Sinds het afsluiten van de aanbesteding is gebleken dat Centric mijlpalen miste, zo staat in een brief aan de gemeenteraad. Planning en afspraken worden niet nagekomen. Vanaf de start vorig jaar doen zich structurele problemen voor, aldus de gemeente. De impasse leidde ertoe dat Centric afgelopen januari formeel in gebreke is gesteld. 

Vervolgens zijn er gesprekken gevoerd en stukken gewisseld. Maar die hebben niet geleid tot meer vertrouwen bij de gemeente in een succesvolle tijdige afronding van de implementatie. Het boterde ook in de dagelijkse samenwerking niet tussen beide partijen. Zowel qua proces als inhoud bleef verbetering uit, zo blijkt uit de brief. 

De gemeente vreest dat als op deze wijze wordt doorgegaan, de continuïteit van het belastingproces onder druk komt te staan. Dit zou een direct effect hebben op de belastingbaten als belangrijke inkomstenbron voor de gemeente. Wethouder Robert Simons (onder meer voor bestuur) noemt dat een onaanvaardbaar risico. 

Wachtkamer

Centric heeft nog niet gereageerd op het beëindigen van de samenwerking. Overigens is er een wachtkamerovereenkomst met een, niet nader genoemde, alternatieve leverancier. Deze overeenkomst stelt de gemeente in staat om binnen de kaders van de Aanbestedingswet op korte termijn door te starten met deze leverancier. Daarmee wordt de continuïteit van het belastingproces gewaarborgd. In de tussentijd blijft de huidige zelfgebouwde belastingapplicatie ONS live.  

De gemeente tracht de gemaakte en nog te maken kosten zoveel mogelijk binnen de contractuele kaders te verhalen. Financiële details ontbreken nog. Centric kent een groot aantal gemeenten als klant. De it-dienstverlener werd in de zomer van 2024 overgenomen door een groep Nederlandse ondernemers actief in de it-dienstverlening. Adriaan Mol (Mollie en Bird), Ronald Bezuur (Uniserver) en Bram Bastiaansen (ACT Group) staken er geld in. Centric leek na de exit van Gerard Sanderink in rustig vaarwater te zijn beland. 

Begin februari verdween er ongeveer driehonderd miljard dollar aan marktwaarde uit aandelen van software- en databedrijven. Een handelaar van Jefferies bedacht hiervoor de term ‘SaaSpocalypse’ en beschreef het handelsgedrag als paniekverkopen: beleggers wilden vooral zo snel mogelijk van hun aandelen in enterprise-softwarebedrijven af.

De directe aanleiding voor deze onrust was dat Anthropic op 30 januari elf open-source-plug-ins voor hun ai-agent Claude Cowork uitbracht. Deze plug-ins richten zich op werkprocessen zoals juridische taken, sales, marketing, financiën en data-analyse. Het was de eerste keer dat een grote llm-aanbieder zich rechtstreeks op verticale bedrijfsapplicaties richtte. De recente aankondiging van de met ai ontwikkelde ai-bot OpenClaw, die zelfstandig allerlei taken kan overnemen, past in dezelfde trend.

Businessmodel

Bedrijven die vooral verdienen aan het digitaliseren of efficiënter maken van processen, lopen dus risico. Want ai-agenten kunnen dat werk zelf steeds beter doen, zo is de gedachte. En dat stadium is nu bereikt. Ook workflowsoftware, databedrijven en consultancy zitten in de hoek waar klappen vallen. Hamvraag is de mate waarin ai bedrijfsmodellen ondermijnt. Wie blijft overeind als ai-automatisering écht doorzet? En is het businessmodel van saas houdbaar?

‘Veel taken die nu via software of consultants gaan, kan ai straks direct overnemen. Denk aan documenten maken, workflows beheren, vertalen, analyseren. Kenniswerkers worden sleets,’ zegt Sander Wolfensberger, cco en mede-oprichter van AIAIAI.eu. ‘Alle banen die digitale output creëren, veranderen sowieso. De impact van ai begint nu echt voelbaar te worden. De collectieve brainpower van de fysieke medewerkers in een bedrijf is straks vele malen kleiner dan die van ai.’

Modulaire software

Leveranciers van traditionele software krijgen het moeilijk. Het tijdperk van dominantie door saas-leveranciers loopt ten einde, waarschuwt Gartner. Nieuwe vormen van ai‑agents maken het voor organisaties makkelijker om dure, starre saas‑tools te vervangen, stelt deze marktvorser. Veel van die oude tools leveren steeds minder op terwijl ze wel veel geld kosten. Bedrijven die kiezen voor flexibele, modulaire software die vanaf het begin goed met api’s en ai werkt, kunnen sneller vernieuwen en goedkoper werken. Zij lopen voorop in de race om de beste ai‑diensten te bouwen.

Wolfensberger legt uit: ‘Ai is in staat functies over te nemen waar medewerkers voorheen aparte software voor gebruikten. Denk aan het opstellen van jaarcijfers voor een jaarverslag of het bijhouden van sales in het crm-pakket. Daar hebben bedrijven binnenkort echt geen speciale software meer voor nodig. Ai doet het zodra het is gekoppeld aan de bronsystemen zoals bancaire gegevens. Je ziet dat klassieke aanbieders allerlei ai in hun producten stoppen om relevant te blijven. Maar een echte, alwetende ai-kern zal het binnenkort toch over gaan nemen. De waarde van software-ip zal heel snel verdwijnen. Ai maakt binnenkort alle software on demand na.’

Ook Mark van Kampen, sectorspecialist TMT bij Rabobank, ziet dat software-oplossingen makkelijker zijn na te bouwen, maar hij verwacht dat kleinere apps die een slim dingetje kunnen doen, makkelijker door ai kunnen worden vervangen dan bijvoorbeeld een heel groot erp-systeem. ‘Complexe systemen zijn nog niet snel in te ruilen, zeker niet als daar stukken maatwerk in zitten.’ 

Grootste verliezers

Gartner rekent traditionele saas-bedrijven tot de grootste verliezers van de verschuivingen als gevolg van ai-agenten. Dat geldt voor leveranciers die blijven vasthouden aan gesloten systemen waardoor agentic ai van derden buiten de deur blijft. De markt zal deze leveranciers afstraffen als gebruikers zelf geen agenten kunnen ontwikkelen en niet kunnen samenwerken met agenten van derden die op andere platforms zijn ontwikkeld. Ook het opleggen van restrictieve, eigen governance-modellen kan tot verlies aan klanten leiden.

Minder developers nodig

Softwarebedrijven zullen uiteraard ook zelf profiteren van ai. Door ai toe te voegen aan bestaande producten kunnen zij efficiënter werken en meer waarde bieden aan klanten. Maar als ze minder softwareontwikkelaars nodig hebben, kunnen ze die ook goedkoper inhuren. Wolfensberger: ‘Bepaalde developers die een paar jaar geleden nog met een salaris van 180.000 euro per jaar werden binnengehaald, krijgen nu 70.000 euro aangeboden. We hebben momenteel al veel ondersteunende agenten draaien, die automatisch bugs oplossen. We zien dan ook dat de snelheid van software development al tien keer hoger is dan zo’n anderhalf jaar geleden.’

Marcus Groeneveld, oprichter en ceo van Freeday.ai, ziet bij een groter aanbod van developers meer ruimte ontstaan voor nieuwkomers die alternatieven bouwen voor klassieke software-oplossingen. ‘Dit kan leiden tot lichtere pakketten voor kleinere organisaties.’ Meer aanbod betekent lagere prijzen waardoor de ‘consumptie’ van software stijgt. 

Vrijdagmiddag

Tech-educator Jim Stolze: ‘De code die ai-agenten schrijven, is kwalitatief beter dan die van een gemiddelde programmeur. Deze ‘robots’ voelen ook geen stress als de baas vrijdagmiddag roept dat hun werk nog dezelfde week af moet. Evenmin wordt gedacht: ‘we leveren het gewoon op en fixen de fouten de volgende maand wel.’ Ai-agenten werken gewoon rustig door en komen met een goed product dat ook netjes is gedocumenteerd’.

Roel Hoeks, mede-oprichter van low-code ontwikkelaar EsperantoXL, verwacht niet dat klassieke softwarebedrijven helemaal worden weggevaagd. Software ontwikkelen is niet alleen coderen, maar ook nadenken over het totale plaatje, de risico’s en het in control zijn: ‘Met de komst van de cloud veranderde de security. Ai brengt weer nieuwe gevaren met zich mee.’ 

Ook Jim Stolze ziet traditionele softwarehuizen niet zomaar verdwijnen. Wel dreigt concurrentie van kleinere bureaus en startups. Die kunnen nu een grote broek aantrekken door een legertje ai-agenten in te schakelen. Grotere leveranciers hebben wel het voordeel dat ze de mensen hebben om goed naar nieuwe producten te kijken. ‘Ze voelen ook meer verantwoordelijkheid. Ervaringen uit het verleden kunnen uitglijders voorkomen.’ Zaken als compliance en governance zijn dus over het algemeen beter bij de grotere leveranciers geregeld. Maar bedrijven die ai-native software ontwikkelen, leren snel bij. Roel Hoeks: ‘Je kunt guardrails inbouwen door ai-agenten alleen dingen toe te staan die menselijke medewerkers mogen doen.’  

Erp-leveranciers

Veel discussie is gaande over de toekomst van grote erp-leveranciers als Oracle en SAP. Hoeks: ‘De klant krijgt bij hen software met functies die door anderen zijn bedacht. Anders gezegd: je bent gebonden aan wat de leverancier aanbiedt. Wil je iets speciaals dan is vaak duur maatwerk nodig. Ai-native software is flexibeler. Rekening wordt gehouden met de functionaliteit en de ‘business rules’ die je wenst.’

Hoeks ziet bedrijfssystemen onder invloed van ai sterk evolueren. De manier van werken wordt anders. Je hoeft niet meer dagelijks achter een computer te zitten. Een vr- of ar-bril waarop een ai-agent is aangesloten, kan als interface dienen. Al lopende door een magazijn kan je vragen inspreken over de voorraad en direct het antwoord krijgen. Ai biedt meer mogelijkheden als de software toegang heeft tot allerlei data. In plaats van stap voor stap te werken kan je met processen converseren. 

Agenten kunnen ook zelf inkooporders geven of op verkoopopdrachten reageren. Van Kampen ziet dat ai-agenten echte uitvoerders van processen worden waarbij de mensen alleen nog de eindcontrole doen. Leveranciers die deze features niet inbouwen, gaan de boot missen. Volgens Groeneveld verandert de betekenis van ai-software. Eerst had je software die mensen efficiënter laat werken. Nu zie je de opkomst van ai-agenten die het werk helemaal overnemen. Daarbij zijn pakketten noch mensen meer nodig. De Freeday-ceo: ‘Je ziet al teams van meerdere agents actief worden. Ze kunnen tussenstappen automatiseren en werk aan elkaar geven. Mensen kunnen feedback aan hen geven waarmee deze agenten bij de bouw rekening kunnen houden.’ Ook komt het al voor dat ai-agenten zelf aangeven wanneer ze meer menselijke collega’s erbij willen krijgen. 

Verdienmodellen

Behalve andere concurrentieverhoudingen krijgen klassieke saas-leveranciers ook een minder sterke positie tegenover klanten. Traditionele saas-verdienmodellen die uitgaan van het aantal gebruikers, zijn op hun retour. Relevant wordt of de gebruiker er allerlei slimme dingen mee kan doen, niet zozeer de beschikbaarheid an sich. De vraag is welke invloed deze verschuiving heeft op de kasstromen van leveranciers. ‘Die financiële resultaten worden mogelijk minder voorspelbaar. Een van de redenen is dat de vaste saas-abonnementen door de komst van ai-agents steeds meer onder druk staan. Bij de inzet van ai-agents wordt steeds vaker afgerekend op basis van het daadwerkelijk behaalde resultaat, bijvoorbeeld de behaalde efficiency uitgedrukt in een bedrag in euro’s. Daardoor kan de omzet van softwarebedrijven per maand flink schommelen, omdat inkomsten niet meer gegarandeerd zijn maar afhangen van het succes dat de klant met de software behaalt,’ stelt Van Kampen.

Adoptie van ai

Bij de adoptie van ai onderscheidt Wolfensberger vier fasen:

1.    Gebruik van ChatGPT zonder achtergrond;
2.    Gebruik van ai-software die de context van bedrijven meeneemt;
3.    Software die proactief werkt in plaats van alleen reactief. De ai-modellen en agenten zijn naadloos gekoppeld aan externe data, tools en systemen;
4.    Agenten die helemaal zelfstandig beslissingen gaan nemen. Informatie wordt teruggesluisd naar bronsystemen.

De derde fase is al binnen het bereik van voorlopers. Wolfensberger: ‘Dit is waar we met AIAIAI.eu mkb-bedrijven nu mee helpen.’ Ook Groeneveld’s Freeday.ai ziet veel progressie. Dit uitzendbureau voor digitale medewerkers heeft zelf dertig werknemers die worden bijgestaan door zeventig agents die het werk doen voor 250 man personeel. 

Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #3.

De vier grootste Amerikaanse cloudspelers gaan in 2026 voor 770 miljard dollar in ai-infrastructuur steken. De gedachte achter deze investeringsdrift is dat wie leidend is in infrastructuur de ai-race wint. Big Tech is ervan overtuigd dat een ‘nieuwe cloud’ nodig is, specifiek afgestemd op de verwerking van de ai-workloads die veel routinewerk overnemen dat nu nog door mensen wordt gedaan. 

Miljarden

AWS investeert dit jaar tweehonderd miljard dollar, 60 procent meer dan in 2025 toen Amazon al de meest expansieve hyperscaler was. Alphabet/Google verwacht dit jaar 180 miljard à 190 miljard dollar te investeren. Microsoft is van plan in 2026 ongeveer hetzelfde bedrag te spenderen in ai-infrastructuur. In twee jaar verdubbelt de datacenter-capaciteit. 

Meta, moeder van Facebook, Whatsapp en Instagram, is van plan dit jaar voor 145 miljard dollar aan kapitaaluitgaven te doen. Het merendeel daarvan gaat naar datacenters om ai-modellen te trainen en te gebruiken. 

Vlak ook Oracle niet uit. Dit fiscale jaar trekt de database-gigant vijftig miljard dollar uit voor een agressieve expansie in ai-datacenters. IBM en Apple houden zich tussen al dit geweld relatief rustig.

Opdrijven

Zeker is dat de huidige investeringsgolf de kosten van ai-datacenters opdrijft. De gpu’s die snelle ai-berekeningen mogelijk maken, zijn al een tijd lang schaars. Hetzelfde geldt voor geheugens met een hoge bandbreedte evenals andere componenten.

De beurs houdt zijn adem is. De hamvraag is hoe lang het duurt voordat deze investeringen zijn terugverdiend. Beleggers vragen zich af hoe hoog het rendement op deze ‘ai-avonturen’ wordt. Het is een onbekende tak van sport. 

AWS

De kwartaalcijfers die Big Tech-bedrijven deze week presenteerden, zijn goed. De inkomsten uit de cloud groeien snel. Bij AWS namen deze in het tweede kwartaal van het fiscale jaar met 28 procent toe vergeleken met dezelfde periode een jaar eerder. Dat was de snelste groei in vijftien kwartalen. Als het tempo waarin de vraag naar ai-diensten in het huidige tempo blijft groeien, stijgen de ai-inkomsten van AWS (run rate) dit jaar naar vijftien miljard dollar. De verkoop van chips (Graviton, Trainium en Nitro) loopt dit jaar op tot twintig miljard (run rate). 

Amazon meldt een netto omzetstijging van 17 procent tot 181 miljard dollar in het eerste kwartaal. De nettowinst kwam uit op 30,3 miljard dollar

Google

Alphabet/Google zag de inkomsten over het eerste kwartaal met 22 procent stijgen tot 110 miljard dollar, terwijl de winst 81 procent omhoog spoot tot 62,6 miljard dollar. Ai stimuleert het gebruik van de cloud aanzienlijk. Die divisie haalde twintig miljard aan omzet binnen; 63 procent meer dan in dezelfde periode een jaar eerder. Google heeft nu voor 460 miljard dollar aan getekende contracten in de boeken staan tegen 240 miljard in het vorige kwartaal. Niet alleen rekenkracht, maar ook toegang tot ai-platforms wordt op grote schaal ingekocht. Google’s ai-chips verkopen als warme broodjes. 

Sundar Pichai, topman van Alphabet en Google, zei: ‘2026 is fantastisch van start gegaan. Onze investeringen in ai en onze full-stack aanpak geven een boost aan elk onderdeel van het bedrijf. De zoekfunctie kende een sterk kwartaal, waarbij ai-ervaringen het gebruik stimuleerden, het aantal zoekopdrachten een recordhoogte bereikte en de omzet met 19 procent groeide.’

Microsoft

Ook Microsoft meldt een snelle groei (40 procent) van haar cloud (Azure en een aantal andere clouddiensten). Azure geldt als de voornaamste infrastructuur waarop OpenAI en een aantal andere grote ai-aanbieders hun business baseren. Als de trend van het afgelopen kwartaal doorzet, komt de ai-omzet dit jaar uit op 37 miljard dollar; 123 procent meer dan een jaar geleden.

De totale cloud-omzet bedroeg 54,5 miljard dollar, een stijging van 29 procent. De totale Microsoft-omzet steeg met 18 procent naar 82,9 miljard dollar, terwijl 31,8 miljard dollar nettowinst werd behaald. ‘We zijn gefocust op het leveren van cloud- en ai-infrastructuur en -oplossingen die elk bedrijf in staat stellen hun resultaten in het agentic computing-tijdperk te maximaliseren,’ zegt Satya Nadella, voorzitter en ceo van Microsoft.

IBM

IBM begon het jaar goed. De omzet over het eerste kwartaal steeg 9 procent tot 15,9 miljard dollar. De inkomsten uit infrastructuur (15 procent) namen het meest toe, gevolgd door software (11 procent) en consultancy (4 procent). Vooral hybride infrastructuur en dan met name IBM Z zit stevig in de lift. 

‘Ai blijft een drijvende kracht achter onze wereldwijde activiteiten. IBM-producten en -diensten helpen klanten bij het orkestreren, implementeren en beheren van ai in hybride omgevingen,’ aldus Arvind Krishna, topman van IBM. 

Atos en Elastic werken samen aan ai-dataplatforms

Atos en Elastic starten een samenwerking rond de uitrol van dataplatforms voor ai-toepassingen in de Benelux en Nordics. Atos neemt het Elasticsearch‑platform op in zijn Smart Platforms‑portfolio voor data-, security- en ai-oplossingen.

De partners richten zich op organisaties die hun data-architectuur willen voorbereiden op schaalbare en veilige ai‑workloads, met aandacht voor lokale en sectorspecifieke eisen. Atos levert integratie en beheer, terwijl Elastic technologie biedt voor data-analyse en zoekfunctionaliteit. De samenwerking moet later worden uitgebreid naar andere Europese landen.

Descartes breidt software voor wagenparkveiligheid uit met overname Idelic

Descartes Systems Group uit Waterloo (Ontario, Canada) heeft Idelic overgenomen, een leverancier van software voor chauffeursveiligheid en prestatiebeheer. Idelic, gevestigd in Pittsburgh (Pennsylvania, VS), ontwikkelt een safety‑intelligenceplatform dat training, monitoring, rapportage en coaching voor wagenparken samenbrengt. De oplossing analyseert onder meer telemetrie- en ongevalsdata om rijrisico’s te signaleren.

Descartes zegt de technologie te integreren in zijn eigen logistieke netwerk, onder meer voor toepassingen in last‑mile‑distributie en route-uitvoering. De overnamesom bedraagt circa 28 miljoen dollar, aangevuld met een mogelijke prestatieafhankelijke nabetaling tot 12 miljoen dollar.

Cyberverzekeraar Stoïk start in Nederland met Robert Spaan als directeur

Stoïk, een aanbieder van cyberverzekeringen, betreedt de Nederlandse markt. Het bedrijf, gevestigd in Parijs, richt zich op het mkb en combineert verzekering met preventie, monitoring en incidentrespons. Voor de Nederlandse activiteiten is Robert Spaan aangesteld als ‘country manager’. Hij was eerder onder meer managing director bij Aon en verantwoordelijk voor Europese business development bij Eye Security.

Volgens Stoïk neemt het aantal cyberincidenten en claims onder Europese bedrijven snel toe, met name door e-mailfraude en ransomware. De uitbreiding naar Nederland past in de bredere Europese groei van het bedrijf, dat actief is in meerdere landen en samenwerkt met verzekeringsintermediairs.

Mnemonic opent Nederlands soc in nieuw kantoor Utrecht

De Noorse cybersecurityspecialist Mnemonic heeft een soc (security operations centre) geopend in zijn nieuwe kantoor aan de Hondiuslaan in Papendorp, Utrecht. Vanuit dit soc biedt het bedrijf uit Oslo ook eerstelijns-monitoring en incidentafhandeling in het Nederlands, uitgevoerd door lokale analisten. De dienstverlening wordt ondersteund door soc‑teams in andere Noord‑Europese landen, waaronder Noorwegen en Zweden.

Mnemonic is sinds negen jaar actief in de Benelux en bedient organisaties in onder meer vitale en gereguleerde sectoren. De uitbreiding moet verdere groei in Nederland en België ondersteunen. Het bedrijf stelt dat het met zo’n lokaal soc tegemoet komt aan de groeiende behoefte aan Europese, soevereine cybersecuritydiensten.

Graduate Ventures en SecFund steken 2 miljoen in Fiducial

Graduate Ventures investeert samen met SecFund ruim twee miljoen euro in Fiducial, een ontwikkelaar van computer‑visionsoftware voor autonome drones. De startup is gevestigd in Delft en opgericht door hoofdzakelijk TU Delft‑alumni. De software stelt drones in staat te navigeren en objecten te detecteren in omgevingen waar gps en radar onvoldoende functioneren. De financieringsronde omvat ook een lening van Rabobank.

Fiducial begon in 2022 als studentenproject aan de TU Delft, gericht op visuele inspectie voor industriële toepassingen. Sinds 2025 wordt de technologie ook ingezet voor defensiegerelateerde scenario’s.

Graduate Ventures, gevestigd in Rotterdam, is een investeringsfonds van alumni van de Erasmus Universiteit Rotterdam, Erasmus MC en TU Delft en richt zich op deeptech‑startups met een universitaire oorsprong. SecFund is een samenwerking van het ministerie van Defensie, ministerie van Economische Zaken en de Regionale Ontwikkelingsmaatschappijen, verenigd in ROM-Nederland. Het fonds investeert in defensietechnologie.

Le Chat is de ai‑assistent van het Franse bedrijf Mistral AI. Het is vergelijkbaar met ChatGPT, maar met een sterke focus op Europese datasoevereiniteit, snelheid en agent‑functionaliteit.

Toch stopt het UWV met deze, sinds juni 2025 actieve, ai-agent. ‘Le Chat was bedoeld als een tijdelijke oplossing totdat een gecontracteerde ai-toepassing beschikbaar kon worden gesteld’, zegt een woordvoerder. ‘Daarom onderzoekt UWV of ai-toepassingen die beschikbaar zijn binnen het Microsoft Copilot-ecosysteem, verantwoord kunnen worden ingezet.’

Betere resultaten

Volgens de zegsman draait Copilot Chat Web binnen de Microsoft-omgeving van UWV. Daardoor kunnen meer instellingen beheerd worden en zijn er betere mogelijkheden om de beveiliging af te stemmen op UWV-eisen. De verwachting is dat Copilot Chat Web betere resultaten oplevert, wat voor meer gebruiksgemak zorgt en shadow-ai tegengaat. Eind van dit jaar worden de uitkomsten van deze pilot geëvalueerd.

Toch lijkt het inruilen van een Europese tool voor een Amerikaanse vanuit het oogpunt van soevereiniteit en digitale autonomie niet handig in deze geopolitieke tijden. UWV meldt desgevraagd hierover: ‘Ondertussen wordt ook gekeken naar andere betrouwbare (soevereine) alternatieven.’

Gemini Enterprise als totaalplatform

Gemini Enterprise wordt dus uitgebreid met een volledig ontwikkel- en beheerplatform voor ai-agents. Daarmee wordt de aankondiging van oktober vorig jaar dus flink opgeschaald. Google wil af van het imago van aanbieder van losse bouwstenen. Met functies als agent studio, long-running agents en een agent marketplace – met partners als Workday, ServiceNow en Atlassian – positioneert het zich als orkestrator van het volledige enterprise ai-ecosysteem.

De verdere aankondigingen tijdens Google Cloud Next ’26 omvatten onder meer nieuwe tpu-generaties, een agentic data cloud, een vernieuwd cyberbeveiligingsplatform en uitgebreide Workspace-updates die volledige aankoopprocessen via natuurlijke taal afhandelen.

De consultant als troefkaart

Technologie alleen wint geen enterprise-contracten. Precies daar zit de tweede strategische laag van Next ’26, en die draait niet om technologie, maar wel om een investeringsfonds van 750 miljoen dollar om adoptie via partners te versnellen.

Google stalt eigen engineers bij Accenture, Deloitte en Cognizant, geeft McKinsey, BCG en Bain vroege toegang tot Gemini-modellen, en zet in op een ecosysteem van 120.000 partners met meer dan 330.000 getrainde experts. ‘Het is niet alleen het inschakelen van consultants, maar het uitbeden van je distributie’, oppert Alex Richards, vice president of partnerships bij analyseplatform Quantum Metric.

De logica is volgens hem helder. Als Accenture herhaalbare agentic ai-oplossingen bouwt op Gemini, wordt Gemini automatisch aanbevolen aan elke Fortune 500-klant. Niet per se omdat het de beste keuze is, maar omdat het het meest ingebedde platform is. Richards vat het samen: ‘In enterprise ai zijn het de consultants die de klant bezitten. En Google weet dat.’

Daarmee wordt ook de rivaliteit met Microsoft en AWS volgens hem scherper. ‘Microsoft vertrouwt op de integratie van OpenAI in bestaande workflows, AWS op infrastructuurdominantie via Bedrock. Google koopt zich in bij de bedrijven die de transformatiebudgetten al beheren.’ En daarvoor heeft het 750 miljoen dollar en een leger consultants aan zijn zijde.

Laten we beginnen met Max, de verpleegkundige. De komende jaren is er geen vuiltje aan de lucht voor handen aan het bed, maar de dreiging heet robotica. Tien jaar geleden hadden we in Nederland een idiote hype rond robots die op het punt stonden om mensenwerk over te nemen, maar dat dit binnen de komende tien jaar wel staat te gebeuren is helemaal geen hype. De tekenen zijn overal.

Kort geleden wees een Nederlands bedrijfje een overnamebod van vijfhonderd miljoen dollar van OpenAI af. Het bedrijf verzamelde trainingsdata, goud voor het aanleren van de (fijne) motoriek van robots. Die kunnen op een dag dus een klysma plaatsen of een injectie doen. En de ai-taalmodellen die nu bezig zijn om de wereld te veroveren, lijken zeer geschikt voor het voorkomen van medische missers.

Robots die zowel fysiek als mentaal competent zijn kunnen in beginsel elke fysieke menselijke activiteit overnemen. Op een dag worden het dus robot-handen aan het bed. Waarschijnlijk zijn het ook warme handen, want de vermoedelijk benodigde rekenkracht vereist wel een Nvidia-gpu en die doen het niet op AAA-batterijtjes. Dit alles wordt nog onderstreept door de pivot die Tesla maakt van (steeds maar niet) zelfrijdende auto’s naar humanoïde robots die onder meer een auto kunnen besturen. Het is na Spacex en Tesla zelf Elon Musks derde grote gok, maar Musk heeft bepaald een goed track record. Op een kwade dag wordt Max misschien door de robot die de zorg voor zijn patiënten overneemt naar het UWV gereden (waar ze zijn gegevens invoeren in het ww-systeem uit de jaren tachtig van de vorige eeuw).

Wat voor Max mogelijk nog tien of twintig jaar duurt, staat voor Vera de ict’er nu al voor de deur. Mijn vorige Data Revival was gewijd aan een experiment om ChatGPT een database te laten ontwerpen. ChatGPT zakte daarbij flink door het ijs, maar dat krijg je als je een ai traint op een wereld van slecht ontworpen databases.

Ik vermoed dat het nu al stukken beter kan als je zorgt voor adequate prompts, maar ik stelde ook dat de huidige ai’s uitermate geschikt zijn voor database herstructurering en gegevensconversies. Waar een echte database-ontwerpblunder (voorbeeld) in de praktijk niet te herstellen is, kan dat met ai wel. Dat zou betekenen dat legacy-systemen werkelijk een tweede leven kunnen krijgen en we niet meer zijn gebonden aan de keuze tussen kostbaar doormodderen (‘softwareveroudering’) en kostbaar en gevaarlijk herbouwen. Dat gaat heel veel banen kosten.

Veel meer acuut is wat ai nu al doet voor de productiviteit van ontwikkelaars. Het algemene beeld rond ai is dat het vooral nuttig is in de handen van experts en dat was ook de conclusie in mijn vorige Data Revival. Maar voor beginnende of minder begaafde software ontwikkelaars is dat helemaal niet zo. Zelf behoor ik tot die tweede categorie en ik kan uit eigen ervaring melden dat mijn productiviteit door het dak gaat met ChatGPT. En het is niet alleen de productiviteit maar ook de consistentie.

Het bedrijf Block (van Twitters Jack Dorsey) besloot om 40 procent van het personeel te lozen

Ik heb bijvoorbeeld een hekel aan sommige aspecten van de SQL syntax (joins) en mijd deze, tot groot ongenoegen van mijn collega’s. Nu doe ik mijn eigen ding en laat het resultaat herschrijven in de stijl van mijn collega’s. Het lijkt triviaal, maar wat er nu al kan en gebeurt rond software is een enorme revolutie. En zelfs als we er voor zouden kiezen om software ontwikkeling volledig uit te besteden aan junioren, ict-kneuzen en rommelende vibe coders zou er nog geen man overboord zijn als de beroerde resultaten door ai kunnen worden herontworpen en hercodeerd. Het oude en niet zo succesvolle idee van softwareprototyping door niet-ict’ers met materiekennis komt misschien wel weer terug, terwijl iedereen die zich nu architect noemt een andere baan kan gaan zoeken. En ook hier is de toekomst er al. Het bedrijf Block (van Twitters Jack Dorsey) besloot om 40 procent van het personeel te lozen. Softwareontwikkeling gaat extreem veel sneller met kleine teams met ai. Block is ook niet het enige voorbeeld, al vind ik zo snel nog niets uit Nederland.

Max en Vera bezitten gelukkig straks hun professionele kwalificaties en per saldo maken we ons weinig zorgen. Gelukkig zijn ze midden twintig en flexibel en zitten ze nog niet op een ‘veilige’ positie in een zorginstelling of op een ict-afdeling. Het komt vast goed, maar spannend wordt het wel.

Datarevival is een rubriek van René Veldwijk over de wondere wereld van data. Veldwijk is associé bij Ockham Groep en opiniemaker bij Computable.

Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #3.

Fujitsu en Carnegie Mellon starten onderzoekscentrum voor fysieke ai

Fujitsu Limited, gevestigd in Tokio, en Carnegie Mellon University (CMU) uit Pittsburgh hebben een gezamenlijk onderzoekscentrum opgericht voor zogeheten fysieke ai. In het Fujitsu–Carnegie Mellon Physical AI Research Center werken onderzoekers van beide organisaties aan technologieën die kunstmatige intelligentie toepasbaar maken in machines en apparaten die opereren in de fysieke wereld.

Het centrum richt zich op onderzoek naar onder meer robotica, machine learning, simulatie en mens-robotinteractie. Doel is om ai-systemen te ontwikkelen die inzetbaar zijn in sectoren als industrie, logistiek, infrastructuur en zorg. Daarbij wordt gebruikgemaakt van faciliteiten van CMU’s Robotics Innovation Center in Pittsburgh.

De onderzoeksresultaten moeten op termijn worden verwerkt in Fujitsu’s Kozuchi Physical OS, een platform dat robots, sensoren en systemen gezamenlijk aanstuurt, van cloud tot edge.

Zebra Ventures investeert in vision‑startup Apera AI

Zebra Ventures, de investeringsarm van het Amerikaanse Zebra Technologies, heeft een minderheidsbelang genomen in Apera AI. Dat Canadese bedrijf, gevestigd in Vancouver, ontwikkelt 4d‑visionsoftware waarmee industriële robots objecten herkennen en hanteren in wisselende productieomgevingen. De technologie combineert 3d‑beeldvorming met ai en is bedoeld voor toepassingen waar onderdelen overlappen, glanzen of transparant zijn.

Met de investering wil Zebra zijn aanbod voor fabrieks- en logistieke automatisering uitbreiden. Apera AI kan het kapitaal gebruiken om implementaties bij fabrikanten op te schalen. De software is ontworpen om te integreren met bestaande robotsystemen en vraagt relatief weinig kalibratie.

IG&H neemt ai-zorgplatform Alii over

IG&H, een Utrechts advies- en technologiebedrijf, neemt zorgplatform Alii over. Met de overname breidt IG&H zijn activiteiten in de zorg uit met ai-ondersteunde besluitvorming voor zorgprofessionals. Het platform van Alii vertaalt medische richtlijnen, protocollen en patiëntgegevens naar beslisondersteuning tijdens het zorgproces. Dat moet helpen bij consistentere keuzes in een sector met personeelstekorten en toenemende zorgvraag.

Alii is eveneens gevestigd in Utrecht en telt tien medewerkers. De oplossing wordt al ingezet in onder meer ggz, ziekenhuiszorg en langdurige zorg en kan integreren met bestaande epd-omgevingen. IG&H zegt cliënten zo één aanbod te bieden voor strategie, implementatie en ai-toepassingen in de dagelijkse zorgpraktijk. De techconsultant meldde haast gelijktijdig ook al de overnamedeal rond CloudNation.

Crayon-naam verdwijnt na integratie met SoftwareOne

SoftwareOne voert de merknaam Crayon niet langer en gaat verder onder één naam. Dat maakt het bedrijf bekend na de afronding van de fusie tussen SoftwareOne en Crayon, die in juli 2025 werd voltooid. Het Zwitserse bedrijf kocht zijn Noorse concurrent Crayon Group voor omgerekend ruim 1,3 miljard euro. De rebranding wordt vanaf april gefaseerd doorgevoerd.

Volgens SoftwareOne moet één merk de organisatie duidelijker positioneren richting klanten en partners. Het bedrijf richt zich op dienstverlening rond software-inkoop, cloud en aanverwante it-diensten. SoftwareOne is gevestigd in Zwitserland en telt circa 13.000 medewerkers in meer dan zeventig landen. In Nederland opereert het bedrijf vanuit Amsterdam.

Justin Broeders nieuwe ciso Rijk

Justin Broeders is met ingang van 1 juni aanstaande benoemd tot chief information security officer (ciso) Rijk. Hij heeft ruime ervaring binnen en buiten de overheid op gebied van informatiebeveiliging. 

Broeders volgt als ciso Rijk Aart Jochem op die eind 2025 na vijf jaar afzwaaide en tijdelijk werd opgevolgd door Martijn de Hamer. Art de Blaauw, de huidige cio Rijk bij het ministerie van BZK, roemt het overzicht dat Broeders heeft en de rust die hij uitstraalt. Broeders maakt al drie jaar deel uit van de Ciso-raad van de rijksoverheid. Hij wordt daar nu ook de voorzitter van. 

Belangrijke verantwoordelijkheid bij zijn rol is het vormgeven en borgen van een veilige digitale overheid. De ciso Rijk speelt een sleutelrol in het versterken van de digitale weerbaarheid en autonomie van Nederland. 

Zo heeft de rechtbank Gelderland bepaald. TenneT handelt niet onrechtmatig door de projectontwikkelaar vanwege netcongestie in het focusgebied op wachtlijst te zetten. De rechter vindt dat het belang van TenneT bij een veilig en goed functionerend elektriciteitsnet het zwaarst weegt. Dat belang gaat boven het (zuiver financiële) belang van Goodman om de door haar aangevraagde aansluiting op het net binnen de door haar gewenste termijn te hebben gerealiseerd. 

Goodman eiste dat ze de beloofde 70 MW-aansluiting uiterlijk in het vierde kwartaal van 2029 in gebruik kan nemen. Begin dit jaar kreeg het datacenter-bedrijf van TenneT te horen dat dit onmogelijk is vanwege congestie. Goodman had in 2023 de offerte ondertekend voor werkzaamheden die TenneT in het voortraject zou doen. Maar daarmee had TenneT nog geen verplichting tot het sluiten van realisatieovereenkomsten, aansluit- en transportovereenkomsten. 

In oktober 2025 kreeg Goodman te horen dat die contracten er voorlopig ook niet aankwamen omdat het te druk werd op het stroomnet. Goodman is op de wachtlijst geplaatst. De netcongestie in Noord-Holland zal pas in 2033-2036 zijn opgelost. Dit betekent dat Goodman nog wel negen jaar kan wachten. En dat terwijl beide partijen al vijf jaar praten over realisatie van de aanvraag. Goodman had al de komende zomer met de bouw willen beginnen. Samen met het Canadese pensioenfonds CPP Investments steken de Australiërs acht miljard euro in Europese datacenters.

Als vertegenwoordiger van de Nederlandse cloud- en hostingsector heeft DCC herhaaldelijk voorgesteld aan de rijksoverheid en aan Strategisch Leveranciersmanagement Rijk (SLM Rijk) om samen aan de slag te gaan. Simon Besteman, director of public affairs bij DCC, betreurt het dat het SLM Rijk hier nooit gehoor aan heeft gegeven. Hij vindt het moeilijk te verteren dat het Rijk voor het Duitse StackIT koos, zonder de Nederlandse sector te spreken.

Het kwam nooit tot verkennende gesprekken, laat staan tot een roadmap met stappen die van beide kanten genomen moeten worden om een level playing field te maken. Nederlandse bedrijven zouden ten minste de kans moeten krijgen om mee te dingen naar opdrachten van de rijksoverheid, vindt Besteman.

Geen contact

Ook toen SLM de opdracht kreeg om naast de overeenkomsten met Microsoft, AWS en Google naar een soevereine partij te kijken om daar afspraken mee te maken, is er volgens Besteman geen contact gezocht met de eigen Nederlandse cloudsector. 

En dat terwijl de sector de voorbereidingen heeft getroffen voor zo’n raamovereenkomst. Besteman: ‘Wij hebben een overzicht van Nederlandse bedrijven die aan de eisen van digitale autonomie en soevereiniteit voldoen. Wij hebben met de bedrijven een accreditatie ontworpen. Initiatieven als de Open Cloud Alliantie laten ook zien dat de branche in staat is om de consortia te vormen die nodig zijn om als opdrachtgever van de overheid te dienen.’

Niet doorpakken

Besteman spreekt van een gemiste kans. ‘Het aanbod is er, de bedrijven zijn er, de structuur die nodig is om zo’n overeenkomst te sluiten is aanwezig.’ De DCC-woordvoerder constateert dat de politieke wil er zeker is. Het kabinet-Jetten kent immers een staatssecretaris voor Digitale Economie en Soevereiniteit. Met de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) is er ook een strategie. Maar de rijksoverheid weet volgens Besteman niet door te pakken.

De ministeries van EZK en Justitie en Veiligheid zijn om commentaar gevraagd. Afgelopen dinsdag stelde het kamerlid Barbara Kathmann (GroenLinks-PvdA) al vragen over de raamovereenkomst met StackIT.

Update

Reactie SLM Rijk: De stelling van DCC dat er alleen informeel contact is geweest, wordt vanuit SLM Rijk niet herkend. Sinds eind 2022/begin 2023 heeft SLM Rijk diverse kennismakings- en verkennende gesprekken gevoerd met DCC. Parallel daaraan is ook gesproken met andere vertegenwoordigers uit de sector.

Simon Besteman, director of public affairs bij DCC: ‘Een kennismakingsgesprek is echt iets anders dan een werkoverleg om over plannen te spreken. En er is één kennismakingsgesprek geweest eind 2022. Daarna alleen individueel contact.’