In 2025 bestond alle stroom die Eurofiber in Nederland, België en Duitsland kocht, volledig uit hernieuwbare energie. Het percentage broeikas-gas-emissies liep verder terug. Verder blijkt uit het rapport dat bij circulariteit eveneens voortgang werd geboekt. 970 modems werden geretourneerd, waarvan er 411 zijn opgeknapt en hergebruikt.

De aanbieder van open digitale infrastructuur liet ook zijn zakelijke partners onder de loep nemen. EcoVadis beoordeelde 52 belangrijke leveranciers op hun duurzaamheidsprestaties. De gemiddelde score was 70,4 op een schaal van 100, ruim voldoende dus.

ESG-data

Qua innovatie scoorde Eurofiber met doorlopende investeringen in quantum-safe- oplossingen en duurzame data-infrastructuur. Diversiteit en inclusie kregen ook aandacht. Het aandeel vrouwen in het senior management steeg van 19 procent in 2024 naar 22 procent in 2025.

Jeroen Kanselaar, ESG Lead bij Eurofiber, constateert dat duurzaamheid een steeds belangrijkere rol speelt in gesprekken met klanten en stakeholders. De vraag naar betrouwbare ESG-data (milieu, sociaal en governance) groeit, evenals naar meer transparantie in de gehele waardeketen. ‘Door het rapport van dit jaar op te stellen volgens het VSME-kader hebben we een belangrijke stap gezet richting meer gestructureerde en consistente duurzaamheidsrapportage,’ aldus Kanselaar.

Van pandjesprins naar ai-prins

Prins Bernhard jr. heeft zich altijd zeer gestoord aan zijn imago van ‘pandjesprins’ en ‘huisjesmelker’. In 2023 een gesprek met het FD zei hij zichzelf vooral als it-ondernemer te zien. Volgens hem heeft het vak van it’er in Nederland maar weinig aanzien.’ In het onderwijs is het een ondergeschoven kindje.’ In Oost-Europa is dat anders.

Bernhard wil op ai-gebied aan innovaties werken en nieuwe ondernemingen opzetten. Het kapitaal daarvoor maakt hij snel vrij. En zijn ‘Rolodex’ heeft een enorme omvang. Ai en andere nieuwe tech zorgen volgens hem voor enorme kansen. Hij wil die als ‘ai-prins’ graag benutten. 

Het bouwen van de benodigde rekenkracht voor ai is het grootste infrastructuurproject dat de mensheid ooit heeft ondernomen, stelt Gartner. Heel veel kapitaal wordt gestoken in ai-infrastructuur, ai-gebaseerde cloudplatformen en geavanceerde software-ecosystemen.

In de laatste prognose-update van Gartner zijn de totale it-uitgaven naar boven bijgesteld met sterkere groeiprognoses. Maar de groei concentreert zich steeds meer op segmenten die direct profiteren van de adoptie van ai, terwijl traditionele segmenten relatief bescheiden veranderingen laten zien. 

Lang niet elk marktsegment floreert. Technologie-budgetten staan onder druk door inflatie, tekorten in de toeleveringsketen, stijgende hardware- en geheugenkosten, ai-financieringsinitiatieven en verschuivende prioriteiten.

Bridgepoint neemt meerderheidsbelang in Lansweeper

De Britse investeringsmaatschappij Bridgepoint neemt een meerderheidsbelang in Lansweeper, een aanbieder van software voor assetmanagement uit Merelbeke bij Gent. Algemeen directeur Dave Goossens en het managementteam blijven aandeelhouder. Bridgepoint neemt het belang over van het consortium Dovesco, Insight Partners en Imker Group, waarbij Dovesco als minderheidsaandeelhouder verbonden blijft aan het bedrijf.

Lansweeper levert organisaties inzicht in alle apparaten binnen hun it-omgeving, waaronder laptops, servers, industriële systemen en iot-apparatuur. Het bedrijf bedient wereldwijd meer dan 30.000 organisaties en beschikt volgens eigen zeggen over een database met meer dan twee miljard geregistreerde technologie-assets.

Met de komst van de nieuwe kapitaalverschaffer wil Lansweeper investeren in productontwikkeling, ai, cybersecurity, internationale uitbreiding en overnames. De transactie wordt naar verwachting eind 2026 afgerond.

SAP ziet cloudomzet en cloudbacklog verder groeien

SAP heeft in het tweede kwartaal van 2026 opnieuw groei geboekt in cloudactiviteiten en omzet. De cloudomzet steeg met 22 procent, terwijl de actuele cloudbacklog uitkwam op 22,9 miljard euro, een toename van 27 procent. De totale omzet groeide met 9 procent van 9,03 miljard euro naar 9,88 miljard euro. Ook de winst nam toe: met 26 procent van 1,7 miljard naar 2,2 miljard euro. SAP schrijft de resultaten mede toe aan de groei van zijn Autonomous Suite en Business AI Platform.

Topman Christian Klein zegt dat klanten SAP inzetten voor ai-toepassingen die aansluiten op bedrijfsprocessen en data en voldoen aan regelgeving. Financieel directeur Dominik Asam wijst erop dat de cloudbacklog en vrije kasstroom zijn blijven groeien ondanks onrustige macro-economische omstandigheden. Volgens hem gebruikt SAP zelf ai om de eigen transformatie naar een autonomous enterprise te versnellen.

Hackers eisen losgeld na cyberaanval op Thialf

Thialf, het in Heerenveen gevestigde ijsstadion, is getroffen door een cyberaanval. Volgens het stadion heeft forensisch onderzoek uitgewezen dat de impact op data en operationele processen nihil is en dat geplande activiteiten gewoon doorgaan, aldus Omroep Friesland.

RTL Nieuws meldt dat hackersgroep The Gentlemen verantwoordelijk is voor de aanval. De groep zou losgeld eisen en dreigt interne documenten, medewerkersinformatie, financiële contracten en andere gegevens te publiceren als niet binnen tien dagen wordt betaald. Hoe hoog de eis is, is niet bekend. Thialf bevestigt dat het in gesprek is met de aanvallers, maar wil verder geen inhoudelijke details geven.

SK Hynix-topman moet ex-partner 640 miljoen dollar betalen

Chey Tae-won, bestuursvoorzitter van de Zuid-Koreaanse chipmaker SK Hynix, moet zijn ex-vrouw Roh Soh-yeong een bedrag van 640 miljoen dollar betalen na een langdurige juridische strijd rond hun scheiding.

De zaak kreeg veel aandacht nadat Chey in 2015 bekendmaakte dat hij een buitenechtelijke relatie had en daaruit een kind was geboren. Pogingen om via mediation tot een regeling te komen mislukten, waarna de kwestie voor de rechter kwam.

De rechter kende Roh uiteindelijk 640 miljoen dollar toe, volgens de berichtgeving het hoogste bedrag ooit in een Zuid-Koreaanse echtscheidingszaak. Chey voerde aan dat een groot deel van zijn vermogen afkomstig was uit familie-erfenissen en daarom niet als gezamenlijk bezit moest worden beschouwd. Zijn vermogen wordt geschat op circa 5,6 miljard dollar, aldus zakenblad Quote.

Progress koopt ai- en dataplatform van Domo voor 400 miljoen dollar

Progress Software neemt vrijwel alle activa en bepaalde verplichtingen van Domo over voor vierhonderd miljoen dollar. Met de overname voegt het in Burlington (Massachusetts) gevestigde Progress het ai- en dataplatform van Domo toe aan zijn portfolio.

Volgens Progress sluit de aankoop aan bij zijn strategie om klanten beter te ondersteunen bij ai-toepassingen. Domo levert software voor data-integratie, analyse en AI en brengt meer dan 2.400 zakelijke klanten en een internationaal partnernetwerk mee.

Topman Yogesh Gupta van Progress verwacht dat de technologie van Domo de bestaande dataplatformactiviteiten van het bedrijf aanvult. Domo-oprichter Josh James zegt dat de combinatie klanten moet helpen ai-toepassingen te bouwen op basis van beheerde bedrijfsdata.

OpenAI heeft nog veel uit te leggen over de ai-agent die eigenhandig de infrastructuur van Hugging Face, een platform voor het delen van ai-tools en -modellen, compromitteerde. En dan zijn er ook nog de gratis Chinese ai-modellen (‘open weight ai’): makkelijk aanpasbaar en lokaal te draaien. Deze open modellen zijn weliswaar technisch niet zo sophisticated als de ‘frontier modellen’ van Anthropic en OpenAI, maar goed genoeg voor ontwikkelaars met beperkte budgetten. 

Veel tumult

Chinese modellen als Kimi K3 hebben beduidend minder rekenkracht nodig waardoor ze veel marktaandeel kunnen wegsnoepen bij de grote Amerikaanse ai-bedrijven. Die hebben gigantische bedragen geïnvesteerd in ai-rekencentra, waardoor de vraag rijst of die ongekend hoge investeringen ooit zijn terug te verdienen. 

De ai-race is geen F1 in Monaco waarbij nauwelijks positiewisselingen mogelijk zijn. De concurrentieverhoudingen liggen nog lang niet vast. De afgelopen dagen boden veel tumult op ai-gebied. En die onzekerheid lijkt nog lang niet van de baan.

De meeste aandacht ging de afgelopen week uit naar het ai-programma van OpenAI dat tijdens een proef de testomgeving verliet via een gat in de beveiliging. Kennelijk werkten de vangrails niet of stonden die uit. Volgens OpenAI was er sprake van een ontsnapping uit de sandbox (afgeschermde testomgeving) waardoor het ai-programma op internet wist te komen en Hugging Face kon hacken om de oplossing te vinden voor de testvraag. 

Pr-stunt?

In de ai-wereld ontstond een hevig debat of het echt een ongeluk was of een ordinaire pr-stunt bedoeld om de superioriteit van OpenAI’s software aan te tonen. In ieder geval staat vast dat OpenAI er in slaagde de aandacht op zich te vestigen. En de sandboxen zoals OpenAI die toepast, zijn allerminst veilig als ai-agenten te veel vrijheid wordt geboden. Jaya Baloo, cybersecurity-expert bij security-adviseur Aisle, zei tegenover de NOS dat de ai ook niet op hol is geslagen maar precies deed wat OpenAI vroeg om te doen en dat toeliet. 

Hype marketing of niet, OpenAI zal snel volledig opening van zaken moeten geven over wat er precies is gebeurd. Ook strengere beveiligingsmaatregelen zijn broodnodig. Daar zijn alle ai-experts het over eens. Technische details over de ‘exploit’ en de precieze kwetsbaarheid ontbreken tot nog toe. Uiteraard moet de wijze van sandboxing die ongetwijfeld ook elders is uitgerold, eerst worden gerepareerd voordat nadere informatie naar buiten kan worden gebracht.

Trage reactie

Bovendien moet OpenAI opheldering geven over haar trage respons op het veiligheidsincident. Uit een reconstructie van persbureau Reuters blijkt dat OpenAI pas na een week doorhad dat de ai-agent tijdens de test uit de sandbox was ontsnapt en Hugging Face was binnengedrongen. Inmiddels had deze opslagplaats van ai-software al de FBI ingeschakeld. 

Op 9 juli probeerde de ai-agent internet te bereiken. Twee dagen later begonnen de aanvallen op Hugging Face die tot 13 juli duurden. Pas nadat Hugging Face bekend had gemaakt door een ai-agent te zijn aangevallen, begon het bij OpenAI wat te schemeren. In zeer korte tijd vonden 17.000 aanvallen plaats op het netwerk van Hugging Face. Bloomberg meldt dat de agent er maar enkele uren voor nodig had om binnen te dringen. Een menselijke hacker zou daar weken mee bezig zijn geweest, aldus bronnen van het persbureau.

Alarmbellen

Volgens Reuters zag OpenAI niet eerder dan op 18 juli in de interne logboeken dat de ai-agent uit de geïsoleerde omgeving was ontsnapt. De monitoring was zo gebrekkig of de medewerkers hielden die zo slecht in de gaten dat de ontsnapping een week lang onopgemerkt bleek. Vervolgens traden OpenAI en Hugging Face hierover pas op 20 juli naar buiten.

En OpenAI had nog een extra dag nodig om zijn verantwoordelijkheid te erkennen. Twee nieuwe versies van ChatGPT, afgericht op het hacken, waren de schuldigen. Dit verhevigt de discussie of ai-bouwers voldoende letten op de veiligheid. Het incident moet de alarmbellen in de ai-sector doen rinkelen.

Goedkope Chinezen

Behalve problemen met de veiligheid worstelt de Amerikaanse ai-industrie ook met goedkope Chinese ‘open weight’-ai-modellen die heel bruikbaar blijken voor ‘het gewone ai-werk’. Naar verluidt zouden de Chinezen deze modellen destilleren uit de dure, meer geavanceerde ai-modellen van Amerikaanse makelij. Ze zouden hun eigen modellen trainen met de output van andere modellen van concurrenten. Ze halen inzichten uit de analyse van deze koplopers en maken daar meer eenvoudige modellen van die aanzienlijk minder rekenkracht vergen. 

Volgens het Britse AI Security Institute (AISI) presteren recente open modellen als GLM-5.2 en DeepSeek V4-Pro even goed als hun Amerikaanse (frontier) gesloten tegenhangers van vier tot zeven maanden oud. Vorig jaar bedroeg die achterstand nog zes tot tien maanden. 

Protectionisme?

Tot schrik van Silicon Valley dreigen de Chinezen steeds meer marktaandeel te kapen. Niet alleen omdat ze veel goedkoper in het gebruik zijn, maar ook omdat deze modellen parameters kennen die iedereen kan downloaden en wijzigen. Je kunt ze ook op eigen servers draaien. En de data hoeven niet terug naar de leveranciers van die modellen. Net als bij zonnepanelen en elektrische voertuigen lijkt China de VS te slim af te zijn. De gigantische kapitaaluitgaven die Big Tech doet aan ai, dreigen hierdoor minder rendement op te leveren. Google bijvoorbeeld investeert dit jaar 205 miljard dollar, voornamelijk aan ai. 

Met name OpenAI, Google Gemini en Anthropic zien de markt voor hun dure modellen kleiner worden als bijvoorbeeld ontwikkelaars van startups hun toevlucht nemen tot goedkope Chinese alternatieven. Nu hebben ze ongeveer driekwart van de markt voor ai-assistenten. Maar dat kan snel veranderen. 

In Amerika, tot voor kort allergisch voor overheidsbemoeienis, klinkt nu ineens de roep om regulering. Maatregelen zouden de destillatie van technologie moeten tegenhouden. De regering in Washington gaat in ieder geval al onderzoeken of de Chinezen zich aan diefstal van intellectueel eigendom schuldig gemaakt hebben. Ook dat is pikant want juist Amerikaanse ai-bedrijven bleken het de afgelopen jaren niet zo nauw te nemen bij het op grote schaal oogsten van persoonlijke data en informatie waarop auteursrechten rusten. 

Koekje van eigen deeg

Veel ai-aanbieders zijn ervan beschuldigd hun ai-modellen met content te trainen waarop geen rechten zijn afgedragen. Big Tech bleek ook allerminst vies te zijn van agressieve track-methodes en internet-scraping. Nu een koekje van eigen deeg dreigt, komt in Washington een lobby op gang die op maatregelen aanstuurt.

Tegelijk is een tegenbeweging ontstaan. Zo’n 200 startups en investeerders uit Silicon Valley waarschuwen de regering Trump voor te verstrekkende beperkingen van de Chinese ‘open weight’-modellen. Volgens deze Little Tech Association (littletech.org) zouden veel jonge bedrijven (innovatie)kansen gaan missen als ze geen toegang krijgen tot goedkope alternatieven. 

Binnen de Europese Unie zijn meer dan 1.500 startups actief in defensietechnologie. Hoewel veel daarvan hardware ontwikkelen met een sterke focus op drones, werken naar schatting zo’n vijf- tot zeshonderd startups uitsluitend aan drone-software. ‘Het speelkwartier is voorbij.’

Juist op dat segment ligt onze focus’, zegt Ties Klinkhamer van investeerder Keen Investments. ‘De sector maakt momenteel een ongekende groei door.’ Volgens Jorrit van den Eerenbeemt van het NLR ontwikkelen nieuwe droneleveranciers zich steeds meer tot softwarebedrijven.

Uit gesprekken die Computable met experts voerde, blijkt dat de Nederlandse dronewereld in hoog tempo professionaliseert. Waar drones tien jaar geleden nog werden gezien als gadgets of experimentele hulpmiddelen, zijn ze inmiddels een integraal onderdeel van inspecties, landbouw, veiligheid en logistiek.

Politie

‘Het speelkwartier is voorbij’, zegt Stephan van Vuren van AirHub. ‘Naast civiele toepassingen zijn er nu drones voor politie, brandweer, douane, beveiliging en kritieke infrastructuur. Organisaties die essentieel zijn voor het functioneren van de maatschappij gaan drones diep integreren in hun processen. De nadruk ligt niet meer op wat drones kunnen, maar op hoe organisaties ermee kunnen werken.’

De echte innovatie zit volgens de experts niet meer in het plastic of de propellers, maar in de software. Autonomie, dataverwerking, navigatie, veiligheid en compliance draaien allemaal om code.

Aan het woord

– Jeroen Hanekamp, ceo en medeoprichter van AeroSophia (Utrecht)
– Wiebe de Jager, drone-expert en oprichter van Dronewatch.nl
– Ties Klinkhamer, associate defense bij Keen Investments
– Stephan van Vuren, medeoprichter en directeur van AirHub
– Jorrit van den Eerenbeemt, project-engineer bij het Nederlands Lucht- en Ruimtevaartcentrum (NLR)

‘In sommige drones wordt de software bijna wekelijks aangepast om ze effectief te houden’, zegt Van den Eerenbeemt. ‘Dat geldt zeker voor defensiedrones die worden tegengewerkt door jamming, waarbij de gps-positionering wordt verstoord.’ Een drone is daardoor steeds meer een vliegend softwareplatform geworden. De software-stack bestaat uit meerdere lagen die elkaar versterken. Volgens drone-expert Wiebe de Jager vormt de eerste laag de flight control en autonomie: software die de drone zelf aanstuurt. ‘De trend gaat richting meer autonomie en minder handmatige besturing’, zegt Jeroen Hanekamp van AeroSophia. ‘De software in de drone wordt steeds slimmer, waardoor de piloot minder handelingen hoeft uit te voeren.’ Van den Eerenbeemt vult aan: ‘Ook zonder verbinding met de piloot en zonder gps moet een drone kunnen blijven vliegen.’

De tweede softwarelaag draait om missieplanning, vlootbeheer en operationele aansturing. Hanekamp verwacht dat drones straks in groepen over vaste routes vliegen. ‘Drones kunnen elkaars vluchtplannen kennen en elkaar automatisch ontwijken’, zegt Van den Eerenbeemt. Daarmee komt veilig vliegen in stedelijke gebieden dichterbij.

Vluchten worden vaker op afstand uitgevoerd en bewaakt door een remote operator

Drone docks

Ook de aansturing van zogenoemde drone docks ontwikkelt zich snel. Van Vuren: ‘Die docks worden steeds vaker gekoppeld aan bestaande systemen, bijvoorbeeld aan Computer Aided Dispatch-systemen van de politie.’ Het doel is om missies grotendeels automatisch te laten verlopen. In opkomst zijn kisten waarin een of meerdere drones automatisch kunnen opstijgen en landen. Daardoor kunnen inspecties of incidentrespons op afstand plaatsvinden.

‘Bij incidenten met een spoedeisend karakter kan automatisering cruciaal zijn’, zegt Van den Eerenbeemt. ‘Bij branden, ongevallen of op het slagveld kan het om seconden draaien.’ Volgens hem kunnen betere en sneller inzetbare drones levens redden.

De Jager benadrukt dat autonomie veel software vereist. ‘De eerste twee lagen nemen steeds meer taken over van de traditionele dronepiloot. Vluchten worden vaker op afstand uitgevoerd en bewaakt door een remote operator.’ Operators beheren complete vlootoperaties vanuit één dashboard, inclusief onderhoud, batterijstatus en risicobeoordeling.

Na de vlucht komt de datalaag aan bod: het verwerken van beelden en sensordata tot bruikbare informatie, zoals kaarten, 3d-modellen of inspectierapporten. Hanekamp: ‘Die data wordt vervolgens gebruikt in andere software om acties uit te voeren. Dankzij ai zijn dronebeelden, die soms vele terabytes omvatten, beter te interpreteren.’

Drones beschikken bovendien over steeds meer sensoren. Naast gewone camera’s worden lidar-sensoren ingezet voor nauwkeurige metingen. Dat levert veel grotere hoeveelheden data op.

Daarnaast groeit het gebruik van multispectrale systemen, die licht opdelen in meerdere kleurbanden. Daarmee zijn bijvoorbeeld plantengroei te analyseren of illegale lozingen op te sporen via warmtebeelden. Hanekamp ziet ook kansen voor overheden en waterschappen om historische data opnieuw te analyseren met verbeterde algoritmen. ‘Multi-temporale analyses worden steeds belangrijker. Een scheur die in een week tijd verdubbelt, kan een risico vormen.’

Vluchtplanning

Volgens De Jager verschuift drone-software van losse toepassingen naar geïntegreerde ecosystemen. ‘Waar software vroeger draaide om vluchtplanning en eenvoudige beeldverwerking, zien we nu end-to-end-platforms die alles combineren: van missieplanning en dataverzameling tot analyse en integratie met bestaande bedrijfsprocessen.’ AirHub uit Groningen ontwikkelt zo’n geïntegreerd platform. De software ondersteunt zowel civiele toepassingen als beveiliging tegen ongewenste drones en militaire robotica.

‘Waar vroeger meerdere losse applicaties nodig waren, zit nu alles in één platform’, zegt Van Vuren. ‘Bij de ontwikkeling is veel aandacht besteed aan gebruiksgemak, zodat klanten snel resultaat kunnen behalen.’ Voor grensbewaking kunnen volgens hem niet alleen luchtdrones worden ingezet, maar ook drones op het water en rijdende robots.

Veel software voor militaire drones is dicht bij de frontlinie ontwikkeld

Inspectie

De markt groeit vooral doordat drones steeds vaker onderdeel worden van kritieke processen, bijvoorbeeld in inspectie, landbouw en infrastructuurbeheer. Daardoor verschuift de waarde van hardware naar software en data. Organisaties investeren minder in de drone zelf en meer in wat ze met de verzamelde data kunnen doen.

Ook technisch verandert er veel. ‘Steeds meer intelligentie verschuift naar de drone zelf’, zegt De Jager. ‘Denk aan realtime-objectherkenning en onboard-dataverwerking zonder permanente verbinding met de cloud.’ Een Nederlandse partij die hierin vooroploopt is Dronebotics, met een zelfontwikkelde edge-ai-computer.

Volgens Van den Eerenbeemt beschikken drones meestal over beperkte rekenkracht. ‘Voor geavanceerde taken zoals beeldherkenning schiet de standaardhardware vaak tekort. Door extra hardware zoals een Raspberry Pi toe te voegen, kan de drone zelfstandig meer analyses uitvoeren.’ Alleen relevante informatie wordt vervolgens doorgestuurd naar de thuisbasis. Dat bespaart bandbreedte en maakt het mogelijk dat één operator meerdere drones tegelijk beheert.

Opensource-frameworks zoals PX4 en ArduPilot vormen steeds vaker de basis voor flight control en autonomie. Daardoor kunnen ontwikkelaars zich sneller richten op hogere softwarelagen.

Klinkhamer ziet vooral in de defensiesector een sterke versnelling. ‘Veel software voor militaire drones is dicht bij de frontlinie ontwikkeld. Problemen die daar spelen worden tijdens Europese defensiehackathons heel concreet geformuleerd.’

De behoefte aan goedkope, schaalbare drones is groot. Tegelijkertijd vereisen autonome systemen geavanceerde chips, vaak de duurste onderdelen van een drone. Volgens Klinkhamer ligt de uitdaging daarom in software die met relatief weinig rekenkracht toch veel autonomie mogelijk maakt.

Bedrijven uit het portfolio van Keen Investments hebben samen met TNO onderzocht hoe softwarecomponenten zoals gps, autopilot en applicaties efficiënter kunnen samenwerken. ‘Het softwarebrein van de drone is als het ware uit elkaar getrokken’, zegt Klinkhamer. ‘Daarna is gekeken hoe integratie in verschillende typen drones zo efficiënt mogelijk kan plaatsvinden.’

Interoperabiliteit

Een belangrijke uitdaging blijft interoperabiliteit: software moet in uiteenlopende systemen met elkaar kunnen communiceren. Het huidige landschap is nog sterk gefragmenteerd.

De Navo onderscheidt vijf groepen drones. Groep 1 en 2 bestaan uit relatief kleine systemen die geschikt zijn voor massaproductie. Groep 3 omvat grotere drones, terwijl groep 4 en 5 bestaan uit zeer grote en dure onbemande systemen. Met deelnemingen in onder meer AirHub en Intelic richt Keen Investments zich vooral op software en besturingssystemen voor drones in de zwaardere categorieën.

Een ander probleem is dat de centrale it-systemen van defensieorganisaties vaak verouderd zijn en slecht aansluiten op moderne droneplatforms. Daarnaast blijven veel dronebedrijven volgens Klinkhamer te lang hangen in losse projecten. ‘Ze gaan van project naar project en schalen onvoldoende op. Daardoor blijven de ontwikkelkosten per verkocht systeem hoog.’

Volledig autonome systemen zijn bovendien nog geen realiteit. ‘Zeker in complexe omgevingen blijft een mens voorlopig onderdeel van de besluitvorming’, aldus Klinkhamer. Hij ziet tegelijkertijd veel ruimte voor innovatie. Grote defensiebedrijven zoals Rheinmetall en Leonardo hebben productieprocessen die volgens hem nog niet optimaal zijn ingericht voor snelle softwareontwikkeling. Klinkhamer verwacht daarom de komende jaren zowel nieuwe doorbraken als een consolidatieslag in de markt. Uiteindelijk zal volgens hem een beperkt aantal leveranciers overblijven. Nederlandse bedrijven maken daarbij volgens hem een goede kans.

Dit artikel staat ook in Computable Magazine 2026 #5.

TU Delft toont precisie quantumchiptechniek met miniatuur van Vermeer

Onderzoekers van QuTech, onderdeel van de TU Delft in Delft, hebben met UV-laserlicht een microscopische versie van Vermeers Meisje met de parel gemaakt. Het kunstwerk is ongeveer 50 micrometer groot, vergelijkbaar met de breedte van een mensenhaar.

De miniatuur dient vooral als demonstratie van een techniek waarmee onderzoekers quantumdefecten kunnen aanbrengen in siliciumcarbide. Deze defecten kunnen functioneren als qubits, de bouwstenen van quantumtechnologie. De methode werd oorspronkelijk ontwikkeld aan Harvard en is door QuTech verder uitgewerkt voor toepassing in speciaal vervaardigde nanostructuren.

Volgens de onderzoekers maakt de techniek het mogelijk om zeer gecontroleerd een siliciumatoom uit het kristalrooster te verwijderen. Siliciumcarbide wordt al op grote schaal gebruikt in onder meer elektronica voor elektrische auto’s. De techniek moet bijdragen aan de ontwikkeling van quantumchips en toepassingen zoals het quantum-internet.

Foto-bijschrift: Laurens Feije (rechts) en mede-onderzoeker Jasper Hu (links) van QuTech werken aan de optische opstelling, die niet alleen wordt gebruikt voor het printen met UV-laserlicht, maar ook voor het testen van quantum internet-technieken.

Schiphol kiest HeadFirst Group voor beheer externe inhuur

Royal Schiphol Group heeft HeadFirst Group geselecteerd als zogeheten managed service provider (MSP) voor de sourcing, selectie en het contractbeheer van tijdelijke externe professionals. De samenwerking start op 1 januari 2027 en volgt op een Europese aanbestedingsprocedure. Het contract heeft een looptijd van vier jaar en kan tweemaal met twee jaar worden verlengd. De geraamde totale waarde in het bestek is 1,04 miljard euro.

HeadFirst, gevestigd in Hoofddorp, gaat Schiphol ondersteunen bij het beheer van externe capaciteit en expertise. Daarbij ligt de nadruk op functies waarvoor schaarste bestaat, zoals it-specialisten, dataspecialisten, projectmanagers en security-experts. Met de keuze voor deze personeelsmakelaar zegt Schiphol te kiezen voor een partner die sourcing, leveranciersmanagement, arbeidsmarktdata en capaciteitsadvies samenbrengt. IBM koopt quantumonderzoeker HRL Laboratories

IBM versterkt zich op quantumgebied met HRL

IBM neemt HRL Laboratories over, een quantum-onderzoeks- en ontwikkelbedrijf uit Malibu (Californië). Financiële details zijn niet bekendgemaakt. De transactie wordt naar verwachting in het derde kwartaal van 2026 afgerond.

Met de overname haalt IBM kennis in huis op het gebied van silicon-spin-qubits, een technologie voor quantumcomputers. Volgens het concern vult die expertise de bestaande werkzaamheden rond superconducting qubits aan. Daarnaast brengt HRL kennis mee op het gebied van quantumsensoren, materialenonderzoek, elektronica en geavanceerde productieprocessen.

HRL is momenteel eigendom van Boeing en General Motors. Beide bedrijven blijven na de overname samenwerken met IBM aan quantumtoepassingen en andere technologieontwikkeling.

Dassault Systèmes verstevigt positie in life sciences met overname ArisGlobal

Dassault Systèmes heeft het Amerikaanse ArisGlobal overgenomen voor circa 1,8 miljard dollar in contanten met daarbovenop maximaal 200 miljoen dollar extra als ArisGlobal meerjarige doelstellingen voor ai-gerelateerde omzet behaalt. Met de acquisitie wil het Franse softwareconcern zijn positie in de life sciences-sector uitbreiden en werken aan een ai-platform dat gegevens over moleculen, patiënten en behandelresultaten met elkaar verbindt.

Volgens topman Pascal Daloz combineert Dassault Systèmes daarmee zijn kennis van modellering en simulatie met de expertise van ArisGlobal op het gebied van veiligheid en regelgeving. Het platform moet processen rond onderzoek, klinische ontwikkeling, productie en compliance samenbrengen.

Naast de overname presenteerde Dassault Systèmes zijn cijfers over het tweede kwartaal van 2026. De omzet steeg met 4 procent naar bijna 1,56 miljard euro en de operationele winst kwam uit op 358,3 miljoen euro.

ACM onderzoekt mogelijk kartel bij leveranciers publieke sector

De Autoriteit Consument & Markt maakte eerder deze maand bekend een onderzoek in te stellen naar een mogelijk kartel tussen toeleveranciers aan instellingen in de publieke sector. De toezichthouder heeft invallen gedaan bij enkele bedrijven en informatie opgevraagd. De ACM doet in deze fase vanwege het onderzoeksbelang geen verdere mededelingen over de inhoud van het kartelonderzoek.

Volgens de ACM bestaat het vermoeden dat leveranciers onderling afspraken hebben gemaakt over de verdeling van klanten. Dergelijke kartelafspraken zijn verboden omdat ze kunnen leiden tot hogere prijzen, minder innovatie en minder keuze voor afnemers.

De komende periode onderzoekt de toezichthouder of de mededingingsregels daadwerkelijk zijn overtreden. Daarbij kan ook blijken dat geen sprake is van een overtreding. Bij een vastgestelde overtreding kan de ACM een boete opleggen tot maximaal tien procent van de jaaromzet van een bedrijf.

Michael van de Wetering richtte VoiceByte in 2007 op vanuit zijn achtergrond in de telecom. In de eerste jaren lag de focus op telefonie. Vanuit die basis bouwde hij het bedrijf uit Oude Meer uit tot een managed service provider op het gebied van ict- en netwerkinfrastructuren voor commercieel vastgoed. Afgelopen april maakte NDI ICT Solutionsuit Amsterdam bekend VoiceByte over te nemen en met behoud van eigen naam toe te voegen aan zijn vastgoedlabel Building Connect.  

Deze week liet NDI weten dat Van de Wetering plotseling is overleden. ‘Zijn plotselinge overlijden raakt ons diep. We verliezen niet alleen een ondernemer met een duidelijke visie, maar vooral een fijne collega en vriend die voor velen veel heeft betekend. Wij zullen Michael blijven herinneren om zijn betrokkenheid, ondernemerschap en vriendschap’, schrijft het bedrijf onder meer in een in memoriam op zijn website.

Voor iedereen die Van de Wetering heeft gekend en hem een laatste groet wil brengen, heeft NDI een condoleanceadres geopend: condoleance@voicebyte.nl. Het bedrijf verzamelt de berichten en draagt ze over aan zijn familie Michaels en het team van VoiceByte.

De zaak draait om de sportapplicatie 1-2 Focus, een product dat begin jaren 2000 werd gebruikt door onder meer FC Barcelona en PSV. Equihold besloot de software rond 2004 om te bouwen van Visual Basic 6 naar het Microsoft .NET-platform en schakelde daarvoor Capgemini in. Partijen sloten in 2005 een raamovereenkomst. Capgemini was daarbij verantwoordelijk voor de kwaliteit van de software, terwijl Equihold de functionele eindverantwoordelijkheid behield.

Kort na de opleveringen ontstond onenigheid over de kwaliteit van het ontwikkelwerk. Volgens Equihold kampte de software met ernstige tekortkomingen. In 2010 concludeerde een externe beoordeling zelfs dat een volledige herschrijving van de broncode onvermijdelijk was. Een ander onderzoek kende de software de laagste kwaliteitsclassificatie toe. Equihold stelde Capgemini aansprakelijk voor de schade. Het bedrijf ging in 2013 failliet, waarna de vorderingen op Capgemini werden overgenomen door grootaandeelhouder Kenneth Berkleef.  

Claims afgewezen

De rechtbank en later het Haagse hof wezen de claims af. Volgens het hof was Capgemini niet in verzuim geraakt en kon daarom geen aanspraak worden gemaakt op schadevergoeding wegens wanprestatie. Ook oordeelde het hof dat Capgemini zich mocht beroepen op een exoneratiebeding in zijn algemene voorwaarden, waarin aansprakelijkheid voor schade grotendeels wordt beperkt.

De Hoge Raad laat die oordelen grotendeels in stand. Zo volgt de hoogste rechter het hof in de conclusie dat geen sprake was van een duidelijke fatale oplevertermijn. Ook blijft overeind dat Equihold Capgemini nooit formeel in gebreke heeft gesteld. Daardoor strandt een belangrijk deel van de argumentatie rond wanprestatie.

Beroep op onrechtmatige daad

Toch krijgt Berkleef als eiser op één cruciaal punt gelijk. Volgens de Hoge Raad heeft het Haagse hof ten onrechte geoordeeld dat een beroep op onrechtmatige daad automatisch hetzelfde lot moet ondergaan als de vordering wegens wanprestatie. Het hof had die grondslag zelfstandig moeten beoordelen. De verwijten aan Capgemini betroffen onder meer het achterhouden van een intern kwaliteitsrapport over de broncode, het verstrekken van een onjuiste voorstelling van zaken over de softwarearchitectuur en het inzetten van onvoldoende ervaren ontwikkelaars (daar waar onervaren developers uit India aan de slag moesten). De Hoge Raad benadrukt nu dat een mislukte wanprestatieclaim niet automatisch betekent dat ook een beroep op onrechtmatige daad van tafel is. De hoogste rechter heeft daarom het arrest van het gerechtshof Den Haag vernietigt en verwijst de zaak naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch voor verdere behandeling.

Kernvraag onbeantwoord

Verder werd het door Capgemini ingestelde incidentele cassatieberoep werd volledig verworpen. Daarmee krijgt het it-concern geen gelijk op punten rond schuldeisersverzuim en de vergoeding van kosten voor een bankgarantie door Berkleef.

Na ruim tien jaar procederen staat de kernvraag nog steeds open: was de door Capgemini geleverde software daadwerkelijk ondeugdelijk? Die vraag zal nu moeten worden beoordeeld door het gerechtshof ’s-Hertogenbosch. Voor beide partijen betekent dit dat een van de langstlopende Nederlandse ict-rechtszaken nog altijd geen definitief einde heeft bereikt.

Reacties

In een reactie stelt Berkleef: ‘Na meer dan twaalf jaar procederen is er eindelijk ruimte ontstaan voor een inhoudelijke beoordeling van de resterende rechtsvraag. Dat is altijd mijn doel geweest. Ik heb nooit gezocht naar een procedure op zichzelf, maar naar een zorgvuldige beoordeling van de feiten en de juridische verwijten die ik aan Capgemini maak. Die beoordeling ligt nu bij het gerechtshof ‘s-Hertogenbosch, en ik zie die procedure met vertrouwen tegemoet.’

De woordvoerder van Capgemini laat desgevraagd weten: ‘We hebben ook kennisgenomen van de beslissing van de Hoge Raad en de verwijzing van het geding naar het gerechtshof ’s-Hertogenbosch ter verdere behandeling en beslissing. Zolang deze zaak nog onder de rechter is, geven we echter geen commentaar.’  

Lees ook het achtergrondartikel: Berkleef vs. Capgemini: slepende rechtszaak relevant voor it-sector

De meeste civiele procedures eindigen na een uitspraak van de rechtbank of het gerechtshof. Sommige halen de Hoge Raad. Slechts een handvol zaken keert daar meerdere malen terug. De zaak Berkleef vs. Capgemini behoort tot die uitzonderingen. Vier arresten van de Hoge Raad later moet de kwaliteit van de software nog altijd voor het eerst inhoudelijk worden beoordeeld.

Een juridische marathon

In de afgelopen twaalf jaar leek de procedure meerdere malen haar einde te hebben bereikt. Toch volgde telkens opnieuw een volgende processtap, omdat volgens Kenneth Berkleef (Equihold) de kern van het geschil nog steeds onbeantwoord was gebleven. Dat leidde uiteindelijk tot vier arresten van de Hoge Raad – een uitzonderlijk verloop in een civiele procedure.

Die volharding beperkte zich niet tot de rechtszaal. De jarenlange procedure bracht aanzienlijke kosten met zich mee. Om de strijd te kunnen voortzetten ontwikkelde Berkleef CapClaim. Daarmee werd voor hem de financiële drempel van een langdurige procedure tegen een grote marktpartij overbrugd.

De zaak vertelt niet alleen het verhaal van een conflict tussen een ondernemer en een beursgenoteerde multinational. Los van de uiteindelijke uitkomst laat deze zaak zien hoeveel creativiteit, doorzettingsvermogen en geloof in juridische beginselen soms nodig zijn om een principiële rechtsvraag tot aan de hoogste rechter te brengen. Het uiteindelijke antwoord op die vraag maakt de uitspraak relevant voor de ict-sector. In veel conflicten over softwareprojecten spelen contractuele afspraken, aansprakelijkheidsbeperkingen en discussies over ingebrekestellingen een centrale rol.

Waar gaat de procedure nu nog over?

De recente verwijzingsprocedure van de Hoge Raad gaat niet langer over de contractuele grondslag van het geschil. Het arrest van het Gerechtshof Den Haag is op dat onderdeel in stand gebleven. De Hoge Raad oordeelde dat het hof de vordering uit onrechtmatige daad niet zonder zelfstandige beoordeling had mogen afwijzen. Daarom zal het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch zich uitsluitend over die vraag buigen.

De Hoge Raad heeft zich nadrukkelijk niet uitgelaten over de vraag of Capgemini daadwerkelijk onrechtmatig heeft gehandeld. Dat oordeel is aan het verwijzingshof.

De kern van het geschil

Juist op dat punt bevat de conclusie van Ruth de Bock, advocaat-generaal van het Parket van de Hoge Raad eerder dit jaar een opmerkelijke observatie. Zij adviseerde partijen serieus te onderzoeken of een minnelijke regeling mogelijk is en schreef: ‘Bij deze stand van zaken verdient het m.i. sterk aanbeveling dat partijen trachten in der minne tot een oplossing te komen, bijvoorbeeld onder leiding van een mediator. De raderen van de rechtspraak hebben tot nu toe bedroevend weinig bijgedragen aan een oplossing, althans een definitieve beslechting van het geschil tussen partijen. Dat is niet los te zien van het feit dat in ruim twaalf jaar procederen nog geen begin is gemaakt met de beoordeling van de kern van dit geschil, namelijk de kwaliteit van de door Capgemini geleverde software.’

Die passage springt in het oog. Niet omdat de advocaat-generaal vooruitloopt op de uitkomst van het geschil, maar omdat zij benoemt wat in deze procedure feitelijk is gebeurd: na ruim twaalf jaar procederen is de kwaliteit van de software nog steeds niet inhoudelijk door een rechter beoordeeld. Dat roept een bredere vraag op die verder reikt dan deze zaak alleen: in hoeverre laat het civiele procesrecht ruimte voor een inhoudelijke beoordeling wanneer een procedure jarenlang wordt beheerst door processuele vraagstukken?

Meer dan een geschil tussen twee partijen

Welke uitkomst de verwijzingsprocedure uiteindelijk ook krijgt, de zaak Berkleef vs. Capgemini heeft inmiddels een betekenis gekregen die verder reikt dan het belang van partijen. Zij roept vragen op die voor veel ondernemingen herkenbaar zijn. Hoe ver reikt de verantwoordelijkheid van een it-leverancier? Wanneer kan naast een contractuele tekortkoming ook sprake zijn van een onrechtmatige daad? En hoe voorkomt het procesrecht dat een inhoudelijke beoordeling van zulke verwijten jarenlang uitblijft?

Het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch zal zich uitsluitend uitlaten over de vraag of de door Berkleef gestelde feiten – indien en voor zover zij komen vast te staan – kunnen leiden tot aansprakelijkheid uit hoofde van onrechtmatige daad. Daarmee lijkt na ruim twaalf jaar procederen eindelijk de fase te zijn aangebroken waarin de inhoud van het geschil centraal komt te staan.

Juist daarom zal de uitspraak van het Gerechtshof ‘s-Hertogenbosch met belangstelling worden gevolgd. Niet alleen door de betrokken partijen, maar ook door juristen, it-specialisten, softwareleveranciers en ondernemingen die afhankelijk zijn van complexe softwareontwikkeling.