Chuyện trồng cây

Trồng hoa súng trong chậu

2013-04-09T21:22:00.000+07:00

Hoa súng có nhiều màu rất đẹp, nhất là các loại súng ngoại nhập, nào vàng, nào hồng, nào trắng...xinh tươi, khiến ai cũng muốn mua về trồng để ngắm. Theo kinh nghiệm của tôi thì súng không quá khó trồng, nhưng để trồng cho tốt các bạn nên bắt đầu bằng loại súng màu hồng-tím cho dễ chăm và sẽ mở rộng bộ sưu tập các màu khi đã quen tay.

Súng khác sen ở chỗ lá không vươn lên cao mà xòe trên mặt nước cho nên chậu trồng súng cần phải có bề mặt tối thiểu 40cm. Và vì chậu súng sẽ được đặt ở nơi nắng nhất nên nước trong chậu sẽ bị nung nóng. Do đó, chậu trồng súng cần phải có thể tích chứa nước kha khá, nếu không cây súng bị "nấu" sẽ khó phát triển cho tốt.

Nếu bạn dùng chậu không lớn lắm, bạn nên để ý thường xuyên ngắt bỏ bớt những cái lá xìa ra ngoài thành chậu vì chúng thường hay bị khô ở rìa lá.

Chất trồng cho súng có thể dùng đất vườn hoặc cát "san lấp". Cho dù là gì, muốn cây súng phát triển và lên bông đều đặn thì cần phải bón phân cho nó. Muốn bón phân cho súng, bạn lấy một mẩu giấy báo, cho khoảng 1 muỗng cà phê phân NPK vào trong gói lại và nhanh tay nhét xuống gần gốc của cây súng. Chẳng bao lâu bạn sẽ thấy "phép lạ" xuất hiện nếu lâu ngày cây súng của bạn, vì quên bón phân mà không lên bông.

Chúc bạn có những chậu súng đẹp.

Bịnh Stem blight / Héo thân...trên cây Dạ yên thảo

2012-06-08T09:58:00.001+07:00

Hình như ai trồng DYT và dừa cạn Thái ở xứ mình cũng đều gặp phải cảnh "đau lòng"... buổi sáng tưới cây trước khi đi làm thì thấy mấy chậu cây vẫn tưng bừng hoa lá, đến chiều về thì...ôi thôi, một vài em lại buồn rủ rượi và đến sáng hôm sau chúng ra đi không lời từ biệt chủ nhân!

Dạ yên thảo / Petunia, và cả dừa cạn / Vinca, thường bị một loại "bịnh" có tên tiếng Anh là Stem blight. Biểu hiện bịnh thường thấy là một đoạn thân khô khiến cho cây héo lá.

Khi chúng ta để chậu cây ngoài nắng, nhất là khi chúng có lá gốc um tùm, chúng ta không dễ gì nhìn thấy đoạn thân khô đó. Cái mà chúng ta thấy được dễ nhất là cây héo lá. Và khi thấy lá cây héo, việc đầu tiên chúng ta làm là...tưới. Nhưng tưới nước không cứu được khi cây đã bị Stem blight!

Theo lý thuyết trên internet thì cây bị bịnh stem blight là do một loại nấm (hay virus?) Phytophthora nicotianae gây ra. Loại nấm này phát triển khi môi trường chậu cây ẩm nhiều và không thoáng gió. Người ta khuyên khi thấy dấu hiệu cành cây bị héo khô thì nên ngắt bỏ và đưa cây ra chỗ thông thoáng gió, đặc biệt là thông thoáng ở phần gốc cây.

Bữa trước TSV để mấy em DYT nhí này ngay trên nền nhà, chung quanh là những chậu cây huệ trưởng thành. Nghi ngờ mấy ẻm bị che chắn kỹ quá, lại còn hưởng chế độ nước tưới thường xuyên như đám cây lớn cộng thêm thời tiết mùa mưa cho nên một em DYT nhí đã dính chưởng và đang hấp hối.

Hôm nay, tụi nhóc đã được đưa lên kệ cao cho thoáng gió và sẽ đồng thời hạn chế nước tưới. Để xem có thêm em nào ra đi vì Phytophthora nicotianae nữa không.

Ôi, DYT thiệt là đỏng đảnh, khó chơi!

Nhiệt độ và màu hoa lan huệ

2012-04-22T22:19:00.000+07:00

Mùa lan huệ năm nay vì bận chăm sóc cháu ngoại ở Saigon nên những củ huệ ở Dalat có vòi bông được tôi đem hết về Saigon để ngắm vì nghĩ để ở TSV sẽ hoài phí vì không có người thưởng thức! Trong số những củ huệ đem về có cả đám huệ nội mua ở Dalat lẫn những củ huệ ngoại mua từ nước ngoài. Và đã xảy ra một hiện tượng lạ.

Bạn hãy nhìn hai bông lan huệ này, đều là Candy floss / Hồng tiên và bạn có nhận ra sự khác biệt không?

Candy floss - TSV 2011

Candy floss - Saigon 2012

Tương tự như thế, đây là Apple blossom / Hồng đào

Apple blossom - TSV 2011

Apple blossom - Saigon 2012

Và cuối cùng là Cẩm tiên

Cầm tiên - TSV 2011

Cẩm tiên - Saigon 2012

Trước giờ tôi vẫn chủ quan cho rằng, ở nơi có nhiệt độ cao hoa sẽ có màu đậm hơn nơi nhiệt độ thấp. Điều này phù hợp với cây sứ Thái được trồng ở xứ nóng nơi có nhiệt độ và sóng tia cực tím cao sẽ có màu thắm hơn nơi có nhiệt độ thấp. (Tham khảo tài liệu ở đây).

Ấy thế nhưng trong trường hợp lan huệ trên đây, thực tế chứng minh ngược lại: khi lên vòi và trổ bông ở TSV, đám lan huệ của tôi có màu đậm hơn lúc được đem về Saigon! Điều này cũng phù hợp với tài liệu này.

Một số người trồng lan huệ trên một diễn đàn ở nước ngoài cũng khẳng định, nhiệt độ có thể làm thay đổi màu sắc của lan huệ. (Xem thêm tại đây.)

Tôi muốn chia sẻ với các bạn, đặc biệt là các bạn đang trồng những loại lan huệ giống ngoại ở Saigon, có thể mùa sau cây bông của các bạn sẽ không còn màu sắc tươi thắm như mùa này khi chúng mới được nhập về. Và bạn có thể tin rằng màu sắc thay đổi là do nhiệt độ và tia cực tím có trong ánh sáng mặt trời ở Saigon gây nên.

Vì sao củ lan huệ mới trồng hay bị "đứng" và "úng rễ"?

2012-02-26T19:11:00.000+07:00

Gần đây một số bạn trồng củ lan huệ hay gặp phải trường hợp vòi bông không phát triển và khi thăm khám thì phát hiện củ huệ bị úng hết rễ đã có từ trước.

Theo tìm hiểu của tôi, có thể là do những nguyên nhân sau đây.
1/ Củ huệ, nhất là củ mua từ nước ngoài đã được xử lý để trổ bông, đã mất rất nhiều sức. Chúng đã phải "ngủ" một thời gian dài, không "cơm-nước", sau đó còn phải di chuyển một quãng đường khá xa mới về đến tay chúng ta. Vì vậy, khi chúng ta trồng vào chậu, nhiều lúc vòi bông thấy nhú lên rồi nhưng đợi mãi vẫn không thấy chúng mọc lên cao. Trong trường hợp này, điều cần thiết là chúng ta hãy kiên nhẩn chờ đợi và theo dõi, nếu cần, chúng ta sẽ phải can thiệp bằng cách "cắt/xẻ" lớp bẹ lá bao bọc vòi bông để giúp nó dễ bề thoát ra khỏi củ mẹ vì củ mẹ không đủ sức để đẩy vòi bông ra ngoài một cách nhanh chóng.

Xẻ vỏ để giúp vòi bông thoát ra khỏi mình củ

Cắt bỏ lớp vỏ bao

2/ Nhiệt độ giữ vai trò quan trọng trong việc giúp vòi bông phát triển. Nếu như củ huệ cần có thời gian ngủ ở môi trường nhiệt độ thấp để thúc đẩy vòi bông bên trong mình củ hình thành, thì khi được trồng vào chậu, nó cần có nhiệt độ ấm hơn - khoảng 20oC trở lên - để giúp vòi bông phát triển, chui ra khỏi mình củ. Nếu chúng ta trồng củ huệ ở nền nhiệt độ thấp hơn 20oC, vòi bông có thể sẽ "đứng" và chờ.
Trong trường hợp này chúng ta cần tăng nhiệt độ cho chậu huệ bằng cách đặt nó dưới bóng đèn hoặc ở nơi có ánh nắng nhiều nhất.

Đặt chậu huệ dưới ánh đèn giữ ấm

3/ Khi thăm khám và phát hiện bộ rễ của củ huệ bị úng sạch, chúng ta không vội "hốt hoảng". Thật ra những cái rễ đã có sẵn từ trước khi trồng củ huệ vào chậu không chắc chắn là sẽ tiếp tục "sống" vì từ môi trường "khô thoáng" vào môi trường "ẩm kín", những cái rễ này có khuynh hướng sẽ chết và những cái rễ mới sẽ mọc ra.
Nhưng rễ mới sẽ mọc ra dễ dàng nếu chất trồng thông thoáng, đủ dưỡng chất và đặc biệt là "không khí". Cho nên nếu bạn phát hiện củ huệ bị úng rễ, điều đầu tiên nghĩ đến là liệu chất trồng đã đủ thoáng chưa. Nếu chất trồng đã đủ thoáng thì việc thứ hai phải để ý là...liệu bạn đã tưới đúng cách chưa.
Cần nhớ là khi mới trồng trở lại vào chậu, củ huệ chưa có rễ để hút ẩm chất và dinh dưỡng dẫn đến nước tưới sẽ bị thừa lại trong chậu và dễ gây úng rễ. Cho nên, khi trồng củ huệ vào chậu, chúng ta không nên tưới mà chỉ phun sương giữ ẩm khi mặt chậu nhìn khô. Chúng ta chỉ tưới vào chất trồng khi nào nhìn thấy củ huệ lên lá non vì đó là dấu hiệu chứng tỏ củ huệ đã bắt đầu có rễ.

Chưa tưới, chỉ phun sương lớp mặt

Có thể bắt đầu tưới ít

Trên đây là những kiến thức và kinh nghiệm mà tôi đã thu thập được, xin chia sẻ cùng các bạn. Chúc các bạn trồng được những chậu huệ trổ bông đẹp.

Làm que đỡ cho lan huệ

2012-01-15T09:25:00.000+07:00

Lại đến mùa huệ nở nên tôi muốn chia sẻ với các bạn cách làm cây đỡ để giúp những vòi lan huệ xinh đẹp của chúng ta đứng vững.
Do củ huệ của chúng ta vừa mới được trồng vào chậu, rễ chưa ra nhiều để có thể giữ vững cái củ trong khi những vòi bông lại vươn cao và đầy bông sẽ tạo ra tình trạng "nặng phần đầu / top heavy", khiến cho vòi bông ngã nghiêng nhìn không đẹp; tệ hơn có trường hợp vòi bông bị gãy ...là những điều chúng ta không hề muốn!
Thông thường, nếu dễ tính (!), chúng ta có thể lấy bất kỳ cái que nào nhỏ nhỏ để cắm vào chậu bông huệ và cột cái vòi bông vào đó. Song chúng ta muốn có cái gì "chính quy" hơn, xinh đẹp hơn... và đây là cách thực hiện que đỡ "chính quy".

Vật liệu rất dễ tìm: móc áo bằng nhôm có đường kính không quá to + 1 cái kềm. (Móc áo nhôm vừa cứng, lại vừa dòn rất dễ cắt.)

Cách làm:

Bước 1: Dùng kềm gỡ phần "uốn dính" của móc áo

Bước 2: Dùng tay bẻ thẳng hai bên phần "cong" của móc áo, để có được một cây que dài

Bước 3: Bẻ bỏ phần "móc" trên cây que, sau đó dùng kềm tạo một vòng tròn ở đầu que; bạn có thể quấn cây que vào một vật tròn để tạo dáng cho đẹp. Sau khi có cái vòng tròn "cơ bản", dùng kềm bẻ tiếp để vòng tròn kín lại hơn.

Bước 4 - Dùng kềm bẻ gấp cây que sao cho cái vòng tròn nằm ở trên đầu cây que

Bước 5 - Cắt bỏ bớt những phần que thừa, sao cho vừa đủ cắm vào chậu. Chú ý khi cắm vào chậu, hãy nhẹ tay lách vòi bông vào vòng tròn. Bạn có thể dùng dủa để mài nhẵn "đầu que" hòng tránh làm tổn thương vòi bông.

Bước 6 - Nếu bạn là người "ưa thích sự hoàn chỉnh", bạn có thể thắt thêm cái nơ để trang điểm cho que đỡ. Và nếu bạn muốn que đỡ đẹp "không còn chỗ nào chê", bạn có thể dùng sơn màu xanh lá, hoặc giấy thủ công màu xanh lá, để bao phủ toàn bộ que đỡ!

Cuối cùng bạn đã có một que đỡ cho vòi bông lan huệ xinh đẹp của bạn! Chúc bạn có một mùa lan huệ bội thu.

Trồng cà chua trong chậu treo ngược

2011-11-24T21:00:00.002+07:00

Cà chua thì nhiều người đã trồng lâu nay, cho dù là dân nông thôn hay dân thành phố. Thế nhưng trồng cà chua "chúi đầu xuống đất" thì có lẽ trước giờ ở Việt Nam mình chưa ai thử qua!
Một cách tự nhiên, mọi cây cối đều hướng lên trời đón ánh sáng mặt trời để sống, còn bộ rễ thì cắm sâu vào đất để giữ thăng bằng cho cây. Trong khi đó cây cà chua "trồng ngược" lại có phần thân cây chúi xuống đất.
Bạn có thể dễ dàng tìm thấy hình ảnh cũng như thông tin trồng cà chua kiểu này trên mạng internet. Vừa rồi trên diễn đàn trồng hoa của WTT, một nhóm bạn trẻ đã có sáng kiến thi đua trồng cà chua "ngược"; và tất nhiên tôi cũng đã tham gia. Đây là những hình ảnh ban đầu của cây cà chua "treo ngược" của tôi. Các bạn có thể tham khảo để thử làm cho vui.

Hình 1: Cà chua con, gieo được gần 1 tháng

Hình 2&3: Tạo lỗ hổng ở đáy chậu để trồng cây cà chua

Hình 4 & 5: Lót lỗ trồng ở đáy chậu và cho chất trồng vào chậu, lèn chặt

Hình 6: Bịt chặt miệng chậu để lật ngược

Hình 7 & 8: Lấy miếng lót ở lỗ trồng, cho thêm chất trồng vào chậu,
và tưới đẫm nước

Hình 9: Trồng cây cà chua vào chậu

Hình 10: Treo ngược chậu cà chua, phần trên mặt chậu có thể trồng thêm
một vài cây hoa để trang trí

Ngoài việc tạo dáng đặc biệt, kiểu trồng này cũng giúp các bạn không có sân vườn rộng rãi vẫn có thể trồng được những cây cà chua để thêm rau xanh cho bữa ăn của mình.

Chúc bạn thành công.

Cập nhật hình ảnh về cây Hồng môn / Anthurium đã hạ gốc

2011-11-18T19:59:00.000+07:00

Hồi tháng 9, tôi có nói về việc hạ gốc cây hồng môn. Sau hai tháng ổn định trong chậu trồng mới, cây hồng môn đã phát triển ngon lành và ra thêm một cái bông mới.

Xin cập nhật để các bạn đọc thêm yên tâm. Nếu các bạn chưa mạnh dạn hạ gốc những cây hồng môn của mình thì bạn hãy tiến hành đi nhé. Bạn có thể xem lại bài viết về cách hạ gốc hồng môn ở đây.
Giờ đây cây hồng môn này của TSV nhìn thấy hài hòa hơn trước rất nhiều.

Làm túi phân bón cho lan

2011-11-14T13:16:00.000+07:00

Vừa rồi về Danang, không có sẵn túi phân cho lan, tôi đã phải đi mua túi phân bán sẵn ở tiệm cây kiểng với giá mắc điếng: một gói nhỏ xíu bên trong đựng phân Dynamic lifter được bán với giá 2,000 đồng!. Tính ra một ký lô phân Dynamic lifter có thể được bán với giá có thể từ 50,000 đồng đến 100,000 đồng! Không tưởng tượng được sao mà mắc thế?!
Tôi nghĩ chắc cũng có nhiều người muốn "tự chế" cái túi phân để dùng cho các chậu lan nên sáng nay, nhân lúc bón phân cho lan, tôi thực hiện luôn loạt hình ảnh này để minh họa cách tôi làm các cái túi phân cho lan.

Hình 1: Đây là những cái túi trà Atichoke, đã dùng xong.

Hình 2: Dùng kéo cắt bỏ một cạnh của túi trà, và bỏ hết trà bên trong.

Hình 3: Những cái túi trà đã làm vệ sinh sạch sẽ, hong khô chuẩn bị được cho phân vô.

Hình 4: Dùng muỗng đổ phân NPK (có hàm lượng các chất thích hợp) vô túi với lượng vừa đủ cho cái túi

Hình 5: Gập mép túi lại, và ta sẽ có những túi phân NPK, sẵn sàng được đặt lên trên những chậu lan để bổ sung dinh dưỡng cho cây lan.

Chúng ta cần phải có những cái túi phân này vì không bón phân trực tiếp lên chậu cây lan được, do chất trồng là than, không có độ khít, nên các hạt phân sẽ chảy/lọt hết ra ngoài gây lãng phí.

Cập nhật hình ảnh African violet sau khi hạ gốc

2011-10-26T10:31:00.000+07:00

Hồi tháng 8 tôi có bài viết về cách trồng và thay chất trồng cho cây African violet. Từ bấy đến nay đã hơn hai tháng và chắc bạn đọc cũng muốn nhìn lại xem những chậu AV nhỏ nhắn của TSV nay đã như thế nào.
Ngay sau khi thay chất trồng xong, các em AV đã bén rễ cho dù trước đó toàn bộ các cây đều bị cắt ngang thân , bỏ gốc, để hạ độ cao. Lác đác có em còn ra nụ, nhưng để dưỡng sức cho cây, tôi đã ngắt bỏ hết nụ. Đây là hình chụp ngày 11/9, tức là một tháng sau.

Để phòng xa sợ trường hợp có cây AV cắt gốc không bén rễ nỗi nên tôi cũng đã lấy lá của từng đứa đem giâm và đến nay thì lá nào cũng đã lên cây con thấy thương.

Còn đây là hình mấy chậu AV đang trổ bông, chụp ngày hôm nay.

Chúc các bạn trồng AV thành công.

Cập nhật hình ảnh Hanging basket

2011-10-08T23:05:00.000+07:00

Hồi tháng 7 tôi có giới thiệu với bạn đọc "Chuyện trồng cây" cách thiết kế một Hanging basket (rổ treo). Hôm nay, sau 3 tháng, cái rổ treo ở TSV nhìn ngon lành rồi nên tôi muốn cập nhật hình ảnh để chia vui cùng các bạn.
Đây là hình ảnh phát triển của rổ treo qua thời gian.
Lúc mới trồng, 10/7

2 tuần sau, 28/7

1 tháng sau, 14/8

Hơn 2 tháng sau, 18/9

Gần 3 tháng sau, 7/10

Chúc bạn đọc có được những cái rổ treo duyên dáng nhé!

Hạ gốc hồng môn / anthurium

2011-09-20T19:53:00.000+07:00

Hồng môn / anthurium có nhiều loài và có loài thực chất là một loai cây leo, chúng có thể vươn lên rất cao từ dưới gốc, tựa vào một vật nào đó, rồi lại trổ những cái rễ xuống đất để hút dinh dưỡng.
Khi trồng trong chậu một thời gian, cây trở nên lêu khêu, nhất là loại "trung môn", (tức là loại có bông to, lá to nhưng màu tươi; khác với loại cũng có bông to lá to nhưng màu hơi tối). Cây hồng môn này ở TSV đã trồng được 6 năm; giờ đây nó không còn đứng vững trong cái chậu của nó mà ngã nghiêng thế này.
Và tôi quyết định "hạ gốc" cho nó, để lấy lại dáng hài hòa giữa cây và chậu.
Hồng môn thích hợp được trồng bằng dớn. Trước đây tôi trồng bằng dớn bay, loại dớn 'bùi nhùi', đắt tiền. Nhưng giờ thấy không cần thiết như thế nên tôi trồng bằng dớn xay, rẻ tiền hơn rất nhiều. Trước khi trồng tôi ngâm dớn vào nước để cho nó trương đủ nước.
Kế tiếp tôi chọn đoạn thân có rễ đang phát triển và cắt tại đó.

Xong tôi bẻ bỏ bớt lá để tránh cho cây bớt bị shock vì mất nước qua lá.

Và sau cùng là trồng đoạn hồng môn (ngọn) đã cắt ngắn và tỉa tót xong.

Do dớn đã trương đủ nước nên những ngày đầu vừa trồng tôi không tưới tắm gì cho cây cả, đề phòng nước ngấm vào vết cắt làm úng cây.
Cây hồng môn trồng bằng dớn có bộ rễ phát triển rất khỏe mạnh.
Những người trồng hồng môn để lấy bông bán chợ thường tỉa hết lá trên thân cây, chỉ chừa lại 1 lá duy nhất vì cái lá đó sẽ ôm cái bông. Người ta nói làm thế để cây tập trung trổ bông quanh năm.

Giờ thì tôi chỉ còn chờ đợi để cây hồng môn này phát triển trở lại đẹp đẽ như xưa.

Khi cây còi cọc

2011-09-10T10:47:00.000+07:00

Thường khi thấy cây cối của chúng ta không phát triển tốt, cây còi cọc hoặc không trổ bông... chúng ta liền bón phân cho chúng vì nghĩ rằng chúng bị còi là do thiếu dinh dưỡng.
Cây thiếu dinh dưỡng là đúng; song việc sửa sai bằng cách bón phân cho chúng chưa hẵn là đúng bởi vì nếu bộ rễ của cây không tốt thì cho dù chúng ta có bón bao nhiêu phân, rễ vẫn không thể hút được chất bổ dưỡng trong phân và cây vẫn cứ còi cọc, đặc biệt là đối với cây trồng chậu.

Vậy trong những trường hợp đó chúng ta phải sửa sai như thế nào?
Trong kinh nghiệm trồng trọt của tôi, khi cây trong chậu bị còi, tôi thường kiểm tra bộ rễ bằng cách nhấc cây ra khỏi chậu. Nếu cây bật lên với chỉ một tí đất bám ở gốc và rễ cây có màu đen thì chứng tỏ cây bị còi vì rễ không phát triển và không hút được chất dinh dưỡng. Trong trường hợp này tôi sẽ thay chất trồng cho cây chứ không phải bón phân.

Hình trên đây trích dẫn từ Google Search

Chất trồng đúng, nghĩa là thông thoáng, giữ ẩm nhưng thoát nước tốt, sẽ tạo được những kẻ hở để không khí len lỏi vào chất trồng, nuôi rễ, giúp rễ khỏe mạnh để nuôi cây. Khi đó, nếu nhấc cây ra khỏi chậu, tôi sẽ thấy bộ rễ phát triển bao quanh bầu "đất" và rễ cây trắng muốt.

Với bộ rễ khỏe mạnh như vậy, cây sẽ được nuôi dưỡng tốt và nếu cây vẫn không xanh tốt thì lúc bấy giờ tôi mới cần phải bón phân.
Tóm lại, nếu bạn thấy cây trồng của mình, đặc biệt là cây trong chậu, không phát triển tốt thì hãy kiểm tra bộ rễ của cây trước khi bón phân. Nếu bộ rễ tốt, bám hết chất trồng, mà cây không được xanh tốt thì bạn hãy bón phân để bổ sung dinh dưỡng. Ngược lại nếu bộ rễ còi cọc, thay vì cố nuôi cây bằng phân bón, bạn hãy thay chất trồng thích hợp cho cây để giúp cho bộ rễ phát triển tốt trước đã. Vì nếu bộ rễ xấu, cho dù có bón phân, nó cũng không thể hút được chất dinh dưỡng để nuôi cây mà có khi phân còn có hại thêm cho rễ!

Chúc bạn có những chậu cây trồng xanh mướt, trổ bông rực rỡ.

Trồng chậu 3-C

2011-09-04T13:21:00.002+07:00

Trước giờ khi trồng hoa vô chậu, chúng ta thường trồng "mỗi chậu một cây"; cây lớn thì dùng chậu lớn, cây bé thì dùng chậu nhỏ.
Cái dở của việc trồng như thế là cây cối nhìn rời rạc, không tạo được ấn tượng, và đặc biệt là rất "gượng gạo", không tự nhiên như khi nhìn vào một khóm cây ngoài thiên nhiên.

"3-C" là cách gọi tắt của "Chủ-Chen-Chùng", chuyển ngữ từ khái niệm "Thriller-Filler-Spiller" là cách trồng gọp 3 cây (hoặc 3 loại cây) vào cùng một chậu, tạo thành một khóm hoa cao thấp, nhiều màu sắc như vốn có trong thiên nhiên.

Để trồng một chậu 3-C, chúng ta cần có 3 cây, đảm nhiệm 3 vài trò khác nhau trong chậu cây: một cây có màu sắc, hoặc kiểu dáng, hoặc chiều cao nổi bật dùng làm cây chủ trong chậu. Cây chủ thoạt tiên sẽ thu hút ánh mắt của người nhìn vào chính nó, sau đó ánh nhìn sẽ lan tỏa ra các cây khác trong chậu. Tôi hay dùng từ "Chủ" để thay cho từ "Thriller" của tiếng Anh để gọi cây này.

Tiếp theo chúng ta cần có 1-3 nhỏ hơn để đảm nhiệm vai trò "Chen", tức là mọc chen chúc trong chậu, tạo cảm giác "xôm tụ" cho chậu cây. Trong tiếng Anh, cây "Chen" được gọi là "Filler". Về cây "Chen" chúng ta nên dùng những loại cây có thói quan phát triển nhanh để mau làm kín chậu.

Cuối cùng là cây "Chùng" (tiếng Anh là "Spiller"). Cây chùng nên là loại cây có dạng rủ, buông lơi để làm mềm cả chậu.

Ba loại cây Chủ-Chen-Chùng, nên được chọn sao cho có được sự tương phản (contrast) hoặc là tương đồng (compliment) với nhau. Tương phản tạo sự hưng phấn; ngược lại tương đồng tạo sự bình yên.

Chúng ta có thể tạo sự tương phản trong chậu 3-C bằng màu sắc của cây hoặc bằng kết cấu của lá, ví dụ lá kim và lá phiến; lá tròn và lá thuôn, v.v... Sự tương đồng cũng thế.
Lưu ý:
- Đặt cây "chủ" ở giữa chậu, cây "chen" chung quanh cây "chủ" và cây "chùng" ở một mép chậu. (Nếu chậu để sát tường - chỉ nhìn thấy một mặt trước, đặt cây "chủ" phía mép sau của chậu, cây "chen" hai bên cây "chủ" và cây "chùng" ở mép trước của chậu.)
- Chọn kích thước chậu sao cho hài hòa với kích thước cây và bộ rễ của cây.
- Chọn cây trồng có cùng chế độ ánh sáng và nước tưới để bảo đảm nguyên chậu phát triển tốt.
- Sử dụng loại "chất trồng không đất".

Nổi buồn & Niềm vui Dạ Yên Thảo

2011-08-31T11:51:00.006+07:00

Ất hẵn tất cả chúng ta đều ít nhiều "bị" Dạ yên thảo / Petunia mê hoặc bởi vẻ đẹp của chúng. Và ắt hẵn trong chúng ta cũng đã nhiều lần thốt lên "thôi, không trồng dạ yên thảo nữa" bởi sự ỏng ẹo của chúng. Trong số này có chủ blog!
Tôi đã từng hí hửng và từng thất vọng khi trồng dạ yên thảo; hí hửng khi vừa trồng và thất vọng sau một mùa hoa vì không tìm hiểu kỹ về loài hoa này. Mãi đến gần đây, sau bao nhiêu lần thất bại, tôi mới chịu đọc và giờ đây xin chia sẻ với bạn bè của "Chuyện trồng cây".
Dạ yên thảo, tên tiếng Anh là Petunia, là một loại hoa một mùa (annual); nghĩa là chúng chỉ trổ bông một đợt rồi tàn luôn cả cây. Chúng ta thường mua dạ yên thảo ở ngoài chợ khi chúng đang tưng bừng trổ bông.

Sau một thời gian, khi những cái ngọn dạ yên thảo vươn dài, chùng xuống chung quanh cái chậu treo thì cũng là lúc những cái lá ở gốc vàng, rụng... và cái gốc trong chậu nhìn rất chán, như thế này.

Song vì chúng ta thấy ở đầu ngọn vẫn có hoa và hoa vẫn tươi nên chúng ta không cắt bỏ cành trơ, để thế "chịu đựng" một thời gian và cuối cùng chậu dạ yên thảo ra đi, bởi lẽ chúng đã... hết sức sống!
Khi nhìn thấy dạ yên thảo "trơ gốc", việc chúng ta cần làm là... cắt bỏ hết những cành vươn dài. Trước khi cắt, chúng ta quan sát thật kỹ phần gốc sẽ thấy ở đó "dường như là" đang có những mầm tược mới, dù rất bé. Đó là tín hiệu tốt!

Việc cần làm tiếp theo là...nhấc cả gốc dạ yên thảo ra khỏi chậu, nhẹ nhàng bỏ bớt phần đất ở đáy chậu, rồi cho thêm chất trồng mới vào và đặt lại cây vào chậu. Kinh nghiệm của chú blog là nhà vườn, khi trồng dạ yên thảo để bán cho chúng ta, đã dùng chất trồng khá xốp nên không cần phải thay. Chúng ta cho thêm chất trồng mới, có trộn thêm dinh dưỡng, để kích thích cây ra rễ mới.

Cuối cùng là tưới tắm và theo dõi. Chỉ một thời gian ngắn sau đó, chúng ta sẽ thấy những mầm tược ở gốc lớn dần và chậu dạ yên thảo lại rực rỡ bông khi những cái tược này phát triển đúng độ.

Chúng ta "buộc" dạ yên thảo hồi sinh được bởi vì ở VN, khí hậu không quá lạnh và dạ yên thảo thuộc chủng loại hoa "mùa hè" ở các nước ôn đới.

Cho tới lúc này, hai chậu hoa dạ yên thảo ở TSV đang vào độ sung mãn sau khi được cắt ngắn tận gốc hơn 1 tháng trước đây.

Ngoài ra, một lưu ý nữa nếu bạn trồng dạ yên thảo là chúng nó rất "háu ăn" nên chúng ta phải thuờng xuyên bón phân, hoặc là bón qua lá hoặc là bón vào gốc. Và nếu chúng bị bệnh "nổi gân, vàng lá" thì chứng tỏ chúng ăn chưa đủ và/hoặc chất trồng có độ pH cao hơn nhu cầu của chúng. Lúc ấy bạn phải làm song song hai việc, tưới giấm pha loãng và tăng cường bón phân, ít nhất là mỗi tuần một lần.
Dù là thế, tôi nghĩ rằng chậu dạ yên thảo cũng sẽ sớm tàn rụi bởi vì... cuối cùng chúng cũng chỉ là loại cây một mùa! Nhưng chí ít bạn cũng đã có thời gian thưởng thức vẻ đẹp của nó dài hơn khi bạn biết cách chăm sóc chúng.
Chúc bạn thành công.

Cây xanh nội thất

2011-08-17T10:31:00.000+07:00

Cây và hoa ắt hẵn không nhiều thì ít, mang lại cho chúng ta sự thanh thản bình yên! Chẳng thế mà nhà nào cũng chưng hoa trong phòng khách nếu không là quanh năm suốt tháng thì cũng vào những dịp lễ lạc hội hè.

Hoa đem lại màu sắc cho ngôi nhà nhưng chưng hoa trong nhà thì khá tốn tiền vì hoa chưng không được bền do điều kiện sinh trưởng của chúng đòi hỏi phải có nhiều ánh sáng, thậm chí là nắng và chúng ta phải thay đổi liên tục. Tuy vậy cũng có một vài loại hoa sống được trong nhà nhiều ngày.

Ứng viên đầu tiên cho loại này là Lan ý, tiếng Anh gọi là Peace lily. Lan ý có hoa màu trắng, lá xanh mướt rất dễ trồng và khá phù hợp với điều kiện ánh sáng yếu. Lan ý cũng phù hợp với mọi miền khí hậu, nhưng thích nhứt là khí hậu nóng ẩm.

Nếu bạn ở xứ lạnh quanh năm, như Dalat, bạn có thể trồng African violets để có hoa chưng trong nhà quanh năm suốt tháng. African violets cũng khá dễ trồng với điều kiện đảm bảo khí hậu thích hợp, từ 15o đến 25oC. Chúng có thể ở mãi trong nhà bên cạnh cửa sổ và trổ bông mút mùa, đợt nọ kế tiếp đợt kia.

Hồng môn / Anthurium cũng là ứng viên sáng giá để trồng trong nhà. Hồng môn có nhiều loại, loại cao to (gọi là đại hồng môn) và loại cao vừa (trung môn) thì không phù hợp trồng trong nhà lắm do chúng rất to. Ngược lại loại mini (gọi là tiểu hồng môn) thì trồng trong nhà ngon lành. Đặc biệt là loại Hồng môn thiên nga.

Ngoài những loại cây cho hoa này, bạn còn có thể chọn những loại cây chịu bóng râm để trồng trong nhà, trang trí và tạo cảm giác mát mẻ cho phòng khách nhà bạn.

Sáng giá nhứt là các loại fern / dương xỉ. Đặc biệt thích hợp chưng trong nhà là loại dương xỉ Maidenhair fern. Loại dương xỉ này thích hợp với mọi miền khí hậu.

Dây Ivy (tên tiếng Việt là thường xuân) cũng thích hợp trồng ở những chỗ nắng yếu. Tuy nhiên nếu trồng ở xứ nóng thì cây không bền như ở xứ lạnh.

Cây "càng cua kiểng" / peperomia cũng là một loại cây khá phù hợp để chưng ở phòng khách. Cây này thích hợp trồng ở xứ lạnh, nếu trồng ở xứ nóng thì phải chăm hơi cực hơn do cây có dạng mọng nước, dễ bị úng nếu khí hậu nóng ẩm nhiều.

Bên cạnh đó, bạn còn có thể trồng dây trầu bà, cây phát tài hoặc kim phát tài. Tất cả những loại cây này khá phù hợp với khí hậu nóng.

Tuy là cây chịu sống trong nhà, bạn cũng cần thỉnh thoảng cho chúng ra ngoài một vài tuần để "cải thiện".

Thêm một tí mẹo nhỏ để giúp bạn chưng cây trong nhà; theo đó bạn nên gom những chậu cây vào một chổ, tạo nên những "góc cây". Nếu đặt chúng rải rác, sẽ không tạo được ấn tượng mạnh; nếu cần bạn có thể đặt chúng cạnh những bức hình hoặc vật trang trí khác.

Chúc bạn có một phòng khách ấm cúng với cây và hoa điểm xuyết, xinh tươi.

GHI CHÚ: toàn bộ hình ảnh trong bài này đều thuộc quyền sở hữu của Túy Sơn Viên. Nếu các bạn muốn sử dụng, xin để nguồn trích từ blog này. Rất cám ơn.

Trồng African violet

2011-08-11T23:44:00.003+07:00

Có thể ở Việt Nam không có nhiều người trồng African Violet vì loại cây này đòi hỏi khí hậu và chất trồng thích hợp. Nhưng tôi vẫn muốn chia sẻ ở đây cách trồng và thay chất trồng cho loại hoa này.

Trước tiên, chúng ta cần biết rằng African Violet là một loại cây sống trong nhà, không chịu được ánh nắng trực tiếp và cũng không chịu được nước mưa xối xả trên tán lá. AV chỉ cần ánh sáng từ ngoài rọi vào nhà ở gần cửa sổ, thậm chí có thể là ánh sáng đèn, là đủ sống và phát triển.

Ngược với những loại cây sống trong nhà khác, AV lại trổ bông được ở chỗ ánh sáng yếu. Bông AV có nhiều màu và rất bền vì mỗi cành bông có nhiều búp liên tục phát triển. Mỗi đợt bông của AV kéo dài hàng tháng!

Đây là một vài cây AV ở TSV.

Chất trồng của AV bao gồm 3 thành phần chính: Vermiculite để giữ ẩm, Perlite để làm thông thoáng rễ, và chất hữu cơ đã phân hủy từ thảm thực vật ở rừng (là đất đen Di Linh).

Trộn xong nhìn như thế này:

Để giúp cho AV phát triển tốt, tôi sử dụng phân bón hòa tan trong nước của Schultz.

Africa Violet ở TSV được nuôi bằng dây dẫn làm bằng sợi len. Khi thay chất trồng, hoặc trồng, AV... việc đầu tiên là luồn sợi len vào chậu, rồi dùng một miếng giấy tissue để lót đáy chậu, tránh làm chất trồng rơi ra ngoài. Tiếp theo là cho chất trồng vào chừng phân nửa chậu và làm ướt đẫm.

Vì những cây AV ở TSV đã được trồng nhiều năm nên gốc của nó đã vươn dài, do đó tôi phải cắt bỏ bớt để hạ độ cao, tạo sự hài hòa cho cây. Bạn đừng sợ rằng cắt gốc như thế thì cây sẽ chết; đối với AV việc cắt bỏ gốc chỉ làm cho cây bị "shock" một lúc, rồi sau đó nó sẽ ra rễ mới và trở thành bình thường ngay.

Sau khi cắt gốc, tôi còn phải lấy dao cạo bớt lớp vỏ bì của thân để giúp cây mau ra rễ mới.

Cuối cùng là cho phần cây đã vệ sinh gốc vào chậu và cho thêm chất trồng, rồi tưới lại một lượt vào chất trồng và đặt cây AV trở vào khay.

Vì những cây AV của tôi bị cắt mất gốc nên tôi cũng phải bỏ bớt lá để thu gọn cây, tránh bớt cho cây bị shock nên từ những chậu cây lớn, giờ đây những cây AV có tán lá bé hơn và được trồng vào những cái chậu bé hơn cho tương thích với điều kiện: chậu trồng AV phải có đường kính bằng 1/3 đường kính tán lá.

Thế là tôi chỉ còn chờ đợi một thời gian để những cây AV này ra rễ mới và phát triển rồi trổ bông, như chúng đã từng trổ bông từ 5 năm nay!

Cùng bạn đọc "Chuyện trồng cây"

2011-08-11T21:24:00.002+07:00

Lâu nay đã có nhiều người lấy hình ảnh và thậm chí là cả bài viết của Túy Sơn Viên rồi đăng tải ở các diễn đàn mạng.

Thật ra, được người khác "copy" văn chương của mình cũng rất đáng tự hào là mình... viết được. Nhưng thật là ngại quá khi người copy bê nguyên xi câu chữ của Túy Sơn Viên để đăng mà lại không ghi xuất xứ.

Vì vậy chủ blog xin được nói rõ như thế này: nếu các bạn đọc cần sử dụng hình ảnh trên blog, xin hãy ghi vào comment để chủ nhân biết và yên tâm. Và cần hơn nữa, xin các bạn ghi rõ nguồn xuất xứ từ blog này.

Vô cùng cám ơn các bạn.

Thiết kế "Hanging basket"

2011-07-06T11:27:00.002+07:00

Khi tham khảo các trang web về "cây trồng chậu" chúng ta thường hay choáng ngợp trước những "rổ treo / hanging basket" đầy bông nở rộ, đẹp đẽ. Chúng ta thường cho rằng ở xứ họ, khí hậu thích hợp, nên hoa của họ trồng mới sum suê và đẹp như vậy. Thật ra, chính kỷ thuật trồng đã giúp cho những cái "rổ treo" nhìn sung túc như vậy.

Hình minh họa lấy trên net.

Khi ra vựa cây kiểng bên mình, chúng ta hay nhìn thấy nhiều loại cây được trồng trong chậu treo, và thường thì "mỗi cây một chậu", trồng lên mặt chậu nên cho dù có đầy bông, cái chậu treo nhìn vẫn không được sum suê như của họ!

Ở xứ người, họ trồng "rổ treo" bằng cái giỏ sắt, lót thêm miếng xơ dừa.

Nhưng bên ta, đôi lúc không dễ để tìm được cái giỏ sắt hay miếng xơ dừa cho nên chúng ta có thể thay thế bằng một cái chậu nhiều lổ, loại lớn, chuyên dùng trồng lan.

Vì cái chậu có nhiều lổ sẽ làm cho chất trồng của chúng ta trôi mất nên trước khi trồng ta có thể dùng một bịch nylong màu đen để lót bên trong. Sau khi cho phân nửa chất trồng vô "rổ", chúng ta sẽ bắt đầu trồng cây vào. Và cũng ở vị trí này, ta dùng dao chọc thủng cái bịch nylong ở vị trí những cái lổ trên chậu để nhét gốc cây trồng qua cái lổ đó vào trong chậu.

Khi chúng ta đã nhét đủ số cây chung quanh chậu, ta cho đầy chất trồng vào chậu và chỉnh sửa vị trí các cây đã trồng, phía trên chậu cũng như xuyên qua các cái lổ chung quanh chậu.

Chúng ta cũng nên trồng nhiều loại cây trong rổ treo. Với cách trồng này, khi cây đã bén rễ và phát triển hy vọng chúng ta sẽ có được một cái "rổ treo / hanging basket" xôm tụ.

Giâm cành

2011-07-02T11:44:00.001+07:00

Những loại cây như bông giấy, bông hồng, dạ lý hương, lồng đèn (fuchsia), v.v... rất dễ nhân giống bằng cách giâm cành. Để giâm cành chúng ta cần một số vật liệu như sau:

1 ly nhựa, có nắp đậy càng tốt, hoặc chậu nhựa, và bịch
nylong trong đủ lớn để bọc chậu nhựa

Perlite, hoặc đất mịn (hoặc tro trấu, cát sạch)

Cành giâm nên chọn cành "bánh tẻ", không già cũng không non. Cắt cành giâm thành từng đoạn, khoảng 25-30cm, sau đó bỏ bớt lá. Vết cắt nên là ngay dưới mắt lá vì tại đó rễ dễ mọc ra hơn.

Cho chất trồng (Perlite hoặc đất mịn) vào ly-chậu, tưới đẫm. Xong cắm cành giâm vào ly, chậu rồi dùng nắp hoặc bao nylong bịt chậu lại và để vào chỗ không có nắng trực tiếp.

Nếu cành giâm đúng "chất lượng", trong vòng 5 ngày đến 1 tuần lễ chúng ta sẽ thấy rễ cây mọc ra trong ly nhựa. Nếu trồng trong chậu, bạn có thể theo dõi, nếu thấy lá cây còn lại trên đoạn giâm không bị vàng rụng, thì có thể yên tâm là đoạn giâm đang bén rễ. Muốn biết chắc hơn, bạn lấy tay kéo nhẹ đoạn giâm, nếu nó không lên một cách dễ dàng thì chắc chắn là nó đã có rễ. Chờ thêm một thời gian khi thấy ở các mắt lá (đã bị cắt) nảy tược non, bạn có thể mở dần bao nylong ra để cây quen với không khí bên ngoài một thời gian trước khi trồng vào chậu.

Trồng lá màu / coleus

2011-06-11T12:37:00.000+07:00

Lá màu / Coleus là loại cây dễ tính, không cần phải chăm sóc nhiều nhưng vẫn luôn sặc sỡ. Nếu bạn muốn khoảnh vườn của mình luôn đầy màu sắc nhưng bạn không có nhiều thời gian chăm sóc, lá màu là một lựa chọn hàng đầu. Chúng thích hợp với mọi miền khí hậu.

Bạn sẽ dễ dàng tìm được nhiều loại lá màu ngoài vựa cây kiểng. Thường khi mua về bạn sẽ thấy chúng được trồng trong tro trấu. Loại chất trồng này thích hợp để giâm cành nhưng sẽ không thích hợp nếu sử dụng lâu dài cho nên việc đầu tiên bạn nên làm là thay chất trồng cho chậu lá màu của bạn.

Chất trồng thích hợp cho lá màu nếu trồng trong chậu, tất nhiên cũng sẽ là loại chất trồng không đất (soilless mix) mà tôi đã giới thiệu trước đây.
Ngược với niềm tin thông thường, lá màu không ưa nắng nhiều. Nếu trồng chỗ nhiều nắng, cây sẽ nhanh chóng trở nên xơ xác và cháy màu.
Lá màu háu ăn nên rất thích được cho ăn thường xuyên. Để duy trì độ sung của cây, bạn nên thường xuyên bấm ngọn, nhất là khi thấy cây có hiện tượng trổ bông.
Muốn nhân giống lá màu bạn có thể gieo hạt, hoặc nhanh hơn là giâm cành. Chọn những cành chưa trổ bông, cắt ngắn độ 30cm rồi cắm vào giá thể đã được tưới đẫm trước đó. Xong đem đặt chậu giâm ở nơi không có nắng trực tiếp, và chỉ phun sương giữ ẩm khi lớp đất mặt bị khô.

Sau khoảng 3-5 ngày, cành giâm sẽ tươi tỉnh trở lại. Khi ấy bạn có thể tưới nhẹ và khi thấy cành giâm bắt đầu ra thêm lá ở ngọn, bạn sẽ bấm bỏ ngọn và cắt bớt diện tích phiến lá để kích thích cành giâm ra tược nhánh.

Chẳng bao lâu bạn sẽ có một chậu lá màu mới, đây sức sống.

Chúc bạn luôn có niềm vui cùng cỏ cây do mình tự trồng và nhân giống!

Chữa bịnh "lá nổi gân xanh" cho các loại cây có bông

2011-06-08T10:05:00.000+07:00

Một số loài cây có bông đẹp như dừa cạn (Vinca), dạ yên thảo (Petunia), cẩm tú cầu (Hydrangea), đỗ quyên (Azelea, Drododendron)... thường gặp một chứng bịnh lá cây màu xanh vàng, nhìn thấy rất rõ gân lá màu xanh.

Tuy nhìn thấy như vậy nhưng cây vẫn tươi, hoa vẫn nở có vẻ như bình thường.
Bịnh này được cho là kết quả của việc cây trồng thiếu sắt (iron deficiency), và cách trị bịnh rất dễ dàng, đó là hạ thấp độ pH trong chất trồng để cây có thể hút được chất sắt có sẵn trong đó.
Những loại cây đã liệt kê bên trên thường ưa thích chất trồng có độ pH dưới 6, nói nôm na là "đất chua". Nếu độ pH trong chất trồng vượt quá số này sẽ xảy ra hiện tượng thiếu sắt như trên. Chúng ta có thể hạ độ pH bằng các hóa phẩm thương mại.

Nhưng dễ dàng nhứt cho các "bà nội trợ trồng cây" là pha một ít dấm ăn vào nước rồi tưới cho cây. Tỉ lệ pha là 1 muỗng cà-phê cho 1 lít nước, tưới hàng tuần trong thời gian "chữa bịnh".
Song song với việc tưới dấm, chúng ta cũng có thể tăng cường bón phân, nhất là đối với những loại cây háu ăn như dạ yên thảo. Để tránh shock phân, chúng ta có thể pha loãng phân bón qua lá rồi tưới vào gốc, cách ngày.
Thực tế tôi đã làm như thế đối với chậu cây dạ yên thảo của tôi. Và sau hơn 2 tuần lễ, chậu cây đã không còn hiện tượng vàng lá như lúc mới mua về.

Trước khi chữa bịnh.

Sau khi chữa bịnh

Bạn có thể tham khảo thêm về bịnh thiếu sắt tại đây.

Cách trồng và chăm sóc cây "một mùa / annuals"

2011-06-04T16:28:00.000+07:00

Là những bà nội trợ trồng hoa, chúng ta ít biết cây hoa nào là cây hoa nào. Chúng ta mua cây vì thấy chúng có hoa đẹp, nhất là ở VN nơi người ta chỉ bán cây khi chúng đang có hoa chứ ít có chỗ bán cây con đem về trồng đợi hoa. Vì vậy khái niệm về cây "một mùa / annuals" hay "xuyên mùa / perennials" hoàn toàn xa lạ đối với chúng ta. Tuy nhiên, sự hiểu biết về giống loại cây này sẽ rất hữu ích để giúp chúng ta biết cách cư xử với các loại cây hoa.

Chúng ta hay gặp nhiều ở các cửa hàng cây kiểng là loại hoa "một mùa / annuals". Gọi chúng là "một mùa" vì chúng chỉ trổ bông một lần trong suốt quá trình tồn tại của cây. Những loại cây hoa một mùa thường đậu hạt và nảy mầm từ hạt rất dễ dàng.

Ví dụ thực tế như hoa cúc nút áo (globeamaranth), vạn thọ (marigold), sao nháy (cosmos)... Đối với những loại cây này, khi chúng ta trồng một lần, chúng ta sẽ luôn có cây con cho các lần sau vì khả năng "tự mọc" của chúng rất cao.

Chất trồng:

Chúng ta thường mua cây một mùa đang hoa. Tốt nhất bạn nên kiểm tra chất trồng của nó hiện có là gì; nếu chất trồng là loại giữ nhiều ẩm quá hoặc bó chặt rễ quá thì cần phải thay bằng loại chất trồng phù hợp đối với cây trồng chậu. Ưu điểm của loại chất trồng này là giữ đủ ẩm và tạo được mức độ thông thoáng cần thiết cho bộ rễ phát triển nhanh. Bạn có thể xem lại cách pha chế chất trồng cây trong chậu tại đây.

Phân bón:

Ngoài ra vì cây một mùa có vòng đời ngắn và chủ yếu trồng vì bông, nên chúng ta cần phải thường xuyên bón đủ phân để cây có đủ dinh dưỡng. Chúng ta có thể bón phân hóa học (N-P-K) hay phân hữu cơ. Chủ yếu là loại thúc và dưỡng bông, có hàm lượng P cao. Phân hóa học có ưu thế tác động nhanh nhưng cũng làm chai đất; phân hữu cơ tác động chậm hơn nhưng đồng thời tăng chất mùn cho đất. Nếu bạn muốn có kết quả tức thì, phân hóa học là lựa chọn tốt; ngược lại bạn có thể yên tâm dùng phân hữu cơ. Liều lượng phân bón nên chỉ bằng 1/3 thông tin ghi trên bao bì mỗi lần bón.

Chăm sóc:

Khi thấy hoa trên cành tàn, bạn nên cắt bỏ để cây không phải nuôi hạt mà tập trung dưỡng chất trổ bông mới. Tuy nhiên nếu bạn muốn dưỡng hoa lấy hạt, thì bạn nên chọn một vài hoa sung sức để nuôi và không cắt bỏ khi những hoa đó tàn. Sau đó bạn sẽ theo dõi để thu hoạch hạt khi cánh hoa khô hết, chỉ còn lại đài hoa mang hạt bên trong đã trở màu đen.

Lấy hạt và bảo quản:

Bạn nên thu hoạch hạt vào lúc trời nắng khô để tránh hạt ẩm chất lượng xấu. Sau khi thu hạt xong, bạn có thể gieo ngay hoặc nếu chưa thuận tiện thì cho vào túi giấy và cất trong ngăn rau của tủ lạnh. Tỉ lệ nảy mầm của hạt giảm dần theo thời gian cất giữ.
Chúc bạn có một vườn hoa như ý muốn.

Xác định ưu tiên trong công việc

2011-06-03T14:54:00.000+07:00

Tiếp theo bài viết về "Xác lập mục tiêu", bài này tôi muốn chia sẻ cách tôi vẫn áp dụng trong việc xác định ưu tiên trong công việc của mình, đặc biệt là trong việc làm vườn.

Xác định được ưu tiên trong công việc giúp chúng ta phân bổ nguồn lực (thời gian, công sức, tiền bạc, v.v...) hợp lý. Hai hai yếu tố cần phải quan tâm khi xác định ưu tiên là:
- Quan trọng
- Cấp bách
Việc quan trọng là việc có thể giúp bạn chắc chắn đạt được mục tiêu; việc cấp bách là việc cần phải thực hiện ngay tức thì nếu không mục tiêu của bạn sẽ bị ảnh hưởng.
Vì vậy bạn phải xác định cho được, trong vô vàn những việc có liên quan đến "trồng cây, làm vườn", việc nào là quan trọng để tập trung nguồn lực thực hiện cho được và việc nào là cấp bách để thực hiện ngay tức thì.
Ví dụ việc quan trọng trong làm vườn là "chọn cây phù hợp". Và việc cấp bách trong làm vườn là "bắt sâu, thay chậu".
Muốn xác định được hai yếu tố này, bạn cần phải liệt kê một loạt những công việc bạn cần phải thực hiện để hoàn thành mục tiêu. Tiếp theo, với danh sách công việc đó, bạn lần lượt đặt những câu hỏi sau:
- Nếu tôi không làm tốt việc này thì mục tiêu chung sẽ như thế nào?
- Nếu tôi không làm ngay việc này thì mục tiêu chung sẽ như thế nào?
Dựa vào câu trả lời để xác định việc "quan trọng" hay việc "cấp bách" và thực hiện. Việc "quan trọng" thì phải làm đến nơi đến chốn; việc "cấp bách" thì phải làm ngay.

Trong cuộc sống hàng ngày chúng ta làm rất nhiều việc. Nhưng nếu không biết việc đó có quan trọng hay không chúng ta sẽ có thể làm dối. Hoặc nếu không biết việc đó có cấp bách hay không chúng ta sẽ có thể trì hoãn.
Cả hai trường hợp đều dẫn đến kết quả không tốt, gây căng thẳng cho chính bản thân và có thể cho những người chung quanh.

Thay lời kết:
Như nhiều người nghĩ, làm vườn là một công việc "trọn đời", không quan trọng cũng không cấp bách. Tuy vậy, nó có thể hữu ích cho cuộc sống của chúng ta. Trong việc làm vườn, nếu chúng ta có mục tiêu, có xác định ưu tiên, chúng ta sẽ không khó để có một khoảnh vườn xanh tươi quanh năm suốt tháng.
Mở rộng ra trong cuộc sống, nếu chúng ta có mục tiêu, có xác định ưu tiên, chúng ta sẽ không bị căng thẳng, đuối sức và cho dù bận rộn, chúng ta vẫn có thời gian cho việc làm vườn và hưởng thụ thành quả lao động nó đem lại.

Xác định mục tiêu trong việc làm vườn

2011-05-31T15:41:00.000+07:00

Do được hỏi về việc "làm thế nào để xác định mục tiêu trong cuộc sống" của mỗi người, tôi muốn đem việc này để áp dụng vô chuyện trồng cây làm vườn để được một công đôi chuyện.

Mỗi cá nhân trong cuộc sống đều luôn có ít nhất một mục tiêu nào đó để theo đuổi có những mục tiêu nhỏ, mục tiêu lớn; mục tiêu trước mắt, mục tiêu lâu dài; mục tiêu trong công việc, mục tiêu trong gia đình... Bạn không thể sống mà không có mục tiêu, chỉ có điều bạn có biết mục tiêu của bạn là gì hay không thôi.

Vì đây là một blog “trồng cây” nên tôi xin mượn hình tượng một khu vườn gia đình để nói về việc xây dựng mục tiêu cá nhân trong cuộc sống. Một khi bạn thực hiện nhuần nhuyễn những kỹ năng được đề cập ở đây, trong việc trồng cây, bạn cũng sẽ có thể ứng dụng chúng vào việc xây dựng những mục tiêu cá nhân khác.

Việc đầu tiên để xây dựng mục tiêu cá nhân là phải biết được “bạn muốn gì?” Trong ví dụ của chúng ta về “trồng vườn”, chúng ta sẽ phải tự hỏi “mình muốn gì ở cái vườn?”. Câu trả lời có thể là “muốn cái vườn giúp mình thư giãn”; “muốn cái vườn là nơi tiêu tốn thời gian”; “muốn cái vườn là nơi chưng bày những chậu hoa chậu cây quý”, “muốn cái vườn là nơi gia đình quây quần mỗi ngày” v.v... và v.v...

Để tìm được câu trả lời chính xác, bạn phải thật thoải mái tâm trí khi cố gắng trả lời cho câu hỏi “muốn gì?” này. Và có thể bạn không chỉ có một câu trả lời mà có thể có nhiều câu trả lời; đừng ngần ngại liệt kê hết những câu trả lời mà bạn có được trong đầu; có những câu trả lời xác đáng, cần phải suy nghĩ nghiêm túc thêm, nhưng cũng có những câu trả lời kém chất lượng và tự bạn sẽ thấy cần phải loại bỏ.

Làm sao để chọn được những mục tiêu xác đáng?

Mục tiêu xác đáng sẽ hội đủ 5 yếu tốt S-M-A-R-T, giải thích như sau:

1/ S = specific / cụ thể. Ý nghĩa “cụ thể” được xác định thông qua việc “gọi được tên”, ví dụ khi ta nói “tôi muốn có một cái vườn đẹp” thì chưa cụ thể, bởi lẽ khái niệm "đẹp” rất mù mờ, có thể đối với người này là đẹp nhưng đối với người khác thì không phải thế. Theo tôi mục tiêu cụ thể là một điều gì đó mà chúng ta có thể "nhìn thấy" được trong suy nghĩ của mình. Ví dụ, để biến mục tiêu "một cái vườn đẹp" được cụ thể hơn, ta có thể mô tả nó như sau:

- một cái vườn quanh năm cây cối xanh tốt; hoặc

- một cái vườn luôn luôn đầy màu sắc.

2/ M= measurable / đo lường được. Tiêu chí thứ hai, đo lường được, gắn liền với tiêu chí "cụ thể"; bởi vì nếu không cụ thể thì cũng khó đo lường được.

Trong ví dụ "một cái vườn" giúp chúng ta giới hạn số lượng cũng như vị trí, "quanh năm" giúp chúng ta định lượng thời gian. Với mục tiêu như thế này, chúng ta sẽ dễ dàng chọn lựa cây trồng cũng như những thứ khác để giúp mục tiêu của chúng ta đạt được.

3/ A = achievable / có thể đạt được. Một khi mục tiêu của chúng ta là cụ thể và đo lường được như trong ví dụ trên, tiêu chí "có thể đạt được" sẽ giúp cho chúng ta không vung tay quá trán để rồi gây ra chán nản vì mục tiêu quá khó. Cũng cần phải nói thêm, trong tiêu chí này, chúng ta cần lưu ý đến "phong cách và điều kiện sống" của mình thì mục tiêu của chúng ta mới dễ đạt được.

Cũng có thể, sau khi xét về điều kiện sống của chúng ta, chúng ta thấy không thể đạt được mục tiêu "quanh năm xanh tốt", vì chúng ta không có nhiều thời gian để theo dõi cây cối trong suốt một năm; hoặc chúng ta không có đủ phương tiện để tưới tắm theo đúng nhu cầu của cây cối bởi lẽ nơi chúng ta ở khan hiếm nguồn nước, v.v...

Trong những truờng hợp ấy, chúng ta buộc phải thay đổi mục tiêu sao cho không quá khó khăn để đạt được. Đảm bảo tiêu chí "có thể đạt được" sẽ giúp chúng ta phấn khởi khi thực hiện công việc.

4/ R = realistic / thực tiễn. Gọi là "thực tiễn" nghĩa là ... mục tiêu không quá xa vời đối với "phong cách và điều kiện sống" của chúng ta. Trong việc làm vườn, nếu chúng ta ở xứ nóng nhưng lại đặt ra mục tiêu "trồng được các loại hoa ôn đới" thì quả là không thực tiễn. Chúng ta cần phải nhìn thật rõ những gì có thể xảy ra quanh chúng ta để đặt ra mục tiêu cho mình.

5/ T = Timebound = có giới hạn thời gian. Một mục tiêu không thể kéo dài vô tận mà phải gói gọn vào một khoảng thời gian nhất định nào đó. Chúng ta có thể sống một đời người kéo dài hàng 70, 80 thậm chí 90 năm, nhưng chúng ta không thể dùng hết từng ấy thời gian để theo đuổi một mục tiêu. Vì vậy chúng ta cần đề ra thời gian giới hạn cho việc thực hiện mục tiêu của mình.

Trong ví dụ làm vườn, chúng ta có thể đặt ra mục tiêu như sau:

- trong hai tháng sắp tới, tôi muốn có một cái vườn có nhiều hoa đầy màu sắc.

- từ giờ đến hết mùa mưa, tôi muốn thay hết chậu cho đám cây ngoài vườn, v.v...

Trong bài sau tôi sẽ trao đổi về việc xác định ưu tiên.

Trồng cẩm cù như thế nào?

2011-05-19T09:29:00.000+07:00

Cẩm cù, có tên tiếng Anh là Hoya, là một giống dây leo sống bám trên cây rừng. Cẩm cù được tìm thấy nhiều ở Đông Nam Á và các đảo quốc thuộc châu Đại dương. Mặc dầu vậy, nó lại "nổi tiếng" ở các nước ôn đới!

Tôi không rõ cẩm cù được phát hiện ở Việt Nam bao lâu rồi, và tôi cũng không có ý làm một bài nghiên cứu khoa học về giống này. Ở đây tôi chỉ xin được chia sẻ cách tôi trồng cẩm cù để các bạn có thể mạnh dạn sưu tầm và nuôi trồng loại dây leo bình dị nhưng có hoa rất dễ thương này.
Xét về mặt sinh sống trong tự nhiên thì cẩm cù sống bám trên cây cao. Vào mùa mưa nó được uống nước mưa còn vào mùa nắng thì nó chỉ uống sương đêm, nếu có. Vì vậy chất trồng mà tôi dùng để trồng cẩm cù là loại dớn được bán rất nhiều ở Dalat.

Loại chất trồng này có thể giúp cẩm cù bám rễ tốt, hút được chất ẩm được lưu giữ trong dớn nhưng không làm úng rễ cẩm cù, vốn rất mảnh, vì dớn rất thông thoáng.
Có nhiều loại dớn trên thị trường; có loại dớn dùng để trồng lan hồ điệp, loại trồng lan Cattleya... Những loại dớn đó đắt tiền và tôi thấy không thích hợp vì cái thì giữ nước nhiều quá, cái lại không giữ tí nước nào. Duy chỉ có loại dớn "xay" Dalat là thích hợp nhứt.
Dớn "xay" Dalat được xay nhỏ ra từ những gốc và cành cây dương xỉ núi, có người còn gọi là Sơn tuế. Tôi thì không rành những danh từ khoa học thực vật nên chỉ nói nôm na từ thông dụng. Các bạn có thể mua loại dớn này ở chợ cây cảnh Dalat, hoặc những nơi bán vật dụng trồng cây ở Dalat. Giá cả rất dễ chịu.

Trước khi trồng, tôi thường ngâm dớn vào nước, xả nhiều lần cho sạch. Sau đó thì trồng đoạn cẩm cù vào rồi tưới đẫm một lần nữa là xong.
Tiếp theo, tôi sẽ treo chậu cẩm cù vừa trồng xong vào chỗ mát. Ở TSV, vào mùa mưa tôi thường treo cẩm cù ở dưới tán cây ngoài trời để chúng được hưởng nước mưa. Vào mùa nắng tôi treo cẩm cù trong nhà lưới để dễ bề tưới tắm.

Theo tài liệu này thì cẩm cù không thích khí hậu quá nóng hoặc quá lạnh, trong độ từ 15oC đến 25oC là tốt nhứt. Tuy vậy chúng vẫn có thể chịu đựng khí hậu nóng hơn, nhưng có lẽ nóng quá thì chúng ít trổ bông, tùy
một vài giống cụ thể.
Thực tế ở Đặng gia trang đã chứng minh: mặc dầu cùng giống, cùng chất trồng, chế độ chăm sóc giống nhau nhưng cẩm cù ở TSV liên tục trổ bông còn ở ĐGT thì ngược lại.
Tóm lại, cẩm cù là một giống tầm gởi rất dễ tính, sống sao cũng được. Chất trồng thích hợp nhất đối với chúng là dớn "xay" Dalat, chúng thích ở chỗ nhiều ánh sáng nhưng không bị nắng trực tiếp, và có nhiệt độ không quá nóng hoặc quá lạnh.