opis stanu faktycznego:

• sprawa zaczęła się od opublikowanego w portalu internetowym prowadzonym przez spółkę Polskie Radio Szczecin S.A. w likwidacji materiału poświęconego skazaniu sprawcy przestępstwa pedofilii;

• zatem w wydanej decyzji organ nakazał rozgłośni dostosowanie prowadzonych operacji przetwarzania danych osobowych do przepisów RODO, jak też nałożył karę w wysokości 56,8 tys. zł (decyzja PUODO nr DKN.5112.10.2024);

skarga:

• w skardze do WSA nadawca zwrócił uwagę, że wysokość kary nie uwzględnia sytuacji finansowej spółki, która nie tylko jest w likwidacji, ale też w kolejnym roku poniosła straty;
• co więcej brak formalnej dokumentacji analizy ryzyka nie oznacza, iż rozgłośnia radiowa nie określiła dokumentacji opisującej przetwarzanie danych osobowych i nie wdrożyła odpowiednich środków, zatem zarzut naruszenia bezpieczeństwa danych jest nieprawidłowy;
• zwłaszcza, że nikt na naruszenie się nie poskarżył — no i przecież „nie wystąpiły szkody po stronie osób, których dane dotyczą” (sic!), toteż sankcja jest nieadekwatna do przewinień;
• zaś tak czy inaczej reperkusje mają charakter działania politycznego, a przecież Tomasz Duklanowski — jako ówczesny redaktor naczelny rozgłośni — sam decydował o publikacji swego materiału, bez wiedzy i zgody nadawcy;

wyrok WSA:

• generalną zasadą RODO jest zarządzanie ryzykiem: prawo nie wyznacza ram przetwarzania danych osobowych i sposobów ich zabezpieczenia, lecz nakazuje przedsięwzięcie środków adekwatnych do potrzeb i zagrożeń;
• stąd też nie wystarczy jednorazowe „wdrożenie RODO”, tj. opracowanie dokumentacji i wprowadzenie określonych zabezpieczeń: administrator ma obowiązek też ich stałej analizy i aktualizacji, a także dokumentowania tych czynności;
• mało tego: celem RODO nie jest li tylko poprzestanie na wyprodukowaniu przez administratora dokumentacji opisującej przetwarzanie danych osobowych — opisane środki bezpieczeństwa powinny zostać prawidłowo wdrożone, czyli realnie stosowane;
• tymczasem w sprawie nie ma wątpliwości, że Polskie Radio Szczecin S.A. takie regulaminy utworzyła, a mimo to opublikowany materiał zawierał informacje pozwalające ustalić tożsamość ofiary pedofila — co oznacza, że procedury nie zadziałały, czyli administrator źle oszacował ryzyko;
• i nie ma przy tym znaczenia, że „wyjątek dziennikarski” wyklucza konieczność stosowania się przez media do zasady minimalizacji danych: raz, że ten przepis nie został przez PUODO w decyzji powołany, a dwa, że przepisy o wdrożeniu odpowiednich środków zabezpieczenia danych dotyczą wszystkich administratorów, także wydawców medialnych;
• wcale nie na marginesie WSA podkreślił, iż stan likwidacji spółki nie ma wpływu na odpowiedzialność za naruszenie przepisów regulujących przetwarzanie danych osobowych i nie może być traktowana jako okoliczność łagodząca: wszakże rozgłośnia radiowa nadal prowadzi działalność, przesłanką likwidacji nie była upadłość spółki…
• …bo przecież w 2023 r. nadawca osiągnął zysk netto w wysokości 2,342 mln zł, zaś nawet gdyby odnosić wysokość sankcji do roku kolejnego, to spółka wciąż posiadała 3,474 mln zł w kasie i na rachunkach, czyli o 400 tys. zł więcej, niż kwota zobowiązań i rezerw na zobowiązania — ergo wysokość kary to zaledwie 12,41% środków, które pozostaną w spółce po spłacie wszystkich zobowiązań.

Biorąc pod uwagę taką wykładnię WSA oddalił skargę kasacyjną nadawcy jako całkowicie nieuzasadnioną.

Tekst Czy kara w wysokości 56 tys. zł za naruszenie RODO to za dużo — jeśli ukaranym jest nadawca radiowy w likwidacji? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• sprawa zaczęła się od wyroku skazującego bułgarskiego kierowcę za prowadzenie pojazdu mechanicznego pod wpływem alkoholu na rok pozbawienia wolności w zawieszeniu na 3 lata, grzywnę w wysokości 250 € oraz blisko 2-letni zakaz prowadzenia samochodów;

wyrok TSUE:

• (gwoli formalizmów: choć dyrektywa w/s odzyskiwania i konfiskaty mienia, zastępująca decyzję ramową w/s konfiskaty korzyści, narzędzi i mienia pochodzących z przestępstwa, weszła już w życie — to termin jej transpozycji przypada na 23 listopada 2026 r. — zatem należy stosować prawo wcześniejsze);
• decyzja ramowa przewiduje konfiskatę narzędzi i korzyści przestępstw zagrożonych karą powyżej jednego roku więzienia;
• i chociaż decyzja nie definiuje pojęcia przestępstwa, to przecież wykładnia aktu unijnego nie może pomijać motywów — a skoro w preambule mówi się o zwalczaniu transgranicznej przestępczości zorganizowanej, przeciwdziałaniu praniu brudnych pieniędzy, etc….
• …to przecież „prowadzenie pojazdu silnikowego pod wpływem alkoholu lub środków odurzających nie stanowi co do zasady takiego przestępstwa”;
• skoro więc występek przeciwko bezpieczeństwu w ruchu drogowym nie może być traktowany jako przejaw transgranicznej przestępczości zorganizowanej, to konfiskata pojazdu za prowadzenie po alkoholu nie mieści się w przepisach o przepadku narzędzi i owoców przestępstwa — jak też nie podlega ocenie z perspektywy Karty Praw Podstawowych (która znów ma zastosowanie tylko wyłącznie w zakresie, w jakim stosowane jest prawo Unii).

Zamiast komentarza: można powiedzieć, że TSUE poniekąd umywa ręce: skoro problem nie mieści się w zakresie prawa UE, to nie podlega także jego kognicji, zatem merytorycznych wyjaśnień nie będzie. Niemniej problem pozbawienia współwłaściciela samochodu prawa do sądu przy ewidentnym wywłaszczeniu jest dostrzegalny i niepomijalny.

Tekst Czy konfiskata samochodu za jazdę po pijaku narusza unijne prawo? (TSUE) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

Pomijając detale i didaskalia:

• po pierwsze primo jeśli umowa została zawarta przez internet, konsument ma mieć prawo odstąpienia od niej przez internet — poprzez wyklikanie sobie stosownego oświadczenia;

art. 30a ust. 1 ustawy o prawach konsumenta [projekt]
W przypadku umów zawieranych na odległość za pośrednictwem interfejsu internetowego konsument może odstąpić od umowy zawartej na odległość przez złożenie przedsiębiorcy oświadczenia o odstąpieniu od umowy również przy wykorzystaniu funkcji odstąpienia od umowy. Oświadczenie może dotyczyć wybranych towarów lub usług.

• po drugie primo przedsiębiorca będzie miał obowiązek udostępnić funkcję wyklikania odstąpienia od umowy „co najmniej” w tym samym interfejsie internetowym, przy wykorzystaniu którego konsument umowę zawarł — w sposób „wyróżniony i łatwo dostępny” — przez cały okres, w którym konsument ma prawo skorzystać z prawa odstąpienia;
• zaś funkcja pozwalająca wyklikać sobie odstąpienie od umowy będzie musiała być oznaczona słowami „Odstąp od umowy tutaj” lub innym równoznacznym jednoznacznym sformułowaniem (per analogiam do „zamówienie z obowiązkiem zapłaty”);
• sposób oprogramowania interfejsu powinien umożliwiać konsumentowi wypełnienie stosownego oświadczenia, w tym wpisanie imienia i nazwiska, identyfikację umowy;
• po otrzymaniu odstąpienia od umowy sklep / usługodawca będzie miał obowiązek przekazać konsumentowi potwierdzenie otrzymania oświadczenia na trwałym nośniku (z oznaczeniem „potwierdź odstąpienie od umowy”);
• nieco na marginesie: wśród obowiązków przedkontraktowych związanych z zawarciem na odległość umów dotyczących usług finansowych pojawić ma się wymóg udzielenia wyjaśnień dotyczących usługi finansowej, w tym usług dodatkowych;
• zarazem projekt wprowadza wyraźny zakaz stosowania „dark patterns” przez przedsiębiorców świadczących usługi finansowe, tj. rozwiązań mających na celu manipulację lub wprowadzanie w błąd konsumentów, w szczególności wyróżniania określonych opcji do wyboru, wielokrotnego, ponownego żądania wyboru („przez prezentowanie wyskakujących okienek, które zakłócają środowisko użytkownika”) jak też procedury rezygnacji z usługi trudniejszej niż procedura subskrypcji.

A wszystko to już po 30-dniowym vacatio legis, rzecz jasna licząc nie wiadomo od kiedy.

Tekst „Odstąp od umowy tutaj” — czyli prawo do wyklikania odstąpienia od umowy zawartej przez internet (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, w skrócie:

• wszczynanie, prowadzenie, tudzież publiczne nawoływanie do wszczęcia lub pochwalanie wojny napastniczej jest przestępstwem; ponadto karalne jest nie tylko ludobójstwo, popełnienie zbrodnii przeciwko ludzkości, stosowanie zakazanych prawem międzynarodowym środków masowej zagłady, mordowanie jeńców wojennych, ale także publiczne nawoływanie i publiczne pochwalanie tych przestępstw;
• penalizacja przestępstw przeciwko podstawowym prawom człowieka, chronionym na mocy prawa międzynarodowego, oparta jest także na regulacjach unijnych (decyzja ramowa 2008/913/WSiSW w/s zwalczania pewnych form i przejawów rasizmu i ksenofobii za pomocą środków prawnokarnych) — jednak kilka lat temu Komisja Europejska zarzuciła Polsce niedostateczną transpozycję tych przepisów…
• …toteż karalne ma być zarówno publiczne zaprzeczanie wojnie napastniczej, jak też istotne umniejszanie znaczenia wystąpienia takiej wojny…

art. 117 § 4 kodeksu karnego [projekt]
Kto publicznie i wbrew faktom zaprzecza [wszczynaniu lub prowadzeniu wojny napastniczej] lub publicznie, poważnie umniejsza znaczeniu wystąpienia wojny napastniczej,
podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

• …jak też publiczne zaprzeczanie, wbrew faktom lub publiczne poważnie umniejszanie znaczenia skutków przestępstwa ludobójstwa, zbrodni przeciwko ludzkości, przemocy podyktowanej dyskryminacją ze względu na przynależność narodową, rasową, etniczną, wyznaniową i bezwyznaniowość, zabijanie jeńców wojennych, etc.,etc. (dodany art. 126a par. 1 kk).

Pierwsze na usta ciśnie się pytanie o wolność słowa: czy negowanie wojennych zbrodni, kłamstwo dotyczące zinstytucjonalizowanej przemocy wojennej powinno być traktowane na równi (pomijając oczywiście surowość sankcji) z samą zbrodnią? Czy ględzenie głupot, w kontrze do oczywistych faktów, można i należy postrzegać jako czyn szkodliwy społecznie — zasługujący na ściganie z mocy prawa? Czy negacjonizm na tyle bliski jest okrzykowi ’fire in a crowded theater’ — bo od rozmyślnego kłamstwa, poprzez popieranie, aż do pochwalania, a może nawet planowania zbrodni droga niedaleka? Czy jednak władza planuje sięgnąć po rozwiązania drakońskie, nieuzasadnione zagrożeniem — podyktowane li tylko jakąś dialektyką polityczną?

Tekst Publiczne zaprzeczanie wojnie napastniczej będzie przestępstwem (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• sprawa zaczęła się od zaprezentowania przez belgijską partię polityczną Vlaams Belang nowego programu politycznego o tytule „IKEA‑PLAN – Immigratie Kan Echt Anders” („Plan IKEA – Imigracja naprawdę może wyglądać inaczej”);
• dokument wskazywał 15 „gotowych do złożenia” punktów programu politycznego oraz był oznaczony znakami towarowymi firmy IKEA i zilustrowany ludzikami na formę i podobieństwo instrukcji montażu mebli IKEA;
• w ocenie koncernu IKEA wykorzystanie firmowej symboliki naruszało prawa do renomowanego znaku towarowego, zatem do sądu trafił stosowny pozew;

• jednakże prawo unijne przewiduje także wyjątki od tej reguły, np. w zakresie działalności nie zarobkowej prowadzonej w celach innych niż handlowe (i na tej podstawie np. prasa może podawać nazwy firm nie tylko w zamawianych reklamach, ale też w kontekście krytycznym);
• czy wyjątek ten obejmuje promowanie programów politycznych? czy korzystanie ze znaku towarowego IKEA w kontekście debaty społecznej — dyskursie politycznym — może osłabiać i rozmywać lub degradować renomowany znak towarowy? czy takie działanie można traktować jako pasożytowanie na rozpoznawalności cudzej marki?
• tutaj TSUE zwrócił uwagę, iż prawa własności intelektualnej nie mają charakteru bezwzględnego, tedy nie można ich stawiać wyżej niźli np. wolności słowa lub swobody ekspresji artystycznej — zaś w przypadku sporu należy spróbować wyważyć racje i argumenty;
• stąd w orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż „uzasadniona przyczyna” korzystania z cudzego znaku towarowego może odnosić się do subiektywnych interesów osoby, która używa znaku towarowego w innym (pozahandlowym) kontekście, w tym do wolności słowa (gdzie „każdym” są także osoby prawne, w tym spółki nastawione na zysk);
• w ocenie TSUE prawo do korzystania z cudzej własności intelektualnej w debacie publicznej jest gwarancją wymiany idei, opinii — kulturowych, społecznych, politycznych — w tym także tych, które szokują, niepokoją lub urażają…
• …acz wolność słowa także nie jest ograniczona — i tu jest rola sądu krajowego, by umiejętnie wyważyć racje koncernu i partii politycznej, w tym zbadać, czy korzystający działał w dobrej wierze, czy jego zamiarem nie było wyrządzenie uprawnionemu szkody, jaki był charakter inicjowanej debaty — ale też sprawdzić, czy sposób prezentacji mógł sugerować, że IKEA popiera partyjne odezwy (gdzie sama IKEA twierdzi, że zachowuje neutralność polityczną)?

W ostatnich słowach orzeczenia Trybunał Sprawiedliwości UE wyraził pogląd, że sposób prezentacji programu politycznego mógł naruszać prawa koncernu IKEA — jednak ostateczne rozstrzygnięcie rzecz jasna leży w gestii sądu odsyłającego.

Tekst Czy wykorzystanie znaku towarowego IKEA w dyskursie politycznym narusza prawa własności intelektualnej firmy? (wyrok TSUE) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie:

• „w związku z brakiem porozumienia na forum Rady Dialogu Społecznego” (cytuję uzasadnienie projektu) wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę oraz stawkę godzinową określić należy, najpóźniej do 15 września, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów; 
• zgodnie z projektem tych przepisów minimalne wynagrodzenie za pracę od 1 stycznia 2027 r. miałoby wynosić 4950 złotych brutto;
• natomiast wysokość minimalnej stawki godzinowej rząd planuje ustalić na 32,30 złotych brutto;
• dla porównania: w roku 2026 kwoty te wynoszą odpowiednio 4806 zł i 31,40 złotych, więc jeśli ktoś ma ochotę policzyć, można to jakoś zestawić z wskaźnikiem inflacji…
• …bo jeśli ktoś chciałby się czegoś dowiedzieć z nader lakonicznego uzasadnienia projektu, to się nie dowie: ministerka Dziemianowicz-Bąk pisze, że „wysokości są takie, jak zaproponowane Radzie Dialogu Społecznego do negocjacji„, konsultacje na forum RDS się odbyły — aczkolwiek konsensusu nie osiągnięto, więc będzie jak jest.

Zamiast komentarza: bez komentarza.

Tekst Czy minimalne wynagrodzenie za pracę w 2027 r. będzie wynosiło 4950 zł? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, w pewnym skrócie:

• teza stojąca za propozycją zmian w przepisach brzmi następująco: pośrednictwo w obrocie nieruchomościami jest uregulowane na tyle szczątkowo, że pośrednicy mogą prawie wszystko, ale właściwie niczego nie muszą, stąd też konieczność doprecyzowania praw i obowiązków pośredników i klientów;
• lista patologicznych praktyk obejmuje m.in. brak dokładnego określenia zakresu usług świadczonych przez pośrednika, przez co firmy potrafią żądać wynagrodzenia za nic; pobieranie wynagrodzenia za tę samą transakcję zarówno od kupującego, jak i sprzedającego (w tym celu zdarza się wymuszanie podpisywania umowy pośrednictwa od drugiej strony); samowolne powielanie opublikowanych w internecie ogłoszeń o sprzedaży nieruchomości, mimo braku zawarcia umowy z właścicielem (co skutkuje wprowadzeniem zainteresowanych w błąd); zatajanie informacji, iż ogłoszenie pochodzi od pośrednika, etc.,etc.;
• stąd też propozycja obejmuje zakaz pobierania przez pośrednika prowizji od sprzedającego i kupującego — pośrednikowi może przysługiwać wynagrodzenie wyłącznie od jednej ze stron umowy;

art. 180 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
[…] Wynagrodzenie [pośrednika w obrocie nieruchomościami] przysługuje wyłącznie od jednej ze stron tej samej transakcji.

• po drugie niezależnie od treści umowy o pośrednictwo w obrocie nieruchomościami każdy pośrednik będzie miał obowiązek rzetelnie zweryfikować stan prawny i faktyczny oferowanej nieruchomości, zwłaszcza w księgach wieczystych, sprawdzić plany miejscowe i warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, świadectwo charakterystyki energetycznej, etc.,etc;

art. 180 ust. 3b ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
Niezależnie od postanowień umowy pośrednictwa pośrednik w obrocie nieruchomościami zobowiązany jest w szczególności do:
1) weryfikacji stanu prawnego i faktycznego nieruchomości;
2) należytego prezentowania na rynku oferty dotyczącej nieruchomości, z uwzględnieniem obowiązków wynikających z odrębnych przepisów;
3) rzetelnego udzielania informacji o nieruchomości;
4) dokumentowania czynności związanych z prezentacją oferowanej nieruchomości.

• ponadto obowiązkiem pośredników będzie udzielanie prawidłowych i prawdziwych informacji o stanie nieruchomości, prezentowanie ofert w sposób należyty — i dokumentowanie wszelkie podejmowanych czynności (kąplająs to lubi);
• istotne: warunkiem opublikowania przez pośrednika ogłoszenia dotyczącego nieruchomości będzie zawarcie stosownej umowy pośrednictwa — z założenia wykluczyć ma to „jumanie” ogłoszeń (czasem wielokrotne, bo przecież nie jeden pośrednik może mieć chrapkę na konkretny deal) w celu zaprezentowania jako swojego, a także przychodzenie do oferenta z „przypadkowo” pozyskanym chętnym;

art. 180 ust. 3d ustawy o gospodarce nieruchomościami [projekt]
Opublikowanie ogłoszenia dotyczącego nieruchomości może nastąpić wyłącznie po zawarciu umowy pośrednictwa.

• natomiast każde ogłoszenie dotyczące nieruchomości będzie musiało obligatoryjnie zawierać dane identyfikujące pośrednika jako przedsiębiorcę…
• …a wszystko to pod rygorem nałożenia na pośrednika przez Wojewódzką Inspekcję Handlową kary pieniężnej w wysokości dwu- do pięciokrotności przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w/g GUS;
• przy czym zamiast kary WIH będzie mógł wydać nakaz zaprzestania sprzecznych z prawem praktyk…
• …zaś niezastosowanie się do nakazu może skutkować wydaniem decyzji o zakazie wykonywania działalności gospodarczej w zakresie pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.

To wszystko już po 6-miesięcznym vacatio legis, licząc od nie wiadomo kiedy — natomiast nowe regulacje nie miałyby zastosowania do umów zawartych wcześniej.

Tekst Zakaz „jumania” ogłoszeń o sprzedaży nieruchomości przez pośredników nieruchomości (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• sprawa zaczęła się od skargi kilkunastu osób fizycznych — drobnych akcjonariuszy spółek akcyjnych — na przepis łotewskiego kodeksu handlowego nakazującego ujawnianie w rejestrze szczegółowych informacji o udziałowcach spółek;

• …ale przecież wpływ akcjonariusza mniejszościowego nie idzie aż tak daleko, zaś zasada ograniczenia celu być może nie powinna ustępować przed potrzebą zapobiegania praniu pieniędzy czy przejrzystość biznesu — a już na pewno nie usprawiedliwia ogólnego i powszechnego dostępu do danych osobowych przez dowolną osobę, która niekoniecznie może wykazać po temu prawnie uzasadniony interes;

wyrok TSUE:

• dyrektywa unijna przewiduje obowiązek publikacji danych określonych osób zaangażowanych w działalność spółek kapitałowych; informacje te powinny obejmować m.in. tożsamość osób powołanych do reprezentacji, zarządzania, nadzoru i kontrolowania spółki;
• tymczasem akcjonariusz nie jest „powoływany” do organów spółki: jego status wynika wyłącznie z prawa własności (uczestnictwa w kapitale spółki) i chociaż walne zgromadzenie akcjonariatu ma określone uprawnienia decyzyjne, to przecież trzeba umieć odróżnić jego rolę od roli zarządu lub rady nadzorczej; obowiązku takiego nie sposób także wywodzić z przepisu przewidującego jawność aktu założycielskiego podmiotu;
• reguły te są o tyle logiczne, że kontrahentów interesuje wyłącznie spółka, ponieważ odpowiedzialność spółki nie wykracza poza jej majątek, stąd też istotne jest prawidłowe rozpoznanie osoby reprezentującej podmiot — ale niekoniecznie każdego, także najdrobniejszego, akcjonariusza;
• przepis przewidujący bezwarunkowy dostęp do danych także mniejszościowego udziałowca narusza unijne gwarancje prawa do prywatności człowieka i ochrony jego danych osobowych;
• owszem, rejestr spółek powinien zawierać informacje o właścicielach kapitału, jednak umożliwienie nieograniczonego dostępu do kompletu informacji obejmujących także dane osobowe drobnych akcjonariuszy jest nie do pogodzenia z podstawowymi zasadami RODO, w tym zasadą minimalizacji danych;
• usprawiedliwieniem nie może być także konieczność przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowania terroryzmowi — bo chociaż te względy uzasadniają wymóg przetwarzania danych osobowych akcjonariuszy w państwowym rejestrze, to przecież już nie nieograniczone upublicznianie tych danych;
• wszakże zbieranie tych informacji może posłużyć do tworzenia profilu konkretnej osoby, obejmującej informacje o jej majątku, etc. — co oznacza utratę kontroli nad sposobami wykorzystania tych danych;
• zdanie TSUE prawo do prywatności mniejszościowego udziałowca spółki akcyjnej nie powinno podlegać ograniczeniu także ze względu na przejrzystość otoczenia biznesowego — właśnie dlatego, że taka osoba podmiotu nie reprezentuje i nie ma wpływu na jej działalność;
• a jeśli patrzeć na sprawę od strony rejestru beneficjentów rzeczywistych, to przecież odnośna dyrektywa także mówi o udostępnianiu danych osobom, które „mogą wykazać uzasadniony interes” — czyli jawne upublicznianie informacji obejmujących dane osobowe jest niedopuszczalne (i znów: nie każdy mniejszościowy udziałowiec musi mieć status beneficjenta rzeczywistego).

Biorąc pod uwagę taką wykładnię TSUE gładko prześlizgnął się między Scyllą jawności życia gospodarczego i Charybdą prawa do prywatności — i wypłynął na szeroki przestwór oceanu jurysprudencji.

Tekst Czy publikacja w ogólnodostępnym rejestrze danych mniejszościowych akcjonariuszy spółki jest sprzeczna z RODO? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

Dalej było tak:

• w szranki stanęła jedyna karta kredytowa wydawana przez włoski UniCredit (ex-Aion Bank, ale już niedługo całkowicie włoski) oraz World Mastercard Intensive (jedna z lepszych kredytówek w ofercie mBanku);
• obie transakcje zostały wykonane w niedzielę 30 sierpnia 2026 r. w miejscowości Senftenberg Zły Komorow (por. „Rostiger Nagel”), obie opiewały na oszałamiającą kwotę 0,50€ — troszkę tendencyjnie, ale przecież sposób zaokrąglania końcówek też ma znaczenie;

• tego dnia średni kurs euro wynosił 4,3328 zł (tabela z 28 sierpnia 2026 r.), Mastercard przeliczał 1€ na 4,3513 zł, natomiast mBank podaje kurs sprzedaży 4,4693 zł i kurs średni 4,3391 zł (gwoli przypomnienia: mBank w przypadku tej karty nie dolicza prowizji za przewalutowanie, podobnie UniCredit, który jednak pokazuje marżę ECB);
• konsekwencje? przy testowej transakcji UniCredit zastosował kurs euro 4,34058, zatem 50 centów kosztowało 2,17 zł (ergo 1€ = 4,34 zł), podczas gdy mBank obciążył rachunek karty kwotą 2,18 zł (a więc 1€ = 4,36 zł).

Wniosek? Grosz tu, dwa grosze tam — oczywiście nie można wykluczać, że groszowa przewaga beniaminka rynkowego wynikła wyłącznie z korzystnego układu zaokrąglenia cyferek daleko po przecinku — zaś prawidłowość jest bardziej niż dostrzegalna.

Tekst UniCredit vs. mBank — ile kosztuje 0,50€ przy płatności kartą kredytową? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie:

• według obowiązującego prawa agresja psa nie może być podstawą jego czasowego odebrania właścicielowi i nie istnieje inny „odrębny, prewencyjny i skuteczny” mechanizm pozwalający państwu odebrać psa, którego atak spowodował uszczerbek na zdrowiu lub życiu człowieka lub innego zwierzęcia;
• zdaniem posłów PiS sytuacja, w której prawo nakazuje chronić zwierzę przed złym człowiekiem, ale nie nakazuje chronić człowieka przed złym zwierzęciem to luka prawna — zaś państwo nie powinno reagować dopiero po tragedii (statystyka: w 2024 r. doszło do niemal 27 tys. pogryzień ludzi przez psy — takich, które wymagały pomocy lekarskiej i zgłoszenia sanitarnego);
• stąd propozycja, by prawo zezwalało na odebranie właścicielowi agresywnego psa, który zaatakował człowieka lub inne zwierzę, wyrządzając uszczerbek na zdrowiu lub powodując śmierć lub uszkodzenie ciała, i umieszczenie go w schronisku dla zwierząt;

art. 10c ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt [projekt]
Jeżeli pies zaatakował człowieka albo zwierzę domowe lub gospodarskie, powodując u człowieka lub zwierzęcia uszkodzenie ciała, uszczerbek na zdrowiu, rozstrój zdrowia albo śmierć, i zachodzi uzasadnione ryzyko ponownego ataku, prokurator może wydać postanowienie o odebraniu psa właścicielowi lub opiekunowi oraz o umieszczeniu go w schronisku dla zwierząt albo w innym podmiocie zapewniającym warunki bezpiecznego utrzymywania psów stwarzających zagrożenie, właściwym ze względu ma miejsce zamieszkania właściciela lub opiekuna psa.

• do odebrania psa mogłoby dojść wyłącznie po stwierdzeniu, iż zachodzi uzasadnione ryzyko, że dojdzie do kolejnego ataku, zaś w tym zakresie prokurator miałby obowiązek posiłkować się opinią biegłego z zakresu behawiorystyki zwierząt lub powiatowego lekarza weterynarii; jednak w przypadkach niecierpiących zwłoki prokurator mógłby wydać stosowne postanowienie przed uzyskaniem opinii (wówczas występowałby o nią następczo);
• istotne: odebranie agresywnego psa byłoby niedopuszczalne, jeśli do ataku doszło na terenie, na którym pies był zgodnie z prawem utrzymywany (np. na własnym podwórku), a osoba poszkodowana wtargnęła tam bez zgody i wiedzy uprawnionego, w szczególności w celu popełnienia przestępstwa…
• …o ile przewodnik umyślnie wykorzystał zwierzę do wyrządzenia uszkodzenia ciała, uszczerbku na zdrowiu albo rozstroju zdrowia (ale już nie do spowodowania śmierci)…
• …co w sumie jest nieco absurdalne, bo umyślność działania nie wyklucza obrony koniecznej, a po drugie szczucie psem człowieka niekoniecznie oznacza, że agresywny był pies — więc może należałoby opracować też procedurę na odebranie psu właściciela?
• pies odebrany ze względu na agresję nie podlegałby ani adopcji, ani przekazaniu do domu tymczasowego ani innej instytucji, z wyjątkiem schroniska dla zwierząt, podmiotu wyspecjalizowanego w utrzymywaniu zwierząt stwarzających zagrożenie lub do zakładu leczniczego (w celu leczenia lub obserwacji);
• ciekawostka: zgodnie z projektem postanowienie prokuratora w/s odebrania agresywnego psa byłoby zaskarżalne, jednak wniesienie zażalenia nie wstrzymywałoby jego wykonania, zaś do czasu uprawomocnienia postanowienia koszty odebrania, transportu, utrzymania, leczenia, obserwacji i koniecznych badań psa ponosiłby właściciel — taka reguła w sumie może zniechęcać do skarżenia prokuratorskich postanowień (acz w razie jego uchylenia koszty miałby ponosić Skarb Państwa — przy czym nie jest jasne, czy także wstecznie);
• projekt przewiduje, iż odebranie agresywnego psa to w sumie ostateczność: jeśli z opinii biegłego będzie wynikało, że zagrożeniu można zapobiec przy wykorzystaniu mniej drastycznych środków, prokurator będzie mógł nakazać stosowanie określonych środków bezpieczeństwa, takich jak (art. 10g ust. 2 uoz):

1) obowiązek prowadzenia psa wyłącznie na smyczy i w kagańcu;
2) zakaz spuszczania psa ze smyczy poza terenem prywatnym;
3) obowiązek właściwego zabezpieczenia nieruchomości, na której pies przebywa;
3) obowiązek odbycia konsultacji behawioralnej;
4) obowiązek poddania psa badaniu lekarsko-weterynaryjnemu.

• jakby ktoś pytał: wydanie odebranego psa do adopcji lub przekazanie do domu tymczasowego miałoby stanowić wykroczenie podlegające karze aresztu lub grzywny — plus 5-letniemu zakazowi posiadania zwierząt (?);
• a to wszystko już po 30-dniowym vacatio legis — przy czym projekt przewiduje, że w już prowadzonych postępowaniach dotyczących ataków psów miałyby zastosowanie nowe przepisy.

Zamiast komentarza: ja nie mówię, że nie, aczkolwiek dostrzegam jedną bolączkę propozycji: otóż z jednej strony taki pies może być leczony i badany, z drugiej właściciel może sprawę skarżyć (lecz wyłącznie w terminie 7 dni) — sąd może postanowienie zmienić lub uchylić — jednak projekt pomija możliwość uchylenia postanowienia przez prokuraturę i powrotu (zbadanego i wyleczonego) psa do jego domu.

Tekst Odebranie właścicielowi agresywnego psa (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.