Het dilemma

In veel bestuurskamers speelt momenteel dezelfde discussie. Enerzijds is er de wens om te investeren in betrouwbare, Europese technologie. Anderzijds is juist de meest volwassen ai-functionaliteit vandaag beschikbaar via internationale leveranciers. Voor cio’s en it-beslissers ontstaat daardoor een strategisch dilemma: wachten op Europese alternatieven of nu investeren in technologie die direct bedrijfswaarde oplevert?

Die keuze is relevanter dan ooit. Organisaties die ai effectief inzetten, verbeteren processen, versnellen besluitvorming en vergroten hun innovatievermogen. Tegelijkertijd bouwen zij ervaring op met nieuwe werkwijzen en ontwikkelen medewerkers de vaardigheden die nodig zijn om ai duurzaam in de organisatie te borgen. Dat leerproces is minstens zo waardevol als de technologie zelf.

Het alternatief

Europa heeft eerder vergelijkbare keuzes gemaakt. Tijdens de opkomst van cloudcomputing kozen veel organisaties voor internationale platforms omdat deze sneller beschikbaar en technologisch verder ontwikkeld waren. Die afhankelijkheid is achteraf onderwerp van discussie geworden, maar heeft tegelijkertijd de digitale transformatie van veel organisaties mogelijk gemaakt.

Een vergelijkbare situatie doet zich nu voor bij ai. Europese initiatieven zijn volop in ontwikkeling, maar het zal naar verwachting nog enkele jaren duren voordat zij op alle vlakken een volwaardig alternatief vormen voor de huidige marktleiders. Voor organisaties die vandaag concurrerend willen blijven, is dat een lange periode.

De langetermijnstrategie

Dat betekent niet dat technologische soevereiniteit onbelangrijk is. Integendeel. Investeringen in Europese ai-capaciteit, transparantie en digitale autonomie zijn noodzakelijk om op langere termijn minder afhankelijk te worden van buitenlandse technologie. Maar die langetermijnstrategie hoeft de korte termijn niet te blokkeren.

De uitdaging voor cio’s ligt daarom niet zozeer in de keuze tussen soevereiniteit of innovatie, maar in het zorgvuldig combineren van beide. Dat vraagt om een duidelijke ai-governance, aandacht voor databeveiliging, compliance en leveranciersmanagement, terwijl tegelijkertijd ruimte wordt gecreëerd om de meest geschikte technologie voor een specifieke businesscase toe te passen.

Organisaties die deze balans weten te vinden, profiteren nu van de voordelen van ai en bouwen tegelijkertijd aan een toekomst waarin meer Europese alternatieven beschikbaar komen. Technologische soevereiniteit is een belangrijk strategisch doel, maar zou geen voorwaarde moeten zijn om vandaag al waarde uit ai te halen.

Kunstmatige intelligentie verandert het tempo en de schaal van cyberaanvallen. Maar wie daardoor verwacht dat ook de verdediging tegen aanvallen op industriële omgevingen fundamenteel moet veranderen, komt volgens Jeroen Wijnands tot de verkeerde conclusie.

Tijdens zijn sessie ‘AI changed the threat. It didn’t change the fix’ op Cybersec Netherlands 2026 liet de principal consultant OT cybersecurity van Northwave Cybersecurity zien dat juist de klassieke beveiligingsmaatregelen voor ot nog altijd de basis vormen.

Wijnands begon bij de snelheid waarmee ai zich in het aanvalslandschap heeft ontwikkeld. In 2023 werden large language models vooral gebruikt om exploits te helpen schrijven. Een jaar later werden de modellen zelf doelwit van aanvallen, waarna aanvallers in 2025 ai operationeel begonnen in te zetten. In het eerste kwartaal van 2026 werden autonome aanvalsketens volgens Wijnands geloofwaardig. Die ontwikkeling maakt vooral één verschil duidelijk: de aanvaller wordt sneller.

Patchkloof wordt groter

Dat probleem wordt extra zichtbaar in ot-omgevingen. In januari 2026 ontdekten twee ervaren onderzoekers in een week tijd meerdere serieuze kwetsbaarheden in twee industriële access routers. Wijnands gebruikte het voorbeeld om te illustreren wat ai verder kan versnellen. Wat mensen een week kostte, kan ai in uren uitvoeren. Daar staat tegenover dat de gemiddelde tijd tussen het bekend worden van een ot-kwetsbaarheid en het beschikbaar komen of uitvoeren van een patch meer dan 180 dagen bedraagt.

Ook de bredere patch-kloof is aanzienlijk. Volgens de cijfers die Wijnands presenteerde is ongeveer 25 procent van de ot-hardware in 2026 nog altijd niet patchbaar. Tegelijkertijd is de tijd waarin aanvallers een kwetsbaarheid kunnen exploiteren sterk afgenomen. Van ongeveer een jaar in 2021 naar één dag in 2026, met een theoretische verwachting van één minuut in 2027. Voor it is dat al een uitdaging, voor ot ligt het nog ingewikkelder.

Productie gaat voor

Industriële systemen zijn immers niet ontworpen vanuit het uitgangspunt dat ze voortdurend moeten worden geüpdatet. Plc’s en hmi’s hebben vaak een lange levensduur, draaien op legacy-besturingssystemen en beschikken over beperkte beveiligingsmogelijkheden. Bovendien kunnen patch-vensters maanden beslaan en staat beschikbaarheid doorgaans voorop.

Wijnands illustreerde dat met een praktijkvoorbeeld uit een omgeving met honderden Allen-Bradley-PLC’s. Een mislukte patch-poging in 2015 bleek daar een kantelpunt, want daarna werd het patchen feitelijk stopgezet en stapelden kwetsbaarheden zich jarenlang op. Dat laat volgens de presentatie zien waarom een simpele oproep om ‘sneller te patchen’ in ot weinig realistisch is. Soms kan een systeem simpelweg niet worden aangepast zonder het productieproces in gevaar te brengen.

Eerst weten wat er staat

Daarmee komt Wijnands uit bij een minder spectaculaire, maar volgens hem veel belangrijkere oplossing. Organisaties moeten allereerst weten welke assets zij in hun ot-omgeving hebben. Daarna moeten netwerken worden gesegmenteerd en verbindingen tussen systemen zorgvuldig worden ingericht.

Juist daar blijken in de praktijk nog grote gaten te zitten. Essentiële verbindingen zijn niet altijd gedocumenteerd, remote access van leveranciers is soms onbekend en verkeer tussen systemen binnen het ot-netwerk wordt lang niet altijd gereguleerd. Oude protocollen en systemen die rechtstreeks met internet- of e-mailomgevingen zijn verbonden, maken de situatie verder complex. Dat brengt de boodschap van Wijnands terug tot drie relatief eenvoudige fundamenten: asset inventory, netwerksegmentatie en incidentresponsplannen.

Fundamenten worden belangrijker

De titel van de sessie blijkt daarmee bewust provocerend. Ai heeft de dreiging veranderd, maar niet de fundamentele aanpak om een industriële omgeving weerbaar te maken. Sterker nog: naarmate aanvallers sneller worden, worden die fundamenten alleen maar belangrijker.

Wijnands vatte zijn boodschap aan het einde van de presentatie samen met een ogenschijnlijk weinig spannende cybersecuritystrategie. ‘Ga ervan uit dat een aanval slaagt en bereid je voor op de gevolgen.’ Oftewel: ga er niet vanuit dat een ot-omgeving nooit wordt gecompromitteerd. Zorg ervoor dat je weet wat er kan gebeuren als dat wel gebeurt, en dat de organisatie dan kan handelen.

Dat is misschien minder spectaculair dan een autonome ai-defender. Maar juist in ot kan het verschil tussen een beheersbaar incident en een stilgevallen productieproces uiteindelijk worden bepaald door iets heel basaals: weten wat je hebt, weten hoe het met elkaar verbonden is en weten wat je moet doen als het misgaat.

Kun je je voorstellen dat bouwend Nederland een congres organiseert met als thema: hoe houd je inbrekers buiten de deur? Met inloopsessies over de deurbel, straatverlichting en de nee-nee-sticker.

In de VS zou dit ondenkbaar zijn. Daar pakken ze het beveiligen van je huis heel anders aan. Iedereen mag thuis een semiautomatisch wapen hebben, is ook een oplossing.

Teleurstellend om te horen dat een hack niet het resultaat is van jarenlang puzzelen

Dat cybersecurity zo’n belangrijk thema is, is natuurlijk ook weer niet zo gek. Je wilt natuurlijk niet dat anderen zomaar aan je spullen zitten. Om in je huis te komen, moet een of andere junk fysiek bij je inbreken. Maar met een ict-systeem kan een 15-jarig jongetje uit Ghana namens de Russische overheid zomaar bij jou anoniem inbreken.

Daarbij is er natuurlijk een miljardenindustrie ontstaan die haar ict-beveiligingsproducten aan de man wil brengen. Het gaat niet meer om een paar dubbeltjes. Grote percentages van het ontwikkelbudget voor applicaties worden inmiddels aan beveiliging uitgegeven. Teleurstellend is het dan ook om altijd maar weer te horen dat een hack niet het resultaat is van jarenlang puzzelen om het dure beveiligingssysteem te omzeilen, maar door een simpel telefoontje aan trage trudy van de receptie die gewoon het wachtwoord geeft.

Dus mocht je een dezer dagen rondlopen op de Cybersec, laat je goed informeren over de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van ict-beveiliging. Maar ga bij terugkomst ook nog maar eens voor de honderdste keer je medewerkers instrueren over ict-beveiliging. En haal even het geeltje met daarop alle wachtwoorden van het scherm van trage trudie.

Jacob Spoelstra is columnist/stand-upcomedian. Kijk hier voor meer informatie.

Fujitsu bouwt prototype quantumcomputer met diamantspins

Fujitsu heeft naar eigen zeggen ’s werelds eerste werkende prototype van een quantumcomputer ontwikkeld waarin tin-vacaturecentra (SnV-centra) in diamant zijn geïntegreerd met fotonische geïntegreerde schakelingen. Het prototype werkt bij -271,6 graden Celsius, enkele graden warmer dan supergeleidende quantumcomputers. De technologie moet bijdragen aan de ontwikkeling van modulaire quantumcomputers die beter schaalbaar zijn.

Fujitsu ontwikkelt de technologie samen met de TU Delft en QuTech, waarmee het bedrijf sinds 2020 onderzoek doet naar quantumcomputing op basis van diamantspins (quantummechanische eigenschappen van bepaalde atomen in een diamantkristal die zijn te gebruiken als qubit, de basisbouwsteen van een quantumcomputer).

Het Japanse technologieconcern wil tegen 2027 een werkende multimodulaire quantumcomputer realiseren. Daarnaast onderzoekt Fujitsu de combinatie van diamantspins met supergeleidende quantumtechnologie. De ontwikkeling maakt deel uit van Fujitsu’s roadmap voor praktische quantumcomputing richting 2030.

Naris en Sensus bundelen GRC en procesmanagement

Softwareleveranciers Naris en Sensus Process Management gaan samen verder. Door hun krachten te bundelen willen de bedrijven governance, risk & compliance (GRC) en business process management (BPM) samenbrengen in één platform. Naris levert software voor risicomanagement, compliance, audits en beheersmaatregelen. Sensus is gespecialiseerd in procesmanagement en levert daarvoor Sensus BPM Online. Door de combinatie kunnen organisaties risico’s, beheersmaatregelen en processen met elkaar verbinden.

Volgens beide bedrijven groeit de behoefte aan geïntegreerde GRC-oplossingen door toenemende regelgeving, eisen rond digitale weerbaarheid, datagovernance, Milieu, Sociaal en Bestuur (ESG) en risico’s bij derden. Vooral publieke en semipublieke organisaties hebben te maken met steeds meer normenkaders. De combinatie moet het mogelijk maken een risico rechtstreeks te koppelen aan het proces waarin het speelt en beheersmaatregelen vast te leggen bij de betreffende processtap. Daarmee willen Naris en Sensus de stap maken van afzonderlijke GRC-activiteiten naar beheersing die onderdeel is van het dagelijks werk.

Naris bedient ruim 250 klantorganisaties, terwijl Sensus naar eigen zeggen bij tweehonderd organisaties wordt gebruikt. De bedrijven willen vanuit Nederland verder groeien in Europa.

Main Capital neemt belang in automotive-softwarebedrijf VWE

Main Capital Partners neemt een meerderheidsbelang in VWE Automotive. De Nederlandse leverancier van automotive-software en -data krijgt daarmee een nieuwe eigenaar die inzet op versnelde groei met ai-gedreven producten en een internationale buy-and-buildstrategie.

VWE, opgericht in 1993, heeft circa 150 medewerkers en meer dan tienduizend klanten. Het bedrijf levert met MijnVWE software voor voertuigregistratie, administratie, waardebepaling en verkoop. Daarnaast beschikt VWE over eigen voertuig-, transactie- en klantdata en is het actief als RDW-informatie- en applicatieprovider.

Main Capital wil samen met het bestaande management investeren in de verdere ontwikkeling van het software- en dataplatform en in internationale expansie. De overname moet nog worden goedgekeurd door de Autoriteit Consument & Markt.

Getac brengt ‘militante’ Windows 11-tablets met ai uit

Getac breidt zijn reeks 8-inch tablets uit met de ZX80W en ZX80W-EX. Beide modellen draaien op Windows 11 IoT Enterprise LTSC en vertrouwen op een energiezuinig Qualcomm QCS6490-platform op basis van ARM-architectuur. Dat maakt dat de ventilatorloze tablets geschikt zijn voor langdurig gebruik in het veld. De tablets beschikken verder over 12 GB werkgeheugen en 256 GB opslag. Een geïntegreerde Qualcomm Hexagon-npu maakt lokale ai-toepassingen mogelijk, zoals realtime-beeldherkenning en data-analyse. Daarmee wil Getac de afhankelijkheid van cloudverbindingen verminderen.

De ZX80W en ZX80W-EX zijn gecertificeerd volgens MIL-STD-810H (robuustheid) en IP67 (bescherming tegen stof en water) en bestand tegen vallen tot 1,8 meter. De ZX80W-EX is daarnaast ATEX/IECEx Zone 2/22-gecertificeerd voor gebruik in potentieel explosieve omgevingen. De tablets zijn vanaf juli 2026 beschikbaar.

GTIA schenkt 50.000 dollar aan HackShield

Stichting HackShield ontvangt een donatie van 50.000 dollar van de Global Technology Industry Association (GTIA). De Nederlandse stichting is geselecteerd door de GTIA Benelux Community binnen het Member-Directed Giving Program, waarbij leden zelf goede doelen voordragen en kiezen.

HackShield zet technologie en educatie in om kinderen weerbaarder te maken tegen online-criminaliteit. Via een interactief platform leren jongeren over online-veiligheid, cybercriminaliteit en verantwoord digitaal gedrag. De stichting werkt daarbij samen met gemeenten, politie, scholen en maatschappelijke organisaties. HackShield gebruikt de bijdrage voor de verdere uitrol van het programma in Nederlandse gemeenten. Ook wil de stichting campagnes voor senioren en kwetsbare wijken ontwikkelen.

GTIA heeft dit jaar wereldwijd al meer dan 3,2 miljoen dollar toegekend aan 73 non-profitorganisaties. De organisatie wil in 2026 in totaal vijf miljoen dollar doneren.

Het antwoord ligt volgens de ontwikkeling binnen het NCSC steeds minder uitsluitend binnen de eigen organisatie. Publiek-private samenwerking wordt belangrijker. Waar samenwerking in het verleden sterk draaide om informatie-uitwisseling tussen bijvoorbeeld vitale sectoren en het NCSC, wordt inmiddels gekeken naar een veel breder en landelijk dekkend stelsel. Daarbij gaat het niet alleen om dreigingsinformatie, maar ook om kennisdeling, incidentafhandeling en opleiden, trainen en oefenen.

Publieke cyberweerbaarheid

Die verbreding is noodzakelijk. De samenvoeging met het Digital Trust Center heeft de doelgroep van het NCSC aanzienlijk verbreed. Niet alleen vitale en hoogvolwassen organisaties zijn relevant, maar ook minder volwassen organisaties en het mkb. Het is onmogelijk om al die organisaties rechtstreeks vanuit het NCSC te bereiken. Daarom zoekt het centrum nadrukkelijk naar partijen die als schakel kunnen fungeren. Ten denk valt dan aan sectorale en regionale samenwerkingsverbanden, Isac’s, Csirt’s, internetproviders, cybersecurityleveranciers en andere organisaties die een bredere achterban kunnen bereiken.

Daarmee verandert ook de aard van publieke cyberweerbaarheid. Het gaat niet langer alleen om de vraag welke informatie de overheid beschikbaar kan stellen, maar om de vraag hoe die informatie daadwerkelijk door de keten heen wordt verspreid en omgezet in actie. Het Cyberweerbaarheidsnetwerk (CWN) moet daarbij helpen. Het netwerk brengt bestaande initiatieven in kaart, zoekt naar ontbrekende schakels en probeert samenwerking over sectoren en regio’s heen beter te organiseren.

Andere rolopvatting overheid

Juist het mkb maakt duidelijk waarom die aanpak nodig is. Een concreet voorbeeld is de MKB Cyber Alarmcentrale, een initiatief waarin verschillende partijen samenwerken rond een meldpunt voor cyberincidenten bij mkb-organisaties. De pilot is een voorbereiding op verdere nationale opschaling. Zulke initiatieven laten zien dat publiek-private samenwerking pas echt waarde krijgt wanneer die resulteert in een voorziening waar organisaties daadwerkelijk iets aan hebben.

Dat vraagt tegelijkertijd om een andere rolopvatting van de overheid. Niet alles zelf organiseren, maar partijen verbinden, bestaande initiatieven versterken en zorgen dat gaten in het ecosysteem worden gedicht. De ambitie is daarmee groter dan alleen het beschermen van de organisaties die al goed zijn georganiseerd. Het gaat om het verhogen van het gemiddelde niveau van cyberweerbaarheid in Nederland.

Gezamenlijke verantwoordelijkheid

Dat maakt de keynote van Eefje Zents op Cybersec Netherlands 2026 interessant. De sessie op woensdag 9 september van 13.05 tot 13.25 uur gaat daarmee niet alleen over wat er binnen het NCSC verandert. Ze raakt namelijk de bredere ontwikkeling dat cyberweerbaarheid steeds meer een gezamenlijke verantwoordelijkheid wordt van overheid, bedrijfsleven en maatschappelijke organisaties. De echte uitdaging is vervolgens niet of die partijen moeten samenwerken, maar hoe je die samenwerking zo organiseert dat kennis, capaciteit en handelingsperspectief daadwerkelijk terechtkomen bij de organisaties die ze het hardst nodig hebben.

Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken bouwt en beheert de organisatie digitale infrastructuur voor gewelddadige Antifa-cellen en andere extreemlinkse militanten over de hele wereld. Dit collectief van ‘radicale hackers en ontwikkelaars’ richt zich op een breed pakket aan diensten. Ze leveren onder andere versleutelde chat- en e-mailfuncties, webhosting, beveiligde videoverbindingen en streaming. Daarnaast bieden ze anonimiteitsbescherming en diverse andere digitale tools aan.

Verstrekkend

De Italianen ontkennen de aantijgingen. Ze zouden alleen maar antifascistisch en antikapitalistisch zijn. Volgens het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken beheerde Autistici/Inventati recentelijk 16.000 e-mailaccounts, 1.500 websites, 5.500 mailinglijsten en tienduizend blogs.

A/I stopt ermee omdat ze vreest dat zijn gebruikers in gevaar komen. De gevolgen van het Amerikaanse besluit kunnen verstrekkend zijn, zowel juridisch als financieel. Zo is de bankrekening al bevroren. Volgens NRC is ook het PayPal-account geschrapt. Ook de .org-domeinnaam werkt niet meer. Toeleveranciers van A/I lopen kans ook door de sancties te worden getroffen.

ICC

De Amerikaanse sancties lijken sterk op de maatregelen die de regering Trump tegen rechters van het Internationale Strafhof (ICC) in Den Haag heeft genomen. Sinds het ICC een arrestatiebevel tegen de Israëlische premier Netanyahu uitvaardigde, kregen diverse rechters te maken met reisverboden en bevroren banktegoeden.

Volgens NRC gaat de Nederlandse dienstverlener ProcoliX uit vrees voor verdere repercussies zijn activiteiten voor ICC staken. De krant meldt verder dat de Amerikaanse sancties tegen A/I grote schrik teweeg hebben gebracht in de Nederlandse internetwereld.

ASML, TSMC, Samsung en Intel zijn het eens geworden over de manier waarop toekomstige generaties toonaangevende chips kosteneffectiever kunnen worden gemaakt. De basis hiervoor wordt gevormd door High NA EUV. Die techniek van chipmachinefabrikant ASML uit Veldhoven wordt nu gebruikt voor de productie van geavanceerde chips met behulp van 6-inch maskers, een formaat dat al decennialang wordt toegepast. 

ASML en ‘s werelds grootste chipmaker TSMC hebben een gezamenlijk initiatief aangekondigd om de overgang van de halfgeleiderindustrie naar een groter formaat fotomasker voor extreem ultraviolet (EUV) lithografie te leiden. Dit wordt de volgende generatie 12-inch fotomasker-technologie. Maskers vervullen een sleutelfunctie in het fabricageproces van chips. 

De overgang naar grotere maskers van 12 inch zal naar verwachting de productiviteit van chipsfabrieken verder verhogen, de productiekosten verlagen en de beperkingen van stitching wegnemen. Hierdoor kunnen geavanceerde chipfabrikanten de voordelen van High NA EUV volledig benutten. Volgens ASML-topman Christophe Fouquet stelt dit de industrie in staat te voldoen aan de vraag naar kleinere, snellere en energiezuinigere chips. Hij zei verheugd te zijn over de sterke steun voor dit initiatief. 

Strategische samenwerking

Behalve TSMC sluiten ook Samsung en Intel zich bij dit langdurige strategische partnerschap aan. De samenwerking wordt hierdoor verder verdiept, wat zal bijdragen aan de volgende generatie innovatie in het ai-tijdperk. Het kwartet bedrijven heeft dit aangekondigd tijdens de SPIE Photomask Technology + Extreme Ultraviolet Lithography-conferentie in Monterey (Californië). 

Intel Foundry en ASML benadrukten tijdens deze technologie-conferentie voortdurende vooruitgang in het in productie brengen van High Numerical Aperture (High NA) Extreme Ultraviolette (EUV)-lithografie. Deze techniek wordt al gebruikt bij de vervaardiging van bepaalde lagen in de Intel Core Ultra Series 3-processors (codenaam Panther Lake). De resultaten voldoen aan de verwachtingen van Intel Foundry. Intel behoort tot de eerste ASML-klanten die de voordelen van High NA EUV zien zitten. 

Over de brug

Marktleider TSMC twijfelde lang mede het hoge prijskaartje dat aan deze machines hangt (380 miljoen dollar), maar de Taiwanezen zijn nu ook over de brug. TSMC is van plan om ASML’s High NA-technologie vanaf 2030 te gebruiken voor grootschalige productie van geavanceerde nodes. Naarmate de technologie zich verder ontwikkelt, verwacht TSMC dat het aantal lagen dat High NA EUV vereist zal toenemen, voornamelijk door de steeds complexere transistorarchitecturen die nodig zijn voor ai-toepassingen. In 2031 zet TSMC een pilotlijn op voor 12-inch maskers, waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor de ingebruikname van 12-inch High-NA lithografiesystemen voor geavanceerde nodes in 2033.

Ook Samsung speelt een cruciale rol in de overgang naar 12-inch fotomaskers. De Zuid-Koreanen gaan als eerste High NA EUV implementeren voor toekomstige grootschalige Dram-productie (geheugens). Dit gaat tegen 2028 gebeuren. High NA EUV zal naar verwachting de roadmap voor Dram-schaalvergroting versnellen, waarbij de verbeterde resolutie procesvereenvoudiging en verhoogde efficiëntie mogelijk maakt. De hoge prijzen van geheugens vormen momenteel een enorm probleem voor de pc-industrie en andere hardwarefabrikanten. 

Campus

Verder meldt ASML de start van de aanleg van de nieuwe campus in Eindhoven. Brainport Industries Campus (BIC) North biedt ruimte aan maximaal twintigduizend werkplekken. De eerste fase van het bouwproject zal naar verwachting in 2029 klaar zijn.

Toon meer ]]> https://www.computable.nl/2026/09/08/kort-odido-hack-in-opsporing-verzocht-zeer-ernstig-lek-in-n-central-en-meer/ https://www.computable.nl/2026/09/08/kort-odido-hack-in-opsporing-verzocht-zeer-ernstig-lek-in-n-central-en-meer/#respond Tue, 08 Sep 2026 10:35:43 +0000 https://www.computable.nl/?p=451985 In dit nieuwsoverzicht: Stem van verdachte Odido-hack te horen in Opsporing Verzocht, Main Capital koopt Britse Orgvue, bedrijven bezorgd om geopolitieke gevolgen, Descartes introduceert ai-gestuurde documentverwerking en ernstige kwetsbaarheid in N-central.

Opsporing Verzocht zet stem verdachte Odido-hack in

Opsporing Verzocht besteedde in de uitzending van 7 september aandacht aan de hack bij telecomprovider Odido. De politie liet daarbij een geluidsfragment horen van een Nederlandssprekende verdachte. Met de uitzending hoopt de politie nieuwe tips te krijgen.

Volgens het onderzoek belde de verdachte voorafgaand aan de hack met de klantenservice van Odido en deed hij zich voor als medewerker van de it-afdeling. Een medewerkster gaf hem vervolgens onbedoeld toegang tot een intern systeem. Daardoor kwamen gegevens van meer dan zes miljoen klanten in handen van een criminele groep. Nadat een eis tot losgeld werd afgewezen, verschenen de gegevens op het darkweb.  

De politie meldt dat een stemdeskundige heeft vastgesteld dat het gaat om een echte stem en niet om een met ai gegenereerde opname. Verder blijk het iemand die kennis lijkt te hebben van ict. Hij gebruikte jargon en kwam daardoor betrouwbaar over op de medewerkster van het callcenter. Mogelijk werkt of werkte hij bij een it-organisatie.

Main Capital steekt het Kanaal over

Investeerder Main Capital Partners heeft een meerderheidsbelang verworven in softwareleverancier Orgvue. De overname markeert de eerste platforminvestering van Main op de Britse markt.

Orgvue, gevestigd in Londen, levert software voor workforce management via een cloudplatform. Het bedrijf telt circa 250 medewerkers en bedient bijna tweehonderd internationale enterprise-klanten, waaronder de Britse overheid, Mars, Danone en Aviva. Daarnaast werken meer dan vijftig internationale consultancyorganisaties met het platform.

Volgens Main en Orgvue richt de samenwerking zich op verdere productontwikkeling en internationale uitbreiding middels overnames.

Negen op de tien bedrijven vreest impact geopolitiek

Nederlandse bedrijven maken zich zorgen over de gevolgen van geopolitieke spanningen voor hun bedrijfsvoering. Volgens onderzoek van Capgemini verwacht 89 procent dat zulke spanningen bedrijfsactiviteiten kunnen verstoren. Wereldwijd ligt dat aandeel op 76 procent.

Het onderwerp digitale soevereiniteit staat daardoor hoog op de agenda. Toch heeft slechts 23 procent van de Nederlandse organisaties dit op bestuursniveau verankerd.  Bijna de helft van de Nederlandse organisaties overweegt een chief sovereignty officer aan te stellen, maar slechts 7 procent heeft deze functie al ingevuld.

Slechts 16 procent zegt volledig inzicht te hebben in de digitale leveranciersketen. Daarnaast ziet 59 procent ai als een risico voor bedrijfsprocessen. Organisaties die sterk leunen op één ai-model of cloudleverancier kunnen volgens Capgemini nieuwe afhankelijkheden creëren. Het advies is daarom om kritieke processen, risico’s en uitwijkmogelijkheden beter in kaart te brengen.

Descartes voegt ai-documentverwerking toe aan douane- en transportsoftware

Descartes Systems Group kondigt nieuwe ai-gestuurde mogelijkheden voor Image Document Management (IDM) aan. Deze mogelijkheden helpen douane-expediteurs, expediteurs en logistieke dienstverleners om het voorbereiden van douaneaangiften en het aanmaken en verwerken van zendingen te versnellen. Met voor logistieke toepassingen getrainde ai-agents die rechtstreeks zijn geïntegreerd in de douane- en transportoplossingen van Descartes, kunnen organisaties handelsdocumenten omzetten in direct bruikbare operationele gegevens.

Volgens het bedrijf is het invoeren van gegevens uit handelsfacturen een van de meest arbeidsintensieve activiteiten binnen het importproces, vooral wanneer zendingen complexe handelsfacturen met honderden regels bevatten. In plaats van afzonderlijke documenten simpelweg te digitaliseren, interpreteert de agentic IDM-oplossing handelsfacturen, vrachtbrieven, paklijsten en bijbehorende verzenddocumenten in hun context. De oplossing kan gegevens extraheren, valideren en voorbereiden, zodat douane- en transportworkflows direct kunnen worden gestart met aanzienlijk minder uitzonderingen en handmatige correcties.

Zeer ernstige kwetsbaarheid in N-central

In N-central, software voor het beheer van it-systemen, is een zeer ernstige kwetsbaarheid gevonden. De CVSS-impactscore van de kwetsbaarheid is beoordeeld met een 10.0 op een schaal van 1 tot en met 10.

Het beveiligingslek CVE-2026-86218 maakt het mogelijk dat een aanvaller volledige controle krijgt over het systeem waarop N-central draait. Dit kan leiden tot datalekken, verstoringen van bedrijfsprocessen of het gebruik van het systeem voor verdere aanvallen. De softwarefabrikant N-able heeft een update uitgebracht die het probleem oplost. Voor gebruikers van een on-premises-omgeving is het belangrijk om zo snel mogelijk te upgraden. Gebruikers van de gehoste versie (NCOD) hoeven geen actie te ondernemen omdat de patch daar al is toegepast.

Via N-central beheren msp’s op afstand de it-omgevingen van hun klanten. Een hack van een N-central-server is extra gevaarlijk, omdat dit in één klap toegang geeft tot de systemen van veel verschillende bedrijven. [Alfred Monterie]

De belangrijkste vernieuwing is de introductie van een hoofdstuk voor implementerende partijen (deployment chapter), dat eisen stelt aan de inzet van ai‑toepassingen binnen Microsoft‑producten en interne bedrijfsprocessen. Volgens Microsoft moet verantwoord gebruik worden verankerd in de praktijk van teams die ai implementeren.

De aanbieder van ai‑oplossingen wijst implementerende partijen er onder meer op dat zij de onderliggende ai‑applicatie moeten beoordelen op risico’s, beperkingen en mogelijke misbruikscenario’s. Ook benadrukt Microsoft het belang van menselijk toezicht en de mogelijkheid om systemen te pauzeren of te stoppen. Deze aanpak moet volgens Microsoft leiden tot meer transparantie, betere traceerbaarheid en sterkere verantwoordingsplicht en aansprakelijkheid bij de inzet van ai‑systemen. Critici kunnen daarbij opmerken dat de leverancier de gevolgen en uitwerking van ai‑producten die het op de markt brengt vooral bij de implementerende partij neerlegt en geen verantwoordelijkheid neemt voor de uitkomsten van ai.

Microsoft grijpt in het lijvige document de kans om klanten te wijzen op verantwoord ai‑gebruik. Teams moeten volgens het bedrijf expliciet kijken naar nauwkeurigheid, robuustheid, interpretatie door gebruikers en de impact op workflows. Ook wordt vastgelegd hoe een toepassing de rol van medewerkers verandert, zodat menselijke beoordeling centraal blijft staan.

Agentic ai

De grootste inhoudelijke vernieuwing betreft agentic ai: systemen die zelfstandig acties uitvoeren, meerdere modellen combineren en toegang hebben tot interne tools en data. Omdat deze systemen autonomer opereren, gelden extra eisen rond toegang, rechten en controle, benadrukt Microsoft in de rapportage.

Voor ai‑agents moeten implementerende partijen bijvoorbeeld aantonen dat toegang en permissies strikt worden beperkt tot wat noodzakelijk is, dat menselijke override altijd mogelijk blijft en dat gedrag continu wordt gemonitord via logging, analytics en feedbackkanalen.

Praktijkcases

De transparantierapportage bevat meerdere praktijkcases waarin Microsoft laat zien hoe het de nieuwe standaard toepast. Bijvoorbeeld bij het gebruik van GitHub en ai‑assistent Copilot. Het adviseert een gefaseerde uitrol met pilots, extra mitigaties voor gevoelige code, menselijk toezicht via code‑reviews en branch‑protection en integratie met securitytools zoals CodeQL.

Ook wijst het partijen die ai inzetten binnen hr‑processen op onder meer op: strikte datagovernance voor gevoelige hr‑informatie, de eindverantwoordelijkheid voor alle ai‑gegenereerde antwoorden die bij hr‑adviseurs ligt. Vergelijkbare adviezen worden gegeven voor de inzet van Copilot Studio en ai‑zoekopdrachten in Azure‑diensten.

Met de vernieuwde Standaard voor Verantwoord ai‑gebruik wil Microsoft laten zien dat het klaar is voor een tijdperk waarin ai‑systemen niet alleen tekst genereren, maar zelfstandig handelen, beslissingen nemen en bedrijfsprocessen aansturen. De nieuwe regels leggen de nadruk op menselijke controle, transparantie, risicobeheersing en continue monitoring. De praktijkcases moeten aantonen dat Microsoft deze principes niet alleen voorschrijft, maar ook zelf toepast in zijn eigen producten en interne processen.