opis stanu faktycznego:

• sprawa dotyczyła streamingu telewizyjnego oferowanego przez Sky Österreich; w ramach abonamentu klient może uzyskać dostęp do treści znajdujących się na serwerze w trybie na żywo (live) jak i na życzenie (on demand), przy czym niekiedy istnieje możliwość zapisania treści na urządzeniu celem odtworzenia w trybie offline;

• ale przecież wcale nie pomógł unijny prawodawca, który udostępnianie treści wideo i audio zaliczył do usługi cyfrowej, ale uznał, że strumieniowe przesyłanie danych może mieścić się w obu kategoriach — aby dorzucić uwagę, że rozróżnienie pomiędzy treścią cyfrową i usługą może być trudne;
• cechą streamingu rzeczywiście jest pewien dualizm: z jednej strony taka usługa polega na umożliwieniu dostępu do danych cyfrowych, które użytkownik może zapisać do użycia offline — z drugiej dane te są wytwarzane i dostarczane przez usługodawcę, a abonent może korzystać z nich w trybie on demand;
• w ocenie TSUE nie chodzi tu o zastosowane techniczne środki przekazywania danych, ani też o ciągły czas świadczenia usługi — natomiast istotnym czynnikiem jest „dynamiczny” charakter oferty, która stanowi wówczas usługę cyfrową, w przeciwieństwie do stabilnego i ciągłego udostępniania określonych treści cyfrowych…
• …a poza tym dyrektywa wyraźnie mówi, że w razie wątpliwości należy — mówimy wszakże o wyjątku, który nie może być interpretowany rozszerzająco — stosować przepisy o odstąpieniu od umowy o świadczenie usług;
• skoro więc usługa streamingu polega na udostępnieniu określonej infrastruktury i oferty, a także podpowiadaniu użytkownikowi indywidualnych rekomendacji zależnych od jego zachowania (mówiąc po ludzku: profilowaniu) — nie jest to jednorazowy dostęp do określonej (jednostkowej) treści, lecz raczej umożliwienie dostępu do zmiennych treści — przeto streaming powinien być traktowany jako usługa cyfrowa;
• a jeśli dostawca boi się nadużyć, albowiem klient dostaje dostęp do całego katalogu od początku, więc może sobie natychmiast wszystko wyoglądać i raz-dwa zrezygnować z abonamentu (bo przecież wiele osób zawiera umowy tylko w celu obejrzenia np. jednego serialu lub jednego meczu) — prawo wyraźnie mówi, że po odstąpieniu od umowy konsument powinien zapłacić kwotę proporcjonalną do „zużycia” (TSUE nazywa to „odszkodowaniem”), którego nie trzeba liczyć czasem, lecz kwotą, która jest „proporcjonalna do zakresu świadczeń spełnionych”;
• stąd też usługodawca może określić kwotę owego odszkodowania „w zależności w szczególności od wartości ekonomicznej treści, które w ramach umowy abonamentu zawartej przez wspomnianego konsumenta zostały udostępnione i obejrzane przez niego w tym okresie”, obliczonego na podstawie parametrów rynkowych.

Biorąc pod uwagę taką wykładnię TSUE uznał, że streaming to usługa cyfrowa, a więc konsument musi mieć zagwarantowane prawo do odstąpienia od takiej umowy.

Tekst Czy konsument może odstąpić od umowy na streaming TV? (TSUE) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• sprawa dotyczyła szwedzkiego serwisu internetowego Lexbase umożliwiającego płatne wyszukiwanie danych osób i spółek, wobec których przed szwedzkimi sądami toczyło się postępowanie karne;

• oraz czy w takim przypadku dopuszczalne jest ograniczenie możliwości dochodzenia swych praw wyłącznie do wszczęcia postępowania karnego o zniesławienie lub powództwa o zadośćuczynienie za zniesławienie?

wyrok TSUE:

• RODO nie zapomniało o specyfice pracy mediów, zatem poszczególne państwa mają obowiązek przyjąć przepisy pozwalające pogodzić prawo do ochrony danych osobowych ze swobodą wypowiedzi (por. „Czy RODO utrudni prowadzenie działalności prasowej?”);
• wyjątek prasowy stanowi od ogólnej reguły, toteż przepis ten powinien być stosowany w sposób ścisły, w szczególności nie może pozbawiać skuteczności zasady, iż przetwarzanie danych osobowych powinno być zgodne z prawem, a więc także trzymać się wyznaczonych granic — a państwa nie mogą wprowadzać odstępstw, choćby z powołaniem się na wolność słowa, w zakresie szerszym, niż wskazany w art. 85 ust. 2 RODO;
• wśród tych odstępstw nie wskazano rozdziału VIII RODO, określającego środki ochrony prawnej, odpowiedzialność i sankcje, a więc wyjątek dziennikarski nie może prowadzić do sytuacji, w której naruszenie danych osobowych w opublikowanym materiale prasowym nie podlega „zwykłym” zasadom odpowiedzialności określonym w RODO;
• nie sposób także pominąć, iż odstępstwo dotyczy nie tyle przetwarzania danych osobowych w działalności dziennikarskiej, ile do „celów dziennikarskich„, zatem obejmuje nie tylko etap publikacji materiałów prasowych, ale też ich przygotowania, zbierania informacji, w tym także danych, które finalnie nie zostały wykorzystane w publikacji;
• odnosząc się natomiast do pytania o publikowanie „surowych” danych w postaci wyroków sądowych, TSUE zwrócił uwagę, iż pojęcie celów dziennikarskich nie zostało w RODO zdefiniowane, należy zatem przyjąć, iż chodzi tu o publiczne rozpowszechnianie myśli, informacji lub opinii w ramach działalności dziennikarskiej, która znów polega na regularnym lub zawodowym redagowaniu lub dostosowywaniu rozpowszechnianych informacji — zgodnie z regułą rzetelności dziennikarskiej oraz zasadami etyki dziennikarskiej;
• sam w sobie fakt, że treści są rozpowszechniane w internecie, dostęp do nich jest odpłatny, a chodzi o wyroki sądowe nie wyklucza przyjęcia, iż chodzi o dziennikarstwo — ale nie ma dziennikarstwa bez pracy redakcyjnej, tj. przynajmniej zgodnie z linią wydawniczą tytułu — stąd też zdaniem TSUE w pojęciu dziennikarstwa nie mieści się serwis internetowy udostępniający „surowe” dane w postaci wyroków sądowych;
• sęk w tym, że chociaż orzeczenia wydane przez sąd mogą być przedmiotem omówek prasowych, a więc dziennikarze mogą powołać się na wyjątek prasowy zawartych w wyrokach, to już publiczne udostępnianie „jak leci” treści wyroków sądowych, choćby i za opłatą, dziennikarstwem nie jest — ergo dane osobowe nie są przetwarzane w celach dziennikarskich.

Tekst Udostępnianie wyroków sądowych w sieci nie mieści się w „wyjątku dziennikarskim” (TSUE) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, oczywiście w skrócie:

• po pierwsze projekt przewiduje podwyższenie progu właściwości sądu okręgowego: aktualnie sąd okręgowy jest właściwy rzeczowo w sprawach majątkowych, w których wartości przedmiotu sporu przewyższa 100 tys. zł, po zmianach będzie to kwota 150 tys. zł;
• po co taka zmiana? ano po to, by więcej procesów szło do rejonów — wszystko drożeje, więc relatywnie spór o sto tysięcy z haczykiem staje się sprawą drobniejszą — a mniej do okręgów (więc sędziowie SSR zaraz powiedzą, że i tak są nieźle obłożeni — ciekawe czy ktoś zaraz wpadnie na pomysł utworzenia instancji pośredniej?);
• wzrosnąć także ma wartość przedmiotu sporu — z 20 tys. zł do 30 tys. zł — rozpoznawanego w postępowaniu uproszczonym;
• to wygląda jak nieistotne technikalia, ale postanowienie o nabyciu spadku nie będzie już wymagało rozprawy, lecz posiedzenia jawnego — natomiast rozprawa będzie zarezerwowana dla spraw testamentowych;
• zaś do „trzech siekierek” dopisany ma być, jako jeszcze jeden rodzaj tytułu egzekucyjnego, akt notarialny zawierający ugodę, w której dłużnik poddał się egzekucji co do określonych obowiązków;
• a ponieważ niedawno było o tym, że wzrosnąć mają maksymalne stawki taksy notarialnej, jak też prawnie określona została maksymalna temperatura w pracy — w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych pojawiają się dwa kolejne progi: w przypadku wartości przedmiotu sporu w przedziale ponad 20 tys. zł i do 25 tys. zł opłata stała będzie wynosiła 1250 zł, zaś dla przedziału 25-30 tys. zł — 1500 zł;
• stąd też opłata stosunkowa w wysokości 5% będzie należna dopiero w przypadku wps ponad 30 tys. zł.

Te i inne zmiany mają wejść w życie po 6-miesięcznym vacatio legis, czyli nie wiadomo kiedy i od kiedy — a ponieważ chodzi o procedurę sądową, to jest też garść przepisów przejściowych (jeden z ciekawszych: zmiany w postępowaniu spadkowym dotyczyć będą spadków otwartych od dnia 14 lutego 2001 r. — ćwierć wieku to szmat czasu!).

Tekst Kilka drobnych zmian w kpc (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie:

• obowiązujące prawo jest dość jasne: maksymalna dopuszczalna prędkość hulajnogi elektrycznej i urządzenia transportu osobistego to 20 km/h, kropka (por. „Hulajnogi elektryczne, urządzenia transportu osobistego i urządzenia wspomagające ruch — jedzie nowe!”);
• w ślad za tym rozporządzenie określające parametry techniczne mówi, że konstrukcja e-hulajnogi i UTO powinna ograniczać rozwijanie prędkości wyższej niż owe 20 km/h…
• …ale jaka jest w praktyce przeciętna hulajnoga elektryczna, każdy widzi — więc obligatoryjnym elementem będzie konstrukcyjna blokada zmiany prędkości maksymalnej hulajnogi elektrycznej i UTO, uniemożliwiająca usunięcie limitu powyżej 20 km/h;

55d ust. 2 rozporządzenia w/s warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia [projekt]
Konstrukcja hulajnogi elektrycznej i urządzenia transportu osobistego powinna uniemożliwiać zmianę osiąganej przez pojazd prędkości maksymalnej na większą niż 20 km/h — stosuje się do pojazdów wyprodukowanych po dniu 31 marca 2027 r.

• jakby ktoś się dziwił: tak, hulajnoga elektryczna jest pojazdem (ale nie mechanicznym), to samo dotyczy urządzeń transportu elektrycznego;
• pojazdem jest także rower, w tym rower elektryczny, w tym ten, który normatywnie powinien co najwyżej wspierać do osiągnięcia przez pedałującego max. 25 km/h i rozwijać większej mocy niż 0,25 kW — i tu jest pewien paradoks, bo choć problem napieprzających patorowerów z manetką jest dostrzegalny, projekt rozporządzenia problemu nie dostrzega (por. „Czy rower ze stałym napędem elektrycznym — to rower?”);
• jak miałaby wyglądać taka konstrukcyjna blokada zdjęcia blokady prędkości maksymalnej hulajnogi? hmmm, mam wrażenie, że tutaj uzasadnienie projektu cechuje pewnego rodzaju niepoprawny optymizm:

Budowa pojazdu nie będzie mogła umożliwiać wymiany elementów przeniesienia napędu odpowiedzialnych za prędkość maksymalną pojazdu na inne zwiększające tą prędkość. Zakaz ten oznacza także, że zabronione jest konstruowanie tego rodzaju pojazdów w taki sposób, aby możliwe było programowe wyłączenie ogranicznika prędkości lub jego przestawienie na wyższą wartość, także zdalne. Pojazdy, których budowa umożliwia taką ingerencję, nie będą dopuszczone do ruchu po drogach publicznych.

• „nie będą dopuszczone do ruchu po drogach publicznych” — jasne, pojazd inny niż np. samochód podlega dopuszczeniu do ruchu „bezurzędowo”, tj. na podstawie parametrów technicznych i wyposażenia (art. 71 ust. 3 pord w zw. z art. 66 pord, czyli m.in. na podstawie homologacji) — bo przecież do e-hulajnogi nie wydaje się dowodu rejestracyjnego i nie przechodzą one badań technicznych — ale czy nierealny brak realnej możliwości uzyskania homologacji na rower z manetką komuś w czymś przeszkadza?

Zamiast komentarza: pożyjemy, zobaczymy.

Tekst Obligatoryjna konstrukcyjna blokada zmiany prędkości maksymalnej hulajnogi elektrycznej i UTO (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, bez aptekarskiej szczegółowości:

• zgodnie z obowiązującymi przepisami apteczka doraźnej pomocy jest obowiązkowa — w Polsce — jako wyposażenie autobusu, taksówki, pojazdy służące do nauki jazdy i niektóre ciężarówki;
• natomiast od lat kierowcy osobówek apteczki wozić nie muszą (i nie zmienia tego fakt, że spoczywa na nich, jak na każdym, prawny obowiązek udzielenia pomocy człowiekowi znajdującemu się w położeniu grożącym bezpośrednim niebezpieczeństwem utraty życia albo ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, por. „Czy apteczka samochodowa jest obowiązkowa?”);
• i teraz ma to się zmienić, tzn. za kilka miesięcy — bo oto apteczka doraźnej pomocy ma stać się obowiązkowym wyposażeniem każdego pojazdu samochodowego;

w § 11 w ust. 1 pkt 14a rozporządzenia w/s warunków technicznych pojazdów [projekt]
Pojazd samochodowy wyposaża się:
14a) w apteczkę doraźnej pomocy; przepis stosuje się do samochodu osobowego zarejestrowanego po raz pierwszy po dniu 31 marca 2027 r.

• suspens znika, bo odpowiedzi na pytanie „kto i kiedy?” nie trzeba poszukiwać w przepisach przejściowych — w przypadku samochodów osobowych apteczka będzie obligatoryjna tylko w przypadku tych, które po raz pierwszy zostały zarejestrowane po 31 marca 2027 r.;
• co po pierwsze oznacza, że każdy inny pojazd niż samochód osobowy, niezależnie od daty pierwszej rejestracji, będzie musiał mieć apteczkę na wyposażeniu już wcześniej, a dokładnie po upływie 14 dni od ogłoszenia znowelizowanych przepisów w Dzienniku Ustaw…
• …natomiast szczęśliwego posiadacza starszej osobówki obowiązek posiadania apteczki dotyczyć nie będzie, albowiem zdaniem autorów projektu mogłoby to zostać uznane za „nadmiarowe obciążenie” wobec właścicieli od lat użytkujących swe pojazdy;
• to chyba nie jest szczególnie logiczne, biorąc pod uwagę wskazywaną w uzasadnieniu projektu konieczność szybkiego zapewnienia pierwszej pomocy, jak i inne, bardziej obciążające obowiązki, których posiadacz automobilu uniknąć nie może, no ale rząd i tak oblicza, że w pierwszym roku będzie 650 tys. pojazdów.

A jeśli ktoś zapyta: no dobrze, rozumiem, że apteczka doraźnej pomocy będzie jako obowiązkowe wyposażenie samochodu, w tym nowych osobówek — ale jaka? — uzasadnienie projektu mówi, że choć spotykane w handlu apteczki opierają się na „niemieckich normach przemysłowych (DIN), w szczególności DIN 13164”, to rząd nie zamiaruje ustalać wymagań normatywnych — co w sumie chyba oznacza, że grunt to pudełko, a w pudełku choćby i obcinacz do paznokci?

Tekst Obligatoryjna apteczka doraźnej pomocy w (nie)każdym samochodzie pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, w pewnym skrócie:

• podstawowa zasada jest prosta: maksymalna temperatura w pomieszczeniu, w którym pracują ludzie nie może przekraczać 35 stopni, zaś w przypadku pracy fizycznej na otwartej przestrzeni, progiem tym jest temperatura 32 st. C…

§ 30a ust. 1 rozporządzenia w/s ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy
W pomieszczeniach pracy należy zapewnić temperaturę niewyższą niż 35 °C (308 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają. Przy pracach wykonywanych na otwartej przestrzeni, związanych z wysiłkiem fizycznym, powodującym w ciągu zmiany roboczej efektywny wydatek energetyczny organizmu powyżej 1500 kcal (6280 kJ) u mężczyzn i 1000 kcal (4187 kJ) u kobiet, temperatura nie może być wyższa niż 32 °C (305 K), chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają.

• …chyba że nie pozwalają na to względy technologiczne — niezdefiniowane i niesprecyzowane, co pozostawia niemałe pole do popisu dla wymyślaczy, aczkolwiek będę się trzymał poglądu, że chodzi o technologię pracy („jak się pracuje przy piecu, to musi być gorąco”), a nie o to, że chlebodawcy nie chce się zainwestować w klimę;
• jak widać finalnie zrezygnowano z mierzenia „tempa metabolizmu”, tabelki z wyliczanką i odniesienia do Polskich Norm — wydaje mi się, że ten „wydatek energetyczny” jest łatwiejszy do ogarnięcia, oczywiście pod warunkiem, że bierze się pod uwagę parametry statystyczne, a nie indywidualne pomiary;
• jeśli ktoś miałby wątpliwości jaki mają charakter te limity: jeśli temperatura w miejscu pracy przekroczy próg maksymalny — żadne prace, ani w pomieszczeniach, ani na otwartej przestrzeni, nie mogą być wykonywane;
• istotne: przekroczenie dopuszczalnego progu temperatury musi wynikać z warunków atmosferycznych — i to jest chyba dobra podpowiedź czym różnią się względy technologiczne od nieumiejętności radzenia sobie z nadmiarem słońca;
• jest też drugi próg: jeśli temperatura w pomieszczeniu przekroczy 28 stopni (25 stopni, jeśli praca wiąże się ze zwiększonym wysiłkiem fizycznym), pracodawca będzie miał obowiązek zapewnić odpowiednie rozwiązania obniżające lub ograniczające wzrost temperatury (chyba że względy technologiczne…) lub zastosować odpowiednie rozwiązania minimalizujące wpływ temperatury na zdrowie pracowników;
• natomiast przy pracy na otwartej przestrzeni, jeśli temperatura — wciąż ze względu na warunki atmosferyczne — przekracza 25 stopni, firma będzie musiała zastosować rozwiązania minimalizujące;
• dla jasności: obowiązek zastosowania rozwiązań minimalizujących wpływ gorąca na człowieka jest bezwarunkowy, tj. pracodawca nie może od tego odstąpić z powołaniem się na względy technologiczne — zaś w każdym przypadku powinien wziąć pod uwagę warunki i specyfikę pracy;
• niezależnie od powyższych ograniczeń przepisy o maksymalnej dopuszczalnej temperaturze w pracy w ogóle nie dotyczą m.in. osób uczestniczących w akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia lub środowiska albo usunięcia awarii, osób pracujących w ruchu ciągłym, transportu i komunikacji, osób pracujących przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób — jak też pracowników gastronomii i hoteli, osób zatrudnionych w placówkach służby zdrowia, a także policjantów, żołnierzy i funkcjonariuszy służb (ABW, AW, SKW, CBA, SG, SOP, SM, PSP, etc.,etc.).

Jakby ktoś się zastanawiał jaki kąplająs zastosować w lipcu i w sierpniu: przepisy regulujące dopuszczalną maksymalną temperaturę w pracy wchodzą w życie po 6-miesięcznym vacatio legis, więc testy zacząć warto już teraz, bo w styczniu nie będzie warunków.

Zamiast komentarza: w ogólności ja się z tymi przepisami zgadzam, bo 32 stopnie przy pracy fizycznej i 35 stopni w pomieszczeniu to oczywiście zgroza — zgadzam się też z tym, że nałożone na pracodawców powinności są niejako stopniowane.

Tekst Maksymalna dopuszczalna temperatura w pracy to 35 stopnie (32 jeśli praca odbywa się na otwartej przestrzeni) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• orzeczenie dotyczyło zasad konkurencji na rynku rozgrywek piłki nożnej w Niemczech: zgodnie z przyjętymi wewnętrznymi regulacjami każdy klub grający w najwyższych ligach zawodowych musi należeć do stowarzyszenia Deutsche Fußball Liga eV, acz wszystkie reguły, w tym regulaminy zawodów ustala federacja „parasolowa” Deutscher Fußball-Bund eV;

wyrok TSUE:

• co do zasady porozumienia ograniczające konkurencję na rynku są zakazane, a zasada ta dotyczy także dostępu zawodników i klubów do rozgrywek sportowych traktowanych jako prowadzenie działalności gospodarczej;
• w orzecznictwie przyjmuje się też, iż art. 101 ust. 1 TFUE może nie mieć zastosowania w odniesieniu do podmiotów prywatnych (np. organizacji zawodowych, stowarzyszeń, etc.), wykonujących prerogatywy władzy publicznej, pod warunkiem, że działalność regulacyjna została wyraźnie powierzona przez państwo i jest realizowany ogólny cel publiczny, a instytucja pozostaje pod rzeczywistą kontrolą państwa;
• (i tu mi się przypomina spór sprzed przeszło dwóch dekad, kiedy to samorząd zawodowy notariuszy traktował jako czyn nieuczciwej konkurencji stosowanie przez rejentów stawek taksy niższych od maksymalnych);
• nadto wyjątek od tego zakazu może odnosić się do regulacji dotyczących klubów sportowych i zawodników, których charakter jest wyłącznie niegospodarczy (tj. sportowy) — więc działalność agentów sportowych w owym wyłączeniu niewątpliwie się nie mieści;
• w ocenie TSUE warunki ustalone przez Deutscher Fußball-Bund wykraczają poza ewentualne uprawnienia regulacyjne, zarazem organizacja prowadzi działalność stricte biznesową — tedy może być oceniana przez pryzmat naruszenia zasad konkurencji;
• jednakże nie można zapominać, iż ograniczenie konkurencji może być także usprawiedliwione jakiegoś rodzaju „wyższym” celem leżącym w interesie ogólnym — na przykład ochroną integralności rozgrywek, która ma wpływ na ich atrakcyjność dla publiczności — pod warunkiem, że celem porozumienia nie jest ograniczenie lub zakłócenie konkurencji per se; w takim przypadku dopuszczalne jest także ograniczenie sposobu prowadzenia działalności przez podmioty trzecie (por. „Obowiązek wystawiania wychowanków przez kluby piłkarskie narusza unijną zasadę swobody przepływu pracowników”).

Ocena przesłanek, czy ograniczenie konkurencji w niemieckiej piłce nożnej jest uzasadnione na gruncie powyższej argumentacji leży oczywiście w gestii sądu odsyłającego, którego zadaniem będzie weryfikacja całokształtu postanowień, a nie tylko pojedynczych norm.

Tekst Czy nałożone na sportowych agentów restrykcje w pośredniczeniu w transferze zawodników to niedopuszczalne ograniczenie konkurencji? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

opis stanu faktycznego:

• sprawa dotyczyła „Dzienników Anny Frank„: pamiętnika nastoletniej ofiary Holokaustu, zamordowanej w 1945 r. w nazistowskim obozie Bergen-Belsen, a opublikowanych przez jej ojca w 1947 r.;
• w 1980 r., po śmierci Otto Franka, prawa autorskie do „Dzienników” przeszły na organizację Anne Frank Fonds (w uzasadnieniu orzeczenia dość płynnie przechodzi się do fundacji Anne Frank Stitching, ale to chyba nie ma większego znaczenia w sprawie);

• (te didaskalia nadal są skomplikowane, także dlatego, że na stronie Polska figuruje jako kraj, w którym utwór wpadł już do domeny publicznej, ale próba wejścia na stronę zwraca komunikat, iż „Unfortunately, this site is not available in your country. The scholarly edition of the Anne Frank manuscripts cannot be made available in all countries, due to copyright considerations” — w uzasadnieniu orzeczenia jest powiedziane, że kiedyś było inaczej, tj. kliknięcie „yes” przez użytkownika z kraju wskazanego na liście pozwalało zapoznać się z opublikowanymi treściami);
• dość rzec, że Anne Frank Fonds wezwało Anne Frank Stitching (i jeszcze dwie niderlandzkie instytucje) wezwanie do zaprzestania naruszeń, aby finalnie skierować sprawę na drogę sądową;
• zaś rozpatrujący spór sąd zauważył, że istnieją wątpliwości jak postrzegać publikację utworu w internecie w kontekście blokowania geograficznego użytkowników, skoro byle VPN umożliwia obejście geoblokady, zatem skierował sprawę w trybie prejudycjalnym do TSUE;

wyrok TSUE:

• ogólną zasadą prawa autorskiego jest zagwarantowanie twórcom wyłącznego prawa do zezwalania lub zabraniania publicznego udostępniania ich utworów, czyli każdego udostępniania nowej publiczności, tj. nieokreślonej i potencjalnie znacznej liczbie osób, niezależnie od środków i technologii, czyli także poprzez transmisję i retransmisję, nadawanie, etc.; biorąc pod uwagę taką definicję, czynność zamieszczenia utworu w serwisie internetowym jest jego udostępnianiem;
• nie ma też wątpliwości, że „Dzienniki Anny Frank” wciąż podlegają ochronie w Niderlandach — i nie podlegają jej np. w Belgii — jak też, iż utwór został udostępniony bez zgody podmiotu, któremu prawa przysługują;
• w orzecznictwie przyjmuje się, że jeśli utwór podlega ochronie tylko w jednym państwie, zaś w innych wszedł już do domeny publicznej, to osoba publikująca ów utwór w sieci powinna zadbać o to, by udostępniać go wyłącznie tym internautom, którzy mogą legalnie z niego korzystać (por. „Linkowanie do „pirackich utworów” może naruszać prawa autorskie — jeśli linkujący ma świadomość naruszenia praw uprawnionego”);
• środkiem technologicznym służącym ochronie praw do utworów może być blokowanie geograficzne użytkowników pod kątem adresu IP, o ile jest skuteczne, czyli zapewnia ochronę realną — nie: absolutną, lecz proporcjonalną do sytuacji, w tym w porównaniu do innych możliwych rozwiązań;
• nie jest więc istotne, iż jakieś zabezpieczenie jest potencjalnie do obejścia lub przełamania — chodzi o to, czy w tym wyścigu zbrojeń podmiot udostępniający stara się stosować technologię uwzględniającą zagrożenia dla integralności rozpowszechnianych treści (por. „Framing jest legalny, bo legalne jest linkowanie — chyba że uprawniony wprowadził mechanizmy zabezpieczające”);
• stąd też wystarczającym rozwiązaniem nie jest disklajmer na stronie internetowej lub oświadczenie użytkownika, iż pochodzi z jednego z państw, w którym prawa do utworu już wygasły — ale blokowanie użytkowników ze względu na adres IP będzie wystarczające, nawet jeśli rozwiązania w rodzaju VPN umożliwiają obejście geoblokady;
• wcale nie na marginesie TSUE dodał, iż gdyby jednak sąd krajowy doszedł do wniosku przeciwnego, to odpowiedzialności za publiczne udostępnienie utworu nie można przypisać dostawcy usługi VPN, lecz wyłącznie wydawcy strony internetowej, na której utwór został rozpowszechniony — a to dlatego, iż odpowiedzialność za naruszenie prawa autorskiego można przypisać wyłącznie osobie, która utwór udostępnia, zaś dostawca mechanizmów służących do obejścia zabezpieczeń tylko wówczas, gdy jego działanie było nieodzowne do naruszenia;
• nie jest przy tym wystarczające, iż usługodawca ma świadomość, że VPN może być wykorzystany do uzyskania takiego dostępu.

Tekst Czy geoblokada użytkowników jest skutecznym środkiem ochrony praw autorskich — skoro można ją obejść przy użyciu byle VPN? pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

Zatem:

• zaczynając od uzasadnienia: wszystko drożeje — także koszty prowadzenia przez rejentów kancelarii (praca, energia, etc.), wzrosła też złożoność i czasochłonność czynności notarialnych — a aktualne stawki taksy notarialnej pozostają „oparte na realiach ekonomicznych sprzed ponad dwóch dekad”;
• a przecież notariusz to nie jeszcze jedna usługa rynkowa, to osoba zaufania publicznego, sporządzone przezeń dokumenty mają status dokumentów urzędowych, co wiąże się także z dodatkową odpowiedzialnością — zaś godne wynagrodzenie notariusza to także gwarancja jego bezstronności i niezależności, odporności na naciski ekonomiczne;
• (tłumacząc z ogólnego na ludzkie: notariusz ma pracować należycie, a nie tak, jak mu klient podyktuje);
• nie dość więc, że aktualne rozporządzenie pochodzi z 2004 r., to przecież w przypadku niektórych czynności stawka taksy maksymalnej jest obniżona do połowy podstawy — stąd też konieczna jest podwyżka maksymalnych stawek taksy notarialnej;
• przechodząc od ogółu do szczegółu, zaczynając od tego, z czym notariusze kojarzą się najbardziej: podwyżkę taksy odczują nabywcy najdroższych nieruchomości: taksa liczona od wartości transakcji rośnie, jednak tylko dla najwyższych progów: w przedziale od 2 do 5 milionów złotych utrzymana zostaje wartość  6770 zł + 0,25% nadwyżki ponad 2 mln zł, natomiast zniesiony ma być maksymalny limit 10 tys. zł (oraz 7,5 tys. zł jeśli stronami czynności są osoby zaliczone do I grupy w podatku od spadków i darowizn);
• pojawić ma się natomiast nowy przedział: powyżej 5 mln zł taksa maksymalna będzie wynosiła 14.270 zł + 0,15% — acz z limitem 25 tys. zł (15 tys. zł dla osób z I grupy podatkowej j.w.);
• (dla jasności: utrzymana zostaje zasada, iż w przypadku m.in. zawarcia umowy zobowiązującej, umowy przenoszącej własność w wykonaniu umowy zobowiązującej, umowy deweloperskiej (i finalnej umowy zawartej z deweloperem), jak też umowy sprzedaży mieszkania rejent może pobrać co najwyżej połowę stawki maksymalnej);
• projektodawcy nie zapomnieli o użytkownikach biznesowych: za sporządzenie protokołu zgromadzenia wspólników spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub walnego zgromadzenia spółdzielni rejent pobierze maksymalnie 900 zł, podczas gdy dziś opłata ta wynosi 750 zł; za analogiczny dokument w spółce akcyjnej 1,3 tys. zł (aktualnie 1,1 tys. zł); za protokół zebrania wspólnoty mieszkaniowej — 500 zł (vs. 300 zł);
• z rzeczy życia codziennego: za testament zapłacimy 200 zł (vs. 50 zł), ale już za testament zawierający zapis zwykły, polecenie lub wydziedziczający spadkobiercę 300 zł (vs. 150 zł), zaś za odwołanie testamentu 50 zł (vs. 30 zł), a za oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku 100 zł (vs. 50 zł), natomiast za sporządzenie m.in. aktu poświadczenia dziedziczenia ustawowego lub testamentowego 200 zł (vs. 50 zł);
• za pełnomocnictwo notarialne taksa wzrosnąć ma do 100 zł i 200 zł, jeśli umocowanie dotyczy więcej niż jednej czynności (vs. 30 / 100 zł);
• w górę pójść mają też należności za wypisy, odpisy i wyciągi: dziś notariusze inkasują po 6 zł za każdą rozpoczętą stronę — po nowelizacji wysokość tej opłaty ma być zróżnicowana: 12 zł za każdą stronę 1-10, 10 zł za strony 11-20 i 8 zł za każdą stronę powyżej 21; analogicznie prezentować ma się taksa za poświadczenie zgodności odpisu z okazanym dokumentem i poświadczenie czasu okazania dokumentu (czyli za datę pewną);
• w górę pójdą także dodatki za pracę poza kancelarią notarialną: za wyjazd do klienta rejent doliczy 100 zł (vs. 50 zł), acz w przypadku pory nocnej i dnia wolnego od pracy będzie to 200 zł (vs. 100 zł; warto pamiętać, że pora nocna obejmuje czas pomiędzy 20.00 a 8.00);
• (planowanych zmian oczywiście jest nieco więcej, zainteresowanych odsyłam do projektu).

Zgodnie z projektem wzrost maksymalnych stawek taksy notarialnej miałby nastąpić po 14-dniowym vacatio legis, w sumie jeszcze nie wiadomo od kiedy dokładnie — ale jeśli ktoś ma potrzebę, to warto się pospieszyć.

Tekst Wzrost maksymalnych stawek taksy notarialnej (projekt) pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.

A mianowicie, w oczywistym skrócie:

• hakowanie systemów teleinformatycznych i nielegalne podsłuchy są zakazane i penalizowane, to oczywista oczywistość;

• … ale to już niedługo, bo oto lada dzień w życie wchodzą przepisy przewidujące karalność produkcji i sprzedaży urządzeń podsłuchowych;

• zmiana polega na zastąpieniu w art. 269b par. 1 kk frazy „art. 267 § 3” odwołaniem do art. 267 § 1-3 kodeksu karnego — czego konsekwencją będzie penalizacja nie tylko wytwarzania, pozyskiwania, sprzedaży, etc., urządzeń i programów służących do przełamywania zabezpieczeń chroniących dostęp do informacji, ale także sprzętu przeznaczonego do podsłuchiwania osób postronnych.

Odpowiadając na przypuszczalne pytania: czyn zabroniony popełnić może ten, kto „wytwarza, pozyskuje, zbywa lub udostępnia” urządzenia lub oprogramowanie mogące posłużyć do popełnienia określonych przestępstw, więc zarzut taki nie będzie grozić aktualnemu posiadaczowi takich utensyliów. Posiadanie penalizowane nie będzie, acz dotyczy to tylko osób, które były posiadaczami technologii podsłuchowej w momencie wejścia w życie ustawy — ale warto pamiętać, że pozyskiwanie niejedno ma imię.

Zmiana może wydawać się drobna, acz w praktyce może okazać się dość znacząca, zwłaszcza dla biznesu oferującego gadżety do podsłuchu (z disklajmerem drobną czcionką, że sprzedawca przestrzega i nie odpowiada) — pamiętając, że znowelizowany art. 269b par. 1 kk wchodzi w życie po 14-dniowym vacatio legis.

Tekst Do 5 lat więzienia za produkcję i sprzedaż urządzeń podsłuchowych pojawił się poraz pierwszy w Czasopismo Lege Artis.