Cẩm nang Mobile

Hàm toán học có sẵn trong Shell

2021-10-07T09:48:00.007+07:00

Hầu hết các phần của Bài hướng dẫn chủ yếu xây dựng trên Bourne Shell nhưng trang này liệt kê tất cả các hàm toán học được xây dựng có sẵn trong Korn Shell.

Korn Shell cung cấp sự truy cập tới bộ thiết lập tiêu chuẩn của các hàm toán học. Chúng được gọi bằng cách sử dụng cú pháp gọi hàm C:

Hàm	Miêu tả
abs	Giá trị tuyệt đối
log	Logarit tự nhiên
acos	Hàm arcos
sin	Hàm sin
asin	Hàm arcsin
sinh	Hàm sin hyperbolic
cos	Hàm cos
sqrt	Căn bậc hai
cosh	Hàm cos hyperpolic
tan	Hàm tan
exp	Hàm mũ
tanh	Hàm tan hyperpolic
int	Phần nguyên

Các lệnh hữu ích trong Unix/Linux

2021-10-07T09:48:00.003+07:00

Chương này liệt kê danh sách các lệnh, bao gồm cú pháp và các miêu tả ngắn gọn. Để có thêm nhiều chi tiết về các lệnh này, bạn sử dụng:

$man command

Các file và thư mục trong Unix/Linux

Các lệnh này cho phép bạn tạo các thư mục và điều khiển các file.

Lệnh	Miêu tả
cat	Hiển thị nội dung file
cd	Thay đổi thư mục tới dirname
chgrp	Thay đổi nhóm file
chmod	Thay đổi sự cho phép
cp	Sao chép file nguồn vào trong nơi đến
file	Xác định kiểu file
find	Tìm kiếm các file
grep	Tìm file với biểu thức quy chuẩn
head	Hiển thị một vài dòng đầu của file
ln	Tạo một link mềm trên tên cũ
ls	Hiển thị thông tin về kiểu file
mkdir	Tạo một thư mục dirname mới
more	Hiển thị dữ liệu trong mẫu được đánh số trang
mv	Di chuyển (đặt lại tên) một tên file cũ thành một tên file mới
pwd	In thư mục làm việc hiện tại
rm	Gỡ bỏ (xóa) một file
rmdir	Xóa một thư mục đang tồn tại
tail	In một vài dòng cuối của thư mục
touch	Cập nhật truy cập và thời gian chỉnh sửa của một file

Thao tác dữ liệu trong Unix/Linux

Các nội dung của file có thể dược so sánh và thay đổi với các lệnh sau:

Lệnh	Miêu tả
awk	Quét mẫu và tiến trình ngôn ngữ
cmp	So sánh nội dung của 2 file
comm	So sánh dữ liệu được phân loại
cut	Cắt các trường được chọn trong mỗi dòng của một file
diff	Bộ so sánh file vi sai
expand	Mở rộng các tab
join	Kết hợp file trên một số trường phổ biến
perl	Ngôn ngữ thao tác dữ liệu
sed	Bộ soạn luồng văn bản
sort	Phân loại dữ liệu file
split	Phân chia file thành các file nhỏ hơn
tr	Biên dịch các ký tự
uniq	Báo cáo các dòng được lặp trong một file
wc	Tính toán số lượng từ, dòng, và ký tự
vi	Mở bộ soạn văn bản vi
vim	Mở bộ soạn văn bản vim
fmt	Bộ định dạng văn bản đơn giản
spell	Kiểm tra các lỗi chính tả văn bản
ispell	Kiểm tra các lỗi chính tả văn bản
ispell	Kiểm tra các lỗi chính tả văn bản
emacs	GNU dự án Emacs
ex, edit	Bộ soạn dòng
emacs	GNU dự án Emacs
emacs	GNU dự án Emacs

Nén file trong Unix/Linux

Các file có thể được nén để tiết kiệm không gian. Các file bị nén có thể được tạo và thực hành với các lệnh dưới.

Lệnh	Miêu tả
compress	Nén các file
gunzip	Bỏ nén các file
gzip	Phương thức nén thay thế GNU
uncompress	Bỏ nén các file
unzip	Liệt kê, kiểm tra và giải nén các file bị nén trong tài liệu ZIP
zcat	Nối và liên kết các file bị nén
zcmp	So sánh các file bị nén
zdiff	So sánh các file bị nén
zmore	Lọc file để quan sát crt của các văn bản bị nén

Nhận thông tin trong Unix/Linux

Các tài liệu tra cứu và các sổ tay Unix đa dạng có sẵn trên mạng trực tuyến. Các lệnh shell sau sẽ cung cấp thông tin cho bạn:

Lệnh	Miêu tả
apropos	Đặt vị trí các lệnh bằng từ khóa tra cứu.
info	Hiển thị thông tin lệnh trên trang trực tuyến
man	Hiển thị sổ tay các trang trực tuyến
whatis	Tìm kiếm dữ liệu whatis cho các từ đầy đủ.
yelp	Bộ thẩm tra sự giúp đỡ GNOME

Giao tiếp mạng hệ thống trong Unix/Linux

Các lệnh sau được sử dụng để gửi và nhận các file từ một host nội bộ tới một host điều khiển từ xa trên Thế giới.

Lệnh	Miêu tả
ftp	Chuyển file tới chương trình
rcp	Điều khiển từ xa việc sao chép file
rlogin	Đăng nhập từ xa tới một Unix host
rsh	Điều khiển từ xa shell
tftp	Chương trình truyền tải file thường
telnet	Tạo kết nối terminal tới host khác
ssh	Bảo an shell terminal hoặc sự kết nối lệnh
scp	Bảo an shell từ việc sao chép file từ xa
sftp	Bảo an shell từ gửi file tới chương trình

Một trong số các lệnh trên có thể bị hạn chế tại máy tính của bạn vì các lý do bảo mật.

Các thông báo giữa các người sử dụng trong Unix/Linux

Hệ thống Unix hỗ trợ các thông báo hiển thị trên màn hình tới người sử dụng khác và gửi mail tự động trên toàn Thế giới.

Lệnh	Miêu tả
evolution	Công cụ điều khiển mail GNU trên Linux
mail	Chương trình gửi và đọc mail đơn giản
mesg	Cho phép hoặc từ chối nhận các thông báo
parcel	Gửi các file tới người dùng khác
pine	Tiện ích vdu-base mail
talk	Nói chuyện với người sử dụng khác
write	Ghi thông báo tới người sử dụng khác

Các chương trình tiện ích trong Unix/Linux

Bảng dưới là các công cụ và ngôn ngữ mà có sẵn dựa trên những gì bạn cài đặt trên hệ thống Unix của bạn:

Lệnh	Miêu tả
dbx	Chương trình chỉnh lỗi Sun
gdb	Chương trình chỉnh lỗi GNU (GNU debugger)
make	Duy trì các nhóm chương trình và các chương trình biên dịch
nm	In danh sách tên chương trình
size	In kích cỡ của chương trình
strip	Dỡ bỏ bảng ký tự và đặt lại vị trí các bit
cb	Bộ viết đúng (beautifier) chương trình C
cc	Bộ biên dịch ANSI C cho các hệ thống Suns SPARC
ctrace	Chương trình chỉnh lỗi C
gcc	Bộ biên dịch GNU ANSI C
indent	Sắp chữ thụt vào và định dạng của nguồn chương trình C
bc	Bộ xử lý ngôn ngữ số học tương tác
gcl	GNU Common Lisp
perl	Ngôn ngữ mục đích chung
php	Trang web ngôn ngữ được nhúng
py	Bộ phiên dịch ngôn ngữ Python
asp	Trang web ngôn ngữ được nhúng
CC	Bộ biên dịch C++ cho các hệ thống Suns SPARC
g++	Bộ biên dịch GNU C++
javac	Bộ biên dịch JAVA
appletvieweir	Bộ thẩm tra vi mã JAVA
netbeans	Tích hợp môi trường phát triển JAVA trên Linux
sqlplus	Chạy bộ phiên dịch Oracle SQL
sqlldr	Chạy bộ tải dữ liệu Oracle SQL
mysql	Chạy bộ phiên dịch mysql SQL

Các lệnh hỗn hợp trong Unix/Linux

Dưới đây là các lệnh và thông tin thay đổi về hệ thống:

Lệnh	Miêu tả
chfn	Thay đổi thông tin lệnh finger của bạn
chgrp	Thay đổi sở hữu nhóm của một file
chown	Thay đổi người sở hữu
date	In ngày
determin	Tự động tìm kiếm kiểu terminal
du	In dung lượng đĩa sử dụng
echo	Phản xạ các đối số tới các chức năng tiêu chuẩn
exit	Thoát khỏi hệ thống
finger	In thông tin về những người sử dụng đã đăng nhập vào
groupadd	Tạo một nhóm người sử dụng
groups	Chỉ các thành viên của nhóm
homequota	Chỉ hạn ngạch và dung lượng file sử dụng
iostat	Báo cáo các thống kế I/O
kill	Gửi một signal tới một chương trình
last	Hiển thị các đăng nhập cuối của những người sử dụng
logout	Thoát khỏi Unix
lun	Liệt kê các tên người dùng hoặc ID đăng nhập
netstat	Chỉ trạng thái của mạng hệ thống
passwd	Thay đổi mật khẩu của người sử dụng cá nhân
passwd	Thay đổi mật khẩu đăng nhập của bạn
printenv	Hiển thị giá trị của một biến shell
ps	Hiển thị trạng thái của các tiến trình hiện tại
ps	In các thống kê trạng thái của tiến trình
quota -v	Hiển thị dung lượng sử dụng đĩa và các giới hạn
reset	Thiết lập lại chế độ terminal
script	Giữ scritp của khu vực terminal
script	Lưu giữ kết quả đầu ra của một lệnh hoặc một tiến trình
setenv	Thiết lập các biến môi trường
stty	Thiết lập các chức năng terminal
time	Thời gian của một lệnh
top	Hiển thị tất cả các tiến trình hệ thống
tset	Thiết lập chế độ terminal
tty	In tên terminal hiện tại
umask	Chỉ các sự cho phép mà được cung cấp để quan sát các file theo mặc định
uname	Hiển thị tên của hệ thống hiện tại
uptime	Nhận thời gian hoạt động của hệ thống
useradd	Tạo một tài khoản sử dụng cá nhân
users	In tên của những người sử dụng đã đăng nhập
vmstat	Báo cáo các thống kê bộ nhớ thực
w	Chỉ những gì mà người dùng đã đăng nhập đang thực hiện
who	Liệt kê danh sách những người dùng đã đăng nhập

Signal và Trap trong Unix/Linux

2021-10-07T09:47:00.007+07:00

Signals là các tín hiệu ngắt phần mềm được gửi tới một chương trình báo rằng có một sự kiện nghiêm trọng đã xảy ra. Các sự kiện này có thể rất đa dạng từ các yêu cầu người sử dụng truy cập vào bộ nhớ bất hợp pháp. Một vài signal, như signal ngắt, chỉ rằng một người sử dụng đã đòi hỏi chương trình làm cái gì đó mà không trong sự kiểm soát.

Bảng dưới đây liệt kê các signal thông thường mà bạn có thể bắt gặp hoặc muốn sử dụng nó trong các chương trình của bạn:

Tên signal	Số hiệu signal	Miêu tả
SIGHUP	1	Trì hoãn việc kiểm tra trên quản lý terminal hoặc sự dừng của quản lý tiến trình.
SIGINT	2	Được thông báo nếu người sử dụng gửi một tín hiệu ngắt (Ctrl+C).
SIGQUIT	3	Được thông báo nếu người sử dụng gửi một tín hiệu bỏ (Ctrl+D).
SIGFPE	8	Được thông báo nếu một hoạt động thuộc về toán không hợp pháp được thử chạy.
SIGKILL	9	Nếu một tiến trình nhận signal này, nó phải thoát ra ngay lập tức và sẽ không thực hiện các hoạt động làm sạch.
SIGALRM	14	Tín hiệu báo số lần thực hiện (Alarm Clock).
SIGTERM	15	Tín hiệu kết thúc phần mềm (được gửi bởi sigkill theo mặc định).

Danh sách các signal trong Unix/Linux

Có một cách dễ dàng để liệt kê tất cả các signal được hỗ trợ bởi hệ thống của bạn. Chỉ cần thông báo lệnh kill -l và nó sẽ hiển thị tất cả các signal được hỗ trợ.

$ kill -l
 1) SIGHUP       2) SIGINT       3) SIGQUIT      4) SIGILL
 5) SIGTRAP      6) SIGABRT      7) SIGBUS       8) SIGFPE
 9) SIGKILL     10) SIGUSR1     11) SIGSEGV     12) SIGUSR2
13) SIGPIPE     14) SIGALRM     15) SIGTERM     16) SIGSTKFLT
17) SIGCHLD     18) SIGCONT     19) SIGSTOP     20) SIGTSTP
21) SIGTTIN     22) SIGTTOU     23) SIGURG      24) SIGXCPU
25) SIGXFSZ     26) SIGVTALRM   27) SIGPROF     28) SIGWINCH
29) SIGIO       30) SIGPWR      31) SIGSYS      34) SIGRTMIN
35) SIGRTMIN+1  36) SIGRTMIN+2  37) SIGRTMIN+3  38) SIGRTMIN+4
39) SIGRTMIN+5  40) SIGRTMIN+6  41) SIGRTMIN+7  42) SIGRTMIN+8
43) SIGRTMIN+9  44) SIGRTMIN+10 45) SIGRTMIN+11 46) SIGRTMIN+12
47) SIGRTMIN+13 48) SIGRTMIN+14 49) SIGRTMIN+15 50) SIGRTMAX-14
51) SIGRTMAX-13 52) SIGRTMAX-12 53) SIGRTMAX-11 54) SIGRTMAX-10
55) SIGRTMAX-9  56) SIGRTMAX-8  57) SIGRTMAX-7  58) SIGRTMAX-6
59) SIGRTMAX-5  60) SIGRTMAX-4  61) SIGRTMAX-3  62) SIGRTMAX-2
63) SIGRTMAX-1  64) SIGRTMAX

Danh sách thực tế trên của signal là đa dạng và khác nhau giữa Solaris, HP-UX và Linux.

Các hoạt động mặc định trong Unix/Linux

Mỗi signal có một hoạt động mặc định liên kết với nó. Hoạt động mặc định với một signal là hoạt động mà một script hoặc một chương trình thực hiện khi nó nhận được một signal.

Một trong số các hoạt động mặc định có thể là:

Kết thúc tiến trình

Bỏ qua signal

Kết xuất lõi nhớ. Nó tạo một file gọi là core (lõi) chứa hình ảnh bộ nhớ của tiến trình khi nó nhận được signal

Dừng tiến trình

Tiếp tục tiến trình bị dừng

Gửi các signal trong Unix/Linux

Có một vài phương thức trong việc gửi các signal tới một chương trình hoặc một script. Một trong những phương thức phổ biến nhất là cho người sử dụng gõ phím Ctrl +C hoặc phím dừng trong khi một script đang chạy.

Khi bạn nhấn phím Ctrl+C, một SIGINT được gửi tới script và khi mỗi hành động mặc định đã xác định sẽ kết thúc script.

Phương thức phổ biến khác để gửi signal là sử dụng lệnh kill mà có cú pháp như sau:

$ kill -signal pid

Ở đây, signal là hoặc số hoặc tên của signal để gửi và pid là ID tiến trình mà signal nên được gửi tới. Ví dụ:

$ kill -1 1001

Gửi HUP hoặc signal dừng tới một chương trình mà đang chạy với ID tiến trình là 1001. Để gửi một kill signal tới tiến trình giống như vậy, bạn sử dụng lệnh sau:

$ kill -9 1001

Nó sẽ hủy tiến trình đang chạy có ID tiến trình 1001.

Trap signal trong Unix/Linux

Khi bạn nhấn phím Ctrl+C hoặc phím dừng tại terminal của bạn trong suốt quá trình chạy một chương trình shell, thông thường thì chương trình đó bị ngay lập tức kết thúc, và dòng nhắc lệnh xuất hiện trở lại. Việc này có thể sẽ không luôn luôn làm bạn thích thú. Ví dụ, bạn có thể sẽ để lại hàng loạt các tập tin tạm thời mà không được dọn sạch.

Trap signal là khá dễ dàng, và lệnh trap có cú pháp như sau:

$ trap commands signals

Ở đây, command có thể là bất cứ lệnh Unix có hiệu lực nào, hoặc ngay cả là một chức năng đã định nghĩa của người sử dụng, và signal có thể là danh sách các signal mà bạn muốn trap.

Có 3 cách sử dụng phổ biến để trap trong shell script:

Dọn sạch các file tạm thời
Bỏ qua các signal

Dọn sạch các file tạm thời trong Unix/Linux

Như một ví dụ của lệnh trap, dưới đây chỉ cách bạn có thể gỡ bỏ một vài file và sau đó thoát khỏi nếu ai đó cố gắng bỏ dở chương trình từ terminal.

$ trap "rm -f $WORKDIR/work1$$ $WORKDIR/dataout$$; exit" 2

Từ điểm trong chương trình shell mà trap này được thực thi, hai tệp work1$$ và dataout$$ sẽ tự động bị dỡ bỏ nếu signal số 2 được nhận bởi chương trình.

Vì thế nếu người sử dụng ngắt việc thi hành của chương trình thì sau đó trap này được chạy, bạn có thể được đảm bảo chắc chắn rằng hai file này sẽ được dọn sạch sẽ. Lệnh exit mà theo sau bởi rm là cần thiết bởi vì không có nó thì chương trình sẽ tiếp tục chạy tại điểm mà nó dừng lại khi signal được nhận.

Signal số 1 được tạo để trì hoãn: hoặc ai đó cố tình treo dòng hoặc dòng một cách ngẫu nhiên bị ngắt kết nối.

Bạn có thể chỉnh sửa trap trước để cũng gỡ bỏ hai file đã xác định trong trường hợp này bằng cách thêm signal số 1 tới danh sách các signal.

$ trap "rm $WORKDIR/work1$$ $WORKDIR/dataout$$; exit" 1 2

Bây giờ những file này sẽ bị gỡ bỏ nếu dòng bị treo hoặc nếu phím Ctrl+C được nhấn.

Lệnh được xác định để trap phải được bao quanh trong trích dẫn nếu chúng chứa nhiều hơn một lệnh. Bạn cũng lưu ý rằng shell quét dòng lệnh tại thời điểm mà lệnh trap được chạy và cũng thưc hiện quét lần nữa khi một trong các signal được liệt kê được nhận.

Vì thế trong ví dụ trước, giá trị của WORKDIR và $$ sẽ được thay đổi tại thời gian mà lệnh trap được chạy. Nếu bạn muốn sự thay đổi này xảy ra tại thời điểm mà hoặc signal số 1 hoặc số 2 được nhận, bạn có thể đặt các lệnh bên trong trích dẫn đơn như sau:

$ trap 'rm $WORKDIR/work1$$ $WORKDIR/dataout$$; exit' 1 2

Bỏ qua các signal trong Unix/Linux

Nếu lệnh được liệt kê cho trap là null, thì signal được xác định sẽ bị bỏ qua khi được nhận. Ví dụ, lệnh sau:

$ trap '' 2

Xác định rằng signal ngắt bị bỏ qua. Bạn có thể muốn bỏ qua các signal cụ thể nào đó khi thực hiện một số hoạt động mà mà không muốn bị ngắt. Bạn có thể xác định nhiều signal bị bỏ qua như sau:

$ trap '' 1 2 3 15

Ghi nhớ rằng đối số thứ nhất phải được xác định cho một signal để bị bỏ qua và cách trên là không cân bằng với cách viết sau, mà cách viết sau này có ý nghĩa riêng của nó:

$ trap  2

Nếu bạn bỏ qua một signal, tất cả các shell phụ cũng bỏ qua signal đó. Tuy nhiên, nếu bạn xác định một hành động được thực hiện khi nhận được signal thì tất cả các shell phụ cũng sẽ vẫn thực hiện hành động đó khi nhận được signal đó.

Thiết lập lại trap trong Unix/Linux

Sau khi bạn đã thay đổi các hành động mặc định khi nhận được một signal, bạn có thể thay đổi trở lại lần nữa với trap, nếu bạn đơn giản bỏ qua đối số đầu tiên như sau:

$ trap 1 2

Hệ thống ghi log trong Unix/Linux

2021-10-07T09:47:00.003+07:00

Các hệ thống Unix có hệ thống ghi log rất mạnh và linh động, mà cho bạn khả năng để ghi lại hầu hết mọi thứ bạn có thể tưởng tượng và sau đó thao tác sự ghi log này để truy xét thông tin bạn yêu cầu.

Rất nhiều phiên bản của Unix cung cấp một phương tiện dễ dàng ghi log với mục đích chung gọi là syslog. Mỗi chương trình cần thông tin ghi log được gửi tới syslog.

syslog trong Unix là một host có thể định hình, là phương tiện ghi log hệ thống đồng dạng. Hệ thống sử dụng một tiến trình ghi log hệ thống trung tâm mà chạy chương trình /etc/syslogd hoặc /etc/syslog.

Hoạt động của hệ thống ghi log là không phức tạp. Các chương trình gửi cửa vào ghi log tới syslogd, mà tham vấn từ file định cấu hình /etc/syslogd.conf hoặc /etc/syslog và khi một kết nối được tìm thấy, nó ghi thông tin ghi log tới file ghi log đã yêu cầu.

Bảng dưới liệt kê 4 mục syslog cơ bản mà bạn nên hiểu:

Mục	Miêu tả
Facility (phương tiện)	Dấu hiệu nhận diện được sử dụng để miêu tả ứng dụng hoặc tiến trình mà đệ trình tới thông báo log. Các ví dụ là mail, kernel, và ftp.
Priority (quyền ưu tiên)	Một chỉ dẫn quan trọng của thông báo. Các mức được xác định trong syslog như một guideline, từ việc chỉnh lỗi thông tin tới các sự kiện quan trọng.
Selector (bộ chọn)	Một sự kết nối của một hoặc nhiều phương tiện và mức độ. Khi một sự kiện mới đến kết nối với một bộ chọn, một hành động được thực hiện.
Action (hành động)	Điều gì xảy ra khi một thông tin mới đến kết nối với một bộ chọn. Các hành động có thể ghi thông tin tới file ghi log, phản xạ thông tin tới một bàn điều khiển hoặc thiết bị khác, ghi thông báo tới hệ thống ghi log của người sử dụng hoặc gửi thông báo cùng với máy chủ syslog khác.

Các phương tiện syslog trong Unix/Linux

Dưới đây là các phương tiện có sẵn cho bộ chọn. Không phải tất cả các phương tiện có mặt trên tất cả các phiên bản của Unix.

Facility	Miêu tả
auth	Các hoạt động liên quan đến yêu cầu tên và mật khẩu (getty, su, login)
authpriv	Tương tự như auth nhưng ghi log tới một file mà chỉ có thể được đọc bởi những người dùng được chọn.
console	Sử dụng để bắt các thông báo mà thường trực tiếp gửi tới bàn điều khiển hệ thống.
cron	Các thông báo từ người lập hệ thống cron.
daemon	Hệ thống daemon nhận tất cả.
ftp	Các thông báo liên quan đến hệ thống ftp deamon.
kern	Các thông báo kernel.
local0.local7	Các phương tiện nội bộ được xác định cho mỗi site.
lpr	Các thông báo từ dòng hệ thống in.
mail	Các thông báo liên quan tới hệ thống mail.
mark	Các sự kiện giả được sử dụng để tạo timestamp trong các file hệ thống.
news	Các thông báo liên quan tới mạng lưới giao thức tin tức (network news protocol)
ntp	Các thông báo liên quan đến giao thức thời gian mạng.
user	Các tiến trình người dùng thông thường.
uucp	Hệ thống phụ UUCP.

Các quyền ưu tiên syslog trong Unix/Linux

Các quyền ưu tiên syslog được tổng hợp ở dưới bảng sau:

Quyền ưu tiên	Miêu tả
emerg	Tình trạng khẩn cấp, như một sự ngưng hoạt động hệ thống sắp xảy ra, thường được thông báo tới tất cả người dùng.
alert	Tình trạng mà nên được chỉnh lại cho đúng ngay lập tức, như một dữ liệu hệ thống bị hư hỏng.
crit	Tình trạng nghiêm trọng, như lỗi phần cứng.
err	Các lỗi thông thường.
warning	Cảnh báo.
notice	Tình trạng mà không là lỗi, nhưng có lẽ nên được thực hiện theo một cách đặc biệt.
info	Thông báo mang tính thông tin.
debug	Các thông báo mà được sử dụng khi chỉnh lỗi các chương trình.
none	Các mức giả tạo được sử dụng để xác định không log các thông báo.

Sự kết nối của các phương tiện và các mức cho bạn khả năng để thấy rõ về những gì được ghi log và nơi mà các thông tin bắt nguồn.

Khi mỗi chương trình gửi các thông báo của nó một cách nghiêm túc tới hệ thống ghi log, trình ghi log tạo các quyết định về những gì để theo dõi nó và những gì để loại bỏ nó ở các mức được xác định trong bộ chọn.

Khi bạn xác định một mức, hệ thống sẽ theo dõi mọi thứ tại mức đó và cao hơn.

Tệp /etc/syslog.conf trong Unix/Linux

Tệp này điều khiển nơi các thông báo được log. Một tệp syslog.conf đặc trưng có thể trông giống như thế này:

*.err;kern.debug;auth.notice /dev/console
daemon,auth.notice           /var/log/messages
lpr.info                     /var/log/lpr.log
mail.*                       /var/log/mail.log
ftp.*                        /var/log/ftp.log
auth.*                       @prep.ai.mit.edu
auth.*                       root,amrood
netinfo.err                  /var/log/netinfo.log
install.*                    /var/log/install.log
*.emerg                      *
*.alert                      |program_name
mark.*                       /dev/console

Mỗi dòng của file chứa hai phần:

Một bộ chọn thông báo mà xác định loại thông báo để log. Ví dụ, tất cả các thông báo lỗi hoặc tất cả các thông báo chỉnh lỗi từ kernel.

Một trường hành động mà nói những gì nên được làm với thông báo đó. Ví dụ, đặt nó trong một file hoặc gửi thông báo tới terminal của một người dùng.

Dưới đây là các điểm đáng chú ý cho sự định cấu hình trên:

Các bộ chọn thông báo gồm hai phần: một phương thức và một quyền ưu tiên. Ví dụ, kern.debug chọn tất cả các thông báo debug (có Priority) được tạo bởi kernel (có Facility).

Bộ chọn thông báo kern.debug chọn tất cả các quyền ưu tiên mà ưu tiên hơn chỉnh lỗi.

Một dấu sao * trong vị trí hoặc của phương thức hoặc quyền ưu tiên ám chỉ rằng "tất cả". Ví dụ, *.debug nghĩa là tất cả các thông báo chỉnh lỗi, trong khi kern.* nghĩa là tất cả các thông báo được tạo ra bởi kernel.

Bạn cũng có thể sự dụng các dấu phảy để xác định nhiều phương thức. Hai hoặc nhiều bộ chọn có thể được nhóm lại với nhau bằng cách sử dụng một dấu chấm phảy (;).

Các hành động ghi log trong Unix/Linux

Trường hành động xác định một trong 5 hành động sau:

Thông tin ghi log tới một file hoặc một thiết bị. Ví dụ, /var/log/lpr.log hoặc /dev/console.
Gửi một thông báo tới một người sử dụng. Bạn có thể xác định nhiều tên sử dụng bằng việc ngăn cách chúng bởi dấu phảy (ví dụ root, amrood).
Gửi một thông báo tới tất cả người dùng. Trong trường hợp này, trường hành động bao gồm một dấu *.
Gửi một thông báo thông qua pipe tới một chương trình. Trong trường hợp này, chương trình được xác định sau ký hiệu pipe (|).
Gửi thông báo tới syslog trên một host khác. Trong trường hợp này, trường hành động bao gồm một tên host, được đặt trước bởi một dấu hiệu (ví dụ: @tutorialspoint.com)

Lệnh logger trong Unix/Linux

Unix cung cấp lệnh logger, mà là một lệnh thực sự hữu ích để giải quyết hệ thống ghi log. Lệnh logger gửi các thông báo ghi log tới syslogd deamon, và do đó kích thích hệ thống ghi log.

Điều này có nghĩa là chúng ta có thể kiểm tra từ dòng lệnh tại bất cứ thời gian nào. Lệnh logger cung cấp một phương thức để thêm cổng vào một dòng tới hệ thống ghi log file từ dòng lệnh.

Định dạng của lệnh là:

logger [-i] [-f file] [-p priority] [-t tag] [message]...

Dưới đây là chi tiết về các tham số.

Chức năng	Miêu tả
-f filename	Sử dụng nội dung của tên file như thông báo để log.
-i	log ID tiến trình của tiến trình logger với mỗi dòng.
-p priority	Nhập thông báo với quyền ưu tiên được xác định (lối vào bộ chọn được xác định); quyền ưu tiên thông báo có thể được xác định ở dạng số hoặc như là cặp phương thức.quyền ưu tiên. Quyền ưu tiên mặc định là user.notice.
-t tag	Đánh dấu mỗi dòng được thêm tới hệ thống log với thẻ đã xác định.
message	Các tham số chuỗi mà nội dung được kết nối cùng nhau theo thứ tự xác định, riêng rẽ bởi khoảng trống.

Sự luân phiên log trong Unix/Linux

Các log file có thiên hướng tăng lên rất nhanh và chiếm một khoảng lớn của không gian đĩa. Để cho phép khả năng luân phiên log, hầu hết phiên bản sử dụng các công cụ như newsyslog hoặc logrotate.

Những công cụ này nên được gọi trên một khoảng không gian thường xuyên bằng cách sử dụng cron deamon. Bạn truy cập vào chương Trang trợ giúp (Manpage Help) để biết thêm chi tiết về newsyslog hoặc logrotate.

Các vị trí log quan trọng trong Unix/Linux

Tất cả ứng dụng hệ thống tạo các tệp log trong /var/log và các thưc mục phụ của nó. Dưới đây là một số ứng dụng quan trọng và các thư mục log tương ứng của chúng.

Ứng dụng	Thư mục
httpd	/var/log/httpd
samba	/var/log/samba
cron	/var/log/
mail	/var/log/
mysql	/var/log/

Hiệu năng hệ thống trong Unix/Linux

2021-10-07T09:46:00.003+07:00

Mục đích của chương hướng dẫn này là giới thiệu phân tích hiệu năng bằng các công cụ có sẵn để giám sát và quản lý hiệu năng trên các hệ thống Unix, và để cung cấp một nguyên tắc chỉ đạo chung về cách để phát hiện và sửa các vấn đề về hiệu năng trong môi trường Unix.

Unix có các kiểu nguồn chính sau mà cần được giám sát kiểm tra và được bật lên:

CPU
Bộ nhớ
Không gian đĩa
Các dây dẫn giao tiếp
I/O Time
Thời gian mạng
Các chương trình ứng dụng

Các thành phần hiệu năng trong Unix/Linux

Dưới đây liệt kê 5 thành phần chính:

Thành phần	Miêu tả
Trạng thái CPU người sử dụng	Lượng thời gian thực tế mà CPU dành để chạy chương trình của người sử dụng trong trạng thái người dùng. Nó bao gồm thời gian dành để chạy các triệu hồi thư viện, nhưng không bao gồm thời gian dành trong Kernel.
Trạng thái CPU hệ thống	Lượng thời gian mà CPU dành cho chương trình này trong trạng thái hệ thống. Tất cả chương trình I/O yêu cầu các sự phục vụ Kernel. Người viết chương trình có thể ảnh hưởng giá trị này bằng cách sử dụng khóa kết nối I/O.
Thời gian I/O và mạng hệ thống	Lượng thời gian dành cho di chuyển dữ liệu và phục vụ các yêu cầu I/O.
Hiệu năng bộ nhớ ảo	Nó bao gồm sự chuyển mạch và trao đổi bối cảnh.
Chương trình ứng dụng	Thời gian dành cho chạy các chương trình khác – khi hệ thống không phục vụ ứng dụng này bởi vì ứng dụng khác hiện tại đang có trong CPU.

Các công cụ hiệu năng trong Unix/Linux

Unix cung cấp các công cụ quan trọng để đo lường và tinh chỉnh hiệu năng hệ thống:

Lệnh	Miêu tả
nice/renice	Chạy một chương trình với quyên ưu tiên được sửa đổi trước.
netstat	In các kết nối mạng hệ thống, bảng định tuyến, các thống kê giao diện, các kết nối ẩn danh và các thành viên multicast.
time	Lượng thời gian một lệnh đơn hoặc cung cấp cách sử dụng nguồn.
uptime	Trung bình tải hệ thống (SLA – System Load Average)
ps	Báo cáo một ảnh chụp nhanh (snapshot) của các tiến trình hiện tại.
vmstat	Báo cáo các thống kê về bộ nhớ ảo.
gprof	Hiển thị gọi đồ thị dữ liệu profile.
prof	Tiến trình profile
top	Hiển thị các nhiệm vụ của hệ thống.

Vòng lặp select trong Shell

2021-10-07T09:45:00.001+07:00

Vòng lặp select cung cấp một cách dễ dàng để tạo một menu được đánh số từ đó người sử dụng có thể chọn lựa. Nó là hữu ích khi bạn muốn hỏi người sử dụng để chọn một hoặc nhiều mục từ một danh sách các lựa chọn.

Cú pháp trong Unix/Linux

select var in word1 word2 ... wordN
do
   cac lenh de thuc thi cho moi word.
done

Ở đây, var là tên một biến và word1 tới wordN là dãy các ký tự phân biệt nhau bởi khoảng trống. Cứ mỗi lần vòng lặp thực thi, giá trị biến var được thiết lập tới word tiếp theo trong danh sách các word, từ word1 tới wordN.

Đối với mỗi lựa chọn, một tập hợp các lệnh sẽ được thực thi bên trong vòng lặp. Vòng lặp này được giới thiệu trong ksh và đã được điều chỉnh vào trong bash. Nó là không có sẵn trong sh.

Ví dụ trong Unix/Linux

Ví dụ đơn giản dưới đây cho người sử dụng chọn một đồ uống trong danh sách các đồ uống.

#!/bin/ksh

select DRINK in tea cofee water juice appe all none
do
   case $DRINK in
      tea|cofee|water|all) 
         echo "Go to canteen"
         ;;
      juice|appe)
         echo "Available at home"
      ;;
      none) 
         break 
      ;;
      *) echo "ERROR: Invalid selection" 
      ;;
   esac
done

Menu được hiển thị bởi vòng lặp select trông như sau:

$./test.sh
1) tea
2) cofee
3) water
4) juice
5) appe
6) all
7) none
#? juice
Available at home
#? none
$

Bạn có thể thay đổi dòng nhắc được hiển thị bởi vòng lặp select bởi thay đổi biến PS3 như sau:

$PS3="Please make a selection => " ; export PS3
$./test.sh
1) tea
2) cofee
3) water
4) juice
5) appe
6) all
7) none
Please make a selection => juice
Available at home
Please make a selection => none
$

Quản lý người dùng trong Unix/Linux

2021-10-07T09:44:00.003+07:00

Có 3 kiểu tài khoản trên một hệ thống Unix:

Tài khoản gốc (Root account): Nó còn được gọi là superuser và sẽ có sự điều khiển tuyệt đối tới hệ thống. Một superuser có thể chạy bất cứ lệnh nào mà không bị hạn chế. Người sử dụng này có thể được ví như người quản lý hệ thống.
Các tài khoản hệ thống: Các tài khoản hệ thống được cần cho các hoạt động riêng trong hệ thống như tài khoản mail và các tài khoản sshd. Những tài khoản này thường được cần cho một số chức năng riêng trên hệ thống của bạn, và bất cứ sự chỉnh sửa nào tới chúng có thể ảnh hưởng bất lợi tới hệ thống.
Các tài khoản người dùng cá nhân: Các tài khoản này cung cấp sự truy cập mang tính tương tác tới hệ thống với người dùng và nhóm sử dụng và thường bị giới hạn truy cập vào những file và thư mục có tính chất quan trọng.

Unix hỗ trợ một khái niệm là tài khoản nhóm Group Account mà tạo nhóm một số tài khoản một cách logic. Mỗi tài khoản sẽ là một phần của bất cứ tài khoản nhóm nào. Nhóm trong Unix đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện sự quản lý về tiến trình và cho phép tới file.

Quản lý user trong Unix/Linux

Quản lý người và nhóm sử dụng trong Unix/Linux

Có 4 file chính quản lý người sử dụng:

/etc/passwd: Giữ tài khoản người dùng và thông tin mật khẩu. File này giữ các thông tin quan trọng về các tài khoản trên hệ thống Unix.
/etc/shadow: Giữ mật khẩu được biên thành mật mã của tài khoản tương ứng. Không phải tất cả các hệ thống đều hỗ trợ file này.
/etc/group: File này giữ thông tin nhóm cho mỗi tài khoản.
/etc/gshadow: File này giữ các thông tin tài khoản nhóm bảo mật.

Bạn có thể kiểm tra tất cả các file trên với lệnh cat.

Dưới đây là các lệnh có trong phần lớn các hệ thống Unix để tạo và quản lý các tài khoản cá nhân và nhóm.

Lệnh	Miêu tả
useradd	Thêm các tài khoản cá nhân tới hệ thống.
usermod	Chỉnh sửa các thuộc tính của tài khoản cá nhân.
userdel	Xóa các tài khoản cá nhân từ hệ thống.
groupadd	Thêm các tài khoản nhóm tới hệ thống.
groupmod	Chỉnh sửa các thuộc tính của tài khoản nhóm.
groupdel	Dỡ bỏ các tài khoản nhóm khỏi hệ thống.

Tạo một nhóm trong Unix/Linux

Bạn có thể sẽ cần tạo các nhóm trước khi tạo bất kỳ một tài khoản nào, nếu không thì bạn phải sử dụng các nhóm đang tồn tại trên hệ thống của bạn. Bạn sẽ có tất cả các nhóm được liệt kê trong tệp /etc/groups.

Tất cả các nhóm mặc định sẽ là các nhóm tài khoản cụ thể trên hệ thống và nó không được đề nghị để sử dụng chúng cho các tài khoản thông thường. Vì thế, dưới đây là cú pháp để tạo một nhóm tài khoản mới.

 groupadd [-g gid [-o]] [-r] [-f] groupname

Bảng dưới liệt kê chi tiết các tham số:

Tùy chọn	Miêu tả
-g GID	Giá trị số của ID nhóm.
-o	Tùy chọn này cho phép để thêm nhóm với GID không duy nhất.
-r	Dấu hiệu này chỉ thị sự thêm nhóm tới tài khoản hệ thống.
-f	Tùy chọn này khiến cho nó chỉ thoát ra với trạng thái thành công nếu nhóm đã xác định đã tồn tại. Với –g, nếu GID đã tồn tại, thì GID khác (duy nhất) được chọn.
groupname	Tên nhóm thực sự được tạo.

Nếu bạn không xác định bất cứ tham số nào thì hệ thống sẽ sử dụng các giá trị mặc định.

Ví dụ sau sẽ tạo một nhóm developers với các giá trị mặc định, mà được chấp thuận bởi hầu hết các nhà quản lý.

$ groupadd developers

Chỉnh sửa một nhóm trong Unix/Linux

Để chỉnh sửa một nhóm, sử dụng cú pháp lệnh groupmod:

$ groupmod -n new_modified_group_name old_group_name

Để thay đổi tên nhóm developers_2 thành deverloper, bạn gõ như sau:

$ groupmod -n developer developer_2

Dưới đây là cách thay đổi GID thành 545:

$ groupmod -g 545 developer

Xóa một nhóm trong Unix/Linux

Để xóa một nhóm đang tồn tại, tất cả thứ bạn cần làm là lệnh groupdel và tên nhóm đó. Để xóa nhóm developer, lệnh là:

$ groupdel developer

Lệnh này chỉ gỡ bỏ nhóm, không phải bất kỳ file nào liên quan tới nhóm. Các file là vẫn có thể truy cập được bởi người sở hữu của nó.

Tạo một tài khoản cá nhân trong Unix/Linux

Hãy cùng chúng tôi xem cách tạo một tài khoản cá nhân mới trên hệ thống Unix của bạn. Dưới đây là cú pháp để tạo một tài khoản cá nhân:

useradd -d homedir -g groupname -m -s shell -u userid accountname

Bảng dưới liệt kê chi tiết các tham số:

Tùy chọn	Miêu tả
-d homedir	Xác định thư mục chính cho tài khoản.
-g groupname	Xác định một tài khoản nhóm cho tài khoản cá nhân này.
-m	Tạo thư mục chính nếu nó không tồn tại.
-s shell	Xác định shell mặc định cho tài khoản cá nhân này.
-u userid	Bạn có thể xác định ID cá nhân cho tài khoản này.
accountname	Tên tài khoản cá nhân thực sự được tạo ra.

Nếu bạn không xác định bất kỳ tham số nào thì hệ thống sẽ sử dụng các giá trị mặc định. Lệnh useradd chỉnh sửa các tệp /etc/passwd, /etc/shadow, /etc/group và tạo một thư mục chính.

Dưới đây là ví dụ mà sẽ tạo một tài khoản mcmohd thiết lập thư mục chính của nó tới /home/mcmohd và nhóm là developers. Người sử dụng này là Kenny Chính mà được chỉ định cho nó.

$ useradd -d /home/mcmohd -g developers -s /bin/ksh mcmohd

Trước khi thông báo lệnh trên, bảo đảm rằng bạn đã có nhóm developers được tạo bằng lệnh groupadd.

Khi một tài khoản cá nhân được tạo, bạn có thể thiết lập mật khẩu cho nó bằng cách sử dụng lệnh passwd như sau:

$ passwd mcmohd20
Changing password for user mcmohd20.
New UNIX password:
Retype new UNIX password:
passwd: all authentication tokens updated successfully.

Khi bạn gõ passwd accountname, nó cung cấp cho bạn tùy chọn để thay đổi mật khẩu được cung cấp nếu bạn là superuser, nếu không thì bạn chỉ có thể thay đổi mật khẩu sử dụng lệnh tương tự nhưng không xác định tên tài khoản của bạn.

Chỉnh sửa một tài khoản

Hướng dẫn thay đổi tên người dùng trong Linux dưới đây được tiến hành trên Ubuntu Server, nhưng quy trình sẽ tương tự trên hầu hết các bản phân phối Linux khác.

Lệnh usermod cho bạn khả năng để tạo các thay đổi tới một tài khoản cá nhân đang tồn tại từ dòng lệnh. Nó sử dụng các đối số như lệnh useradd, cộng với đối số -l, cho phép thay đổi tên tài khoản.

Điều kiện tiên quyết là bạn có quyền truy cập vào tài khoản người dùng với quyền sudo (và tên người dùng phải được thay đổi). Hãy cùng thực hiện theo các bước dưới đây nhé!

Giả sử bạn cần đổi tên tài khoản testaccount (đã có trên hệ thống) thành haversham. Để làm điều này, hãy nhập lệnh:

sudo usermod -l haversham testaccount

Tại thời điểm này, tên người dùng đã thay đổi. Tuy nhiên, thư mục chính được liên kết với tên người dùng vẫn là testaccount. Để thay đổi điều đó, hãy nhập lệnh:

sudo usermod -d /home/haversham -m haversham

Nếu đưa ra lệnh ls /home/, người dùng sẽ thấy thư mục chính hiện phản ánh tên người dùng mới.

Cuối cùng, tên nhóm của tài khoản người dùng phải được thay đổi từ testaccount thành haversham. Để làm điều này, hãy nhập lệnh:

sudo groupmod -n haversham testaccount

Kiểm tra tài khoản

Trước khi đăng xuất, nên kiểm tra tài khoản bằng cách sử dụng SSH đăng nhập vào máy chủ với tên người dùng mới. Khi đăng nhập thành công, bạn sẽ thấy mình ở trong /home/haversham. Có thể kiểm tra thêm điều này bằng cách tạo một file thử nghiệm (để đảm bảo người dùng có đặc quyền ghi trong thư mục chính của mình). Hãy thử đưa ra một lệnh. Nếu không nhận được lỗi (như hình bên dưới), tất cả đều ổn và quản trị viên có thể bàn giao tài khoản đã đổi tên cho người dùng.

Xóa một tài khoản trong Unix/Linux

Lệnh userdel có thể được sử dụng để xóa một tài khoản cá nhân đang tồn tại. Lệnh này là rất nguy hiểm nếu không được sử dụng với sự cẩn trọng.

Chỉ có một đối số hoặc một tùy chọn có sẵn cho lệnh: .r, để gỡ bỏ thư mục chính và mail của tài khoản.

Ví dụ, để gỡ bỏ tài khoản mcmohd20, bạn cần thông báo lệnh sau:

$ userdel -r mcmohd20

Nếu bạn muốn giữ thư mục chính cho các mục sau, bạn không sử dụng tùy chọn -r. Bạn có thể gỡ bỏ thư mục chính vào lần sau.

Ngoài ra, có thể dùng lệnh deluser để xóa một tài khoản trong Linux, ở đây là haversham:

sudo deluser -r haversham
sudo delgroup haversham

Sự khác biệt giữa userdel và deluser là: deluser và delgroup xóa người dùng, nhóm khỏi hệ thống theo các tùy chọn dòng lệnh và thông tin cấu hình trong /etc/deluser.conf và /etc/adduser.conf. Các font-end userdel và groupdel thì xóa thư mục chính, và thậm chí tất cả các file mà người dùng bị xóa sở hữu khỏi hệ thống

Cơ bản về hệ thống File trong Unix/Linux

2021-10-07T09:43:00.005+07:00

Một hệ thống file là một tập hợp logic của các file trên một vùng phân hoạch (partition) hoặc một đĩa. Một vùng phân hoạch là một nơi chứa thông tin và có thể tổ hợp thành một đĩa cứng nếu muốn.

Đĩa cứng của bạn có thể có các vùng phân hoạch đa dạng mà thường chỉ chứa một hệ thống file, như một hệ thống file /home.

Một hệ thống file một vùng phân hoạch cho phép duy trì và quản lý các hệ thống file khác nhau một cách logic.

Mọi thứ trong Unix được xem xét như là một file, bao gồm các thiết bị vật lý như DVD-ROMs, USB, đĩa mềm,….

Cấu trúc thư mục trong Unix/Linux

Unix sử dụng một cấu trúc hệ thống file có thứ bậc, mà giống một cấu trúc cây từ trên xuống dưới, với root (/) tại cơ sở của hệ thống file và tất cả các thư mục khác trải ra từ đó.

Một hệ thống file là một tập hợp của các file và thư mục mà có các đặc tính sau:

Nó có một thư mục gốc (/) mà chứa các file và thư mục khác.

Mỗi file và thư mục được xác định duy nhất bởi tên của nó, thư mục mà trong đó nó cư trú, và một sự nhận diện duy nhất, được gọi theo cách đặc trưng là inode.

Theo quy ước, thư mục gốc có số inode là 2 và thư mục lost+found có số inode là 3. Số inode 0 và 1 không được sử dụng. Các số inode có thể được gửi bởi trình xác định trong chức năng -i của lệnh ls.

Nó có đặc tính khác nữa là tự chứa. Không có sự phụ thuộc giữa một hệ thống file này với một hệ thống file khác.

Các thư mục có các mục đích riêng và thường giữ các kiểu thông tin giống nhau để việc đặt vị trí các file dễ dàng. Dưới đây là các thư mục mà tồn tại trên các phiên bản lớn của Unix.

Thư mục	Miêu tả
/	Nó là thư mục chính mà chỉ chứa các thư mục cần thiết ở cấp cao nhất trong cấu trúc file.
/bin	Vị trí này đặt các file có thể chạy được. Chúng có sẵn cho mọi người dùng.
/dev	Đây là các thiết bị điều khiển.
/etc	Các lệnh thư mục Supervisors, các file định cấu hình, các file định cấu hình đĩa, danh sách người dùng hợp lệ, ethernet, host, là nơi để gửi các thông điệp nghiêm trọng.
/lib	Chứa các file thư viện được chia sẻ và đôi khi các tệp liên quan đến Kernel.
/boot	Chứa các file để khởi động hệ thống (boot).
/home	Chứa thư mục chính cho các người sử dụng và các tài khoản khác.
/mnt	Sử dụng để gắn kết (mount) các hệ thống file tạm thời, như cdroom và đĩa mềm ….
/proc	Chứa tất cả các tiến trình được đánh dấu như một file bởi số tiến trình hoặc thông tin khác mà là động lực của hệ thống.
/tmp	Giữ các file tạm thời được sử dụng giữa quá trình khởi động (boot) hệ thống.
/usr	Được sử dụng cho các mục đích hỗn hợp, hoặc có thể được sử dụng bởi nhiều người sử dụng. Bao gồm các lệnh về hành chính, các file được chia sẻ, các file thư viện, và các cái khác.
/var	Một thư mục đặc thù, chứa các file biến dài như các file đăng nhập và in và bất kỳ kiểu khác của file mà có thể chứa một số lượng biến của dữ liệu.
/sbin	Chứa các file (có thể chạy) nhị phân, thường cho quản lý hệ thống. Ví dụ như các tiện ích fdisk và ifconfig.
/kernel	Chứa các tệp kernel.

Điều hướng hệ thống file trong Unix/Linux

Bây giờ bạn đã hiểu các cơ sở của hệ thống file, bạn có thể bắt đầu điều hướng file bạn cần. Bảng dưới là các lệnh bạn sẽ sử dụng để điều hướng hệ thống.

Lệnh	Miêu tả
cat filename	Hiển thị một tên file.
cd dirname	Di chuyển bạn tới thư mục đã được xác định.
cp file1 file2	Sao chép một file/thư mục tới vị trí đã được xác định.
file filename	Nhận diện kiểu file (nhị phân, văn bản, …).
find filename dir	Tìm một file/thư mục.
head filename	Chỉ phần bắt đầu của một file.
less filename	Trình duyệt thông qua một file từ cuối hoặc từ đầu.
ls dirname	Chỉ nội dung của thư mục đã được xác định.
mkdir dirname	Tạo một thư mục đã được định trước.
more filename	Trình duyệt thông qua một file từ đầu tới cuối.
mv file1 file2	Di chuyển vị trí hoặc đặt lại tên của một file/thư mục.
pwd	Chỉ thư mục hiện tại mà người sử dụng hiện tại đang ở.
rm filename	Gỡ bỏ một file.
rmdir dirname	Gỡ bỏ một thư mục.
tail filename	Chỉ phần cuối của một file.
touch filename	Tạo một file trống hoặc sửa đổi các thuộc tính của một file.s đang tồn tại.
whereis filename	Chỉ vị trí của một file.
which filename	Chỉ vị trí của một file nếu nó trong PATH của bạn.

Lệnh df trong Unix/Linux

Cách đầu tiên để quản lý không gian vùng phân hoạch là với lệnh df (viết tắt của disk free). Lệnh df -k hiển thị không gian đĩa sử dụng trong kilobyte, như hiển thị dưới đây:

$df -k
Filesystem      1K-blocks      Used   Available Use% Mounted on
/dev/vzfs        10485760   7836644     2649116  75% /
/devices                0         0           0   0% /devices
$

Một số các thư mục, như /devices, chỉ 0 kilobyte được sử dụng. Những file này là những hệ thống file đặc biệt, và mặc dù chúng cư trú ở trên đĩa dưới dấu gạch chéo, bởi chính chúng không chiếm dụng không gian của đĩa.

output của df -k thường giống trên tất cả các hệ thống Unix. Dưới đây liệt kê những thứ mà nó bao gồm:

Cột	Miêu tả
Filesystem	Tên hệ thống file.
kbytes	Tổng số kilo byte có sẵn trên phương tiện lưu trữ
used	Tổng số kilo byte đã được sử dụng (bởi file).
avail	Tổng số kilo byte có sẵn cho sử dụng (còn lại chưa được sử dụng).
capacity	Phần trăm của tổng số không gian đã được sử dụng bởi các file.
Mounted on	Hệ thống file được gắn kết trên cái gì.

Bạn có thể sử dụng chức năng -h (viết tắt của human readable) để hiển thị output trong một định dạng chỉ kích cỡ bằng lời chú giải theo cách dễ hiểu nhất.

Lệnh du trong Unix/Linux

Lệnh du (viết tắt của disk usage) cho bạn khả năng để xác định các thư mục để chỉ sự sử dụng không gian trên đĩa trên một thư mục cụ thể.

Lệnh này hữu ích nếu bạn muốn xác định phần không gian được sử dụng cho một thư mục cụ thể. Lệnh sau sẽ hiển thị số khối mà mỗi thư mục chiếm dụng. Một khối đơn có thể là 512 byte hoặc 1 kilo byte phụ thuộc vào hệ thống của bạn.

$du /etc
10     /etc/cron.d
126    /etc/default
6      /etc/dfs
...
$

Chức năng -h tạo output để bạn dễ dàng hơn để nhận thức, lý giải.

$du -h /etc
5k    /etc/cron.d
63k   /etc/default
3k    /etc/dfs
...
$

Gắn kết (Mounting) hệ thống file trong Unix/Linux

Một hệ thống file phải được gắn kết để có thể được sử dụng bởi hệ thống. Để quan sát cái gì hiện tại được gắn kết (có sẵn để sử dụng) trên hệ thống của bạn, sử dụng lệnh sau:

$ mount
/dev/vzfs on / type reiserfs (rw,usrquota,grpquota)
proc on /proc type proc (rw,nodiratime)
devpts on /dev/pts type devpts (rw)
$

Thư mục /mnt, theo quy ước, là nơi những sự gắn kết tạm thời (như các đĩa CD-ROM, các đĩa mềm…) được đặt tại đó. Nếu bạn cần để gắn kết một hệ thống file, bạn có thể sử dụng lệnh mount với cú pháp sau:

mount -t file_system_type device_to_mount directory_to_mount_to

Ví dụ, nếu bạn muốn gắn kết một CD-ROM tới thư mục /mnt/cdrom, bạn có thể nhập từ bàn phím như sau:

$ mount -t iso9660 /dev/cdrom /mnt/cdrom

Điều này giả sử rằng thiết bị CD-ROM của bạn được gọi /dev/cdrom và bạn muốn kết nối nó tới /mnt/cdrom. Bạn tham khảo Man Page để có thông tin cụ thể hơn hoặc gõ mount -h từ dòng lệnh cho các thông tin giúp đỡ.

Sau khi gắn kết, bạn có thể sử dụng lệnh cd để điều hướng hệ thống file có mới nhất thông qua điểm kết nối mà bạn vừa mới tạo ra.

Bỏ gắn kết (unmounting) hệ thống file trong Unix/Linux

Để bỏ gắn kết hệ thống file từ hệ thống của bạn, sử dụng lệnh unmount bằng xác định điểm kết nối hoặc thiết bị.

Ví dụ, để gỡ bỏ cdrom, sử dụng lệnh sau:

$ umount /dev/cdrom

Lệnh mount cho bạn khả năng để truy cập vào hệ thống file, nhưng trên các hệ thống Unix hiện đại nhất, chức năng tự động kết nối thực hiện ngầm tiến trình này cho người sử dụng và không yêu cầu sự can thiệp nào.

Các hạn ngạch (quotas) người dùng và nhóm trong Unix/Linux

Các hạn ngạch người dùng và nhóm cung cấp các kỹ thuật mà bởi nó lượng không gian được sử dụng bởi một người dùng đơn hoặc tất cả người dùng trong một nhóm cụ thể có thể được giới hạn được xác định bởi người quản lý.

Các hạn ngạch hoạt động thông qua 2 sự giới hạn mà cho phép người dùng thực hiện một số hành động trong lượng không gian hoặc số lượng khối của đĩa mà người quản lý đã xác định giới hạn cho trước đó.

Giới hạn mềm (Soft Limit): Nếu người dùng sử dụng vượt quá lượng giới hạn, yêu cầu thêm phần không gian để sử dụng, sẽ được cấp thêm một số khối nữa.

Giới hạn cứng (Hard Limit): Khi người dùng sử dụng chạm tới mốc giới hạn, yêu cầu thêm cho phần không gian để sử dụng nữa, sẽ không có khối nào được thêm.

Dưới đây là các lệnh mà được sử dụng để quản lý hạn ngạch:

Lệnh	Miêu tả
quota	Hiển thị cách sử dụng đĩa và giới hạn cho một người sử dụng trong nhóm.
edquota	Đây là bộ soạn hạn ngạch. Hạn ngạch người dùng hoặc nhóm có thể được chỉnh sửa bằng cách sử dụng lệnh này.
quotacheck	Quét hệ thống file về cách sử dụng đĩa, tạo, kiểm tra và sửa chữa các file hạn ngạch.
setquota	Nó cũng là một lệnh trong bộ soạn hạn ngạch.
quotaon	Điều này tuyên bố tới hệ thống mà hạn ngạch đĩa nên được cho phép bật trên một hoặc nhiều hệ thống file.
quotaoff	Điều này tuyên bố tới hệ thống mà hạn ngạch đĩa nên được cho phép tắt trên một hoặc nhiều hệ thống file.
repquota	In cách sử dụng của đĩa và các hạn ngạch cho hệ thống file đã được xác định.

Regular Expression trong Unix/Linux

2021-10-07T09:43:00.001+07:00

Một Regular Expression là một chuỗi mà có thể sử dụng để diễn tả các dãy khác nhau (cách sắp xếp) của các ký tự. Regular Expression thường được sử dụng bởi các lệnh Unix khác nhau, bao gồm ed, sed, awk, grep và miền giới hạn vi.

Chương này sẽ hướng dẫn các bạn cách sử dụng Regular Expression cùng với sed.

Ở đây sed, là viết tắt của stream editor là một bộ soạn điều hướng chuỗi mà được tạo độc quyền cho các script riêng. Vì thế tất cả những dữ liệu đầu vào mà bạn nhập nó thông qua từ STDOUT và nó không thay đổi file đầu vào.

Gọi sed trong Unix/Linux

Trước khi chúng ta bắt đầu, bảo đảm rằng bạn có một bản sao nội bộ của tệp /etc/passwd để làm việc với sed.

Như đã đề cập trước đó, sed có thể được gọi bằng cách gửi dữ liệu thông qua một pipe tới nó như sau:

$ cat /etc/passwd | sed
Usage: sed [OPTION]... {script-other-script} [input-file]...

  -n, --quiet, --silent
                 suppress automatic printing of pattern space
  -e script, --expression=script
...............................

Lệnh cat đổ nội dung của /etc/passwd tới sed thông qua pipe trong không gian mẫu của sed. Không gian mẫu là khu vực công việc bên trong mà được sed sử dụng đê thực hiện công việc của nó.

Cú pháp chung của sed trong Unix/Linux

Dưới đây là cú pháp chung cho sed:

/pattern/action

Ở đây, pattern là một Regular Expression, mà action là một trong các lệnh được cung cấp trong bảng sau. Nếu pattern bị bỏ qua, thì action được thực hiện cho mọi dòng như chúng ta đã nhìn ở trên.

Ký tự dấu gạch chéo mà bao quanh pattern được yêu cầu bởi vì chúng được sử dụng như là dấu giới hạn.

Dãy	Miêu tả
p	In dòng
d	Xóa dòng
s/pattern1/pattern2/	Thay thế sự kiện của pattern 1 bằng sự kiện trong pattern 2.

Xóa tất cả các dòng với sed

Gọi sed thêm lần nữa, nhưng lần này nói cho sed sử dụng lệnh chỉnh sửa để xóa các dòng, biểu thị bằng ký tự đơn d:

$ cat /etc/passwd | sed 'd'
$

Thay vì gọi sed bằng cách gửi một file tới nó thông qua một pipe, bạn có thể chỉ dẫn sed để đọc dữ liệu từ một file, như trong ví dụ sau.

Lệnh sau thực hiện chính xác công việc tương tự như phần trên đã nhắc đến. Bạn thử thực hành nó mà không sử dụng lệnh cat.

$ sed -e 'd' /etc/passwd
$

Sự định vị SED trong Unix/Linux

Sed cũng hiểu một số thứ gì đó được gọi là các địa chỉ. Địa chỉ hoặc là vị trí riêng trong một file hoặc một dãy mà một lệnh chỉnh sửa riêng nên được áp dụng. Khi sed bắt gặp cái gì đó không được định vị, nó thực hiện các hoạt động của nó trên mọi dòng trong file.

Lệnh dưới đây thêm một địa chỉ cơ bản tới lệnh sed mà bạn đang sử dụng:

$ cat /etc/passwd | sed '1d' |more
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/sh
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/sh
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/sh
$

Bạn chú ý rằng number 1 được thêm trước lệnh chỉnh sửa xóa. Điều này nói cho sed thực hiện lệnh chỉnh sửa trên dòng đầu tiên của file. Trong ví dụ này, sed sẽ xóa dòng đầu tiên của /etc/passwd và in phần còn lại của file.

Các dãy địa chỉ của sed trong Unix/Linux

Vậy nếu bạn muốn dỡ bỏ nhiều hơn một dòng từ một file thì như thế nào? Bạn có thể xác định một dãy địa chỉ với sed như sau:

$ cat /etc/passwd | sed '1, 5d' |more
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/sh
$

Lệnh trên sẽ áp dụng trên tất cả các dòng từ dòng 1 đến dòng 5. Vì thế nó xóa 5 dòng đầu tiên.

Bạn thử thực hành theo các dãy được cung cấp dưới đây:

Dãy	Miêu tả
'4,10d'	Dòng bắt đầu từ 4 đến 10 bị xóa.
'10,4d'	Chỉ dòng thứ 10 bị xóa, bởi vì sed không làm việc theo hướng nghịch lại.
'4,+5d'	Nó sẽ so khớp dòng 4 trong file, xóa dòng đó, tiếp tục xóa 5 dòng tiếp theo, và sau đó dừng việc xóa này và in phần còn lại của file.
'2,5!d'	Nó sẽ xóa mọi thứ trừ từ bắt đầu dòng 2 tới dòng 5.
'1~3d'	Nó sẽ xóa dòng đầu tiên, bước qua 3 dòng tiếp theo, và sau đó xóa dòng thứ 4. Sed tiếp tục áp dụng mẫu xóa này tới cuối cùng của file.
'2~2d'	Nó nói cho sed xóa dòng thứ 2, bước qua dòng tiếp theo, xóa dòng tiếp, và lập lại bước trên tới khi file được đọc hết.
'4,10p'	Bắt đầu từ dòng thứ 4 đến dòng thứ 10 được in.
'4,d'	Đây là một cú pháp lỗi.
',10d'	Đây là một cú pháp lỗi.

Ghi chú: Trong khi sử dụng hành động p, bạn nên sử dụng chức năng -n để tránh lập lại việc in dòng. Bạn thử kiểm tra sự khác nhau giữa hai lệnh sau:

$ cat /etc/passwd | sed -n '1,3p'

Kiểm tra lệnh trên mà không sử dụng chức năng -n như sau:

$ cat /etc/passwd | sed '1,3p'

Lệnh thay thế (substitution command) trong Unix/Linux

Lệnh thay thế, được biểu diễn bởi s, sẽ thay thế bất kỳ chuỗi nào mà bạn xác định với bất cứ chuỗi khác.

Để thay thế một chuỗi này với chuỗi khác, bạn cần có một vài cách để nói cho sed nơi chuỗi đầu tiên của bạn kết thúc và chuỗi thay thế bắt đầu. Điều này theo truyền thống được thực hiện bởi việc ngăn cách 2 chuỗi với dấu gạch chéo.

Lệnh sau thay thế sự kiện đầu tiên trên một dòng của chuỗi root với chuỗi amrood.

$ cat /etc/passwd | sed 's/root/amrood/'
amrood:x:0:0:root user:/root:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh
..........................

Nó là quan trọng để ghi nhớ rằng sed chỉ thay thế sự kiện đầu tiên trên một dòng. Nếu trên chuỗi root diễn ra nhiều hơn một dòng thì chỉ dòng đầu tiên sẽ được thay thế.

Để nói cho sed thực hiện thay thế toàn bộ, thêm ký tự g tới phần cuối của lệnh như sau:

$ cat /etc/passwd | sed 's/root/amrood/g'
amrood:x:0:0:amrood user:/amrood:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/sh
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/sh
...........................

Các cờ hiệu thay thế (Substitution Flag) trong Unix/Linux

Có một số cách sử dụng Flag hữu dụng mà có thể được sử dụng để thêm vào dấu hiệu g, và bạn có thể xác định nó nhiều hơn một lần.

Flag	Miêu tả
g	Thay thế tất cả các so khớp (chuỗi thay thế), không chỉ với so khớp đầu tiên.
NUMBER	Thay thế chỉ so khớp thứ NUMBER.
p	Nếu sự thay thế được tạo ra, in không gian mẫu.
w FILENAME	Nếu sự thay thế được tạo ra, ghi kết quả tới FILENAME.
I hoặc i	Tạo sự so khớp trong sự phân biệt giữa kiểu chữ (chữ hoa và thường).
M hoặc m	Trong chế độ xử lý thông thường của các ký tự Regular Expression đặc biệt ^ và $, cờ hiệu này làm cho ^ so khớp với một chuỗi trống sau một dòng mới và $ so khớp với một chuỗi trống trước một dòng mới.

Sử dụng một chuỗi thay thế trong Unix/Linux

Bạn có thể tự tìm thấy rằng phải thực hiện một sự thay thế trên một chuỗi mà bao gồm ký tự dấu gạch chéo. Trong trường hợp này, bạn có thể xác định một toán tử khác bằng cách cung cấp ký tự chỉ định sau chữ cái s:

$ cat /etc/passwd | sed 's:/root:/amrood:g'
amrood:x:0:0:amrood user:/amrood:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh

Trong ví dụ trên chúng ta đã sử dụng dấu hiệu giới hạn : as thay vì dấu gạch chéo / bởi vì chúng ta đang cố gắng tìm kiếm /root thay vì một root đơn.

Đổi vị trí với khoảng trống rỗng trong Unix/Linux

Sử dụng chuỗi thay thế trống để xóa chuỗi root từ tệp /etc/passwd:

$ cat /etc/passwd | sed 's/root//g'
:x:0:0::/:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh

Định vị sự thay thế trong Unix/Linux

Nếu bạn muốn thay thế chuỗi sh với chuỗi quiet chỉ trên dòng thứ 10, bạn có thể xác định nó như sau:

$ cat /etc/passwd | sed '10s/sh/quiet/g'
root:x:0:0:root user:/root:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/sh
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/sh
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/quiet

Theo cách tương tự, để thay đổi một dãy địa chỉ, bạn có thể thực hiện công việc giống như sau:

$ cat /etc/passwd | sed '1,5s/sh/quiet/g'
root:x:0:0:root user:/root:/bin/quiet
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/quiet
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/quiet
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/quiet
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/sh

Như bạn có thể thấy được từ kết quả đầu ra, 5 dòng đầu tiên của chuỗi sh đã được thay đổi bằng chuỗi quiet, nhưng các dòng còn lại thì không được động chạm đến.

Lệnh so khớp trong Unix/Linux

Bạn sẽ sử dụng chức năng p song song với chức năng -n để in tất cả các dòng so khớp như sau:

$ cat testing | sed -n '/root/p'
root:x:0:0:root user:/root:/bin/sh
[root@ip-72-167-112-17 amrood]# vi testing
root:x:0:0:root user:/root:/bin/sh
daemon:x:1:1:daemon:/usr/sbin:/bin/sh
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/sh
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/sh
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/sh

Sử dụng Regular Expression trong Unix/Linux

Trong khi so khớp với mẫu, bạn có thể sử dụng Regular Expression mà cung cấp nhiều tính linh động hơn cho bạn.

Kiểm tra ví dụ sau mà so khớp tất cả các dòng bắt đầu với daemon và sau đó xóa chúng:

$ cat testing | sed '/^daemon/d'
root:x:0:0:root user:/root:/bin/sh
bin:x:2:2:bin:/bin:/bin/sh
sys:x:3:3:sys:/dev:/bin/sh
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync
games:x:5:60:games:/usr/games:/bin/sh
man:x:6:12:man:/var/cache/man:/bin/sh
mail:x:8:8:mail:/var/mail:/bin/sh
news:x:9:9:news:/var/spool/news:/bin/sh
backup:x:34:34:backup:/var/backups:/bin/sh

Theo sau là ví dụ mà sẽ xóa tất cả các dòng kết thúc với sh:

$ cat testing | sed '/sh$/d'
sync:x:4:65534:sync:/bin:/bin/sync

Bảng dưới liệt kê 4 ký tự đặc biệt mà rất hữu ích trong các Regular Expression:

Ký tự	Miêu tả
^	So khớp với phần bắt đầu của các dòng.
$	So khớp với phần cuối của các dòng.
.	So khớp với bất kỳ ký tự đơn nào.
*	So khớp với 0 hoặc nhiều hơn sự kiện của ký tự trước.
[chars]	So khớp với bất kỳ ký tự nào được cho trong chars (là một cách bố trí sắp xếp các ký tự). Bạn có thể sử dụng ký tự - để chỉ một dãy của ký tự.

Các ký tự so khớp trong Unix/Linux

Bạn nhìn vào bảng dưới liệt kê một số Expression khác mà giải thích cho cách sử dụng của các siêu ký tự. Ví dụ, các mẫu sau:

Expression	Miêu tả
/a.c/	So khớp các dòng mà chứa các chuỗi như a+c, a-c, abc, match và a3c.
/a*c/	So khớp với cùng các chuỗi giống với chuỗi đã cho như ace, yacc, và arctic.
/[tT]he/	So khớp với chuỗi The và the.
/^$/	So khớp với các dòng để trống.
/^.*$/	So khớp với một dòng toàn bộ bất kể dòng đó như thế nào.
/ */	So khớp với một hoặc nhiều khoảng trống.
/^$/	So khớp với các dòng để trống.

Dưới đây là bảng liệt kê một số bộ bố trí ký tự mà thường được sử dụng:

Thiết lập	Miêu tả
[a-z]	So khớp với một chữ cái đơn thường.
[A-Z]	So khớp với một chữ cái đơn hoa.
[a-zA-Z]	So khớp với một chữ cái đơn.
[0-9]	So khớp với một số đơn.
[a-zA-Z0-9]	So khớp với một số hoặc một chữ cái đơn.

Các từ khóa lớp ký tự trong Unix/Linux

Một số từ khóa đặc biệt thường có sẵn cho các Regular Expression, đặc biệt các tiện ích GNU mà sử dụng các Regular Expression. Điều này là rất hữu dụng cho các Regular Expression Sed khi chúng đơn giản hóa các công việc và nâng cao khả năng đọc của nó.

Ví dụ, các ký tự từ a đến z cũng như các ký tự từ A đến Z ủy nhiệm một lớp ký tự là các từ khóa [[:alpha:]]

Sử dụng từ khóa lớp ký tự chữ cái, lệnh này chỉ in những dòng trong tệp /etc/syslog.conf mà bắt đầu với một ký tự chữ cái.

$ cat /etc/syslog.conf | sed -n '/^[[:alpha:]]/p'
authpriv.*                         /var/log/secure
mail.*                             -/var/log/maillog
cron.*                             /var/log/cron
uucp,news.crit                     /var/log/spooler
local7.*                           /var/log/boot.log

Bảng sau là một danh sách đầy đủ của các từ khóa lớp ký tự trong GNU sed.

Lớp ký tự	Miêu tả
[[:alnum:]]	Thuộc chữ cái-số [a-z A-Z 0-9]
[[:alpha:]]	Bảng chữ cái [a-z A-Z]
[[:blank:]]	Các ký tự khoảng trống (spaces hoặc tabs)
[[:cntrl:]]	Các ký tự điều khiển
[[:digit:]]	Các số [0-9]
[[:graph:]]	Bất kỳ ký tự nhìn thấy nào (trừ các khoảng trống trắng)
[[:lower:]]	Các ký tự viết thường [a-z]
[[:print:]]	Các ký tự có thể in được (các ký tự không phải ký tự điều khiển)
[[:punct:]]	Các ký tự dấu chấm câu
[[:space:]]	Khoảng trống trắng
[[:upper:]]	Các ký tự viết hoa [A-Z]
[[:xdigit:]]	Các chữ số thập lục phân [0-9 a-f A-F]

Tham chiếu & trong Unix/Linux

Siêu ký tự & trong sed biểu diễn nội dung của mẫu mà được so khớp. Ví dụ, giả sử bạn có một tệp gọi là phone.txt chứa đầy các số điện thoại, như sau:

Bạn muốn tạo một code khu vực (3 chữ số đầu tiên) được bao quanh bởi dấu ngoặc đơn để dễ dàng hơn khi đọc. Để thực hiện điều này, bạn có thể sử dụng ký tự thay thế &, giống như:

$ sed -e 's/^[[:digit:]][[:digit:]][[:digit:]]/(&)/g' phone.txt
(555)5551212
(555)5551213
(555)5551214
(666)5551215
(666)5551216
(777)5551217

Ở đây trong phần mẫu bạn đang so khớp 3 chữ số đầu tiên, và sau đó sử dụng & bạn đang đổi chỗ cho 3 chữ số này với dấu ngoặc đơn bao quanh.

Sử dụng nhiều lệnh sed trong Unix/Linux

Bạn có thể sử dụng nhiều lệnh sed trong một lệnh sed đơn như sau:

$ sed -e 'command1' -e 'command2' ... -e 'commandN' files

Tại đây, command1 tới commandN là các kiểu lệnh sed đã được bàn luận ở trên. Những lệnh này được áp dụng tới mỗi dòng trong một danh sách các file được cung cấp bởi các file.

Sử dụng kỹ thuật tương tự, chúng ta có thể viết ví dụ số điện thoại trên như sau:

$ sed -e 's/^[[:digit:]]\{3\}/(&)/g'  \
                      -e 's/)[[:digit:]]\{3\}/&-/g' phone.txt
(555)555-1212
(555)555-1213
(555)555-1214
(666)555-1215
(666)555-1216
(777)555-1217

Ghi chú: Trong ví dụ trên, thay vì lặp lại các từ khóa lớp ký tự [[:digit:]] 3 lần, bạn đổi nó với \{3\}, mà có nghĩa là để so khớp Regular Expression ở trước 3 lần. Tại đây tôi sử dụng \ để xuống dòng, bạn nên gỡ bỏ nó trước khi chạy lệnh này.

Tham chiếu ngược trong Unix/Linux

Siêu ký tự & là hữu ích, nhưng hữu ích hơn là khả năng định nghĩa các khu vực cụ thể trong một Regular Expression để bạn có thể tham chiếu chúng trong các chuỗi đổi vị trí. Bằng việc định nghĩa các phần cụ thể của một Regular Expression, sau đó bạn có thể xem lại những phần này với một ký tự tham chiếu đặc biệt.

Để tham chiếu ngược, đầu tiên bạn phải định nghĩa một khu vực và sau đó xem lại khu vực đó. Để định nghĩa một khu vực, bạn chèn ký tự dấu ngoặc đơn trong dấu chéo ngược quanh mỗi khu vực bạn quan tâm. Khu vực đầu tiên mà bạn bao quanh với dấu chéo ngược sau đó được tham chiếu bởi \1, khu vực thứ hai bởi \2, và tiếp tục.

Giả sử phone.txt có các số liệu sau:

(555)555-1212
(555)555-1213
(555)555-1214
(666)555-1215
(666)555-1216
(777)555-1217

Bây giờ bạn thử lệnh sau:

$ cat phone.txt | sed 's/\(.*)\)\(.*-\)\(.*$\)/Area \
                       code: \1 Second: \2 Third: \3/'
Area code: (555) Second: 555- Third: 1212
Area code: (555) Second: 555- Third: 1213
Area code: (555) Second: 555- Third: 1214
Area code: (666) Second: 555- Third: 1215
Area code: (666) Second: 555- Third: 1216
Area code: (777) Second: 555- Third: 1217

Ghi chú:Trong ví dụ trên, mỗi Regular Expression bên trong dấu ngoặc đơn sẽ được tham chiếu ngược bởi \1, \2, …. Tại đây, tôi sử dụng \ để xuống dòng, bạn nên gỡ bỏ chúng trước khi chạy lệnh.

Vòng lặp until trong Shell

2021-10-07T09:41:00.007+07:00

Vòng lặp while là hoàn hảo cho tình huống mà bạn muốn thực thi một tập hợp lệnh trong khi một số điều kiện là true. Đôi khi bạn cần thực thi một tập hợp các lệnh cho tới khi một điều kiện là true, khi đó bạn cần sử dụng vòng lặp until.

Cú pháp trong Unix/Linux

until command
do
   cac lenh duoc thuc thi toi khi command la true
done

Ở đây command được ước lượng. Nếu giá trị kết quả là false, thì lệnh được thực thi. Nếu command là true, thì khi đó các lệnh sẽ không được thực hiện và chương trình sẽ nhảy tới dòng lệnh sau lệnh done.

Ví dụ trong Unix/Linux

Ở là một ví dụ đơn giản mà sử dụng vòng lặp until để hiển thị các số từ 0 đến 9.

#!/bin/sh

a=0

until [ ! $a -lt 10 ]
do
   echo $a
   a=`expr $a + 1`
done

Nó sẽ cho kết quả sau:

Vòng lặp for trong Shell

2021-10-07T09:41:00.003+07:00

Vòng lặp for hoạt động trên các danh sách của các mục (item). Nó lặp đi lặp lại một tập hợp các lệnh cho mỗi mục trong một danh sách.

Cú pháp trong Unix/Linux

for var in word1 word2 ... wordN
do
   cac lenh de thuc thi cho moi word.
done

Ở đây, var là tên của một biến và word1 tới wordN là dãy các ký tự phân biệt nhau bởi các khoảng trống. Cứ mỗi lần vòng lặp thực thi, giá trị của biến var được thiết lập tới word tiếp theo trong danh sách các word, từ word1 tới wordN.

Ví dụ trong Unix/Linux

Dưới đây là ví dụ đơn giản mà sử dụng vòng lặp for để duyệt qua danh sách các số.

#!/bin/sh

for var in 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9
do
   echo $var
done

Nó sẽ cho kết quả sau:

Sau đây là ví dụ để hiển thị tất cả các file bắt đầu với .bash và có sẵn trong thư mục home của bạn. Tôi thực hiện script này từ root của tôi.

#!/bin/sh

for FILE in $HOME/.bash*
do
   echo $FILE
done

Nó sẽ cho kết quả sau:

/root/.bash_history
/root/.bash_logout
/root/.bash_profile
/root/.bashrc

Vòng lặp while trong Shell

2021-10-07T09:40:00.005+07:00

Vòng lặp while cho bạn khả năng thực thi một tập hợp các lệnh lặp đi lặp lại cho tới khi một số điều kiện xảy ra. Nó thường được sử dụng khi bạn cần thao tác giá trị biến lặp đi lặp lại.

Cú pháp trong Unix/Linux

while command
do
   cac lenh de thuc thi neu command la true
done

Ở đây, command được ước lượng. Nếu giá trị kết quả là true, các lệnh được thực thi. Nếu command là false, thì sau đó, các statement(s) sẽ không được thực hiện và chương trình sẽ nhảy tới dòng lệnh sau lệnh done.

Ví dụ trong Unix/Linux

Dưới đây là một ví dụ đơn giản mà sử dụng vòng lặp while để hiển thị các số từ 0 đến 9.

#!/bin/sh

a=0

while [ $a -lt 10 ]
do
   echo $a
   a=`expr $a + 1`
done

Nó sẽ cho kết quả sau:

Cứ mỗi lần vòng lặp này thực thi, biến a được kiểm tra để biết có hay không nó có giá trị là nhỏ hơn 10. Nếu giá trị của a là nhỏ hơn 10, điều kiện này có một trạng thái thoát là 0. Trong trường hợp này, giá trị hiện tại của biến a được hiển thị và sau đó, a được lượng gia thêm 1.

ManPage Help trong Unix

2021-10-07T09:40:00.001+07:00

Tất cả các lệnh Unix đi kèm với các chức năng tùy ý và bắt buộc. Nó là rất thông thường khi bạn quên cú pháp đầy đủ của những lệnh này.

Bởi vì không ai có thể nhớ mọi lệnh Unix và tất cả các chức năng đi kèm với nó, và để giúp bạn điều này, Unix ngay từ khi mới ra đời đã có một dịch vụ trực tuyến sẵn sàng giúp đỡ bạn.

Phiên bản Unix của các file trợ giúp được gọi là Man Pages. Nếu bạn biết bất cứ tên lệnh nào nhưng mà bạn không biết cách sử dụng của nó, thì Man Pages sẽ luôn sẵn sàng để giúp bạn đến từng chi tiết.

Cú pháp trong Unix/Linux

Dưới đây là cú pháp đơn giản để nhận được chi tiết về bất cứ lệnh nào trong Unix trong khi đang làm việc với hệ thống này.

$man command

Ví dụ

Bây giờ bạn tưởng tượng bất cứ lệnh nào mà bạn muốn nhận được sự giúp đỡ. Giả sử bạn muốn biết về lệnh pwd, thì sau đó đơn giản bạn chỉ cần sử dụng lệnh sau:

$man pwd

Lệnh trên sẽ mở một sự trợ giúp cho bạn mà sẽ cung cấp cho bạn các thông tin đầy đủ về lệnh pwd. Bạn thử thực hành nó tại dòng nhắc lệnh để nhận được nhiều chi tiết hơn về lệnh này.

Bạn có thể nhận được thông tin chi tiết về lệnh man bằng cách sử dụng lệnh sau:

$man man

Chi tiết về Man Page trong Unix/Linux

Man Page thường được phân thành các khu vực, mà thường thay đổi bởi quyền của tác giả Man Page. Dưới đây liệt kê một số khu vực phổ biến hơn.

Khu vực	Miêu tả
NAME	Tên của lệnh
SYNOPSIS	Cách sử dụng chung của các tham số của lệnh
Miêu tả	Miêu tả chung về lệnh và những gì nó làm
OPTIONS	Miêu tả tất cả các đối số hoặc chức năng đi kèm của lệnh
SEE ALSO	Liệt kê các lệnh khác mà trực tiếp liên quan tới lệnh trong Man Page hoặc giống với tính năng của nó.
BUGS	Giải thích tất cả các vấn đề được biết đến hoặc các bug mà tồn tại với lệnh hoặc đầu ra của nó.
EXAMPLES	Các ví dụ về cách sử dụng phổ biến mà cung cấp cho người đọc gợi ý về cách mà lệnh được sử dụng.
AUTHORS	Tác giả của Man Page/lệnh.

Cuối cùng, chúng tôi muốn nói rằng, Man Page là một nguồn quan trọng và là con đường đầu tiên bạn chọn khi tìm kiếm thông tin về các lệnh hoặc các file trong hệ thống Unix.

Các lệnh shell hữu ích trong Unix/Linux

Bây giờ bạn đã biết cách để thực hành, theo link dưới đây – là chương hướng dẫn về Các lệnh shell hữu ích sẽ cung cấp cho bạn một danh sách các lệnh quan trọng và thường được sử dụng trong Unix shell.

Nếu bạn không biết cách sử dụng bất cứ lệnh nào, bạn sử dụng Manpage để nhận được thông tin chi tiết về lệnh đó.

Các hàm Shell

2021-10-07T09:38:00.005+07:00

Các hàm cho phép bạn tinh giản một tính năng tổng thể của một script vào một phần nhỏ và logic hơn mà có thể thực hiện cùng một chức năng bất cứ khi nào nó được cần thông qua việc gọi hàm.

Sử dụng các hàm để thực hiện các công việc mang tính lặp là một cách thông minh để tạo tính sử dụng lại được của code. Tính sử dụng lại của code là một phần quan trọng của các quy tắc chương trình hướng đối tượng hiện đại.

Các hàm Shell là tương tự như các chương trình con, phương thức và các hàm của các chương trình khác.

Tạo các hàm trong Unix/Linux

Để công bố một hàm, đơn giản bạn sử dụng cú pháp sau:

function_name () { 
   list of commands
}

Tên hàm của bạn là function_name, và nó là những gì mà bạn sẽ sử dụng để gọi nó từ bất cứ đâu trong script của bạn. Tên hàm phải được theo sau bởi dấu ngoặc đơn, mà được theo sau bởi một danh sách các lệnh bao quanh trong dấu ngoặc ôm ({}).

Ví dụ:

Sau đây là ví dụ đơn giản của việc sử dụng hàm:

#!/bin/sh

# Define your function here
Hello () {
   echo "Hello World"
}

# Invoke your function
Hello

Khi bạn chạy script trên, nó sẽ tạo ra kết quả sau:

$./test.sh
Hello World
$

Truyền các tham số cho một hàm trong Unix/Linux

Bạn có thể định nghĩa một hàm mà sẽ nhận các tham số trong khi gọi các hàm đó. Những tham số này sẽ có thể được đại diện bởi $1, $2 và...

Dưới đây là ví dụ mà chúng ta truyền hai tham số Zara và Ali và sau đó chúng ta bắt và in các tham số này trong hàm.

#!/bin/sh

# Define your function here
Hello () {
   echo "Hello World $1 $2"
}

# Invoke your function
Hello Zara Ali

Code này sẽ tạo ra kết quả sau:

$./test.sh
Hello World Zara Ali
$

Trả lại các giá trị từ một hàm trong Unix/Linux

Nếu bạn chạy một lệnh exit từ bên trong một hàm, hiệu quả của nó là không chỉ kết thúc sự vận hành của hàm mà còn của chương trình Shell.

Nếu bạn thay cho muốn kết thúc sự vận hành của hàm, thì có cách để thoát khỏi một hàm đã định nghĩa.

Dựa trên tình huống bạn có thể trả lại bất cứ giá trị nào từ hàm của bạn bằng cách sử dụng lệnh return mà có cú pháp như sau:

return code

Ở đây code có thể là bất cứ cái gì mà bạn chọn, nhưng rõ ràng là bạn nên chọn một cái gì đó mà có nghĩa hoặc hữu ích trong bối cảnh tổng thể script của bạn.

Ví dụ:

Hàm dưới đây trả lại giá trị 1.

#!/bin/sh

# Define your function here
Hello () {
   echo "Hello World $1 $2"
   return 10
}

# Invoke your function
Hello Zara Ali

# Capture value returnd by last command
ret=$?

echo "Return value is $ret"

Code trên tạo ra kết quả sau:

$./test.sh
Hello World Zara Ali
Return value is 10
$

Các hàm được lồng vào nhau trong Unix/Linux

Một trong những đặc điểm đáng quan tâm của các hàm là chúng có thể là chúng có thể gọi chính hàm đó hoặc gọi các hàm khác. Một hàm có thể gọi chính nó được biết đến như hàm đệ quy.

Dưới đây là ví dụ giải thích sự lồng vào nhau của hai hàm.

#!/bin/sh

# Calling one function from another
number_one () {
   echo "This is the first function speaking..."
   number_two
}

number_two () {
   echo "This is now the second function speaking..."
}

# Calling function one.
number_one

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

This is the first function speaking...
This is now the second function speaking...

Gọi hàm từ dòng nhắc lệnh trong Unix/Linux

Bạn có thể đặt định nghĩa của các hàm thường được sử dụng bên trong một .profile của bạn để mà chúng có sẵn mỗi khi bạn đăng nhập và bạn có thể sử dụng chúng bất cứ khi nào tại dòng nhắc lệnh.

Bạn cũng có thể chọn cách tạo nhóm các định nghĩa hàm này vào trong một file, gọi là test.sh, và sau đó chạy file trên Shell hiện tại bằng cách gõ từ bàn phím.

$. test.sh

Điều này có thể thực hiện được khi các hàm trong file này có thể cho phép đọc và nó được xác định trong Shell hiện tại như sau:

$ number_one
This is the first function speaking...
This is now the second function speaking...
$

Để gỡ bỏ một định nghĩa hàm từ Shell hiện tại, bạn có thể sử dụng lệnh unset với chức năng .f. Nó giống với lệnh mà bạn sử dụng để gỡ bỏ định nghĩa một biến từ Shell.

$unset .f function_name

Điều hướng IO trong Unix/Linux

2021-10-07T09:38:00.001+07:00

Hầu hết các lệnh hệ thống Unix nhận dữ liệu input từ terminal của bạn và gửi output lại cho terminal của bạn. Một lệnh thường đọc input của nó từ một địa điểm gọi là input tiêu chuẩn (standard input), mà xảy ra với terminal của bạn theo mặc định. Theo cách tương tự, một lệnh thường ghi output tới đầu ra tiêu chuẩn (standard output), mà cũng xảy ra với terminal của bạn theo mặc định.

Điều hướng lại output trong Unix/Linux

output từ một lệnh thường có khuynh hướng chờ cho standard output có thể dễ dàng định hướng tới một file. Khả năng này được biết đến như là sự điều hướng lại đầu ra.

Nếu các ký hiệu > file được gán tới bất kỳ lệnh nào thì nó thường ghi đầu ra của nó tới standard output, đầu ra của lệnh đó sẽ được ghi vào file thay vì terminal của bạn.

Chúng ta cùng kiểm tra lệnh who mà sẽ điều hướng lại toàn bộ đầu ra của lệnh trong tệp users:

$ who > users

Chú ý rằng, không đầu ra nào xuất hiện trên terminal. Đó là bởi vì đầu ra đã được điều hướng lại từ thiết bị đầu ra tiêu chuẩn mặc định (terminal) vào trong một file cụ thể. Nếu bạn kiểm tra tệp users thì khi đó file đó sẽ có nội dung đầy đủ:

$ cat users
oko         tty01   Sep 12 07:30
ai          tty15   Sep 12 13:32
ruth        tty21   Sep 12 10:10
pat         tty24   Sep 12 13:07
steve       tty25   Sep 12 13:03
$

Nếu một lệnh có đầu ra được điều hướng lại tới một file và file đó đã chứa một vài dữ liệu, thì dữ liệu đó sẽ bị thất lạc. Xem xét ví dụ sau:

$ echo line 1 > users
$ cat users
line 1
$

Bạn có thể sử dụng toán tử >> để gán đầu ra vào một file đang tồn tại như sau:

$ echo line 2 >> users
$ cat users
line 1
line 2
$

Sự điều hướng lại input trong Unix/Linux

Tương tự như đầu ra của lệnh, input của lệnh cũng có thể điều hướng lại từ một file. Khi ký tự lớn hơn > được sử dụng cho điều hướng input, thì ký tự nhỏ hơn < được sử dụng để điều hướng lại input của lệnh.

Các lệnh mà thường nhận input của nó từ input tiêu chuẩn có thể có input từ một file theo thao tác của người sử dụng. Ví dụ, để tính toán số lượng dòng trong một tệp users trên, bạn có thể chạy lệnh như sau:

$ wc -l users
2 users
$

Ở đây nó sẽ tạo ra kết quả là 2 dòng. Bạn có thể tính toán số dòng trong file bởi điều hướng lại input tiêu chuẩn của lệnh wc từ tệp users.

$ wc -l < users
2
$

Ghi nhớ rằng, có một sự khác nhau trong output bởi 2 mẫu của lệnh wc. Trong trường hợp đầu tiên, tên của tệp users được liệt kê với số dòng, còn trong trường hợp thứ hai thì không.

Trong trường hợp đầu, wc biết rằng nó đang đọc input của nó từ tệp users. Trong trường hợp thứ hai, nó chỉ biết rằng nó đang input của nó từ input tiêu chuẩn vì thế nó không hiển thị tên file.

Here document trong Unix/Linux

Một here document được sử dụng để điều hướng lại input vào trong một shell script hoặc chương trình tương tác.

Chúng ta có thể chạy một chương trình tương tác trong một shell script mà không cần thao tác của người sử dụng cung cấp input yêu cầu cho chương trình hoặc shell script tương tác.

Mẫu chung cho một here document là:

command << delimiter
document
delimiter

Ở đây, shell phiên dịch toán tử << như là một chỉ lệnh để đọc input tới khi nó tìm thấy một dòng chứa giới hạn đã xác định. Tất cả input mà ở trên dòng chứa giới hạn sau đó được cho trở thành input tiêu chuẩn của lệnh.

Giới hạn này nói cho shell rằng here document đã thực hiện xong. Không có nó, shell tiếp tục đọc input mãi mãi. Giới hạn phải là một từ đơn mà không chứa các dấu cách hoặc tab.

Dưới đây là input của lệnh wc -l để tính toán tổng số dòng.

$wc -l << EOF
	This is a simple lookup program 
	for good (and bad) restaurants
	in Cape Town.
EOF
3
$

Bạn có thể sử dụng here document để in nhiều dòng mà sử dụng script của bạn như sau:

#!/bin/sh

cat << EOF
This is a simple lookup program 
for good (and bad) restaurants
in Cape Town.
EOF

Code này sẽ tạo ra kết quả sau:

This is a simple lookup program
for good (and bad) restaurants
in Cape Town.

Script sau chạy một khu vực với Bộ soạn văn bản vi và lưu giữ input vào trong tệp test.txt.

#!/bin/sh

filename=test.txt
vi $filename <<EndOfCommands
i
This file was created automatically from
a shell script
^[
ZZ
EndOfCommands

Nếu bạn chạy script này với vim mà hoạt động tương tự vi, thì sau đó bạn sẽ thấy output giống như sau:

$ sh test.sh
Vim: Warning: Input is not from a terminal
$

Sau khi chạy script, bạn sẽ thấy đầu ra sau được thêm vào file test.txt.

$ cat test.txt
This file was created automatically from
a shell script
$

Loại bỏ output trong Unix/Linux

Đôi khi bạn sẽ cần chạy một lệnh, nhưng bạn không muốn output hiển thị trên màn hình. Trong những trường hợp như vậy, bạn có thể loại bỏ đầu ra bằng điều hướng lại nó vào trong tệp /dev/null:

$ command > /dev/null

Ở đây, command là tên của lệnh bạn muốn chạy. Tệp /dev/null là một file đặc biệt mà tự động loại bỏ tất cả input của nó.

Để loại bỏ cả đầu ra của một lệnh và đầu ra bị lỗi của lệnh, bạn sử dụng sự điều hướng lại tiêu chuẩn để điều hướng lại STDERR tới STDOUT.

$ command > /dev/null 2>&1

Ở đây 2 đại diện cho STDERR và 1 đại diện cho STDOUT. Bạn có thể hiển thị một thông báo trên STDERR bằng điều hướng lại STDIN thành STDERR như sau:

$ echo message 1>&2

Các lệnh điều hướng lại trong Unix/Linux

Dưới đây là danh sách đầy đủ các lệnh mà bạn có thể sử dụng cho điều hướng lại:

Lệnh	Miêu tả
pgm > file	Đầu ra của pgm được điều hướng tới file.
pgm < file	Chương trình pgm đọc input từ file.
pgm >> file	Đầu ra của pgm được gán tới file.
n > file	Đầu ra từ stream với dấu hiệu n được điều hướng tới file.
n >> file	Đầu ra từ stream với dấu hiệu n được gán tới file.
n >& m	Sáp nhập đầu ra từ stream n với stream m.
n <& m	Sáp nhập input từ stream n với stream m.
<< tag	input tiêu chuẩn xuất phát từ đây qua thẻ tiếp theo tại phần đầu của dòng.
\|	Nhận đầu ra từ một chương trình hoặc một tiến trình và gửi nó cho chương trình khác..

Ghi chú rằng dấu hiệu file 0 thường là input tiêu chuẩn (STDIN), 1 thường là đầu ra tiêu chuẩn (STDOUT), và 2 thường là đầu ra lỗi tiêu chuẩn (STAERR).

Các kỹ thuật trích dẫn trong Unix/Linux

2021-10-07T09:37:00.003+07:00

Các siêu ký tự trong Unix/Linux

Shell cung cấp các siêu ký tự đa dạng mà có ý nghĩa đặc biệt trong khi sử dụng chúng trong bất kỳ Shell script nào và gây ra sự giới hạn của một từ trừ khi được trích dẫn.

Ví dụ: siêu ký tự ? kết nối với một ký tự đơn trong khi liệt kê các file trong một thư mục và siêu ký tự * sẽ kết nối nhiều hơn một ký tự. Dưới đây liệt kê một danh sách của hầu hết các ký tự đặc biệt trong shell (cũng được gọi là siêu ký tự).

* ? [ ] ' " \ $ ; & ( ) | ^ < > new-line space tab

Một ký tự có thể được trích dẫn bằng cách đặt trước nó với một dấu \.

Ví dụ trong Unix/Linux:

Dưới đây là ví dụ chỉ cách để in một * hoặc một ?:

#!/bin/sh

echo Hello; Word

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

Hello
./test.sh: line 2: Word: command not found

shell returned 127

Bây giờ chúng ta sử dụng một ký tự được trích dẫn:

#!/bin/sh

echo Hello\; Word

Nó sẽ tạo ra kết quả:

Hello; Word

Ký hiệu $ là một siêu ký tự, vì thế nó phải được trích dẫn để tránh shell thực hiện các công việc đặc biệt liên quan đến nó:

#!/bin/sh

echo "I have $1200"

Code trên tạo ra kết quả sau:

I have $1200

Có 4 kiểu mẫu trích dẫn được chúng tôi liệt kê trong bảng sau:

Trích dẫn	Miêu tả
Trích dẫn đơn	Tất cả các ký tự ở giữa trích dẫn này không còn ý nghĩa đặc biệt nữa với shell.
Trích dẫn kép	Hầu hết các ký tự giữa trích dẫn này không còn ý nghĩa đặc biệt, trừ các ký tự sau: $ ` $ \' \" \\
Dấu gạch chéo ngược	Bất kỳ ký tự nào đằng sau dấu chéo ngược \ không còn ý nghĩa đặc biệt của nó.
Trích dẫn ngược (``)	Bất kỳ ký tự nào ở giữa trích dẫn ngược được shell đối xử như là một lệnh và được chạy.

Các trích dẫn đơn trong Unix/Linux:

Chúng ta xem xét một lệnh echo mà chứa nhiều ký tự đặc biệt trong shell sau:

echo <-$1500.**>; (update?) [y|n]

Đặt một dấu chéo ngược (\) ở trước mỗi ký tự đặc biệt là một việc gây chán ngắt và làm cho code khó để đọc.

echo \<-$1500.\*\*\>\; \(update\?\) \[y\|n\]

Có một cách dễ dàng để trích dẫn một nhóm lớn các ký tự. Chúng ta đặt một trích dẫn đơn (`)tại phần đầu và cuối của chuỗi:

echo '<-$1500.**>; (update?) [y|n]'

Bất kỳ ký tự nào trong trích dẫn đơn được trích dẫn tương tự như có một dấu chéo ngược trước mỗi ký tự. Vì thế, bây giờ mỗi lệnh echo này hiển thị một cách chính xác.

Nếu một trích dẫn đơn xuất hiện trong một chuỗi để tạo kết quả đầu ra, bạn không nên đặt toàn bộ chuỗi trong trích dẫn đơn, thay vào đó bạn nên đặt trước chúng một dấu \ như sau:

echo 'It\'s Shell Programming'

Trích dẫn kép trong Unix/Linux

Bạn đang cố gắng để chạy Shell script sau. Script này sử dụng trích dẫn đơn:

VAR=ZARA
echo '$VAR owes <-$1500.**>; [ as of (`date +%m/%d`) ]'

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

$VAR owes <-$1500.**>; [ as of (`date +%m/%d`) ]

Nhưng nó không phải thứ mà bạn muốn hiển thị. Như vậy rõ ràng là trích dẫn đơn ngăn cản trình thay thế biến. Nếu bạn muốn thay thế giá trị của biến và thực hiện công việc sau dấu phảy như bạn mong đợi thì khi đó bạn cần đặt các lệnh của bạn trong trích dẫn kép như sau:

VAR=ZARA
echo "$VAR owes <-$1500.**>; [ as of (`date +%m/%d`) ]"

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

ZARA owes <-$1500.**>; [ as of (07/02) ]

Trích dẫn kép loại bỏ ý nghĩa đặc biệt của tất cả ký tự đặc biệt trừ các trường hợp sau:

$ cho trình thay thế tham số

Trích dẫn ngược cho trình thay thế lệnh

$ thể hiện bằng chữ của ký hiệu Đôla

\` thể hiện bằng chữ của ký hiệu trích dẫn ngược

\" cho phép trích dẫn kép được nhúng

\\ cho phép ký tự dấu gạch chéo ngược được nhúng

Tất cả các dạng "\ký tự" khác được biểu hiện bằng ý nghĩa chữ của nó (không phải đặc biệt)

Bất kỳ ký tự nào trong trích dẫn đơn được trích dẫn như là một dấu chéo ngược ở phần trước mỗi ký tự. Vì thế bây giờ lệnh echo này hiển thị chính xác.

Nếu một trích dẫn đơn xuất hiện trong một chuỗi ở kết quả đầu ra, bạn không nên đặt toàn bộ chuỗi trong trích dẫn đơn mà thay vào đó bạn nên đặt trước nó một dấu chéo ngược như sau:

echo 'It\'s Shell Programming'

Trích dẫn ngược trong Unix/Linux

Đặt bất kỳ lệnh shell vào giữa các trích dẫn ngược thì shell sẽ thi hành lệnh đó.

Cú pháp

Đây là cú pháp đơn giản để đặt bất kỳ lệnh Shell nào vào giữa trích dẫn ngược:

Ví dụ:

var=`command`

Ví dụ:

Sau đây chúng tôi sẽ chạy lệnh date và giữ kết quả trong biến DATA:

DATE=`date`

echo "Current Date: $DATE"

Nó tạo ra kết quả là:

Current Date: Thu Jul  2 05:28:45 MST 2009

Trình thay thế Shell

2021-10-07T09:36:00.003+07:00

Trình thay thế (Substitution) trong Unix/Linux là gì?

Shell thực hiện phép thế khi nó gặp một biểu thức mà chứa một hoặc nhiều ký tự đặc biệt.

Ví dụ:

Dưới đây là ví dụ, trong khi in một giá trị của biến, nó sẽ được thay thế bởi giá trị của biến. Cùng thời gian đó "\n" được thay thế bởi dòng mới.

#!/bin/sh

a=10
echo -e "Value of a is $a \n"

Nó sẽ tạo kết quả như dưới đây. Tại đây, chức năng -e sẽ cho phép biên dịch dãy thoát dấu chéo ngược.

Value of a is 10

Nếu không có chức năng -e thì nó tạo ra kết quả sau:

Value of a is 10\n

Dưới đây là các dãy thoát mà có thể được sử dụng bởi lệnh echo:

Dãy thoát	Miêu tả
\\	Dấu chéo ngược
\a	Dấu hiệu cảnh báo (BEL)
\b	Phím lùi (backspace)
\c	Gạch chéo xuống dòng
\f	form feed
\n	Dòng mới
\r	Quay trở lại
\t	Tab ngang
\v	Tab dọc

Bạn có thể sử dụng chức năng -E để không cho phép biên dịch dấu ngoặc chéo (mặc định).

Bạn có thể sử dụng chức năng -n để không cho phép chèn của dòng mới.

Trình thay thế lệnh (Command Substitution) trong Unix/Linux

Trình thay thế lệnh là một kỹ thuật mà bởi nó Shell thực hiện một tập hợp các lệnh đã cung cấp và sau đó thay thế vị trí kết quả của các lệnh.

Cú pháp

Trình thay thế lệnh được thực hiện khi một lệnh được cung cấp như sau:

`command`

Khi thực hiện trình thay thế lệnh, đảm bảo rằng bạn đang sử dụng 2 dấu trích dẫn đơn kiểu (`), chứ không phải là "".

Ví dụ

Trình thay thế lệnh thông thường được sử dụng để gán đầu ra của một lệnh tới một biến. Mỗi một ví dụ sau giải thích cách sử dụng trình thay thế lệnh.

#!/bin/sh

DATE=`date`
echo "Date is $DATE"

USERS=`who | wc -l`
echo "Logged in user are $USERS"

UP=`date ; uptime`
echo "Uptime is $UP"

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

Date is Thu Jul  2 03:59:57 MST 2009
Logged in user are 1
Uptime is Thu Jul  2 03:59:57 MST 2009
03:59:57 up 20 days, 14:03,  1 user,  load avg: 0.13, 0.07, 0.15

Trình thay thế biến (Variable Substitution) trong Unix/Linux

Sự thay thế biến cho phép người lập trình Shell thao tác giá trị của biến dựa trên trạng thái của nó.

Dưới đây là bảng cho tất cả các trình thay thế có thể:

Mẫu	Miêu tả
${var}	Thay thế giá trị của var.
${var:-word}	Nếu var là null hoặc unset, thì word được thay thế cho var. Giá trị của var không thay đổi.
${var:=word}	Nếu var là null hoặc unset, var được thiết lập là giá trị của word .
${var:?message}	Nếu var là null hoặc unset, message được in là lỗi. Lệnh này kiểm tra xem các biến có được thiết lập đúng không.
${var:+word}	Nếu var được thiết lập, word được thay thế cho var. Giá trị của varkhông thay đổi.

Ví dụ:

Dưới đây là ví dụ minh họa các trạng thái đa dạng của trình thay thế trên:

#!/bin/sh

echo ${var:-"Variable is not set"}
echo "1 - Value of var is ${var}"

echo ${var:="Variable is not set"}
echo "2 - Value of var is ${var}"

unset var
echo ${var:+"This is default value"}
echo "3 - Value of var is $var"

var="Prefix"
echo ${var:+"This is default value"}
echo "4 - Value of var is $var"

echo ${var:?"Print this message"}
echo "5 - Value of var is ${var}"

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

Variable is not set
1 - Value of var is
Variable is not set
2 - Value of var is Variable is not set

3 - Value of var is
This is default value
4 - Value of var is Prefix
Prefix
5 - Value of var is Prefix

Điều khiển vòng lặp trong Unix/Linux

2021-10-07T09:35:00.004+07:00

Chương trước bạn đã được hướng dẫn cách tạo vòng lặp và làm việc với chúng để thực hiện các nhiệm vụ khác nhau. Đôi khi bạn cần dừng một vòng lặp hoặc tiếp tục tiến hành quá trình lặp đi lặp lại của chúng.

Trong chương này, bạn sẽ học 2 lệnh được sử dụng trong điều khiển vòng lặp Shell:

Lệnh break
Lệnh continue

Vòng lặp vô hạn trong Unix/Linux

Tất cả vòng lặp có một vòng đời giới hạn và chúng kết thúc khi điều kiện là đúng hoặc sai phụ thuộc vào vòng lặp.

Một vòng lặp có thể tiếp tục tiến hành vĩnh viễn do chưa so khớp đúng với điều kiện yêu cầu. Một vòng lặp vô hạn là một vòng lặp mà chạy với số lần không đếm được.

Ví dụ

Dưới đây là ví dụ đơn giản về sử dụng vòng lặp while để hiển thị các số từ 0 đến 9.

#!/bin/sh

a=10

while [ $a -ge 10 ]
do
   echo $a
   a=`expr $a + 1`
done

Vòng lặp này là vòng lặp vô hạn bởi vì a luôn luôn lớn hơn hoặc bằng 10 và nó sẽ không bao giờ nhỏ hơn 10.

Lệnh break trong Unix/Linux

Lệnh break được sử dụng để kết thúc tiến trình chạy của một vòng lặp đầy đủ, sau khi hoàn thành chạy tất cả các dòng trong code tới lệnh break này. Nó sau đó bước ra khỏi đoạn code sau khi kết thuc vòng lặp.

Cú pháp

Lệnh break sau được sử dụng để thoát khỏi một vòng lặp.

break

Lệnh break có thể được sử dụng để thoát khỏi một vòng lặp sử dụng định dạng sau:

break n

Tại đây n xác định vòng lặp thứ n được bao quanh để thoát ra khỏi từ đó:

Ví dụ

Ví dụ sau chỉ vòng lặp sau sẽ kết thúc ngay sau khi điều kiện trở thành 5:

#!/bin/sh

a=0

while [ $a -lt 10 ]
do
   echo $a
   if [ $a -eq 5 ]
   then
      break
   fi
   a=`expr $a + 1`
done

Nó sẽ hiển thị kết quả sau:

Dưới đây là một ví dụ đơn giản của lồng vòng lặp. Script thoát ra khỏi cả hai vòng lặp nếu var1 bằng 2 và var2 bằng 0.

#!/bin/sh

for var1 in 1 2 3
do
   for var2 in 0 5
   do
      if [ $var1 -eq 2 -a $var2 -eq 0 ]
      then
         break 2
      else
         echo "$var1 $var2"
      fi
   done
done

Nó sẽ tạo kết quả sau. Trong vòng lặp bên trong bạn có một lệnh break với đối số 2. Nó chỉ rằng nếu điều kiện được thỏa mãn bạn nên thoát khỏi vòng lặp ở bên ngoài.

1 0
1 5

Lệnh continue trong Unix/Linux

Lệnh continue này tương tự như lệnh break, ngoại trừ việc nó gây ra sự lặp lại hiện tại của các vòng lặp để thoát ra, chứ không phải toàn bộ vòng lặp.

Lệnh này được sử dụng khi một lỗi đã xảy ra và bạn muốn cố để chạy sự lặp kế tiếp của vòng lặp.

Cú pháp:

continue

Giống với lệnh break, một đối số nguyên có thể được cung cấp cho lệnh continue để nhảy qua lệnh này từ vòng lặp được lồng.

continue n

Ở đây n xác định vòng lặp được bao thứ n để tiếp tục từ đó.

Ví dụ

Vòng lặp sau sử dụng lệnh continue mà trở lại từ lệnh continue và bắt đầu tiến trình lệnh kế tiếp.

#!/bin/sh

NUMS="1 2 3 4 5 6 7"

for NUM in $NUMS
do
   Q=`expr $NUM % 2`
   if [ $Q -eq 0 ]
   then
      echo "Number is an even number!!"
      continue
   fi
   echo "Found odd number"
done

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

Found odd number
Number is an even number!!
Found odd number
Number is an even number!!
Found odd number
Number is an even number!!
Found odd number

Vòng lặp trong Unix/Linux

2021-10-07T09:35:00.000+07:00

Vòng lặp là công cụ chương trình có tính năng mạnh, cho phép bạn có thể lặp lại một tập hợp các lệnh. Trong chương này, bạn sẽ tìm hiểu qua các ví dụ thực hành về vòng lặp có trong các chương trình shell.

Bạn sẽ sử dụng các vòng lặp khác nhau trên cơ sở các tình huống khác nhau. Ví dụ, vòng lặp while sẽ chạy lệnh đã cho tới khi điều kiện đã cho vẫn còn đúng, trong khi đó vòng lặp until sẽ chạy tới khi điều kiện đã cho trở nên đúng.

Một khi bạn có các bài thực hành chương trình tốt, bạn sẽ bắt đầu sử dụng vòng lặp thích hợp trên cơ sở tình huống đã cho. Ở đây, vòng lặp while và for là có sẵn trong hầu hết các ngôn ngữ chương trình khác như C, C++ và PERL etc.

Lồng các vòng lặp trong Unix/Linux

Tất cả các vòng lặp hỗ trợ khái niệm lồng, có nghĩa là bạn có thể đặt một vòng lặp vào bên trong một vòng lặp tương tự hoặc các vòng lặp khác. Việc lồng này có thể không giới hạn số lượng tối đa vòng lặp, nó phụ thuộc vào yêu cầu của bạn.

Dưới đây là ví dụ của lồng vòng lặp while, và theo cách tương tự, các vòng lặp khác có thể được lồng tùy theo yêu cầu chương trình.

Lồng vòng lặp while trong Unix/Linux

Nó là có thể để sử dụng vòng lặp while như là một phần của thân của một vòng lặp while khác.

Cú pháp:

while command1 ; # Day la vong lap thu nhat, la vong lap ben ngoai
do
   Cac lenh de thuc thi neu command1 la true

   while command2 ; # Day la vong lap thu hai, la vong lap ben trong
   do
      Cac lenh de thuc thi neu command2 la true
   done

   Cac lenh de thuc thi neu command1 la true
done

Ví dụ:

Sau đây là ví dụ đơn giản của lồng vòng lặp:

#!/bin/sh

a=0
while [ "$a" -lt 10 ]    # this is loop1
do
   b="$a"
   while [ "$b" -ge 0 ]  # this is loop2
   do
      echo -n "$b "
      b=`expr $b - 1`
   done
   echo
   a=`expr $a + 1`
done

Nó tạo ra kết quả sau. Nó là quan trọng để ghi nhớ cách echo -n làm việc ở đây. Tại đây tùy chọn -n cho phép echo tránh việc in một dòng ký tự mới.

0
1 0
2 1 0
3 2 1 0
4 3 2 1 0
5 4 3 2 1 0
6 5 4 3 2 1 0
7 6 5 4 3 2 1 0
8 7 6 5 4 3 2 1 0
9 8 7 6 5 4 3 2 1 0

Điều khiển luồng trong Shell

2021-10-07T09:34:00.001+07:00

Trong khi viết một Shell script, có thể có một tình huống khi bạn cần để theo một path ngoài 2 path đã được cung cấp. Vì thế bạn cần tạo cách sử dụng của các lệnh có điều kiện mà cho phép chương trình của bạn tạo các quyết định chính xác và thực hiện các hành động đúng.

Unix Shell hỗ trợ các lệnh có điều kiện mà được sử dụng để thực hiện các hành động khác nhau dựa trên các điều kiện đa dạng. Tại đây chúng ta sẽ giải thích hai lệnh điều khiển luồng:

Lệnh if...else

Lệnh case...esac

Lệnh if…else trong Unix/Linux

Lệnh này là một lệnh điều khiển luồng hữu ích, được sử dụng để lựa chọn một tùy chọn từ một tập hợp tùy chọn đã cho.

Unix Shell hỗ trợ các mẫu lệnh if…else sau:

Lệnh if...fi

Lệnh if...else...fi

Lệnh if...elif...else...fi

Hầu hết các lệnh if kiểm tra mối quan hệ bằng cách sử dụng các toán tử quan hệ được đề cập trong chương trước.

Lệnh case...esac trong Unix/Linux

Bạn có thể sử dụng nhiều lệnh if…elif để thực hiện một nhánh có nhiều lựa chọn. Tuy nhiên, đây không là giải pháp tốt nhất, đặc biệt khi tất cả các nhánh phụ thuộc vào giá trị của một biến đơn.

Unix shell hỗ trợ lệnh case...esac mà giải quyết chính xác tình huống này, và nó thực hiện theo cách hiệu quả hơn là lặp lại sử dụng nhiều lệnh if…elif.

Chỉ có một mẫu của lệnh case…esac mà được liệt kê ở đây:

Lệnh case...esac

Lệnh case...esac của Unix Shell là tương tự với lệnh switch...case mà chúng ta có trong các chương trình C hoặc C++ và PERL etc.

Toán tử Korn Shell

2021-10-07T09:33:00.005+07:00

Bài hướng dẫn này liệt kê tất cả các toán tử có sẵn trong Korn Shell. Ở đây hầu hết các toán tử này tương tự như những gì chúng ta có trong Ngôn ngữ chương trình C.

Các toán tử được liệt kê dưới đây theo thứ tự ưu tiên giảm dần:

Các toán tử logic và đại số trong Unix/Linux

Toán tử	Miêu tả
+	Cộng một ngôi (toán tử unary là toán tử của hàm một biến)
-	Trừ một ngôi
!~	Phép phủ định phần bù
*	Phép nhân
/	Phép chia
%	Phép chia lấy phần dư
+	Phép cộng
-	Phép trừ
<<	Phép dịch trái
>>	Phép dịch phải
==	So sánh chuỗi bằng
!=	Phép so sánh chuỗi không bằng
=~	So khớp pattern
&	Phép AND Bit
^	Phép XOR Bit
\|	Phép OR Bit
&&	Phép AND logic
\|\|	Phép OR logic
++	Lượng gia
--	Lượng giảm
=	Phép gán

Các toán tử kiểm tra File trong Unix/Linux

Bảng dưới đây liệt kê các toán tử kiểm tra các đặc tính đa dạng của một Unix file.

Toán tử	Miêu tả
-r file	Kiểm tra nếu file có đọc được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-w file	Kiểm tra nếu file có ghi được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-x file	Kiểm tra nếu file có thực thi được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-f file	Kiểm tra nếu file là file thường trái ngược với một thư mục hoặc một file đặc biệt, nếu có thì điều kiện là true.
-s file	Kiểm tra nếu file có kích cỡ lớn hơn 0, nếu có thì điều kiện là true.
-d file	Kiểm tra nếu file là một thư mục, nếu có thì điều kiện là true.
-e file	Kiểm tra nếu file tồn tại. Là true ngay cả khi nếu file là một thư mục nhưng tồn tại.

Các toán tử C Shell

2021-10-07T09:33:00.001+07:00

Chương hướng dẫn này liệt kê tất cả các toán tử có sẵn trong C Shell. Ở đây, hầu hết các toán tử là tương tự như chúng ta có trong Ngôn ngữ chương trình C.

Các toán tử được liệt kê theo thứ tự giảm dần về thứ tự ưu tiên.

Các toán tử logic và số học trong Unix/Linux

Toán tử	Miêu tả
( )	Thay đổi quyền ưu tiên
~	Phần bù
!	Phép phủ định
*	Phép nhân
/	Phép chia
%	Phép chia lấy phần dư
+	Phép cộng
-	Phép trừ
<<	Phép dịch trái
>>	Phép dịch phải
==	So sánh chuỗi bằng
!=	So sánh chuỗi không bằng
=~	So khớp pattern
&	Phép AND Bit
^	Phép XOR Bit (Hoặc có loại trừ)
\|	Phép OR Bit
&&	Phép AND logic
\|\|	Phép OR logic
++	Lượng gia
--	Lượng giảm
=	Phép gán
*=	Nhân bên trái với bên phải và gán cho bên trái
/=	Chia bên trái cho bên phải và gán cho bên trái
+=	Cộng bên trái và bên phải và gán cho bên trái
-=	Trừ bên trái cho bên phải và gán cho bên trái
^=	Phép XOR bên trái và bên phải và gán kết quả cho bên trái
%=	Chia bên trái cho bên phải và lấy phần dư gán cho bên trái

Các toán tử kiểm tra File trong Unix/Linux

Bảng dưới đây liệt kê các toán tử để kiểm tra các đặc tính đa dạng của một Unix file.

Toán tử	Miêu tả
-r file	Kiểm tra nếu file có đọc được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-w file	Kiểm tra nếu file có viết được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-x file	Kiểm tra nếu file có thực thi (execute) được hay không, nếu có thì điều kiện là true.
-f file	Kiểm tra nếu file là file thường trái ngược với một thư mục hoặc một file đặc biệt, nếu có thì điều kiện là true.
-z file	Kiểm tra nếu file có kích cỡ lớn hơn 0, nếu có thì điều kiện là true.
-d file	Kiểm tra nếu file là một thư mục, nếu có thì điều kiện là true.
-e file	Kiểm tra nếu file là tồn tại. Là true ngay cả khi nó là một thư mục nhưng tồn tại.
-o file	Kiểm tra nếu người sử dụng sở hữu file đó. Nó trả về giá trị true nếu người sử dụng là người sở hữu file đó.

Các toán tử Shell cơ bản

2021-10-07T09:31:00.003+07:00

Có rất nhiều toán tử được hỗ trợ bởi mỗi Shell. Phần hướng dẫn của chúng tôi dựa trên cơ sở Shell mặc định (Bourne) vì thế chúng ta đang bàn về các toán tử của Bourne shell trong chương này.

Có các toán tử sau mà chúng ta cần quan tâm:

Các toán tử số học
Các toán tử quan hệ
Các toán tử logic
Các toán tử chuỗi
Các toán tử kiểm tra file

Bourne shell lúc đầu không có bất cứ một kỹ thuật nào để trình bày số học đơn giản, nhưng nó sử dụng chương trình ngoại vi, hoặc là awk hoặc là chương trình đơn giản hơn expr.

Dưới đây là ví dụ đơn giản để cộng hai số:

#!/bin/sh

val=`expr 2 + 2`
echo "Total value : $val"

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

Total value : 4

Những điểm mà bạn cần lưu ý là:

Phải có một khoảng trống giữa hai toán tử và 2 sự diễn đạt, ví dụ 2+2 là không đúng, nó nên được viết là 2 + 2.

Sự diễn đạt đầy đủ nên được bao quanh bởi ``, gọi là dấu phảy bị nghịch đảo.

Các toán tử số học trong Unix/Linux

Các toán tử số học sau được hỗ trợ bởi Bourne shell.

Giả sử biến a giữ giá trị 10 và biến b giữ giá trị 20, thì khi đó:

Ví dụ:

Toán tử	Miêu tả	Ví dụ
+	Phép cộng – thêm giá trị ở mỗi bên vào toán tử	`expr $a + $b` kết quả là 30
-	Phép trừ – trừ giá trị bên phải của toán tử bên trái	`expr $a - $b` kết quả là -10
*	Phép nhân – nhân giá trị ở trên mỗi bên với toán tử.	`expr $a \* $b` kết quả là 200
/	Phép chia – chia giá trị bên phải cho giá trị bên trái	`expr $b / $a` kết quả là 2
%	Lấy số dư – lấy phần còn lại sau khi đã chia giá trị trái cho giá trị bên phải	`expr $b % $a` kết quả là 0
=	Phép gán – gán toán hạng trái cho toán hạng phải	a=$b sẽ gán giá trị của b cho a
==	Phép bằng – so sánh hai số, nếu cả hai đều giống nhau thì kết quả trả về là true.	[ $a == $b ] sẽ trả về kết quả False.
!=	Phép không cân bằng – so sánh hai số, nếu cả hai số khác nhau thì giá trị trả về là true.	[ $a != $b ] sẽ trả về kết quả True.

Nó là rất quan trọng để ghi nhớ rằng tại đây tất cả các sự diễn đạt có điều kiện sẽ được đặt trong hai dấu ngoặc ôm vuông ([]) với một dấu cách trống quanh chúng, ví dụ [$a == $b ] là đúng, và [$a==$b] là không đúng.

Tất cả các toán tử số học được thực hiện sử dụng các số nguyên dài.

Các toán tử quan hệ trong Unix/Linux

Bourne shell hỗ trợ các toán tử quan hệ sau mà là riêng với các giá trị số. Những toán tử này không làm việc cho chuỗi trừ khi giá trị của nó là số.

Ví dụ, các toán tử sau sẽ kiểm tra một quan hệ giữa 10 và 20, cũng là giữa "10" và "20" nhưng không giữa "ten" và "twenty'.

Giả sử biến a giữ giá trị 10 và biến b giữ giá trị 20 thì khi đó:

Ví dụ

Toán tử	Miêu tả	Ví dụ
-eq	Kiểm tra giá trị của hai toán hạng là cân bằng hoặc không, nếu có thì điều kiện trở lên đúng.	[ $a -eq $b ] là không đúng.
-ne	Kiểm tra giá trị của hai toán hạng là cân bằng hoặc không, nếu không cân bằng thì điều kiện trở lên đúng.	[ $a -ne $b ] là đúng.
-gt	Kiểm tra nếu giá trị của toán hạng trái lớn hơn giá trị của toán hạng phải, nếu đúng thì điều kiện trở nên đúng.	[ $a -gt $b ] là không đúng.
-lt	Kiểm tra nếu giá trị của toán hạng trái nhỏ hơn giá trị của toán hạng phải, nếu đúng thì điều kiện trở nên đúng.	[ $a -lt $b ] là đúng.
-ge	Kiểm tra nếu giá trị của toán hạng trái lớn hơn hoặc bằng giá trị của toán hạng phải, nếu đúng thì điều kiện trở nên đúng.	[ $a -ge $b ] là không đúng.
-le	Kiểm tra nếu giá trị của toán hạng trái nhỏ hơn hoặc bằng giá trị của toán hạng phải, nếu đúng thì điều kiện trở nên đúng.	[ $a -le $b ] là đúng.

Nó là rất quan trọng để ghi nhớ rằng tại đây tất cả các sự diễn đạt có điều kiện sẽ được đặt trong dấu ngoặc ôm vuông ([]) với dấu cách trống quanh chúng, ví dụ [ $a <= $b ] là đúng và [$a<=$b] là không đúng.

Các toán tử logic trong Unix/Linux

Có các toán tử logic sau được hỗ trợ bởi Bourne Shell

Giả sử biến a giữ giá trị 10 và biến b giữ giá trị 20, thì dưới đây là ví dụ sử dụng tất cả các toán tử logic.

Ví dụ

Toán tử	Miêu tả	Ví dụ
!	Phép phủ định. Nếu điều kiện đúng thì giá trị là sai và ngược lại.	[ ! false ] là true.
-o	Phép hoặc. Nếu một trong các toán hạng là đúng thì điều kiện là đúng.	[ $a -lt 20 -o $b -gt 100 ] là true.
-a	Phép và. Nếu cả hai toán hạng đều đúng thì điều kiện là đúng, ngoài ra là sai..	[ $a -lt 20 -a $b -gt 100 ] là false.

Các toán tử chuỗi trong Unix/Linux

Các toán tử chuỗi sau được hỗ trợ bởi Bourne Shell.

Giả sử biến a giữ giá trị "abc" và biến b giữ giá trị "efg":

Ví dụ

Toán tử	Miêu tả	Ví dụ
=	Kiểm tra nếu giá trị của hai toán hạng là cân bằng hoặc không, nếu có thì điều kiện là đúng.	[ $a = $b ] là không đúng.
!=	Kiểm tra nếu giá trị của hai toán hạng có cân bằng hoặc không, nếu không cân bằng thì điều kiện là đúng.	[ $a != $b ] là đúng.
-z	Kiểm tra nếu cỡ toán hạng chuỗi đã cho là 0. Nếu nó có độ dài là 0 thì nó trả về là đúng.	[ -z $a ] là không đúng.
-n	Kiểm tra nếu cỡ toán hạng chuỗi đã cho là khác 0. Nếu độ dài khác 0 thì nó trả về là đúng.	[ -z $a ] là không đúng.
str	Kiểm tra nếu str không là chuỗi trống. Nếu là chuỗi trống thì nó trả về là sai.	[ $a ] là không sai.

Các toán tử kiểm tra file trong Unix/Linux

Các toán tử sau để kiểm tra các sở hữu cơ bản liên kết với một file Unix.

Giả sử một biến file giữ một tên file đang tồn tại là "test" với kích cỡ là 100 byte và được cho phép đọc, viết và chạy.

Ví dụ

Toán tử	Miêu tả	Ví dụ
-b file	Kiểm tra nếu file là một file khối đặc biệt, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -b $file ] là sai.
-c file	Kiểm tra nếu file là một file ký tự đặc biệt, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -c $file ] là sai.
-d file	Kiểm tra nếu file là một thư mục, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -d $file ] là không đúng.
-f file	Kiểm tra nếu file là file thường như trái ngược với thư mục hoặc là file đặc biệt, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -f $file ] là đúng.
-g file	Kiểm tra nếu file có ID nhóm thiết lập (SGID), nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -g $file ] là sai.
-k file	Kiểm tra nếu file có thiết lập sticky bit, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -k $file ] là sai.
-p file	Kiểm tra nếu file là một pipe được đặt tên, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -p $file ] là sai.
-t file	Kiểm tra nếu ký hiệu để nhận diện file được mở và liên kết với một terminal, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -t $file ] là sai.
-u file	Kiểm tra nếu file có SUID, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -u $file ] là sai.
-r file	Kiểm tra nếu file là đọc được, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -r $file ] là đúng.
-w file	Kiểm tra nếu file là viết được, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -w $file ] là đúng.
-x file	Kiểm tra nếu file là chạy được, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -x $file ] là đúng.
-s file	Kiểm tra nếu file là chạy được, nếu đúng thì điều kiện là đúng.	[ -s $file ] là đúng.
-e file	Kiểm tra nếu file tồn tại, vẫn đúng ngay cả khi file là một thư mục nhưng tồn tại.	[ -e $file ] là đúng.

Các toán tử C Shell trong Unix/Linux:

Sau đây là đường link miêu tả ngắn gọn về các toán tử C Shell.

Các toán tử C Shell

Các toán tử Korn Shell trong Unix/Linux:

Sau đây là đường link miêu tả ngắn gọn về các toán tử Korn Shell.

Các toán tử Korn Shell

Sử dụng mảng trong Shell

2021-10-07T09:30:00.007+07:00

Một biến shell là có đủ khả năng để giữ một giá trị đơn. Kiểu này của các biến được gọi là các biến scalar.

Shell hỗ trợ các kiểu khác nhau của biến được gọi là một biến mảng mà có thể giữ nhiều giá trị tại cùng một thời điểm. Mảng cung cập một phương thức tạo nhóm một tập hợp các biến. Thay vì tạo một tên mới cho mỗi biến được yêu cầu, bạn có thể sử dụng một biến mảng để lưu tất cả các biến khác.

Tất cả các quy tắc về tên được bàn luận trong chương Các biến shell sẽ được áp dụng trong khi đặt tên mảng.

Định nghĩa các giá trị mảng trong Unix/Linux

Điểm khác nhau giữa một biến mảng và một biến scalar có thể được giải thích như sau:

Khi bạn đang cố gắng để biểu diễn tên của các sinh viên khác nhau như một tập hợp của biến. Mỗi biến đơn là một biến scalar như sau:

NAME01="Zara"
NAME02="Qadir"
NAME03="Mahnaz"
NAME04="Ayan"
NAME05="Daisy"

Chúng ta sử dụng một mảng đơn để giữ tất cả các tên đã được đề cập ở trên. Sau đây là một phương thức đơn giản cho việc tạo một biến mảng để gán một giá trị cho một trong số chúng. Điều này được diễn tả như sau:

array_name[index]=value

Tại đây array_name là tên của mảng, index là chỉ mục của các item trong mảng mà bạn muốn thiết lập và value là giá trị mà bạn muốn thiết lập cho mục đó.

Dưới đây là ví dụ, các lệnh sau:

NAME[0]="Zara"
NAME[1]="Qadir"
NAME[2]="Mahnaz"
NAME[3]="Ayan"
NAME[4]="Daisy"

Nếu bạn đang sử dụng ksh shell thì tại đây cú pháp của mảng là:

set -A array_name value1 value2 ... valuen

Nếu bạn đang sử dụng bash shell thì tại đây cú pháp của mảng là:

array_name=(value1 ... valuen)

Truy cập vào các giá trị mảng trong Unix/Linux

Sau khi bạn đã thiết lập bất kỳ giá trị mảng nào, bạn có thể truy cập vào nó như sau:

Tại đây array_name là tên mảng, và index là chỉ mục của các giá trị được truy cập. Dưới đây là ví dụ đơn giản:

#!/bin/sh

NAME[0]="Zara"
NAME[1]="Qadir"
NAME[2]="Mahnaz"
NAME[3]="Ayan"
NAME[4]="Daisy"
echo "First Index: "
echo "Second Index: "

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

$./test.sh
First Index: Zara
Second Index: Qadir

Bạn có thể truy cập vào tất cả các item trong một mảng theo một trong các cách sau:

 ${array_name[*]}
 ${array_name[@]}

Tại đây array_name là tên mảng bạn đang quan tâm đến. Dưới đây là ví dụ đơn giản:

#!/bin/sh

NAME[0]="Zara"
NAME[1]="Qadir"
NAME[2]="Mahnaz"
NAME[3]="Ayan"
NAME[4]="Daisy"
echo "First Method:${NAME[*]}"

Nó sẽ tạo ra kết quả sau:

$./test.sh
First Method: Zara Qadir Mahnaz Ayan Daisy
Second Method: Zara Qadir Mahnaz Ayan Daisy

Các biến đặc biệt trong Unix/Linux

2021-10-07T09:30:00.003+07:00

Chương hướng dẫn trước đã cảnh báo về sử dụng các ký tự đặc biệt trong tên biến của bạn. Điều này bởi vì những ký tự này được sử dụng trong tên các biến đặc biệt trong Unix. Những biến này được giữ cho các chức năng đặc biệt.

Ví dụ, ký tự $ đại diện cho số Process ID, hoặc PID của shell hiện tại.

$echo $$

Lệnh trên sẽ viết Process ID của shell hiện tại:

Dưới đây là bảng liệt kê các biến đặc biệt mà bạn có thể sử dụng trong Shell script:

Biến	Miêu tả
$0	Tên file của script hiện tại.
$n	Những biến này tương ứng với các tham số mà một script được gọi. Tại đây n là số thập phân nguyên dương tương ứng với vị trí của một tham số (tham số đầu tiên là $1, tham số thứ hai là $2…).
$#	Số các tham số cung cấp cho một script.
$*	Tất cả các tham số được trích dẫn kép. Nếu một script nhận hai tham số, $* là tương đương với $1 $2.
$@	Tất cả các tham số được trích dẫn kép riêng rẽ. Nếu một script nhận 2 tham số, $@ là tương đương với $1 $2.
$?	Trạng thái thoát ra của lệnh trước được chạy.
$$	Số tiến trình của shell hiện tại. Đối với Shell script, đây là số Process ID mà chúng đang chạy.
$!	Số tiến trình của lệnh background trước.

Các tham số dòng lệnh (command-line) trong Unix/Linux

Các biến dòng lệnh $1, $2, $3,... $9 là các tham số vị trí, với $0 chỉ tới lệnh, chương trình, Shell script hoặc chức năng thực sự và $1, $2, $3,... $9 là các tham số của lệnh đó.

Script dưới đây sử dụng các biến đặc biệt liên quan tới dòng lệnh:

#!/bin/sh

echo "File Name: $0"
echo "First Parameter : $1"
echo "Second Parameter : $2"
echo "Quoted Values: $@"
echo "Quoted Values: $*"
echo "Total Number of Parameters : $#"

Tại đây là một lần chạy mẫu cho script trên:

$./test.sh Zara Ali
File Name : ./test.sh
First Parameter : Zara
Second Parameter : Ali
Quoted Values: Zara Ali
Quoted Values: Zara Ali
Total Number of Parameters : 2

Các tham số đặc biệt $* và $@ trong Unix/Linux

Có những tham số đặc biệt mà cho phép truy cập và tất cả các tham số của các dòng lệnh cùng một lúc. Cả $* và $@ sẽ hoạt động tương tự trừ khi chúng được bao quanh bởi trích dẫn ("").

Cả hai tham số xác định tất cả các tham số của dòng lệnh, nhưng $* nhận toàn bộ danh sách làm tham số với các khoảng cách trống ở giữa và $@ nhận toàn bộ danh sách làm tham số và phân biệt chúng thành các tham số riêng rẽ.

Chúng ta có thể viết Shell script như dưới để xử lý một số không biết các tham số dòng lệnh với hoặc tham số đặc biệt $* hoặc $@.

#!/bin/sh

for TOKEN in $*
do
   echo $TOKEN
done

Chúng ta chạy mẫu cho script trên:

$./test.sh Zara Ali 10 Years Old
Zara
Ali
10
Years
Old

Ghi chú: Tại đây do...done là một dạng của loop mà chúng ta sẽ bàn luận trong chương hướng dẫn sau.

Trạng thái thoát (Exit) trong Unix/Linux

Biến $? đại diện cho trạng thái thoát của lệnh trước.

Trạng thái thoát là một giá trị số trả về bởi mỗi lệnh khi nó hoàn tất. Theo quy định, hầu hết các lệnh trả về một trạng thái thoát là 0 nếu chúng thực hiện thành công và 1 nếu chúng không thành công.

Một vài lệnh trả về các trạng thái thoát với phần thêm vào khác vì các lý do riêng. Ví dụ, một số lệnh phân biệt giữa các loại lỗi và sẽ trả về các giá trị thoát đa dạng phụ thuộc vào kiểu của lỗi.

Dưới đây là các ví dụ về lệnh thực hiện thành công:

$./test.sh Zara Ali
File Name : ./test.sh
First Parameter : Zara
Second Parameter : Ali
Quoted Values: Zara Ali
Quoted Values: Zara Ali
Total Number of Parameters : 2
$echo $?
0
$