιακό εδώ, είναι ότι δεν υπήρχε κάποιος φανερός έλεγχος, αφού προφανώς ή αίτηση για βίζα που κάναμε διαδικτυακά ήταν αρκετή για να ελεγθούμε πριν καν έρθουμε.

Πήγαμε με ταξί στο ξενοδοχείο μας, και εκεί μας περίμενε η πρώτη έκπληξη:

Θα μέναμε σε δωμάτιο 8 ατόμων, όπου κάθε ένας είχε ατομική κουκέτα – καψούλα, με κουρτινούλα για να γίνεται κάπως πιο ιδιωτικά, και lockers για τις βαλίτσες.

Να σημειώσω ότι, στο ταξίδι δεν πήραμε βαλίτσες αλλά μικρές τσάντες ώμου, ώστε να μην έχουμε πολλά να κουβαλούμε, αλλά και να μην πρέπει σε κάθε αεροδρόμιο να περιμένουμε για βαλίτσες με κίνδυνο να χαθούν.

Η επιλογή του ξενοδοχείου, μήνες πριν, έγινε καθαρά για οικονομικούς λόγους, αφού από τις χώρες που θα επισκεπτόμασταν η Σιγκαπούρη είναι μακράν η πιο ακριβή.

Το διασκεδάσαμε μπορώ να πω με την διαρρύθμιση του δωματίου, και πρέπει να σημειώσω ότι οι υπόλοιποι συγκάτοικοι, που ήταν όλοι Ασιάτες, ήταν υπόδειγμα συνεργασίας, ησυχίας, διακριτικότητας κλπ.

Επόμενη μέρα, 24.6 παρά την κούραση, ήταν η πρώτη μας μέρα στην Ασία και στη πρώτη μας χώρα, και ο ενθουσιασμός μας ξεπερνούσε όποια κούραση ή δυσφορία λόγω υγρασίας.

Κατ΄ακρίβειαν, παρά τις προειδοποιήσεις ότι θα μας ταλαιπωρήσει η ζέστη και η υγρασία, για εμάς δεν ήταν καθόλου πρόβλημα, αφού προερχόμενοι από τη Κύπρο είμασταν συνηθισμένοι σε ακόμα χειρότερες καιρικές συνθήκες.

Ξεκινήσαμε την περιήγησή μας στη Σιγκαπούρη από το How Par Villa, ένα παραδοσιακό θεματικό πάρκο κτισμένο το 1937, τελευταίο στο κόσμο του είδους του. ‘Ένα πάρκο που αφορά την Ασιάτικη κουλτούρα, ιστορία, φιλοσοφία και θρησκεία.

Επειδή πήγαμε πρωί, μόλις είχε ανοίξει και δεν είχε κόσμο, έτσι  είδαμε όλα τα εκθέματα με την ησυχία μας.

Άλλα κουλτούρα, πολύ διαφορετική από την δική μας.

Απλός παραδοσιακός κινέζικος σχεδιασμός τόσο των αγαλμάτων όσο και των ζωγραφιών, κάπως «παιδικός» για τα μάτια μας, ειδικά σε σύγκριση με τα αγάλματα και ζωγραφιές Ελλήνων αλλά και Ευρωπαίων καλλιτεχνών.

Αυτό ακριβώς ήρθαμε να δούμε και να βιώσουμε, τη διαφορετική κουλτούρα και τρόπο ζωής.

Στη συνέχεια, πήγαμε  στους Βοτανικούς Κήπους.

Οι Βοτανικοί Κήποι της Σιγκαπούρης το 2015 μπήκαν στη λίστα μνημείων της Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO. Είναι ο μοναδικός τροπικός κήπος παγκοσμίως με αυτό το τίτλο, και μόλις ο τρίτος κήπος που μπήκε σε αυτή τη κατηγορία.

Ιδρύθηκαν το 1859, και άξιζαν την επίσκεψη μας. Όμορφη διαμόρφωση του τοπίου, με χαρακτηριστικό τις μέχρι ενός μέτρου σαύρες που κυκλοφορούν ανενόχλητες, και τις βίδρες (ενυδρίδες). Στο κύριο μέρος του κήπου υπάρχει τμήμα με όλων των ειδών ορχιδέες, χωρισμένο σε διάφορα τμήματα. Η είσοδος στον κήπο είναι δωρεάν, εκτός το κομμάτι με τις ορχιδέες.

Στη Σινγαπούρη, όπως και σε πολλές άλλες μεγαλουπόλεις, υπάρχουν μικρές περιοχές όπου ζούνε συγκεκριμένες εθνικότητες, όπως η Chinatown, Little India, Arab street κλπ.

Στο πρόγραμμα υπήρχε η Arab street, λόγω και του αξιοθέατου Sultan Mosque, ενός τεράστιου τζαμιού,  αλλά και των παραδοσιακών μουσουλμάνικων καφέ και εστιατόριων, καθώς και τα γκράφιτι για τα οποία φημίζεται η περιοχή. Δεν μπορώ να πώ ότι ήταν κάτι που μας εντυπωσίασε ιδιαίτερα.

Ώρα για φαγητό και ξεκούραση, αφού εκτός από τη πείνα άρχισε και η κούραση του χτεσινού ταξιδιού να μας καταβάλει.

Οι περιοχές της Ασίας που κινούμασταν, ήταν 4 ώρες μπροστά από την ώρα Κύπρου, άρα η ώρα 1 που πήγαμε για φαγητό ήταν 5 το απόγευμα στην Κύπρο, όπου θα είχαμε προ πολλού φάει, και κοιμηθεί τον μεσημεριανό μας ύπνο (όσοι από εμάς το συνηθίζουν).

Σαν σημείωση, πριν έρθουμε ο μεγάλος μας φόβος ήταν τα φαγητά και τυχών στομαχικές δηλητηριάσεις, είτε από χαλασμένα φαγητά, ειδικά street foods, είτε επειδή δεν ήμασταν συνηθισμένοι σε κάποια φαγητά.

Φέραμε μαζί μας φάρμακα για κάθε περίπτωση, αξίας πάνω από 75 ευρώ, τα οποία ευτυχώς τελικά δεν χρειάστηκαν.

Στο πρώτο λοιπόν εστιατόριο που μπήκαμε, διαπιστώσαμε ότι α) δεν μιλούσαν αγγλικά, β) δεν ήταν τουριστικό εστιατόριο (για αυτό το διαλέξαμε άλλωστε) αλλά για τους «τόπακες», και έτσι δεν είχε καν κατάλογο αγγλικό, και γ) ότι η διαδικασία παραγγελίας στο συγκεκριμένο εστιατόριο ήταν διαφορετική.

Κάτσαμε και παρατηρούσαμε τι έκαναν τα γύρω τραπέζια, μπας και καταλάβουμε τι γίνεται.

Αυτοί σηκώνονταν και πήγαιναν σε ένα άλλο δωμάτιο, όπου είχε ψυγεία με διάφορα είδη κρεατικών και ψαρικών, περασμένα σε ξυλάκια, τα οποία όπως καταλάβαμε έπρεπε να ψήσουμε εμείς στο τραπέζι.

Να την τροφική δηλητηρίαση που έρχεται καλπάζοντας!

Το αποκορύφωμα ήταν ότι, δεν υπήρχαν ταμπέλες στα αγγλικά σε κάθε δίσκο με υλικά, άρα δεν ξέραμε ακριβώς τι βάζαμε.

Υπήρχαν πχ δίσκοι που εμφανώς είχαν μεγάλα έντομα, άλλοι που είχαν κάποιου είδους βάτραχους, και άλλοι που δεν μπορούσαμε καν να καταλάβουμε τι είχαν.

Μέχρι σήμερα θέλουμε να ελπίζουμε ότι πήραμε κάτι σε χοιρινό, ενώ η Εβελίνα που είναι χορτοφάγος κάτι σε ψάρι.

Απογευματάκι πλέον, και αποφασίσαμε, αφού δεν είχαμε άλλη μέρα στη Σιγκαπούρη, να μην πάμε στο ξενοδοχείο για λίγη ξεκούραση αλλά να συνεχίσουμε στο εμπορικό μέρος της πόλης, το κέντρο της, τη περιοχή της μαρίνας.

Σαν πρώτη εντύπωση, ήταν ότι αναμέναμε από μια τέτοια προηγημένη τεχνολογικά πόλη. Μου θύμισε έντονα τη Νέα Υόρκη και το Ντουμπάι.

Πολυτελή αυτοκίνητα, ουρανοξύστες, τα πάντα σε τάξη, και άνθρωποι όλων των εθνικοτήτων σε μια πολυπολιτισμική πόλη, που είναι κέντρο διεθνούς εμπορίου.

Μπήκαμε στο υπερπολυτελές εμπορικό κέντρο, και κάπου εκεί ζήτησα των παιδιών μια στάση, να πάνε να δουν το κέντρο αφού εμένα δεν με ενδιέφερε, και να κάτσω λίγο να ξεκουραστώ στο παγκάκι έξω.

Πράγματι έτσι έγινε, και πιο κάτω η θέα από τον τρίτο όροφο του εμπορικού κέντρου όταν ανέβηκαν τα παιδιά.

Θα της έβαζα τίτλο «ταξιδεύοντας στην Ασία με δύο 25άχρονους».

Αφού ήρθαν και με ξύπνησαν, πήγαμε μέσω μιας γέφυρας από το εμπορικό κέντρο των ουρανοξυστών στο Gardens by the Bay, που ομολογουμένως δικαίως χαρακτηρίζονται από τους ομορφότερους κήπους στον κόσμο.

Είναι ένα μείγμα ανθρώπινης παρέμβασης και φυσικής ομορφιάς, και κυρίαρχο ρόλο στους κήπους έχουν τα περίφημα super trees.

Είναι 18 κατασκευές, που μοιάζουν με δέντρα, και με ύψος που ποικίλοι μεταξύ 25 – 50 μέτρα. Ουσιαστικά είναι κατακόρυφοι κήποι, αφού σε κάθε κατασκευή αναρριχούνται διάφορα φυτά, λουλούδια κλπ,, δίνοντας τους ακριβώς τη μορφή αληθινού δέντρου.

Τα πιο ψηλά από αυτά ενώνονται με μια κυκλική γέφυρα, όπου με αντίτιμο μπορεί κάποιος να ανεβεί και εκτός από το να δει τα δέντρα από κοντά, να απολαύσει τη θέα των κήπων από ψηλά.

Κάθε μέρα, η ώρα 7:45 και 8:45 το βράδυ, στα δέντρα αυτά υπάρχει ένα εντυπωσιακό σόου με φώτα και μουσική συνδυασμένα, και οι δεκάδες επισκέπτες ξαπλώνουν στο γρασίδι κάτω από αυτά να απολαύσουν το θέαμα.

Νόμιζα θα διαρκέσει 2-3 λεπτά και το βιντεοσκοπούσα, και τόσο χάζεψα ώστε στο τέλος, όταν έκλεισα το βίντεο, συνειδητοποίησα ότι διάρκεσε κοντά στα 20 λεπτά!

Για κλείσιμο της μέρας, αποφασίσαμε να δοκιμάσουμε να πάμε στην κορυφή του Marina Bay Sands Hotel, το πολυτελές κτήριο – ορόσημο της πόλης. Βασικά είναι ένα θαύμα της σύγχρονης αρχιτεκτονικής, όπου είναι τρείς ουρανοξύστες, που στην κορυφή τους υπάρχει μια κατασκευή σε σχήμα πλοίου που τους ενώνει (φαίνεται σε μια από τις πιό πάνω φωτογραφίες), το Sands Skypark, και που είναι η μεγαλύτερη και πιο ψηλή πισίνα τύπου infinity.

Υπήρχε είσοδος 38 ευρώ το άτομο, μαζί με ποτό στο εκεί μπάρ, κάτι που δεν σκεφτήκαμε δεύτερη φορά να πληρώσουμε, και όπως αποδείχτηκε δεν το μετανιώσαμε καθόλου.

Η θέα από εκεί μας αποζημίωσε πλήρως, και αν και δεν ήταν στο αρχικό πλάνο, θεωρώ εκ΄των υστέρων ότι η επίσκεψη μας θα ήταν ελλιπής χωρίς αυτή την εμπειρία.

Επόμενη μέρα, 25.6 ήταν η μέρα αναχώρησης μας για Μαλαισία, αλλά και η μέρα όπου ξεκίνησα ξανά μετά από 3 μέρες τις προπονήσεις μου με ένα ωραίο πρωινό τρέξιμο 9 χιλιομέτρων.

Μια απίστευτα φιλική προς δρομείς πόλη, με οργανωμένους πεζόδρομους, πλήρης ασφαλισμένους και με όμορφο τοπίο.

Γενικά σχόλια για τη Σιγκαπούρη:

Το μετρό είναι υπερσύγχρονο και ασφαλές, δεν χρειάζονται εισιτήρια από πριν, απλά σκανάρει κάποιος τη πιστωτική του κάρτα κάθε φορά, και όταν τελειώνει η διαδρομή χρεώνεται ανάλογα του πόσους σταθμούς ταξίδεψε.

Δεν χρειάζεται βίζα εισόδου.

Οι ηλεκτρικές πρίζες είναι όπως της Κύπρου.

Ήταν η καλύτερη επιλογή χώρας να ξεκινήσουμε αυτό το ταξίδι, αφού όπως είπε η Εβελίνα ξεκινούμε με την πιο εξελιγμένη τεχνολογικά, με κοντινή σχετικά κουλτούρα με τη δική μας, και προχωρούμε στις χώρες με έντονα διαφορετική κουλτούρα και συνήθειες.

Δικός μου χαρακτηρισμός για την Σιγκαπούρη, από όσα βίωσα στον χρόνο που πέρασα εκεί, θα την χαρακτήριζα κάτι σαν «αποστειρωμένη», αφού όλα ήταν σε μια αφύσική τάξη. Οι κήποι, τα δέντρα, τα γρασίδια παντού κουρεμένα στο χιλιοστό, καθόλου σκουπίδια, ο κόσμος απόλυτα πειθαρχημένος κλπ.

Ξεκινήσαμε κατά τις 8:30 το πρωί με λεωφορείο για Μαλαισία και την πρωτεύουσα της, την Kuala Lumbur.

Η διάρκεια του ταξιδιού θα ήταν 5 ώρες, αλλά τελικά ήταν 7, κάτι που όπως μου είπε η Εβελίνα το επεσήμαναν οι διάφοροι τουριστικοί οδηγοί που διάβαζε, ότι δηλαδή δεν πρέπει να βασιζόμαστε απόλυτα στα ωρολόγια προγράμματα και να μην κλείνουμε πολύ κοντά μεταξύ τους διαδρομές ή άλλες επισκέψεις.

Φτάσαμε χωρίς απρόοπτα στον προορισμό μας, και σε δικό μας δωμάτιο αυτή τη φορά.

Μας ξάφνιασε η παρουσία τόσων πολλών τζαμιών, αλλά όπως μάθαμε εκ΄των υστέρων, η Μαλαισία είναι κατεξοχήν μουσουλμανική χώρα.

 Οι κάτοικοι της περισσότερο θύμιζαν Ινδούς παρά κινέζους, ενώ μας θύμισε έντονα χώρες της Αφρικής και Μέσης Ανατολής που επισκεφτήκαμε (πχ Μαρόκο, Ιορδανία, Λίβανο) παρά Ασιατική χώρα.

Πήγαμε πχ σε δημοτική αγορά για ντόπιους, και κλασικά, το συνήθειο των χωρών που ανάφερα πιο πάνω ισχύει και εδώ:

Να πουλούν είδη τροφίμων, και να έχουν βγάλει τα παπούτσια και να περιποιούνται τα ενδιάμεσα των δακτύλων των ποδιών τους με τα χέρια τους, τα οποία μετά θα ακουμπήσουν τα τρόφιμα που θα πουλήσουν.

Επανέρχομαι στη κανονική σειρά όμως. Αφού τακτοποιηθήκαμε στο ξενοδοχείο, πήγαμε για φαγητό σε ένα εστιατόριο που είχε από πριν στο μάτι η Εβελίνα. Εστιατόριο με αστέρι Michelen, που σέρβιρε παραδοσιακά πιάτα με βάση τα noodles.

Απέναντι από το εστιατόριο, ήταν η κινέζικη αγορά στην Petaling street, όπου πήγαμε τη βόλτα μας.

Με ταξί (και στις 4 χώρες που πήγαμε είχε το σύστημα Grab, κάτι αντίστοιχο με τα δικά μας Uber και Bolt) πήγαμε στη συνέχεια στους γνωστούς Petronas towers, όπου είναι το εμπορικό κέντρο της πόλης, και μέχρι πρόσφατα το ψηλότερο κτήριο του κόσμου, το Merdeka 118, το οποίο είναι πλέον δεύτερο ψηλότερο πίσω από το Burj Khalifa στο Ντουπάι.

Κάτι που με εντυπωσίασε ιδιαίτερα, είναι ένα πάρκο πίσω από τους ουρανοξύστες, με μια στρωμένη διαδρομή με ταρταν ειδική για τρέξιμο, με δύο αποστάσεις 1000 και 1300 μέτρα.

Εντυπωσιακή ήταν ιδιαίτερα η ασφάλεια που υπήρχε κατά μήκος αυτών των διαδρομών. Κάθε 100 μέτρα υπήρχε μια κολώνα ύψους 3 περίπου μέτρων, με κουμπί ανάγκης, ώστε σε περίπτωση είτε ιατρικού θέματος, ή ασφάλειας, να προλάβει κάποιος να το πατήσει. Στο κέντρο αυτής της διαδρομής, υπήρχε κανονικός επανδρωμένος αστυνομικός σταθμός, ώστε με το που θα πατήσει κάποιος το κουμπί, σε λιγότερο από 1 λεπτό κάποιος θα ήταν αμέσως στο σημείο εκεί για βοήθεια.

Στο ίδιο πάρκο, η ώρα 8 το βράδυ παρακολουθήσαμε ένα ωραίο θέαμα με τους πίδακες νερού συνδυασμό με μουσική και χρώματα, το γνωστό Lake Symphony.

26.6.2025. Ξεκίνησα τη μέρα με ένα τρέξιμο, βάση μιας διαδρομής που μου πρότεινε το Strava, που περνούσε από τα κύρια σημεία και το κέντρο της πόλης.

Καθόλου φιλική πόλη προς δρομείς, για αυτό εξ΄ άλλου και δημιούργησαν τη πίστα που περιέγραψα χτες, για να μπορούν να τρέχουν εκεί με ασφάλεια.

Τελικά το τρέξιμο εξελίκτηκε σε τρεξιματοπερπάτημα, αφού δεν υπήρχε άλλος τρόπος να περνώ ασφαλές από διαβάσεις, ή ακατάλληλα πεζοδρόμια.

Στο πρόγραμμα της ημέρας, ξεκινήσαμε με ένα από τα πιο σημαντικά αξιοθέατα της Kuala Lumbur, το Badu Caves.

Μόλις φτάσαμε, υπήρχαν διάφοροι τύποι που πουλούσαν μικρές μπανάνες. Γιατί μόνο μπανάνες και όχι άλλα φρούτα, διερωτηθήκαμε;

Η απάντηση ήρθε άμεσα, μόλις περάσαμε την πόρτα προς τις σπηλιές:

Εκατοντάδες κυριολεκτικά πίθηκοι, περίμεναν υπομονετικά να πάρουν τις μπανάνες τους. Πρωτόγνωρη εμπειρία να είσαι ανάμεσα σε πίθηκους, οι οποίοι ελεύθερα κυκλοφορούν σε όλη τη περιοχή.

Μας παρέλαβαν κάποιες κοπέλες και χωρίς να το καταλάβουμε αγοράσαμε εισιτήρια για την περιβόητη σπηλιά. Πηγαίνοντας προς εκεί, κάτι δεν άρεσε στην Εβελίνα. «Δεν είναι αυτή που φαίνεται στις φωτογραφίες που μελέτησα», έλεγε.

Και όντως. Ήταν πράγματι σπηλιά, με εσωτερικές σκάλες, τεχνητό φωτισμό, και διακόσμηση που αφαιρούσε από την ομορφιά της παρά πρόσθετε. Κιτς θα την χαρακτηρίζαμε αν ήταν στην Ευρώπη, αλλά όπως είπαμε, διαφορετικές κουλτούρες, δεν μπορούμε να συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα, όπως είναι οι κουλτούρες μας. Τελικά η σπηλιά αυτή, που ήταν σχεδόν μόλις κατεβαίναμε από το ταξί, ήταν μια άλλη πιο μικρή, και κάποιοι βρήκαν ευκαιρία να εκμεταλλεύονται εμάς τα αρνιά τους τουρίστες με το να μας πουλούν εισιτήρια.

Δεν υπάρχει για παράδειγμα περίπτωση, να δεις πρώτα την κανονική σπηλιά, και να θέλεις μετά να δεις κάτι άλλο υποδεέστερο.

Η κανονική σπηλιά, που ήταν περίπου 500 μέτρα πιο κάτω, περπατώντας ανάμεσα στους πίθηκους, δεν είχε κάποια χρέωση οικονομική.

Είχε όμως σωματική. Για να πάμε στη σπηλιά, έπρεπε να ανεβούμε 272 σκαλιά, σε πιο απότομη κλίση σε σχέση με τα συνηθισμένα σκαλιά, κάτι που σε συνδυασμό με τη ζέστη δεν ήταν και τόσο εύκολο.

Πριν πάμε όμως στη σπηλιά και στα σκαλιά, να πώ ότι, στη βάση της σκάλας, ήταν ένα τεράστιο άγαλμα (ύψους 42 μέτρων για την ακρίβεια) με τον Murugan, τον Θεό του πολέμου κατά τους Ινδουιστές, και στον οποίο είναι αφιερωμένος και ο ναός μέσα στη σπηλιά.

Αν έχω να επιλέξω μια φωτογραφία από κάθε χώρα, (κάτι που έκανα τώρα που το σκέφτομαι στα ποστ μου στο Ινσταγκραμ), από την Μαλαισία θα είναι αυτή μπροστά από το άγαλμα του Murugan, με φόντο τις σκάλες.  Μια φώτο που τελικά ψάχνοντας σε διάφορες ταξιδιωτικές ιστοσελίδες, αποδεικνύεται ότι όντως, αυτή χρησιμοποιούν οι περισσότεροι σαν εικόνα για τη Kuala Lulbur αλλά και τη Μαλαισία γενικά.

Ανεβήκαμε λοιπόν τη σκάλα, με στάσεις τόσο για ξεκούραση όσο και για φώτο με τα πιθηκάκια, και μπήκαμε στην τεράστια και κάπως απόκοσμη θα μπορούσα να τη χαρακτηρίσω σπηλιά.

Θυμίζει κάτι ταινίες στυλ Ιντιάνα Τζόουνς, τύπου εξερευνητές που ανακαλύπτουν κάποιο αρχαίο ναό χωμένο στις ζούγκλες.

Η σπηλιά είναι ανοικτή από πάνω, και η μια πλευρά που είναι σαν κατακόρυφο δάσος,  είναι το «σπίτι» των πιθήκων, αφού, ειδικά εκεί είδαμε πολλά νεογένητα με τις μαμάδες τους.

Μέσα στη σπηλιά υπάρχει ένας Ινδουιστικός ναός, με μοναχούς να εκτελούν τις τελετές τις θρησκείας τους και πολλούς πιστούς να προσκυνούν.

Στη συνέχεια, πήγαμε στο KL Forest Eco Park, ένα τροπικό δάσος μέσα στην πόλη, με τεράστιο δέντρα και ανάλογη υγρασία, και στο οποίο όλα συνδέοντας μεταξύ τους με σχοινογέφυρες και πυργίσκους. Ενδιαφέρον, αλλά δεν θα το έλεγα must see όπως για παράδειγμα το Badu Cave.

Το απόγευμα πήγαμε ξανά στο κέντρο της πόλης, και μπήκαμε μέσα στους δίδυμους πύργους, τους Petronas towers, όπου αμέσως μας κίνησε το ενδιαφέρον η «διακόσμηση» στον τοίχο απέναντι:

Ήταν το αυτοκίνητο τύπου Φόρμουλα 1, μάρκας Μερσεντές, που οδηγούσε ο Λούις Χάμιλτον το 2020. Η ομάδα αν θυμάστε, ονομαζόταν Mercendes –  AMG Petronas.

Περπατήσαμε όλη τη διαδρομή τρεξίματος που περιέγραψα πιο πάνω, και αποφασίσαμε με τον Πλούταρχο επόμενη μέρα να έρθουμε να τρέξουμε εδώ.

Καταλήξαμε στην Jalan Alor, όπου είναι ο πιο γνωστός δρόμος για street food. Προσωπικά δεν τόλμησα να φάω κάτι από τους πωλητές του δρόμου, εν’ αντιθέση με την Εβελίνα και τον Πλούταρχο που δοκίμασαν κάποιο φαγητό αλλά και κάποιο γλυκό.

Κάποια φαίνονταν εντάξει, αλλά είχε και αρκετά που δεν τηρούνταν καθόλου ούτε οι υποτυπώδεις κανόνες υγιεινής, και όντως ήταν από τις σωστές συμβουλές που ακούγαμε πριν έρθουμε: μακρυά από τα street foods.

Επόμενη μέρα, 27.6. όντως πήγαμε με τον Πλούταρχο και απολαύσαμε τρέξιμο στη πίστα τρεξίματος, πήγαμε σε μια τοπική λαϊκή αγορά και το απόγευμα πήραμε το αεροπλάνο για Ταϊλάνδη και συγκεκριμένα στην Bangkok.

Φτάσαμε βραδάκι και δεν είχαμε χρόνο να κυκλοφορήσουμε, πέρα από ένα γύρο στη περιοχή του ξενοδοχείου, που όπως αποδείχτηκε ήταν μια από τις τουριστικές περιοχές διασκέδασης.

28.6.2025 και ξεκινούμε την εξερεύνηση της Bangkok.

Πρώτη μας προγραμματισμένη στάση στο παλάτι. Αφού μας πήρε το ταξί σε ένα σημείο που μπορούσε να σταματήσει, μας πλησίασε ένας ευγενέστατος κύριος για να μας πληροφορήσει ότι ανοίγει η ώρα 11, και αυτή την ώρα είναι μόνο για πιστούς που προσεύχονται. Προβληματιστήκαμε για το τι να κάνουμε μέχρι να περάσει η ώρα, και μας πρότεινε βόλτα στον ποταμό με καραβάκι και οδηγό. Αποφασίσαμε παρ’ όλα αυτά να πάμε στο παλάτι να δοκιμάσουμε την τύχη μας, και τελικά ήταν η λεγόμενη tourist scam, προσπάθησε να μας ξεγελάσει για να πληρώσουμε καραβάκι και βαρκάρη για μια άκυρη εκδρομή.

Σε αυτή τη φάση περισσότερο δούλεψε το ένστικτο του Πλούταρχου, που επέμενε να πάμε στο παλάτι να βεβαιωθούμε και μετά να αλλάξουμε τα σχέδια μας.

Υπήρχε dress code, και έτσι αγοράσαμε τα πασίγνωστα σε όλη την Ασία elephant pants.

Το παλάτι, είναι ένα σύνολο εντυπωσιακών κτηρίων, από τα πιο σημαντικά μνημεία τοπικής αρχιτεκτονική, τέχνης και παράδοσης, και είναι το νούμερο ένα αξιοθέατο στη  Bangkok.

Το επόμενο αξιοθέατο που επισκεφτήκαμε, είναι και το επόμενο στη λίστα των πιο σημαντικών μνημείων της πόλης, αλλά και των πιο πολυφωτογραφημένων.

Αναφέρομαι στον ναό Wat Arun, ή ναό της αυγής.

Για να πάει κάποιος πρέπει να περάσει τον ποταμό με καραβάκι (έχει κάθε 5 λεπτά), και να συνεχίσει να είναι ντυμένος σεμνά.

Πραγματικά πανέμορφος ναός, τα λόγια είναι λίγα για να τον περιγράψουν. Να αναφέρω όμως κάτι που μας έκανε εντύπωση:

Στο μνημείο είδαμε δεκάδες κοπέλες (αλλά και άντρες), ντυμένους παραδοσιακά, που ήρθαν ειδικά για να φωτογραφηθούν σε αυτό το τοπίο με τις παραδοσιακές τους στολές. Υπήρχαν επαγγελματίες φωτογράφοι, που ειδικεύονταν ακριβώς για αυτό το σκοπό, και ειδικά στο συγκεκριμένο μνημείο.

Απόγευμα μετά το φαγητό αποφασίσαμε να δούμε το κέντρο της πόλης, με τα εμπορικά καταστήματα, γραφεία, ουρανοξύστες κλπ, για να έχουμε και από αυτό το κομμάτι της πόλης μιας ιδέα.

Αυτό που μας εντυπωσίασε, είναι ότι, παρόμοια με την Kuala Lumbur, είχε ένα πολύ μεγάλο και περιποιημένο πάρκο με λίμνη στη μέση όλων των κτηρίων.

Πήγαμε εκεί, και αποφάσισα να κάνω κανώ, αφού υπήρχε εκεί κατάστημα για θαλάσσια σπόρ.

Με έκπληξη διαπίστωσα ότι, ότι ήθελες να κάνεις ήταν δωρεάν, προσφορά του δήμου προς τους κατοίκους αλλά και τους τουρίστες της πόλης.

Απόλαυσα λοιπόν να απολάυσω το κανώ μου στο κέντρο της πόλης, ενώ η νεολαία προτίμησε να χαλαρώσει στη σκιά.

Για το βράδυ, αποφασίσαμε να κάνουμε κάτι που δεν ήταν αρχικά στο πρόγραμμα:

Πήγαμε και παρακολουθήσαμε αγώνες Muay Thai, μια παραδοσιακή πολεμική τέχνη της Ταϊλάνδης, ίσως η πιο σκληρή που υπάρχει.

Χαρακτηριστικό ότι, από τους 5 αγώνες, οι 4 κατάληξαν με νοκ άουτ και με αναίσθητο τον ηττημένο.

Εντυπωσιάστηκα πολύ από ένα αθλητή, με τον οποίο γίναμε στο τέλος και φίλοι στο Ινσταγκραμ, τον Kong.

Βασικά με εντυπωσίασε το fair play του. Στην τελευταία αγκωνιά που έδωσε στον αντίπαλο του, ο αντίπαλος ήταν στο όριο να πέσει λιπόθυμος, άρχισε να τρέμει και να κάνει ανεξέλεγκτες κινήσεις. Ο διαιτητής δεν το σταμάτησε, και θα μπορούσε αν ήθελε ο Kong να του δώσει άλλες 2-3 γροθιές πριν πέσει. Αντί να το κάνει όμως, σταμάτησε και έδειχνε στον διαιτητή τον αντίπαλο του, τονίζοντας ότι δεν ήταν σε θέση να συνεχίσει να παλεύει και να υπερασπιστεί τον εαυτό του.

Λίγοι θα το έκαναν αυτό.

Με έκπληξη, όταν τελείωσαν οι αγώνες και περιμέναμε έξω ταξί, είδα και τον Kong να στέκει εκεί και να περιμένει και αυτός ταξί!

Ούτε ότι πρίν 1 ώρα πάλευε μπροστά σε ένα γεμάτο στάδιο. Του μίλησα και τον συγχάρηκα για τον τρόπο που αγωνίστηκε, και φωτογραφηθήκαμε μαζί.

Επόμενη μέρα 29.6.2025, πριν την επόμενη μας πτήση, πήγα ένα πολύ όμορφο τρέξιμο στη περιοχή του παλατιού, όπου απέναντι ακριβώς έχει μια μεγάλη περιοχή με γρασίδι, έκτασης περίπου όσο 6-8 γήπεδα ποδοσφαίρου, ειδικά για να γυμνάζεται ο κόσμος.

Πριν πάμε στην επόμενη πόλη αξίζει ένα μικρό αφιέρωμα για κάτι που μας έκανε εντύπωση, αν και το περιμέναμε, καθαρά Ασιάτικο:

Οι βουδιστές μοναχοί.

Υπήρχαν παντού στη κοινωνική ζωή της πόλης, αθόρυβοι μεν αλλά συγχρόνως με έντονη παρουσία, και σεβασμό από τους γύρω τους.

Έιδαμε μοναχούς μέχρι και σε κατάστημα κινητής τηλεφωνίας.

Το πρωί, για παράδειγμα, κάποιοι από αυτούς, ίσως οι πιο χαμηλά στην ιεραρχία, κρατώντας μιά άδεια χύτρα ξεκινούσαν τη βόλτα τους, και οι διάφοροι πιστοί έρχοντας, ζητούσαν την ευλογία τους και μια μικρή προσευχή, και σε αντάλλαγμα άφηναν στην χύτρα κάποια φαγώσιμα.

Το μεσημέρι πήραμε εσωτερική πτήση, διάρκειας περίπου 1:30 ώρας για την επόμενη μας στάση, την πόλη Chiang Mai, στην άλλη άκρη της Ταϊλάνδης.

Αφού φτάσαμε ξενοδοχείο και ξεπακετάραμε, πήγαμε κατευθείαν στην πολύ γνωστή Κυριακάτικη νυκτερινή αγορά, μια από τις καλύτερες αν όχι η καλύτερη υπαίθρια αγορά της χώρας. Είναι μέσα στα παλιά τείχη της πόλης, και εκεί μπορεί κανείς να βρεί τα πάντα στην κυριολεξία. Προλάβαμε και είδαμε και τον βουδιστικό ναό Wat Chedi Luang που είναι στη περιοχή και κλείνει η ώρα 6.

Επόμενη μέρα, 30.6. και η μέρα που η Εβελίνα ανυπομονούσε πιο πολύ, αφού ήταν η μέρα που θα επισκεπτόμασταν το καταφύγιο ελεφάντων.

Η ώρα 6:30 το πρωί ήρθε και μας παρέλαβε το Songthaw μας, που όπως ανάφερα στην αρχή είναι μικρό φορτηγάκι, κάτι σαν το δικό μας διπλοκάμπινο, όπου οι επιβάτες κάθονται πίσω στο καμιόνι πλάγια. Παραλάβαμε και μια οικογένεια Βέλγων, και μετά από 2 περίπου ώρες ταξίδι φτάσαμε στο καταφύγιο.

Καταπληκτικός ο οδηγός, ξεναγός και ιδιοκτήτης του καταφυγίου, ο Πάι, μας είπε την ιστορία του, πως ξεκίνησε από βασανισμένους ελέφαντες, πως βρήκε το χώρο με ενοίκιο από την κυβέρνηση, και τι αγώνας χρειάζεται να κάνει για να το συντηρήσει.

Ο τίτλος του καταφυγίου, για μελλοντική χρήση αφού το συστήνουμε ανεπιφύλακτα, είναι PM Tours Mim and Miki. Το συστήνουμε όχι μόνο για την μοναδική εμπειρία, αλλά και πρωτίστως για τον σεβασμό που δείχνουν προς τα ζώα αυτά, κάτι που διαπιστώσαμε μόνοι μας.

Μας εξήγησε με κάθε λεπτομέρεια τι πρέπει και τι δεν πρέπει να κάνουμε κατά τη διάρκεια της επαφής μας με τους ελέφαντες, και ξεκινήσαμε δειλά δειλά την πρώτη μας επαφή, ταίζοντας τους πίσω από τον φράκτη.

Στη συνέχεια, πήγαμε ένα περίπατο μαζί τους στη ζούγκλα. Απίθανη εμπειρία, αφού ήταν ελεύθεροι, χωρίς καθόλου ανθρώπινη παρέμβαση, να πάνε όπου θέλουν και όση ώρα θέλουν.

Σε ερώτηση κάποιου ανυπόμονου Ισπανού «πότε θα επιστρέψουμε;», η απάντηση του Πάι ήταν: Όταν αποφασίσουν οι ελέφαντες.

Κάποιοι στιγμή επιστρέψαμε, και «βοηθήσαμε» τους ελέφαντες στο μπάνιο τους. Βασικά τους τρίβαμε λάσπες στο σώμα τους, κάτι που όπως μας είπε ο Παι βοηθά στο να διώξει τα παράσιτα από το σώμα τους, και στη συνέχεια τους ξεπλέναμε.

Αυτό το κομμάτι θεωρώ είναι καθαρά τουριστικό, δεν είναι ότι χρειάζονταν τη βοήθεια κάποιου για να κάνουν μπάνιο, όντως όμως για τον τουρίστα είναι πολύ εντυπωσιακό. Επιβάλλεται σεβασμός προς το ζώο, για να αποφευχθούν σοβαρά απρόοπτα.

Το κομμάτι με την βόλτα όμως, κάτι που θα έκαναν και αν ήταν σε συνθήκες τελείως ελευθερίας, ήταν όλα τα λεφτά.

Μετά το μπάνιο, τους είδαμε πήγαιναν ένας – ένας (σύνολο υπήρχαν 5 ελέφαντες) πίσω από ένα αυτοκίνητο, και εμφανίζονταν με ένα τεράστιο δεμάτι καλάμια (ζαχαροκάλαμα από ότι μας είπε ο Πάι) κρατώντας το με τη προβοσκίδα τους.

Η ανταμοιβή τους όπως μας είπαν τα παιδιά του καταφυγίου, που ήταν φρόνιμοι και έκαναν τη δουλειά τους.

Επιστροφή με εικόνες που θα μείνουν για πάντα στο μυαλό μας, για το πόσο υπέροχα και μεγαλοπρεπή ζώα είναι οι ελέφαντες, και αποφάσισα το απόγευμα να πάω τρέξιμο.

Η μόνη διαδρομή που μου εισηγήθηκε το Strava ήταν ένα τελείως γεωμετρικό  τετράγωνο, συνολικής απόστασης 8 περίπου χιλιομέτρων, που όπως αποδείχτηκε μετά που το έτρεξα και είδα, είναι τα παλιά τείχη της πόλης, μέσα στα οποία ήταν και η αγορά που επισκεφτήκαμε χτές.

Το βράδυ μετά τη βόλτα μας, δοκιμάσαμε και το foot massage, κάτι που είναι γεμάτο στη περιοχή. Με 5 ευρώ περίπου το άτομο, κάναμε μασάζ στα πόδια μας, και ήταν πραγματικά το τέλειο τέλος για μια κουραστική μέρα.

Η επόμενη μέρα, 1.7. ξεκίνησε με τρέξιμο στο τετράγωνο, αυτή τη φορά με τον Πλούταρχο, και του έδειξα και ένα πάρκο που ανακάλυψα την προηγούμενη μέρα, όπου γυμναζόταν ο κόσμος και μαζί με άλλα υπήρχε και ταιλανδέζικο ποδόσφαιρο, κάτι που είπαμε να έρθουμε το βράδυ να το δεί.

Περάσαμε τη μέρα μας Wat Pha Lat, ένα ναό χωμένο στο βουνό, από όπου κατεβήκαμε το «μονοπάτι των μοναχών», ένα ωραίο μονοπάτι της φύσης, που μέχρι πρόσφατα (2018) ήταν κλειστό για το κοινό και το χρησιμοποιούσαν αποκλειστικά οι μοναχοί.

Το ίδιο ισχύει και για τον ναό, μέχρι που «ανακαλύφτηκε» πρόσφατα και αυτό από διάφορους ταξιδιώτες και πλέον θεωρείται από τα βασικά αξιοθέατα.

Το βραδάκι πράγματι πήγαμε στο πάρκο, όπου ο Πλούταρχος έπαιξε μαζί με Ταϊλανδούς το παραδοσιακό τους ποδόσφαιρο, εγώ προσπάθησα να κάνω αερόμπικ με τις κοπέλες εκεί (πλήρης αποτυχία) και η Εβελίνα να σπάει πλάκες βλέποντας μας. Κλείσαμε τη μέρα μας με Ταιλανδέζικο μασάζ.

Επόμενη μέρα 2.7.2025 αποχαιρετούμε τη Ταϊλάνδη, και με πτήση πάμε στο Βιετνάμ και συγκεκριμένα στο Hanoi.

Η Εβελίνα γελούσε από την πρώτη στιγμή που φτάσαμε στη πόλη, βλέποντας το σοκ μας σχετικά με το κυκλοφοριακό χάος που επικρατούσε.

Δεν υπάρχει άλλη λέξη από το Χάος, για να περιγράψει την κατάσταση που επικρατούσε. Διαβάσεις πεζών, φώτα τροχαίας, σήματα Αλτ κλπ, υπήρχαν μόνο διακοσμητικά.

Πολύ χαρακτηριστικά, στις διαβάσεις πεζών, ο μόνος τρόπος να περάσεις είναι να ξεκινήσεις να περπατάς με σταθερό ρυθμό ενώ οι μοτοσυκλέτες να περνούν από μπροστά και από πίσω σου (μιλάμε για 10δες, όχι μία ή δύο), υπολογίζοντας την ταχύτητα που περπατάς. Αν κάνεις το λάθος να μειώσεις ταχύτητα περπατήματος το πιο πιθανών θα σε πατήσουν.

Χρειάστηκα μια μέρα να γίνω πιο άνετος, σε σχέση με τη νεολαία που το διασκέδαζε από τη πρώτη στιγμή.

Τελικά, αυτό όπως και τα συνεχή κορναρίσματα είναι μέρος της κουλτούρας του Βιετναμ, και ο ψαγμένος επισκέπτης το περιμένει, κάτι που μόνο η Εβελίνα ήταν σε σχέση με εμένα και τον Πλούταρχο.

Υπήρχαν μέχρι και μπλουζάκια με επιγραφή «I survived Hanoi traffic”, αν είχε χώρο η τσάντα μου θα αγόραζα ένα.

Περπατήσαμε στην παλιά πόλη, την λεγόμενη Old Quarter, πήγαμε γύρω από τη κεντρική τους λίμνη, επισκεφτήκαμε τον «ναό της χελώνας» στο κέντρο της λίμνης, φάγαμε απίθανα φαγητά (παράξενο που επικράτησε στο Δυτικό κόσμο η κινέζικη κουζίνα και όχι η βιετναμέζικη), και καθόμασταν στις χαρακτηριστικές χαμηλές πλαστικές καρέκλες.

Το βράδυ πήγαμε σε ένα άλλο, παράλογο θα το χαρακτήριζα αξιοθέτο της πόλης, το street train.

Πραγματικά, δεν μπορώ να φανταστώ στην Ευρώπη να συνέβαινε ποτέ τέτοιο πράγμα υπό νόμιμες συνθήκες.

Συγκεκριμένα, υπάρχει ένας δρόμος, στρωμένος δεξιά και αριστερά με τραπέζια και καρέκλες των γύρω εστιατορίων, όπου σε συγκεκριμένες ώρες περνά κανονικά εμπορικό τραίνο της γραμμής.

Και δεν μιλώ τα τραπέζια να είναι σε κάποια απόσταση ασφαλείας από τις ράγες, μιλώ να είναι ΠΑΝΩ στις ράγες του τραίνου!

Κάτσαμε γεμάτοι περιέργεια σε ένα από αυτά, να δούμε τι είναι αυτό το περιβόητο street train.

Όλα κινούνταν σε γρήγορους ρυθμούς. Με το που μας έφερε τον κατάλογο, επέμενε η κοπέλα να παραγγείλουμε την ίδια ώρα.

Παρακολουθούσε την κάθε μας μπουκιά (ή κουταλιά για την περίπτωση μου που παράγγειλα παγωτό), και μόλις τελειώσαμε τα μάζεψε και μας ενημέρωσε ότι πρέπει να πληρώσουμε εκείνη την ώρα.

Καθώς πληρώναμε, ακούγαμε κάποιους να αρχίσουν να σφυρούν.

Σε χρόνο ρεκόρ μαζεύτηκαν τα τραπέζια και οι καρέκλες, και μας παρότρυναν επιτακτικά να σταθούμε πίσω από μια κίτρινη γραμμή, που μέχρι εκείνη την ώρα (αφού την έκρυβαν τα τραπέζια) δεν έχαμε δεί.

Όταν λέω επιτακτικά, στην αρχή απλά μας έλεγαν – φώναζαν, μετά μας έσπρωχναν, και στο τέλος οι υπεύθυνοι εκεί (που πιθανόν πριν λίγη ώρα να ήταν τα γκαρσόνια μας) κρατούσαν ξύλα και κτυπούσαν όσους ήταν έξω από τη κίτρινη γραμμή.

Ξαφνικά εμφανίστηκε το τραίνο, τεράστιο αφού ήταν εμπορικό.

Ήταν ακριβώς ξυστά από τη κίτρινη γραμμή!

 Εννοείται, ούτε έκοψε ταχύτητα ούτε κάτι άλλο, και πραγματικά αν δεν ήταν τόσο αυστηροί οι άνθρωποι εκεί στο να είμαστε πίσω από τη γραμμή, θα βλέπαμε ζωντανά κάποιο δυστύχημα.

Με τη λογική του Ευρωπαίου, δεν μπορώ να φανταστώ πως μπορεί αυτό το θέαμα που είδαμε να θεωρείται αξιοθέατο, στο Hanoi όμως θεωρείται must do, και έτσι το σβήσαμε και αυτό από τη λίστα αυτών που έπρεπε να δούμε και να κάνουμε.

3.7.2025 και η μέρα ήταν αφιερωμένη στο Halong Bay, ένα από τα 7 μοντέρνα θαύματα φυσικής ομορφιάς του κόσμου, και μνημείο Παγκόσμιας κληρονομιάς από την UNESCO.

Πολύ πρωί μας πήρε λεωφορείο από την πόλη, για μια διαδρομή περίπου 4 ωρών μέχρι τον κόλπο, όπου επιβιβαστήκαμε σε πλοιάριο (χωρητικότητας περίπου 400 επιβατών) για τον κόλπο.

Πραγματικά, ένα απίστευτο θέαμα, καμιά σχέση με όσα συμπλέγματα νησιών είδα ξανά. Δεν μπορεί πχ να συγκριθεί με τα νησιά της Ελλάδας, ή το αρχιπέλαγος της Σουηδίας, είναι εντελώς διαφορετική μορφή.

Είναι ένα σύμπλεγμα, πάνω από 1500 νησάκια, που το χαρακτηριστικό τους είναι ότι είναι τεράστιοι μονόλιθοι, κάθε νησί δηλαδή είναι ένας απότομος βράχος, με κάθετες επιφάνειες.

Κάποιοι από αυτούς στο εσωτερικό τους έχουν σπηλιές, τις οποίες δύο μεγαλύτερες επισκεφτήκαμε.

Επίσης, κάποια στιγμή το πλοίο σταμάτησε και μας είπε έχετε 3 επιλογές: είτε θα πάρετε κανώ, το οποίο είναι στην τιμή του εισιτηρίου, είτε θα πάρετε πιο μεγάλη βάρκα με βαρκάρη αλλά θα πρέπει να πληρώσετε. Εννοείτε πήραμε το κανώ, και με έκπληξη διαπιστώσαμε ότι οι περισσότεροι προτιμούσαν τη βάρκα.

Λογικό όμως, μετά από δεύτερες σκέψεις. Δεν προέρχονται όλοι από νησί, και κάποιοι πιθανών πρώτη φορά βλέπουν στη ζωή τους κανώ.

Ωραία, το πήραμε. Που πάμε;

Είχαμε την εντύπωση ότι απλά θα κάναμε λίγη βαρκάδα στη περιοχή και θα επιστρέφαμε.

Είδαμε όμως τις πιο μεγάλες βάρκες με τους βαρκάρηδες τους να κατευθύνονται προς τη ρίζα ενός από τα νησάκια, και ακολουθήσαμε και εμείς.

Μόλις φτάσαμε, διαπιστώσαμε ότι υπήρχε σήραγγα μέσω μιας σπηλιάς, την οποία ακολουθήσαμε και ως δια μαγείας βρεθήκαμε σε μια εσωτερική λίμνη, στη μέση του νησιού, περίκλειστη γύρω – γύρω με τους βράχους του νησιού, και με μοναδική είσοδο εκείνη τη σπηλιά.

Όνειρο πραγματικά.

Ενημερωτικά, η κινηματογραφική ταινία Κινγκ Κονγκ, γυρίστηκε κατά το ήμιση έδώ, και η άλλη μισή στην επόμενη πόλη που θα επισκεφτούμε.

Επιστροφή το βράδυ μετά τις 9, και ξεκούραση, αφού και την επόμενη μέρα μας περίμενε πολύ πρωινό ξύπνημα για να πάρουμε το τραίνο για την επόμενη μας στάση.

4.7.2025, η μέρα μας βρίσκει η ώρα 6:30 στο σταθμό των τραίνων, όπου πήραμε το τραίνο για το Ninh Binh, απόστασης περίπου 100 χιλιομέτρων από το Hanoi.

Στους τουριστικούς οδηγούς, το Ninh Binh συχνά αποκαλείται το Halong Bay της ξηράς.

Σύντομα διαπιστώσαμε το γιατί.

Αφού αφήσαμε τα πράγματα μας στο ξενοδοχείο (το πιο όμορφο από όλα όσα πήγαμε) πήγαμε κατ΄ευθείαν στο κύριο αξιοθέατο της περιοχής:

Πήραμε μια 3ωρη εκδρομή με βάρκα, μόνο οι 3 μας, και μας πήρε σε ένα μαγευτικό τοπίο, το Tam Noc όντως αντίστοιχο του Halong Bay, αλλά αντί θάλασσα ήταν οι ορυζώνες και ο ποταμός της περιοχής. Επίσης μέρος των φυσικών μνημείων που η UNESCO κατέταξε στα φυσικά μνημεία παγκόσμιας κληρονομιάς.

Πετύχαμε ένα λεβέντη, ηλικιωμένο βαρκάρη, και μας έκανε και ξενάγηση στη περιοχή με τα λίγα αγγλικά του, που ήταν όμως αρκετά για να καταλάβουμε τι ήθελε να μας πει.

Πχ μας έδειχνε σε ένα σημείο «Κινγκ Κονγκ», έλεγε, και όντως ήταν μέρος της ταινίας όπου και καλά ανακάλυψαν οι πρωταγωνιστές τους αρχαίους ναούς.

Μας πέρασε σε ακόμα πιο μεγάλες σήραγγες κάτω από τα βουνά (η πιο μεγάλη ήταν μήκους 125 μέτρων) από ότι στο Halong Bay, όπου και αυτές οδηγούσαν σε απομονωμένες λίμνες από τα γύρω βουνά, μεγέθους από 2 η μικρότερη μέχρι και 10 η μεγαλύτερη γηπέδων ποδοσφαίου. Χρησιμοποιώ πληθυντικό γιατί ήταν 3 διαφορετικές σήραγγες που οδηγούσαν σε 3 λιμνούλες. Εξ΄άλλου, και το όνομα Tam Noc στη βιετναμέζικη γλώσα σημαίνει «τρείς σπηλιές».

Όντως στη διαδρομή υπήρχαν αρχαίοι ναοί, στους οποίους κάναμε στάση για να δούμε, με τον πιο σημαντικό την Bich Dong Pagoda, μια παγόδα εν μέσω ζούγκλας.

Γενικά, ακόμα ένας must see προορισμός, και όσο προχωρούσε το ταξίδι (που δυστυχώς έφτανε στο τέλος) τόσο εγώ και ο Πλούταρχος αντιλαμβανόμασταν πόσο κόπο και μεράκι έβαλε η Εβελίνα για το σχεδιασμό του.

Ξεκούραση και τρεξιματάκι το απόγευμα με τον Πλούταρχο, όπου αποφασίσαμε να ξανακάνουμε την διαδρομή την επόμενη μέρα, με την Εβελίνα αλλά με ποδήλατα.

Απόγευμα πάμε στο επόμενο must see προορισμό, όχι μόνο στην περιοχή του Ninh Binh, αλλά και ολόκληρης της χώρας του Βιετνάμ.

Πήγαμε συγκεκριμένα για ανάβαση στο βουνό, πάνω από τη σπηλιά Mua cave, ή αλλιώς το dragon mountain, αφού στην κορυφή του υπάρχει ένας δράκος που ατενίζει την περιοχή.

Μόλις φτάσαμε, πριν καν ξεκινήσουμε την ανάβαση μας, είδαμε ακόμα ένα εντυπωσιακό θέαμα στη ρίζα της σπηλιάς – βουνού: μια τεράστια έκταση, με φυτείες από νούφαρα.

Η ανάβαση στο βουνό ήταν αρκετά απαιτητική, αφού ήταν περίπου 500 σκαλιά, με απότομες κλίσεις και σε διαφορετικά ύψη το ένα σκαλί από το άλλο.

Η θέα όμως από την κορυφή μας αποζημίωσε πλήρως.

Στην κορυφή όπως είπα, υπήρχε ένας δράκος, όπου όπως μάθαμε εκ΄ των υστέρων θεωρείται καλοτυχία να ακουμπήσει κάποιος την κεφαλή του.

Καλοτυχία, νοουμένου ότι επιβιώσεις.

Καθόλου εύκολο, αφού δεν είναι προσβάσιμος με σκαλία, αλλά πρέπει κάποιος να ανεβεί από απότομους βράχους για να φτάσει εκεί. Εγώ και η Εβελίνα φτάσαμε μέχρι ενός σημείου, ενώ ο Πλούταρχος τον διέσχισε από άκρη σε άκρη.

Κατεβήκαμε πριν νυκτώσει για τα καλά, και διασχίσαμε τις φυτείες των νουφάρων, όπου υπήρχαν γεφυρούλες ειδικά για αυτό το σκοπό.

Επόμενη μέρα, 5.7.2025  και πριν αναχωρήσουμε από την πόλη, κάναμε αυτό που είπαμε με τον Πλούταρχο την προηγούμενη μέρα, νοικιάσαμε δηλαδή ποδήλατα και πήγαμε μια πολύ όμορφη ποδηλατική διαδρομή οι 3 μας, κάτι σαν αποχαιρετισμό προς την όμορφη αυτή πόλη.

Μεσημέρι πήραμε το τραίνο για το Hanoi, όπου και πήγαμε με ταξί στο γραφείο των λεωφορείων που θα παίρναμε το βράδυ, αφήσαμε τις τσάντες μας, και πήγαμε για μια βόλτα με τα πόδια στην παλιά πόλη.

Αυτή τη φορά ήμασταν έτοιμοι για την τροχαία κίνηση, μπορώ να πω μάλιστα ότι την διασκεδάσαμε σήμερα.

Αφού πήγαμε την βόλτα μας και φάγαμε, πήγαμε για το βραδινό μας ταξίδι με λεωφορείο, κάτι που δεν είδα ξανά, με το λεγόμενο sleeper bus.

Είναι ένα λεωφορείο, που αντί καρέκλες έχει ατομικές κουκέτες, όπου ξαπλώνεις και κοιμάσαι στο ολονύκτιο ταξίδι (κάπου 12 – 13 ώρες).

Μια χαρά ύπνος ήταν με το νανούρισμα της κίνησης, και έτσι την επόμενη μέρα, 6.7.2025, φτάσαμε στον τελευταίο μας προορισμό, κάπου 1000 χιλιόμετρα από το Hanoi,το  Hoi An, μια πόλη επίσης καταγραμμένη από την UNESCO σαν μια πόλη – μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς, και σύμφωνα με τουριστικούς μέσα στις πιο όμορφες πόλεις του κόσμου, όχι μόνο του Βιετνάμ ή της Ασίας.

Η ομορφιά της έγκειται στο γεγονός, ότι έμεινε η παλιά πόλη όπως ήταν, αυστηρώς διατηρούμενη, και μπορεί ο επισκέπτης να πάρει μια ιδέα πως ήταν οι πόλεις της περιοχής τον 15^ο αιώνα, αφού η συγκεκριμένη ήταν το κύριο εμπορικό λιμάνι της περιοχής.

Πήγαμε τη βόλτα μας κλασικά στην παλιά πόλη, και επισκεφτήκαμε κάποια μουσεία και αξιοθέατα της  περιοχής, αλλά τελικά το κύριο αξιοθέατο είναι η ίδια η πόλη.

Αφού ξεκουραστήκαμε το μεσημέρι, πήγαμε το απογευματινό μας τρέξιμο με τον Πλούταρχο, πήγαμε το βράδυ να δούμε ακόμα ένα αξιοθέατο της περιοχής: τα βαρκάκια με τα διαφόρων χρωμάτων φαναράκια, που κυκλοφορούν στο ποτάμι, και που εννοείται νοικιάσαμε και μπήκαμε και εμείς.

Τα φαναράκια αυτά, είναι χάρτινα, διαφόρων χρωμάτων, με κερί αναμμένο από μέσα που δίνει αυτούς τους όμορφους χρωματισμούς, όπου κάθε βάρκα έχει ένα κρεμασμένο στην μύτη της, και ονομάζονται λατέρνες. Το έθιμο των Βιετναμέζων, είναι να φτιάχνουν ή να αγοράζουν μικρότερες λατέρνες, με μικρά κεράκια μέσα, και να τα αφήνουν στο ποτάμι κάνοντας μια ευχή.

Επόμενη μέρα 7.7.2025, όπου έκανα και το τελευταίο μου τρέξιμο του ταξιδιού, είχαμε κανονισμένο cooking class, μάθημα δηλαδή μαγειρικής.

Ήρθε και μας παρέλαβε ο υπεύθυνος μας, Τζο, και αφού μαζεύτηκαν όλοι όσοι θα παρακολουθούσαμε το μάθημα (κάπου 10 άτομα) πήγαμε πρώτα από τη λαϊκή αγορά, όπου ψώνισε τα υλικά που θα χρειαζόμασταν.

Στη συνέχεια πήγαμε στη περιοχή του εργαστηρίου – ετσιατορίου του, όπου πριν το μάθημα κάναμε παραδοσιακή βαρκάδα με μια ολοστόγγυλη βαρκούλα, με στόχο να ψαρέψουμε καβούρια που θα χρησιμοποιούσε στη συνταγή.

Ευτυχώς είχε στοκ, γιατί εννοείται δεν καταφέραμε να πιάσουμε κάτι.

Το μάθημα ήταν πολύ ενδιαφέρων αλλά και διασκεδαστικό, και παραδόξως το αποτέλεσμα ήταν και αρκετά νόστιμο.

Απόγευμα τελευταία βόλτα και βραδινό, και ετοιμασία για το μακρινό ταξίδι της επιστροφής.

8.9.2025 ξεκινήσαμε το ταξίδι επιστροφής, Βιετνάμ Σιγκαπούρη, 10 ώρες στάση και μετά Αθήνα, και από Αθήνα Κύπρο.

Το πλάνο ήταν να βγούμε από το αεροδρόμιο της Σιγκαπούρης να πάμε μια βόλτα στη πόλη να περάσει και η ώρα, αλλά εντυπωσιαστήκαμε τόσο πολύ από το αεροδρόμιο (και όμως είναι δυνατόν) που αποφασίσαμε να περάσουμε εκεί την ώρα μας.

Πραγματικά, ακόμα και το αεροδρόμιο είναι αξιοθέατο.

Ψηφίστηκε επανειλημμένα σαν το καλύτερο αεροδρόμιο στον κόσμο, και δεν βλέπω να μπορεί κάποιο να το ανταγωνιστεί.

Υπάρχει ένας μεγάλος χώρος, κάτι σαν τεράστιο πολυκατάστημα, ο λεγόμενος The jewel, όπου με έκπληξη είδαμε ότι είχε μέσα, αν είναι δυνατός, ένα τροπικό δάσος!

Είναι ένας τεράστιος γυάλινος θόλος, από την κορυφή του οποίο πέφτει ο πιο μεγάλος παγκοσμίως εσωτερικός καταρράκτης, τα σταγονίδια του οποίου, προγραμματισμένα συμβάλλουν στο τροπικό κλίμα που χρειάζεται για να διατηρηθούν οι 5 όροφοι περίπου βλάστησης που υπάρχει εκεί.

Και μόνο να κάτσει κάποιος εκεί να χαζεύει το θέαμα περνά η ώρα, πόσο μάλλον να κυκλοφορήσει και στα γύρω μαγαζιά.

Πέρασε λοιπόν η ώρα, πέρασε και το ταξίδι, και 9.7.2025, μετά από 17 μέρες φτάσαμε Κύπρο.

Το γράφω και σαν επίλογο, νοιώθω ευγνώμων που τα παιδιά με συμπεριέλαβαν μαζί τους, και ήταν μια εμπειρία που θα μου μείνει αξέχαστη, για αυτό και εξάλλου την κατέγραψα όσο τα έχω καθαρά στη μνήμη μου, για να θυμάμαι και τις λεπτομέρειες και όχι μόνο σαν μια γενική εικόνα.

Είχα την τύχη να παρευρεθώ μαζί με τον παρατριαθλητή μας Αντρέα Δουλαππά, που ξεκινά δειλά δειλά τον Ολυμπιακό του κύκλο προετοιμασίας με μακρινό στόχο τους Παραολυμπιακούς Αγώνες το 2028.

Λίγοι συμπατριώτες μας γνωρίζουν τί ακριβώς είναι το παρατρίαθλο, και ακόμα περισσότερο τι προσπάθεια απαιτείται από αυτούς τους αθλητές για να μπορέσουν να προκριθούν στην Παραολυμπιάδα.

Θα προσπαθήσω εν συντομία να δώσω μιά εικόνα.

Το παρατρίαθλο είναι ένα άθλημα που περιλαμβάνει τα τρία γνωστά σκέλη του τριάθλου (κολύμβηση – ποδηλασία – τρέξιμο) και είναι προσβάσιμο σε άτομα με διαφορετικούς τύπους αναπηρίας.

Η ταξινόμηση των αθλητών γίνεται από επίσημους κριτές της World Triathlon, ώστε να εξασφαλίζεται η ισότιμη συμμετοχή, και να τοποθετείται στην κατάλληλη κατηγορία με βάση λειτουργικά κριτήρια, όχι απλώς τη διάγνωση.

Οι κατηγορίες είναι οι εξής:

PTWC (Paratriathlon Wheelchair Category)

• Αφορά αθλητές που αγωνίζονται καθιστοί.
• Κολύμβηση χωρίς βοηθήματα, ποδηλασία με χειρήλατο ποδήλατο (handbike), τρέξιμο με αγωνιστικό αμαξίδιο (racing wheelchair).
• Υπάρχουν δύο υποκατηγορίες, PTWC1 και PTWC2, ανάλογα με το επίπεδο λειτουργικής ικανότητας.

PTS (Paratriathlon Standing Categories)

• Αφορά αθλητές που αγωνίζονται όρθιοι, με ή χωρίς βοηθητικά μέσα.
• Υποκατηγορίες:
  • PTS2 – Χαμηλό επίπεδο λειτουργικότητας (π.χ. διπλός ακρωτηριασμός κάτω άκρων)
  • PTS3 – Μέτριο-σοβαρό επίπεδο αναπηρίας
  • PTS4 – Μέτριο επίπεδο (π.χ. μονός ακρωτηριασμός κάτω άκρου πάνω από το γόνατο)
  • PTS5 – Ελαφρύ επίπεδο αναπηρίας (π.χ. ακρωτηριασμός άνω άκρου κάτω από τον αγκώνα ή ήπια ασυμμετρία)
• Οι αθλητές μπορεί να χρησιμοποιούν προσθετικά μέλη ή ορθωτικά βοηθήματα.

Στην φώτο, ο παραολυμπιονίκης του Παρισιού στη κατηγορία PTS4, Alexis Hanquinquant. Ήταν ο σημαιοφόρος της εθνικής Γαλλίας στους παραολυμπιακούς, και είναι ιδιαίτερα αγαπητός στην πατρίδα του.

PTVI (Paratriathlon Visually Impaired Category)

• Αφορά αθλητές με ολική ή μερική απώλεια όρασης.
• Συνοδεύονται από εξουσιοδοτημένο συνοδό (guide).
• Χρησιμοποιούν:
  • Tandem ποδήλατο στην ποδηλασία
  • Σχοινί καθοδήγησης στην κολύμβηση και το τρέξιμο
• Υποκατηγορίες: B1 (ολική τύφλωση) έως B3 (χαμηλή όραση). Στους αγώνες όλοι αγωνίζονται μαζί, με κατάλληλες ρυθμίσεις.

Στην πιο πάνω φώτο, η παραολυμπιονίκης τόσο στο Τόκυο όσο και στο Παρίσι, εξι φορές παγκόσμια πρωταθλήτρια και γιατρός, η dr Susana Rodriguez Gacio.

Η κατηγορία PTS5, στην οποία ανήκει ο Αντρέας, περιλαμβάνει αθλητές με μικρές διαφορές κινητικότητας ή ακρωτηριασμούς άνω άκρου, και χαρακτηρίζεται από υψηλό επίπεδο αγωνιστικότητας, αφού είναι η πιο δύσκολη κατηγορία.

Τρανταχτό παράδειγμα ό ίδιος ο Αντρέας, ο οποίος πχ πέρσυ κατάφερε και κέρδισε θέση στην εθνική μας ομάδα ασχέτως αναπηρίας ή όχι, ενώ πάντα είναι στις πρώτες θέσεις στο παγκύπριο πρωτάθλημα τριάθλου.

Κατά τη διάρκεια των τεστ, αξιολογήσαμε την ικανότητα των μαθητών βάσει συγκεκριμένων κριτηρίων που στόχο έχουν να αναδείξουν τα ταλέντα και να θέσουν τις βάσεις για την αθλητική τους εξέλιξη.

Η διαδικασία περιλάμβανε πρακτικά τεστ σε κολύμβηση, τρέξιμο, ποδηλασία και γενικές δεξιότητες, δίνοντάς μου την ευκαιρία να εφαρμόσω τις γνώσεις μου με βάση διεθνή πρότυπα, αλλά και να ανταλλάξω εμπειρίες με επαγγελματίες του χώρου από το εξωτερικό. Η οργάνωση ήταν εξαιρετική, και η συνεργασία με τους λειτουργούς του Υπουργείου Παιδείας της Μάλτας, ήταν άψογη.

Είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ με αξιόλογους συναδέλφους, να γνωρίσω από κοντά το μοντέλο στήριξης του αθλητισμού στη Μάλτα και να αξιολογήσω παιδιά με μεγάλο ενθουσιασμό και ταλέντο. Με τέτοιες εμπειρίες, επιβεβαιώνεται η αξία της ανταλλαγής τεχνογνωσίας και η ανάγκη για συνεργασία σε διεθνές επίπεδο.

Η συμμετοχή σε τέτοιες διεθνείς δράσεις δεν αποτελεί μόνο προσωπική τιμή, αλλά και αναγνώριση της σημασίας της επιστημονικής και παιδαγωγικής προσέγγισης στον αθλητισμό, ειδικά όταν αφορά την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς αθλητών.

Θα ήθελα θερμά να ευχαριστήσω το Υπουργείο Παιδείας της Μάλτας για την πρόσκληση και τη φιλοξενία, καθώς και την Κυπριακή Ολυμπιακή Επιτροπή για την εμπιστοσύνη που έδειξε στο πρόσωπό μου. Η δυνατότητα να εκπροσωπώ την Κύπρο σε μια διεθνή εκπαιδευτική και αθλητική διαδικασία αποτελεί για μένα ιδιαίτερη τιμή.

Όποιος, μα όποιοσδήποτε, μπορεί να ξυπνήσει ένα πρωί και να αποφασίσει να αρχίσει να δηλώνει προπονητής δρόμων αντοχής, ποδηλασίας, τριάθλου κλπ.

Βέβαια, μια καλή παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης βοηθά, όπως και το να υπήρξε κάποιος αθλητής σε κάποιο άθλημα, ανεξαρτήτος επιπέδου ή διάρκειας παραμονής του σε αυτό.

Βοηθούν επίσης, κάποια προπονητικά σεμινάρια, διάρκειας από μερικές ώρες – μέρες μέχρι μερικές βδομάδες, πίσω από τα οποία μπορεί κάποιος να «καλυφτεί» κατά κάποιο τρόπο και να δηλώνει ελεύθερα ότι είναι πλέον προπονητής.

Και κάπου πίσω πίσω στα προσόντα, μπορεί να γίνει λόγος και για κάποιο πτυχίο Πανεπιστημίου στην Φυσική Αγωγή – Προπονητική, αλλά προς Θεού, δεν είναι απαραίτητο!

Πριν κατηγορηθώ ότι είμαι προκατειλλημένος, σαν απόφοιτος ΤΕΦΑΑ με ειδικότητα προπονητικής δρόμων, να αναφέρω ότι κατέχω επίσης το προπονητικό δίπλωμα Level 2 της World Triathlon, όπως και το προπονητικό δίπλωμα Level 1 της UCI (Παγκόσμια Ομοσπονδία Ποδηλασίας), οπόταν μπορώ να συγκρίνω (αν και δεν θα έπρεπε να υπάρχει καν λόγος σύγκρισης) τη διαφορά μεταξύ τους.

Αυτές οι αγορασμένες πιστοποιήσεις, (γιατί περί πιστοποιήσεων πρόκειται) από όποιον οργανισμό και αν προέρχονται, παρέχουν όντως κάποια πλαίσια και κατευθυντήριες γραμμές, με τίποτα όμως δεν υποκαθιστούν το βάθος γνώσης και τις κριτικές ικανότητες που προσφέρει ένα πανεπιστημιακό πτυχίο.

Γιατί η πραγματική προπονητική απαιτεί μια βαθύτερη εκπαιδευτική βάση:

1. Κατανόηση της Ανθρώπινης Φυσιολογίας και Βιομηχανικής.

Ένα πιστοποιητικό προπονητικής μπορεί να καλύπτει τις βασικές αρχές της προπόνησης, αλλά ένα πανεπιστημιακό πτυχίο στην αθλητική επιστήμη εμβαθύνει πολύ περισσότερο στο πώς λειτουργεί το ανθρώπινο σώμα. Η κατανόηση των φυσιολογικών αντιδράσεων στην προπόνηση, των μηχανισμών αποκατάστασης και της πρόληψης τραυματισμών είναι κρίσιμη για την ανάπτυξη αποτελεσματικών, ασφαλών και εξατομικευμένων προπονητικών προγραμμάτων. Χωρίς αυτό το υπόβαθρο, ένας προπονητής μπορεί να βασιστεί υπερβολικά σε γενικευμένα πρότυπα ή στο τι έκανε ο ίδιος σαν αθλητής, αντί σε επιστημονικές αρχές.

Αν μιλάμε δε για παιδιά και έφηβους κάτω των 18, το πανεπιστημιακό δίπλωμα φυσικής αγωγής είναι αναγκαίο για διάφορους λόγους, ειδικά στο Τρίαθλο, το οποίο είναι ένα απαιτητικό και πολυδιάστατο άθλημα.

Οι απόφοιτοι φυσικής αγωγής έχουν εξειδικευμένες γνώσεις για τη σωματική ανάπτυξη και τις ανάγκες των παιδιών σε διάφορες ηλικιακές ομάδες, καθώς και την ασφάλεια τους κατά τη διάρκεια της άσκησης, και γνωρίζουν πώς να προσαρμόσουν τις ασκήσεις και τις προπονήσεις στις ηλικιακές και αναπτυξιακές ανάγκες των αθλητών χωρίς να υπερφορτώνουν τους νεαρούς αθλητές.

2. Ψυχολογία και Ανάπτυξη Αθλητών.

Η προπονητική δεν αφορά μόνο τη συνταγογράφηση προπονήσεων. Αφορά επίσης την κατανόηση της συμπεριφοράς των αθλητών, της παρακίνησης και της ψυχικής ανθεκτικότητας. Ένα πανεπιστημιακό πτυχίο περιλαμβάνει μαθήματα αθλητικής ψυχολογίας (πχ στο ΤΕΦΦΑ Αθηνών είναι διάρκειας 4 εξάμηνων), τα οποία βοηθούν τους προπονητές να αναπτύξουν στρατηγικές για τη βελτίωση της ψυχικής αντοχής, την αντιμετώπιση του άγχους επίδοσης και την προώθηση της μακροπρόθεσμης ανάπτυξης των αθλητών. Ένα πιστοποιητικό προπονητικής, από την άλλη πλευρά, μπορεί να αγγίζει μόνο επιφανειακά αυτές τις έννοιες.

Όσο αφορά τους ανήλικους αθλητές, η αναγνώριση και η κατανόηση της ψυχολογίας των παιδιών και των εφήβων είναι κρίσιμη για την ενθάρρυνση και τη διατήρηση της συμμετοχής τους στον αθλητισμό. Μόνο προπονητές που διαθέτουν το κατάλληλο ακαδημαικό υπόβαθρο είναι σε θέση να υποστηρίξουν συναισθηματικά και ψυχολογικά τους αθλητές τους

3. Προπονητική Βασισμένη σε Επιστημονικά Δεδομένα vs. Πρακτική Εφαρμογή

Ένα από τα κύρια μειονεκτήματα των προγραμμάτων πιστοποίησης είναι ότι συχνά δίνουν προτεραιότητα στην πρακτική εφαρμογή έναντι της επιστημονικής διερεύνησης. Μια πανεπιστημιακή εκπαίδευση διδάσκει κριτική σκέψη, ερευνητικές δεξιότητες και την ικανότητα ανάλυσης επιστημονικών μελετών. Αυτό επιτρέπει στους προπονητές να προσαρμόζουν τις μεθοδολογίες τους με βάση τα τελευταία δεδομένα, αντί να βασίζονται αποκλειστικά σε παραδοσιακές ή εμπειρικές προσεγγίσεις. Χωρίς αυτή την ικανότητα, οι προπονητές διατρέχουν τον κίνδυνο να χρησιμοποιούν ξεπερασμένες ή αναποτελεσματικές μεθόδους προπόνησης.

4. Εξατομίκευση και Διαχείριση Σύνθετων Περιπτώσεων

Η προπονητική στα αθλήματα αντοχής, και ιδιάιτερα στο τρίαθλο δεν είναι μια διαδικασία που ταιριάζει σε όλους. Οι αθλητές έχουν διαφορετικά επίπεδα φυσικής κατάστασης, ιατρικά ιστορικά και προσωπικούς περιορισμούς. Ένας προπονητής με πανεπιστημιακό υπόβαθρο έχει το βάθος γνώσης για να κατανοήσει σύνθετες περιπτώσεις, όπως αυτές που περιλαμβάνουν μεταβολικές διαταραχές, καρδιαγγειακά ζητήματα ή βιομηχανικούς περιορισμούς. Ένα πρόγραμμα πιστοποίησης, αντίθετα, μπορεί να μην προετοιμάζει τους προπονητές να χειριστούν τέτοιες πολυπλοκότητες.

5. Ηθικές και Επαγγελματικές Ευθύνες

Μια πανεπιστημιακή εκπαίδευση ενσταλάζει μια αίσθηση επαγγελματικής ευθύνης και ηθικής που υπερβαίνει το πεδίο ενός πιστοποιητικού προπονητικής. Αυτό περιλαμβάνει την κατανόηση των κανονισμών περί ντόπινγκ, της μακροπρόθεσμης ευημερίας των αθλητών και των ευρύτερων επιπτώσεων των προπονητικών αποφάσεων στην καριέρα και την υγεία των αθλητών. Οι προπονητές με ανώτερη εκπαιδευτική κατάρτιση είναι επίσης πιο πιθανό να ασχοληθούν με τη συνεχή εκπαίδευση και τη δια βίου μάθηση. Ο προπονητής δεν αναλαμβάνει μόνο την προπόνηση, αλλά και τη γενικότερη ανάπτυξη του νέου αθλητή. Η καλλιέργεια αξιών, όπως ο σεβασμός, η ομαδικότητα και η συνεργασία, είναι θεμελιώδης, και αυτό απαιτεί γνώσεις ψυχολογίας και παιδαγωγικής που αποκτώνται μέσω πανεπιστημιακής εκπαίδευσης.

Επίσης, κάποιος που με ευκολία δηλώνει ένα πρωί ότι είναι προπονητής τριάθλου, χωρίς να έχει τις απαραίτητες ακαδημαϊκές γνώσεις, γιατί να σταματήσει εκεί;

 Μπορεί, με το ίδιο σκεπτικό, πολύ άνετα να δηλώνει και διαιτολόγος – διατροφολόγος, καθώς και φυσιοθεραπευτής.

6. Νομικές Απαιτήσεις

Σε πολλές χώρες και περιοχές, η επαγγελματική πιστοποίηση ή πτυχίο φυσικής αγωγής είναι νομική απαίτηση για την άσκηση του επαγγέλματος του γυμναστή με παιδιά κάτω των 18 ετών, προκειμένου να διασφαλιστεί ότι οι γυμναστές πληρούν τα πρότυπα ασφάλειας και επαγγελματισμού. Έτσι, το δίπλωμα φυσικής αγωγής δεν εξασφαλίζει μόνο την επιστημονική και πρακτική κατάρτιση του γυμναστή, αλλά προστατεύει και την ευημερία των παιδιών.

Θα μπορούσα να συνεχίσω, αλλά αντί αυτού, θα μοιραστώ μαζί σας μια δήλωση αποποίησης ευθυνών από ένα σεμινάριο που παρακολούθησα πρόσφατα από την World Triathlon.

Ο τίτλος του σεμινάριου ήταν «Testing and Benchmarking in Triathlon» και το οποίο αφορούσε διάφορα εργαλεία και πρωτόκολλα αθλητικών τεστ.

Σε κάποιο σημείο, υπήρχε η ακόλουθη δήλωση:

«Disclaimer: The limitations of the CPD Courses

This course provides important insights into testing and benchmarking, but it does not replace an academic degree in sport science. Professional coaches are highly encouraged to earn a university degree in sport science, which covers fundamental topics such as exercise physiology, biomechanics, and training methods. Only with this solid academic background can a coach confidently prescribe training plans and perform advanced testing.»

Μπράβο στην World Triathlon για αυτό, αφού είναι ένας από τους οργανισμούς που παρέχει μεν προπονητικές πιστοποιήσεις, αλλά από την άλλη έρχεται να αναγνωρίσει την αναγκαιότητα της Πανεπστημιακής μόρφωσης στον συγκεκριμένο τομέα.

Τα διπλώματα – πιστοποιήσεις προπονητών της World Triathlon πρέπει να ανανεώνονται κάθε χρόνο. Μαζί με την ανανέωση, στέλνουν και ένα σήμα, και καλά να το χρησιμοποιούμε στα email μας, όπως και άλλα δύο για ακόμα πιο πολύ κύρος (για όσους νομίζουν ότι το κύρος αποκτιέται με το πόσα σηματάκια έχουν κάτω από την υπογραφή τους).

Δεν μπορώ να φανταστώ κάποιον απόφοιτο Πανεπιστημίου Φυσικής Αγωγής να έχει αυτή την ανάγκη να αποδείξει την αξία του βάζοντας τέτοια σηματάκια.

Για να μην παρεξηγηθώ δεν τα υποτιμώ, έμαθα και μαθαίνω καινούργια πράγματα κάθε φορά, αλλιώς δεν θα είχα και λόγο να μπαίνω στον κόπο να τα παρακολουθώ.

Απο την άλλη, πχ το βαρύγδουπο High Performance Coach Anti-Doping Education που ακούγεται κάτι πολύ σημαντικό και εξειδικευμένο, μου πήρε περίπου 40 λεπτά να το τελειώσω. Το θεωρώ μέχρι και πρόσβολή για το πτυχίο μου να χρησιμοποιώ κάτι τέτοιο κάτω απο την υπογραφή μου στα email.

Χρίστος Χρίστου

Καθηγητής Φυσικής Αγωγής και Αθλητισμού

Προπονητής Τριάθλου στον Γ.Σ.Σ. «Ο ΚΕΡΑΥΝΟΣ»

Ξεκίνησα, όπως και οι περισσότεροι συλλέκτες, με ανταλλαγές σε αγώνες που πήγαινα, είτε σαν αθλητής είτε σαν προπονητής, και σιγά σιγά εξελίκτηκα, μέσω γκρουπς με άλλους συλλέκτες,  μέσω γνωριμιών από τους αγώνες κλπ.

Κατηγορίες Πινς Ολυμπιακών Αγώνων
Όπως ανάφερα πιο πλανω, οι περισσότεροι συλέκτες αντικειμένων που σχετίζονται με τους Ολυμπιακούς Αγώνες, ξεκινούν συνήθως την συλλογή τους με τα πινς.
Αυτό γιατί τα πινς είναι σχετικά φτηνά, εύκολα να βρεθούν, ενώ προσφέρονται και δωρεάν απο Σπόνσορες των Αγώνων, Οργανισμούς, Μήντια κλπ.
Γενικά, τα Ολυμπιακά πινς χωρίζονται σε 6 κατηγορίες:
1) Sponsor pins. Αυτά δίνονται απο εταιρείες – σπόνσορες των αγώνων, συνήθως δωρεάν.
2) NOC (National Olympic Committee’s) pins. Αυτά είναι τα επίσημα πινς κάθε χώρας, που ανταλλάσουν οι επίσημοι και οι αθλητές μεταξύ τους. Χωρίζονται σε δύο κατηγορίες:
2α) NOC Generic pins. Αυτά δεν έχουν κάτι άλλο εκτός το σήμα της Ολυμπιακής επιτροπής κάθε χώρας.
2β) NOC Games pins. Αυτά τα φτιάχνει κάθε χώρα για συγκεκριμένους αγώνες, και εκτός απο το σήμα της κάθε Ολυμπιακής Επιτροπής υπάρχει και το σήμα και η χρονιά του συγκεκριμένου αγώνα.
3) Media pins. Αυτά είναι από την τοπικό αθλητικό σταθμό που αναλαμβάνει την μετάδοση των αγώνων και τα υπόλοιπα  μέσα επικοινωνίας που συνεργάζονται μαζί τους.
4) Bid pins. Πινς από Ολυμπιακές Επιτροπές χωρών που είναι υποψήφιες και προσπαθούν να κερδίσουν την ανάληψη των Ολυμπιακών Αγώνων στη χώρα τους.
5) Security pins. Πινς απο τις τοπικές ομάδες ασφαλείας (αστυνομία, πυροσβεστκή, ιδιωτικές εταιρείες ασφάλειας κλπ) που έχουν την ευθύνη της ασφάλειας και της τήρησης της τάξης κατά τη διάρκεια των αγώνων.
6) Commemorative pins. Αυτά είναι τα επίσημα πινς κάθε αγώνα, και τα οποία πωλούνται σε ειδικά καταστήματα ή στο ίντερνετ.

Η κατηγορία των Ολυμπιακών Πινς την οποία συλλέγω περισσότερο, είναι η λεγόμενη NOC (National Olympic Committees) Generic pins, δηλαδή το ολυμπιακό σήμα κάθε χώρας, χωρίς ημερομηνία συγκεκριμένου αγώνα.
Έφτασα μέχρι στιγμής στις 180 Ολυμπιακές Επιτροπές.
Κάποιες μη αναγνωρισμένες (πχ Καταλωνίας, Νησιά Φαρόε κλπ), κάποιες ανύπαρκτες πλέον (πχ Ανατολική Γερμανία. Γιουγκοσλαβία, Τσεχοσλοβακια κλπ).
Έμειναν περίπου 30 για να συμπληρωθεί η συλλογή.

Ξεχωριστό μέρος στη συλλογή μου κατέχουν τα πινς του τριάθλου.

Με την προσθήκη του πιν από τους Ολυμπιακούς αγώνες του Παρισιού, συμπλήρωσα την συλλογή με όλα τα επίσημα πιν από όλες τις διωργανώσεις όπου το τρίαθλο ήταν παρών.

Απο τα υπόλοιπα μου πιν, το πιο παλιό μου είναι από τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 1936 στο Βερολίνο.

Πρώτη τερμάτισε η ομάδα του Ναυτικού Όμιλου Κερύνειας με 2249 βαθμούς, δεύτερη η ομάδα του Γ.Σ.Σ. Κεραυνού Στροβόλου με 1464 βαθμούς, και Τρίτη ο Ναυτικός Όμιλος Πάφου με 477 βαθμούς.

Τα αποτελέσματα, καθώς και την τελική βαθμολογία μπορείτε να την βρείτε στην ιστοσελίδα της Ομοσπονδίας, στο www.cytrifed.org.

Συγχαρητήρια σε όλους τους εμπλεκόμενους ώστε να πραγματοποιηθεί αυτό το πρωτάθλημα, αθλητές, διοργανωτές και παράγοντες.

Δεν το λέω απλά σαν σχήμα λόγου, ή εθιμοτυπικά.

Δεν μιλώ σαν προπονητής της ομάδας του Κεραυνού, αλλά σαν ένα άτομο που αγωνίζομαι σε αγώνες πριν ακόμα δημιουργηθεί η Ομοσπονδία Τριάθλου το 1995, και έχω ζήσει τόσο σαν αθλητής όσο και σαν προπονητής όλα τα σκαμπανεβάσματα, τις δυσκολίες (κάποτε ανυπέρβλητες) τα ωραία αλλά και τα αρνητικά όλα αυτά τα χρόνια μέχρι να καταφέρει η Ομοσπονδία και τα άτομα που την απαρτίζουν να φτάσει μέχρι αυτό το επίπεδο.

Ποιο επίπεδο;

Το επίπεδο του να μπορεί να λειτουργεί σε επαγγελματική βάση, με ανθρώπους  εθελοντές, που προσφέρουν αμέτρητες ώρες από τον χρόνο τους για να μπορούμε εμείς να κάνουμε το κέφι μας.

Με ανθρώπους που χωρίς κάποιο συμφέρον, και χωρίς να έχουν στο πίσω μέρος του μυαλού τους ότι μπορεί στο μέλλον να κερδίσουν κάτι από το άθλημα, με γνώμονα μόνο το καλό του αθλήματος αλλά και την προστασία του από τυχών εμπλεκόμενους με οικονομικά ή άλλα συμφέροντα.

Το πιο απλό πράγμα (δύσκολο όμως στην εκτέλεση του) που κατάφεραν αυτοί οι άνθρωποι, είναι να εναρμονίσουν το καταστατικό της Ομοσπονδίας βάση και των απαιτήσεων του ΚΟΑ, και να μην έχει χώρο για γκρίζες ζώνες, ασάφειες και μεταφράσεις κατά το πως συμφέρει τον καθένα.

Εννοείται για παράδειγμα, ότι, δεν μπορεί κάποιος να έχει εταιρία διοργάνωσης αγώνων ή άλλα συμφέροντα από το άθλημα, και να διεκδικεί θέση στο Διοικητικό Συμβούλιο και σε κέντρα αποφάσεων.

 Λίγα λόγια για το πώς λειτουργεί το πρωτάθλημα, και πως απονέμονται οι βαθμοί.

 Αυτά αναφέρονται στην προκήρυξη του πρωταθλήματος κάθε χρονιά.

1) Καταρχήν το πρωτάθλημα απευθύνεται προς τους συλλόγους που απαρτίζουν την Ομοσπονδία, και λαμβάνουν μέρος οι αθλητές αυτών των συλλόγων. Αυτοί δηλαδή που έχουν εγγραφή σε κάποιον σύλλογο, αλλά και έχουν έγκυρο δελτίο υγείας.

2) Το πρωτάθλημα ξεκινά τον Φεβρουάριο, και τελειώνει μέσα στους πρώτους 6 -7μήνες του χρόνου, δηλαδή τέλος Ιούνη αρχές Ιούλη.

3) Στο πρωτάθλημα περιλαμβάνονται ένας αγώνας σε κάθε απόσταση ή πειθαρχία (συνδυασμό αγωνισμάτων) από τους αγώνες που είναι κάτω από την ομπρέλα της Κυπριακής Ομοσπονδίας Τριάθλου, και υπάρχουν και αντίστοιχα στην διεθνή Ομοσπονδία Τριάθλου ( World Triathlon).

Προς το παρών έχουμε πρωτάθλημα 6 αγώνων:

Α)Τρίαθλο Κανονικής Απόστασης (Ολυμπιακό) που είναι 1500 κολύμπι, 40 χλμ ποδηλασία και 10 χλμ τρέξιμο.

Β)Τρίαθλο απόστασης σπρίντ: 750 κολύμπι, 20 χλμ ποδηλασία και 5 χλμ τρέξιμο.

Γ) Τρίαθλο απόστασης Σούπερ Σπριντ: 500 μέτρα κολύμπι, 9.5 χλμ ποδηλασία και 2.3 χλμ τρέξιμο.

Δ) Τρίαθλο σε ανώμαλο έδαφος (Cross Triathlon): 500 κολύμπι, 10 χλμ ποδηλασία και 4 χλμ τρέξιμο.

Ε) Δίαθλο: 5 χλμ τρέξιμο, 20 χλμ ποδηλασία και ξανά 2.5 χλμ τρέξιμο.

ΣΤ) Aquathlon 2.5 χλμ τρέξιμο, 1000 μέτρα κολύμπι και ξανά 2.5 χλμ τρέξιμο.

Αυτούς τους αγώνες μας τους διοργάνωσαν δύο εταιρίες οργάνωσης αγώνων:

Τον αγώνα κανονικής (Ολυμπιακής) απόστασης στην Πάφο η εταιρία Activate Cyprus (www.activatecyprus.com) του γνωστού Μάικ Χατζηιωάννου, και η οποία εταιρία στήριξε την ομοσπονδία στους πιο δύσκολους καιρούς.

Τους υπόλοιπους 5 αγώνες η εταιρία Triathloncy (www.triathloncy.com) του γνωστού μας από τους αγώνες τρεξίματος Σωτήρη Μαύρου. Η εταιρία του Σωτήρη πρωτοεμφανίστηκε πέρσι, μας έκανε τους αγώνες στη ζημιά του, και όπως δείχνουν τα πράγματα ήρθε για να μείνει, κάτι που μας δίνει ιδιαίτερη χαρά αφού οι αγώνες του διακρίνονται για την ποιότητα τους και την προσοχή σε κάθε λεπτομέρεια.

Την χρονομέτρηση όλων των αγώνων, ανέλαβε μετά από προσφορά ο κορυφαίος στην Κύπρο Τρύφωνας Δημητρίου, κάτι που εγγυάται την αμεροληψία, τα έγκαιρα και γρήγορα αποτελέσματα  σε αυτό το τόσο καίριο κομμάτι.

Στους αγώνες αυτούς, βαθμολογούνται οι 20 πρώτοι άντρες και οι 20 πρώτες γυναίκες.

Ανάλογα σημαντικότητας αγώνας, σε κάθε αγώνα δίνονται και διαφορετικοί πόντοι σε κάθε αθλητή.

Στην πιο κάτω φωτογραφία είναι το σύστημα απονομής των πόντων για κάθε αθλητή.

Πιο σημαντικός αγώνας κάθε χρονιάς είναι το τρίαθλο κανονικής (Ολυμπιακής) απόστασης, που είναι συνήθως και ο αγώνας που καθορίζει και το ποιοι θα απαρτίζουν την εθνική μας ομάδα, για αυτό και δίνει τους περισσότερους πόντους.

Επόμενοι αγώνες, με πιο χαμηλή βαθμολογία, είναι όσοι έχουν και τα τρία επιμέρους αγωνίσματα μας (κολύμπι, ποδηλασία και τρέξιμο) σε διαφορετικές αποστάσεις ( σπριντ, σουπερ σπριντ, αγώνας σε ανώμαλο έδαφος με mountain bike, ενώ και σε περίπτωση που θα μπεί σε αγώνες πρωταθλήματος η απόσταση half Ironman θα μπεί επίσης σε αυτή τη κατηγορία βαθμολογίας).

Τέλος, την πιο χαμηλή βαθμολογία δίνουν οι αγώνες στους οποίους λείπει το ένα από τα 3 αγωνίσματα, δηλαδή το δίαθλο και το aquathlon.

Κλείνοντας, θα ήθελα να ευχαριστήσω ιδιαίτερα τους αθλητές της ομάδας μας, του Κεραυνού,

πρώτα απ΄όλα για το ωραίο κλίμα που κτίσαμε μέσα από τις προπονήσεις όλο αυτό τον καιρό, για την προσπάθεια τους και τη συνέπεια τους.

Στην φωτογραφία τα παιδιά της ομάδας που κατάφεραν να τρέξουν και τους 6 αγώνες του φετεινού πρωταθλήματος, οι Γιάννος, Κρίτωνας, Διαμαντής, Κωσταντίνος και Μιχάλης.

Ευχαριστίες ξανά προς όλους, και με το καλό ραντεβού του χρόνου στο πρωτάθλημα του 2025!