<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:blogger='http://schemas.google.com/blogger/2008' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320</id><updated>2026-10-10T01:48:20.425-06:00</updated><category term="callejerito"/><category term="capitan"/><category term="carlos manuel cruz meza"/><category term="drano"/><category term="durango"/><category term="espantapájaros"/><category term="mataperros"/><category term="nayarit"/><category term="tepic"/><category term="veracruz"/><category term="vigilante"/><category term="xalapa"/><title type='text'>Obras (in)Completas</title><subtitle type='html'>El Blog de Carlos Manuel Cruz Meza</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://cmcorp00.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default?redirect=false'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><link rel='next' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default?start-index=26&amp;max-results=25&amp;redirect=false'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>61</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-3516989444806359462</id><published>2025-09-07T00:00:00.000-06:00</published><updated>2026-07-01T18:00:51.985-06:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="capitan"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="drano"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="durango"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="veracruz"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="vigilante"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="xalapa"/><title type='text'>Los superhéroes no existen. Detectives, bandoleros, vigilantes y la última batalla del Capitán Drano</title><content type='html'>&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 14pt; line-height: 37.3333px;&quot;&gt;LOS SUPERHÉROES NO EXISTEN&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 13pt; line-height: 34.6667px;&quot;&gt;Detectives, bandoleros, vigilantes y la última batalla del Capitán Drano&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Carlos Manuel Cruz Meza&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiWTICOxbvmGUc4d7VxoCqRxHQKMd9HDOf2uVd0Ffbv4sqS1ZHAp3a7CoD6kJdDyBzUvdT0pL13xmaB9i5DN6LFDqhXm_xQxp5LGkHjvZX-jUr4DDja_mWK9GM3g7m2lOboesn0njmrBoWrXWY35fQjhds6QiiTJv8XhqJw6xQEK_9w3YMxC863HlhnUuy_/s1962/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(001).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1962&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiWTICOxbvmGUc4d7VxoCqRxHQKMd9HDOf2uVd0Ffbv4sqS1ZHAp3a7CoD6kJdDyBzUvdT0pL13xmaB9i5DN6LFDqhXm_xQxp5LGkHjvZX-jUr4DDja_mWK9GM3g7m2lOboesn0njmrBoWrXWY35fQjhds6QiiTJv8XhqJw6xQEK_9w3YMxC863HlhnUuy_/s320/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(001).jpg&quot; width=&quot;245&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 177pt; text-align: right;&quot;&gt;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; line-height: 26.6667px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 177pt; text-align: right;&quot;&gt;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; line-height: 26.6667px;&quot;&gt;Aquí termina la Ley. Y comienzo yo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 177pt; text-align: right;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; line-height: 26.6667px;&quot;&gt;Paula Gosling.&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Fair game&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;i&gt;&lt;br /&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nota:&lt;/b&gt;&amp;nbsp;Las imágenes corresponden a dibujos realizados por el Capitán Drano, los cuáles fueron regalados al autor de esta crónica. Las fotografías se tomaron en las oficinas del periódico&amp;nbsp;&lt;i&gt;Gráfico de Xalapa&lt;/i&gt;&amp;nbsp;en 1999.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;I&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero hubo un caso real de alguien que creyó serlo. En 1999, la presencia de un hombre disfrazado que combatía el crimen en las calles de la ciudad de Xalapa, capital del estado de Veracruz (México), demostró que en ocasiones las fantasías encuentran un sustento o un eco inesperado en la realidad. Durante al menos un año, recorrió las zonas más peligrosas de la urbe, enfundado en un traje metálico para enfrentar a toda clase de malhechores.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A medida que su lucha contra los delincuentes avanzaba, el contacto cotidiano con la violencia fue transformándolo. Llegó el momento en que muchos llegaron a compararlo con aquellos a quienes combatía. Resolver los problemas sociales a golpes no parecía, al final, una buena opción.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Entrevistado por varios reporteros, su historia y su imagen aparecieron en algunos medios impresos locales, lo que causó el asombro de unos y la burla de otros: “Esta ciudad está dominada por la delincuencia y yo quiero hacer algo. Ojalá todos pusiéramos de nuestra parte para detener a los criminales”,&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn1&quot; name=&quot;_ednref1&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;afirmaba.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Esta es una historia real, aunque parezca surgida de una fantasía absurda. Lo sé, porque estuve allí. Yo lo conocí y lo entrevisté. Aunque no imaginaba entonces hasta dónde iba a llegar lo que parecía una simple nota pintoresca, un ejemplo del color local.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;II&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Menos en una ciudad como Xalapa, enclavada en la montaña, rodeada de vegetación, con clima frío, lluvias suaves y neblina constante, que alguna vez se convirtió en un referente nacional por su actividad artística y cultural, siendo llamada “Atenas Veracruzana” y “Ciudad de las Flores” por el célebre barón Alexander von Humboldt. Incontables pintores, bailarines, músicos, escritores, fotógrafos, escultores, actores, cineastas, arquitectos, cantantes, diseñadores gráficos, ceramistas, periodistas, han habitado la capital veracruzana. Junto a museos, galerías, bibliotecas, librerías, escuelas de arte, parques, tiendas de discos y bazares de antigüedades, proliferan cafeterías, bares y restaurantes. La vida bohemia, diurna y nocturna, es una característica de la ciudad, dominada por creadores, académicos y estudiantes.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Junto al rostro amable, hospitalario, relajado, tolerante y de abierta sexualidad, siempre ha existido un lado oscuro, representado por los cinturones de miseria que rodean la ciudad, las peligrosas colonias en las que no entran taxis o policías después del atardecer, sumado al elevado número de automóviles que convierten la circulación en un infierno, los robos y asaltos cada vez más frecuentes, los ataques de comandos armados a antros que no pagan protección y la inseguridad en las calles, sobre todo para las mujeres.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Xalapa es la población donde una nomenclatura macabra incluye entre sus rúas al Callejón de la Calavera, el Callejón del Infiernillo, el Callejón de la Amargura y el Fraccionamiento de Las Ánimas. Es la urbe donde varias historias sangrientas, sórdidas o extrañas se han desarrollado al paso de las décadas. Allí conviven el santo local, San Rafael Guízar y Valencia, cuyo cuerpo exhumado estaba intacto; el criminal de guerra nazi que fungía como maestro en la Universidad Veracruzana en la década de los sesenta; la mujer descuartizada por una hermandad lésbica y arrojada a un canal de desagüe; las leyendas de callejones donde los amantes siempre enfrentaron trágicos finales; el cadáver mal embalsamado y sin ojos de un emperador austríaco, que fue velado en una parroquia; las cabezas humanas con sombreros de charro, abandonadas en un parque del Centro; los perros de pelea que devoraron a un niño en la casa de un profesor de cine; docenas de esqueletos de monjes hallados junto al atrio de una antigua iglesia; el célebre escritor con afasia, maltratado, robado y abusado hasta la muerte por sus amigos más cercanos; un ex agente de la CIA que convivía con la alta sociedad local de los años setenta; la legendaria momia de un millonario, que según rumores permanece sentado dentro de su tumba; el asesino en serie del Santuario de las Garzas, exterminador de jóvenes mujeres; el joven fotógrafo que mató y descuartizó a un cineasta, repartiendo los trozos en varios lugares durante una noche de horror; o la Academia de Policía en cuyos cimientos y paredes se mezclaron pedazos de los cuerpos de varios desaparecidos, ya en la era de la Guerra contra el Narcotráfico.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Allí es donde surgió un hombre disfrazado con una armadura, moderno Quijote que salía a las calles para combatir a los criminales, en una cruzada personal imposible de ganar. En aquel instante de celebridad, la figura alta y delgada, con el rostro escondido por una máscara de metal, pronunció su nombre de batalla ante la gente, un apelativo que alguien le había puesto con una mezcla de admiración y miedo, pero que terminaba por sonar a broma: El Capitán Drano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;III&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgZ8dkmVeZ8Xuz-xx8TznMDIWBODgdzhK6EN7giwqmAsx9DO8JsopT2kufmwc-sFPJnfBMecqTER5Jjb-_M0QUG2OsSknDuKPDfQyDohXqwE6uhEm4Avm7PqxQj6Kze5F5sxNQaFQ1nrOlyojTitvSef24Ugva4qgXF9OArJ1JhjW3d_wQlo5wmUxVLO50f/s1929/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(009).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1929&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgZ8dkmVeZ8Xuz-xx8TznMDIWBODgdzhK6EN7giwqmAsx9DO8JsopT2kufmwc-sFPJnfBMecqTER5Jjb-_M0QUG2OsSknDuKPDfQyDohXqwE6uhEm4Avm7PqxQj6Kze5F5sxNQaFQ1nrOlyojTitvSef24Ugva4qgXF9OArJ1JhjW3d_wQlo5wmUxVLO50f/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(009).jpg&quot; width=&quot;249&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. El hombre misterioso que se ocultaba tras la identidad del Capitán Drano tuvo un origen humilde. Nació en Ciudad de México en 1974, pero su familia se trasladó a la provinciana Xalapa, donde creció. Su nombre real completo nunca fue revelado a la opinión pública, para preservar su seguridad e integridad y la de su familia. Pero los amigos cercanos se referían a él como Jesús Salvador, sin mencionar sus apellidos. Algo había de predestinación en ese nombre, algo de redentor en los ecos crísticos y rebeldes que en él reverberaban.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Jesús Salvador era un asiduo lector de historietas y un artista plástico autodidacta. A fuerza de práctica, consiguió un estilo realista en sus obras. En la década de 1990 creó a un personaje de cómic, “El Ejecutor”, sin saber que su imagen serviría como base para el traje que él mismo fabricaría, años después, en un solitario taller de herrería. “El Ejecutor” era muy similar a Punisher, el vigilante de Marvel Cómics, aunque en él se mezclaban rasgos de los enloquecidos militares ochenteros del cine de acción, al estilo John Rambo o el ex coronel John “Comando” Matrix.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al principio, “El Ejecutor” tenía el rostro de su dibujante, amaba a una chica y buscaba hacer el bien; después, desfigurado, con el cuerpo lleno de cicatrices, no dudaba en matar a sus enemigos de formas cada vez más sangrientas; el colmo fue cuando asesinó con crueldad a su propia novia. Era, más que un vigilante o un vengador, un villano. Sobre los trabajos historietísticos de Jesús Salvador, quien firmaba sus obras como “Jesús Lee”, el dibujante César Daniel López alguna vez escribió:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Los héroes acartonados, símbolo de perfección física y moral, son para Jesús motivo de burla. Y es que en su mundo particular, todos podemos ser héroes (¿y todos podemos ser villanos?), pero no por el accidente radioactivo que nos daría poderes, no por los trajes coloridos y los sobrenombres llamativos, no por las épicas batallas contra supervillanos que ponen en peligro el ficticio equilibrio del mundo, sino por el simple hecho de librar, cotidianamente, las batallas por nuestra supervivencia. Contra nuestras emociones, contra las circunstancias adversas, contra la rutina, contra la ignorancia, contra nosotros mismos.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Solidario con sus amigos y duro contra los indicios de ignorancia de estos, Jesús pasea por la ciudad de Xalapa, a veces con un portafolios bajo el brazo, a veces con unas pinzas o herramientas de trabajo, camina, observa, registra, memoriza, graba, procesa. Uno nunca sabe qué situación podría convertirse en material para una historia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Somos susceptibles de volvernos personajes de historieta. Tal vez sin saberlo, algún día volvamos a nacer bajo su pincel, en un mundo de papel.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn2&quot; name=&quot;_ednref2&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn2;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Casi toda su obra como ilustrador fue realizada en blanco y negro. Desde imágenes sueltas hasta sagas completas, además de algunos autorretratos, sus trazos eran firmes, duros. También incursionó en la pintura y en las ilustraciones por computadora. Para Jesús Salvador, el horror del diario vivir sólo podía combatirse y exorcizarse a través de las viñetas, que inundaban de realismo&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;gore&lt;/i&gt;&amp;nbsp;sus novelas gráficas. Llamaban la atención la crudeza de sus imágenes y el dolor de las expresiones allí plasmadas. Sus personajes no eran nobles, no los motivaba el altruismo o la heroicidad. Eran prescindibles, perdedores, amargados; un reflejo de sus propias frustraciones. Desencantado, alguna vez mencionó:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;La diplomacia se consolida como el arte de la hipocresía oficial. Entre la gente vales por lo que vistes, lo que fumas, lo que dices sin pensar. Las modas imponen quiénes son dignos de atención y aún la gente “culta” no hace más que recopilar conocimiento chatarra en cantidades industriales para, al final, tratar de justificar por qué son tan desdichados y desadaptados; pocos aplican su saber en mejorar su vida o la de los demás. El cambio del que todos hablan sólo lo es de siglas, de cifras, de fechas, pero la realidad es que seguimos siendo como antes. Iguales en el fondo, mas no en la apariencia. Esta sí cambió, y con ello ya nos sentimos más desarrollados y más plenos. ¡Ilusos! Si supiéramos que tan sólo nos han pintado la jaula que nos aprisiona con un color más llamativo…&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn3&quot; name=&quot;_ednref3&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn3;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;IV&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhZ9u7pvS6Ci12ToDhT3FkoP6oddBSTgEBORDyPWDsBupUnu3jKa9tURLWfjOsEvua8s5F9B8OMI8oiFfo15q4UaOBKkCY7zWpjVBbLSUwsAGZdVZNbjr13MVLhuqDxKi5MlF6y9QPanoyOUG11W5L_3xBWdMX_jdZbsPLpUUtEOo0YheRQjavDIEeqoeio/s1851/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(008).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1851&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhZ9u7pvS6Ci12ToDhT3FkoP6oddBSTgEBORDyPWDsBupUnu3jKa9tURLWfjOsEvua8s5F9B8OMI8oiFfo15q4UaOBKkCY7zWpjVBbLSUwsAGZdVZNbjr13MVLhuqDxKi5MlF6y9QPanoyOUG11W5L_3xBWdMX_jdZbsPLpUUtEOo0YheRQjavDIEeqoeio/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(008).jpg&quot; width=&quot;259&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Quizás por eso, Jesús Salvador trabajaba con ahínco en diferentes cosas, con tal de obtener el sustento y ayudar a su familia: plomería, electricidad, albañilería, fontanería y sobre todo herrería. Su madre y su hermana eran protegidas por él. En sus ratos libres creaba esculturas de metal. Dibujaba sin descanso y leía. Su obra como ilustrador era vasta; muchos de sus dibujos los regalaba a sus amigos más cercanos.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;En aquel momento, en Jesús Salvador convergían dos vertientes: la del incipiente artista plástico que descargaba sus emociones a través de la gráfica, y la del joven que avanzaba en la búsqueda de sí mismo, de su autenticidad, de la imprescindible capacidad de asombro.&lt;/span&gt;Veía con admiración, no exenta de cierta envidia, a médicos, bomberos, rescatistas; todos aquellos que arriesgaban su vida para salvar la de otros, o que se entregaban a una labor social imprescindible. “Los superhéroes sí existen”, afirmaba conmovido, sin ser consciente del lugar común. Pero carecía de la constancia y la disciplina para convertirse en uno de ellos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A veces se reunía con sus amigos para ver películas o compartir juegos de video, mientras comían pizza y bebían refrescos. Los miembros de ese grupo, formado también por otros dibujantes, se llamaban a sí mismos Los Tertulianos. Gustaban de frecuentar tiendas donde vendían historietas, como la librería Logos, ubicada en el centro de la ciudad. Alguna vez filmaron un cortometraje&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;amateur&lt;/i&gt;&amp;nbsp;de comedia, donde todos se disfrazaron para simular una competencia de combate entre superhéroes, creados por ellos. La bautizaron como&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Pelea de orates&lt;/i&gt;, un divertimento donde Jesús Salvador ostentaba un nombre que sería profético: “El Peleador Callejero”.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Aquellas reuniones&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;geeks&lt;/i&gt;&amp;nbsp;con Los Tertulianos desembocaron en un viaje compartido a una convención de cómics celebrada en Ciudad de México. Con sus amigos, Jesús Salvador asistió a varias conferencias, presentaciones de historietas y revisiones de portafolios. Algunas anécdotas de ese viaje fueron narradas por César Daniel López, que lo vivió. En su diario apuntaría:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Jesús se aparta.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Medita sobre los comentarios que el francés Paul Gillon hizo respecto a su trabajo el día anterior: “Debes de buscar otras alternativas en tus historias, no sólo la violencia y la monstruosidad”. Pasado el enojo por la crítica, se da cuenta de lo propositivo de los comentarios del francés, en contraste con lo convencional (para su gusto) de la crítica que le hizo José Quintero, creador del personaje Buba.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Jesús y Obdulia se apuntan a un concurso de canto y conquistan al público.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Una amiga llamada&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;]&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Mary se entenderá muy bien con él; al parecer, Jesús tiene su corazoncito.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn4&quot; name=&quot;_ednref4&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn4;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Acerca de su trabajo como ilustrador, opinaron varios dibujantes de renombre, entre ellos Mark Waid, Scott Campbell, Paul Gillon, José Quintero y Óscar González Loyo, el creador del personaje y la historieta&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Karma-Tron&lt;/i&gt;, quien fue su maestro en un curso sobre creación de tebeos. Pese a su contacto con el mundo del arte, se desencantó muy pronto. Con el tiempo, la personalidad de Jesús Salvador fue alejándolo de Los Tertulianos. Tras una serie de agrias discusiones se resintieron, el grupo se dispersó y nunca volvieron a verse.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En una página escrita por él, donde ya se pueden entrever los conceptos que inspirarían su lucha posterior, Jesús Salvador afirmaba:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Un día me desperté con una revelación casi mística: vivimos en un mundo de apariencias. Todo lo que somos, lo complejo de nuestros pensamientos, lo único de éstos, no importa. Si se juzga a un libro por su portada, la apariencia se ha apropiado de nuestro ser y ya no es sólo una parte de nosotros, como seres integrales: ahora lo es todo. Pero, ¿qué puede hacer un dibujante de cómics? Los superhéroes no tienen cabida aquí, en el mundo real. Tan sólo me queda no caer en el espejismo de las actitudes de rebelión sin sentido, tan sólo me queda tratar de hacer mi trabajo, tan sólo me queda intentar ser un ejemplo para los míos, tan sólo me queda seguir viviendo y soñando. Un día despertaré con una revelación casi mística: que el fondo de las cosas también es valioso. De momento, es sólo un sueño.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn5&quot; name=&quot;_ednref5&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn5;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Cuatro meses después de escribir aquellas palabras, Jesús Salvador despertaba con su profética revelación, dejaba atrás el sueño, cruzaba la línea y se lanzaba a las calles para comenzar una violenta cruzada personal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;V&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero esto no detuvo a Jesús Salvador. Desde niño, aprendió diversas técnicas de lucha libre, boxeo y artes marciales; también hacía pesas y se ejercitaba todo el tiempo, no fumaba, ni consumía alcohol o drogas. Al comenzar 1999, se había convertido en un tipo extraño. Era una suerte de máscara tras máscara que desconcertaba y sorprendía. Era un&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;personaje&lt;/i&gt;&amp;nbsp;más que una&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;persona&lt;/i&gt;. Historietista, dibujante, trabajador, fan del cómic de autor, enemigo acérrimo de las historias comerciales, escondía, tras un temperamento casi siempre agresivo, la profunda soledad y el desaliento que la época del fin de milenio causaba en la gente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Lo peor ocurrió cuando uno de sus seres queridos murió en un acto violento: fue asaltado en una colonia de la periferia de Xalapa y aunque entregó sus pertenencias, recibió una herida con un picahielo. Falleció horas más tarde y el asaltante jamás fue detenido.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El golpe desequilibró a Jesús Salvador. La presencia oscura de la muerte lo tocó como nunca antes. Hasta ese momento, sólo acudía a los funerales de conocidos de su familia. Ir a velorios no le agradaba; pero ahora, por vez primera y de una manera trágica, el muerto era suyo, le pertenecía: se había convertido en el anfitrión de una ceremonia luctuosa.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;VI&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9WQ5fa6vqmmeeoSEiJu_3FAT9Ivl5ep_QjPrsULbQIYkdlHStPRElSNsWjP_ZuvwJur1F9jVguP0p-VgYyq76Q9oxWggvXt0eYe9RZ1LwpzsMbgKvU6X-UeC6wFfNabZwuOhp2zHbxL31FDfNQgLPohiTqyYSoRVp6ujNgk93bH7g7NIhnM8OG3hgI2_Y/s2203/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(002).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2203&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh9WQ5fa6vqmmeeoSEiJu_3FAT9Ivl5ep_QjPrsULbQIYkdlHStPRElSNsWjP_ZuvwJur1F9jVguP0p-VgYyq76Q9oxWggvXt0eYe9RZ1LwpzsMbgKvU6X-UeC6wFfNabZwuOhp2zHbxL31FDfNQgLPohiTqyYSoRVp6ujNgk93bH7g7NIhnM8OG3hgI2_Y/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(002).jpg&quot; width=&quot;218&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Quizás por ello, el crimen rodeaba la vida diaria en la colonia donde moraba, en una lejana zona de Xalapa. En aquellos días, la Guerra contra el Narcotráfico estaba lejos de comenzar, pero el crimen organizado se hacía cada vez más presente. En un correo electrónico enviado a un amigo suyo, daba cuenta de un escalofriante episodio ocurrido a él y a su familia:&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Hola, amigo. Antes que nada, te pido una disculpa por mi ausencia.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Mi familia y yo hemos tenido problemas debido a que tuvimos como vecinos a unos sicarios y secuestradores. Hace como tres semanas a las 2:30 a.m., unos soldados irrumpieron en una casa que está junto a la de nosotros. Al parecer capturaron a algunos de los sicarios y otros se escaparon. Esto apareció en los noticieros y en los diarios. Como podrás entender no fue cualquier cosa. Afortunadamente estamos bien. En cuanto nos podamos ver, te daré más detalles.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn6&quot; name=&quot;_ednref6&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn6;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Saber que tan cerca de su domicilio existía un grupo delictivo, lo llevó a decidirse. Tras meditarlo mucho, una noche comenzó a diseñar un traje, semejante al utilizado por “El Ejecutor”, personaje principal de las historietas que dibujaba. Descartó muchos bocetos, guardó otros, hasta tener un modelo inicial. Dedicó muchas noches en vela a crear el disfraz metálico que iba a utilizar cuando por fin saliera a las calles. Sus conocimientos de herrería fueron imprescindibles; sin ellos, nunca hubiera podido fabricar la coraza que lo protegería en tantas ocasiones.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;VII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjkD1X01h4fcgvsGOFssQ2FFs88-pOFUlBOIBApJX0WnlT-3oBZUwMSizYtn2RIkOWK2FynkkWgt7SchXSqC-Mev0BXDOqWDus-jwZ8szxkqLJo3M0y-T0EJEgRILayNcd6PN9vG-XIXX06dxXlQZ7bjzm-KqdkuwuLqma1XSSUgd-a_6Ls_S2IA7VEZ68t/s2000/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(002).JPG&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2000&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjkD1X01h4fcgvsGOFssQ2FFs88-pOFUlBOIBApJX0WnlT-3oBZUwMSizYtn2RIkOWK2FynkkWgt7SchXSqC-Mev0BXDOqWDus-jwZ8szxkqLJo3M0y-T0EJEgRILayNcd6PN9vG-XIXX06dxXlQZ7bjzm-KqdkuwuLqma1XSSUgd-a_6Ls_S2IA7VEZ68t/s320/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(002).JPG&quot; width=&quot;240&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;text-align: left;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero él quiso verse como uno. De una forma instintiva, conocía el poder de un disfraz. Después de todo, los uniformes utilizados por policías, militares, bomberos y enfermeros eran, de cierta manera, disfraces, atuendos simbólicos que indicaban una profesión, un grado, una superioridad al ciudadano común y suscitaban subordinación y respeto.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;Su armadura era de hierro, con piezas soldadas a la medida de su cuerpo. La pintó de verde olivo. La máscara era muy pesada, pero la sujetaba a su cabeza con gruesas tiras de tela y velcro, además de utilizar una protección sobre su cráneo; al final, su uniforme completo consistía en máscara, casco, pectoral, protección en la espalda, rodilleras, coderas y espinilleras metálicas, así como guanteletes con metal en los dedos y botas con punta de hierro. Estaba acolchado por dentro e incluso resistía el impacto de balas calibre .38 y .45. Todo iba colocado sobre ropa gruesa, casi siempre un pantalón de mezclilla y una sudadera. A medida que peleaba, le hacía mejoras a su traje; el que apareció en las fotos publicadas en la prensa era la primera versión, luego lo modificó añadiéndole más cosas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;En el aspecto ofensivo, utilizó varias armas. Primero usó un tubo de acero grueso, de los que se emplean como cañería. Luego incorporó otros artilugios, sobre todo herramientas: un martillo, un mazo, más tubos, todos objetos contundentes. Más adelante, incorporó un par de armas extra, que desechó casi enseguida: una picana eléctrica, a la que definió como “un recurso para señoras y cobardes”&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn7&quot; name=&quot;_ednref7&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn7;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-TRAD; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;después de utilizarlo por única vez y dejar a su oponente tirado en la banqueta y con convulsiones, sin que existiera una pelea cuerpo a cuerpo. Y un rociador de gas pimienta, del que prescindió tras utilizarlo y quedar tan ciego como su rival, cuando la nube de rocío lo afectó a él también a causa del aire. Alguien aseguraría, en una clara exageración, que también portaba un pequeño lanzallamas, aunque es más probable que fuera un tubo de aire comprimido al que aplicaba la llama de un encendedor. En sus últimas peleas también echó mano de unas&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;shuriken&lt;/i&gt;, las famosas estrellas de los ninjas. Y por supuesto, de sus conocimientos de artes marciales, lucha libre y boxeo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;¿Qué puede impulsar a un joven de veinticinco años a convertirse en vigilante? La manoseada influencia de los medios de información, el descubrir que a veces no hay opciones reales, la desconfianza en el estado de derecho, una furia contenida cuya catarsis se realiza a través de los enfrentamientos cuerpo a cuerpo. Sin saberlo, Jesús Salvador era un producto de su momento histórico, una creatura bizarra que sólo podía surgir en ese contexto, en ese tiempo y lugar. Unos años antes no hubiera sido necesario; unos años después habría muerto en su primera salida.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;Todo él era la personificación del enojo social, la emblemática violencia de una generación perdida.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;VIII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Y aún así, la noche del sábado 12 de junio de 1999, el Capitán Drano salió disfrazado a recorrer las calles de Xalapa por primera vez. Según narraría, lo dominaba una sensación de gozo, estaba invadido por un estremecimiento de libertad. Enfundado en el exoesqueleto metálico, cargaba una mochila en la espalda, donde guardaba su máscara.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Su primer enfrentamiento fue contra dos drogadictos que asaltaban a una chica en una oscura calle de la Colonia Revolución. Con rapidez se puso la máscara, se acercó a ellos y aprovechó el estupor que tan extraña presencia les causó, para descargar un par de tubazos en cabeza y cara de aquellos malhechores. Desmayó a uno e hizo huir al otro, que gemía y se sujetaba el rostro, mientras dejaba un reguero de sangre al alejarse trastabillando. La muchacha se quedó petrificada, pero el Capitán Drano le hizo una reverencia, le dijo que estaba a salvo y que mejor se diera prisa en irse a su casa. Ella, sin darle las gracias, se alejó a la carrera del lugar. Él guardó de nuevo la máscara en la mochila y siguió su camino, sin toparse con ningún otro delito. Casi al amanecer, se acercó a una avenida y tomó un taxi de regreso a su domicilio.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El duelo lo llenó de alegría, de vitalidad, de una sensación de poder. Luego reconocería que era una especie de droga, que la adrenalina segregada aquella noche no tenía comparación con ninguna otra cosa que hubiera experimentado antes: ni siquiera con el placer del sexo. Semanas después, justificaría su labor ante los medios de información:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Mis motivaciones son proteger a los ciudadanos de pandilleros, asaltantes, violadores, secuestradores, asesinos y narcos. No actúo en lugares específicos de la ciudad, sino que la recorro toda, ya sea en el día o en la noche. Protejo a los niños, a las mujeres, a los ancianos, a los discapacitados y a los hombres que no pueden defenderse.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn8&quot; name=&quot;_ednref8&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn8;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[8]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Dos o tres noches por semana, el Capitán Drano patrullaba las calles de la periferia. Se enfrentó a muchos asaltantes, impidió una violación, salvó a un niño que estaba a punto de ser raptado por un desconocido. Una vez intentaron asaltarlo a él con un arma blanca. Ante el estupor de su atacante, el Capitán abrió su mochila, sacó la máscara, se la puso y después le quebró la mano con la que blandía una navaja. El delincuente quiso correr, pero un golpe con el tubo le fracturó la espinilla derecha. Gritaba y se quejaba. Ya en el suelo, el Capitán le dio un par de golpes en el rostro con sus guantes metálicos. Aún consciente, el ladrón pudo escuchar cómo aquel vigilante le advertía que, de volver a verlo, le rompería la columna vertebral.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Sin que el Capitán lo supiera, un hombre observaba lo ocurrido desde la banqueta de enfrente. Cuando la golpiza terminó y el vigilante se disponía a marcharse, aquel hombre le gritó: “¡Ese mi Capitán Drano, qué buena madriza le diste!” Él lo miró, atravesó la calle y el hombre se quedó petrificado: temía que lo golpeara también. Pero se limitó a preguntarle: “¿Cómo me llamaste?” “Capitán Drano, por cómo les pegaste. Y porque estás limpiando la suciedad de la sociedad”,&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn9&quot; name=&quot;_ednref9&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn9;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[9]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;dijo aquel hombre en un juego cacofónico. Bajo la máscara, el Capitán sonrió. Le hizo un saludo marcial al hombre: “Me gusta ese nombre”. Después se alejó, con su mochila a cuestas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;IX&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjvtm_btb68btAF7o4fPwqdLgfrpIKw6nH-RT2S3dHIb9Fo1eemeL3yLls1sVko9c67NJjPXjBFKZDFB-svUNIe4pHURgZKadAMn56Q6pdbpz05dPn-v0MIBghgs1gs1fepDQx6OcAXCCDIFbga_vesdpgHaca0lY2s__11_sbKaeFvWf9wqm8HCdO3TLqf/s1500/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(010).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1406&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;300&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjvtm_btb68btAF7o4fPwqdLgfrpIKw6nH-RT2S3dHIb9Fo1eemeL3yLls1sVko9c67NJjPXjBFKZDFB-svUNIe4pHURgZKadAMn56Q6pdbpz05dPn-v0MIBghgs1gs1fepDQx6OcAXCCDIFbga_vesdpgHaca0lY2s__11_sbKaeFvWf9wqm8HCdO3TLqf/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(010).jpg&quot; width=&quot;320&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero a lo largo de las siguientes semanas, uno de ellos actuó en varias depauperadas colonias xalapeñas: Rafael Lucio, Revolución, Veracruz, Progreso Macuiltépetl, Sumidero, Casablanca, Pomona, Dos de Abril, Luz del Barrio e incluso llegó a Indeco Ánimas, una zona de clase alta.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Se acostumbró a decirle su nombre de batalla a los malhechores, a las víctimas y a los testigos: “Soy el Capitán Drano, limpio las calles de la escoria, combato todo delito”, repetía. “El crimen es una enfermedad. Yo soy el remedio”,&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn10&quot; name=&quot;_ednref10&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn10;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[10]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;argüía, al plagiar la trillada frase de una película.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A medida que peleaba, sus hazañas se contaban de boca en boca. De esos días, destaca su enfrentamiento con cinco miembros de una pandilla en la colonia Rafael Lucio, a los que golpeó pese a que todos portaban armas blancas. Según la historia que narró un vecino, uno de aquellos delincuentes sacó una pistola y le disparó dos veces, dándole una. La bala rebotó en la armadura. El Capitán lo desarmó con un golpe. Los pandilleros huyeron, pero juraron que se iban a vengar. “¡Los estaré esperando!”, gritó de forma melodramática.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;También fue memorable la ocasión en que, tras impedir un asalto, amenazó a dos delincuentes sometidos diciéndoles: “No quiero volver a verlos en mis calles. Si me los vuelvo a encontrar, les daré una golpiza. ¡Aunque no hayan hecho nada malo!”&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn11&quot; name=&quot;_ednref11&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn11;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[11]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;No podemos saber cuánto en esas historias era verdadero y cuánto obedecía a la magnificación proveniente de una opinión pública ansiosa de heroísmo, que quizás aumentaba o exageraba los detalles de sus enfrentamientos, o tal vez llegó a inventar algunos. El caso es que los medios se enteraron de la existencia del Capitán y muchos buscaron conocerlo, aunque era difícil encontrar a un personaje tan elusivo y que además actuaba en la noche. Era, sin duda, una gran historia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;X&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiMahjxl9ipmFNxNeEKPElx-clqXZsSoOC9aszF0qe1WwZfaygAHGUGmwd2g3h4NzcxAiB1Av2cIQNShxhEyls_eGOIDrVNo6qnmbTiBuVHowhNjzfmk5NKL1lBOSp13pVFOS-DBPAnbq4mjFdc6FXj8yuWEC_JGDYCwnauQ1m4LullDR8TTCsBoF_Na30D/s1954/Peri%C3%B3dico%20sobre%20el%20Capit%C3%A1n%20Drano.jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1954&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiMahjxl9ipmFNxNeEKPElx-clqXZsSoOC9aszF0qe1WwZfaygAHGUGmwd2g3h4NzcxAiB1Av2cIQNShxhEyls_eGOIDrVNo6qnmbTiBuVHowhNjzfmk5NKL1lBOSp13pVFOS-DBPAnbq4mjFdc6FXj8yuWEC_JGDYCwnauQ1m4LullDR8TTCsBoF_Na30D/s320/Peri%C3%B3dico%20sobre%20el%20Capit%C3%A1n%20Drano.jpg&quot; width=&quot;246&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Sin embargo, en aquellos días llegó a las oficinas del periódico&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Gráfico de Xalapa&lt;/i&gt;&amp;nbsp;un hombre que aseguraba haber presenciado cómo un joven vestido de verde, con una “máscara de hierro”, derrotaba en solitario a varios asaltantes. “Es muy rudo, pero valiente”, aseguró. Se le indicó que si volvía a verlo, le pidiera acudir a la redacción. Aunque parezca increíble, una semana después aquel vigilante así lo hizo. El Capitán Drano entró una mañana al diario, enfundado en su armadura y pidió hablar con un reportero.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;De aquella visita surgió una entrevista exclusiva, que se publicó el martes 22 de junio de 1999 en las páginas de&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;. El encabezado anunciaba: “¡Surge superhéroe xalapeño!” y ostentaba dos bajantes que decían: “Ha decidido convertirse en vigilante. Pide a las autoridades que lo dejen actuar con libertad”. Entre sus declaraciones, el Capitán se negó a revelarme su nombre verdadero, aunque “aclaró que sus motivos son nobles”. Se refirió a su nombre de batalla y dio consejos a los niños:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;El nombre que el pueblo desee darme será el más adecuado, ya que estoy para servirles. Los ciudadanos decentes no tienen nada que temer de mí, solamente los delincuentes. Ser superhéroe es muy, muy peligroso. Puedes perder la vida o resultar lastimado. No es algo que los niños deban intentar.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn12&quot; name=&quot;_ednref12&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn12;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[12]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;De aquel momento quedaron dos fotografías en color, aunque publicadas en blanco y negro. En una, el Capitán asume una posición de ataque frente a la cámara. Puede apreciarse su traje. En la otra, finge enfrentarse conmigo, ambos de perfil, frente a frente, en actitud de confrontación. Antes de marcharse, se dirigió a Miguel Alemán Velasco, entonces gobernador de Veracruz, para hacer una petición inusual:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Aprovecho esta tribuna para solicitarles a las autoridades policíacas y en especial al señor gobernador Miguel Alemán, que me permitan realizar mi labor como vigilante en Xalapa. Que cuando me vean actuando, los policías no me vayan a arrestar o a agredir, mejor que me ayuden. Soy un ciudadano mexicano, mayor de edad, responsable de mis actos y no cometo ningún delito. Proteger a la ciudadanía no es contra la Ley.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn13&quot; name=&quot;_ednref13&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn13;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[13]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Pero ser un vigilante sí lo era. Pese a ello, el Capitán nunca se encontró con la policía. La solicitud al gobernador se publicó y se dice que Miguel Alemán festejó en privado aquella ocurrencia. La entrevista catapultó a la fama al rústico superhéroe.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;De pronto se volvió una moda, muchos negaban su existencia y afirmaban que era una historia inventada, otros aseguraban haber sido salvados por él, unos más lo buscaban para hacerle sus propias preguntas. Entre los medios de información que alguna vez publicaron notas relacionadas con el Capitán Drano, estuvieron&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de Xalapa, Gráfico de Xalapa, Diario de la Mañana, Diario de la Tarde&lt;/i&gt;&amp;nbsp;y&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Análisis&lt;/i&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al tiempo que peleaba a golpes contra toda clase de criminales callejeros, su lado sensible aún existía. A veces, el Capitán Drano asistía a ver las exposiciones de artistas plásticos locales e incluso acudió disfrazado a la presentación del poemario&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Distancia de ti&lt;/i&gt;&amp;nbsp;de José Luis Martínez Suárez, escritor y académico de la Universidad Veracruzana, celebrada en la Galería Universitaria Ramón Alba de la Canal; ambos conversaron ante el público asistente acerca de la batalla personal que el embozado sostenía. También fue a escuchar al escritor Carlos Fuentes durante una conferencia en la Facultad de Humanidades de la Universidad Veracruzana, mientras portaba el manto de su personaje.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XI&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWLNzhESKCH4jo19Du-ib-vUr1-kpovEk05fFKjJYdkd9JjK5UfOJ7p63kjpjwwc9uGS_bzJ7751-L5OsOKzpjDM_lfID3uR6PmP5too4kGCJ_iZFIdOqYTSniSVZMf7i3jYXIpBYSDUuQk1h_JfEaLDhXUQ3RCsHFeiEMrJHtsk0JWQl1sGi6KUnkdNYA/s1500/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(003).JPG&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1125&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;240&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjWLNzhESKCH4jo19Du-ib-vUr1-kpovEk05fFKjJYdkd9JjK5UfOJ7p63kjpjwwc9uGS_bzJ7751-L5OsOKzpjDM_lfID3uR6PmP5too4kGCJ_iZFIdOqYTSniSVZMf7i3jYXIpBYSDUuQk1h_JfEaLDhXUQ3RCsHFeiEMrJHtsk0JWQl1sGi6KUnkdNYA/s320/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(003).JPG&quot; width=&quot;320&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Aunque el concepto es muy seductor. El Capitán Drano no lo sabía en ese momento, quizás jamás lo supo, pero pertenecía a una ilustre estirpe, cuyo origen se remontaba varios siglos atrás. La idea de un hombre que se dedica a impartir justicia o por lo menos un remedo de ésta, sin estar atado por el apego a las leyes, la obediencia a una jerarquía o la pertenencia a una corporación establecida, es atrayente y peligrosa. Si además acomete esta acción en solitario y se oculta tras un traje, una máscara y un emblema, la fórmula está completa. Un héroe embozado despierta las fantasías, alienta la imaginación, alude a acciones valientes y osadas, cubre con un aura de arrojo a quien se oculta tras un nombre falso. Cuando la aplicación de la Ley falla, por lo menos consuela obtener un sucedáneo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A diferencia de los caudillos, libertadores, científicos, inventores, mártires o simples ciudadanos, que en la realidad impactan de manera positiva la existencia humana y acometen toda clase de actos desinteresados, la presencia súper heroica se limita a las páginas de historietas, que dan cuenta de sus batallas eternas contra el villano de la semana. Estas tramas mucho tienen de maniqueas y representan el triunfo del Bien sobre el Mal, de la moral sobre la inmoralidad, de la luz sobre la oscuridad. También aleccionan sobre la tragedia y abrevan de la mitología o la religión. Sus protagonistas encarnan los valores dominantes en una época y lugar determinados.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El joven que luchaba en las calles de Xalapa era el heredero espiritual de los justicieros de antaño y ponía al día sus gestas e intenciones, como las del “desfacedor de entuertos” por antonomasia: Don Quijote de la Mancha, aquel hombre lúcido pero enloquecido que, con la sesera seca por las lecturas de libros de caballería, un día se construyó una armadura para salir a combatir a los malvados y defender a las damiselas en peligro, con la lanza en ristre y a lomos de un famélico jamelgo al que llamaba Rocinante. Para efectos de la tradición, Miguel de Cervantes Saavedra fue el iniciador de un proceso que desembocó en el surgimiento del Capitán Drano, aunque a este último le secaron el seso las historietas. Otros de sus tatarabuelos célebres fueron Amadís de Gaula, Roldán, Ivanhoe, el Cid Campeador, Tabaré y Martín Fierro.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn14&quot; name=&quot;_ednref14&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn14;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[14]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Sus bisabuelos eran los detectives literarios como Sherlock Holmes, Hércules Poirot, Auguste Dupin, el padre Brown, Arsenio Lupin, Perry Mason, Rocambole o Raffles, y aquellos tipos duros como Mike Hammer, Phillip Marlowe, Sam Spade, Dan Fortune, Nero Wolfe, Lew Archer o el comisario Maigret, quienes formaban una caterva novelística que ostentaba un lado oscuro, en sus trajes y en sus métodos.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn15&quot; name=&quot;_ednref15&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn15;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[15]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Cuando la novela negra se convirtió en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;thriller&lt;/i&gt;, la literatura perdió a entrañables personajes e hizo surgir a antihéroes homicidas como Tom Ripley, Dexter Morgan, Hannibal Lecter o Joe Goldberg, poseedores de un retorcido código moral. Los detectives fueron sustituidos por investigadores melifluos del FBI como Will Graham y Clarice Starling, o por agentes secretos al estilo James Bond.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn16&quot; name=&quot;_ednref16&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn16;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[16]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;También los criminales se transformaron. En casi todo criminal, la conciencia colectiva identifica a un justiciero, a un hombre que se opone al&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;establishment&lt;/i&gt;&amp;nbsp;y por eso es condenado. Pero muchos de los delincuentes contemporáneos (y también los pretéritos) no se resisten con ideas, sino con violencia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La realidad mundial contaminó a la literatura y las páginas se llenaron de psicópatas y asesinos en serie indestructibles, o de espías orientales con planes delirantes para derrumbar gobiernos occidentales. La tradicional trama de misterio fue sustituida por argumentos donde lo importante era la acción más que el razonamiento. Los detectives que antaño utilizaban su capacidad de observación y resolvían crímenes intrincados con deducciones, dejaron de aparecer. Ya no hubo esfuerzo intelectual por parte de los autores para crear personajes complejos: simplemente narraban un montón de intercambios de disparos, utilizaban frases pretendidamente rudas y contaban anécdotas sórdidas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La era del terrorismo y el narcotráfico vio nacer, en el cine y la televisión, a una nueva rama de representantes del orden: policías cínicos, agentes encubiertos, comandos militares y veteranos traumados por una u otra guerra. Fue difícil que el género negro evolucionara en la literatura. En Latinoamérica surgió entonces un subgénero: la novela del narco, una hermanastra fea y retrasada que se nutre de la violencia política,&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot;&gt;volúmenes que se atascan en lugares comunes, clichés, situaciones inverosímiles, estereotipos y diálogos plagados de coloquialismos que en la realidad nadie utiliza, casi siempre ambientada en los estados del norte de México o en la capital del país. Como excepción, cabría mencionar al personaje “Rompehuesos”, un vigilante que utiliza una sudadera gris con capucha y combate a las pandillas urbanas, que utilizan paliacates como distintivo, en la serie de relatos escrita por el cuentista yucateco Mike Ríos.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn17&quot; name=&quot;_ednref17&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn17;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-TRAD; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[17]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El otro aspecto de la relación entre literatura y criminalidad es el de las obras producidas por aquellos que conocen de primera mano esas sensaciones. Muchos delincuentes también gustan de escribir. Algunos llevan diarios en los que conservan una bitácora de sus transgresiones; otros les escriben cartas a las familias de sus víctimas o, como hizo “Jack el Destripador”, le mandan misivas a la policía. Los terroristas suicidas suelen dejar instrucciones para sus familiares y grabar proclamas. Algunos asesinos múltiples han llegado a escribir libros de memorias, autobiografías, libros de cuentos, poemas e inclusive obras sobre criminología.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn18&quot; name=&quot;_ednref18&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn18;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[18]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El cine negro y las películas de acción de los ochenta y noventa, contribuyeron también a popularizar a los investigadores recios, a los policías enamorados de la violencia que debido a sus métodos, colindaban con la criminalidad: Harry “El Sucio” Callahan, John “Duro de Matar” McClane, Paul “El Vengador Anónimo” Kersey, Marion “Cobra” Cobretti, “D-Fense”, John Wick, el anciano Harry Brown, o la versión fílmica y televisiva de Mike Hammer.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn19&quot; name=&quot;_ednref19&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn19;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[19]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A diferencia de los superhéroes habituales, que poseen poderes metahumanos y trajes de colores encendidos, existe una clase de héroes de historieta que se basan sólo en sus capacidades deductivas, el entrenamiento físico, las artes marciales, la tecnología o las armas para combatir al crimen. En los cómics, los más conocidos son el atormentado Batman, la implacable Parca, el letal Mack Bolan, el psicótico Azrael, el resucitado Red Hood, el castigador Punisher y el paranoico Rorschach:&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn20&quot; name=&quot;_ednref20&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn20;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[20]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;estos serían los abuelos del Capitán Drano, con quienes compartiría orígenes trágicos, para ir sin control hacia trágicos finales.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero sí los vigilantes, aquellos individuos o grupos dedicados a aplicar una clase de justicia personal, expedita e ilegal, que en ocasiones constituye una venganza o un castigo desproporcionado. Quizás los ejemplos antiguos más conocidos sean los “buenos bandoleros” o “bandidos sociales”, como los rebeldes Espartaco, Gaspar Yanga, William Wallace, Robin Longstride (quien dio origen a Robin Hood) o William Tell, ciudadanos oprimidos que se opusieron a un gobierno despótico y criminal, e inspiraron con sus acciones a otros para que se rebelaran.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn21&quot; name=&quot;_ednref21&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn21;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[21]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;México tuvo varios ejemplos de estos inadaptados, cuyas carreras delictivas se transformaron, gracias a la delirante imaginación popular, en motivo de admiración celebratoria. Algunos fueron verdaderos, otros trascendieron de la ficción a una engañosa realidad. Los más famosos fueron Jesús Arriaga “Chucho el Roto”; Joaquín Murrieta y “La Banda de los Cinco Joaquines”; Ignacio Parra “El Tigre”; Heraclio Bernal “El Rayo de Sinaloa”; Agapito Treviño “Caballo Blanco”; Porfirio Cadena “El Ojo de Vidrio”; Manuel Lozada “El Tigre de Álica”; Diego de la Vega “El Zorro”; Salomón Pico; Tiburcio Vázquez; Lorenzo Cabello; “El Coronel Relumbrón”; “El Zarco”; y grupos como “Los Bandidos de Río Frío”, “Los Plateados”, “Los Hermanos de la Hoja” o “La Banda del Automóvil Gris”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn22&quot; name=&quot;_ednref22&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn22;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[22]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En las etapas modernas, los vigilantes casi siempre son civiles y no pertenecen a grupos militares o policíacos establecidos; tampoco cuentan con la autorización explícita del Estado, aunque a veces son apoyados por otros ciudadanos y pueden formar grupos paramilitares. Como actúan al margen de la ley, vulneran los derechos de los presuntos culpables sin recibir, en la mayoría de los casos, sanción alguna. Algunos se limitan a capturar a los que violan las leyes para entregarlos a las autoridades establecidas; otros combaten criminales o grupos delictivos, aplican penas corporales, golpes, torturas o ejecutan a los infractores. En muchos casos, la opinión pública apoya su labor. Esto es síntoma del hartazgo social cuando falla la impartición de justicia o los niveles delictivos son muy elevados.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La figura del vigilante ha sido idealizada a través del cine, la literatura y los comics. A ello contribuye una regla simple: hay historias que, a fuerza de ser repetidas, se transforman en leyendas. Alimentadas por los detalles del imaginario colectivo, acrecientan su importancia y se convierten en parte de una literatura oral que impacta a varias generaciones. Los casos de vigilantes más conocidos se remontan a finales del siglo XIX y se concentran en Estados Unidos. Entre 1883 y 1889 actuaron los “&lt;span style=&quot;mso-bidi-font-weight: bold;&quot;&gt;Bald Knobbers”, un grupo sin motivaciones raciales que se dedicó a combatir delincuentes en el sur de Missouri. En sus incursiones utilizaban capuchas con cuernos. Como respuesta surgió otro grupo, los “Anti Bald Knobbers”, con quienes sostuvieron violentos enfrentamientos.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn23&quot; name=&quot;_ednref23&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn23;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-weight: bold; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[23]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-bidi-font-weight: bold;&quot;&gt;Ya en el siglo XX, en la Nueva York de&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;1977, Curtis Sliwa, un ciudadano agredido por una pandilla, fundó “Los Trece Magníficos”, un grupo destinado a combatir delincuentes que asolaban el metro neoyorkino. Con posterioridad creó una segunda versión, “Los Ángeles Guardianes”, destinada a vigilar otras zonas de la ciudad. Ciudadanos de ochenta y dos ciudades en nueve países imitaron su ejemplo y fundaron filiales de su asociación. En 1992, Sliwa fue baleado en Manhattan por órdenes de John Gotti, el conocido mafioso, mientras viajaba a bordo de un taxi; sobrevivió al atentado e inició una fructífera carrera política.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn24&quot; name=&quot;_ednref24&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn24;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[24]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La mayoría de los vigilantes, reales o ficticios, cruzan la línea para convertirse en aquello que juraron combatir, tal y como el lugar común lo sentencia. En 1984, Nueva York era asediada por el crimen y aún se le conocía como “La Ciudad del Terror”. Un hombre harto de aquello, Bernhard Goetz, sufrió un violento asalto en el metro; para defenderse, extrajo un revólver y le disparó a cuatro pandilleros. A uno de ellos volvió a dispararle mientras yacía herido en el piso de uno de los vagones, destrozándole la columna vertebral y dejándolo paralítico. Goetz huyó de la estación, pero se entregó a la policía una semana después. Fue juzgado por cargos menores y sentenciado a ocho meses de prisión. Los medios lo convirtieron en un héroe civil, símbolo del miedo rijoso imperante en la Gran Manzana, y se dedicó a dar entrevistas y consejos sobre cómo defenderse a tiros de las agresiones.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn25&quot; name=&quot;_ednref25&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn25;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[25]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Su juicio motivó los programas de Tolerancia Cero implementados a principios del siglo XXI en la Urbe de Hierro.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Latinoamérica tampoco estuvo exenta de estos brotes. En 1994, en Departamento de San Miguel (El Salvador), surgió “Sombra Negra”, un grupo de vigilantes integrado por ex militares y ex policías, quienes se dedicaban a detener y ejecutar a delincuentes de toda índole, para luego abandonar los cadáveres con las manos atadas y los ojos vendados. Mataron a diecisiete personas y llegaron a combatir contra miembros de la Mara Salvatrucha. También amenazaron a las autoridades policíacas que no cumplían con sus responsabilidades.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn26&quot; name=&quot;_ednref26&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn26;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[26]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;1999 fue el año que vio surgir a “Los Escuadrones de la Muerte de Davao” en Filipinas. Mataron a más de ochocientas personas durante una década, sobre todo a pandilleros y narcotraficantes, aunque también a activistas políticos, sacerdotes, políticos de izquierda y niños de la calle. El alcalde Rodrigo Duterte encubrió las actividades de este grupo y siempre negó su existencia.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn27&quot; name=&quot;_ednref27&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn27;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[27]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En 2004, en Kabul (Afganistán), le tocó el turno a Jonathan Keith “Jack” Idema, un ex militar estadounidense, quien secuestró a ocho militares afganos, llevándolos a su departamento, donde había construido una prisión personal. Allí los torturó e interrogó con el objetivo de localizar al terrorista Osama bin Laden, para capturarlo y obtener la recompensa ofrecida por él. Fue detenido por soldados estadounidenses.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn28&quot; name=&quot;_ednref28&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn28;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[28]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En Europa, el activista Noel Godin utilizó una forma pseudo humorística de “impartir justicia”: lanzar pasteles a la cara de famosos personajes en sitios públicos. Entre sus víctimas estuvieron el presidente francés, Nicolás Sarkozy; el cineasta Jean-Luc Godard; el primer ministro Jean Charest; y el millonario Bill Gates.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn29&quot; name=&quot;_ednref29&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn29;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[29]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Tal vez los vigilantes más conocidos y mediáticos sean los integrantes de “Anonymous”, un grupo mundial de&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;hackers&lt;/i&gt;&amp;nbsp;de tendencia anarquista, que a partir de 2008 se dedicó a combatir “en nombre del pueblo” contra grupos, instancias, leyes o personas que afectaran los intereses de la gente común. Sin líderes visibles ni jerarquía conocida, efectuaron manifestaciones, ataques cibernéticos y boicots.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn30&quot; name=&quot;_ednref30&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn30;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[30]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El caso paradigmático de vigilantes enmascarados llegó en 2010, una década después de la caída del Capitán Drano: “Real Life Superheroes”, un extenso grupo formado por ciudadanos que decidieron disfrazarse como superhéroes y combatir a los delincuentes. Más de trescientas personas adoptaron nombres, disfraces y actitudes inspirados en los cómics, para actuar en docenas de ciudades estadounidenses. Entre ellos estaban Shadow Hare, Silver Moon, Geist, Foxfire, Doctor DiscorD, Mister Silent, Razor Hawk, Captain Jackson, Queen of Hearts y The Watchman. Todos ellos fueron los hijos espirituales del Capitán Drano: los herederos de su cara heroica y luminosa.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn31&quot; name=&quot;_ednref31&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn31;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[31]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XIII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgBveahjR2OFHaDTcZMnBlGNftrwb2M2mVcyCkDIEaBROQa7NfL_9504OhcuN_K9vkjEqI7VjXffMCG82B0wZWcV1xmFFMPySjniOvtkvu-w_7jga8NNus0DGEhcIgkZ-3jdeUG-FeV7KghY2K3d8Ep7qap4USmd7jx1qV5VLUs3OevUA8PaBTb7S8iJ_Pm/s1500/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(001).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1096&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;234&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgBveahjR2OFHaDTcZMnBlGNftrwb2M2mVcyCkDIEaBROQa7NfL_9504OhcuN_K9vkjEqI7VjXffMCG82B0wZWcV1xmFFMPySjniOvtkvu-w_7jga8NNus0DGEhcIgkZ-3jdeUG-FeV7KghY2K3d8Ep7qap4USmd7jx1qV5VLUs3OevUA8PaBTb7S8iJ_Pm/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(001).jpg&quot; width=&quot;320&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Quizás porque representan un tipo de justicia que muchos temen ejercer. Y aún así, México no quedó exento de este fenómeno. En el cine y la televisión, estos justicieros eran mostrados como personajes caricaturescos. Desde Chanoc, el pescador y lanchero de historietas que resolvía casos policíacos en Acapulco y que fue encarnado en el celuloide por el actor Andrés García; Santo El Enmascarado de Plata, luchador que protagonizó innumerables cintas junto a otros famosos del cuadrilátero; Gulp, una parodia del irascible Hulk, que fue interpretado por tres cómicos diferentes: Xavier López “Chabelo”, Alejandro Suárez y Miguel Ángel Fuentes; La Lagartija Karateka, encarnada por la comediante Anabel Ferreira; La Supermana, un travesti creado por Daniel Vives Ego; El Superportero, que combatía la publicidad gratuita, interpretado por Eugenio Derbez; Mamá Lucha, que anunciaba una cadena de supermercados; o el más célebre de todos: el insufrible Chapulín Colorado, creación de Roberto Gómez Bolaños “Chespirito”.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En 2020, durante la pandemia causada por el virus COVID-19, Gabriela Gamboa, la alcaldesa de Metepec, Estado de México, decidió rodar un comercial contra el coronavirus donde interpretaba de forma ridícula a un personaje superheróico lanzado por el gobierno: Susana Distancia.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn32&quot; name=&quot;_ednref32&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn32;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[32]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los encapotados nacionales reales tomaron su inspiración y atuendos de la Lucha Libre, para conformar un panorama que mucho tenía de folklórico, cubierto de buenas intenciones y con presencia sobre todo urbana. Entre los pintorescos superhéroes mexicanos destacó Superbarrio, personaje surgido tras el terremoto de 1985 y quien se dedicó a abanderar causas sociales, para apoyar a políticos de izquierda y defender a los damnificados que perdieron sus propiedades en el mayor sismo de la historia de la capital.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn33&quot; name=&quot;_ednref33&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn33;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[33]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Otros, menos célebres, lo tomaron como ejemplo a seguir. Tal fue el caso de Superluz, quien se enfrentó contra los granaderos en la Ciudad de México, montado en una motocicleta, para defender a los trabajadores liquidados del Sindicato Mexicano de Electricistas (SME). En 1993 surgió Buscaniños, un enmascarado que se dedicaba a rastrear a pequeños desaparecidos debido a secuestros o trata de personas. Miembro de la denominada Alianza Fraternal Suprema Mexicana, declaró en una entrevista: “Seguiré. He sentido el dolor ajeno, he recibido amenazas de muerte, burlas de los mismos policías que me tratan de fantoche en lugar de darme apoyo”. Pero su lucha rindió frutos y consiguió localizar a varios menores de edad, sobre todo en Toluca y San Pedro de los Baños.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn34&quot; name=&quot;_ednref34&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn34;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[34]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;También estuvo Supergay, representante de homosexuales, lesbianas, bisexuales, transexuales, transgéneros y travestis, que reclamaba el respeto a sus derechos. Superanimal se enfocó en combatir el maltrato a los animales. Zadrigman hizo defensa de los perros callejeros.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn35&quot; name=&quot;_ednref35&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn35;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[35]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Peatónito caminaba por las calles vestido de negro, señalaba las faltas de los conductores al reglamento de tránsito e impartía educación vial. “Soy el enmascarado que defiende a los chilangos de los autos y de la pésima infraestructura peatonal”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn36&quot; name=&quot;_ednref36&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn36;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[36]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Y Súper Mojado se presentaba como “un defensor de los inmigrantes” en Estados Unidos, en combate contra personajes como ICE o Minuteman.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn37&quot; name=&quot;_ednref37&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn37;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[37]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Destacaba Tacubo, un enmascarado que se presentaba en las escuelas para combatir el acoso y el&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;bullying&lt;/i&gt;, daba pláticas sobre el tema e intercedía por los débiles, con su lema: “¡La violencia no es un juego!”&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn38&quot; name=&quot;_ednref38&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn38;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[38]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Uno más fue El Ecologista Universal, enfundado en unas mallas verdes, quien luchaba a favor de la ecología en el puerto de Veracruz, oponiéndose a la planta de energía nuclear ubicada en Laguna Verde. Fray Tormenta, un sacerdote católico que luchaba en los cuadriláteros para ganar dinero con el cuál sostener el orfanatorio que dirigía. Y Ciudadina, con un traje y máscara de color rosa, que repartía sonrisas, abrazos y buenos deseos a los ciudadanos montada en una bicicleta: “Cuanto más sonriamos y más amables seamos, esa amabilidad se contagiará”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn39&quot; name=&quot;_ednref39&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn39;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[39]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Pero la amabilidad no podía con todo. A medida que el índice criminal se incrementaba en el Estado de México, muchos ex militares se dedicaron a impedir la delincuencia en el transporte público. Viajaban en autobuses o combis y cuando algún delincuente intentaba asaltar a la gente, desenfundaban una pistola y los abatían con certeros disparos. Los pasajeros apoyaban a estos vigilantes y resguardaban su identidad, para que la policía no pudiera detenerlos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Entre los más conocidos estaban los denominados “Justicieros de Naucalpan”, ciudadanos sin nexos entre sí que abordaban el transporte público con la única intención de evitar asaltos y matar a los delincuentes. Ninguno de ellos fue detenido y contaron siempre con la protección de los testigos de sus actos. La reportera Vania Flores escribió sobre ellos:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;En el municipio de Naucalpan en el Estado de México, los actos de los llamados “Justicieros” han ido en incremento durante los últimos meses, esto debido a la inseguridad que se vive a diario en esta demarcación. […] En el presente año ya van tres linchamientos de personas a asaltantes y delincuentes.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn40&quot; name=&quot;_ednref40&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn40;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[40]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los casos de defensa ciudadana ante los ladrones se recrudecieron en 2020, mientras la pandemia de COVID-19 arrasaba el mundo. En agosto de ese año, en el Estado de México, destacó el episodio donde un ladrón llamado Raúl fue atrapado por los pasajeros de una combi, quienes le propinaron una golpiza que duró casi cinco minutos, antes de desnudarlo y dejarlo medio muerto en medio del asfalto. La gente en las redes sociales lo celebró y los golpeadores fueron vistos como héroes populares.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn41&quot; name=&quot;_ednref41&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn41;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[41]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Para noviembre de 2021, varios asaltantes fueron el blanco de un nuevo vigilante que actuaba en la ciudad de Tampico. Los medios lo bautizaron como “El Batman de Tamaulipas”, debido a que dejaba a los delincuentes atados y les pintaba el rostro a semejanza de “El Joker”, enemigo del Hombre Murciélago en las historietas. La columnista María Salcedo escribió:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Al parecer, una especie de superhéroe está cazando supuestos ladrones en la ciudad de Tampico, Tamaulipas, en México. Este extraño caso se ha dado a conocer en redes sociales. Varios usuarios han publicado fotos de unos supuestos ladrones que fueron atados a un poste y pintados como El Joker […] con cintas en sus manos y la palabra “rata” escrita en sus cuerpos. Además, este no ha sido el único caso reportado por la población. Según lo difundido en medios mexicanos, cuatro hombres que al parecer se encontraban robando en un bus, aparecieron con los rostros pintados como el personaje y atados de manos. Los residentes de la ciudad mexicana apodaron al responsable de estos hechos como “El Batman de Tamaulipas”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn42&quot; name=&quot;_ednref42&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn42;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[42]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Otros casos en los meses siguientes se unieron al festín revanchista. El drama de la violencia tumultuaria marcaba, siempre, la tierra mexicana. Ladrones apaleados, mutilados, quemados vivos, atropellados por conductores enardecidos, ante la mirada gozosa de las multitudes y la incapacidad de un cuerpo policíaco, rebasado y corrupto.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Todos ellos eran los otros hijos espirituales del Capitán Drano: legatarios sangrientos de su faz vengativa y oscura.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XIV&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. En el espectro opuesto de los vigilantes se ubica la violencia grupal, otra clase de justicia social protagonizada por los linchamientos, la ejecución de una persona a manos de una multitud. El origen de esta sanguinaria práctica se remonta a&amp;nbsp;&lt;span class=&quot;apple-style-span&quot;&gt;1780, en Virginia, Estados Unidos. Un granjero y político llamado Charles Lynch ordenó que se ejecutara de manera sumaria a un grupo de partidarios del gobierno británico, después de que un juzgado los había declarado inocentes. Su apellido motivó el origen de la palabra.&lt;/span&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn43&quot; name=&quot;_ednref43&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn43;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[43]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Causado por un deseo colectivo de venganza o justicia, el linchamiento se realiza sin proceso, de forma expedita y por lo general con lujo de violencia; es otro reflejo social del hartazgo popular ante la debilidad del Estado para impartir justicia y aplicar las leyes. Otras clases de linchamiento se dan por motivos políticos, religiosos o raciales. Las víctimas pueden ser delincuentes capturados&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;in fraganti&lt;/i&gt;&amp;nbsp;o personas sospechosas de haber cometido un delito, aunque también individuos pertenecientes a grupos marginados o minorías, quienes son sometidos, amarrados, golpeados, en ocasiones torturados y después ejecutados ante la vista de todos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los métodos más utilizados son ahorcar o quemar viva a la víctima, aunque también la muerte a golpes es aplicada. La responsabilidad por la ejecución se diluye entre la chusma y pocas veces los participantes son detenidos, juzgados o condenados. Hay siempre uno o más instigadores del hecho y varios ejecutores. El linchamiento es un festejo sangriento, donde participan hombres, mujeres e inclusive niños. A diferencia de las ejecuciones públicas ordenadas por el Estado, los linchamientos cuentan con la aprobación tácita de todos los espectadores del hecho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El linchamiento más famoso ocurrió en 1915, en Marietta, Georgia, también en Estados Unidos, cuando Leo Frank, un judío estadounidense dueño de una fábrica de lápices, fue detenido como sospechoso de haber violado y estrangulado a una niña de catorce años. Tras ser juzgado y encarcelado, una turba lo secuestró para llevarlo a un paraje, donde lo golpearon con salvajismo y después lo ahorcaron, colgándolo de la rama de un árbol. El caso permitió que se restableciera el Ku Klux Klan, organismo racista desaparecido cuarenta años antes. Años después se comprobó su inocencia. Su muerte originó la creación de la Liga Antidifamación.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn44&quot; name=&quot;_ednref44&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn44;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[44]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En México, país con una larguísima tradición de linchamientos, uno de los que mayor resonancia alcanzó en los medios de información y en el imaginario popular, fue el ocurrido un sábado 14 de septiembre de 1968. En medio de un torrencial aguacero, el sacerdote católico Enrique Meza Pérez azuzó al pueblo de San Miguel Canoa, Puebla, para que torturara y linchara a un grupo de siete trabajadores de la Benemérita Universidad Autónoma de Puebla, bajo la acusación de ser ateos y comunistas. Cuatro de ellos murieron a causa de las heridas.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn45&quot; name=&quot;_ednref45&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn45;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[45]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;Infame fue la transmisión en directo del linchamiento de tres agentes de la Policía Federal Preventiva (PFP) en el pueblo de San Juan Ixtayopan, Tláhuac, en el Estado de México, la noche del martes 23 de noviembre de 2004. Los policías fueron capturados por más de trescientos pobladores afuera de una escuela primaria, bajo sospecha de ser secuestradores de niños. Tras ser desnudados, durante dos horas la turba se dio gusto golpeándolos; allí, abandonados por las autoridades y a merced de la multitud enardecida, los reporteros de televisión pudieron entrevistarlos. Ante cámaras y micrófonos, con los rostros hinchados y amarrados a un poste, balbucearon algunas respuestas. Luego el pueblo los quemó vivos. Dos de ellos,&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;Víctor Mireles Barrera y Cristóbal Bonilla, quedaron reducidos a cenizas humeantes en medio de la calle; el tercero, Edgar Moreno Nolasco, fue apaleado con salvajismo, pero sobrevivió para contarlo. Las imágenes acapararon los espacios noticiosos de México y el mundo, horrorizando y fascinando a los telespectadores. Muchos de los que participaron en el crimen, pudieron dejar el lugar de los hechos y llegar con tranquilidad a sus casas para, en compañía de sus familias, mirarse en televisión.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn46&quot; name=&quot;_ednref46&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn46;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-TRAD; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[46]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Otro caso paradigmático sucedió en Taxco, Guerrero, el miércoles 27 de marzo de 2024, en plena Semana Santa. Ese día, la niña Camila Gómez Ortega, de ocho años de edad, fue asesinada por Ana Rosa Díaz Aguilar, una vecina de su familia. El cuerpo de la pequeña acabó tirado en una carretera, envuelto en una bolsa de plástico para basura. Su tío consiguió varios videos de seguridad, que mostraban la responsabilidad de aquella mujer y de su pareja, un taxista.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al otro día, Jueves Santo, una turba iracunda arrasó con la casa de la secuestradora y la arrastró, a ella y a sus dos hijos, por las calles del pueblo. Ante la presencia de la policía, que nada supo o pudo hacer, cientos de personas se congregaron para matar a golpes a la mujer y a uno de sus hijos, dejando al otro malherido. Los reporteros que cubrían las tradiciones religiosas grabaron videos que documentaban la fiesta de la sangre. Las redes sociales y los noticiarios se encargaron del resto.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn47&quot; name=&quot;_ednref47&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn47;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[47]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XV&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh408P-t8y42u5XL3WFmXfDuN4rO4hAfG_TMdGyW-0TFHUAmuHoD-WktuFaj-tr6wtVrGhR7Wl-8f2RaSfoAefL72JHPzKrzXVvxNewrf8P-LGNLHgNmDxYgUANzNVYvt0Ldy9MmcvGOP2lXkB_DKJmvbG0u6xOJ8t73ZECyG8K2BszDHTFVznI2goKhGDe/s2066/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(004).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2066&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh408P-t8y42u5XL3WFmXfDuN4rO4hAfG_TMdGyW-0TFHUAmuHoD-WktuFaj-tr6wtVrGhR7Wl-8f2RaSfoAefL72JHPzKrzXVvxNewrf8P-LGNLHgNmDxYgUANzNVYvt0Ldy9MmcvGOP2lXkB_DKJmvbG0u6xOJ8t73ZECyG8K2BszDHTFVznI2goKhGDe/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(004).jpg&quot; width=&quot;232&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. En contraste, los grandes villanos del pasado, hombres temidos y odiados por generaciones, son los héroes románticos del presente. Los asaltantes que en la Edad Media quemaban castillos y violaban mujeres, son los arquetipos del bandido aventurero que ahora recorre los bosques ingleses en las historietas;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn48&quot; name=&quot;_ednref48&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn48;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[48]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;los piratas que asolaban los mares de oriente y occidente, robando y cometiendo atrocidades, terminaron convertidos en pintorescas figuras de libros juveniles;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn49&quot; name=&quot;_ednref49&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn49;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[49]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;los duros hombres del Oeste estadounidense, que mataban apaches y asaltaban diligencias, son los forajidos que protagonizan películas y sirven para que los niños se disfracen de vaqueros en las fiestas infantiles;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn50&quot; name=&quot;_ednref50&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn50;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[50]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;los “perros rabiosos” que protagonizaron la Edad Dorada del bandolerismo estadounidense, como Bonnie y Clyde o John Dillinger, son entronizados como héroes populares y románticos en series y películas.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn51&quot; name=&quot;_ednref51&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn51;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[51]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Y aún sociópatas poderosos que masacraban a sus súbditos por derecho, como Vlad Tepes o Erzebeth de Bathory, inspiran una subcultura que encuentra en los&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;piercings&lt;/i&gt;, la ropa negra, el maquillaje exagerado y la sangre falsa, un pretexto para su supuesta rebeldía.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn52&quot; name=&quot;_ednref52&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn52;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[52]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Si los asaltabancos y los gángsters se convirtieron en atracciones de feria o en estereotipos admirados, es lógico que los criminales de nuestra época serán las figuras de culto del futuro. Ya sucede en parte con los asesinos en serie y los asesinos en masa: antropófagos y torturadores son estrellas contemporáneas y escriben libros, pintan cuadros, conceden entrevistas y venden sus historias a la prensa, aparte de recibir cartas de admiradores. Inspiran, además, cientos de libros.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn53&quot; name=&quot;_ednref53&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn53;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[53]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En Latinoamérica, la cultura del narcotráfico es parte de este fenómeno social, que identifica al proscrito con valores positivos, de enfrentamiento con el sistema establecido y por ende, con el poder. El traficante que otorga a la gente del lugar donde nació o donde vive una serie de beneficios sociales, cuenta con la simpatía del pueblo: les da hospitales, escuelas, casas, a veces hasta seguridad pública contra delincuentes comunes. Es la revitalización del cacique o el señor feudal, dueño de vidas y haciendas, que da el pan o el palo, la plata o el plomo según corresponda. Es percibido como justo y poderoso. Vicario de Dios en el mundo, el narcotraficante en ocasiones suplanta al estado, con la aparente ventaja de que sus decisiones son rápidas y expeditas. Por eso consigue protección de mucha gente, además de ostentar, por supuesto, el poder mayor, que es el poder económico, traducido en un imparable poder corruptor y en la imprescindible capacidad de fuego, capaz de doblegar y diezmar a sus enemigos. Ningún superhéroe encapotado sería capaz de vencerlo. Por supuesto, llega el momento en que su cara generosa termina y sólo permanece el asesino sanguinario y cruel.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn54&quot; name=&quot;_ednref54&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn54;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[54]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Señor de horca y cuchillo, al narcotraficante se le componen corridos, como antes se hacía con los robavacas y generalotes revolucionarios; se le otorgan prebendas; se le pintan retratos; se le identifica con una manera de vestir; se destilan tequilas con nombres que lo aluden; se le reza a los dos narcosantos: el traficante porfiriano Jesús Malverde y Juan Soldado, víctima de la injusticia de las leyes mexicanas. El narcotraficante es el equivalente contemporáneo del mafioso italiano y encarna también ciertos rasgos del guerrillero sudamericano. Personaje viril y primitivo, violento y desafiante, las cintas sobre narcotraficantes contienen golpes, asesinatos, torturas, venganzas, secuestros, corrupción, frases punzantes, descuartizamientos y sexualidad agreste. En ello radica su poder de fascinación.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn55&quot; name=&quot;_ednref55&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn55;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[55]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Un fenómeno surgido tras el estallido de violencia que significó en México la Guerra contra el Narcotráfico, fue el de los Grupos de Autodefensa Comunitaria: asociaciones de gente armada que se dedicaban a combatir a los cárteles de la droga que asolaban ciertas regiones, sobre todo en los estados de Guerrero, Tamaulipas y Michoacán. El médico José Manuel Mireles Valverde encabezó el más conocido de ellos, entre 2013 y 2014, antes de ser encarcelado, liberado y morir a causa del coronavirus durante la pandemia de COVID-19 en 2020.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn56&quot; name=&quot;_ednref56&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn56;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[56]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Dentro del contexto de la narcoviolencia, también se vincula el episodio protagonizado en 2010 en Padilla, Tamaulipas, por Alejo Garza Tamez “Don Alejo”, un avicultor y cazador, que se enfrentó a un comando armado perteneciente a un cártel, los cuáles pretendían despojarlo de su propiedad. Don Alejo se atrincheró en su rancho y sostuvo, él solo, una prolongada batalla de varias horas contra docenas de hombres armados. Tras matar a varios, los sicarios huyeron; pero el rijoso ranchero murió a causa de las esquirlas de una granada de fragmentación que le lanzaron. Su sacrificio lo convirtió en un símbolo de resistencia civil.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn57&quot; name=&quot;_ednref57&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn57;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[57]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Parientes lejanos del Capitán Drano, destacan los delincuentes solitarios que realizan actividades criminales, llamados&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;asesinos misioneros&lt;/i&gt;&amp;nbsp;o&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;asesinos apostólicos&lt;/i&gt;, que actúan motivados por el deseo de cumplir una misión o una tarea que suponen les ha sido encomendada por una fuerza superior, casi siempre Dios o el Destino. Para cumplirla, el medio es matar. Se distinguen por su visión psicótica del mundo. Pueden presentar cuadros esquizoides o padecer esquizofrenia. Con frecuencia escuchan voces que les ordenan ejecutar actos criminales. Creen que sus acciones repercutirán en la estabilidad o el desequilibrio del planeta y actúan en consecuencia. Megalómanos, aseguran que sus acciones tienen un fin más importante que los demás no logran comprender. Esgrimen motivos descabellados: evitar el fin del mundo, obedecer órdenes de extraterrestres o cumplir mandatos divinos.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn58&quot; name=&quot;_ednref58&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn58;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[58]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Esta clase de criminales con frecuencia padecen manía persecutoria o paranoia, se intuyen víctimas de conspiraciones y creen que existen complicados planes para detenerlos o matarlos, en los cuales interviene una gran cantidad de personas. Sus actos carecen de sentido, excepto para ellos mismos, son compulsivos y ritualistas, y desarrollan tics nerviosos. Hiperquinéticos, padecen déficit de atención, les cuesta trabajo concentrarse y tienen una pobre capacidad para realizar una vida apegada a los hábitos normales. Cuando matan, creen que lo hacen en defensa propia o para librar al mundo de una amenaza; por ello no sienten remordimiento. Dirigen sus ataques contra ciertos grupos sociales que consideran nocivos. Reivindican motivaciones clasistas, por lo que matan a empresarios, millonarios, prostitutas o indigentes; racistas, contra negros, hispanos u orientales; sexistas, así que atacan a homosexuales o mujeres; políticas, y asesinan a celebridades, figuras públicas y funcionarios; o sociales, con lo que dirigen sus crímenes contra personas que afectan la ecología, maltratan animales o despiden trabajadores. En México existieron por lo menos dos de estos individuos, cuya trayectoria criminal se convirtió en una leyenda oscura.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn59&quot; name=&quot;_ednref59&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn59;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[59]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XVI&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Eso quedó muy claro en enero de 1989. La ciudad de Guadalajara, Jalisco, vivía un invierno frío. No existían aún los albergues públicos que se implementarían más de una década después. La crisis económica que desde siete años antes se vivía en México se reflejaba en el gran número de mendigos, niños de la calle y personas sin hogar que vagaban por las calles de la enorme ciudad, la segunda más grande del país.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Un hombre contemplaba aquel espectáculo con enojo. Un rencor sordo crecía en su interior; despreciaba profundamente a los indigentes, le molestaba que le pidieran monedas y que a veces lo tocaran en el brazo, para exhibir ante él las llagas, los dientes podridos, la ropa astrosa, las costras de mugre en la piel, el cabello hirsuto y el insoportable olor de su cuerpo. La basura viviente de la urbe. Y odiaba sobre todo la actitud, que variaba entre los gemidos lastimeros y una descarada exigencia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Una mañana tomó la decisión. Desde varios años atrás le gustaban las armas. Poseía una en especial, que consideró la más adecuada para llevar a cabo su labor, para ejecutar el trabajo de un Ángel Exterminador que limpiaría las calles de Guadalajara. Se vistió adecuadamente, con ropa negra y una gabardina del mismo color; algunos afirmarían inclusive que portaba un sombrero y que utilizaba un bastón, pues cojeaba. Tomó su pistola, una&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;calibre 7.65 de origen italiano, la cual había dejado de fabricarse años atrás y cuyas balas eran producidas únicamente por Remington y Winchester. Una pistola de colección destinada a cumplir una misión redentora.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&amp;nbsp;Subió a su auto, un Volkswagen sedán, y se dirigió a iniciar su cruzada. La escritora Norma Lazo diría sobre él:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Estaba seguro de que todos en la ciudad pensaban igual, pero el ciudadano promedio es un hipócrita que se decanta por la moral del esclavo.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Enero es un buen mes para iniciar nuevos proyectos. Probablemente en diciembre realizó una lista de propósitos para el Año Nuevo. Dejar de fumar, hacer ejercicio, asesinar indigentes…&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn60&quot; name=&quot;_ednref60&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn60;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[60]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Su primera víctima dormía en la banqueta, acurrucado a causa del frío. El asesino apuntó con cuidado y disparó una sola vez. La bala le atravesó la cabeza al hombre, un pordiosero de alrededor de sesenta años. Luego se alejó sin prisa alguna, dejando el casquillo de la bala en el suelo, a propósito: era su firma. Había atacado en uno de los barrios bajos de Guadalajara. Cuando la policía encontró el cuerpo, no le dio mayor importancia; la muerte de un indigente, aunque hubiera sido ejecutado, a nadie le interesaba.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El segundo murió días después en circunstancias similares; apareció muerto en otra banqueta, con el disparo en la cabeza y el casquillo a un lado. La policía se dio cuenta de que se trataba del mismo calibre y que además era un arma extraña, de colección. Pero rastrearla era una labor ardua. El gobierno no destinaría recursos a una investigación en la cual las víctimas eran los mendigos de la ciudad, los invisibles e indeseables, los ciudadanos de quinta clase, los deshumanizados.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El tercer indigente fue ejecutado poco después. Moría en promedio uno cada dos semanas. La similitud de los crímenes trascendió a la prensa, quienes de inmediato publicaron la sensacional noticia: un asesino en serie asolaba Guadalajara. Lo bautizaron de inmediato: “El Mataindigentes”.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Febrero y marzo trajo nuevas víctimas. El quinto asesinato se cometió en el Sector Libertad, con el disparo certero en la región occipital. Era obvio que se trataba de un tirador profesional, un policía o un militar. El sexto asesinato lo cometió a plena luz del día y en una de las calles más transitadas de Guadalajara. Algunos testigos escucharon el disparo y vieron un Volkswagen color azul que se alejaba de la escena del crimen; unos más afirmaban que el auto era blanco. Otros dieron la descripción de las ropas del hombre, aunque nadie pudo ver su rostro.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;“El Mataindigentes” aceleró su ritmo; en una misma semana, ejecutó a tres pordioseros más. Los periódicos vendían más ejemplares y los noticieros locales lanzaban hipótesis sobre los acontecimientos. Psicólogos y psiquiatras opinaban sobre el perfil del asesino. La policía no tenía pistas reales, pero decían que sí, que estaban cerca de atraparlo. Entonces hubo otro ataque: un desconocido le disparó a un joven que ni siquiera parecía indigente, por la espalda, a la altura de las vértebras cervicales. La policía se lo achacó a “El Mataindigentes”, con tal de poder hallar a un responsable.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La novena víctima del verdadero asesino fue un personaje célebre en los anales criminales de México. Se trataba de Vicente Hernández Alexandre o Roberto Alexander Hernández, a quien se le había dado el sobrenombre de “El Raffles Mexicano”. Se trataba de un ladrón de guante blanco, de la vieja escuela, un tipo cosmopolita, un hombre de mundo que había dedicado su existencia a la alta estafa y a despojar de sus bienes a los ricos y famosos, con astucia y estilo. Hablaba varios idiomas, había viajado por todo el mundo y era un notable fotógrafo. Admirado por policías y criminales, se había vuelto un mito viviente. Sus “trabajos” eran limpios, sin armas, sin violencia, sin forzar puertas o cerraduras y sin dejar huellas. Cuando fue arrestado, los medios se disputaban las entrevistas con él. Una de sus reglas era jamás lastimar a nadie y cumplió ese precepto a cabalidad: sus delitos nunca cobraron una vida, ni usó la violencia. Sobre él, el cronista Héctor de Mauleón escribió:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[Era]&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;un hombre que llegó a la gloria por la puerta trasera y se convirtió, durante un tiempo, en uno de los personajes más célebres de México. Alexander había nacido hacia 1900, dos años después de que la implacable política de pacificación porfirista, brutal con plagiarios y bandidos, hiciera morir a “Chucho el Roto” en las tinajas de San Juan de Ulúa.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Cliente habitual de cárceles mexicanas y norteamericanas, no tardó en ser descubierto como un filón explotable por los reporteros, para quienes fue “el delincuente más hábil de cuanto ha habido en México”. Periódicos como&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Excélsior&lt;/i&gt;&amp;nbsp;y&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Universal&lt;/i&gt;&amp;nbsp;lo conocieron como “El Ladrón Elegante”, “El Ladrón Invisible” o “El Ladrón del Cuarto Amueblado”, pues una de sus especialidades era el saqueo de casa de huéspedes.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…] [Otros]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;preferían llamarlo “El Raffles”. La analogía resultaba evidente: al igual que el modelo original, Alexander vestía con elegancia, usaba brillantes en los dedos, hablaba inglés con soltura, era experto en el uso de disfraces –se confesaba actor fracasado–, y solía robar “sin violencia y hasta con un elegante refinamiento”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn61&quot; name=&quot;_ednref61&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn61;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[61]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al salir de la cárcel, se encontró al descubierto: no podía regresar a los círculos que antes frecuentaba. Fue envejeciendo solo, hasta quedar en la miseria. Cargaba un maletín roto, lleno de viejos recortes de prensa que hablaban de sus hazañas; se los mostraba a la gente en la calle y explotaba su añeja fama a cambio de unas monedas para poder comer; él, que había tenido joyas, casas, autos, hermosas mujeres y millones en cuentas bancarias.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El ocho de marzo de 1989, “El Mataindigentes” encontró al famoso ladrón en un callejón, durmiendo, abrazando, como siempre, su ajado portafolio. Ni siquiera sabía de quién se trataba. Lo ejecutó como a los demás y después se marchó. Fue su último crimen. La noticia de la muerte de “El Raffles Mexicano” indignó a la prensa como no los había indignado su vejez miserable. Exigieron el esclarecimiento del caso. El escándalo llegó a los altos niveles de las esferas políticas y tuvo ecos inclusive en la Ciudad de México.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Quince días después, un elegante anciano de setenta y siete años de edad, que se dedicaba a hacer obras de caridad, fue ejecutado en la calle de un tiro en la espalda. La policía se lo atribuyó a “El Mataindigentes”, aunque la realidad es que no tenía nada que ver con su&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;modus operandi&lt;/i&gt;. Pero el pánico se empezaba a apoderar de la ciudadanía. La policía patrullaba constantemente la zona donde habían ocurrido los asesinatos. Investigaron en los hoteles de mala muerte que pululaban por allí y en uno de ellos encontraron a un empleado, que les dio pistas sobre un hombre que poseía un Volkswagen azul y se hospedaba allí. “E&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;s un tipo extraño, en una ocasión lo sorprendí escuchando en la radio las noticias sobre ‘El Mataindigentes’. Parecía que le causaban mucha gracia, porque estaba risa y risa. Tenía mal una pierna, no caminaba bien”,&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn62&quot; name=&quot;_ednref62&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn62;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[62]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;afirmó ante los agentes.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Montaron guardia; siete días después, un hombre que respondía a la descripción dada por el empleado apareció por allí. Se trataba de Osvaldo Ramírez, de treinta y nueve años de edad. No tenía antecedentes penales. Después de que lo interrogaron largo y tendido, confesó que había matado a su amante, un homosexual que deseaba abandonarlo. Pero no dijo nada sobre los otros asesinatos. La policía declaró que habían capturado al asesino y la prensa dio la noticia. La gente aceptó aquello sin problemas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Y el asesino también lo aceptó. Al darse cuenta de que la policía le había cargado el rosario de crímenes a aquel hombre, “El Mataindigentes” decidió retirarse. Dejó de matar, sabiendo que con ello quedaba libre de culpa y la investigación sobre sus crímenes se cerraba. El hombre que estaba en la cárcel saldría tiempo después, cuando ya nadie se acordaba del hecho. Solitario en algún lugar, “El Mataindigentes” quizás contemplaba el arma que lo había ayudado en su misión, resignado al no haber podido terminarla, pero contento de seguir libre, con vida y de haberse convertido en un mito urbano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;apple-style-span&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Pero la historia no terminó allí. El asesino o un imitador suyo regresó en 2017, exterminando a más personas, aplastándoles la cabeza a los mendigos con una enorme roca mientras dormían. Esta vez tampoco fue atrapado.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;XVII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;ES&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Se comprobó en otra parte de México. L&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;a extraña multihomicida a quien se conocería como “Diana la Cazadora” nació alrededor de 1964, quizás en Ciudad Juárez, Chihuahua. Su vida transcurrió en el entorno descompuesto de esa urbe fronteriza, donde la violencia contra las mujeres es habitual. El miércoles 28 de agosto de 2013 a las 21:00 horas, atacó por primera vez. En la esquina de las calles Colombia e Ignacio de la Peña, le hizo la señal de parada a un autobús de transporte público de la Línea Cuatro. Subió dos escalones y sacó una pistola, con la que le disparó en la cabeza al conductor de la unidad, matándolo. Volvió a bajar y se alejó caminando. La víctima era Roberto Flores Carrera, de cuarenta y cinco años de edad.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El jueves 29 de agosto a las 20:30 horas, la asesina atacó de nuevo, esta vez en la Avenida Tecnológico, frente al complejo educativo de la Universidad de Juárez. El conductor era Freddy Zárate, también de cuarenta y cinco años. Lo mató de la misma manera. Los testigos la describieron como una mujer de alrededor de cincuenta años, morena y con el cabello teñido de rubio. Tras los crímenes, la misteriosa dama envió un mensaje a varios medios de información, explicando sus motivos, a través del correo electrónico dianalacazadoradechoferes@hotmail.com:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Creen que porque somos mujeres somos débiles y puede ser que sí, sólo hasta cierto punto. Pues aunque no contamos con quién nos pueda defender, tenemos la necesidad de trabajar hasta altas horas de la noche para mantener a nuestras familias. Ya no podemos callar estos actos que nos llenan de rabia; mis compañeras y yo sufrimos en silencio, pero ya no podemos callar más. Fuimos víctimas de violencia sexual por choferes que cubrían el turno de noche de las maquilas aquí en Juárez y aunque mucha gente sabe lo que sufrimos, nadie nos defiende ni hacen nada por protegernos; por eso soy un instrumento que dará justicia a varias mujeres, que al parecer somos débiles para la sociedad, pero no lo somos; en realidad somos valientes y si no nos respetan, nos daremos a respetar por nuestra propia mano. Las mujeres juarenses somos fuertes. Yo soy un instrumento de venganza. Atentamente: “Diana la Cazadora”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn63&quot; name=&quot;_ednref63&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn63;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[63]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La polémica conductora de televisión peruana Laura Bozzo viajó a Ciudad Juárez para tratar de contactar con la homicida, pero no lo consiguió. Ante los ataques, muchas mujeres se manifestaron a favor de la asesina en serie:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;¡Pues creo que ya se habían tardado en tomar justicia! Pienso y no soy detective, pero quizá sea una de las madres de alguna de las Muertas de Juárez.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;Decidió tomar&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[justicia]&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;por sus propias manos. Quizá suene muy hollywoodense, pero nunca se sabe.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Otra mencionó:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Si el gobierno incompetente no puede contra los que matan, violan y levantan mujeres para la trata de blancas, entonces que se empiece a hacer justicia como debe de ser.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Las autoridades tardaron varios días en manifestarse respecto a lo ocurrido. Al final dieron a conocer un retrato robot de la sospechosa. “No podemos tomar a la ligera ese mensaje que circula en las redes, en los que una supuesta vengadora anónima llamada ‘Diana la Cazadora’ está actuando”, declaró Carlos González Estrada, vocero de la Fiscalía General del Estado. Docenas de agentes buscaron sin resultado a la multihomicida. Se colocaron agentes encubiertos a bordo de los autobuses del turno nocturno.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A los pocos días, la fugitiva envió un nuevo mensaje a la emisora Radio Net, donde afirmaba: “Tengo la sensación de que desde hace un par de días me han estado siguiendo, por lo que temo por mi vida”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn64&quot; name=&quot;_ednref64&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn64;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[64]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Desmintió que ella manejara una cuenta de Facebook con su nombre.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al final dejó de comunicarse y cesó de matar. Su identidad, al igual que la de “El Mataindigentes”, jamás fue descubierta. Pese a los múltiples esfuerzos por atraparla, la enigmática vengadora nunca pudo ser detenida.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XVIII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg-Ohh6HOR9MmGgPsOpHnhiD1sCq6Kc66docpo0lX_2tZq_v1RAdUlcp8cAyA1YWp1j6t0wVbq9-iEOJD818X4rEWynEZPRfbJyoC-vtq6MwLwtBjlJ4WHkTngE7E-i5740hXaX4RwPnn_rUxBXLDWZSi8BjJqyz45iLigLBKOd5e1i40QNlWDfDDgQez5V/s2134/Tarjetas%20de%20colecci%C3%B3n%20(01).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2134&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg-Ohh6HOR9MmGgPsOpHnhiD1sCq6Kc66docpo0lX_2tZq_v1RAdUlcp8cAyA1YWp1j6t0wVbq9-iEOJD818X4rEWynEZPRfbJyoC-vtq6MwLwtBjlJ4WHkTngE7E-i5740hXaX4RwPnn_rUxBXLDWZSi8BjJqyz45iLigLBKOd5e1i40QNlWDfDDgQez5V/s320/Tarjetas%20de%20colecci%C3%B3n%20(01).jpg&quot; width=&quot;225&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Porque, del otro lado del concepto de la justicia, existe el de la venganza y el desafío a la leyes establecidas, el rompimiento de las normas y la violación del pacto entre gobierno y ciudadanos, del contrato social que otorga al estado el uso exclusivo de la violencia legítima. En el fondo, toda acción de un vigilante es un acto delincuencial, que envía a la sociedad un mensaje de moral equívoca, aunque las circunstancias permitan comprenderlo en sus profundas motivaciones. Ese mensaje dice que está bien tratar de solucionar los problemas a través de la fuerza y los golpes, que un acto violento es la mejor manera para combatir otro acto violento. Aunque se cubra con el manto de las buenas intenciones, es una acción desesperada y caótica que no resuelve la problemática de fondo y por el contrario, en ocasiones la empeora. Sólo alguien que no teme a las consecuencias se enfrenta a pandilleros y asaltantes, que pueden herirlo o matarlo, y recorre las calles enfundado en una armadura para “salvar a la gente”. Sólo alguien que idealiza la acción directa asume la personalidad de un vigilante de historieta y sale al mundo real para combatir al delito, sin medir el profundo alcance de sus acciones.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El rompimiento del Capitán Drano con los medios de información ocurrió una noche, cuando el fotógrafo de un periódico local quiso registrar el instante en que el Capitán le propinaba una brutal golpiza a un asaltante. Al darse cuenta de la presencia del entusiasmado reportero, se lanzó hacia él y le quitó la cámara, tirándola al suelo y pisándola hasta destruirla. Señaló al estupefacto testigo y le advirtió: “Nunca vuelvas a tomarme fotos. Nadie debe verme otra vez”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn65&quot; name=&quot;_ednref65&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn65;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[65]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;¿Qué impulsó su radical cambio de actitud hacia la prensa? Quizá nunca lo sepamos. Tal vez era el temor a mostrar que la violencia gratuita es un rasgo humano.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;&amp;nbsp;Es uno de los motivos recurrentes de la obra gráfica que Jesús Salvador produjo. Solazarse en la crueldad y la muerte le era muy fácil y su engolosinamiento con la sangre le ocurría a veces sin advertirlo. Manejar de manera adecuada esta clase de temáticas, requiere un equilibrio que siempre es precario. Entre la apología y la moralina está el breve terreno donde se ubica el arte verdadero.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Es probable que se tratase del miedo a lo que aquellas fotografías podrían revelar acerca de su naturaleza autoritaria y represora. No era un concepto novedoso. En el campo de lo visual, con el acceso masivo a las cámaras, los espectadores convivieron no solamente con la idea de la violencia y la muerte, sino con su representación gráfica. El solaz con este tipo de materiales, el advenimiento de una industria encargada de recrear lo más fielmente posible actos de violencia extrema, tortura y homicidio, así como la documentación de decesos reales, cambió la relación que el espectador sostenía con lo violento como concepto.&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Al unir la crueldad con la sexualidad, la pornografía exaltó una serie de premisas retorcidas, en las que el sometimiento y la conversión del sujeto en objeto, eran el núcleo de una narrativa perversa: Eros y Tánatos fusionados en uno solo. La insensibilización de los espectadores y el disfrute al contemplar la violencia gratuita confirmaron lo que Hannah Arendt llamó “la banalidad del Mal”. La violencia gráfica se convirtió en una nueva parte de la pornografía; aquella que puede prescindir de la sexualidad explícita, que se solaza en el sufrimiento y la muerte, es obscena y malsana, y realiza una apología del crimen. La que sustituye la descarga seminal, con la cual concluye toda secuencia pornográfica, por la descarga de sangre: cambia la eyaculación por la hemorragia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El obturador de la cámara fotográfica y el lente de la cámara de cine o video, se han transformado en la manera simbólica de poseer y conservar la vida, el sufrimiento, la agonía y la muerte de otro ser humano. De penetrar ritualmente con la extensión mecánica del ojo. Cumple la función de apropiarse de la realidad, pero siempre a través del tamiz del criterio de aquel que filma, por intención o por accidente, un hecho violento.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La pregunta central que postulan algunos medios de información es: ¿se deben mostrar o no las imágenes explícitas de las víctimas? ¿Por qué? Los motivos son muy claros. La violencia real no es hermosa. No hay en ella un factor que la redima. Uno puede ver sus consecuencias y sus efectos. Pero aún eso son datos duros, cifras frías. Cuando no se encara a la violencia, no hay una reacción. La muerte, sobre todo la muerte violenta, es directa, sucia, brutal. La idea de convertirla en una cuestión aséptica proviene de una profunda hipocresía. Porque quien comete la mayor falta de respeto a una sociedad civilizada es quien tortura y mata a otra persona; y quien sigue faltándole al respeto es aquel que pide que se censure su imagen, para que no moleste a las buenas conciencias.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Cuando los medios de información iniciaron a finales del siglo XX su política de no mostrar cadáveres, deshumanizaron la muerte. En los noticiarios, las guerras se convirtieron en una sucesión de imágenes de ciudades lejanas, enfocadas con la granulosa visión nocturna. Los bombardeos parecían un antiguo juego de video. Ya no se transmitían imágenes de personas destrozadas; solamente de edificios en ruinas. La guerra en la televisión se convirtió en eso: un espectáculo de luces en el cielo y casas destrozadas, sazonado con docenas de opiniones de supuestos expertos e interminables conferencias de prensa. Pero ningún cuerpo. Cuando mucho, un poco de sangre salpicada en un automóvil, o una figura púdicamente cubierta con sábanas, metida en una bolsa sobre una camilla. Mostrar un cadáver se consideraba amarillista y de mal gusto. Pero era precisamente ese cadáver destrozado y oculto lo que simbolizaba mejor que nada la guerra y el crimen; era su resultado y su consecuencia más brutal. Internet cambió eso. En Internet aún puede mostrarse todo, pese a la oposición de muchos. Porque esas víctimas son lo que representa, sin concesiones, la violencia ciega, la tortura, la muerte. Los cuerpos destrozados son su obra y su corolario.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Lo que se soslaya en el instante de contemplar tales imágenes, es la dimensión humana de las víctimas. Para muchos, no importa ver atrocidades, siempre y cuando sean lejanas en tiempo y espacio. Pero un asesinato lo es en cualquier época o lugar donde ocurra. Alguien que fue víctima sufrió en cualquier sitio o época, por lejana que pueda parecer. Asumir que un crimen no debe afectar al espectador porque ocurrió hace mucho tiempo o en un sitio recóndito, es restarle importancia a la problemática central: un crimen es un crimen, donde y cuando sea que se produzca. Y esa época antigua para nosotros fue la época contemporánea para esas víctimas; y ese sitio que se antoja geográficamente lejano, es el lugar más cercano para aquellos que murieron allí. Para esas víctimas, somos nosotros quienes estamos alejados en tiempo y espacio.&lt;span style=&quot;mso-bidi-font-weight: bold;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Todas las víctimas, independientemente de dónde o cuándo vivieron, tenían alguien que las amaba y sufrió por ellas: padres, hermanos, parejas, hijos, amigos. En el otro extremo, también los victimarios tuvieron (o tienen) personas que los amaron. Víctimas y victimarios son seres humanos. Ambos forman parte del círculo interminable del horror. La escritora Judith Flanders aseguraba:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[Leer]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;sobre la violencia es como escuchar la tormenta en el cristal cuando estás sentado en el interior. Se refuerza una sensación de miedo pero también de seguridad, incluso de placer. De saber que lo violento es posible, pero no aquí.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn66&quot; name=&quot;_ednref66&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn66;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[66]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Lo cual es, quizá, la falacia más peligrosa. Porque la violencia siempre es posible. También ahora. También aquí. Creer en sus palabras provoca que la muerte y la crueldad sigan pareciendo limpias, irreales, ajenas. Algo distante, que no nos sucede a nosotros. Algo que les ocurre siempre a los demás.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XIX&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5wtVHlXDTptjJmtA4A_lncXaxYE_ERef9NuJIAjhc_uL-P_lAKFSfENh4ibB5EA0Cv2fHvutjbdHdcOPJqEYOEVHLRSs9YJZiGtHXOonIUf3-DPP6haz76I4OXE5BVNf7PPoP_pEeCJ41OYzKhEDgRsQIMFjUMnAgyJxP-omShyphenhyphenQZGb1PgZa5zlBPJMLq/s1500/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(003).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1243&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;265&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEg5wtVHlXDTptjJmtA4A_lncXaxYE_ERef9NuJIAjhc_uL-P_lAKFSfENh4ibB5EA0Cv2fHvutjbdHdcOPJqEYOEVHLRSs9YJZiGtHXOonIUf3-DPP6haz76I4OXE5BVNf7PPoP_pEeCJ41OYzKhEDgRsQIMFjUMnAgyJxP-omShyphenhyphenQZGb1PgZa5zlBPJMLq/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(003).jpg&quot; width=&quot;320&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Al comenzar el año 2000, ya se perfilaban en el Capitán Drano los rasgos del sociópata. Uno funcional, que enfocaba sus tendencias destructivas y su violencia interna a una finalidad que suponía noble; pero sociópata al fin. Según algunos testimonios, después de salvar a alguna víctima era muy agresivo en sus comentarios, mostrándose machista, misógino, homofóbico; aludía siempre a los “putitos y maricas”, a las “adúlteras y casquivanas”, mientras hacía gala de un moralismo ramplón y una visión maniquea del mundo, donde las “desviaciones” eran un baldón y la sexualidad merecía ser vigilada y castigada.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn67&quot; name=&quot;_ednref67&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn67;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[67]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Comenzó una nueva forma de expresión artística, que mucho tenía de macabro: intervenía muñecas Barbie de manera violenta. Mutilaba sus rostros y les deformaba el cuerpo con las herramientas de su taller, las pintaba de maneras extrañas, enredaba sus cabellos para dejarlo hirsuto, y les ponía goma derretida en brazos y piernas, convirtiéndolas en monstruos femeninos que semejaban cadáveres sin ojos. En su psique de héroe marginado y su resentida visión social, las mujeres tenían gran parte de la culpa de los problemas que azotaban a la sociedad. Enemigo jurado de las feministas, la radicalización del Capitán Drano era un símbolo de la actitud de buena parte de los varones mexicanos de principios del siglo XXI.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Alguien diría que en aquel punto se notaba exaltado y era patente su profunda amargura. Quizá no era posible tener un contacto constante con el dolor y la muerte sin quedar afectado a un nivel profundo. Tal vez no podía vivir entre golpes y heridas sin caer en el solaz y el goce, sin ceder al placer oscuro que el ejercicio de ese poder otorgaba, sin excederse o cruzar la línea entre la búsqueda de justicia y el deseo de venganza. Aún más: era pueril no esperar el contragolpe, que por supuesto tendría la carga del resentimiento y el rencor, de la búsqueda del desagravio.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Y lo comprobó en carne propia. El encuentro con un pandillero selló su destino. Una noche, mientras patrullaba la colonia Rafael Lucio, se topó con una pandilla. Los enfrentó, muchos huyeron, pero uno de ellos se quedó atrás e intentó derrotar al vigilante, para demostrarles a los demás que era muy macho. Fue un error fatal. Presa de un salvaje frenesí, el Capitán se ensañó con él. Lo golpeó durante diez minutos con una barra de hierro, tirándole los dientes, rompiéndole un brazo, una pierna, algunas costillas, causándole una fractura de cráneo y una conmoción cerebral. La golpiza dada a aquel malviviente demostraba, sin lugar a dudas, que había cruzado la línea y estaba transformándose en un antihéroe.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XX&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjjmYkEnMyrO0v5A38T8XhZusnjO8fo7PBM3GRb3V0hU48LAH8ibM5tcZX7UNe6E-xkfCch8VPPP7MdG-sVqiNgrrMMM-Phsc60m0yWUlsb19qb5XHo7X24jftzB9UNQ-klSG5f9jrzH4WKla6UkKIhwaQuFz1VphMKrEdc-kPoDuXZPr4I7owmG1_yqZeZ/s2271/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(005).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2271&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjjmYkEnMyrO0v5A38T8XhZusnjO8fo7PBM3GRb3V0hU48LAH8ibM5tcZX7UNe6E-xkfCch8VPPP7MdG-sVqiNgrrMMM-Phsc60m0yWUlsb19qb5XHo7X24jftzB9UNQ-klSG5f9jrzH4WKla6UkKIhwaQuFz1VphMKrEdc-kPoDuXZPr4I7owmG1_yqZeZ/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(005).jpg&quot; width=&quot;211&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Después de aquello, el Capitán Drano se convirtió en la presa, en el objetivo de una cacería humana emprendida por aquellos que alguna vez sufrieron su clase de justicia. Unos días después, mientras deambulaba otra vez por la colonia Rafael Lucio, la pandilla a la que días antes sometió lo localizó. Utilizaron a una chica como señuelo: la hicieron gritar hasta que el Capitán se puso la máscara y acudió a salvarla.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Pero era una emboscada. Lo atacaron por la espalda, lograron tirarlo al piso y lo sometieron mientras lo insultaban sin cesar. Primero lo patearon entre todos, aunque su armadura lo protegió. Le arrancaron las protecciones que pudieron mientras él intentaba defenderse. Utilizaron cañerías metálicas y varillas para darle una brutal golpiza. Al final, uno de ellos trató de dispararle en la cabeza, pero el arma se encasquilló. Decepcionados, lo dejaron allí tirado, dándolo por muerto.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Despertó un rato después. Como pudo se incorporó, recogió los restos de su traje y buscó un taxi. Logró llegar a un hospital. Tenía reventado un riñón, costillas fracturadas, los dedos de una mano rotos, una fisura en la tibia, los meniscos de una rodilla rasgados y daños en la columna vertebral. Pasaría meses de dolor y tristeza, curándose con una exasperante lentitud y rehabilitándose en casa, presa de la depresión y el sufrimiento.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;A un reportero le dijo: “La vida es demasiado cruel para vivirla. Hay una gran diferencia entre desear morir y estar cansado de vivir”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn68&quot; name=&quot;_ednref68&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn68;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[68]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;En unas líneas sobre él, escritas tras su caída y publicadas años después en un periódico local, el periodista e ilustrador César Daniel López mencionaría:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;“Héroe” es tal vez una palabra inexistente –y no solo relativa– en el mundo de Jesús. Una vez trató de pelear contra el crimen en la ciudad, vistiendo una armadura, pero pronto comprendió que su propio mundo requiere de ser salvado casi a diario.&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[…]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;A veces el poseer poderes sobrenaturales se convierte en algo más que una fantasía cursi: tal vez en un anhelo. Atrás quedaron los días del Capitán Drano; ahora hay que luchar por sobrevivir un día más.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn69&quot; name=&quot;_ednref69&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn69;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[69]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXI&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgGx9nuRprhAv9Duv395iDXfdSDaiRM9P3mi4CfVSCDfOZgyqpadrf1A50jyx8pehvzHem2ci1VDLp9eYmolPWf_G3rQ-1skqyDIItskiqg4clmQoS7bL489QJ6tCpBYnWLhsTQv5TQlKfP72vxdRJ7GMU-DgihcitCCfDdMS-2hJDjncR7JloAq4XGZxTG/s1589/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(006).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1589&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgGx9nuRprhAv9Duv395iDXfdSDaiRM9P3mi4CfVSCDfOZgyqpadrf1A50jyx8pehvzHem2ci1VDLp9eYmolPWf_G3rQ-1skqyDIItskiqg4clmQoS7bL489QJ6tCpBYnWLhsTQv5TQlKfP72vxdRJ7GMU-DgihcitCCfDdMS-2hJDjncR7JloAq4XGZxTG/s320/-%20Dibujos%20de%20Drano%20(006).jpg&quot; width=&quot;302&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Por ello, las secuelas del devastador ataque le impidieron continuar su cruzada como vigilante e incluso no pudo seguir con su trabajo. De acuerdo al nivel del dolor y a sus actividades, tenía que usar silla de ruedas, muletas o bastón. Los días de frío, las viejas cicatrices dolían mucho. La humedad de la ciudad lo afectaba. Una de sus manos quedó deforme, pues los huesos soldaron mal. Estar de pie era un martirio, caminar también, permanecer en cama muchas veces era insoportable.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En torno a su convalecencia y a su vida posterior se tejieron nuevas leyendas. Se dijo que desarrolló una adicción a los analgésicos y que a veces necesitaba morfina para solventar el sufrimiento. Su cabello y su barba crecieron, hubo arrugas prematuras que cruzaron su rostro, aparecieron las canas que blanquearon su pelo. Se habló de una mujer que habría intentado cuidarlo y amarlo, pero a quien la amargura del antiguo vigilante la alejó de su lado. Se insistía en que pasaba las tardes sentado en su casa, mientras miraba los recortes de periódico sobre su antigua vida y trataba de dibujar, al tiempo que bebía vodka o ginebra.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El último testimonio conocido que el Capitán dio era una pesadilla, la cual tuvo después del brutal ataque en su contra y que un amigo suyo, escritor, transcribió después de que él se la narró:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;En el sueño estoy en una recámara donde un hombre gordo y sucio, macilento, que viste una camiseta sin mangas y que se supone es mi padre, comienza a increparme. Dice que, como no voy a la escuela, va a golpearme. Se quita el cinturón, me lo muestra riéndose, lo deja colgando mientras lo sostiene de un extremo; en el sueño, yo sé que ese hombre ya me ha golpeado antes. No hay miedo en mí, sólo una furia terrible. Suena mi celular, veo el identificador y leo la palabra “Amiga”. Le muestro el celular al hombre y le digo que contestaré para que aquella chica escuche cómo me golpea, que si eso quiere. Él parece dudar ante mi amenaza. Guardo el teléfono y lo encaro: le digo que me pegue, pero que lo haga en la cara, si tiene el valor. Él se acobarda y me da un golpe ligerísimo en la frente con el cinturón. Me envalentono aún más, le exijo que sea en la mejilla, pero él se da la vuelta, y entonces yo lo tomo del cuello y lo jaloneo al estar de espaldas a mí. Aparece en escena un chico gordo y bajito, también sucio y aparentemente retrasado, quien dice que él me castigará. Yo sé que es mi hermano. Su castigo es rozarme apenas el rostro con una especie de ramita seca color bermejo que lleva en la mano, parecida a una hierba de olor. Ni siquiera es un golpe, es más una especie de caricia burlona, pero eso basta para que mi ira salga de control. Lo siento en el borde de una cama y le digo que, como mi supuesto padre no se atrevió a golpearme y él sí, me desquitaré con él. Decido romper todos los huesos de su cuerpo; tengo una vaga noción de que lo mataré, pero eso me tiene sin cuidado. Ante mi padre apócrifo como testigo silencioso, comienzo el castigo pisándole al chico los dos pies descalzos al mismo tiempo, tan fuertemente que los huesos se rompen. Él apenas se queja. Le pregunto si quiere izquierda o derecha, él no atina a responderme, y yo me limito a decirle que entonces le romperé ambas manos. Lo hago, le quiebro los huesos de cada dedo y fracturo las muñecas. Luego lo tumbo de espaldas sobre la cama y empiezo a golpearle el rostro con el puño cerrado. Cada golpe es una bendición: mi furia es terrible. Es como golpear una plasta de carne, no siento dolor en los nudillos. Convierto su rostro en una masa sanguinolenta, aunque llevo metódicamente la cuenta de los golpes y le doy exactamente trece puñetazos. Mientras medito en qué voy a romperle a continuación, despierto, muy impresionado y un poco asustado por mi comportamiento…&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn70&quot; name=&quot;_ednref70&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn70;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[70]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El relato con mayor carga dramática indica que una noche en que el sufrimiento le concedió una breve tregua, volvió a colocarse el traje metálico y salió a la calle para dar un recorrido final. Que comenzó a llover y él recibió las gotas como señal de un bautizo. Que encontró a dos hombres que intentaban forzar la cerradura de un automóvil y tras colocarse la máscara, se acercó a ellos con el tubo en la mano. Que ellos lo vieron, lo reconocieron y corrieron, mientras él les gritaba: “¡Díganles que he vuelto, digan que el Capitán Drano regresó, díganselos a todos!”. Que él se sintió invadido por una extraña felicidad, que enseguida se transformó en un miedo atroz a que los pandilleros fueran de nuevo por él. Que hubo una súbita toma de conciencia de que, si aquellos ladrones lo enfrentaran, sería vencido con facilidad. Y que el sufrimiento volvió de golpe a él, mientras se quitaba la máscara y retornaba, como un viejo animal herido y acorralado, a su guarida. Un investigador de la antigua Procuraduría de Justicia, que pidió el anonimato, mencionó:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Él está solo y no tiene a alguien que lo quiera. Porque si alguna persona lo amara y le importara, jamás permitiría que un hombre con un evidente trastorno psicológico, deambulara por allí para exponer su integridad física, su vida, en un juego absurdo y enloquecido. El Capitán Drano es el mejor ejemplo de un caso de abandono social y demencia autolesiva. No merece aplausos, sino conmiseración. No es un héroe, es un paciente profundamente trastornado, que debería estar bajo medicación.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn71&quot; name=&quot;_ednref71&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn71;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[71]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La vida real no es un comic y los buenos casi nunca ganan. Su último acto fue visitar a un amigo suyo, periodista, para darle un regalo: la máscara de metal que usó durante su lucha contra el crimen. Años después, esa pieza se perdería cuando la madre del entrevistador, enloquecida por el cáncer que había invadido ya su cerebro, una noche la tiró a la calle, aterrada ante lo que ella veía como la cabeza cercenada del diablo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Lo que ocurrió después con él, como la mayoría de los detalles sobre su vida, es un misterio. Algunos dicen que se encerró en su casa y sigue ahí, mientras bebe y recuerda los días de sus antiguas batallas. Otros aseguran que volvió a salir disfrazado a las calles y allí lo mataron.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Una tercera versión afirma que, incapaz de lidiar con el dolor y la angustia, un día de diciembre puso fin a su vida y dejó una carta para sus seres queridos, donde solicitaba que no se revelara al mundo su verdadera identidad, su nombre real. Que en su tumba hay una lápida que incluye un esbozo de su máscara, a manera de emblema; los héroes también mueren, a veces mientras ensayan un largo silencio.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Lo cierto es que todas estas historias, narradas por gente que juraba eran ciertas, nunca fueron corroboradas. Sólo puede decirse, con certeza, que un día desapareció y nada volvió a saberse de él.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXIII&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5UgggNljbbU5aahVwvVpUXeBZtC69_ZCLgNkUxczVEsWuSjsJ-TlzqUYjlUr15A8iRjoz7gEP-thny3AcABoge6p9SSj8YhuSZk5Z_9ZyreEuWAhfioedOZE968sGkTxijEI7AhQg7zWgGk5VpB9Sr1joSn1cPNWnAliH0cQX3rRosUN8okGlDc6eqr2o/s1873/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(005).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1873&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5UgggNljbbU5aahVwvVpUXeBZtC69_ZCLgNkUxczVEsWuSjsJ-TlzqUYjlUr15A8iRjoz7gEP-thny3AcABoge6p9SSj8YhuSZk5Z_9ZyreEuWAhfioedOZE968sGkTxijEI7AhQg7zWgGk5VpB9Sr1joSn1cPNWnAliH0cQX3rRosUN8okGlDc6eqr2o/s320/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(005).jpg&quot; width=&quot;256&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero la historia del viejo Capitán tuvo un resurgimiento veinte años después. El miércoles 23 de enero de 2019, en la red social Facebook, un usuario conocido como “El Juanote” reprodujo la entrevista que dio a conocer al vigilante y mostró la página del periódico donde se publicó. La reacción fue inmediata: una nueva generación estaba asombrada al enterarse de que alguna vez, un hombre libró una guerra personal contra el crimen. “No sabía que sí existió un superhéroe en Veracruz”; “Ni yo, éramos muy pequeños”, comentaron dos jóvenes. Entusiasmados, los Millennials y Centennials lo compararon con referentes cinematográficos que conocían: Kick-Ass, Iron Man, Deadpool y David Dunn, el protagonista de la cinta&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El protegido&lt;/i&gt;; también con Black Noir o con Billy Butcher, de la serie televisiva&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The Boys&lt;/i&gt;. Pronto se transformó en un efímero motivo para crear memes.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La publicación tuvo más de quinientos cincuenta “Me gusta”, fue compartida más de novecientas veces y recibió cientos de comentarios, algunos muy reveladores: “Súper inspirador”; “Espero compartan más imágenes e información de este gran personaje. Tenía muchos años que no escuchaba de esta historia”; “¡Esto está genial!”; “Antes de Kick-Ass, existió el Capitán Drano”; “Qué bonita historia (…) Espero puedan darlo a conocer más en Xalapa, sin duda un gran personaje”; “Deadpool con el uniforme de Jorge Campos y la máscara de Crash Bandicoot”; “Haciendo de tu&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;hobbie&lt;/i&gt;&amp;nbsp;una realidad”; “Pinche México surrealista”; “¿Qué clase de Iron Man es este?”; “Son muy locos esos xalapeños”; “¿Y en sus pueblos hay héroes?”; “Mi ciudad tuvo su propio superhéroe”; “A pesar de ser pequeña, Xalapa lo tiene todo”; “Estridentópolis en su esplendor”; “Que esto sirva de ejemplo, de seres que desean ayudar”; “¡Mi héroe!”; “Me hubiera encantado, sin duda. Pero no tengo ni la habilidad ni (mucho menos) la valentía para tales argucias. Vaya que, que me quedé en puro Alonso Quijano y nada de Quijote. Por otra parte eso es lo que diría alguien que quiere mantener su identidad secreta ¿no?”; “Daría mi dedo meñique del pie izquierdo por esa armadura”; “¡Leyenda!”; “Qué buen sujeto”; “Hubiese estado perro tenerlo aún”; “Lo mío, lo mío, sería ser supervillano. Me pregunto si el mentado Capitán Drano andará necesitado de esos”; “Verdaderos seres increíbles habitan entre nosotros”; “¡Qué genial, necesitamos más!”; “Justo ahí, en el corazón de la Atenas Veracruzana, recordándonos que la esperanza jamás se muere”; “Ahí, donde la justicia nunca duerme. Ahí, cuando se protege al desprotegido. Ahí, donde los hombres se vuelven héroes y leyendas. Ahí, donde los justos velan por los otros. Ahí vivirá por siempre el Capitán Drano”; “Pero existen los héroes. En cada rincón. En cada región. En cada nación”. Y alguien sólo afirmaba, lacónico: “Lo mataron”.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn72&quot; name=&quot;_ednref72&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn72;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[72]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;El administrador de la página de Facebook propuso organizar un concurso de dibujo que tuviera al Capitán como protagonista. Un usuario decidió realizar una novela gráfica sobre él, proyecto que se quedó en buenas intenciones. En Instagram se lanzó un meme donde, sobre la fotografía del vigilante, se leía la frase: “¡Lee un libro o te madreo! Campaña de alfabetización”. Un chico invitó a otro a componerle una canción al vigilante. Alguien más sugirió que se rodara una película que contara su historia. El martes 7 de mayo, la página periodística&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Reporte 24 Veracruz&lt;/i&gt;&amp;nbsp;reprodujo la publicación. La Dranomanía estaba de regreso, volvía por sus fueros.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn73&quot; name=&quot;_ednref73&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn73;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[73]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Para su vigésimo quinto aniversario, el martes 2 de abril de 2024 alrededor de las 14:00 horas, un ladrón fue golpeado y amarrado a un poste con cinta gris industrial, desde los hombros hasta las rodillas, en la calle Joaquín Ramírez Cabañas de Xalapa. El delincuente dijo que “un Batman” lo había hecho, aunque muchos aseguraron que en realidad lo capturaron los vecinos. La Policía Estatal acudió y grabó videos de la situación, que circularon en redes sociales.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXIV&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Menos en una época donde la corrección política impele a censurar películas, derribar estatuas, prohibir libros y “cancelar” a quien piense distinto. No todo era positivo en relación al descubrimiento del antiguo vigilante xalapeño. Muchas personas se mostraron indignadas. Varias feministas se escandalizaron de que “un onvre violento, misógino y machista” fuera considerado un ejemplo. Una de ellas afirmó:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px; mso-bidi-font-size: 12.0pt;&quot;&gt;[Era]&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;&amp;nbsp;un machito que se vestía como payaso y salía a la calle a pegarle a la gente, con el pretexto de defender a las víctimas, sólo reflejaba la descomposición social producto del patriarcado. En lugar de perpetuar esos estereotipos violentos, habría que condenar sus acciones y su ideología. Deberíamos cancelarlo. El tal Capitán Drano ahorita estaría acosando morritas, diciendo vulgaridades y comentarios racistas, preso o señalado por el CONAPRED.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn74&quot; name=&quot;_ednref74&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn74;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[74]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;En una época políticamente correcta, empapada de moralismo rancio y puritanismo ramplón, aquel personaje representaba la encarnación de una pesadilla para la vilipendiada “Generación de Cristal”: la del justiciero expedito que defendía a golpes los valores dominantes, que imponía y perpetuaba con su violencia el maltrecho&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;statu quo&lt;/i&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXV&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;/p&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgoBvOEKYOZ6kp2ua4UUe0K1YM76WXhhxYtXlEkpzOdPnRlteb3FgEx0HZMk2zhbvHTRbUCWCAUQpyYl55T_NPQcOYpmK3J-ELZoVPcqWkx3UJHzJg2xa4aQchIYN58GjBkg-fypnG9hPXgSxS1rMMsA5Q_D3yhrTxP-NaT-k52ik0aT3UI2R3KXHd-Hxhd/s1764/El%20Capit%C3%A1n%20Durango%20(001).jpg&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;1764&quot; data-original-width=&quot;1500&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgoBvOEKYOZ6kp2ua4UUe0K1YM76WXhhxYtXlEkpzOdPnRlteb3FgEx0HZMk2zhbvHTRbUCWCAUQpyYl55T_NPQcOYpmK3J-ELZoVPcqWkx3UJHzJg2xa4aQchIYN58GjBkg-fypnG9hPXgSxS1rMMsA5Q_D3yhrTxP-NaT-k52ik0aT3UI2R3KXHd-Hxhd/s320/El%20Capit%C3%A1n%20Durango%20(001).jpg&quot; width=&quot;272&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Pero el 8 de marzo de 2025, un nuevo joven se vistió con armadura, un escudo y una bandera de México como capa, y anunció en sus redes que trataría de evitar que los grupos del Bloque Negro vandalizaran los monumentos de la ciudad, durante las marchas feministas; para ello, decidió manifestarse de manera pacífica. Su nombre en Internet era Jorge IX IX, pero era más conocido como Capitán Durango, en clara alusión al antiguo vigilante xalapeño:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;A unas horas de que comience me da miedo hacer mi manifestación pacífica, yo solo, pero ojalá y todo salga bien, yo considero que el patrimonio histórico es una de las cosas más importantes que nos definen como mexicanos, sé que da coraje vivir en esta sociedad dónde la vida no vale nada, pero el problema real es que nuestro gobierno, al menos en los niveles estatales y municipales, está totalmente coludido con grupos criminales, estos grupos criminales le quitan la vida a la gente con total impunidad. Me gustaría mucho que las feministas y los hombres hiciéramos una manifestación juntos, pero en contra de los gobiernos estatales y municipales, hacerles saber que es su maldito trabajo, darnos seguridad.&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_edn75&quot; name=&quot;_ednref75&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn75;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;mso-special-character: footnote;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[75]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;La policía municipal duranguense lo detuvo y aunque no se levantaron cargos, ya que no ejerció violencia contra nadie, sí le quitaron su casco, su escudo y le pidieron que se retirara. Algunas fotos circularon por las redes y aunque muchos apoyaron su actuar, otros lo criticaron con dureza, sobre todo porque en su foto de perfil, aparecía embozado y con un arma de alto poder en las manos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;XXVI&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Los superhéroes no existen. Por lo menos, no ahora. Muchos años después de su aparición, el Capitán pertenecía ya a los territorios de la leyenda. Varios atribuyeron su periplo vengativo a una fantasía estimulada por los rumores y la especulación. No se daban cuenta de que esa clase de historias, aunque estén basadas en eventos reales, entrevistas, testimonios, expedientes, fuentes periodísticas, también son, por fuerza, un ejercicio literario.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Narrar cómo un hombre sale a las calles creyéndose un superhéroe para pelear contra los delincuentes es, por antonomasia, un ejemplo de la ficción que irrumpe en la realidad o de la realidad disfrazada de ficción. Algunos lo consideran un simple mito urbano o un absurdo y pintoresco personaje. Pero el Capitán Drano fue real y la historia de su solitaria batalla contra el crimen seguirá narrándose por muchos años aunque, a pesar de que nos llene de desconsuelo, todos sepamos que los superhéroes no existen.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;div style=&quot;mso-element: endnote-list;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportEndnotes]--&gt;&lt;hr size=&quot;1&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;div id=&quot;edn1&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref1&quot; name=&quot;_edn1&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;NOTAS&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“¡Surge superhéroe xalapeño!”,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, martes 22 de junio de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn2&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref2&quot; name=&quot;_edn2&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn2;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;López, César Daniel, “Entre lo blanco y lo negro. El mundo gráfico de Jesús Lee”, en “Palabra Otra”, suplemento cultural de&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de Xalapa&lt;/i&gt;, año 2, n° 49, domingo 29 de julio de 2001.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn3&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref3&quot; name=&quot;_edn3&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn3;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Lee, Jesús, “El peor de los mundos posibles”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, viernes 5 de febrero de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn4&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref4&quot; name=&quot;_edn4&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn4;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;López, César Daniel,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diarios&lt;/i&gt;&amp;nbsp;(inéditos), 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn5&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref5&quot; name=&quot;_edn5&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn5;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Lee, Jesús, “El peor de los mundos posibles”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, viernes 5 de febrero de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn6&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref6&quot; name=&quot;_edn6&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn6;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Correo electrónico personal enviado a un amigo el viernes 9 de abril de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn7&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref7&quot; name=&quot;_edn7&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn7;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Entrevista con el Capitán Drano”,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, martes 10 de agosto de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn8&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref8&quot; name=&quot;_edn8&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn8;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[8]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“¡Surge superhéroe xalapeño!”,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, martes 22 de junio de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn9&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref9&quot; name=&quot;_edn9&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn9;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[9]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Limpiando la suciedad de la sociedad: un fenómeno llamado ‘Capitán Drano’”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Análisis&lt;/i&gt;, domingo 15 de agosto de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn10&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref10&quot; name=&quot;_edn10&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn10;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[10]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Ibid.&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn11&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref11&quot; name=&quot;_edn11&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn11;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[11]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn12&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref12&quot; name=&quot;_edn12&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn12;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[12]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“¡Surge superhéroe xalapeño!”,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Tarde&lt;/i&gt;, martes 22 de junio de 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn13&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref13&quot; name=&quot;_edn13&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn13;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[13]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Ibid.&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn14&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref14&quot; name=&quot;_edn14&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn14;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[14]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;De Riquer, Martín,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Caballeros andantes&lt;/i&gt;, Editorial Ariel, España, 1967.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn15&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref15&quot; name=&quot;_edn15&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn15;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[15]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“La novela policíaca” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;LiteraturaSM&lt;/i&gt;. Puede consultarse en: https://es.literaturasm.com/novela-policiaca#gref&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn16&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref16&quot; name=&quot;_edn16&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn16;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[16]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Piernas, Alberto, “Grandes villanos de la literatura”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Actualidad de Literatura&lt;/i&gt;. Puede consultarse en: https://www.actualidadliteratura.com/grandes-villanos-de-la-literatura/&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn17&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref17&quot; name=&quot;_edn17&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn17;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[17]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Sierra Medina, Claudia, “Debutará con&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&#39;Rompehuesos&#39;&lt;/i&gt;, una historia en cinco entregas” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de Yucatán&lt;/i&gt;, viernes 6 de mayo de 2022. Puede consultarse en: https://www.yucatan.com.mx/imagen/2022/3/1/debutara-con-rompehuesos-una-historia-en-cinco-entregas-303108.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn18&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref18&quot; name=&quot;_edn18&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn18;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[18]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Ressler, Robert K.,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Dentro del monstruo. Un intento de comprender a los asesinos en serie&lt;/i&gt;, Alba Editorial, España, 2010.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn19&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref19&quot; name=&quot;_edn19&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn19;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[19]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Ruiz de Gauna, Álvaro,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El cine de acción que ya no se hace. 50 películas que marcaron una época&lt;/i&gt;, Editorial Océano, México, 2018.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn20&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref20&quot; name=&quot;_edn20&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn20;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[20]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;López Poy, Manuel,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El universo de los superhéroes: Historia, cine, música, series y videojuegos&lt;/i&gt;, Redbook Ediciones, España, 2017.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn21&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref21&quot; name=&quot;_edn21&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn21;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[21]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Bandidos y bandoleros” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Historia y vida&lt;/i&gt;&amp;nbsp;n° 13, España, 1978.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn22&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref22&quot; name=&quot;_edn22&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn22;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[22]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Bandidos legendarios” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Relatos e Historias en México&lt;/i&gt;&amp;nbsp;n° 166, Editorial Raíces, México, octubre de 2020.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn23&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref23&quot; name=&quot;_edn23&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn23;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[23]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Anderson, Vincent S.,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Bald Knobbers: Chronicles of Vigilante Justice&lt;/i&gt;, The History Press, Estados Unidos, 2013.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn24&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref24&quot; name=&quot;_edn24&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn24;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[24]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Rios, Desiree, “Curtis Sliwa Has New York’s Attention Again. Was That Always the Point?” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The New York Times&lt;/i&gt;, sábado 30 de octubre de 2021. Puede consultarse en: https://www.nytimes.com/2021/10/30/nyregion/curtis-sliwa-nyc-mayor.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn25&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref25&quot; name=&quot;_edn25&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn25;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[25]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Johnson, Kirk, “Goetz Shooting Victim Says Youths Weren&#39;t Threatening” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The New York Times&lt;/i&gt;, sábado 2 de mayo de 1987. Puede consultarse en: https://www.nytimes.com/1987/05/02/nyregion/goetz-shooting-victim-says-youths-weren-t-threatening.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn26&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref26&quot; name=&quot;_edn26&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn26;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[26]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Quijano, Jackeline, “Reaparece la Sombra Negra para vengarse de pandilleros en El Salvador” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Noticias ya&lt;/i&gt;, viernes 25 de enero de 2019. Puede consultarse en: https://noticiasya.com/nacional/2019/01/25/reaparece-la-sombra-negra-para-vengarse-de-pandilleros-en-el-salvador/&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn27&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref27&quot; name=&quot;_edn27&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn27;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[27]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Cook, Helen, “Los &#39;escuadrones de la muerte&#39; de Davao, los intocables sicarios de Filipinas” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;La Vanguardia&lt;/i&gt;, viernes 29 de abril de 2016. Puede consultarse en: https://www.lavanguardia.com/politica/20160429/401448097778/los-escuadrones-de-la-muerte-de-davao-los-intocables-sicarios-de-filipinas.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn28&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref28&quot; name=&quot;_edn28&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn28;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[28]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Jonathan Keith &#39;Jack&#39; Idema” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The Economist&lt;/i&gt;, sábado 4 de febrero de 2012. Puede consultarse en: https://www.economist.com/obituary/2012/02/04/jonathan-keith-jack-idema&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn29&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref29&quot; name=&quot;_edn29&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn29;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[29]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Un tortazo para Bill Gates” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Clarín&lt;/i&gt;, jueves 5 de febrero de 1998. Puede consultarse en: https://www.clarin.com/sociedad/tortazo-bill-gates_0_S1sPCCeCYe.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn30&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref30&quot; name=&quot;_edn30&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn30;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[30]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Anonymus” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Wikipedia&lt;/i&gt;. Puede consultarse en: https://es.wikipedia.org/wiki/Anonymous&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn31&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref31&quot; name=&quot;_edn31&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn31;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[31]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Saul, Louise, “We Can Be Heroes: These 15 IRL Superheroes Will Save Your Day” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;CBR&lt;/i&gt;, martes 6 de junio de 2017. Puede consultarse en: https://www.cbr.com/we-can-be-heroes-these-15-irl-superheroes-will-save-your-day/.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn32&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref32&quot; name=&quot;_edn32&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn32;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[32]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Susana Distancia ya cobró vida, en Metepec se disfrazan de ella” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Cambio&lt;/i&gt;, martes 7 de abril de 2020. Puede consultarse en: https://www.revistacambio.com.mx/tendencias/susana-distancia-ya-cobro-vida-la-alcaldesa-de-metepec-se-disfraza-de-ella/&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn33&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref33&quot; name=&quot;_edn33&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn33;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[33]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Rascón, Marco, “Veinte años de Superbarrio” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;La Jornada&lt;/i&gt;, martes 19 de junio de 2007. Puede consultarse en: https://www.jornada.com.mx/2007/06/19/index.php?section=opinion&amp;amp;article=018a2pol&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn34&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref34&quot; name=&quot;_edn34&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn34;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[34]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Vaca, Aquiles, “¡Los &#39;Buscaniños&#39;!” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Nuevo Alarma&lt;/i&gt;&amp;nbsp;n° 111, martes 29 de junio de 1993.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn35&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref35&quot; name=&quot;_edn35&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn35;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[35]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Camarillo, Abigail, “¡Zadrigman al rescate! Conoce al superhéroe mexicano que rescata perritos de la calle” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Animal Político&lt;/i&gt;, martes 27 de junio de 2023. Puede consultarse en: https://www.animalpolitico.com/tendencias/actualidad/zadrigman-superheroe-rescate-de-perros&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn36&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref36&quot; name=&quot;_edn36&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn36;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[36]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Brunat, David, “Peatónito, Superbarrio, Supergay... superhéroes mexicanos de carne y hueso”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Confidencial&lt;/i&gt;, miércoles 10 de septiembre de 2014. Puede consultarse en: https://www.elconfidencial.com/mundo/2014-09-10/peatonito-ciudadina-superbarrio-supergay-superheroes-mexicanos-de-carne-y-hueso_189359/&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn37&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref37&quot; name=&quot;_edn37&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn37;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[37]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Súper Mojado, héroe de paisas” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Universal Gráfico USA&lt;/i&gt;, viernes 2 de mayo de 2008.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn38&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref38&quot; name=&quot;_edn38&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn38;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[38]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Altamirano, Claudia, “Enmascarados contra las injusticias mexicanas”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El País&lt;/i&gt;, sábado 2 de enero de 2016. Puede consultarse en: https://elpais.com/internacional/2015/12/31/mexico/1451535302_143691.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn39&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref39&quot; name=&quot;_edn39&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn39;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[39]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Ibid.&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn40&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref40&quot; name=&quot;_edn40&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn40;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[40]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Flores, Vania, “El fenómeno de los Justicieros de Naucalpan” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;La Silla Rota&lt;/i&gt;, jueves 20 de septiembre de 2018. Puede consultarse en: https://lasillarota.com/amp/justicieros-aumentan-naucalpan-edomex/248091&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn41&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref41&quot; name=&quot;_edn41&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn41;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[41]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Identifican a ladrón golpeado en la México-Texcoco” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Excélsior&lt;/i&gt;, martes 4 de agosto de 2020. Puede consultarse en: https://www.excelsior.com.mx/comunidad/identifican-a-ladron-golpeado-en-la-mexico-texcoco-lo-reconoces/1397874&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn42&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref42&quot; name=&quot;_edn42&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn42;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[42]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Salcedo, María, “‘Batman’ justiciero tiene aterrorizados a los ladrones en México” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Heraldo&lt;/i&gt;, jueves 25 de noviembre de 2021. Puede consultarse en: https://www.elheraldo.co/mundo/batman-justiciero-tiene-aterrorizados-los-ladrones-en-mexico-868343&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn43&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref43&quot; name=&quot;_edn43&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn43;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[43]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Walker Page, Thomas, “The real judge Lynch” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The Atlantic Monthly&lt;/i&gt;&amp;nbsp;n° 530, diciembre de 1901.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn44&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref44&quot; name=&quot;_edn44&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn44;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[44]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Leo Frank: linchamiento en Atlanta&lt;/i&gt;, Sumario del Crimen n° 67, Ediciones del Drac, España, 1992.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn45&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref45&quot; name=&quot;_edn45&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn45;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[45]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Comisión Nacional de Derechos Humanos, “Linchamiento en Canoa, Puebla”. Puede consultarse en: https://testwebqa.cndh.org.mx/noticia/linchamiento-en-canoa-puebla-0&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn46&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref46&quot; name=&quot;_edn46&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn46;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[46]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Hernández, Bertha, “Linchamiento: la noche oscura en Tláhuac” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Crónica&lt;/i&gt;, sábado 25 de febrero de 2023. Puede consultarse en: https://www.cronica.com.mx/nacional/linchamiento-oscura-noche-tlahuac.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn47&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref47&quot; name=&quot;_edn47&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn47;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[47]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Morán Breña, Carmen, “Sangre sobre sangre en Taxco: el Jueves Santo que conmocionó a México” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El País&lt;/i&gt;, martes 16 de abril de 2024. Puede consultarse en: https://elpais.com/mexico/2024-04-16/sangre-sobre-sangre-en-taxco-el-jueves-santo-que-conmociono-a-mexico.html&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn48&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref48&quot; name=&quot;_edn48&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn48;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[48]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Astarita, Carlos,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Rebeldes primitivos y bandidos en la Edad Media&lt;/i&gt;, Universidad de Buenos Aires, Argentina, 2013.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn49&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref49&quot; name=&quot;_edn49&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn49;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[49]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Sadurni, J.M., “¿Cuánto sabes sobre los piratas?” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;National Geographic&lt;/i&gt;, miércoles 9 de junio de 2021. Puede consultarse en: https://historia.nationalgeographic.com.es/a/cuanto-sabes-sobre-piratas_16787&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn50&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref50&quot; name=&quot;_edn50&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn50;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[50]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Los 10 mejores y más famosos pistoleros (reales) del Lejano Oeste” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario Crítico&lt;/i&gt;. Puede consultarse en: https://www.diariocritico.com/los-10-mejores-y-mas-famosos-pistoleros-reales-del-lejano-oeste&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn51&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref51&quot; name=&quot;_edn51&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn51;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[51]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Palomo, Elvira, “Los criminales más célebres de EEUU se convierten en piezas de museo” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Mundo&lt;/i&gt;, sábado 24 de mayo de 2008. Puede consultarse en: https://www.elmundo.es/elmundo/2008/05/24/cultura/1211626168.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn52&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref52&quot; name=&quot;_edn52&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn52;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[52]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Durán King, José Luis,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Vidas ejemplares&lt;/i&gt;, Siena Editores, México, 2004.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn53&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref53&quot; name=&quot;_edn53&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn53;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[53]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Cruz Meza, Carlos Manuel,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Monstruos entre nosotros. Historia y tipología de los asesinos&lt;/i&gt;, Instituto Literario de Veracruz, México, 2014.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn54&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref54&quot; name=&quot;_edn54&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn54;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[54]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Hernández, Anabel,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Los Señores del Narco&lt;/i&gt;, De Bolsillo, México, 2014.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn55&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref55&quot; name=&quot;_edn55&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn55;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[55]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span lang=&quot;ES-TRAD&quot; style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; mso-ansi-language: ES-TRAD;&quot;&gt;Rodríguez Villalvazo, Luis Enrique,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Caligrafía de la violencia. Un ABC del narco&lt;/i&gt;,&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/i&gt;Instituto Literario de Veracruz / Secretaría Ejecutiva del Sistema y del Consejo Estatal de Seguridad Pública / Gobierno del Estado de Veracruz / Multigráfica, México, 2015.&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn56&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref56&quot; name=&quot;_edn56&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn56;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[56]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Reina, Elena, “La Justicia mexicana absuelve al líder de las autodefensas de Michoacán” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El País&lt;/i&gt;, miércoles 18 de julio de 2018. Puede consultarse en: https://elpais.com/internacional/2018/07/18/actualidad/1531933075_459657.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn57&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref57&quot; name=&quot;_edn57&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn57;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[57]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Cubero, César, “A 10 años de su última cacería… la historia sigue en ascenso, Don Alejo Garza Tamez” en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Milenio&lt;/i&gt;, sábado 14 de noviembre de 2020. Puede consultarse en: https://www.milenio.com/virales/alejo-garza-tamez-10-anos-enfrentamiento-sicarios&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn58&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref58&quot; name=&quot;_edn58&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn58;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[58]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Aviña, Rafael,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Asesinos seriales: Grandes crímenes. De la nota roja a la pantalla grande&lt;/i&gt;, Nueva Imagen, México, 1996.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn59&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref59&quot; name=&quot;_edn59&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn59;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[59]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Ham, Ricardo,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Asesinos seriales mexicanos: Las entrañas de una realidad siniestra&lt;/i&gt;, Ediciones B, México, 2016.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn60&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref60&quot; name=&quot;_edn60&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn60;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[60]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Lazo, Norma,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Sin clemencia. Los crímenes que conmocionaron a México&lt;/i&gt;, Grijalbo, México, 2007.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn61&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref61&quot; name=&quot;_edn61&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn61;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[61]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;De Mauleón, Héctor, “La fuga del Raffles”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ficticia&lt;/i&gt;. Puede consultarse en: https://museo.ficticia.com/cuentos/fugaraffles.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn62&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref62&quot; name=&quot;_edn62&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn62;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[62]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Cruz Meza, Carlos Manuel,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Historia de la Muerte en México&lt;/i&gt;, Editorial Sképsy, Colombia, 2024.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn63&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref63&quot; name=&quot;_edn63&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn63;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[63]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“‘Diana la Vengadora’, la mujer que asesinó a dos conductores en Ciudad Juárez”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Mundo&lt;/i&gt;, martes 3 de septiembre de 2013. Puede consultarse en: https://www.elmundo.es/america/2013/09/03/mexico/1378213077.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn64&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref64&quot; name=&quot;_edn64&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn64;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[64]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Ibid.&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn65&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref65&quot; name=&quot;_edn65&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn65;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[65]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;López, César Daniel, “La caída del Capitán Drano”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Mañana&lt;/i&gt;, domingo 7 de agosto de 2005.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn66&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref66&quot; name=&quot;_edn66&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn66;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[66]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Flanders, Judith, “The invention of murder”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The Guardian&lt;/i&gt;, sábado 8 de enero de 2011. Puede consultarse en: https://www.theguardian.com/books/2011/jan/08/invention-of-murder-judith-flanders-review&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn67&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref67&quot; name=&quot;_edn67&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn67;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[67]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Testimonio recabado con Martín “N”, domingo 13 de febrero de 2000.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn68&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref68&quot; name=&quot;_edn68&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn68;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[68]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Cansancio de vivir. Entrevista con un superhéroe xalapeño”,&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Gráfico de Xalapa&lt;/i&gt;, domingo 14 de mayo de 2000.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn69&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;line-height: 24px; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref69&quot; name=&quot;_edn69&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn69;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[69]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;López, César Daniel, “La caída del Capitán Drano”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diario de la Mañana&lt;/i&gt;, domingo 7 de agosto de 2005.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn70&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref70&quot; name=&quot;_edn70&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn70;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[70]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Testimonio de Carlos “N”, sábado 5 de agosto de 2000.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn71&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref71&quot; name=&quot;_edn71&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn71;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[71]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Testimonio de Hugo “N”, septiembre de 2000.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn72&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref72&quot; name=&quot;_edn72&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn72;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; style=&quot;font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[72]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;Página de Facebook de “El Juanote”, miércoles 23 de enero de 2019.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn73&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref73&quot; name=&quot;_edn73&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn73;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[73]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Página de Facebook de “Reporte 24 Veracruz”, martes 7 de mayo de 2019. Puede consultarse en: https://www.facebook.com/24Reporte/posts/572830813126002/&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn74&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref74&quot; name=&quot;_edn74&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn74;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[74]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;Testimonio de Esperanza “N”. Miércoles 8 de mayo de 2019.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;edn75&quot; style=&quot;mso-element: endnote;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoEndnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///C:/-%20CM%20CORP/Obras%20Completas/Cr%C3%B3nica/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano/Los%20superh%C3%A9roes%20no%20existen.%20La%20%C3%BAltima%20batalla%20del%20Capit%C3%A1n%20Drano%20-%20Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(para%20Premio%20Nacional%20de%20Periodismo).doc#_ednref75&quot; name=&quot;_edn75&quot; style=&quot;mso-endnote-id: edn75;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&lt;!--[if !supportFootnotes]--&gt;&lt;span class=&quot;MsoEndnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10pt; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;[75]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;!--[endif]--&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;&amp;nbsp;“¿Quién es el &#39;Capitán Durango&#39;? Joven se hizo viral durante el 8M”, en&amp;nbsp;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;El Siglo de Torreón&lt;/i&gt;, lunes 10 de marzo de 2025. Puede consultarse en: https://www.elsiglodetorreon.com.mx/noticia/2025/quien-es-el-capitan-durango-joven-que-se-hizo-viral-durante-el-8m.html&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;p&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;;&quot;&gt;SOBRE EL AUTOR&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/p&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 32px; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, &amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 11pt; line-height: 29.3333px;&quot;&gt;Carlos Manuel Cruz Meza (Xalapa, Ver., 1973) es escritor, periodista y criminólogo. Cursó estudios profesionales de Letras Españolas en la Universidad Veracruzana, y de Criminología y Criminalística en el CLEU. Entre otras distinciones, es Premio Nacional Bellas Artes de Crónica Literaria Carlos Montemayor (2024); Premio Nacional Bellas Artes de Dramaturgia Baja California Luisa Josefina Hernández (2019); Premio Nacional de Crónica Beatriz Espejo (2019); Premio Nacional de Cuento de la Universidad Autónoma de Campeche (2024); Premio Nacional de Periodismo, otorgado por la Universidad Autónoma de Nuevo León (UANL) y Editorial Almadía (2015); Premio a la Excelencia Artística y Cultural de la Asociación Mexicana de Talento Artístico y Cultural (AMTAC) (2024); reconocimiento como uno de los 100 Líderes más importantes del país, otorgado por la revista Líderes Mexicanos (2024); y acreedor al PECDA en Literatura (2004 y 2018). Además ha recibido premios, becas y reconocimientos de diversas instituciones, entre ellas la Organización de Naciones Unidas, la Presidencia de la República, la Universidad Nacional Autónoma de México (UNAM), la Universidad de Guadalajara, el Colegio de Sociólogos, la Asociación Nacional de Periodistas y el Instituto Nacional de Ciencias Penales (INACIPE). Ha dictado conferencias en la UNAM, la Universidad Veracruzana, la Universidad del Claustro de Sor Juana, el INACIPE, la Biblioteca Vasconcelos, el Centro Cultural Finca Palmira y el Instituto Mora. También ante instituciones de seguridad pública. Es miembro del Consejo de la Crónica del H. Ayuntamiento de Xalapa (2026). Colaborador en medios como&amp;nbsp;&lt;i&gt;Tierra Adentro, El Universal, Milenio, La Palabra y el Hombre, La Ciencia y el Hombre, Replicante, Fotozoom, Reflex, Playboy, Alarma, Bostezo, Líder, Mórbido, Soflama, Phantasma, Straversa, Filología. Gacetilla de la Universidad de Antioquia&lt;/i&gt;&amp;nbsp;y&amp;nbsp;&lt;i&gt;Archipiélago&lt;/i&gt;, entre otros. Textos suyos han aparecido en revistas circulantes en varios países de Europa y América, entre ellos Chile, Colombia, España y Venezuela. Participó en la investigación diagnóstica sobre feminicidio y violencia de género en México, como parte de la Comisión Especial sobre Crímenes Violentos contra Mujeres, organizada por el Gobierno Federal y el Congreso de la Unión durante 2005 y 2006. Es además miembro de la Sociedad Mexicana de Criminología; de la Barra Nacional de Criminólogos y Criminalistas; y de la Escuela Europea de Criminología, con sede en España. Trabajó en periódicos, revistas, radio, cine, televisión e Internet. A la fecha tiene dieciocho libros publicados en papel, en México y el extranjero.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3516989444806359462'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3516989444806359462'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2025/09/los-superheroes-no-existen-detectives.html' title='Los superhéroes no existen. Detectives, bandoleros, vigilantes y la última batalla del Capitán Drano'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiWTICOxbvmGUc4d7VxoCqRxHQKMd9HDOf2uVd0Ffbv4sqS1ZHAp3a7CoD6kJdDyBzUvdT0pL13xmaB9i5DN6LFDqhXm_xQxp5LGkHjvZX-jUr4DDja_mWK9GM3g7m2lOboesn0njmrBoWrXWY35fQjhds6QiiTJv8XhqJw6xQEK_9w3YMxC863HlhnUuy_/s72-c/El%20Capit%C3%A1n%20Drano%20(001).jpg" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-1762394010012775202</id><published>2020-12-31T23:59:00.000-06:00</published><updated>2026-07-01T17:45:47.825-06:00</updated><title type='text'>Guía del Sitio</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhFpn-XCKJ3zTzy8x4FygdhR1TUX0I_2f8T8og15DAK7ptiFs9DYFBvbY1fcL6IVp0n1QDhoELUtSgvJcaiO6L6eAVxs2qq0AdbxNJW9b8oTDlIQHoJeSDqAf1IaIAd4uKEEItAFy_RQCItkIe8b34Aj5YDM0PtP-3rGl9pNgKJiydJPiEq8r6T5A/s3000/Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(043).jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; data-original-height=&quot;2250&quot; data-original-width=&quot;3000&quot; height=&quot;240&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhFpn-XCKJ3zTzy8x4FygdhR1TUX0I_2f8T8og15DAK7ptiFs9DYFBvbY1fcL6IVp0n1QDhoELUtSgvJcaiO6L6eAVxs2qq0AdbxNJW9b8oTDlIQHoJeSDqAf1IaIAd4uKEEItAFy_RQCItkIe8b34Aj5YDM0PtP-3rGl9pNgKJiydJPiEq8r6T5A/s320/Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(043).jpg&quot; width=&quot;320&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;Este blog recoge y sistematiza la obra del escritor y criminólogo mexicano &lt;strong&gt;Carlos Manuel Cruz Meza&lt;/strong&gt;, revisada y corregida por el autor. Pretende fijar las &lt;strong&gt;versiones definitivas de cada texto&lt;/strong&gt;, por lo que muchas veces difiere de las aparecidas originalmente en libros, revistas, periódicos, suplementos y páginas de Internet. Está dividido en las siguientes secciones (puede accederse a todas ellas haciendo &lt;strong&gt;click en las ligas de la columna de la derecha&lt;/strong&gt;):&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2000/01/datos-personales.html&quot;&gt;Trayectoria:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Quién es Carlos Manuel Cruz Meza.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/cuento.html&quot;&gt;Narrativa:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Todos los relatos cortos escritos por él y la incorporación de novelas. Se incluyen los textos aparecidos en libros y los publicados en antologías, revistas y suplementos.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• Poesía:&lt;/strong&gt; Todos los poemas escritos en diferentes periodos. Se incluyen los aparecidos en poemarios; también&amp;nbsp;los publicados en antologías, revistas, periódicos y suplementos. Se han incorporado textos inéditos, poemas de juventud y series nuevas.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/ensayo.html&quot;&gt;Ensayo:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Aparecen aquí los textos que formaron parte de las columna periodísticas “Juegos mentales” y “El dedo en la llaga”, así como inéditos.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• Dramaturgia:&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;Las obras de teatro escritas por el autor, publicadas e inéditas.&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• Guiones:&lt;/strong&gt;&amp;nbsp;Los guiones de cine de su autoría.&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/memorias.html&quot;&gt;Memorias:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Se incluyen fragmentos de los diarios personales del escritor.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/varios.html&quot;&gt;Textos misceláneos:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Obras varias sobre diferentes tópicos.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-literatura.html&quot;&gt;Textos sobre Literatura:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Todos aquellos vinculados con el quehacer escritural y la creación literaria.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-politica.html&quot;&gt;Textos sobre Política:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Los escritos, muchas veces coyunturales, relacionados con este campo.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-criminologia.html&quot;&gt;Textos sobre Criminología:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Aquí se incluyen ensayos e investigaciones sobre criminología y criminalística, así como las biografías de algunos asesinos reales, como ejercicio de investigación histórica y literatura.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-artes-plasticas.html&quot;&gt;Textos sobre Artes Plásticas:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Textos elaborados en torno a la obra de pintores, escultores, fotógrafos, grabadores y otros creadores plásticos.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-cine-y-television.html&quot;&gt;Textos sobre Cine y Televisión:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Comentarios sobre filmes y series televisivas.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-teatro.html&quot;&gt;Textos sobre Teatro:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Reseñas sobre algunos montajes teatrales.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/traducciones.html&quot;&gt;Traducción:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Versiones al español de textos en otros idiomas, de autores varios.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/fotografia.html&quot;&gt;Obra Fotográfica:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Recoge las series realizadas por el autor, en forma de catálogos virtuales. Incorpora las imágenes publicadas en revistas especializadas sobre fotografía.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/entrevistas-resenas-y-comentarios.html&quot;&gt;Entrevistas, reseñas y comentarios:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Se incorporan las aparecidas en revistas, periódicos y suplementos, así como los textos escritos por diferentes personas acerca de la obra de este escritor, o fragmentos donde se le menciona como referencia; se incluyen los publicados en libros, revistas, periódicos, suplementos y páginas electrónicas.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/publicaciones-virtuales.html&quot;&gt;Publicaciones virtuales:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; En esta sección se incorporan facsimilares electrónicos de revistas, periódicos, historietas, suplementos, notas de prensa, documentos originales, fotografías y adaptaciones de obras en alta resolución, así como las portadas de libros publicados.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/videos.html&quot;&gt;Videos:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Concentra la información digitalizada en video. Incluye las filmaciones personales y profesionales, conferencias, lecturas, entrevistas, cápsulas transmitidas por televisión, participaciones en programas de radio o TV, fragmentos de largometrajes, videos caseros, video clips filmados o dirigidos por el autor, y en general todo tipo de materiales en video de interés general.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;strong&gt;• &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/websites-sobre-el-autor.html&quot;&gt;Links:&lt;/a&gt;&lt;/strong&gt; Lista básica hacia otros websites que incluyen materiales o referencias del autor.&lt;/div&gt;&lt;/strong&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;

&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;&lt;b&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b&gt;Este es un blog aún en construcción.&lt;/b&gt; Dada la naturaleza cambiante de Internet y la constante evolución de una obra creativa aún en curso, constantemente se incorporan nuevos textos, videos, imágenes y publicaciones virtuales.&lt;/div&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1762394010012775202'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1762394010012775202'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2009/11/guia-del-sitio.html' title='Guía del Sitio'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhFpn-XCKJ3zTzy8x4FygdhR1TUX0I_2f8T8og15DAK7ptiFs9DYFBvbY1fcL6IVp0n1QDhoELUtSgvJcaiO6L6eAVxs2qq0AdbxNJW9b8oTDlIQHoJeSDqAf1IaIAd4uKEEItAFy_RQCItkIe8b34Aj5YDM0PtP-3rGl9pNgKJiydJPiEq8r6T5A/s72-c/Carlos%20Manuel%20Cruz%20Meza%20(043).jpg" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-5194807514847886880</id><published>2014-06-27T00:00:00.003-05:00</published><updated>2021-05-19T15:28:19.875-05:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="callejerito"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="mataperros"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="nayarit"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="tepic"/><title type='text'>La crueldad y la alegría. La historia de &quot;Los Mataperros de Tepic&quot;</title><content type='html'>&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjDv68M9jjfrsfwgotMgv7MiNlBRmdfZIiTJPrQPTiDMwv2d8SWwFuFDsJXRjs8fmJyOk7xiB3Z7fwu1rX81Ts5D3iKWRlnrgq9_LYqbAL4yDkdhIqtHyIntkgDSXwOnqbWVBlt6A/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(000).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5470468457403555938&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjDv68M9jjfrsfwgotMgv7MiNlBRmdfZIiTJPrQPTiDMwv2d8SWwFuFDsJXRjs8fmJyOk7xiB3Z7fwu1rX81Ts5D3iKWRlnrgq9_LYqbAL4yDkdhIqtHyIntkgDSXwOnqbWVBlt6A/s400/Asesinos+de+Callejerito+(000).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 298px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: right;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style: italic;&quot;&gt;“Aunque tuviera cien bocas y cien lenguas,&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;span style=&quot;font-style: italic;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: right;&quot;&gt;y mi voz fuese de hierro,&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: right;&quot;&gt;&lt;span&gt;no podría enumerar todas las formas del crimen”&lt;/span&gt;.&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;text-align: right;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;Virgilio&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;I&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEWCt1cURHJIdtd2Zk3Ao691ZBjamWYMngxKfTNfwSfVjQddmEREmE5Q0abmL57leNi84A2km8utfbGVMSze8Ah3h4JVt23xjwsGkCv0ob2J081k5detDi-dVL5JdOgaL2Vb3WuQ/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(001).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5470482489027208786&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjEWCt1cURHJIdtd2Zk3Ao691ZBjamWYMngxKfTNfwSfVjQddmEREmE5Q0abmL57leNi84A2km8utfbGVMSze8Ah3h4JVt23xjwsGkCv0ob2J081k5detDi-dVL5JdOgaL2Vb3WuQ/s400/Asesinos+de+Callejerito+(001).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 300px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;En Tepic, Nayarit (México), cuatro
adolescentes estaban destinados a cometer una atrocidad que escandalizó a la
sociedad mexicana más que muchos crímenes cometidos contra seres humanos. Los
jóvenes delincuentes eran &lt;b&gt;Marco Antonio Bernal Ledón, Herber Prexady Flores
Hernández, José Manuel Salmerón Campos&lt;/b&gt; y &lt;b&gt;Ángel Marín González Ruiz&lt;/b&gt;, todos ellos
con edades que oscilaban alrededor de los quince o dieciséis años. Los cuatro
estudiaban la carrera de Ingeniería Automotriz en el Consejo Nacional de
Educación Profesional Técnica (Conalep) de Tepic. Además trabajaban vendiendo
lámparas. Se distinguían como buenos alumnos, obtenían calificaciones altas y
las posteriores consultas psiquiátricas revelaron que ninguno de ellos había
sufrido maltrato o violencia intrafamiliar. No utilizaban drogas y cuando todo
ocurrió, ni siquiera habían consumido alcohol.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Todo eso no marcó
ninguna diferencia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Fue el sábado 27 de
junio de 2009. Marco Antonio Bernal Ledón aseguró tiempo después que mientras
él y sus amigos caminaban, un perro callejero trató de morderlos, así que
decidieron matar al animal, aunque insistió en que antes trataron de
comunicarse con la perrera municipal. Él y sus tres amigos buscaron y
recogieron al perro. Lo metieron en un saco y lo llevaron a casa de Herber
Prexady, golpeándolo en el camino.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Una vez en el patio del
domicilio, instigaron a dos &lt;i&gt;pitbull&lt;/i&gt;
(raza de perros de pelea) a que mordieran al animal. Mientras esto ocurría, uno
de ellos jalaba al perro de las patas traseras, para evitar que huyera y
tratando de desgarrar más la carne. Luego de que los &lt;i&gt;pitbull&lt;/i&gt; lo soltaron, lo tomó de la cola, alzándolo en vilo de ella,
dándole una vuelta en el aire y azotándolo contra el suelo. Los perros
volvieron a atacarlo, destrozándole a mordidas el hocico, las orejas y parte de
la cara. Los adolescentes la emprendieron a golpes contra el animal: patearon
su cabeza, su cuerpo, uno de los &lt;i&gt;pitbull&lt;/i&gt;
le mordió la pata delantera derecha y se la rompió, sacudiéndola además con su
hocico. Para este momento los aullidos del animal eran desgarradores. Los jóvenes
pusieron música de fondo; seleccionaron entre varias piezas hasta encontrar una
canción que consideraron adecuada. Siguieron pateando al perro. Lo obligaron a
ponerse de pie, y cuando trató de huir para refugiarse en una de las perreras
de los &lt;i&gt;pitbull&lt;/i&gt;, lo jalaron de la cola
y lo lanzaron contra un árbol.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;Tomaron una cadena. Le
dieron de cadenazos. Hicieron que los &lt;/span&gt;&lt;i style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;pitbull&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;
volvieran a morderlo. Lo patearon otra vez. Lo azotaron de nuevo contra el
piso. Con un palo empezaron a golpearlo; el perro seguía aullando de dolor. Le
rompieron los dientes, le pegaron en las patas, el cuello y la cabeza. Le
destrozaron el cráneo hasta matarlo. Grabaron todo en video y además tomaron
más de cuarenta fotografías en alta resolución; durante el evento no dejaron de
gritar, reírse a carcajadas, insultar al animal, darse ánimos unos a otros y
dar indicaciones para que el perro no pudiera protegerse, ni huir, ni salvarse.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Desde que llegaron a la casa hasta la muerte del
perro, sólo transcurrieron tres minutos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;II&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;El video completo&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dxh20P0F0jEkg4bI6vixuDViWYPnHqLaa_FXN2-HQ4KGogTeOSbSv9oD9bpk_y7Owp9xDcFKo-HW0A&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Era mayo de 2010. Durante varios días en
la red social Facebook aparecieron comentarios acerca de este caso. Otras
noticias ocupaban mi atención. Al principio supuse que se trataba de grupos que
buscaban apoyo para crear un albergue destinado a los perros callejeros. Luego,
alguien mencionó que en Nayarit habían torturado a un perro y filmado el evento.
Busqué información en Internet y vi algunos fragmentos en un reportaje; sólo
unos pocos segundos. Las imágenes me impactaron por su violencia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Durante muchos años, mi
interés por la historia criminal y mi actividad dentro de la criminología y el
periodismo, me enfrentó a videos y fotografías explícitas. Eran grabaciones
reales de magnicidios, accidentes, autopsias, asesinatos, crímenes de guerra, tortura,
ejecuciones del crimen organizado, violencia contra animales, la mayoría de
ellas mostrando la suciedad de la muerte y el dolor. Vi cientos de fotografías
de las víctimas de asesinos en serie, muchos de ellos antropófagos, como
Jeffrey Dahmer, Issei Sagawa o Andrei Chikatilo; la escena del crimen de Sharon
Tate, el cuerpo partido de la Dalia Negra, las filmaciones de Auschwitz y otros
campos de exterminio nazi, todas ellas chocantes, sangrientas, producto de
acciones criminales o, en otros casos, de la crueldad bélica.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Lo que estaba a punto
de ver era algo distinto. Lo ocurrido en Nayarit tomaba otro cariz. El
reportaje que vi al principio contenía algunas entrevistas, aunque omitía las
escenas más impactantes de la grabación original. Tuve la oportunidad de
encontrar el video completo. Bastaron los primeros diez segundos para
horrorizarme. Quité la reproducción. Algo latía en él, algo malsano. Una
intuición profunda me indicaba que aquel video, de casi tres minutos de
duración, me cambiaría, que me dejaría marcado. Pese a ello decidí que lo vería
completo: intuía que necesitaba aquella clase de herida. Que aquel impacto me
enseñaría algo, oscuro y profundo, que desconocía. Entonces lo vi. Muchas veces
estuve a punto de detener la reproducción del video; no lo hice. Lo miré
completo. Escuché con audífonos los gritos, las risas, la música de fondo, los
aullidos y lamentos. El video me dañó, me dañó mucho. Hay eventos que nos tocan
con una mano helada.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Y el mundo cambia para siempre.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;III&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhc-bCrJ_wVspUMaHq8zwItra7Zkmz3f6t68Vo58DmtwDIwsck4TJ1NbskM39wRASWV2brNFjpyR-_9S9NzXTF_5TNL2GSqe3D6Qxjy8xaKFylS3LswLCUdOoG9Vja8dJv6YKls/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(003).jpg&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5471920861461332706&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhc-bCrJ_wVspUMaHq8zwItra7Zkmz3f6t68Vo58DmtwDIwsck4TJ1NbskM39wRASWV2brNFjpyR-_9S9NzXTF_5TNL2GSqe3D6Qxjy8xaKFylS3LswLCUdOoG9Vja8dJv6YKls/s400/Asesinos+de+Callejerito+(003).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 320px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Uno de los jóvenes subió el video y las
fotografías a Facebook, porque “quería escuchar opiniones sobre él”; alguien lo
encontró y lo publicó en YouTube. Una vez que los internautas lo descubrieron
se volvió viral: comenzó el intercambio en línea y las muestras de horror,
indignación y desprecio.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;En toda la filmación de
este sacrificio animal no hay un instante de piedad. Uno de ellos grita, feliz,
cuando otro de sus amigos martiriza al perro: &quot;¡Qué sádico!&quot;,
celebrando su saña. “El video habla por sí solo, la forma en que lo hicimos, la
forma en que festinamos”, dijo tiempo después Bernal Ledón a un medio de información.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;El joven señalaría que subió el material a
Facebook porque deseaba conocer el punto de vista de otras personas. Otro de
los jóvenes confesó: “Como podrán ver, todo esto fue grabado con mi celular”, aunque
Marco Antonio Bernal Ledón dijo que “fuimos por este joven para que lo grabara
y tontamente se involucró, involuntariamente”.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1OmQ1Q1QVjHfgds9DjpadmTG2LQWjiaOtvoHHACxcD03ybtZPk_zb33ZfHWqWOintj-m7pFse2LUd_eVnVYuia-Y2h3VbkTMoTTMM3wMhvZAo_z2CxcjBTcPcnjeNznramjwO/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(005).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469815800189270770&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1OmQ1Q1QVjHfgds9DjpadmTG2LQWjiaOtvoHHACxcD03ybtZPk_zb33ZfHWqWOintj-m7pFse2LUd_eVnVYuia-Y2h3VbkTMoTTMM3wMhvZAo_z2CxcjBTcPcnjeNznramjwO/s400/Asesinos+de+Callejerito+(005).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 298px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;¿Por qué documentar el
horror y aún más, por qué darlo a conocer? Entre la filmación del acto y su
difusión pasó casi un año. Durante ese tiempo, los cuatro adolescentes
continuaron con sus vidas. Todo ese año, el video permaneció en su poder.
¿Cuántas veces lo vieron a solas cada uno de ellos? ¿Cuántas veces se reunieron
a mirarlo? ¿Cuántas veces hasta conseguir ser indiferentes, cuántas hasta el
momento de no verse afectados por las imágenes de ellos mismos cometiendo
brutalidad tras brutalidad, en menos de ciento ochenta segundos? ¿Cuántas
personas más vieron ese video en privado, invitados o convidados por ellos?
¿Por qué lo atesoraron, por qué nunca lo borraron?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;¿En qué momento cuatro
adolescentes cuyas vidas transcurren con normalidad, manifiestan y liberan la
violencia que vive en ellos? ¿Qué mecanismos se activan para que, una tarde,
los cuatro decidan realizar un festín sangriento y además documentarlo? Grabar
el video fue un acto de fetichismo, una forma de retener con imágenes y sonido
(y no sólo en la memoria) el acto cometido. Una manera de poder revivirlo cada
vez que lo desearan, disfrutar de nuevo, fascinarse ante la propia crueldad,
sentir el ambivalente orgullo de desaparecer al otro. Y ese orgullo fue el que
los llevó a publicar el video. Las “opiniones” que deseaban escuchar eran de
aprobación: que se les identificara con el estatus de asesinos. Que se les
admirara y temiera, que alguien les preguntara cómo había sido, para poder
mostrar lo duros que eran, lo importantes que se sentían, lo implacables que
podían llegar a ser cuando necesitaban cobrar una supuesta afrenta. En su
discurso ante las cámaras, la justificación del horror es un deseo de revancha:
castigar una ofensa y no permitir que un enemigo tan poderoso y temible como un
perro callejero quede impune.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;En su entrevista, parecen esperar que alguien
les pida: “Dime. Dime cómo lo hiciste. Dime qué sentiste. Dime lo grande que
eres por torturar hasta la muerte a un animal indefenso”.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;IV&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEibHbAg-j9MVjVFXXDInFFYAJSGhowr-SG2zgzEr-_9q8FVxC3UCZUzUrPHqD5od5_oS65lo-Gz22-KK-AqD_iGLej2mVojltXl2AzKDMLXsghgHPwE5ilzfafn3al_ZRGiQgRq/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(003).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469815813106543922&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEibHbAg-j9MVjVFXXDInFFYAJSGhowr-SG2zgzEr-_9q8FVxC3UCZUzUrPHqD5od5_oS65lo-Gz22-KK-AqD_iGLej2mVojltXl2AzKDMLXsghgHPwE5ilzfafn3al_ZRGiQgRq/s400/Asesinos+de+Callejerito+(003).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 300px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;La crueldad
es siempre un acto de gozo. Nadie puede ser cruel si no lo disfruta. Herir a
otro es un bálsamo, es la manera de demostrar algo, a los demás y a uno mismo.
Es el resultado de un convencimiento: que el otro se lo merece. Que el otro se
lo buscó. El victimario siempre asume una superioridad moral, por retorcida que
pueda parecer. Es la mano inexorable del destino, el instrumento a través del
cual se manifiesta una voluntad más grande: la del Yo interno que pide dolor,
que se alimenta de sufrimiento, que anhela derramar sangre. Es la bestia
interior, rabiosa y primitiva. Ser cruel es liberar una fuerza que no puede
dominarse. Quien prueba la crueldad se vuelve adicto. Torturadores de todos los
tiempos disfrutaron su labor. Miente quien afirma que sufrió al causarle daño a
otro de manera voluntaria. La adrenalina, el empoderamiento, la embriaguez que
acarrea la crueldad, es la principal causa de su existencia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;El Otro es despersonalizado, convertido en un objeto animado, un juguete
viviente que recibe de lleno la explosión de nuestra violencia. Todo el rencor,
la furia, el resentimiento, el anhelo de venganza, inclusive un malentendido
deseo de justicia, se manifiestan cuando liberamos la crueldad. Es la agresión
en su expresión más pura, porque es un acto gratuito y desproporcionado. Nos
llena de calidez y alegría, por lo menos mientras lo estamos cometiendo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;Esa felicidad emana en los tres minutos del video; uno puede sentirla.
Es la fiesta del sacrificio, el ritual de castigar por cualquier motivo, real o
imaginario. Es además un festejo grupal, el evento gregario donde uno demuestra
y se demuestra ser capaz de llegar hasta las últimas consecuencias. Por ende es
un acto teatral, dramático, impostado en sus ropajes, aunque auténtico en su fría
esencia. Torturar y matar es realizar una fantasía, la mayor de todas: el
anhelo de destrucción que siempre habita en las entrañas y que desde pequeños se
nos enseña a reprimir. Es abrirle la jaula a un demonio devorador que ha
permanecido encerrado y encadenado, aunque siempre acecha, esperando el
instante en que lo dejaremos salir.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;Al terminar de ver la filmación, algo estaba roto en mi interior. Todos
los postulados, las frases, los discursos acerca de la necesidad de actuar con
justicia, de hacer cumplir las leyes, de tratar de comprender a los criminales,
de escuchar su versión, perdían todo sentido. En tres minutos todo eso se
redujo a polvo, eran frases hechas y argumentos huecos que respondían a una
posición racionalista y que ante la visión de aquel acto sonaban casi
insultantes. Lo que sentía y pensaba al concluir la reproducción de aquel video
era rabia y una furia homicida. Mi único pensamiento era: “Deberían matarlos”. Quería
hacerlo yo mismo y lo hubiera realizado con placer.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Hay personas que merecen morir. Y además merecen
tener una mala muerte; una muerte dolorosa y lenta.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;V&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjPQGBx_sUH1SAMBulUDGtCiJGbiTb547P15-lHp9bSxx5rbRtg_cQljRbyIPY9156UDnNR3_3a3JPwtUu1YYqJvPAbf1n-N9pH1n0SB6L-SwwOEtM2qN6IiUQdSuJobJU8Ls2Y/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(006).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469814544461598802&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjPQGBx_sUH1SAMBulUDGtCiJGbiTb547P15-lHp9bSxx5rbRtg_cQljRbyIPY9156UDnNR3_3a3JPwtUu1YYqJvPAbf1n-N9pH1n0SB6L-SwwOEtM2qN6IiUQdSuJobJU8Ls2Y/s400/Asesinos+de+Callejerito+(006).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 300px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;Nunca había
comprendido, hasta ese instante, la energía que se libera cuando ocurre un
linchamiento. Era un acto ajeno, que no encontraba eco en mi psique. El poder
de la turba y sus motivaciones me era extraño. En un nivel racional, entendía
los mecanismos que llevaban a ello: la indignación, el deseo de revancha, la sensación
de injusticia, el anhelo de castigo, la felicidad de lo brutal. Los mismos
elementos que posee el ejercicio de la crueldad. Al terminar de ver el video,
experimenté la parte emocional. Hubiera apoyado a cualquier multitud enardecida
que, portando antorchas, llevara a esos jóvenes a una plaza pública para
ejecutarlos. Me hubiera dado gusto. Lo habría disfrutado.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;&lt;span&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &amp;nbsp;&lt;/span&gt;¿Qué habían hecho aquellos cuatro adolescentes
con su acto estúpido, que conseguían trastornarme de aquella manera? ¿Qué
puntos vulnerables habían tocado, qué fibras internas insospechadas se agitaron?
¿Qué quebraron? Detestaba la clase de persona que hicieron aflorar en mí. Una
sensación de asco y rechazo absoluto hacia ellos y sus acciones se agitaba en
mi interior. Porque lo que demostraban no era otra cosa que el ejercicio puro y
duro del mayor poder que un ser humano puede tener: el que nace de la absoluta
impunidad. Inclusive el dictador, el tirano, el criminal de guerra, saben, en
su fuero interno, que corren el riesgo de recibir, algún día, un castigo. Si su
gobierno termina, si una revolución los derroca, si pierden una guerra, si la
situación política, económica o militar cambia, existe siempre el riesgo de que
sean aprehendidos, juzgados y condenados, asesinados, vilipendiados, exiliados.
Y si alguien mata a un semejante, a un niño, a una mujer, a un anciano, a un
hombre o a varios, es consciente de que existe la posibilidad de que tarde o
temprano sea castigado, por la ley o la venganza.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi6BsC32QkrjdUIhXPxOkjmvXP3YpP3rRK0TN6SB4mPU4G_0N7NYX_yP4C7kcFo5IFN4uNOkWFr2lEmNU8HAIKdaa5-Yh4rXPG7VxghY7qbeqP6JZ2-uhBZY5iwM5cFN_FYloKs/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(011).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469812826500531410&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi6BsC32QkrjdUIhXPxOkjmvXP3YpP3rRK0TN6SB4mPU4G_0N7NYX_yP4C7kcFo5IFN4uNOkWFr2lEmNU8HAIKdaa5-Yh4rXPG7VxghY7qbeqP6JZ2-uhBZY5iwM5cFN_FYloKs/s400/Asesinos+de+Callejerito+(011).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 320px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%; mso-fareast-language: ES-MX;&quot;&gt;Pero estos cuatro jóvenes intuían que su acto no tendría consecuencias,
porque estaba dirigido contra un ser indefenso. Un ser que estaba en total y
completa desventaja, pues enfrentaba a seis enemigos: cuatro seres humanos y
dos perros de pelea. Un ser herido, humillado, maltratado, torturado hasta la muerte,
sin posibilidad alguna de escapar, ni de ser defendido, ni de defenderse a sí
mismo. Un ser cuya muerte ni siquiera estaba penada; porque cualquiera en
México puede descuidar, maltratar, torturar y ejecutar a un animal sin
enfrentar mayor castigo que una multa. Ante la ley, la vida de los animales es
menos valiosa que el daño a un objeto. Si alguien conduce borracho y choca un
automóvil, roba en una tienda o pinta un graffiti en un muro, va a prisión. Si
alguien le da un puñetazo a otra persona, va a prisión. Si alguien vende una
pieza arqueológica, va a prisión. Pero si alguien invita a sus amigos para torturar
y matar a un animal, sólo paga una pequeña multa. Esos cuatro jóvenes estaban
conscientes de que el suyo era un crimen sin consecuencias.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;O eso creían.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;VI&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjhPT-YR359pu8ODrRaMeLdzoDwvLX3pNXyOMKXK5iFE6TjpJqP_gTeCN-3BvMzEcroKdjZuz8PcMAedHPIVekzntySfnX3dSzi5-eB2MGdvWaSqeMTph59OKC2CRAo7Hp1Chld/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(002).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469815820962273778&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjhPT-YR359pu8ODrRaMeLdzoDwvLX3pNXyOMKXK5iFE6TjpJqP_gTeCN-3BvMzEcroKdjZuz8PcMAedHPIVekzntySfnX3dSzi5-eB2MGdvWaSqeMTph59OKC2CRAo7Hp1Chld/s400/Asesinos+de+Callejerito+(002).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 300px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjlzSS61VBIVN57J17tp4wvQ4NkNLbVJRwSiyt2ldy4pLmLYXHOnC4urQr2iz1YStujOcfrhQzll1qw0Xvi_Gjqc9Fu2L5VFvtWVVX02q_3FaPg6TNfSMf-hec2jpNQJF6LZ1Fr/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(008).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469814531626930354&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjlzSS61VBIVN57J17tp4wvQ4NkNLbVJRwSiyt2ldy4pLmLYXHOnC4urQr2iz1YStujOcfrhQzll1qw0Xvi_Gjqc9Fu2L5VFvtWVVX02q_3FaPg6TNfSMf-hec2jpNQJF6LZ1Fr/s400/Asesinos+de+Callejerito+(008).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 320px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 16px; text-indent: 0px;&quot;&gt;La escena más cruel de la película&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;i style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 16px; text-indent: 0px;&quot;&gt;La Virgen de los Sicarios&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 16px; text-indent: 0px;&quot;&gt;, basada en la novela de Fernando Vallejo, es el instante en que el joven asesino y su mentor encuentran a un perro malherido en un canal de desagüe. El chico, curtido en las lides del narcotráfico y el homicidio por encargo, es incapaz de dispararle al perro, ni siquiera para terminar con su sufrimiento. Es su viejo amigo quien termina con el dolor del animal y ese acto de piedad lo destroza. El perro ejemplifica una inocencia perdida en la Medellín de la década de 1980.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;Ángel Marín González,
uno de los cuatro adolescentes de Tepic, se justificó diciendo ante las
cámaras: “Es que estamos chavitos”. La gente tenía otra opinión. Es obvio que
la juventud no constituye una justificación del sadismo, la saña y la crueldad
cometidas contra un animal indefenso. Su acto no tenía relación con la edad;
para matar, cualquier edad es buena. Hay niños asesinos y ancianos homicidas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Los Tribunales
condenaron a los adolescentes a pagar una suma ridícula: $381.29 pesos. También
a realizar un poco de trabajo comunitario regando plantas y a ir a visitar a
una psicóloga para conversar con ella. Otra vez la estulticia de las leyes
mexicanas. Otra vez la impunidad lacerante. Cualquier sanción que se les aplicara
y no conllevase por lo menos la cárcel, era injusta.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;¿Cómo estos muchachos
podrían tener un futuro? Quedaron marcados para siempre. Internet, los
periódicos, los noticieros de televisión, se encargaron de dar a conocer sus
nombres, sus domicilios, sus rostros. Sobre todo, de difundir su bestial acto.
No volverán, jamás, a vivir tranquilos. Muchos ciudadanos sólo esperaban a que
el estado les quitara la protección para ir a cazarlos. La policía no podía
protegerlos para siempre.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;¿Y cómo alguien podría
volver a confiar en ellos? ¿Cómo darles una segunda oportunidad a quienes, bajo
la normalidad cotidiana y sin ningún tipo de historia familiar dolorosa o
lacerante, fueron capaces de actuar de esa manera, sin mediar motivo alguno,
más allá del disfrute de matar? ¿Quién los querría en una escuela como alumnos,
quién les daría trabajo, quién se casaría con ellos? ¿Quién confiaría en que
serán buenos padres y criarán bien a sus hijos? ¿Cómo se puede vivir en una sociedad
civilizada después de cometer un acto así?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Su desesperada posición recuerda el caso de
Robert Thompson y Jon Venables, “Los Niños Asesinos de Liverpool”, que
secuestraron, torturaron y asesinaron a James Bulger, un niño de dos años. Su
juicio, encarcelamiento, tratamiento psiquiátrico y liberación demostraron que
un criminal de ese calibre no puede reformarse. Tras salir de la cárcel, el
gobierno inglés les dio una nueva identidad y trató de protegerlos. Pasaron
apenas unas semanas para que Jon Venables volviera a delinquir y fuera
encarcelado de nuevo, por poseer pornografía infantil, y acosar a una chica y a
su pequeño hijo. La mayor presión para los niños asesinos de Inglaterra era la
sentencia popular que pesaba sobre sus cabezas: la madre de su víctima declaró
en público que apoyaría a quien los matara. Y la gente deseaba que murieran.
“La voz del pueblo es la voz de Dios”, clamaba Hesiodo desde el abismo de los
siglos. Y ese pueblo que es y será siempre el mismo, no queda conforme con
ciertas sanciones.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;
&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;VII&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/span&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhdM0GifimAcNn28fxRSfV00rBvxeGNCvGfXfUuPh11g_wIVUrRHcNB87yxPScZxWo-u3XYGUSdcHb876MdDO6q16vukdkV98Rl7M3rqlKZn_azpq51fHj7pbCDYVpiaOQ63b0I/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(009).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469814525663641314&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhdM0GifimAcNn28fxRSfV00rBvxeGNCvGfXfUuPh11g_wIVUrRHcNB87yxPScZxWo-u3XYGUSdcHb876MdDO6q16vukdkV98Rl7M3rqlKZn_azpq51fHj7pbCDYVpiaOQ63b0I/s400/Asesinos+de+Callejerito+(009).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 320px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Tres de los cuatro adolescentes
concedieron una entrevista televisiva, destinada a justificarse. Mientras
hablaban con el conductor del programa, era notorio que tenían una sola
preocupación: que la opinión pública olvidara su acto. En sus declaraciones
nunca hubo arrepentimiento por el animal sacrificado, sino miedo al rechazo
social, temor a ser agredidos, a convertirse ellos en las nuevas víctimas
propiciatorias. A sufrir lo que hicieron sufrir a otro.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Por eso pidieron perdón
e inclusive llegaron a afirmar con cinismo, que ellos mismos estaban
“indignados” por cómo habían actuado. Como si aquel crimen lo hubieran cometido
otros y no ellos. Como si fuera algo ajeno, algo que no era responsabilidad
suya. Como si al decir eso, enunciaran un mantra que conseguiría distanciarlos
de sí mismos y de su pasado, y los colocaría del lado de la sociedad que ahora
los señalaba. Un extraño desdoblamiento para poder ser, otra vez, victimarios,
ahora de sí mismos y de sus propias acciones.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;“Queremos volver a
nuestra vida normal”, reclamaban. “Dennos una segunda oportunidad”. “Somos
humanos y cometemos errores”. Frases huecas y lugares comunes, que sólo remarcaban
y subrayaban el sinsentido de su acto. Porque martirizar a un ser vivo no es
algo que se comete “por error”. Torturar no es algo que se olvida y ya, matar
por placer no amerita segundas oportunidades. Hay actos que no merecen el
beneficio del perdón. Esos jóvenes no robaron por hambre, no lesionaron por
accidente, no rompieron un cristal o hicieron trampa en un examen. Ellos
causaron un dolor atroz a otro ser vivo, prolongaron su agonía y le dieron una
muerte vil. Y luego pidieron con cinismo que todo se olvidara y que no
existieran las consecuencias. Siendo su único objetivo la justificación, sus
respuestas durante la entrevista carecen de interés. En ellas no hay motivos
reales o la búsqueda de comprender por qué se actuó de cierta manera; sólo el
temor a ser segregados y la urgencia de enterrar un hecho vergonzante de su
pasado: el equivalente simbólico a deshacerse con rapidez de un cadáver.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;El director de la
escuela donde cursaban sus estudios los expulsó y su acción fue aplaudida, por
ser congruente con la manera en que una institución educativa debe proceder en
casos así, sin intentar encubrirlos o deslindarse del asunto. La gente fue hasta
sus domicilios para apedrear sus casas. Los medios de información acudían a
entrevistarlos y el hecho se convirtió en una noticia a nivel nacional e
inclusive internacional. La condena fue unánime. La policía tuvo que asignarles
protección, pues sabían que la gente los lincharía en cuanto los encontrase. La
madre de Ángel Marín declaró a una reportera de la televisora TV Azteca: “No
doy entrevistas porque no obtengo ningún beneficio”. Luego añadió que no
entendía por qué tanto escándalo, si se trataba sólo de un perro. Que a diario
muchos perros morían atropellados y nadie decía algo. Su justificación era
patética, aunque comprensible; no es fácil ser la madre de un monstruo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;¿Qué pensaría en
realidad la familia de estos jóvenes? ¿Cuál era el sentimiento de sus padres,
qué sintieron al ver el video? ¿Soportaron verlo completo? ¿Desviaron la mirada
de la pantalla? ¿Lo vieron con ellos?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Hacia el exterior,
mostraban enojo e indignación, se comportaban como se esperaba que procedieran:
regañando a sus hijos, reconviniéndolos, amonestándolos, siendo estrictos pero
justos. Apoyándolos frente a la indignación social, como se supone que los
padres deben hacerlo.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Pero cuando los miraron a los ojos y
descubrieron que se trataba de seres extraños y ajenos, ¿sintieron temor o
repulsión? ¿Los recordaron en una escena de su video, festejando de manera
enloquecida el dolor y la muerte? ¿Se reprocharon por ya no poder confiar en
ellos, por mirarlos con suspicacia, por no creerles? Cuando esos padres
estuvieron a solas, antes de dormir o despiertos en la madrugada, ¿qué pensaron?
¿Tuvieron miedo de los entes que engendraron? ¿Trataron de entender qué pasó,
se preguntaron en qué fallaron como padres? ¿Sintieron la vergüenza de defender
lo indefendible, de tener que dar la cara ante la sociedad? ¿Fueron conscientes
de que sus hijos son unas malas personas?&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;VIII&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;La entrevista completa&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dyrMjyvpGKT5LWGevK5h1kw5cxow_s1VmYtfi1dwjyFwiXQbw8G0vekkq76gaovZyqoPcMZHUU1uvM&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Dice el criminalista y criminólogo
Robert K. Ressler, fundador de la Unidad de Ciencias del Comportamiento del
FBI, creador del concepto de “asesino en serie” y quien elaboró los perfiles de
los peores criminales del siglo XX:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;Los
asesinos en serie comienzan matando y torturando animales cuando son niños o
jóvenes. Estos estudios han convencido a los sociólogos, los legisladores y las
cortes, que los actos de crueldad contra los animales deben merecer nuestra
atención. Estos son los primeros síntomas de una patología violenta, que
incluye víctimas humanas. El abuso animal es no sólo el resultado de un defecto
menor de la personalidad del abusador, sino un síntoma de un profundo disturbio
mental.&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Las investigaciones de la psiquiatría y
la criminalística muestran que quienes cometieron actos de crueldad contra los
animales no pararán ahí, muchos de ellos agredirán después a otros seres
humanos. El FBI ha encontrado que la historia de la crueldad contra animales es
uno de los rasgos que con regularidad aparece en sus bases de datos, cuando
revisan los antecedentes de violadores o asesinos en serie. Además el &lt;i&gt;Manual de Psiquiatría y Desórdenes
Emocionales&lt;/i&gt; lista la crueldad contra los animales como un criterio de
diagnóstico para los desórdenes de conducta:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;Un
examen a pacientes psiquiátricos que han torturado gatos y perros, encontró que
todos ellos tenían altos niveles de agresión contra la gente. Para los
investigadores, la fascinación con la crueldad hacia los animales, es un foco
rojo en las vidas de los violadores y asesinos en serie. Fueron niños que nunca
aprendieron que está mal arrancarle los ojos a un perro.&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;La mayoría de la sociedad mexicana de
2010, habituada a las balaceras entre narcotraficantes y militares, a las
ejecuciones diarias, a las decapitaciones, a los homicidios sin resolver, se
volvió cínica y endurecida. La violencia cotidiana insensibilizó a gran parte
de la gente. Leer encabezados acerca de cadáveres desmembrados tirados en calles
y carreteras dejó de causar impacto. Inclusive los secuestros y posteriores
asesinatos, la negligencia en casos criminales, las violaciones cometidas por soldados,
o los abusos sexuales contra niños perpetrados por sacerdotes pederastas, no
lograron una respuesta homogénea y unánime de la sociedad. Porque el elemento
político o religioso siempre permeaba, un tufillo a partidismo que enrarecía
toda discusión y toda acción sobre estos temas, convirtiendo los discursos en
tendenciosos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Y de pronto, la muerte
brutal de un perro callejero movió a miles de personas, las unió pese a sus
diferencias políticas, religiosas, sociales, económicas, geográficas. De
pronto, hasta viejos enemigos apoyaron la misma causa. De pronto, todos se movilizaron
bajo una bandera que nada tenía que ver con la suciedad de la política, ni
siquiera con una injusticia cometida hacia otro ser humano. De pronto, todos se
manifestaban en distintas formas contra la ejecución de un ser que jamás pudo
formar parte de camarillas, grupos de poder, corrientes ideológicas o clases
sociales. Alguien que tuvo el poder para unir a la gente, quizás porque no era
humano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;El de Nayarit no era,
ni con mucho, el primer caso de brutalidad contra animales ocurrido en el país.
Unos jóvenes de la Ciudad de México entraron en 2007 a un refugio de animales
llevando unas tijeras de podar y les cortaron las patas a todos los perros que
encontraron allí. En Puebla y Sinaloa otros jóvenes torturaron y mataron
perros, y en Ciudad Madero, Tamaulipas, un adolescente llamado Luis Jeovany
Quezada Rangel amarró a un perro callejero a un poste, lo roció con gasolina y
le prendió fuego, quemándolo vivo; un amigo suyo grabó todo en video y también
lo subió a Internet. Tras sufrir la condena pública, dio de baja su correo
electrónico, abandonó la escuela, se refugió un tiempo en casa de un amigo suyo
llamado Óscar y después desapareció; se rumoró que su familia lo envió a otro
estado.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Lo ocurrido en Nayarit
caló hondo en el imaginario popular. Algo encajó en la psique colectiva, algo
en este caso revolvió los estómagos y las conciencias para unir a muchas
personas. Se formó así un movimiento en defensa de los derechos de los
animales, que aglutinó no sólo a la sociedad de Tepic, sino a los habitantes
del estado de Nayarit primero; luego a gente de todo México; y al final, a
personas de varios países del mundo, entre ellos Alemania, Inglaterra, Estados
Unidos, España, Canadá, Francia, Holanda, Bélgica, Brasil, Chile y Argentina.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;El perro sacrificado fue
bautizado como “Callejerito”, un nombre cursi y ramplón, que de pronto
convertía la indignación por aquel acto en una escena de telenovela. El apelativo
lo volvía personaje de un poema decimonónico: tratando de mostrar ternura,
transmitía puerilidad y chabacanería. La obsesión mexicana con las ternezas
baratas y los diminutivos se impuso. Después, alguien le compuso una canción. No
se daban cuenta de que nombrarlo lo convertía en otra cosa: una gran parte de
su fuerza radicaba en su anonimato de perro callejero, que simbolizaba a todos
los animales maltratados. A las víctimas, inclusive humanas, de la violencia
gratuita.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Quizás el mayor golpe
mediático fue la aparición del caso en un foro de la página oficial de Paul
McCartney, quien aprobó la difusión en su website de ese lamentable hecho. El
ex Beatle era vegetariano y defensor de los animales desde muchos años atrás, y
había vetado a China de sus giras a causa del maltrato hacia los animales
practicado de manera sistemática en aquel país asiático. Su conversión inició
un día de pesca, al descubrir que el pez atrapado boqueaba con desesperación y
sufría tras ser herido por el anzuelo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Los nayaritas
consiguieron reunir, en un solo día, un documento con cinco mil firmas pidiendo
una Ley Federal para proteger los derechos de los animales y aplicar mayores
sanciones a los maltratadores. El Secretario General de Gobierno de Nayarit,
Roberto Mejía Pérez, anunció que se endurecería la Ley de Protección a la Fauna
para evitar el maltrato y asesinato de animales. Se organizó además un
movimiento internacional que convocó a realizar marchas en todas las ciudades
del mundo el sábado 22 de mayo de 2010.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Pero nada de eso podía borrar el sufrimiento, el
dolor, el terror y la muerte que ocurrieron en esos tres minutos a causa de cuatro
adolescentes.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;&lt;br clear=&quot;all&quot; style=&quot;break-before: page; mso-special-character: line-break; page-break-before: always;&quot; /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhK5k_Ta7pViFR5sB28RJ2y_LJKku82xuq4WbnYHEnyZzFZ33t8JsWsD3K56hsfzzCr6HO-0mVKxGuoq4YuEacRy_nejv9yq53tuEVoNP4ouhBrU3dwzIn-k6SMG16ZrN_n0Aue/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(012).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469812823577559042&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhK5k_Ta7pViFR5sB28RJ2y_LJKku82xuq4WbnYHEnyZzFZ33t8JsWsD3K56hsfzzCr6HO-0mVKxGuoq4YuEacRy_nejv9yq53tuEVoNP4ouhBrU3dwzIn-k6SMG16ZrN_n0Aue/s400/Asesinos+de+Callejerito+(012).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 320px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;IX&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj2CUoMEP_gR6ztq2e5TsDa8GiaFaqCt6O63jF1r1RgPwS7-3tUpyZhOvgqlqGXet5QPrpKguPtU_NHml5kMYNP89wladzm33bt_YKWSAPR9bj4XMUkQL_OKX-H5OIrF0GBeCJC/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(016).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469813067432487234&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj2CUoMEP_gR6ztq2e5TsDa8GiaFaqCt6O63jF1r1RgPwS7-3tUpyZhOvgqlqGXet5QPrpKguPtU_NHml5kMYNP89wladzm33bt_YKWSAPR9bj4XMUkQL_OKX-H5OIrF0GBeCJC/s400/Asesinos+de+Callejerito+(016).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 300px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;apple-style-span&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Los jóvenes
torturadores se convirtieron en los más buscados. Se formaron foros en Facebook
condenándolos. Mucha gente ofreció recompensa a cambio de diferentes cosas: que
alguien les cortara los dedos, que los secuestraran y arrojaran a los &lt;i&gt;pitbull&lt;/i&gt;, que los torturaran, que los
mataran. Se proporcionaron direcciones de correo electrónico para contactar a
los que ofrecían diferentes cantidades económicas, que fluctuaban entre $2,000
y $10,000 pesos, a cambio de los asesinos, vivos o muertos. La ciudad de Tepic
amaneció cubierta por carteles con las fotografías, los nombres y las direcciones
de los cuatro jóvenes criminales, ofreciendo recompensa por ellos e instigando
a la gente a matarlos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Nadie intuía que los casos
de menores homicidas tomarían fuerza en los años siguientes. Uno de los más
publicitados fue el de Edgar Jiménez Lugo “El Ponchis”, un niño drogadicto de
doce años de edad, que se desempeñaba como sicario de un cártel de la droga.
Torturó y ejecutó a veinte personas; algunas perecieron colgadas del techo por
las muñecas y golpeadas a palazos, reventando sus cuerpos como si fueran
piñatas vivientes antes de prenderles fuego. Con ayuda de sus hermanas,
desmembraba los cadáveres y los envolvía en bolsas de plástico, para luego
tirarlos en diferentes sitios o enterrarlos en fosas clandestinas. Junto con
otros niños, grababa videos documentando sus actividades criminales,
publicándolos luego en Internet. En 2010 fue identificado, perseguido y
arrestado por el ejército cuando intentaba huir a Estados Unidos; para entonces
tenía catorce años de edad.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;En 2013, Ana Carolina
López Enríquez, de diecisiete años de edad, planeó y ejecutó el asesinato de
sus padres con la ayuda de unos amigos, en Chihuahua; su finalidad era robarles
dinero y quedarse con su casa. Otro caso ocurrió en 2015: cinco niños, también
de Chihuahua, en grupo torturaron, mataron y enterraron a Christopher Raymundo Márquez
Mora, de seis años de edad, bajo el pretexto de que estaban “jugando al
secuestro”. Dos de las homicidas eran niñas. Una de ellas, Valeria Janeth
Coronado, fue quien instigó a los otros chicos y actuó con más crueldad contra
el menor. Tras sacarle los ojos, sepultaron el cuerpo y le colocaron encima un
animal muerto, para que el olor confundiera a la gente y no se dieran cuenta de
que allí estaba el cadáver del pequeño.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;apple-style-span&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Atentar
contra la vida sin ningún otro motivo que la diversión es un acto aberrante,
condenable bajo cualquier óptica. Argumentar que darle un duro castigo a un
infractor es convertirse en su igual, soslaya que el criminal cometió un delito
y que su castigo está respondiendo a ese acto. Un crimen es gratuito, un
castigo es compensatorio. La pena de muerte no es un acto intimidatorio, ni su
finalidad es prevenir otros delitos similares; se instaura y aplica para
castigar delitos graves, que atentan contra la vida o la integridad física de
las personas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;apple-style-span&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;El
miedo a ser injustos nos ha llevado a la permisividad. Hay delincuentes
comprobados: secuestradores, torturadores y homicidas que documentan con fotos
y videos sus crímenes, los cuáles no deben quedar libres y a los que de ninguna
manera es posible reformar o reinsertar. La gravedad de sus actos no permite
exculparlos. Buscar motivaciones, averiguar sus historias de vida, definir qué
influyó para que cometieran un acto así, sirve para propósitos de conocimiento
y prevención: tiene un valor académico y criminológico, pero nunca debe usarse
como una justificación de su violencia. ¿Por qué la sociedad debe cargar con el
costo económico y social de mantener en prisión a un criminal violento durante
veinte, treinta, cuarenta años, en vez de ejecutarlo? ¿Por qué debe asumir el
riesgo cuando es liberado? ¿Por qué un torturador o un asesino tienen derecho a
la vida y sus víctimas no?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Estamos
habituados a ser socialmente correctos; a no señalar al otro y a velar por los
derechos de los criminales, más que por los derechos de las víctimas. Hemos
olvidado que hay actos que no pueden ser justificados. Que hay delitos que nos
lesionan como sociedad y como seres humanos. Que existen crímenes que deben ser
castigados con ejemplaridad. Y que si un sistema de justicia estatal no
responde a esa necesidad, corre el riesgo de verse rebasado.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;b&gt;&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: ES-MX; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US;&quot;&gt;&lt;br clear=&quot;all&quot; style=&quot;break-before: page; mso-special-character: line-break; page-break-before: always;&quot; /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQaMW1HD1XSmjjKUSZk-orvYXcxdR8OD0T2B7WF_JjBz6oV9S6z7MDWqGLt-pn_jBogDKsYFjzqrBiRjBe23tTZTy9R-9tcVEfolbi0UJd0dZk7B4v9wQLveD-ipEb29Ie_Rhm/s1600/Contra+la+violencia+(001).JPG&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469820923728106354&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiQaMW1HD1XSmjjKUSZk-orvYXcxdR8OD0T2B7WF_JjBz6oV9S6z7MDWqGLt-pn_jBogDKsYFjzqrBiRjBe23tTZTy9R-9tcVEfolbi0UJd0dZk7B4v9wQLveD-ipEb29Ie_Rhm/s400/Contra+la+violencia+(001).JPG&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 300px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;&lt;div style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;X&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;

&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;Los carteles&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1F8H8DGDsQLUvBzJ0dsKgWQUOF4gnYsRKimuBtOOTgliJRpV904CnuHyWC14KHH8bzDnwntVj679iTl_psYy4Zxro3ETVBVW0avBuEmzALIU4Eh55XkKadJfXvejGUTRSA7tW/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(013).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469812815952615410&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi1F8H8DGDsQLUvBzJ0dsKgWQUOF4gnYsRKimuBtOOTgliJRpV904CnuHyWC14KHH8bzDnwntVj679iTl_psYy4Zxro3ETVBVW0avBuEmzALIU4Eh55XkKadJfXvejGUTRSA7tW/s400/Asesinos+de+Callejerito+(013).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 329px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgqH4nNUe4OLkxV5wLojzCwaw91qwqTT2PnWpNq-Ceva0Yne_vKCO3dDpDlArDSj1DXMTaev3bO8AUo7UHYAkP6w48DnK7LQWA6WFjs08fKoW1QrtD8nyaxbxK2c5i8QGHdfq4C/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(015).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469812800615296434&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgqH4nNUe4OLkxV5wLojzCwaw91qwqTT2PnWpNq-Ceva0Yne_vKCO3dDpDlArDSj1DXMTaev3bO8AUo7UHYAkP6w48DnK7LQWA6WFjs08fKoW1QrtD8nyaxbxK2c5i8QGHdfq4C/s400/Asesinos+de+Callejerito+(015).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 294px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;span face=&quot;&amp;quot;Arial&amp;quot;,&amp;quot;sans-serif&amp;quot;&quot; lang=&quot;ES-MX&quot; style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;En
su poema “Los Justos”, el escritor argentino Jorge Luis Borges afirma:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-left: 35.4pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;El
que acaricia a un animal dormido.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;El
que justifica o quiere justificar un mal que le han hecho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;El
que agradece que en la tierra haya música.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;El
que prefiere que los otros tengan razón.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;

&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin: 0cm 0cm 0.0001pt 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;i&gt;Esas
personas, que se ignoran, están salvando al mundo.&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjqY5G98qG0z27SFJLBwzXdUSm10_9AW9tdgcquCLkgxYO3fVxXgBrlwnVrBS-bQZvjhC0vbrcq5Y-y4zNDVxLLevtQyieSvKx6rvP8Mz5GMQXSY-CSz1TyxOkz9HDLkKMQPKGR/s1600/Asesinos+de+Callejerito+(004).jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469815810471826034&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjqY5G98qG0z27SFJLBwzXdUSm10_9AW9tdgcquCLkgxYO3fVxXgBrlwnVrBS-bQZvjhC0vbrcq5Y-y4zNDVxLLevtQyieSvKx6rvP8Mz5GMQXSY-CSz1TyxOkz9HDLkKMQPKGR/s400/Asesinos+de+Callejerito+(004).jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 300px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 400px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; text-indent: 0px;&quot;&gt;En esta historia, nadie acaricia a un animal dormido. Estas cuatro personas, las que cometieron ese acto, están, por el contrario, condenando al mundo. La afirmación de Hannah Arendt acerca de la banalidad del Mal viene a mi mente. Ella la mencionó después del juicio de Adolf Eichmann, cuando uno de los principales artífices y ejecutores del genocidio nazi tomó tal distanciamiento de sus actos, que demostró la escasa importancia que otorgaba a un crimen de tales proporciones. Pienso en Eichmann y pienso en Josef Mengele, dos hombres tan similares y tan diferentes: el primero, un operador eficiente y eficaz, distanciado de su labor exterminadora, cumpliendo horarios y cuotas de cadáveres; el segundo, un sádico atormentador que disfrutaba ejercer el poder sobre la vida y la muerte, sobre el dolor y la agonía, aplicando la crueldad y gozando con su encomienda, siendo deseado y admirado por las mismas mujeres a quienes torturaba.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;Pienso además en el
pueblo alemán bajo el régimen nacionalsocialista; personas normales de familias
normales, que acudían a sus trabajos, consistentes en torturar personas por
centenares, ejecutarlas en grupo, procesar sus cuerpos para elaborar productos
y quemar los despojos convirtiéndolos en cenizas, antes de reiniciar el proceso,
una y otra vez, todos los días, durante años, en una cadena de montaje diseñada
para tal fin. Una actividad monótona, como ensamblar autos o empaquetar
zapatos.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;Y pienso en estos cuatro adolescentes, que jamás
imaginaron que el martirio de un anónimo perro callejero tendría tan fuertes
repercusiones. Que torturaron y mataron, y después siguieron como si nada con
su cotidianeidad, yendo a la escuela, saliendo con sus amigos, riéndose y
divirtiéndose, durmiendo y comiendo con tranquilidad, con un secreto guardado,
siempre un secreto gozoso y violento, preciado y malévolo. Un secreto que
decidieron revelar para quizás, sin darse cuenta, comenzar a pagar esa terrible
cuota de sangre que destrozó tantas vidas.&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;, serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;&lt;/span&gt;&lt;/p&gt;&lt;p class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 200%; margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;i&gt;&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 10.0pt; line-height: 200%;&quot;&gt;&lt;b&gt;Este
texto obtuvo el Premio Nacional de Periodismo 2015, otorgado por la Universidad
Autónoma de Nuevo León (UANL), Editorial El Salario del Miedo y Editorial Almadía.&lt;/b&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;/p&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5wPp40nVz19UyhZBtGaD8PF-Z3wrSUU9xrz76pGd-XpJRemi8o3WU3gZtXHMgyuhaNAa2TQ2LuProWuBFjhUPU46_WF7OZU87VGabBumb2eVRTStasOoBQ01Sk4A_Eb2qEY8N/s1600/Cartel+de+la+Marcha.jpg&quot; onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot;&gt;&lt;img alt=&quot;&quot; border=&quot;0&quot; id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5469829003178497154&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEi5wPp40nVz19UyhZBtGaD8PF-Z3wrSUU9xrz76pGd-XpJRemi8o3WU3gZtXHMgyuhaNAa2TQ2LuProWuBFjhUPU46_WF7OZU87VGabBumb2eVRTStasOoBQ01Sk4A_Eb2qEY8N/s400/Cartel+de+la+Marcha.jpg&quot; style=&quot;cursor: pointer; display: block; height: 400px; margin: 0px auto 10px; text-align: center; width: 325px;&quot; /&gt;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/5194807514847886880'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/5194807514847886880'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2014/06/los-mataperros-de-tepic.html' title='La crueldad y la alegría. La historia de &quot;Los Mataperros de Tepic&quot;'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEjDv68M9jjfrsfwgotMgv7MiNlBRmdfZIiTJPrQPTiDMwv2d8SWwFuFDsJXRjs8fmJyOk7xiB3Z7fwu1rX81Ts5D3iKWRlnrgq9_LYqbAL4yDkdhIqtHyIntkgDSXwOnqbWVBlt6A/s72-c/Asesinos+de+Callejerito+(000).jpg" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-2049951382853646052</id><published>2012-06-04T10:20:00.001-05:00</published><updated>2016-03-10T17:13:46.607-06:00</updated><title type='text'>Oratio finus</title><content type='html'>&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgCZLWSppIlAsC5f_TUxhM7FNwywtu_8Z0md-wjKI4uOwndSOQv5iS7hgGTnSv0ktomSWLgZuMP60OY2H0qsbmwrMnnPW6WsGdWI-wor-0hq5HHYKyxAtg3-x4hlqNiEAvdq6h8sw/s1600/Cresp%25C3%25B3n.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;400&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgCZLWSppIlAsC5f_TUxhM7FNwywtu_8Z0md-wjKI4uOwndSOQv5iS7hgGTnSv0ktomSWLgZuMP60OY2H0qsbmwrMnnPW6WsGdWI-wor-0hq5HHYKyxAtg3-x4hlqNiEAvdq6h8sw/s400/Cresp%25C3%25B3n.jpg&quot; width=&quot;282&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;i&gt;&lt;b&gt;A la memoria de mi madre&lt;/b&gt;&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;i&gt; “Morir, dormir… ¿dormir? Tal vez soñar”.&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;William Shakespeare&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
Al principio de &lt;i&gt;El Aleph&lt;/i&gt;, Jorge Luis Borges escribió:&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;“La candente mañana de febrero en que Beatriz Viterbo murió, después de una imperiosa agonía que no se rebajó un solo instante ni al sentimentalismo ni al miedo, noté que las carteleras de fierro de la Plaza Constitución habían renovado no sé qué aviso de cigarrillos rubios; el hecho me dolió, pues comprendí que el incesante y vasto universo ya se apartaba de ella y que ese cambio era el primero de una serie infinita. ‘Cambiará el universo, pero yo no’, pensé con melancólica vanidad”&lt;/i&gt;.&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
Me es imposible enfrentarme a un evento devastador, como la muerte de mi madre, sin recurrir a la palabra escrita. Fue ella quien me dio el regalo de la palabra cuando, con amor y paciencia, me enseñó a leer y escribir. No conozco otra manera de vivir, de poder continuar viviendo, en ese desolado cementerio en que se va convirtiendo el alma nuestra, a medida que vamos envejeciendo. Ya Huexotzincatzin, príncipe de Texcoco, escribió en 1484 uno de los más hermosos y serenos poemas acerca del tránsito al sitio del que nadie retorna:&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;“Ustedes me dicen, entonces, que tengo que perecer,&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;i&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;como también las flores que cultivé, perecerán.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;¿De mi nombre nada quedará? ¿Nadie mi historia recordará?&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;Pero los jardines que planté, son jóvenes y crecerán.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;Las canciones que canté... ¡cantándose seguirán!”&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
Uno de los momentos finales a su lado me marcó: mientras le daba un poco de té, de pie al lado de su cama, escuché un sonido en la puerta de entrada, como si alguien llamase de forma queda. Era un gato siamés, que todos los días acudía al jardín para echarse ante la puerta y que esta vez, golpeaba con su pata de manera insistente, como si llamase para entrar. Regresé al lado de mi madre y seguí dándole de beber ínfimos sorbos con un popote. Entonces ella, con un inmenso esfuerzo, estiró su mano derecha para hacerme cosquillas en el estómago, jugando conmigo como cuando era un bebé, tratando de hacerme sonreír. Ya no conseguí controlarme: terminé llorando a su lado, desconsolado. Ella me miró entonces: sus ojos denotaban un cansancio infinito. Vio mi rostro arrasado por las lágrimas, escuchó en mi garganta ese extraño aullido que el dolor bestial nos causa. Y siguió haciéndome cosquillas. La noche anterior a su partida, le canté una canción de cuna: la misma con que ella me arrulló de bebé tantas veces. Era ahora mi madre niña.&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
En 1913, el poeta japonés Saito Mokichi escribió:&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;“Mi madre, mi madre va a morir, mi madre con sus grandes pechos caídos que me dio la vida. Muere mi madre contemplada por dos golondrinas rojas en el travesaño del techo. Vino la gente a mirar a mi madre camino de la muerte, camino de la muerte. Una antorcha en mis manos para encender la pira de mi madre; los cielos, vacíos. Bajo el cielo estrellado cada vez más rojas las llamaradas; mi madre morera, quemándose. En las montañas comí brotes de bambú, ay madre morera, ay mi madre morera”.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
Soy un hombre desencantado, un hombre que comprende lo finitos que somos, lo breve que es nuestra presencia en el Universo. No creo en una vida consciente después de esta, que implique memoria y reencuentro. Sé que mi madre y yo nunca volveremos a vernos. Paradójicamente, esta certeza del adiós definitivo es el único asidero, la única certidumbre ante el abismo insaciable y devorador que es la muerte. Nunca he sido bueno para decir adiós. Pero estoy consciente de que ahora, como en las líneas de aquel poema de Octavio Paz:&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;“Esto que digo es tierra&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;i&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;sobre tu nombre derramada:&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;blanda te sea”.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
&lt;/i&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;i&gt;* Texto leído la mañana del 2 de junio de 2012, durante el entierro de Carmen Cecilia Meza, en el cementerio Bosques del Recuerdo.&lt;/i&gt;&lt;/div&gt;
</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/2049951382853646052'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/2049951382853646052'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2012/06/oratio-finus.html' title='Oratio finus'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgCZLWSppIlAsC5f_TUxhM7FNwywtu_8Z0md-wjKI4uOwndSOQv5iS7hgGTnSv0ktomSWLgZuMP60OY2H0qsbmwrMnnPW6WsGdWI-wor-0hq5HHYKyxAtg3-x4hlqNiEAvdq6h8sw/s72-c/Cresp%25C3%25B3n.jpg" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-4407241652473233404</id><published>2011-01-01T17:34:00.002-06:00</published><updated>2021-05-19T15:55:21.632-05:00</updated><title type='text'>WEBSITES SOBRE EL AUTOR</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Lista básica hacia otros websites que incluyen materiales o referencias del autor. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;


- &lt;a href=&quot;https://es.wikipedia.org/wiki/Carlos_Manuel_Cruz_Meza&quot;&gt;Carlos Manuel Cruz Meza en Wikipedia&lt;/a&gt;

- &lt;a href=&quot;http://sic.conaculta.gob.mx/ficha.php?table=artista&amp;table_id=1991&amp;estado_id=30&quot;&gt;Ficha en el Sistema de Información Cultural (SIC) de CONACULTA&lt;/a&gt;
</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4407241652473233404'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4407241652473233404'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/websites-sobre-el-autor.html' title='WEBSITES SOBRE EL AUTOR'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-4951346248682067807</id><published>2011-01-01T17:29:00.002-06:00</published><updated>2011-06-30T17:33:30.525-05:00</updated><title type='text'>VIDEOS</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se concentra la información digitalizada en video. Incluye las filmaciones personales y profesionales, conferencias, lecturas, entrevistas, cápsulas transmitidas por televisión, participaciones en programas de radio o TV, fragmentos de largometrajes, videos caseros, video clips filmados o dirigidos por el autor, y en general todo tipo de materiales de audio o video de interés general. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/entrevistas.html&quot;&gt;Entrevistas&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/participaciones-en-peliculas.html&quot;&gt;Participaciones en cine&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/producciones-propias.html&quot;&gt;Producciones propias&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2001/01/videografia.html&quot;&gt;Videos personales&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4951346248682067807'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4951346248682067807'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/videos.html' title='VIDEOS'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-3552887637105524368</id><published>2011-01-01T17:24:00.005-06:00</published><updated>2012-02-24T16:35:28.454-06:00</updated><title type='text'>PUBLICACIONES VIRTUALES</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;En esta sección se incorporan facsimilares electrónicos de revistas, periódicos, historietas, suplementos, notas de prensa, documentos originales, fotografías y adaptaciones de obras en alta resolución, así como las portadas de libros publicados. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2012/02/libros-de-fotografia.html&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;- Libros de Fotografía&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2009/09/publicaciones.html&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;- Adaptación de obras al comic&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3552887637105524368'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3552887637105524368'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/publicaciones-virtuales.html' title='PUBLICACIONES VIRTUALES'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-6451765087770744329</id><published>2011-01-01T17:02:00.003-06:00</published><updated>2011-06-30T17:15:47.888-05:00</updated><title type='text'>ENTREVISTAS, RESEÑAS Y COMENTARIOS</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen las entrevistas aparecidas en revistas, periódicos y suplementos. También los textos escritos por diferentes personas acerca de la obra del autor, o fragmentos donde se le menciona como referencia; se incluyen los publicados en libros, revistas, periódicos, suplementos y páginas web. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;ENTREVISTAS:&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/11/escribir-con-sangre-entrevista-con.html&quot;&gt;&quot;Escribir con sangre&quot;, por Luis G. Mendoza&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/08/la-literatura-no-es-un-concurso-de.html&quot;&gt;&quot;La Literatura no es un concurso de popularidad&quot;, por Omar Piña&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/03/vivir-la-literatura-entrevista-con.html&quot;&gt;&quot;Vivir la Literatura&quot;, por Frida Mazzotti&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;RESEÑAS Y COMENTARIOS:&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/10/todos-somos-monstruos.html&quot;&gt;&quot;Todos somos monstruos&quot;, por Celia del Palacio&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2009/02/notas-suicidas-en-una-zona-de-guerra.html&quot;&gt;&quot;Notas suicidas en una zona de guerra&quot;, por Román Azuara&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/10/cuerpo-potico.html&quot;&gt;&quot;Cuerpo poético&quot;, por Celia del Palacio&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/10/funeraria-la-muerte-entra-en-el-dominio.html&quot;&gt;&quot;La muerte entra en el dominio de la fe&quot;, por Giovanna Mazzotti&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/10/cuando-la-poesa-se-tropieza-con-la.html&quot;&gt;&quot;Cuando la poesía se tropieza con la fotografía&quot;, por Héctor Montes de Oca&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/02/el-espantapajaros-un-cuento.html&quot;&gt;&quot;&#39;El espantapájaros&#39;: un cuento escalofriante&quot;, por Mariel Aimé Olivo López&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/02/el-extrano-una-historia-espeluznante.html&quot;&gt;&quot;&#39;El extraño&#39;: una historia espeluznante&quot;, por Mariel Aimé Olivo López&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;OTROS TEXTOS:&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/10/poemas.html&quot;&gt;&quot;Poemas&quot;, por Frida Mazzotti&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/02/once-anos-de-mas-cultura.html&quot;&gt;&quot;Once años de &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Más Cultura&lt;/span&gt;&quot;, por Omar Piña&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/02/la-talla-si-cuenta-fragmento.html&quot;&gt;&quot;La talla sí cuenta&quot;, por Gabriel Fuster (fragmento)&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/11/calavera.html&quot;&gt;&quot;Calavera&quot;, por Raúl Enrique Valerio&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/6451765087770744329'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/6451765087770744329'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/entrevistas-resenas-y-comentarios.html' title='ENTREVISTAS, RESEÑAS Y COMENTARIOS'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-3590819851014740680</id><published>2011-01-01T15:43:00.001-06:00</published><updated>2013-12-01T14:48:25.605-06:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE CRIMINOLOGÍA</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight: bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen ensayos e investigaciones sobre criminología y criminalística, así como las biografías de algunos asesinos reales, como ejercicio de investigación histórica y literatura. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/04/monstruos-verdaderos-el-asesino.html&quot;&gt;&quot;Monstruos verdaderos. El asesino múltiple y las leyendas&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.mx/2009/09/la-crueldad-y-la-alegria.html&quot;&gt;&quot;La crueldad y la alegría&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3590819851014740680'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3590819851014740680'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-criminologia.html' title='TEXTOS SOBRE CRIMINOLOGÍA'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-8960252197796212095</id><published>2011-01-01T15:26:00.002-06:00</published><updated>2012-02-19T14:42:45.435-06:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE CINE Y TELEVISIÓN</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí aparecen comentarios sobre filmes y series televisivas. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/12/la-cosa-del-otro-mundo.html&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;La cosa del otro mundo&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/09/escrito-con-sangre-la-pelcula.html&quot;&gt;&quot;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con sangre&lt;/span&gt;: la película&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8960252197796212095'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8960252197796212095'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-cine-y-television.html' title='TEXTOS SOBRE CINE Y TELEVISIÓN'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-3536269656116359419</id><published>2011-01-01T15:22:00.000-06:00</published><updated>2011-06-30T15:24:41.766-05:00</updated><title type='text'>TRADUCCIONES</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen versiones al español de textos en otros idiomas, de autores varios. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/09/el-cuervo-de-edgar-allan-poe.html&quot;&gt;&quot;El Cuervo&quot;, de Edgar Allan Poe (traducción rítmica)&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3536269656116359419'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/3536269656116359419'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/traducciones.html' title='TRADUCCIONES'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-1777756324989042519</id><published>2011-01-01T15:19:00.002-06:00</published><updated>2011-06-30T15:22:09.484-05:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE TEATRO</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen reseñas sobre algunos montajes teatrales. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/10/da-13-la-visita-de-la-vieja-dama.html&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;La visita de la vieja dama&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-36-un-torso-mierda-y-el-secreto-del.html&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Un torso, mierda y el secreto del carnicero&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1777756324989042519'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1777756324989042519'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-teatro.html' title='TEXTOS SOBRE TEATRO'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-8666769401699514156</id><published>2011-01-01T15:14:00.002-06:00</published><updated>2012-02-19T14:41:00.763-06:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE ARTES PLÁSTICAS</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen los textos escritos en torno a la obra de pintores, escultores, fotógrafos, grabadores y otros creadores plásticos. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-37-la-hechizada-mirada-de-mariana.html&quot;&gt;&quot;La hechizada mirada de Mariana Yampolski&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/12/sebastin-y-la-araucaria.html&quot;&gt;&quot;Sebastián y &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;La Araucaria&lt;/span&gt;&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8666769401699514156'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8666769401699514156'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-artes-plasticas.html' title='TEXTOS SOBRE ARTES PLÁSTICAS'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-7424868471545621843</id><published>2011-01-01T15:00:00.003-06:00</published><updated>2012-02-19T14:49:48.716-06:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE POLÍTICA</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se recopilan los escritos, siempre coyunturales, relacionados con este campo. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-27-los-otros-candidatos.html&quot;&gt;&quot;Los otros candidatos&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/7424868471545621843'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/7424868471545621843'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-politica.html' title='TEXTOS SOBRE POLÍTICA'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-32220781885449448</id><published>2011-01-01T14:51:00.004-06:00</published><updated>2012-02-19T14:47:33.599-06:00</updated><title type='text'>TEXTOS SOBRE LITERATURA</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen todos aquellos textos vinculados con el quehacer escritural y la creación literaria. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2009/04/historias-de-mujeres-malas-de-naief.html&quot;&gt;&quot;Naief Yehya y sus &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Historias de mujeres malas&lt;/span&gt;&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2009/02/poest-mortem.html&quot;&gt;&quot;Poest Mortem&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2010/05/recuerdo-de-emilio-carballido.html&quot;&gt;&quot;Recuerdo de Emilio Carballido&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/08/el-plagio-de-sandra-becerril.html&quot;&gt;&quot;El plagio de Sandra Becerril&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/32220781885449448'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/32220781885449448'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/textos-sobre-literatura.html' title='TEXTOS SOBRE LITERATURA'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-9031710762693871405</id><published>2011-01-01T14:42:00.005-06:00</published><updated>2012-02-19T14:40:24.935-06:00</updated><title type='text'>VARIOS</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen textos misceláneos sobre diferentes tópicos. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/10/da-1.html&quot;&gt;&quot;Día uno&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-29-agua.html&quot;&gt;&quot;Agua&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-28-el-mestizaje-gastronmico.html&quot;&gt;&quot;El mestizaje gastronómico&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/10/da-8-gladiadores.html&quot;&gt;&quot;Gladiadores&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/10/da-19-milagros.html&quot;&gt;&quot;Milagros&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/07/nostalgia-del-gato.html&quot;&gt;&quot;Nostalgia del gato&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/10/da-9-quinceaeras.html&quot;&gt;&quot;Quinceañeras&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2007/11/da-22-vindicacin-de-las-calaveras.html&quot;&gt;&quot;Vindicación de las Calaveras&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/9031710762693871405'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/9031710762693871405'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/varios.html' title='VARIOS'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-5462862001371778341</id><published>2011-01-01T14:38:00.001-06:00</published><updated>2012-06-04T10:22:44.610-05:00</updated><title type='text'>MEMORIAS</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Aquí se incluyen fragmentos de los diarios personales del autor. Click sobre cualquier título para leer la entrada correspondiente.&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.mx/2012/06/oratio-finus.html&quot;&gt;&lt;i&gt;Oratio finus&lt;/i&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2008/03/crnicas-de-el-agasajo.html&quot;&gt;&quot;Crónicas de &#39;El Agasajo&#39;&quot;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
- &lt;a href=&quot;http://cmcorp00.blogspot.com/2009/08/la-odisea-de-nacaxtle.html&quot;&gt;&quot;La odisea de Nacaxtle&quot;&lt;/a&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/5462862001371778341'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/5462862001371778341'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2011/01/memorias.html' title='MEMORIAS'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-7598668310380745644</id><published>2010-11-11T15:30:00.006-06:00</published><updated>2011-09-26T20:26:33.341-05:00</updated><title type='text'>Participaciones en cine</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt; (fragmento)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director de la película: Fabrizio Prada / Trailer: Carlos Manuel Cruz Meza / Prada Films / FridArte / CM CORP / Xalapa, Ver. (México) / 2011&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dwCMcZ7lfo_W_yj68gDzJRjc5s7xeiukeQ2fVLtszlYmk8oCJhqj7zee5IXEfKNg-YdHeeIfpLOBgs&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt; (trailer)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director de la película: Fabrizio Prada / Trailer: Carlos Manuel Cruz Meza / Prada Films / FridArte / CM CORP / Xalapa, Ver. (México) / 2011&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dycyz78X4GhTTe0BMXytmXr-8KsVkwFqlsvpHasYBmBU4vS-ZGm7QdyiVZXApjT9eEY83vHxY2MNII&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Secreto mortal&lt;/span&gt; (fragmento)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director de la película: Joshua Gil / DMM Films / Xalapa, Ver. (México) / 2008&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dzVhFNLsNbLeXAClf9iiInBadUCgsscMjdYqx_sijDZCZZHXVlL3AbIA1cgXsWrNGol0a0cxk3SsqM&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Secreto mortal&lt;/span&gt; (trailer)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director de la película: Joshua Gil / DMM Films / Xalapa, Ver. (México) / 2008&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dwgIklEy3ryXySBB6tRSZaBDQ4kwneO7lBbaurthLaj5Q9bEI5XSUOImG4J5B7uHaYCaRgYQ83vkQ&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Los tés de Lola&lt;/span&gt; (fragmento)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director de la película: Joshua Gil / DMM Films / Xalapa, Ver. (México) / 2008&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dyN3JzdxqUdb9VDqODCVfEkKaQxIMbKfWv0tjwnszC7bE-w5biwDXfoHIH_WG5tqZBPx0aUYaD3-jw&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Regreso al pasado&lt;/span&gt; (fragmento)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Xalapa, Ver. (México) / 2008&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dzJSeZuJnV_zyuvtOhRG9MwDzL6pcvoW2PiKICQZ3bHybldOnx-A-NLg-2SkIEPu_nXZFy7gb5aaAg&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/7598668310380745644'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/7598668310380745644'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/participaciones-en-peliculas.html' title='Participaciones en cine'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-2344075899677519062</id><published>2010-11-08T22:26:00.007-06:00</published><updated>2010-11-15T17:10:22.471-06:00</updated><title type='text'>Entrevistas</title><content type='html'>&lt;strong&gt;Sobre Germán Valdez &quot;Tin Tan&quot;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Productora: Arleth Barradas / Radio y Televisión de Veracruz (RTV) / Programa &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Tras la noche&lt;/span&gt; / Xalapa, Ver. (México) / 2005&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dxbR6ribNd11zU5sJeW2mxcFAVqhCiKWXPe46DYUKjdOc6GB0RjSSf8KiYtGfOjXur8XvGqpujE0bc&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Sobre football soccer&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Radio y Televisión de Veracruz (RTV) / Xalapa, Ver. (México) / 2005&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dw8Fu9zFJhAjEQzHvzciO04APJYfTt6CB6Ejx3ClUbGgF1pVIl8e0mwCj9C48Pb054wNyl42RPBams&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Sobre la identidad nacional&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Productora: Arleth Barradas / Radio y Televisión de Veracruz (RTV) / Programa &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Tras la noche&lt;/span&gt; / Xalapa, Ver. (México) / 2005&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dyg_hEXH6IxEi5TTeYaI-2h3oym2Kq5P5ncxwv-BXx5nfzasTgbKKxzcy0FRDv8m5-BECdS3VCp8Hc&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/2344075899677519062'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/2344075899677519062'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/entrevistas.html' title='Entrevistas'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-8005535655034040794</id><published>2010-11-06T07:43:00.002-06:00</published><updated>2010-11-11T14:17:38.329-06:00</updated><title type='text'>Producciones propias</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&quot;Espirituoso: el Espíritu del Vino&quot; (comercial de TV)&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Director: Carlos Manuel Cruz Meza / Facultad de Publicidad y Relaciones Públicas / Universidad Euro Hispanoamericana / 2004&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dysLX3n6CHSY7IQuhozd1AsRd9hUxGFEZwU-77dQ7YyNNNgDkkrTQ-nb1EDsbKUpU4c_Am_vRV1abU&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8005535655034040794'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/8005535655034040794'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2010/11/producciones-propias.html' title='Producciones propias'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-1751429819519496402</id><published>2010-11-06T00:22:00.006-06:00</published><updated>2010-11-11T14:19:24.242-06:00</updated><title type='text'>Videos personales</title><content type='html'>&lt;strong&gt;Primeras filmaciones familiares&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Ciudad de México (México) / ca. 1975-1978&lt;br /&gt;&lt;iframe allowfullscreen=&#39;allowfullscreen&#39; webkitallowfullscreen=&#39;webkitallowfullscreen&#39; mozallowfullscreen=&#39;mozallowfullscreen&#39; width=&#39;400&#39; height=&#39;342&#39; src=&#39;https://www.blogger.com/video.g?token=AD6v5dzGGkOlsqcGtCkya1FJxriL_qULnSriHpKyX3Be3ZRRlgmbq-ptjPcX3IOOE5aUzLtHIGeu9W56UWM&#39; class=&#39;b-hbp-video b-uploaded&#39; frameborder=&#39;0&#39;&gt;&lt;/iframe&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1751429819519496402'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1751429819519496402'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2001/01/videografia.html' title='Videos personales'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-1957023215487824551</id><published>2010-05-28T12:50:00.003-05:00</published><updated>2010-05-28T12:53:12.640-05:00</updated><title type='text'>Recuerdo de Emilio Carballido</title><content type='html'>&lt;a onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot; href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh0Sf6hjkGDTsG-vuVK6l8AbgQ7sMKlqM6RAOcFmBZlfdf4MuHoGIM-hKguUxsugZ7R_UrHztz77LrNRhnNAfZtmEqscKBElySHN4mractjDJYYkn6q9SpIYj6hjqEIs1f-i5cqeA/s1600/Carballido,+Emilio.jpg&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 400px; height: 287px;&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh0Sf6hjkGDTsG-vuVK6l8AbgQ7sMKlqM6RAOcFmBZlfdf4MuHoGIM-hKguUxsugZ7R_UrHztz77LrNRhnNAfZtmEqscKBElySHN4mractjDJYYkn6q9SpIYj6hjqEIs1f-i5cqeA/s400/Carballido,+Emilio.jpg&quot; border=&quot;0&quot; alt=&quot;&quot;id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5476380004151378402&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Fotografía: Carlos Manuel Cruz Meza&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;A Emilio Carballido lo conocí hace muchos años, cuando yo apenas era un adolescente. Ya había leído algunas de sus obras y visto representaciones de las mismas. Desde entonces, mi admiración por él solamente crecía. Era, antes que nada, un gran tipo; lo recuerdo bromeando, contando anécdotas mientras bebíamos una copa de vino tinto y comíamos queso en su casa de Xalapa, siempre rodeado por los gatos a los que tanto amó y que aparecieron como personajes de sus obras. Conservo aún en mi biblioteca los libros que me dedicó; sus palabras autógrafas en ellos son otro de los signos de la amistad.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Sobre todo, Emilio fue siempre un hombre noble y sencillo, que jamás tuvo un gesto de altanería hacia todos esos jóvenes que constantemente buscaban su cercanía y algunas palabras de estímulo de su parte: actores, dramaturgos, directores. Fue además un editor generoso, que a través de la revista &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Tramoya&lt;/span&gt; dio espacio y cabida a incontables autores. Como escritor, jamás perdió de vista que la trama es la columna vertebral de la narrativa. De poco valen la experimentación lingüística o los recursos estilísticos complicados, si el argumento no se sostiene ni atrapa al lector. Sus libros son fuente de goce y distracción, proporcionan el bálsamo de la lectura amigable y cuando sus obras se montan sobre un escenario son una garantía de calidad.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vital hasta el fin de sus días, algunas obras suyas se editaron póstumamente. Los montajes se siguen realizando, reiteradamente, por todo el mundo. Emilio Carballido será uno de los escritores mexicanos del siglo XX que se seguirán leyendo y representando década tras década, pues no escribió para el día de hoy, sino para los días de siempre.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Con su muerte, el mundo de las Letras perdió a uno de sus hijos más queridos; pero todos los que lo conocimos y tratamos, los que lo admiramos y quisimos, perdimos a un amigo.</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1957023215487824551'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/1957023215487824551'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2010/05/recuerdo-de-emilio-carballido.html' title='Recuerdo de Emilio Carballido'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh0Sf6hjkGDTsG-vuVK6l8AbgQ7sMKlqM6RAOcFmBZlfdf4MuHoGIM-hKguUxsugZ7R_UrHztz77LrNRhnNAfZtmEqscKBElySHN4mractjDJYYkn6q9SpIYj6hjqEIs1f-i5cqeA/s72-c/Carballido,+Emilio.jpg" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-884092302190280894</id><published>2010-03-17T18:57:00.004-06:00</published><updated>2010-07-17T19:27:37.738-05:00</updated><title type='text'>&quot;Vivir la Literatura&quot;: entrevista con Carlos Manuel Cruz Meza</title><content type='html'>&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Entrevista realizada por Frida Mazzotti&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;a onblur=&quot;try {parent.deselectBloggerImageGracefully();} catch(e) {}&quot; href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh7VixPVYNkpsjcExGfW1H3omqD-G04p-HNPegWtVCGbOCaT-WeNOuQwDPZxRWGqvKKQ9Vr5KLpk0rzQppvY_57YRzUn66NkkNl3y8byOvf1MIqaFVQ3O_NoW2BWca65yM7ppXf2Q/s1600/Carlos+Manuel+Cruz+Meza+(0127).JPG&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 300px; height: 400px;&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh7VixPVYNkpsjcExGfW1H3omqD-G04p-HNPegWtVCGbOCaT-WeNOuQwDPZxRWGqvKKQ9Vr5KLpk0rzQppvY_57YRzUn66NkkNl3y8byOvf1MIqaFVQ3O_NoW2BWca65yM7ppXf2Q/s400/Carlos+Manuel+Cruz+Meza+(0127).JPG&quot; border=&quot;0&quot; alt=&quot;&quot;id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5495034586449508594&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Carlos Manuel, ¿cómo surge tu amor por la Literatura?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Aprendí a leer a los tres años y a escribir a los cuatro, gracias a la dedicación de mi madre, Carmen Cecilia Meza, quien es médico, poetisa y pintora. Desde entonces leía con avidez todo lo que caía en mis manos; muchas novelas de aventuras de Jules Verne, Emilio Salgari, R.L. Stevenson; luego llegaron el terror y la ciencia ficción: Poe, Lovecraft, Wells, Bradbury. Luego me apasioné con los griegos y latinos; leía muchas tragedias y creo que eso dejó una marca profunda en mí. Después empecé con lecturas que no comprendía del todo, como Dante, pero en las que intuía una fuerza poderosa que me fascinaba. La poesía también me tocó desde muy pequeño; con el tiempo, amé a los poetas de habla inglesa y francesa, aunque también a los brasileños, españoles, nórdicos, sudamericanos y japoneses. Los mexicanos nunca me han convencido mucho, con sus honrosas excepciones, como Sor Juana, Salvador Díaz Mirón, Octavio Paz o José Carlos Becerra, entre otros. Sería pretencioso negar la influencia en mi formación de las historietas, las cuáles he leído toda mi vida; coleccioné El Hombre Araña desde que tenía cinco años, aún conservo esas colecciones. También me aficioné a temas poco habituales, como simbología, criptozoología, ocultismo y magia, en fin; Dios, el Diablo y el Hombre bailando e intercambiando lugares. A los seis años empecé a fabular, a los siete escribí mis primeros textos. En esos años dibujaba mucho, aún conservo lo que en ese momento bauticé como &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Libro de Monstruos&lt;/span&gt;: un cuaderno con más de doscientas ilustraciones de bestias mitológicas, asesinos reales, creaturas cinematográficas, personajes literarios y algunas creaciones mías. Hice seis o siete cuadernos de ese tipo, todos diferentes, pero sólo quedó uno.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;¿Contribuyeron a tu formación otras disciplinas?&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Indudablemente. La música, por ejemplo; mis padres escuchaban de todo, desde Beethoven y Mozart hasta The Beatles y Hervé Villard, Pedro Infante y José Alfredo Jiménez, mucha música italiana, española, francesa, mexicana, brasileña, africana, china… sería prolijo enumerar esto. Y mi padre, Antonio Cruz Soto, amaba a Los Beatles. Hasta la fecha me defino en broma como “un promiscuo musical”, ya que me gusta escuchar todos los géneros, aun los más extraños o los más vilipendiados. En el caso del cine fue igual: en mi casa se veía toda clase de películas, desde cine de arte hasta la cartelera comercial. Creo que nunca tuve problemas con los límites de lo que algunos, pomposamente, refieren como “alta cultura”. Íbamos a museos, a obras de teatro, veíamos exposiciones, leía volúmenes sobre pintura y escultura, pero también sobre temas como gastronomía. La ciencia también me apasionaba, dado que mis padres son médicos. En mi adolescencia lo que más leía eran revistas de divulgación científica. Luego tuve formación académica: estudié Letras Españolas en la Universidad Veracruzana, así como módulos de Historia y Sociología en la misma institución. Años después, hice la Licenciatura en Publicidad y Relaciones Públicas. Finalmente, cursé Criminología y Criminalística.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Háblanos sobre tus primeras obras literarias…&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Omitiré mis primeros esbozos, realizados cuando era niño o adolescente. Desde los once años escribo diarios personales, con algunas interrupciones. A los doce años, en 1986, colaboré con algunos cuentos que fueron dramatizados en la radio; aún tengo una grabación de esos años. A los trece hice algunos poemas, muy malos. A los catorce, en 1988, publiqué por primera vez en una revista; un año después, escribí y publiqué el que considero mi primer cuento: “La cueva del unicornio”, un homenaje a W.W. Jacobs. En 1990, a los dieciséis años, escribí más que nunca en mi vida: una novela policíaca de mil páginas a espacio cerrado, titulada El elíxir amargo; y una adaptación abreviada de los principales mitos griegos, en forma de novela, de trescientas páginas. Aún conservo las dos. ¡Imagínate, mil trescientas páginas de creación en menos de un año! En esa época tenía una energía y una vitalidad que ahora envidio.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;¿Luego llegó tu primer libro publicado? Cuéntanos sobre esa novela,&lt;/span&gt; Zona de guerra…&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Siempre recibí apoyo de amigos: Gonzalo López Barradas, Magno y Benjamín Garcimarrero, Carlos Romano, José Luis Poceros Domínguez, Manuel Rosette… En 1997, gracias a Raúl Hernández Viveros, apareció mi primer libro: una novela que escribí en dos semanas, titulada &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Zona de guerra&lt;/span&gt;. Hoy me siento muy lejano de ella, pero sigue siendo una obra querida. Creo que ha sido la obra que más gente conoce. La he reescrito y ahora hay una versión nueva; incluso, hice un guión cinematográfico basado en ella. Otras obras mías posteriores tienen alusiones a esa novela, guiños intertextuales; es parte de un juego de espejos, de la creación de una continuidad dentro de mi obra narrativa.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Consideras entonces que tu obra es una totalidad?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Es una totalidad que nunca terminaré de escribir. Tengo docenas de proyectos que sé que nunca se concretarán; moriré antes de escribir todo lo que deseo. Pero intento que los más significativos se vayan concretando. La ficción es parte de mi realidad, aunque suene como una contradicción. Me gusta contar historias, jugar con el lenguaje, crear personajes, expresarme.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Dinos más sobre tu obra narrativa.&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Tengo una tetralogía de novelas que conservan un hilo conductor, tres de ellas ya escritas y una en curso: &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Zona de guerra&lt;/span&gt; es la primera; la segunda es &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;El deseo de matar a una mujer&lt;/span&gt;, que sirvió como base para el guión de la película &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con sangre&lt;/span&gt;; la tercera es &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Proteus&lt;/span&gt;; la cuarta y última, que actualmente escribo, se titula &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;La Oscuridad&lt;/span&gt;. Aparte tengo una novela fragmentada de ciencia ficción, titulada &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Leyendas&lt;/span&gt;, que es el cimiento de una saga muy extensa que jamás escribiré. A lo largo de los años, he escrito también muchos cuentos cortos. Dentro de la narrativa, hay un proyecto a futuro inmediato que sí quiero concretar; una novela titulada &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Urbe&lt;/span&gt;; quiero contar un día en la historia de una gran ciudad (que nunca se identificará, pero puede ser Nueva York, Madrid, París, Ciudad de México, Tokio, Londres…) La novela iniciará a las 00:00 de la noche (capítulo uno), continuará a las 00:01 (capítulo dos), seguirá a las 00:02 (capítulo tres) y así sucesivamente, hasta las 23:59 horas. En un día hay 1440 minutos, así que tendrá 1440 capítulos. Imagínate: una novela que podrá leerse en tiempo real.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Y tu obra poética?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Esa siempre ha fluido con un tiempo propio; por eso es escasa. Escribo muy poca poesía, aunque es la parte de mi obra que me brinda más satisfacciones y la que conlleva más una carga personal. Supongo que es inevitable. Mis poemas casi siempre han tendido a ser bastante oscuros; aún los poemas de amor, retoman elementos mortuorios. El ejemplo más acabado es, sin duda, &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Funeraria&lt;/span&gt;, aparecido en 2007.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Toleras la crítica a tu obra de creación?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Me es indiferente. Una vez que mi obra se da a conocer, ya no me pertenece. Nunca intento justificar o explicar mis obras; ellas deben comunicar un mensaje por sí mismas, aunque ese mensaje es siempre diferente, según la persona que lo reciba. Si mi obra es criticada o aplaudida, está bien. Pero nunca respondo las críticas. Caso distinto es la obra académica, como las investigaciones sobre algún tema, donde la crítica es necesaria para enriquecer el texto.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Has incursionado también en otros géneros literarios…&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Creo que he escrito casi de todo: ensayos, artículos para revistas y periódicos, crítica de medios, textos sobre Artes Plásticas, una obrita de teatro, guiones para cine y radio, columnas de opinión, espots… Además, me fascina la Historia, muchos de mis textos son sobre ello. Me gusta vivir la Literatura.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Y en otros ámbitos del arte?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;El Arte me fascina como un todo y he incursionado en disciplinas a veces dispares. ¡Hasta compuse una pieza musical para piano cuando era adolescente! &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;(risas)&lt;/span&gt;. Por ejemplo, me apasiona la fotografía; fotos de mi autoría han aparecido en revistas especializadas; he tomado paisaje, foto documental, retratos y desnudo. He sido actor, apareciendo en obras de teatro y en cuatro largometrajes; ¡en uno de ellos, aparezco como un personaje ausente en una fotografía! &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;(risas)&lt;/span&gt;. Coproduje una película, de la cual también escribí el guión, y he dirigido video clips y comerciales. Estuve un tiempo en la radio. Como estudié Publicidad, también he organizado campañas publicitarias. Hago Diseño Gráfico y varios de mis carteles se han utilizado en eventos. Diseño websites y sostengo un blog personal. Organizo y asisto a encuentros, coloquios y mesas redondas desde hace muchos años. Fui editor en varias instituciones y he coordinado varios suplementos culturales durante mucho tiempo. Conduje un segmento sobre libros y otro sobre cine en un programa de televisión durante tres años. Produje además un disco de flamenco pop de Fernando Soto e invitados, que incluye un tema muy jocoso, el cual coescribí y en el cual canto &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;(risas)&lt;/span&gt;. También sostengo un blog de investigación semanal sobre asesinos en serie y soy miembro de la Sociedad Mexicana de Criminología.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Sobre este punto, ¿de dónde proviene tu fascinación con la historia de los crímenes?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Desde niño escuchaba historias al respecto en conversaciones familiares. Me intrigaba la razón por la que algunas personas podían cometer atrocidades. También los cuentos de hadas incluían brujas que devoraban niños, ogros que cenaban gente, niños mutilados, etc. Además, mis padres vivían en la Ciudad de México y un día fuimos al Museo de Cera; debo haber tenido seis años. En el sótano estaba la exposición de monstruos. Pero allí estaban incluidos dos asesinos reales: Jack el Destripador y Henry Landrú. Jack era representado mientras acuchillaba y evisceraba a una mujer que yacía en el suelo, gritando; la figura de Landrú sostenía una pierna humana cercenada que estaba a punto de arrojar al horno. Esas dos figuras me impactaron, aún las recuerdo; todavía conservo el catálogo del museo. Cuando era pequeño, dibujaba en cuadernos escolares figuras terroríficas, asesinos incluidos; aún conservo uno de esos cuadernos. Debo haber hecho seis o siete, de doscientas páginas cada uno. Los llamaba &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Libros de Monstruos&lt;/span&gt;. En el que tengo aparecen Jack el Destripador, Landrú, Hitler y los Nazis, etc. En el momento de hacerlos tenía seis años, así que imagínate. Luego leía la página policíaca de los periódicos. También los sobrenombres de los asesinos me intrigaban: para un niño, oír hablar de destripadores, estranguladores, bestias, monstruos, de diferentes partes del mundo, es una invitación a la curiosidad. Si uno escucha de un tipo que se hace llamar “Asesino del Zodíaco”, u oye hablar de que un desconocido desmembró a una mujer conocida como “la Dalia Negra”, no puede sustraerse a una sucesión de inquietantes imágenes mentales.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Cómo surge el proyecto de tu polémico blog&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;&lt;/span&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Intentaba recuperar un subgénero periodístico que en México es muy popular, pero ha tenido mala suerte: el análisis sociohistórico del crimen. La nota roja fascina a los lectores, pero casi no existe literatura seria al respecto en nuestro país. Me enfoqué específicamente a biografiar a esos extraños y oscuros personajes históricos, los asesinos reales; nada de villanos de películas de terror o best-sellers, sino los auténticos protagonistas del crimen violento. Primero publiqué algunas entradas sobre el tema en Wikipedia. Luego lancé una columna que publicaba dominicalmente en el suplemento “Laberinto” del periódico &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Milenio&lt;/span&gt;. Pero algunas biografías eran muy extensas, o había fotografías que no podían incluirse, por cuestiones de espacio o de censura. Entonces pensé en otra opción; Internet me ofrecía la posibilidad de manejar todo tipo de materiales sobre un caso concreto en particular: texto, imágenes, documentos, videos, música, bibliografía, incluso hemerografía en línea. El domingo 7 de octubre de 2007 lancé la primera entrada, un texto de introducción al blog titulado “Memento mori”. Desde entonces, cada domingo a la medianoche he publicado una biografía diferente. Pueden leer todo lo que hemos publicado en nuestro website: www.escritoconsangre.com.mx&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Ha tenido aceptación este proyecto?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Veamos los datos duros: llevamos publicadas más de cien biografías. Desde que el blog se lanzó, hemos tenido más de dos millones y medio de visitas. Más de quinientas personas se han suscrito al canal en tan solo unas semanas. Y casi ochocientos blogueros son seguidores (una forma de suscripción en línea) de Escrito con Sangre. También sostenemos una cuenta en Facebook, con casi cinco mil contactos, y semanalmente enviamos un boletín electrónico de novedades a quinientos destinatarios cautivos. Los comentarios y correos electrónicos que recibimos suman millares. Y un contador electrónico registra todo el tiempo, además del número total de visitantes, cuántos internautas están leyendo el blog en cada momento; simultáneamente lo leen entre quince y cuarenta personas en todo momento del día. Todas estas cifras son públicas y visibles. También coprodujimos con Prada Films y FridArte un largometraje con el mismo título del blog: &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt;, dirigido por Fabrizio Prada, que cuenta con la participación de una treintena de actores y fue apoyado por el Gobierno del Estado de Veracruz. Está basado en el guión que escribí a partir de un caso publicado en nuestro website: el asesinato de Kitty Genovese en una calle de Nueva York, ante treinta y ocho testigos que nada hicieron para evitar su muerte.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Concretamente: ¿qué podemos leer en este blog?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Lo que nuestro eslogan promete: “Cada semana… ¡un nuevo asesino!”. Todos los domingos publicamos la biografía de un asesino real. Abarcamos todas las épocas y países, y toda clase de homicidas: desde forajidos asaltatrenes como Jesse James hasta líderes de sectas como Charles Manson; desde casos clásicos como el de Jack el Destripador, hasta otros pocos conocidos, como el de la niña japonesa Nevada Tan. También incluimos criminales mexicanos, como Gregorio “Goyo” Cárdenas, o personajes históricos como Herodes o Vlad Tepes, el verdadero Drácula. No dejamos a un lado acontecimientos históricos como el asesinato de Francisco I. Madero, el auge de la Alemania Nazi y sus campos de exterminio, o la muerte de John Lennon. Bandidos como John Dillinger, caníbales como Issei Sagawa, super stars de la hemoglobina como John Wayne Gacy. Tenemos en línea una cantidad enorme de materiales: miles de fotografías en buena resolución, casi medio millar de videos, innumerables documentos, docenas de cuadros sinópticos, mapas de los crímenes, cronologías, publicaciones virtuales especializadas, programas de radio y canciones relacionadas con los casos, amplísimas bibliografías ilustrando cada caso, recomendaciones filmográficas, docenas de carteles de películas rodadas sobre estos personajes, en fin: un banco de datos amplísimo y a la disposición de cualquier persona que desee consultarlo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;La pregunta clave es: ¿por qué realizar un blog sobre este tema?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Al ser humano siempre le ha fascinado el misterio; y todo misterio implica alguna clase de violencia. La violencia conduce al crimen, y todo ello es parte de los ingredientes de este website. Aunque hay una diferencia con otros sitios similares en español: lo que se pretende en &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt; es publicar siempre un trabajo de investigación seria, basada en fuentes confiables como libros, revistas, documentos oficiales y personales, periódicos, actas, testimonios, entrevistas, documentales en video y, en menor medida, en otros sitios de Internet. Cuando llegas a nuestro blog, sabes que encontrarás el retrato completo de una personalidad criminal: su infancia y juventud, sus crímenes, quiénes fueron sus víctimas, su &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;modus operandi&lt;/span&gt;, la investigación policíaca, el juicio y la condena, su impacto en los medios y en las artes, etc. También podrás consultar en el mismo post documentos en línea, videos con escenas originales, titulares de periódicos, fotografías auténticas, tráileres de películas y documentales completos. Todo con seriedad y sin establecer juicios de valor, pero conservando un estilo literario al narrar los acontecimientos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Estudiaste Letras Españolas y tu obra formal abarca géneros como poesía, narrativa y ensayo. ¿Por qué escribir sobre estos temas?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Todo eso lo aplico en este blog. Mi obra formal, como la llamas, es otra cosa y puede leerse en mis libros o en mi website personal; pero &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt; es un &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;hobby&lt;/span&gt; y una pasión; siempre me ha fascinado la criminalística. Además fui periodista muchos años, soy miembro de la Sociedad Mexicana de Criminología y estudio la licenciatura en Criminología y Criminalística. La Historia es una de mis pasiones, y la historia del crimen es un área poco explorada.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Qué sigue en este proyecto?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Más biografías, más videos, más historias truculentas. Quizás organizar un encuentro sobre criminalística. He participado recientemente en algunos foros en la UNAM sobre este tipo de temas, y me han pedido que participe en programas de televisión que se transmiten nacionalmente. También estoy escribiendo un libro sobre tipologías criminales y algunos ensayos sobre temas como la relación entre Antropofagia y Erotismo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Cuéntanos sobre ese concepto.&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;A través de la historia humana, diferentes culturas han practicado la antropofagia por motivos religiosos, bélicos, eróticos y criminales. Del canibalismo socialmente aceptado al señalamiento mediático del criminal que destaza y consume a su víctima, se ha desarrollado un proceso de sublimación del deseo de poseer al otro a un nivel absoluto: consumiéndolo, asimilándolo, reduciéndolo a comida. Los pueblos europeos, asiáticos, africanos y americanos practicaron en algún momento la antropofagia, la permitieron e inclusive la fomentaron, hasta épocas tan recientes como el siglo XX. De igual manera, la fascinación que los criminales devoradores ejercen actualmente sobre la opinión pública se refleja en el gran número de seguidores que estos personajes producen. El canibalismo permea muchas facetas de la vida en sociedad. Las artes, la antropología, la política, la sociología, la medicina, la religión, la filosofía, entre otros campos, se han ocupado del tema. Desde los relatos orales sobre vampiros hasta las notas periodísticas contemporáneas, consumir al otro es una pulsión inconfesable y secreta, a veces incontrolable y profundamente arraigada, donde inclusive el lenguaje está lleno de frases que aluden al tema. Por ejemplo, cuando los católicos toman la hostia les dicen que es el cuerpo de Cristo y que el vino es su sangre; cuando hablamos de querer comernos a alguien a besos, o cuando se menciona que nos “devora con la mirada”. No se puede soslayar el sentido erótico de esta práctica. Un aspecto más oscuro es el ejercicio del poder absoluto sobre el otro, haciéndolo desaparecer por completo y convirtiéndolo, literalmente, en estiércol. El impacto de la antropofagia sobre la psique humana y su asimilación por diversos imaginarios nos indica que se trata, quizás, de la práctica donde mayormente se funden amor y muerte, violencia y deseo, víctima y victimario.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Qué interesante. ¿Y los asesinos múltiples como estrellas?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Creo que el sitio que hace siglos ocupaban vampiros y hombres lobo es monopolizado ahora por los asesinos en serie. En torno a ellos se tejen historias, se mencionan sus nombres con fascinación, se publican notas periodistas, se escriben libros, se ruedan películas, se crean clubes de fans y se les ponen sobrenombres que aluden a sus delitos. Son los nuevos monstruos, aquellos más temibles que los que poblaban leyendas antiguas, pues se encuentran bajo el rostro de cualquiera de nuestros conocidos, familiares o vecinos, e inclusive en nosotros mismos. Muchos de estos nuevos mitos retoman viejas costumbres que solían identificarse con los antiguos monstruos: antropófagos, hematófagos, criminales que se creen licántropos, satanistas, ogros devoradores de niños, torturadores, son parte del nuevo imaginario que demuestra que los monstruos de antaño son los asesinos de hogaño. El asesino como estrella mediática es la renovación de las viejas consejas frente al fuego, de la fascinación de las víctimas ante la presencia de los depredadores humanos. Porque los asesinos son nuestros depredadores. Todo eso lo menciono en un ensayo titulado &quot;Monstruos verdaderos&quot;, que leí como ponencia en la Facultad de Letras Modernas de la Universidad Nacional Autónoma de México durante 2010.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿No consideras este website como una apología del delito?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;No; aunque tampoco es una apología de la justicia o de la ley, pues en algunos casos nunca ocurre un castigo. Muchos crímenes quedan impunes o no se resuelven jamás; esas historias calan profundamente en la imaginación del lector. Otros prefieren relatos contemporáneos y algunos más se inclinan por leer las historias de auténticos sociópatas. Pero &lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;Escrito con Sangre&lt;/span&gt; no es una fábula con moraleja; es una página seria de investigación histórica sobre crímenes violentos, a la cual todos aquellos interesados pueden tener acceso. ¡Es un crimen perdérsela!&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;Con tantas ocupaciones, ¿no temes la dispersión?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;No me gustan las etiquetas y no creo que un creador sólo pueda o deba dedicarse a una disciplina, y que si hace algo diferente esté invadiendo otros ámbitos. Mi visión sobre el Arte no es obtusa; habito la creación en la forma en que se manifieste: como una obra literaria, como una fotografía, como un diseño, como la escena de un filme, como una pieza musical… Crear es para mí una pasión, un tren que recorre varias estaciones, en algunas de las cuáles me apeo y en otras permanezco sentado.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-weight:bold;&quot;&gt;¿Hay cosas que desees aún realizar, fuera de lo que ya has explorado?&lt;span style=&quot;font-style:italic;&quot;&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;Claro; sin embargo, aunque son proyectos viables, quizás se queden en el terreno de la fantasía. Quiero pintar un mural, un bestiario monumental. Tengo un proyecto de arte objeto: crear una serie de cajas con cabezas de unicel dentro, que representen la violencia. También pretendo dirigir cine: ya hay dos proyectos para largometrajes, basados en mis obras. Me encanta experimentar, ingresar en terrenos donde nunca he estado, hacer cosas nuevas y crear de maneras diferentes. Creo que eso es lo que nos conserva vivos: el cambio permanente. Y yo nunca dejo de cambiar.</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/884092302190280894'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/884092302190280894'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2010/03/vivir-la-literatura-entrevista-con.html' title='&quot;Vivir la Literatura&quot;: entrevista con Carlos Manuel Cruz Meza'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEh7VixPVYNkpsjcExGfW1H3omqD-G04p-HNPegWtVCGbOCaT-WeNOuQwDPZxRWGqvKKQ9Vr5KLpk0rzQppvY_57YRzUn66NkkNl3y8byOvf1MIqaFVQ3O_NoW2BWca65yM7ppXf2Q/s72-c/Carlos+Manuel+Cruz+Meza+(0127).JPG" height="72" width="72"/></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-4868661789731358576</id><published>2009-09-05T16:34:00.007-05:00</published><updated>2026-07-01T17:36:24.324-06:00</updated><title type='text'>Adaptaciones de obras al comic</title><content type='html'>&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Click sobre cualquier archivo para verlo completo y en un tamaño más grande&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;El Espantapájaros&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Historieta basada en el cuento corto del mismo título&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Adaptación:&lt;/strong&gt; Juan Alexander de los Santos Viola&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Ilustraciones:&lt;/strong&gt; Edison Montero&lt;br /&gt;Realizado por Moro Studio&lt;br /&gt;Santo Domingo, República Dominicana, 2009&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;div&gt;&lt;embed align=&quot;middle&quot; allowfullscreen=&quot;true&quot; flashvars=&quot;mode=embed&amp;amp;layout=http%3A%2F%2Fskin.issuu.com%2Fv%2Fdark%2Flayout.xml&amp;amp;showFlipBtn=true&amp;amp;pageNumber=2&amp;amp;documentId=090905214229-4be391c5098742ca812bf2fd02df82bd&amp;amp;docName=espantapajros_historieta&amp;amp;username=cmcorp&amp;amp;loadingInfoText=El%20Espantap%C3%A1jaros%20(Historieta)&amp;amp;et=1252187111735&amp;amp;er=88&quot; menu=&quot;false&quot; name=&quot;flashticker&quot; quality=&quot;high&quot; salign=&quot;l&quot; scale=&quot;noscale&quot; src=&quot;http://static.issuu.com/webembed/viewers/style1/v1/IssuuViewer.swf&quot; style=&quot;height: 277px; width: 420px;&quot; type=&quot;application/x-shockwave-flash&quot;&gt;&lt;/embed&gt;&lt;div style=&quot;text-align: left; width: 420px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://issuu.com/cmcorp/docs/espantapajros_historieta?mode=embed&amp;amp;layout=http%3A%2F%2Fskin.issuu.com%2Fv%2Fdark%2Flayout.xml&amp;amp;showFlipBtn=true&amp;amp;pageNumber=2&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;Open publication&lt;/a&gt; - Free &lt;a href=&quot;http://issuu.com&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;publishing&lt;/a&gt; - &lt;a href=&quot;http://issuu.com/search?q=viola&quot; target=&quot;_blank&quot;&gt;More viola&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;&lt;em&gt;El Espantapájaros&lt;/em&gt;&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;Historieta basada en el cuento corto del mismo título&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Adaptación e Ilustraciones:&lt;/strong&gt; Jesús Salvador León Escobar&lt;br /&gt;Xalapa, Ver., México, 2009&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;embed align=&quot;middle&quot; allowfullscreen=&quot;true&quot; flashvars=&quot;mode=embed&amp;amp;layout=http%3A%2F%2Fskin.issuu.com%2Fv%2Fdark%2Flayout.xml&amp;amp;showFlipBtn=true&amp;amp;pageNumber=2&amp;amp;documentId=091029011745-b7dca5b32e574432ae9d66c1178ae7d6&amp;amp;docName=el_espantap_jaros&amp;amp;username=cmcorp&amp;amp;loadingInfoText=El%20Espantap%C3%A1jaros&amp;amp;et=1256779405451&amp;amp;er=65&quot; menu=&quot;false&quot; name=&quot;flashticker&quot; quality=&quot;high&quot; salign=&quot;l&quot; scale=&quot;noscale&quot; src=&quot;http://static.issuu.com/webembed/viewers/style1/v1/IssuuViewer.swf&quot; style=&quot;height: 277px; width: 420px;&quot; type=&quot;application/x-shockwave-flash&quot;&gt;&lt;/embed&gt;</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4868661789731358576'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4868661789731358576'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2009/09/publicaciones.html' title='Adaptaciones de obras al comic'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-34970320.post-4241812176036783</id><published>2009-08-24T21:43:00.005-05:00</published><updated>2009-09-05T16:31:58.064-05:00</updated><title type='text'>La Odisea de Nacaxtle</title><content type='html'>&lt;strong&gt;Alexis Álvarez Jácome en Nacaxtle (Fotografía: Carlos Manuel Cruz Meza)&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4XwRV6vM_tcsRMfpS7aMYqppspQaVUCYYzYxnH1x5HWtvMuCsKDhtOwNW5HlJR8j7oB07VSeY1kguSo2EW5V6VKMQ6o_mhrS2_MWm_2hcmHQQyyxZAcMDGte54-ouGZLXYUlJ_w/s1600-h/Alexis+en+Nacaxtle.jpg&quot;&gt;&lt;img style=&quot;display:block; margin:0px auto 10px; text-align:center;cursor:pointer; cursor:hand;width: 240px; height: 320px;&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4XwRV6vM_tcsRMfpS7aMYqppspQaVUCYYzYxnH1x5HWtvMuCsKDhtOwNW5HlJR8j7oB07VSeY1kguSo2EW5V6VKMQ6o_mhrS2_MWm_2hcmHQQyyxZAcMDGte54-ouGZLXYUlJ_w/s320/Alexis+en+Nacaxtle.jpg&quot; border=&quot;0&quot; alt=&quot;&quot;id=&quot;BLOGGER_PHOTO_ID_5373727912309183730&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;em&gt;&lt;strong&gt;Para el General Jácome&lt;/strong&gt;&lt;/em&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;strong&gt;Jueves 15 de febrero de 2007&lt;/strong&gt;&lt;br /&gt;A las 17:30, Alexis Álvarez Jácome y yo llegamos a casa del laudero Iván Risquez, en Coatepec. Iván revisa la guitarra de Alexis; nos explica varias cosas muy interesantes acerca de la posición de las cuerdas, el trasteo y algo que se llama sonido solidario o algo así (cuando se pulsa una cuerda y otra suena). Hablan sobre la costumbre de meter el crótalo de una serpiente de cascabel en la caja de la guitarra. Le dice a Alexis que le llamará cuando esté lista. Alexis lleva su gitano en un sobre, yo llevo una película.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Salimos a pie hasta el centro de Coatepec. Llovizna un poco. Conversamos todo el trayecto. Compramos pan en la panadería “El resobado”. Una vez en el parque, adquiero un esquite y me lo como. Llegamos a la nevería “Los dos Polos”, donde adquiero una bola de helado de chocolate y otra de macadamia. Regresamos. En la esquina hay una quesería y lechería, donde pedimos un cuarto de queso panela.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Mientras Alexis y yo esperamos afuera de la terminal de autobuses en Coatepec para regresar a Xalapa, aparece uno que dice “Nacaxtle”. Volteo y le pregunto a Alexis: “General, ¿quiere ir a Nacaxtle?” El, sin pensarlo, responde: “¡Sí!”. Así que nos subimos. Nunca había escuchado ese nombre; Alexis tampoco. Nos cobran $12.00 pesos por cada uno, lo que indica que ese sitio debe estar lejos, ya que el pasaje de Xalapa a Coatepec cuesta tan sólo $6.00 por persona. El plan es llegar a Nacaxtle, buscar el parque del pueblo, beber un par de cervezas, mirarle el culo a las chicas del lugar, tomarnos algunas fotografías y después regresar en otro autobús a Xalapa. Alexis me dice que ojalá haya un cajero bancario en el pueblo para retirar dinero. Le cuento sobre la película Canoa, donde unos estudiantes son linchados por ir a un pueblo extraño. El camión da varias vueltas por Coatepec, hasta que sale a la carretera que conduce a Xalapa. Le enviamos un mensaje de texto a Fernando y a Mario: “¡General! Vamos en camino a Nacaxtle a una peligrosa misión. Avísele al recluta Chely y a la Abuela. Cambio”.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;El autobús toma una desviación en Pacho Viejo, avanza y avanza; está ya muy oscuro. Pasamos por un pueblo llamado La Laguna. En el camión van varios estudiantes de secundaria o preparatoria. Le pregunto a uno de ellos si es de Nacaxtle, me responde que nació allí. Le pido que nos avise al llegar, pero frunce el ceño con extrañeza y nos dice que no va para allá, pero que hay manera de saber cuándo lleguemos: que esperemos a que toda la gente que va en el autobús se baje; luego va a subir más gente, después esa gente se va a bajar y cuando el camión quede vacío y llegue al último lugar, estando solos en el vehículo con el chofer, entonces habremos llegado a Nacaxtle.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Grabamos un primer mensaje en el teléfono celular mientras vamos en el autobús. Después del primer pueblo, hemos visto sólo casas de cartón y láminas de asbesto, y posteriormente ya no hay pueblos. El camino se convierte en una senda de terracería de un sólo sentido, a los lados hay cañaverales oscuros, todo es oscuro. Llueve mucho afuera; pasando los cañaverales, entramos en una zona de barrancos. Al parecer, abordar este autobús no fue tan buena idea. La gente se baja. Más adelante suben más personas. Mucho después se bajan; el camión se queda vacío. Cuando llega a un sitio extraño, le pregunto al chofer si allí es Nacaxtle. Me dice que sí, Alexis y yo nos apeamos ante su mirada de extrañeza y sin que se detenga del todo.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Una vez abajo, el autobús da un giro de 180 grados y regresa por la misma carretera. Luego ya no se escucha más ruido que el de la lluvia. Estamos en Nacaxtle y es terrible. No hay realmente un pueblo, se trata de un caserío. Impensable la presencia de un cajero bancario, ni siquiera de un parque. Distinguimos veladoras en las casas y ningún televisor. No hay sonidos como en otros pueblos. La lluvia continúa con pertinaz actitud. Nos subimos el gorro de las chamarras. “Tenemos queso y pan”, decimos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Nos dirigimos a un lugar en el cual se vislumbra una luz. Es una especie de tienda. Una anciana nos mira desde la puerta. Cuando llegamos le pregunto si tiene cerveza, nos dice que sólo hay caguamas. Adquiero una. Nos pregunta de dónde somos, con tono desconfiado. Yo le miento, por supuesto: “Venimos de la Ciudad de México, somos antropólogos. Estamos conociendo la zona”. “Con razón son diferentes”, contesta. Pero sigue muy seria. Una chica que debe ser su nieta nos destapa la cerveza. Le pregunto a la mujer: “¿A qué hora sale el siguiente camión hacia Coatepec o Xalapa?” Ella no deja de mirarme fijamente, algo hay en su mirada que sobrecoge. Entonces responde, y su respuesta tiene el ominoso sonido de una condena: “No hay otro camión hasta mañana. Ese fue el último”. Al escucharla, no sé qué hacer. Miro la expresión de horror en el rostro de Alexis. Estamos copados en este poblado de mierda, sin dinero y sin tener idea de dónde estamos. Tampoco hay señal en nuestros teléfonos celulares: un mensaje nos indica que no hay cobertura de red. Tengo muchas ganas de orinar, así que le pido a la anciana que nos deje pasar a su sanitario, pero me lo niega; dice además que no hay lugar donde me puedan permitir el acceso. Sugiere que orinemos al lado del camino, entre los cañaverales. ¡Parece una magnífica idea ahora, con el frío y la lluvia! Mi última pregunta es acerca de un sitio donde quedarnos a dormir en el poblado. Tras un instante de silencio, la anciana responde lúgubremente: “No. Ustedes no pueden quedarse aquí”.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Salimos en shock con nuestra cerveza y la mujer cierra las puertas tras nosotros para no abrirlas más. Alexis me dice que sólo tiene $5.00 pesos. Yo no tengo nada. Caminamos hasta una pendiente; orinamos a la orilla del camino, está muy oscuro. Luego regresamos hasta el sitio donde el camión nos dejó. Afuera de una especie de granero que ha sido acondicionado como iglesia, encontramos un viejo árbol. Como no deja de llover, nos ponemos debajo de él. Por lo menos no hay relámpagos: sólo falta que nos caiga un rayo por estar allí. Tenemos puesto el gorro de las chamarras. Parecemos soldados en una trinchera. Bebemos la cerveza. Comemos nuestro queso. En ese momento, milagrosamente, entra a mi celular un mensaje de texto de Fernando Licea, donde nos dice: “Tengan mucho cuidado, recuerde que ahí hemos perdido muchos soldados, es un camino peligroso y traicionero”. Es una broma, pero ante la situación que vivimos adquiere una macabra verosimilitud. Grabamos en el teléfono celular nuestro segundo reporte; escuchar estas grabaciones realizadas in situ nos remitirá siempre a esta experiencia. Al terminar de grabar, hablamos sobre nuestras posibilidades: pese a lo que dijo la tendera, tendremos que buscar un lugar donde dormir. Pernoctaremos en Nacaxtle.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Terminamos la cerveza y depositamos el casco al pie del árbol, como una especie de tributo. De improviso, el dolor: estamos parados sobre un hormiguero. Me quito varias hormigas. Caminamos hasta la iglesia. Entramos. Cuatro mujeres están rezando. Una de ella usurpa el lugar del sacerdote, lanza letanías a las que responde el resto. Es una escena escalofriante. Apenas entrar, ellas voltean y nos miran con extrañeza. Un macabro Niño Dios vestido con un traje que hace años debió ser color blanco y que ahora tiene manchones amarillentos nos observa desde un altar, con los cabellos encrespados, mientras ramos de flores ajadas adornan dos viejos floreros y el humo espeso de las veladoras asciende hasta los cuadros de santos torturados. Nos sentamos en la última banca; me quito más hormigas de la pierna.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Tras unos minutos allí, escuchando a las rezanderas, nos levantamos y salimos. Al estar fuera del cobertizo, Alexis me detiene en seco. “Nos están mirando”, susurra. Efectivamente, una familia completa nos observa de manera hostil a través de las ventanas de una casa ubicada junto a la iglesia. “Pues vamos a verlos nosotros”, respondo. Y caminamos hacia allí. Sale de inmediato una niña, a la que siguen sus hermanos mayores, los cuáles no deben superar los dieciocho años. No hablan. Les damos las buenas noches, lanzo de nuevo mi historia sobre nuestro origen; nos escuchan pero parecen estudiarnos: es obvio que en ese lugar no les gustan los extraños. Inquiero sobre un sitio donde dormir y su respuesta es idéntica: “No pueden quedarse en este pueblo. Tienen que irse”. Me doy por vencido. Pregunto por dónde debemos marcharnos para encontrar un transporte a Xalapa, señala con su dedo dos direcciones. La primera es el sitio por donde entró el autobús: “Hacia allá, llegan a Pacho Viejo”. Me estremezco al pensar que debemos recorrer a pie la carretera que nos pareció tan desolada dentro de un autobús. El joven señala hacia el otro lado: “Y por allá, llegan a Pacho Nuevo”. Miro a Alexis; “mejor iremos hacia Pacho Nuevo”, le digo. El joven alza entonces su dedo y, como quien da una lección, lo mueve frente a nosotros repetidamente mientras nos advierte: “Deben llegar antes de las nueve y media. Pero sólo les advierto que deben seguir el camino. No se desvíen”. La lluvia arrecia. Es como estar viviendo dentro de un cuento de Bradbury o de Cortázar, como la escena de una novela de Rulfo. Damos las gracias, nos alejamos. La familia nos ve partir desde su puerta.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Caminamos hacia la salida del poblado. Al llegar al borde del caserío, ambos recogemos una pequeña piedra: es el recuerdo de nuestra estancia en aquel sitio, el trofeo obtenido en esa noche y en ese lugar. Vemos a una anciana que ha salido de su casa; Alexis le pregunta: “¿Por aquí se llega a Pacho Nuevo?” Ella asiente y comenta entonces: “Sí. Sigan el camino. Pero por ningún motivo se desvíen”. La frase cae como lápida sobre nuestros hombros. ¿Por qué la insistencia de la gente en que no nos desviemos? ¿Qué secreto existe a los lados del camino o qué cosa terrible puede ocurrirnos? Nos marchamos. Empezamos el trayecto esperando que no sea tan malo. Afuera de una casa, un hombre tiene encendida su motocicleta: el fanal nos deslumbra. Al pasar de largo, entramos a la oscuridad.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Como si obedeciera a una orden secreta, la lluvia se convierte en una tormenta que ya no disminuirá. Alexis saca de su cartera una shuriken, la estrella ninja, que un amigo le regaló; es un amuleto más que un arma. La llevará en la mano todo el tiempo. Yo me siento nervioso: desde niño, una de mis mayores inquietudes han sido los caminos oscuros y rodeados de maleza, aún cuando se trate de carreteras asfaltadas. Ahora estoy a punto de recorrer a pie uno donde no hay asfalto, ni personas, ni vehículos, ni siquiera luz de luna, bajo la lluvia y el frío, en un lugar del cual jamás había oído hablar y que desconozco, y con un chico de dieciocho años a mi lado: no puedo evitar sentir que debo protegerlo si llega a ser necesario. Debe haber arañas en toda esa zona; soy aracnófobo, así que dos de mis peores temores me aguardan a sólo unos pasos. Pienso en Dante Alighieri recorriendo las sendas del Infierno.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;El camino es malo desde el principio: está totalmente oscuro, no podemos ver nada, vamos pisando a ciegas, trastabillando, y la fuerte lluvia se mete en nuestra nariz: está helada, por momentos nos ahoga. Y a cada paso nos hundimos: nuestros pies se hunden en un fango que parece succionarnos, cada paso es un esfuerzo, sacamos el pie para volver a meterlo en aquel piso que parece un pantano. Llevamos puestos los gorros de nuestras delgadas chamarras, pero nuestra ropa está completamente mojada. Estamos helados, tiritamos. Pero no dejamos de avanzar. Y hablamos: hablamos todo el tiempo, no nos quedamos callados, porque el silencio en estas condiciones sería intolerable. Asombrosamente, no siento temor. Estoy dominado por un impulso, por avanzar y llegar a nuestro destino. Y la presencia del chico me tranquiliza.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;El trayecto por el fango dura lo que parece una eternidad y después termina para convertirse en una travesía a través del agua: a los lados del camino logramos distinguir barrancas: caer en ellas significaría herirnos o inclusive morir. Intentamos ir por el centro del camino, pero el no poder ver nos causa muchos problemas. En un momento, nos quitamos los gorros de la cabeza: han llegado a estorbarnos más que protegernos. La lluvia parece un grifo abierto sobre nosotros. Ahora, cada paso que damos es para hundirnos en charcos que parecen lagunas. Tropezamos varias veces, intentamos sujetarnos mutuamente cuando perdemos pie. Nuestro mayor temor es caer a las barrancas, no darnos cuenta de que caminamos hacia ellas. Pero identificamos las manchas más oscuras en el suelo como charcos, y preferimos pisarlos a desbarrancarnos.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Cuando finalmente termina este segundo tramo, aparece un terreno irregular cubierto de piedras. Cada paso es un tormento, no podemos pisar bien y las piedras nos lastiman pese a los zapatos. Estamos chorreando, la lluvia no cesa, el viento nos azota. Tenemos lodo en el rostro, en el cabello. Las barrancas terminan en esta zona y algunas ramas nos rozan el rostro; intentamos alejarnos de la espesura. Me estremece pensar en que pueda haber arañas en las ramas y que alguna se quede prendida a mi cabello o a mi ropa.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Vemos entonces las primeras desviaciones. Pasamos ante otros caminos, aún más estrechos, y casi no deseamos mirarlos por un extraño temor. Nos damos cuenta de que casi todo el camino ha sido cuesta arriba, lo que nos agota. Después llegamos a un tramo cuesta abajo, lo cual es aún peor: nos resbalamos, perdemos el equilibrio, luchamos para sostenernos de pie. Mi mayor temor ahora es que Alexis se corte la mano con la filosa estrella metálica que no ha dejado de sostener en su palma. Cuando la pendiente termina, seguimos avanzando por la zona pedregosa. Desde que inició este tramo escuchamos sonidos que provienen de la espesura: parece como si algo se moviera a través de ella. Supongo que son animales silvestres; no quiero pensar en que sean personas. Seríamos las víctimas idóneas de un asalto en este sitio olvidado.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Alexis avanza unos pasos detrás de mí cuando de pronto exclama: “¿Escuchaste eso?” Hago un gesto con la mano derecha que me remite de inmediato a las escenas de las películas bélicas, cuando el comandante ordena detenerse a la tropa en medio de la selva. Alexis se detiene, yo igual. No movemos ni un músculo, nuestras pupilas intentan infructuosamente adaptarse a la oscuridad. Aguzamos el oído. Y entonces lo escuchamos. El sonido proviene del follaje que nos rodea: un crótalo primero, después otro, luego un tercero, algunos cercanos y otros lejanos. Me estremezco: estamos rodeados de serpientes de cascabel. Como una ráfaga, varios pensamientos pasan por mi mente: no debería haber estas serpientes aquí, no es su hábitat, tampoco tendrían que estar bajo la lluvia, ni debería haber tantas; lo peor es que a veces las serpientes acostumbran cruzar los caminos y, bajo nuestras circunstancias, tendremos suerte si no pisamos ninguna. Pero no podemos quedarnos quietos. Con el corazón resonando como un tambor, reiniciamos la travesía. Intentamos ignorar el sonido de los cascabeles en derredor nuestro y hablamos: no cesamos de hablar, porque el sonido ahuyenta a las serpientes. Pisamos fuerte para advertirles de nuestra proximidad; en este momento agradezco mis lecturas sobre el tema.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Este tramo se nos antoja interminable. Entonces llegamos ante una bifurcación: dos caminos iguales parten hacia dos sitios diferentes. No sabemos cuál es la continuación del camino en el que vamos. Tomaremos uno de ellos guiados únicamente por el azar. Ante ese camino, grabamos un tercer mensaje: contamos lo ocurrido con los sonidos en la espesura, algunos detalles de nuestra andanza. Orinamos otra vez. Luego elegimos el lado izquierdo. Si no es el camino correcto, no sabremos a dónde llegaremos. Pero lo seguimos con decisión. Tras un rato de avanzar por allí, vemos una luz: se trata de una casa, situada en medio de un inmenso terreno cercado con alambre de púas. Hay reflectores de halógeno, especiales para niebla, colocados en derredor. No parece haber nadie en su interior, aunque es obvio que alguien la habita. Quizás sea el refugio de un narcotraficante. Tras caminar unos metros más, una pequeña colina la oculta. Seguimos caminando. Estoy totalmente agotado; pero no quiero que el chico note mi cansancio. Entonces, a lo lejos, vemos un débil resplandor cubriendo el cielo: es el reflejo de las luces de un poblado. Al parecer, elegimos el camino indicado.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Un rato después nos topamos con unas vías de tren abandonadas. Decidimos seguirlas. Hay una báscula muy vieja a un lado de las vías, quizás colocada allí para pesar sacos de granos. Caminamos un largo trecho más hasta ver, a lo lejos, las luces de un pueblo. Nunca sabremos si es Pacho Nuevo u otro lugar, pero llegar allí es como una bendición. En el radio de una casa tocan un tema tropical; hasta entonces hacemos conciencia que, desde que salimos de Coatepec, no hemos escuchado música: ni en el autobús, ni en Nacaxtle. “Qué extraño es oír la música”, le comento a Alexis. Él guarda su shuriken. Hemos caminado diez kilómetros. Llegamos a un paradero de autobuses: una pareja se besa bajo un techo, esperando el camión. Les pido dinero prestado, nos miran extrañados, pero acceden. La lluvia ha amainado; grabamos un video con el celular. Es la última grabación que haremos en ese viaje.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Al poco rato llega un autobús: nos subimos y regresamos a Xalapa. Alexis contempla el gitano que ha guardado entre sus ropas. Lotte Anna se lo envió desde Holanda, ha recorrido un camino extenso y lo ha acompañado en esta aventura. “Cuando lo utilices, recordarás esta noche”, le digo. Él asiente. El gitano ha hecho honor a su nombre, ha viajado por dos continentes y recorrido caminos desconocidos. Cuando llegamos a Xalapa, utilizamos nuestras monedas restantes en comprar dos cigarrillos Lucky Strikes que nos saben a gloria. Aún tenemos que recorrer las calles de Xalapa a pie, hasta llegar a nuestra casa. Lo hacemos agotados pero animados, contentos por la experiencia que acabamos de vivir.&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Llegamos al Bunker, cansadísimos. Bebemos agua, orinamos de nuevo, luego le contamos nuestra odisea a Mario, Fernando y Chely. Mostramos nuestras piedras. Fernando nos cuenta que existe la creencia de que recoger una piedra al iniciar un camino ayuda al viajante a llegar a su destino. No lo sabíamos, no conocíamos esta tradición. Nos felicitan y hasta nos cantan el Himno a los Mártires Felinos, “como un homenaje al valor”. Desde entonces, cada vez que alguien nos diga: &quot;Tengo un problema&quot;, le responderemos: &quot;¿Has estado en Nacaxtle? ¿No? ¡Entonces, no tienes un problema!&quot;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;&lt;br /&gt;Voy a mi departamento, el llamado “Nido del Águila”, a darme un largo baño caliente. Me duele todo el cuerpo. Pero es un dolor agradable. Al salir, guardo mi ropa sucia y veo mis zapatos: están destrozados. Nunca pensé que unos zapatos pudieran terminarse en una noche. Luego coloco la roca que recogí en Nacaxtle en un librero, sobre un portavelas con ángeles tallados: es el recuerdo de esta noche, de este viaje, de este nuevo rito de iniciación.</content><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4241812176036783'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/34970320/posts/default/4241812176036783'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://cmcorp00.blogspot.com/2009/08/la-odisea-de-nacaxtle.html' title='La Odisea de Nacaxtle'/><author><name>Unknown</name><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='16' height='16' src='https://img1.blogblog.com/img/b16-rounded.gif'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj4XwRV6vM_tcsRMfpS7aMYqppspQaVUCYYzYxnH1x5HWtvMuCsKDhtOwNW5HlJR8j7oB07VSeY1kguSo2EW5V6VKMQ6o_mhrS2_MWm_2hcmHQQyyxZAcMDGte54-ouGZLXYUlJ_w/s72-c/Alexis+en+Nacaxtle.jpg" height="72" width="72"/></entry></feed>