Czołgi

M3 Devers

2012-02-27T21:24:00.000+01:00

M3 Devers - bojowy wóz rozpoznawczy, wersja zwiadowcza bojowego wozu piechoty M2 Bradley. Wygląd zewnętrzny obu wozów jest prawie taki sam. Ze względu na brak desantu wyeliminowano gniazda strzelnicze oraz zmieniono liczbę i układ siedzisk w przedziale bojowym. Załoga M3 jest pięcioosobowa. Zwiększono dwukrotnie w porównaniu z M2 zapas amunicji do armaty, karabinu maszynowego i wyrzutni ppk.

M3 Devers
dwa M-3 Devers
Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Typ pojazdu	bojowy wóz rozpoznawczy
Dane techniczne
Długość	6,45 m
Szerokość	3,2 m
Wysokość	do stropu wieży: 2,57 m całkowita: 2,97 m
Prześwit	0,43 m
Masa	masa własna: 18.824 t masa bojowa: 22.443 t
Moc jedn.	20,51 KM/t
Nacisk jedn.	0,53 kg/cm2
Osiągi
Prędkość	jazdy: 66 km/h pływania: 7,2 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata automatyczna 25 mm M242 Bushmaster
Wyposażenie
1 sprzężony z armatą karabin maszynowy 7,62 mm M 240 C 2 wyrzutnia ppk TOW 8 wyrzutni granatów dymnych

Źródło

Igor Witkowski, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, Warszawa 1993

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/M3_Devers

M2 Bradley

2012-02-27T21:22:00.001+01:00

M2 Bradley – amerykański gąsienicowy bojowy wóz piechoty opracowany i produkowany przez FMC Corporation. Wóz nazwano na cześć gen. Omara N. Bradleya.

Historia
Pierwszą próbę wprowadzenia do uzbrojenia US Army bwp podjęto w latach 60. XX wieku. Jako pierwszy powstał projekt bwp XM701 (MICV-65) zbudowanego na podwoziu działa samobieżnego M107/M110. Rozwój tego wozu został zakończony na etapie prototypu ponieważ uznano że podwozie to jest zbyt duże. W 1967 roku powstał bwp XM765 rozwinięty z transportera opancerzonego M113, ale także on nie został przyjęty do uzbrojenia przez US Army (był produkowany na eksport i znalazł się na uzbrojeniu kilku armii m.in. holenderskiej).
W 1972 w USA ogłoszono kolejny konkurs na projekt bwp. Ze zgłoszonych ofert wybrano projekty firm Chrysler Corporation, FMC Corporation i Pacific Car and Foundry. W listopadzie tego roku podpisano kontrakt na budowę prototypów z firmą FMC. W lecie 1976 roku odbyły się próby prototypów oznaczonych jako XM723. Testy poligonowe wykazały konieczność wprowadzenia w projekcie kilku zmian, z których najważniejszymi były:

wzmocnienie uzbrojenia (poprzez zastąpienie działka 20 mm działkiem kalibru 25 mm i dodanie wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych).
przystosowanie pojazdu do pokonywania przeszkód wodnych z marszu.
montaż gniazd umożliwiających prowadzenie ognia z wnętrza przedziału desantowego (ponieważ standardowy karabin szturmowy M16 był za długi aby posługiwać się nim wewnątrz przedziału bojowego skonstruowano specjalny karabin M231 FPW przeznaczony do montażu w gniazdach strzeleckich przedziału desantowego).

Uznano także że nowy bwp może po modyfikacji spełniać rolę bojowego wozu rozpoznawczego, co doprowadziło do zakończenia prac nad wozami od podstaw projektowanymi do tych zadań.
W 1976 nazwę programu opracowywania nowego wozu zmieniono na Fighting Vehicle System. W ramach programu miały powstać dwa pojazdy bwp XM2 Bradley i bwr XM3 Devers.W 1977 dołączono także wymaganie, aby na podwoziu nowego wozu możliwe było zbudowanie samobieżnej wyrzutni MLRS.
W grudniu 1978 roku armii dostarczono pierwsze dwa pojazdy XM2. W następnym roku dostarczono następne sześć pojazdów. Były one testowane razem z czołgami M1 Abrams. Po testach w 1979 roku pojazd został przyjęty do uzbrojenia i otrzymał finalne oznaczenie M2. W 1980 roku US Army zamówiła pierwsze 100 wozów seryjnych. Pierwsze seryjne wozy zostały przekazane armii w maju 1981 roku (terminu dostawy udało się dotrzymać pomimo 3-miesięcznego strajku w zakładach FMC). Do końca 1981 roku dostarczono 400 wozów M2. W latach 1982-1984 dostarczano po 600 wozów, w 1985 710, a 1986 900 pojazdów. pierwszy batalion wyposażony w M2 osiągnął gotowość bojową w marcu 1983 roku.
W 1986 roku powstała zmodernizowana wersja M2A1 posiadająca możliwość odpalania nowszych wersji ppk TOW. W 1988 rozpoczęto modyfikację już wyprodukowanych egzemplarzy do standardu M2A2. Zmodernizowane pojazdy otrzymały dodatkowe opancerzenie, co zwiększyło odporność wozów na ostrzał, ale wozy M2A2 utraciły możliwość pływania. Dodatkowe opancerzenie zasłoniło także boczne gniazda strzeleckie przedziału desantowego. W 2000 roku wozy przeszły kolejna modernizację do standardu M2A3; nowy wariant posiadał ponownie wzmocnione opancerzenie oraz zmodernizowaną elektronikę.

Wersje i pojazdy pochodne

XM723 - pierwszy prototyp uzbrojony w działko 20 mm.
M2 - bojowy wóz piechoty produkowany w wersjach:
- M2A0 - pierwsza wersja produkowana od 1982 roku. Uzbrojona w ppk BGM-71 TOW. Silnik o mocy 500 KM i manualną skrzynię biegów. W przedziale desantowym miejsce dla 7 żołnierzy. Obecnie wozy tej wersji zostały zmodernizowane do standardu M2A2.
- M2A1 - wersja zmodernizowana posiadająca możliwość odpalania ppk BGM-71 TOW II oraz wyposażona w nowszy system obrony przed bronią masowego rażenia. Od 1992 roku wozy tej wersji były modernizowane do standardu M2A2.
- M2A2 - wersja wyposażona we wzmocniony pancerz. Dodatkowo możliwy jest montaż pancerza reaktywnego. Dodatkowe opancerzenie zasłoniło boczne gniazda strzeleckie. Wzrost masy spowodował utratę zdolności pływania i wymusił zastosowanie silnika o mocy 600 KM. Wóz wyposażony w automatyczną skrzynię biegów.
  - M2A2 ODS/ODS-E - wozy M2A2 wyposażone dodatkowo w dalmierz laserowy bezpieczny dla oczu, system nawigacyjny oraz system zakłócania systemów termowizyjnych. Dodatkowym wyposażeniem tej wersji jest terminal Battlefield Command Information System ułatwiający wymianę informacji taktycznych pomiędzy wozami.
- M2A3 - zmodernizowane wozy z ulepszoną elektroniką i ponownie zwiększonym opancerzeniem.
- Bradley Stinger Fighting Vehicle - wozy służące do przewożenia obsług rakiet przeciwlotniczych FIM-92 Stinger
M3 Devers - bojowy wóz rozpoznawczy. W przedziale desantowym w miejscu stanowisk żołnierzy desantu znajdują się stanowiska dwóch zwiadowców.
M6 Linebacker - wersja posiadająca zamiast wyrzutni ppk poczwórną wyrzutnię rakiet Stinger.

Opis

M2 Bradley jest bojowym wozem piechoty przeznaczonym do wsparcia czołgów. Jest zdolny do przewożenia piechoty, zapewniając jej zabezpieczenie przed pociskami broni ręcznej oraz wsparcie, gdy przystępuje ona do działania poza pojazdem. M2 stanowi wyposażenie piechoty zmechanizowanej. M2 i M2A1 może być używany jako amfibia z marszu, bez specjalnego przygotowania, wersje późniejsze nie są w stanie pływać.
Załogę M2 tworzy dowódca, działonowy, kierowca i siedmiu (w nowszych wersjach sześciu) żołnierzy desantu. Kierowca zajmują miejsce w przedziale kierowania, działonowy i dowódca w wieży, żołnierze desantu w tylnej części pojazdu.
Kadłub M2 tworzy sztywną, samonośną skrzynię zespawaną z blach aluminiowych. W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania i napędowy z silnikiem Cummins VTA-903T. Silnik znajduje się obok kierowcy. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu.
Kierowca zajmuje miejsce w przedziale kierowania po lewej stronie silnika przez właz otwierany do tyłu. Stanowisko kierowcy jest wyposażone w 4 peryskopy - przez 3 obserwowany jest teren przed pojazdem, czwarty umożliwia obserwację terenu na lewo od wozu. Peryskop centralny może być zastąpiony noktowizorem Litton Electro-Optics AN/VVS-2 o polu widzenia 90°x35°, głębi ostrości od 4 m do nieskończoności i wzmocnieniu światła szczątkowego ponad 25 tys. razy. Dodatkowo kierowca ma własny (niezależny od ISU) system termowizyjny do obserwacji terenu przed pojazdem.
Wieża jest przesunięta w prawo od osi wzdłużnej wozu. Dowódca i działonowy posiadają indywidualne włazy w stropie otwierane do tyłu - dowódca prawy, działonowy lewy. Działonowy posługuje się zintegrowanym celownikiem optyczno-termowizyjnym firmy Raytheon (Bradley Integrated Sight Unit w skrócie ISU) o powiększeniu x4 i x12 oraz dwoma peryskopami. Dowódca posiada 7 peryskopów.
ISU Bradleya posiada dwa tryby: dzienny i termiczny (powiększenia to 4x oraz 12x) ISU ma również dalmierz laserowy (w nowszych wersjach dalmierz z laserem bezpiecznym dla oczu) pozwala on automatycznie nanosić poprawkę na odległość.
W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 25 mm armata automatyczna M242 Bushmaster i sprzężony z nią karabin maszynowy M240C. Uzbrojenie jest stabilizowane. Armata M242 posiada system podwójnego zasilania. Z boku wieży znajduje się podwójna wyrzutnia ppk BGM-71 TOW. Z przodu wieży są mocowane wyrzutnie granatów dymnych M257 (2 x 4). Poza wyrzutniami granatów dymnych wóz wyposażony jest w termiczną aparaturę dymotwórczą.
Zapas amunicji zmagazynowanej w wieży 300 naboi do działka, 800 naboi do karabinu maszynowego i dwa ppk w wyrzutni. Dodatkowo w wozie przewożone jest jeszcze 600 naboi do działka, 1400 do km, 5 ppk, 2520 lub 1680 naboi do karabinów automatycznych M16 i 4200 lub 2520 do karabinów zamontowanych w otworach strzeleckich.
Przedział desantowy znajduje się w tylnej części wozu i mieści siedmiu żołnierzy (w nowszych wersjach sześciu) na indywidualnych siedziskach. Żołnierze obserwują teren przez indywidualne peryskopy, a sześciu z nich może prowadzić ogień z wnętrza transportera przy pomocy M231FPW przez strzelnice w każdej burcie i w ścianie tylnej (od wersji M2A2 Bradley posiada tylko dwa otwory strzelnicze w tylnej ścianie wozu). Wóz przewozi 4200 lub 2520 szt. amunicji do automatycznej broni załogi (karabinów M16). Jeden z dwóch siedzących po lewej stronie żołnierzy ma fotel na wysokości wieży (w nowszych wersjach stanowisko to zostało zlikwidowane), dwóch kolejnych siedzi po stronie prawej, a trzech z tyłu (w nowych wersjach żołnierze siedzą na siedziskach przymocowanych do ścian bwp, twarzami do siebie). W tylnej ścianie umieszczona jest napędzana hydraulicznie rampa przez którą żołnierze opuszczają pojazd. W rampie umieszczone są otwierane ręcznie drzwi, a w stropie właz.
Napęd M2 stanowi 8-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, turbodoładowany, chłodzony cieczą silnik Cummins VTA-903T. Moc przy 2600 obr/min wynosi 500 KM. Moc z silnika na koła napędowe jest przenoszona przy pomocy hydromechanicznego układu przeniesienia mocy General Electric HMTP-500.
M2 Bradley 12 kół jezdnych. Wahacze pierwszej, drugiej piątej i szóstej pary kół nośnych są dodatkowo zamocowane do teleskopowych amortyzatorów hydraulicznych dwustronnego działania. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe. Z tyłu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice o szerokości 533 mm i rozstawie 2970 mm.

Zastosowanie bojowe

Podczas I wojny w Zatoce Perskiej M2 i M3 Bradley zniszczyły więcej irackich pojazdów opancerzonych niż czołgi M1 Abrams. 20 pojazdów uległo zniszczeniu; 3 w walce i 17 z powodu pomyłkowego ostrzału własnych oddziałów (tzw. friendly fire). Skutkiem tych wypadków było dodanie do pojazdów urządzeń umożliwiających identyfikację m.in. w podczerwieni. Podczas operacji Iraqi Freedom Bradley okazał się wrażliwy na ataki ze strony Irakijczyków, które powodowały unieruchamianie pojazdów z powodu uszkodzenia układu jezdnego lub napędowego. W takich wypadkach nie notuje się jednak dużych strat wśród załóg, ponieważ w razie uszkodzenia pojazdu procedura w pierwszej kolejności przewiduje ewakuację załogi. Do 2006 całkowitemu zniszczeniu uległo 50 pojazdów.

M2 Bradley

Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	FMC Corporation
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	3 + 7
Historia
Prototypy	1972 - 1978
Produkcja	1980
Dane techniczne
Silnik	8-cylindrowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik rzędowy silnik z turbodoładowaniem typu Cummins VTA-903T (wersja M2) lub Cummins VTA-903 (wersje późniejsze) o mocy 500 KM przy 2600 obr./min (600 KM w wozach M2A1 i nowszych)
Transmisja	hydromechaniczna
Poj. zb. paliwa	662 dm³
Długość	6450 mm
Szerokość	3200 mm
Wysokość	2565 mm (do dachu wieży) 2970 mm (do celownika)
Prześwit	430 mm
Masa	19 004 kg bojowa: 22 590 kg
Moc jedn.	22 - 27 KM/t
Nacisk jedn.	0,54 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	66 km/h w wodzie: 7,2 km/h
Zasięg	483
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.)	2540 mm
Ściany (wys.)	914 mm
Kąt podjazdu	60
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata automatyczna M242 Bushmaster kal. 25 mm z podwójnym systemem zasilania (900 naboi: 300 w podajniku i 600 w magazynie) 1 x km M240C kal. 7,62 mm (2340 naboi: 800 w podajniku i 1400 w magazynie) 2-6 x M231 FPW kal. 5,56 mm (do strzelania z otworów strzeleckich) 1 x dwuprowadnicowa wyrzutnia ppk BGM-71 TOW (2 rakiety gotowe i 5 w magazynie)

M6 Linebacker

Bibliografia

Igor Witkowski, 1993, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, Warszawa, WiS, ISBN 83-86028-02-5.
FM 23-1 Bradley Gunner

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/M2_Bradley

M113

2012-02-27T21:19:00.002+01:00

M113 – amerykański transporter opancerzony.
Projektowanie M113 rozpoczęto w 1956 roku w firmie FMC. Pierwsze seryjne egzemplarze powstały w 1960 roku. W celu obniżenia masy pojazdu pancerz M113 wykonano z płyt aluminiowych. Początkowo M113 była napędzany silnikiem gaźnikowym, ale od wersji M113A1 został on zastąpiony silnikiem Diesla.
Do momentu wprowadzenia do uzbrojenia bwp M2 Bradley M113 był podstawowym pojazdem amerykańskiej piechoty zmechanizowanej. Później jego rola zmniejszyła się, ale nadal pozostaje jednym z najbardziej rozpowszechnionych wozów pancernych.
Podwozie i kadłub M113 stały się podstawą do opracowania szeregu pojazdów o różnorodnym przeznaczeniu i uzbrojeniu.

Użycie
Od czerwca 2003 r. 35 transporterów rodziny M113, przekazanych przez Niemcy, jest używanych w Polsce - w 10. Brygadzie Kawalerii Pancernej (16 wozów ewakuacji medycznej M113G2 Krkw Gep, 13 M113 w wersji wozów dowodzenia i 6 wozów dowodzenia M577)^[1].

Wersje

M113A1 (1964) – zmodernizowana wersja wyposażona w silnik wysokoprężny.

M113A1

M113A2 (1979) – wersja ze zmodernizowanym zawieszeniem i układem chłodzenia silnika.

M113A2

M113A3 (1987) – wersja ze wzmocnionym opancerzeniem i silniejszym silnikiem.
M113A2 Ultra – używane przez armię Singapuru wozy M113A1 zmodernizowane do standardu M113A2. posiadają wzmocniony pancerz i są uzbrojone w granatnik automatyczny 40AGL, wkm kalibru 12,7 mm albo armatę automatyczną kalibru 25 mm.
M58 Wolf – pojazd do stawiania zasłon dymnych.
M106 – samobieżny moździerz kalibru 107 mm.
M113 Fire Support Vehicle (M113 FSV) – australijska wersja wyposażona w wieże samochodu pancernego Alvis Saladin.
M113 Fitter – wóz pomocy technicznej.
M113 Light Reconnaissance Vehicle (M113LRV) – opancerzony transporter rozpoznawczy uzbrojony w dwa karabiny maszynowe.
M113 Medium Reconnaissance Vehicle (M113MRV) – australijska wersja wyposażona w wieżę czołgu lekkiego FV101 Scorpion.
M113 Armored Medical Evacuation Vehicle (M113 AMEV) – opancerzona sanitarka.
M125 – samobieżny moździerz kalibru 81 mm.
M132 – samobieżny miotacz ognia.
M163 VADS – samobieżne działo przeciwlotnicze.
M474 – samobieżna wyrzutnia rakiety balistycznej Pershing 1.
M548 – nieopancerzony pojazd transportowy.

M548

M577 – wóz dowodzenia.

M577

M667 – samobieżna wyrzutnia rakiety MGM-52 Lance.

M667

M727 – pojazd przeznaczony do transportu i załadunku na wyrzutnie rakiet przeciwlotniczych MIM-23 Hawk.

M727

M730 – samobieżna wyrzutnia rakiet przeciwlotniczych MIM-72 Chaparral.

M730

M806 – wóz pomocy technicznej.
M901 – rakietowy niszczyciel czołgów uzbrojony w rakiety BGM-71 TOW.

M901

M981 – rakietowy niszczyciel czołgów uzbrojony w rakiety BGM-71 TOW.
M1015 – pojazd walki elektronicznej.
M1059 Lynx – pojazd przeznaczony do stawiania zasłon dymnych.
M1064 – samobieżny moździerz kalibru 120 mm.
M1068 – wóz dowodzenia. Zmodernizowany M577.
Zelda - transportery M-113, znajdujące się w uzbrojeniu Izraela.

M113
M113A1
Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	FMC
Typ pojazdu	transporter opancerzony
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	2 + 11
Dane techniczne
Silnik	silnik wysokoprężny o mocy 209 - 275 KM
Poj. zb. paliwa	302 - 360 l
Długość	4,86 m
Szerokość	2,54 m
Wysokość	2,50 m
Prześwit	0,41 - 0,43 m
Masa	8,96 - 10,63 t bojowa: 10,26 - 12,06 t
Moc jedn.	18,51 - 22,8 KM/t
Nacisk jedn.	0,5 - 0,57 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	ok. 65 km/h
Zasięg	321 - 483
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.)	1,68 m
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x wkm M2HB kalibru 12,7 mm

Przypisy

↑ Radosław Szewczyk, M113 w Świętoszowie w: Raport-WTO nr 09/2003, s.56

Bibliografia

Igor Witkowski, 1993, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, Warszawa, WiS, ISBN 83-86028-02-5.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/M113

LAV-25

2012-02-27T21:17:00.001+01:00

LAV-25 (Light Armored Vehicle – lekki pojazd opancerzony) – 8-kołowy transporter opancerzony używany przez United States Marine Corps. Został opracowany przez General Dynamics Land Systems Canada i jest zmodyfikowaną wersją kanadyjskiego LAV III i należy do rodziny pojazdów bazujących na szwajcarskim bojowym wozie piechoty Mowag Piranha. LAV-25 był podstawą do stworzenia australijskiej wersji pojazdu ASLAV.

LAV-25

Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	General Dynamics Land Systems
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	kołowa
Załoga	3 + 6
Historia
Produkcja	od 1999
Dane techniczne
Silnik	Detroit Diesel 6V53T o mocy 275 KM
Długość	6,39 m
Szerokość	2,5 m
Wysokość	2,7 m
Masa	12,80 t
Osiągi
Prędkość	100 km/h
Zasięg	660
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1x armata automatyczna M242 kalibru 25 mm 1x karabin maszynowy M240 kalibru 7,62 mm
Użytkownicy
Stany Zjednoczone Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/LAV-25

Mowag Piranha

2012-02-27T21:15:00.004+01:00

LAV-25 należący do US Marines Irak 2004

Mowag Piranha – rodzina kołowych wozów bojowych opracowana przez szwajcarską firmę Mowag (obecnie General Dynamics European Land Combat Systems). Istnieją trzy generacje pojazdów, które znajdują się na wyposażeniu wielu armii świata. Używają one podwozia 4x4, 6x6 i 8x8. Produkowane wersje różnią się między sobą stopniem opancerzenia, rodzajem zastosowanej wieży i wyposażeniem specjalistycznym. W zależności od tego znajdują zastosowanie jako: transportery piechoty, pojazdy wsparcia ogniowego, pojazdy dowódcze, pojazdy ewakuacji medycznej.
Piranha znajduje się na wyposażeniu armii szwajcarskiej. Pojazdy te stały się przedmiotem eksportu do Danii, Hiszpanii, Irlandii, Szwecji.
Produkcję licencyjną podjęły: General Dynamics (Kanada, USA), BAE Systems Land Systems (Wielka Brytania), Komatsu (Japonia), FAMAE + CARDOEN (Chile). Kanadyjska wersja Piranha LAV III posłużyła jako wersja bazowa do opracowania pojazdu Stryker dla US Army oraz LAV-25 dla United States Marine Corps.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Mowag_Piranha

Cougar (transporter opancerzony)

2012-02-27T21:14:00.002+01:00

Cougar – amerykański transporter opancerzony typu MRAP zapewniający zwiększoną ochronę przed wybuchem min lądowych oraz improwizowanych ładunków wybuchowych.
Pojazdy Cougar wykorzystywane są przez Siły Zbrojne Stanów Zjednoczonych, oraz zostały zamówione przez armie Wielkiej Brytanii (pod nazwą Mastiff PPV), Kanady oraz Iraku.

Cougar Mastiff PPV
Cougar
Dane podstawowe
Państwo	Stany Zjednoczone
Producent	Force Protection Industries
Typ pojazdu	transporter opancerzony
Trakcja	kołowa
Załoga	2 + 4/10 pasażerów
Dane techniczne
Silnik	silnik wysokoprężny Caterpillar C7 o mocy 330 KM (243 kW)
Osiągi
Prędkość	105 km/h
Zasięg	966 km
Dane operacyjne

Transportery Cougar w polskich oddziałach w Afganistanie

Użytkownicy

Irak
Kanada
Meksyk
Stany Zjednoczone
Wielka Brytania
Polska - 39 sztuk wypożyczonych z armii USA^[1].

Przypisy

↑ strategypage.com: Buddy, Can You Spare An MRAP? (ang.). [dostęp 26 kwietnia 2008].

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Cougar_(transporter_opancerzony)

Stryker

2012-02-27T21:12:00.002+01:00

Stryker – opancerzony kołowy wóz bojowy służący w Armii Stanów Zjednoczonych od około 2002. Jego podstawowa wersja to transporter opancerzony piechoty, występuje jednak też w wielu innych wariantach. Jest rozwinięciem kanadyjskiego pojazdu LAV III, bazowanego z kolei na szwajcarskim Mowag Piranha.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Stryker

Merkawa

2012-02-27T21:04:00.002+01:00

Merkawa (hebr. מרכבה Rydwan; pisownia ang. Merkava) – izraelski czołg podstawowy, zaprojektowany w 1974 roku przez zespół pod kierunkiem gen. mjr Izraela Tala i produkowany seryjnie od 1979 roku w zakładach Elbit.

Historia
Dowództwo armii izraelskiej pod wpływem doświadczeń wyniesionych z wojny sześciodniowej i wojny Jom Kippur, postanowiło przystąpić do opracowania nowego czołgu, który miałby zastąpić używane przez armię czołgi produkcji amerykańskiej (M48 i M60 Magach) i brytyjskiej (Centurion).
Prace nad takim czołgiem trwały już od 1967 roku, prowadził je zespół konstruktorów pod kierunkiem gen. mjr Israela Tala z firmy Elbit. Znaczne przyspieszenie prac nastąpiło po wojnie Jom Kippur w 1973 roku, gdy używane przez Izrael czołgi poniosły znaczne straty od ognia przeciwpancernych pocisków kierowanych używanych przez wojska państw arabskich. Przy projektowaniu czołgu priorytetem było zapewnienie załodze maksymalnego stopnia ochrony, co w znacznym stopniu udało się konstruktorom zrealizować. Prototyp czołgu o nazwie Merkawa zbudowano w 1974 roku, kontynuowano jednak prace w celu zwiększenia bezpieczeństwa załogi, mobilności i siły ognia. W czołgu po raz pierwszy zastosowano wielowarstwowy pancerz grodziowy w wieży, a amunicję do armaty umieszczono w pojemnikach, zapobiegających eksplozji w przypadku przebicia pancerza. Prace zakończono w 1979 roku, po czym rozpoczęto produkcję seryjną czołgów oznaczonych jako Merkawa Mk 1.
Czołg Merkawa odróżnia się od innych czołgów podstawowych zastosowanym układem konstrukcyjnym, w którym przedział silnikowy znajduje się w przedniej części kadłuba po prawej stronie, przedział kierowcy za silnikiem po jego lewej stronie, natomiast środkowa i tylna część czołgu zajęta jest przez przedział bojowy nakryty wieżą obrotową. Układ taki był typowy dla lżejszych pojazdów i dotychczas nie znalazł zastosowania w innych seryjnych czołgach podstawowych. W efekcie Merkawa powszechnie uważana jest za jedną z najbardziej udanych i najciekawszych powojennych konstrukcji.
Po doświadczeniach wyniesionych z walk w Libanie w 1982 roku, gdzie w pełni sprawdziła się koncepcja czołgu, zwłaszcza umieszczenia silnika z przodu kadłuba i drzwi pancernych z tyłu, zbudowano nową wersję czołgu oznaczoną, jako Merkawa Mk 2, która różniła się od poprzedniej wersji wzmocnieniem elementów pancerza wieży i kadłuba oraz ulepszonym systemem kierowania ogniem. Powiększono także zasięg działania czołgu.
W 1987 roku na podstawie doświadczeń z walk w północnym Libanie opracowano kolejną wersję czołgu oznaczoną jako Merkawa Mk 3 (nazywana także Merkawa Baz). Najistotniejszą zmianą było zastosowanie nowej armaty gładkolufowej kal. 120 mm. Zastosowano także nowy system kierowania ogniem oraz wzmocniono pancerz i zmieniono nieco jego kształt. Czołg ten stał się od 1990 podstawowym czołgiem armii izraelskiej.
Merkawy są systematycznie modernizowane i ulepszane. W 1997 roku czołgi Merkawa Mk 3 zostały wyposażane w zintegrowany system dowodzenia CVIS (ang. Combat Vehicle Integrated System) firmy Elop, co znacznie podniosło ich walory bojowe. Najnowszą wersją jest Merkawa Mk 4, która wprowadziła dalsze ulepszenia pancerza o zmienionym kształcie, mającego teraz budowę modułową oraz bardziej zaawansowane układy elektroniczne, włącznie z elektronicznymi systemami obrony aktywnej. Wersja ta weszła do produkcji w 2001, a do uzbrojenia jednostek bojowych od 2004 roku.
Produkowane seryjnie wersje czołgu Merkawa:

Mk 1 – budowana w latach 1979 – 1983, zbudowano 330 sztuk
Mk 2 – budowana w latach 1983 – 1990, zbudowano 600 sztuk
Mk 3 – budowana w latach 1987 – zbudowano >350 sztuk
Mk 4 – budowana od 2001 roku

Użycie bojowe

Czołg Merkawa od chwili rozpoczęcia produkcji seryjnej stał się podstawowym czołgiem wojsk pancernych armii izraelskiej.
Czołgi Merkawa Mk I zostały użyte podczas izraelskiej inwazji na Liban w 1982 roku jako czołgi wsparcia piechoty. Podczas walk w Bejrucie, według niepotwierdzonych danych, uszkodzonych zostało 50 czołgów Merkawa. Ścierały się one tam m.in. z wczesnymi wersjami czołgów T-72 armii syryjskiej. W późniejszym okresie używany był do walk z bojówkami Hezbollahu na południu Libanu. Następnie czołgi Merkawa używane były przeciw bojownikom palestyńskim. Kilka czołgów tego typu zostało uszkodzonych przez bojowników w Strefie Gazy, głównie za pomocą fugasów.

Konstrukcja

Czołg Merkawa ma nietypowy układ konstrukcyjny, będący efektem położenia przy jego projektowaniu i dalszych modyfikacjach szczególnego nacisku na bezpieczeństwo załogi, kosztem innych cech.
Ponieważ najbardziej narażoną na ostrzał częścią czołgu jest jego przód, w czołgu Merkawa zastosowano nietypowy układ konstrukcyjny umieszczając w przedniej części silnik wraz z układem napędowym, a dopiero za nim osłonięty płytą pancerną przedział załogi. Takie rozwiązanie spowodowało, że pocisk musiałby pokonać najpierw pancerz przedni, później cały blok silnika oraz następną płytę pancerną, aby dotrzeć do przedziału załogi.

Tył czołgu Merkawa Mk 2 - widoczny tylny właz

Wieża czołgu Merkawa ma kształt długiego klina, co sprzyja rykoszetowaniu pocisków, a niewielkie rozmiary płaszczyzn poszczególnych części wieży utrudniają jej trafienie. W wersji czołgu Merkawa Mk 3 zastosowano ponadto warstwowy pancerz laminowany, który można wymieniać. Sama wieża jest przesunięta do tyłu, dzięki czemu armata wystaje dużo mniej przed przednią krawędź kadłuba. Umożliwia też jazdę po nierównościach bez odwracania wieży do tyłu.
Z boku czołgi Merkawa są chronione dodatkowo metalowymi fartuchami, na których pociski kumulacyjne wybuchają nie czyniąc szkody głównemu pancerzowi.
W czołgu tym zmieniono również miejsce składowania pocisków, lokując je w tylnej części kadłuba, pakowane w specjalne pojemniki. W przypadku usunięcia połowy pocisków do armaty, w przedziale ładunkowym dostępnym przez tylny właz, może zmieścić się 10 żołnierzy. Tylny właz może również stanowić rampę do wnoszenia do czołgu rannych żołnierzy.
Dno czołgu ma kształt litery „V”, co sprzyja rozpraszaniu fali uderzeniowej w przypadku najechania na minę.
Czołg Merkawa posiada automatyczny system przeciwpożarowy reagujący na ogień i wybuch paliwa lub oleju.

Uzbrojenie

Podstawowe uzbrojenie:
- armata gwintowana kal. 105 mm (w wersji Mk 1 i Mk 2) lub armata gładkolufowa kal. 120 mm (w wersji Mk 3 i Mk 4)
Dodatkowe uzbrojenie:
- 1 karabin maszynowy kal. 7,62 – sprzężony z armatą
- 2 przeciwlotnicze karabiny maszynowe FN MAG kal. 7,62 mm – zamocowane na wierzchu wieży
- moździerz kal. 60 mm do wystrzeliwania granatów dymnych, oświetlających lub odłamkowych
- wyrzutnia granatów dymnych (6 x 2) systemu CL-3030 IS-6

Dodatkowo czołg wyposażony jest w nowoczesny system kontroli ognia z przelicznikiem cyfrowym, laserowym dalmierzem oraz zespołem czujników do pomiarów takich parametrów jak: prędkość wiatru, temperatura powietrza czy prędkość obrotu wieży.

Dane taktyczno-techniczne

Wersja czołgu Merkawa	Mk 1	Mk 2	Mk 3	Mk 4
Długość kadłuba (m)	7,45	?	?	?
Długość całkowita (m)	8,63	8,63	8,78	8,78
Szerokość (m)	3,70	3,70	3,70	3,70
Wysokość (m)	2,75	2,75	2,75	2,75
Prześwit (m)	0,47	0,47	0,53	0,53
Masa bojowa (kg)	63 000	63 000	64 000	65 000
Pokonywanie brodów bez przygotowania (m)	1,38	1,38	1,38	1,38
Pokonywanie brodów z przygotowaniem (m)	2,00	2,00	2,00	2,00
Pokonywanie ścian pionowych (m)	?	?	0,95	1,00
Pokonywanie rowów (m)	?	?	3,00	3,50
Maksymalne nachylenie stoku (kąt nachylenia)	?	?	60	75
Prędkość maksymalna po drodze (km/h)	46	46	55	55
Prędkość maksymalna w terenie (km/h)	?	?	?	?
Zasięg po drodze (km)	400	500	500	500
Napęd	silnik wysokoprężny TCM AVDS-1790-6A V-12 z turbodoładowaniem, chłodzony powietrzem o mocy 908 KM	silnik wysokoprężny TCM AVDS-1790-6A V-12 z turbodoładowaniem chłodzony powietrzem o mocy 908 KM	silnik wysokoprężny TMC AVDS-1790-9AR z turbodoładowaniem chłodzony powietrzem o mocy 1200 KM	silnik wysokoprężnym GD 833 Power Pack, chłodzonym cieczą o mocy 1500 KM
Załoga	4	4	4	4

Merkawa
מרכבה

Merkawa Mk IV

Dane podstawowe

Państwo Izrael

Producent Elbit Systems

Typ pojazdu czołg podstawowy

Trakcja gąsienicowa

Załoga 4

Historia

Prototypy 1974

Produkcja od 1979

Dane techniczne

Silnik patrz tabelka

Transmisja mechaniczna

Pancerz pancerz laminowany - aktywny

Długość patrz tabelka

Szerokość patrz tabelka

Wysokość patrz tabelka

Prześwit patrz tabelka

Masa patrz tabelka

Osiągi

Prędkość patrz tabelka

Zasięg patrz tabelka

Pokonywanie przeszkód

Brody (głęb.) patrz tabelka

Rowy (szer.) patrz tabelka

Ściany (wys.) patrz tabelka

Kąt podjazdu patrz tabelka

Dane operacyjne

Uzbrojenie

1 armata gwintowana 105 mm (w wersji Mk 1 i Mk 2)
1 armata gładkolufowa 120 mm (w wersji Mk 3 i Mk 4)
1 karabin maszynowy kal. 7,62 mm (sprzężony z armatą)
2 przeciwlotnicze karabiny maszynowe FN MAG kal. 7,62 mm (zamocowane na wierzchu wieży)

Wyposażenie

moździerz kal. 60 mm do wystrzeliwania granatów dymnych, oświetlających lub odłamkowych
wyrzutnia granatów dymnych (6 x 2) systemu CL-3030 IS-6

Użytkownicy

Izrael

Galeria

Merkawa Mk 1
Merkawa Mk 2
Merkawa Mk 3
Merkawa Mk 4 Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Merkava

Czołg

2012-02-27T21:01:00.001+01:00

Czołg – gąsienicowy wóz bojowy, przeznaczony do walki z siłami przeciwnika na krótkich i średnich dystansach za pomocą prowadzenia ognia na wprost. Ciężki pancerz i duża mobilność zapewniają czołgom przetrwanie na polu bitwy, a napęd gąsienicowy pozwala na przemieszczanie się z dużą prędkością w trudnym terenie. Czołg jest zasadniczym środkiem prowadzenia walki lądowej, zwłaszcza natarcia.
Większość współczesnych czołgów jest uzbrojonych w pojedynczą armatę czołgową, umieszczoną w obrotowej wieży oraz w jeden lub więcej karabinów maszynowych. Korpus czołgu wykonany jest z pancernych płyt o zróżnicowanej grubości. Pierwsze czołgi nie posiadały wieży, a ich uzbrojenie artyleryjskie było umieszczone w sponsonach, pierwszym czołgiem o klasycznej i używanej obecnie konstrukcji (obrotowa wieża na kadłubie) był francuski Renault FT-17.
Prototyp czołgu opracowano w Anglii w roku 1915, choć pierwszy taki pojazd zaprojektował już w 1911 Austriak Günther Burstyn i niezależnie od niego australijski inżynier Lancelot De Mole ale ich pomysły zostały zignorowane przez ówczesny establishment wojskowy.
W czasie I wojny światowej brytyjski pułkownik Ernest Swinton doszedł do wniosku, że skuteczną osłoną atakującej piechoty mógłby być opancerzony traktor na gąsienicach. Dzięki poparciu Winstona Churchila powstał pojazd nazwany "Mały Willy". Osiągał prędkość 3,2 km/h przy wadze 18,3 ton i długości ponad 4 m (z tylnymi kołami pomocniczymi długość wyniosła 8 m), a co najważniejsze, był w stanie przejechać przez okopy i rowy strzeleckie o szerokości do 1,35 m. Z racji podobieństwa ""Willy'ego"" do zbiornika na benzynę i w celu zmylenia wywiadu niemieckiego, pułkownik Swinton nadał maszynie kryptonim "tank", czyli dosłownie zbiornik. Nazwa ta, do dzisiaj w wielu językach oznacza czołg. W przeszłości używane było też w innych państwach, w tym w Polsce w latach 20. XX wieku. Od słowa tank pochodzi też tankietka (ang. tankette). Polska nazwa "czołg" pochodzi od sposobu poruszania pierwszych maszyn, które zdawały się powoli czołgać po ziemi na swoich gąsienicach.

Historia

Początki

Pierwsze plany czołgu opracował już w XVI wieku Leonardo da Vinci, jednak dopiero podczas I wojny światowej czołg został wprowadzony do użytku w armii. Pierwsze czołgi, oznaczone Mark I weszły do akcji w Bitwie nad Sommą, czołgi zostały użyte w roli wsparcia piechoty. Pierwsze zmasowane natarcie czołgów miało miejsce podczas bitwy pod Cambrai.
Pierwsze czołgi brytyjskie przypominały opancerzone skrzynie, opasane z dwóch stron metalowymi gąsienicami. Nowy rodzaj mechanizmu jezdnego umożliwiał pokonywanie trudnych przeszkód, w tym okopów, a także miażdżenie zasieków z drutu kolczastego. Pierwsze czołgi były maszynami bardzo prymitywnymi. Aby wykonać ostry skręt, wymagały skoordynowanej pracy czterech osób, co było nie lada osiągnięciem. Pojazd nie miał wentylacji, co powodowało, że gazy spalinowe i prochowe wywoływały często omdlenia i zatrucia załogi. Zbiornik czołgu mieścił 210 litrów paliwa, które umożliwiało przejechanie zaledwie 30 kilometrów. Po pokonaniu trasy 100 kilometrów pojazd wymagał natomiast wymiany wielu części. Czołgi nie miały radiostacji i do porozumiewania się na większe odległości wykorzystywano gołębie pocztowe. Ich uzbrojenie mieściło się w bocznych wieżach - sponsonach. Połowa wozów posiadała po 5 karabinów maszynowych, a pozostałe po dwa działa 57 mm i 3 karabiny maszynowe. Do pierwszej akcji nad Sommą w 1916 roku skierowano 49 czołgów, z których część w wyniku awarii nie dotarła nawet do niemieckich pozycji. Początkowo Niemców ogarnęła panika, ale szybko nauczyli się je zwalczać, np. strzelając z armat na wprost. W bitwie tej wzięło udział niewiele czołgów i być może jest to jedna z przyczyn braku sukcesów w pierwszych akcjach z ich użyciem.
Jedyną niemiecką konstrukcją z okresu I wojny światowej był nieudany czołg A7V. Za najbardziej udany czołg I wojny światowej uważana jest francuska konstrukcja FT-17.
Okres międzywojenny to czas prób i udoskonalania istniejących pomysłów. W większości krajów powstały konstrukcje czołgów "szybkich" i "czołgów piechoty" - przeznaczonych albo do niszczenia czołgów nieprzyjaciela i szybkich ataków na tyły wroga (czołg pościgowy) albo do wsparcia piechoty (czołg piechoty). W III Rzeszy oprócz czołgów lekkich (PzKpfw I, PzKpfw II) zaprojektowano dwa czołgi średnie - PzKpfw III (początkowo z armatą 37 mm, w późniejszym czasie z armatami większego kalibru) przeznaczony do zwalczania pojazdów nieprzyjaciela i PzKpfw IV (początkowo z krótkolufową armatą 75 mm) przeznaczonym do wspomagania piechoty. Pierwszymi czołgami uzbrojonymi w armaty "uniwersalne" były radzieckie konstrukcje KW-1 i T-34. Ich długolufowe armaty kalibru 76 mm pozwalały zarówno na używanie skutecznej amunicji przeciwpancernej jak również odłamkowej lub kruszącej.

Rozwój w poszczególnych krajach

Niemcy

W 1931 roku w zakładach Kruppa opracowano na tajne zamówienie Urzędu Uzbrojenia Armii (Heereswaffenamt) dwa modele lekkiego czołgu PzKpfw I i PzKpfw II (PzKpfw – Panzer Kampfwagen, czyli "opancerzony wóz bojowy"). Ponieważ traktat wersalski zabraniał niemieckiej Reichswehrze posiadania broni pancernej dlatego czołg oznaczony został LaS (Landwirtschaftlicher Schlepper – ciągnik gospodarczy).
Oznaczenie to zmieniono na Panzerkampfwagen I dopiero w 1935 roku, gdy Hitler oficjalnie wypowiedział traktat wersalski. Pierwszy był uzbrojony w dwa karabiny maszynowe kalibru 7,92 mm osadzone w wieży, a drugi miał jeden karabin i działko kalibru 20 mm.
Podstawowy czołg niemiecki okresu II wojny światowej PzKpfw IV, został opracowany w 1936 roku. Miał on masę od 18 ton w przypadku pierwszych wersji do 32 ton dla wersji budowanych pod koniec działań wojennych. Uzbrojenie składało się z działa kaliber 75 mm i dwóch karabinów maszynowych kalibru 7,92 mm; załoga składała się z 5 osób.

Związek Radziecki

Związek Radziecki wprowadził kilka projektów czołgów, które wprawiły w zdziwienie żołnierzy Wehrmachtu swoimi osiągami i sprawnością bojową. Pierwszym z nich był budowany w dużej serii czołg BT (skonstruowany na podwoziu czołgu konstrukcji amerykańskiego inżyniera Christi'ego) – istniało kilka jego odmian. Cechą wyróżniającą ten wóz była jego ogromna prędkość (BT – bystrochodnyj tank – szybki czołg) – potrafił na dobrej drodze osiągnąć nawet 86 km/h (bez gąsienic, których możliwość zdejmowania była charakterystyczną cechą tego wozu) i był to niekwestionowany rekord aż do końca lat 70. Czołgi serii BT wyposażone były w długolufową armatę kalibru 45 mm, która w zupełności wystarczała do walki z każdym ówczesnym czołgiem. Słabością wozów BT był jednak cienki pancerz (w najlepszym z nich, BT-7, zaledwie 22 mm). Należy jednak zaznaczyć, że do czasu wybuchu II WŚ żaden z czołgów produkowanych na Świecie, nie miał wystarczającej ochrony przed używanymi ówcześnie armatami ppanc., nawet małokalibrowymi. Pancerz czołgów produkowanych w czasie I WŚ i w okresie międzywojennym miał z założenia zapewniać skuteczną ochronę przed bronią strzelecką piechoty i odłamkami. Wyprodukowano też lekki czołg pływający uzbrojony w karabiny maszynowe, zapewniający wsparcie piechocie podczas pokonywania brodów, żadna z innych armii na świecie nie miała podobnej konstrukcji.
Następną konstrukcją był ciężki czołg przeznaczony do działań przełamujących KW-1 – skrót od Kliment Woroszyłow, jednego z członków politbiura. Ten ciężki i mocno opancerzony czołg wyposażony był w armatę kalibru 76,2 mm i 3-4 karabiny maszynowe, Jego załogę stanowiło 5 ludzi. Kolejne wersje czołgu KW to KW-2 i KW-85. Dalszy rozwój tej konstrukcji doprowadził do powstania czołgu JS (Josif Stalin). Istniało kilka wersji czołgu IS. Były to wersje od IS-1 do IS-4. Po wojnie w oparciu o czołg IS-3 skonstruowano ciężki czołg T-10, który zakończył służbę w armii rosyjskiej w 1993 r.
Czołg T-34 jest z pewnością najbardziej znanym radzieckim czołgiem II wojny światowej. Podstawowe parametry określające ten skonstruowany w 1940 roku i wyprzedzający swoją epokę o kilka lat czołg średni to: 25 ton masy, armata kalibru 76,2 mm, 55 km/h i zasięg do 300 km dzięki znakomitemu silnikowi Diesla. W 1943 r. udoskonalono go jeszcze bardziej, wymieniono armatę na kalibru 85 mm, co dało mu jeszcze większą siłę i możliwość walki nawet z czołgami ciężkimi typu "Tygrys". Jeszcze podczas wojny Rosjanie próbowali skonstruować godnego następcę T-34. Powstał więc czołg T-43.Różnił się od T-34 przede wszystkim grubszym pancerzem, jednak nie był to jeszcze czołg, jakiego oczekiwali Rosjanie. Tak więc prace nad następcą T-34 trwały nadal i zaowocowały powstaniem czołgu T-44. Rozwinięciem tej konstrukcji był czołg T-54, który stał się najbardziej rozpowszechnionym na świecie czołgiem podstawowym. Znajduje się on do dziś w armiach kilkudziesięciu krajów świata.
W 1941 roku siły zbrojne Trzeciej Rzeszy na froncie wschodnim nie posiadały ani jednego czołgu ciężkiego, niewiele zaś czołgów niemieckich było w stanie nawiązać równorzędną walkę z czołgami radzieckimi. Mimo to w początkowym okresie wojny Niemcy zwyciężali. Zawdzięczali to lepszej organizacji i dysponowaniu radiostacjami, których brakowało w radzieckich wozach. 21 czerwca 1941 r. Armia Czerwona miała na stanie 677 czołgów KW i 1363 czołgi T-34.

Pierwszymi czołgami użytkowanymi w Wojsku Polskim było 120 francuskich czołgów FT-17, które w 1919 roku weszły na stan 1 Pułk Czołgów w Armii Polskiej we Francji pod dowództwem gen. Hallera. Zostały one użyte podczas Wojny polsko-bolszewickiej w 1920 roku.
W latach 30-tych na uzbrojenie polskich wojsk pancernych weszły także dwie polskie konstrukcje tankietka TKS oraz czołg 7 TP, który był unowocześnioną modyfikacją czołgu angielskiego Vickers E.^[1]. 7TP był pierwszym seryjnie produkowanym czołgiem z wysokoprężnym silnikiem Diesla, a także pierwszym wozem bojowym z peryskopem odwracalnym konstrukcji Rudolfa Gundlacha^[1]. Oprócz Vickersa Armia polska użytkowała także inne importowane zachodnie konstrukcje jak francuskie Renault R-35 i Hotchkiss H-35^[2].

II wojna światowa

Działania wojenne przyniosły ze sobą bezpośrednią konfrontację czołgów. Wszystkie strony wyciągnęły z niej odpowiednie wnioski i powstało dużo nowych konstrukcji. Po stronie radzieckiej powstał IS-2 (od Iosif Stalin), będący następcą czołgu KW. Miał on 122 mm armatę i pancerz czołowy o grubości 120 mm. Przy masie 46 ton był bardzo groźnym przeciwnikiem dla obu nowych typów czołgów niemieckich: średniego PzKpfw V "Panther" z 1943 roku i ciężkiego PzKpfw VI "Tiger", który pojawił się już pod koniec 1942 roku. "Tiger" ważył 56 ton, był uzbrojony w znakomitą armatę kalibru 88 mm (przekonstruowana przeciwlotnicza), dwa karabiny maszynowe, rozwijał 37 km/h i miał 102 mm pancerz czołowy. Pod koniec wojny Niemcy wprowadzili odmianę o nazwie "Tygrys królewski" – czołg ten miał masę 70 ton, wydłużoną armatę kalibru 88 mm o większej prędkości wylotowej pocisków i tym samym większej skuteczności i pancerzu sięgającym 185 mm grubości. Podane wartości pancerza są jednak względne - w momencie wprowadzenia do służby Tygrysów królewskich niemiecka stal z braku surowców była już znacznie gorszej jakości niż ta stosowana w czołgach radzieckich czy alianckich. Tygrysy były jednak napędzane jeszcze silnikami benzynowymi, podczas gdy radzieckie od początku wojny miały już wyłącznie dużo lepsze silniki Diesla. Silnik Diesla miał zwłaszcza tę zaletę, że używane w nim paliwo (w przeciwieństwie do benzyny) rzadko zapalało się od trafienia czołgu przez wroga. Ponadto silnik Diesla szybciej uzyskuje moment obrotowy, co jest istotne w warunkach terenowych.
Armia amerykańska używała kilku typów czołgów. Najbardziej znanym z nich jest M4 Sherman, opracowany w 1940 roku. Początkowo miał masę 31 ton i krótkolufową armatę kalibru 75 mm; pod koniec wojny pojawiły się wersje z armatami: długolufową kalibru 76 mm, brytyjską 17-funtową (76,2 mm), a nawet haubicą 105 mm. Zaletą tego czołgu była przede wszystkim łatwość jego masowej produkcji, a przez to duża przewaga liczebna nad czołgami niemieckimi (w sumie, do zakończenia produkcji w 1945 roku, powstało ponad 40 tysięcy czołgów M4). Do najważniejszych wad natomiast należały wysoka sylwetka i słabe opancerzenie względem niemieckiej broni przeciwpancernej, przystosowanej do zwalczania znacznie lepiej opancerzonych radzieckich czołgów oraz niska siła ognia, szczególnie w wypadku wozów z podstawową armatą 75 mm^[3].

Okres powojenny

Okres powojenny przyniósł ze sobą na początku zastój nowych konstrukcji, co najwyżej dokańczanie starych i dalekie ich udoskonalanie tak jak np. radziecki T-54, którego wersja rozwojowa T-55 była produkowana do roku 1981. Nowe impulsy pojawiły się w latach sześćdziesiątych. W tym okresie zanikł definitywnie podział na czołgi lekkie, średnie i ciężkie, a za to wykształciła się koncepcja MBT – Main Battle Tank – czołgu podstawowego. Wtedy pojawiły się i weszły do masowego użycia nowe wynalazki zasadniczo zmieniające wygląd pola bitwy. Pierwsze śmigłowce bojowe i PPK, czyli przeciwpancerne pociski kierowane. Na początku kierowanie było przewodowe z czasem użyto lasera jako środka naprowadzającego. Wtedy Armia Radziecka wprowadziła czołgi T-62 z armatami gładkolufowymi, zamiast gwintowanych. Stabilizacja armat, na początku tylko w pionie, potem także w poziomie stała się normą. W latach 70. nastąpił gwałtowny skok w technice, pojawiły się nowe rodzaje pancerzy niestalowych, termowizory, dalmierze laserowe określające odległość z dokładnością do kilku centymetrów oraz... nowe rodzaje środków przeciwpancernych.

Klasyfikacje czołgów

Przez lata najpowszechniejszy był podział czołgów ze względu na ich masę. W tej klasyfikacji wyróżniano:

czołgi lekkie – o masie 8-20t (np. PzKpfw I, 7TP)
czołgi średnie – o masie 30-50t (np. T-34, M4 Sherman)
czołgi ciężkie – o masie 50t (np. IS-2, PzKpfw VI Tiger)

Rzadziej dzielono czołgi ze względu na kaliber głównego uzbrojenia:

czołgi uzbrojeniem lekkim - kaliber do 76 mm (np. PzKpfw III)
czołgi uzbrojeniem średnim - kaliber 90 - 105 mm (np. T-34/85)
czołgi uzbrojeniem ciężkim - kaliber 120mm i więcej (np. IS-2)

Klasyfikacje te były w praktyce umowne i różne w różnych armiach^[4], zaś różnice między najnowszymi czołgami średnimi i nieprodukowanymi już czołgami ciężkimi zatarły się. Ze względu na przeznaczenie taktyczne obecnie czołgi dzieli się na:

czołgi liniowe (bojowe, podstawowe) (np. T-72, Leopard 2, M1 Abrams)
czołgi specjalne, przeznaczone, dzięki specjalnemu wyposażeniu do wykonywania zadań specjalnych (czołgi ze specjalnym uzbrojeniem, wyposażeniem), w niektórych armiach wyróżnia się ponadto czołgi powietrznodesantowe

Niekiedy słowo "czołg" stanowi część nazwy, która określa pojazd nie będący de facto czołgiem. Przykładem są czołgi przeciwlotnicze będące formą samobieżnych dział przeciwlotniczych.

Generacje czołgów

Czołgi powojenne dzieli się obecnie na trzy generacje:
Pierwsza generacja to czołgi powstałe bezpośrednio po II wojnie światowej. Należą do niej T-54, mający 35 ton, 180 mm pancerz czołowy i niestabilizowaną armatę kalibru 100 mm; systemy prowadzenia ognia są mało skuteczne. Jego odpowiednikiem jest amerykański M-47 z niestabilizowaną armatą kalibru 90 mm i podobnym zestawem celowników.
czołgi I generacji:

Druga generacja to czołgi mające już udoskonalone, w stosunku do poprzedników, przyrządy celownicze, wprowadzono wtedy po raz pierwszy celowniki laserowe, i pociski APFSDS. Do tej generacji należą czołgi T-55, w wersji AM (zmodernizowane, wyposażone w system kierowania ogniem MERIDA oraz dodatkowe opancerzenie kadłuba i wieży), T-62 – pierwszy w ogóle czołg II generacji, pierwszy z gładkolufową stabilizowaną armatą kalibru 115 mm i 240 mm pancerzem czołowym. Jego potencjalny przeciwnik amerykański M-60 miał armatę gwintowaną kalibru 105 mm, brytyjską L-7, produkowaną na licencji w USA pod nazwą M-68. Była ona wówczas standardową armatą we wszystkich armiach NATO. Także brytyjskie czołgi Chieftain z armatą o kalibrze 120 mm były klasycznymi przykładami czołgów drugiej generacji. W tym okresie standardem stało się montowanie bocznych ekranów przeciwkumulacyjnych, aby przeciwdziałać nasyceniu kumulacyjnymi środkami przeciwpancernymi (np. granatniki przeciwpancerne) będącymi na wyposażeniu piechoty.
czołgi II generacji:

M1A1 Abrams

Czołgi trzeciej generacji stanowią obecnie podstawowe uzbrojenie armii państw zachodnich. Do tej klasy należą takie pojazdy jak amerykański M1 Abrams wyposażony w gładkolufową, niemiecką armatę Rheinmetal RhM o kalibrze 120 mm, wystrzeliwującą pociski z prędkością 1650 m/s. Pancerz składa się z elementów kompozytowych i wysokowytrzymałych spieków ceramicznych zapewniających mu, po modernizacji, kompletną ochronę przed pociskami kalibru 125 mm z czołgów radzieckich, zarówno kumulacyjnymi jak i rdzeniowymi. System kierowania ogniem dysponuje termowizorem o dużych możliwościach, armata jest w pełni stabilizowana, całkowita masa czołgu wynosi 56 ton. Czołg wyposażono w dość nietypowy system napędu, zamiast klasycznego turbodoładowanego diesla zastosowano turbinę gazową.
Brytyjski Challenger 1 jest produkowany od 1983 roku. Uzbrojony w armatę kalibru 120 mm. Jest w stanie rozwinąć prędkość 56 km/h przy masie własnej 62 ton. Pod tym względem pozostawia daleko w tyle jednostki amerykańskie czy niemieckie. Posiada doskonały pancerz typu "Chobham", który na licencji produkowany jest również w USA i zastosowany w "Abramsach". Posiada system automatycznej stabilizacji lufy, wykorzystuje żyroskopy do utrzymania armaty dokładnie wycelowanej nawet wtedy, gdy czołg porusza się po bardzo nierównym terenie. Dalmierz laserowy jest sprzężony z komputerowym systemem kierowania ogniem. Od roku 1996 konstruowane są również nowe wersje, mianowicie Challenger 2.
Niemiecki Leopard 2 w wersjach do A4 ma armatę kalibru 120 mm. Czołgi Leopard 2 w wersji A4 wchodzą w skład wyposażenia polskich sił zbrojnych.
Francuski Leclerc jest jedną z najnowszych konstrukcji. Ma armatę kalibru 120 mm, jednak dzięki wydłużeniu lufy prędkość wylotowa wzrosła do 1800 m/s. Armata nie jest ładowana ręcznie, zamontowano specjalny automat ładujący, dzięki czemu szybkostrzelność wzrosła do nawet 15 strzałów na minutę przy strzelaniu krótkimi seriami, co jest szczególnie ważne na współczesnym polu bitwy, gdzie czołg musi szybko wykrywać i niszczyć cele.
Pancerz opracowano wspólnie z firmami niemieckimi zajmującymi się czołgiem Leopard II. Leopard II otrzymał go w czasie modernizacji, spodnia część jego pancerza jest więc troszkę starszej generacji a wierzchnia najnowocześniejsza. W "Leclercu" cały pancerz jest najnowszej generacji, a czołg nie przeszedł jeszcze modernizacji takiej jak pozostałe czołgi III generacji i ma jeszcze możliwość przyjęcia dodatkowego opancerzenia o masie do 3 ton.
Armia rosyjska również posiada czołgi III generacji, są nimi T-80 i T-90. Mają one osiągi porównywalne z pojazdami zachodnimi.
czołgi III generacji:

Modele pośrednie (między II i III generacją)

Między drugą a trzecią generacją powstało kilka czołgów pośrednich np. T-64, które były już lepsze niż wozy drugiej generacji, jednak słabsze niż te z trzeciej generacji. Najlepszym przykładem jest używany przez polskie wojsko T-72. Wyposażono go w najpotężniejszą w tamtym czasie armatę D-81, zwaną też Rapira, oznaczaną przez producenta jako 2A46, gładkolufową o kalibrze 125 mm. Armata jest ładowana automatem, pociski nie są scalone tylko rozdzielne – oddzielnie głowica oddzielnie ładunek miotający. Amunicja jest podawana z obrotowego magazynu znajdującego się na dnie wieży. Armata wyrzuca pociski APFSDS z prędkością 1815 m/s – dla porównania najnowocześniejsze obecnie armaty amerykańskie osiągają prędkość wylotową rzędu 1650 m/s. Armata jest jednak stabilizowana tylko jednym żyroskopem, podczas gdy w czołgach zachodnich III generacji stosuje się już cztery a nawet pięć. Poza tym gorszej jakości amunicja powoduje, że to zachodnie wozy mogą przebić grubszy pancerz. Silnik Diesla o mocy 730 koni mechanicznych zapewnia mu dość dobrą manewrowość, jednak nowoczesne czołgi III generacji mające mocniejsze jednostki napędowe są zwrotniejsze i szybsze.
czołgi generacji pośredniej II/III:

Przyszłość

Czołgi nadal są podstawowym narzędziem na polu bitwy, jednak wyrósł im bardzo groźny, żeby nie powiedzieć śmiertelny przeciwnik w postaci śmigłowca szturmowego wyposażonego w najnowsze systemy zwalczania czołgów. Jednak przepowiednie z początku lat 90. o nadchodzącym końcu ery czołgów, na razie się nie sprawdziły, czego dowodzą prace USA i innych krajów nad IV generacją czołgów.

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 R. Szubański, "Polska broń pancerna 1939", wydawnictwo MON, 1982
↑ A. Jońca, R. Szubański, J. Tarczyński, "Pojazdy Wojska Polskiego 1939", WKŁ, 1990
↑ The Encyclopedia of Weapons of World War II. Barnes & Noble, s. 35. ISBN 0-7607-1022-8.
↑ Marian Laprus: Leksykon wiedzy wojskowej. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1979. ISBN 83-11-06229-3.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Czo%C5%82g

BMD-4

2012-02-27T20:55:00.001+01:00

BMD-4 (ros. БМД-4 «Бахча-У» Боевая Машина Десанта-4) – rosyjski bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

BMD-4 jest głęboko zmodernizowaną wersją BMD-3, który zaczął wchodzić na uzbrojenie jeszcze w czasach radzieckich wojsk powietrznodesantowych w 1990 roku. Jednak z powodów finansowych oraz kryzysu związanego z rozpadem ZSRR do końca lat 90. XX wieku wyprodukowano zaledwie około 100 sztuk tych pojazdów. Pod koniec lat 80. ubiegłego wieku na uzbrojenie jednostek armii zaczęły wchodzić bojowe wozy piechoty BMP-3, dysponowały one znacznie silniejszym uzbrojeniem niż ich powietrznodesantowe odpowiedniki. Posiadały sprzężone armaty 30 mm 2A72 i 100 mm 2A70, armata 100 mm miała możliwość wystrzeliwania pocisków ppk 9M117 Bastion. Dlatego też w Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów na bazie BMD-3 skonstruowano nowy pojazd oznaczony jako BMD-3M z silniejszym uzbrojeniem odpowiadającym parametrom wozów piechoty. Nową wieżę nazwaną Bachcza (pol. basztan, ogród w stepie) skonstruowano w Biurze Konstrukcyjnym Przyrządów KBP w Tule. Nowy pojazd zaprezentowano publicznie we wrześniu 2004 roku, w tym samym roku został przyjęty na uzbrojenie z nowym oznaczniem BMD-4.

Konstrukcja

Kadłub pojazdu spawany jest z płyt ze stopów aluminium. Załogę tworzy dwóch żołnierzy kierowca i działonowy plus pięciu żołnierzy desantu, dowódca desantu jest jednocześnie dowódcą wozu. Z przodu wozu znajdują się trzy włazy, dwa skrajne dla żołnierzy desantu i środkowy pod wieżą dla kierowcy. W wieży ulokowani zostali działonowy i dowódca wozu, pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym zajmuje miejsca kolejnych dwóch członków desantu. Pojazd napędzany jest 6 cylindrowym silnikiem wysokoprężnym o mocy 331 kW (450 KM). Pojazd potrafi pływać, napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodnostrumieniowe. Dzięki wydajnemu systemowi pomp na pokładzie nawet 30% utrata pływalności nie grozi zatonięciem pojazdu. Układ jezdny składa się z 5 par podwójnych kół nośnych z bandażami gumowymi, 8 rolek podtrzymujących oraz 2 kół napędowych (z tyłu) i 2 napinających (z przodu), niezależnego hydropneumatycznego zawieszenia, stalowych gąsienic z możliwością zakładania gumowych nakładek oraz układu zmiany prześwitu. Opancerzenie pojazdu chroni go z przodu przed przeciwpancernymi pociskami kalibrów 12,7 mm do 14,5 mm a z boków i z tyłu kadłuba przed przeciwpancernymi pociskami kalibru 7,62 mm oraz odłamkami moździerzowymi i artyleryjskimi.

Uzbrojenie

Główne uzbrojenie artyleryjskie BMD-4 składa się z armaty kalibru 100 mm 2A70 oraz sprzężoną z nią 30 mm armatą automatyczną 2A72 i karabinem PKMT 7,62 mm. Obydwie armaty, jarzmo i karabin tworzą jeden zestaw ważący 580 kg i są stabilizowane w płaszczyźnie pionowej i poziomej. Kąt wychylenia armat w pionie wynosi od -5° do +60°.

armata 2A70 ma masę 332 kg, gwintowaną lufę. Jej zadaniem jest zwalczanie siły żywej, celów nieopancerzonych, umocnień oraz lekko opancerzonych pojazdów (pociskami odłamkowo burzącymi). Do zwalczanie celów opancerzonych służą pociski ppk 9M117M1-3 Arkan o zasięgu minimalnym 100 m, maksymalnym 5500 m. Tandemowa głowica pocisku przebija 750 mm pancerz z osłoną reaktywną. Pocisk naprowadzany jest na cel w kodowanej wiązce laserowej, po wystrzeleniu działonowy ma za zadanie utrzymać znak celowniczy na celu ataku. Jednostka ognia armaty 2A70 liczy 34 naboje. Armata ładowana jest automatycznie przy użyciu elektromechanicznego układu zasilania. Szybkostrzelność armaty z użyciem pocisków odłamkowo-burzących wynosi 10 - 12 strz./min. Czas ładowania pojedynczego pocisku wynosi od 4 do 6 sekund.
armata automatyczna 2A72 ma masę 84 kg, służy do zwalczania celów nieopancerzonych bądź lekko opancerzonych, siły żywej i celów powietrznych. Szybkostrzelność armaty wynosi 330 strz./min. Jednostka ognia armaty 2A72 liczy 500 nabojów.
karabin 7,62 mm PKTM sprzężony z armatami z zapasem amunicji 2000 nabojów.

Obydwie armaty zamontowane są w nowej spawanej z aluminiowych płyt pancernych wieży Bachcza-U. Masa wieży wynosi około 3,2 tony. Po obu stronach luf sprzężonych armat zamontowano 6 wyrzutni granatów dymnych i aerozolowych systemu 902B Tucza. W wieży jest miejsce dla dwóch członków załogi, po lewej stronie armat jest miejsce celowniczego a po prawej dowódcy załogi. W wieży zainstalowany jest zautomatyzowany system kierowania ogniem, w którego skład wchodzi dzienno nocny celownik działonowego, dzienno nocny system obserwacji panoramicznej dowódcy, cyfrowy komputer balistyczny, automatyczny układ śledzenia celu, czujnik meteorologiczny i czujnik położenia czopów wieży. Celowanie może odbywać się w trybie dziennym lub nocnym (z wykorzystaniem kamery termowizyjnej). Celownik współdziała z dalmierzem laserowym i układem naprowadzania pocisków ppk. W stropie wieży zamontowany jest dodatkowy przeciwlotniczy celownik PPB-2. Jak przystało na bojowy wóz wojsk powietrznodesantowych BMD-4 przystosowany jest do transportu lotniczego i desantowania przy użyciu spadochronów (pierwsza taka próba odbyła się 22 marca 2007 roku na poligonie w Riazaniu).

BMD-4

Dane podstawowe
Państwo	Rosja
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	2 + 5
Dane techniczne
Silnik	6 cylindrowy silnik wysokoprężny 2W-06-2 (450 KM)
Transmisja	hydromechaniczna
Poj. zb. paliwa	450 l
Długość	6,1 m
Szerokość	3,13 m
Wysokość	2,45 m
Prześwit	0,59 m (maksymalny) 0,45 m (standardowy) 0,19 m (minimalny)
Masa	13 600 kg
Moc jedn.	33 KM/T
Osiągi
Prędkość	67,5 km/h (po drodze) 35 km/h (w terenie) 10 km/h (w wodzie)
Zasięg	500 km (po drodze) 350 km (w terenie)
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 100 mm 2A72 armata 30 mm 2A70 karabin 7,62 mm PKT karabin 5,45 mm RPKS-74 rakieta przeciwpancerna 9M117M1-3 Arkan

Bibliografia

Przeździecki Paweł, BMD-4, Duma "desantników", "Nowa Technika Wojskowa", nr 8 (2008), s. 20-30, ISSN 1230-1655.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-4

BMD-3

2012-02-27T20:52:00.000+01:00

BMD-3 (ros. БМД-3 «Бахча», Боевая Mашина Десанта-3) – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

W 1978 roku wprowadzono do Afganistanu wojska radzieckie. Armia Radziecka eksploatowała w tym okresie dwa typy bojowych wozów piechoty: BMP-1 i BMD-1. Główne uzbrojenia wozów BMP-1 i BMD-1, armata 73 mm 2A28 Grom okazała się uzbrojeniem o niewielkim zasięgu skutecznym. Dodatkowo niski kąt podniesienia armaty 2A28 uniemożliwiał zwalczanie wysoko położonych (np. na zboczach gór, w oknach) celów.
W 1981 roku w Afganistanie znalazły się jednostki wyposażone w bojowe wozy piechoty BMP-2. Jego główne uzbrojenie – 30 mm armata automatyczna 2A42 okazała się znacznie skuteczniejsza od armaty 2A28. Dlatego dowództwo radzieckich wojsk powietrznodesantowych podjęło decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego wozu bojowego uzbrojonego w armatę 30 mm.
Wstępne prace wykazały, że kadłub BMD-1 jest zbyt mały aby zamontować na nim wieżę BMP-2. Dlatego postanowiono opracować dwa pojazdy. Rozwiązaniem doraźnym miał być wóz wykorzystujący podwozie BMD-1 i nową jednoosobową wieżę z armatą 30 mm (późniejszy BMD-2), a docelowym nowy większy bojowy wóz piechoty.
W 1985 roku roku rozpoczęto produkcję BMD-2 i biuro konstrukcyjne Wołgogradzkiej Fabryki Traktorów (WTZ) mogło zacząć prace nad nowym bojowym wozem piechoty dla wojsk powietrznodesantowych. Zwiększenie liczby ciężkich samolotów transportowych spowodowało, że konstruktorom zezwolono zwiększyć masę bojową nowego BMD do ponad 10 ton.
Dzięki zwiększonemu limitowi masy nowy bojowy wóz piechoty został wyposażony w większy kadłub i typową dwuosobową wieżę z BMP-2 z 30 mm armatą 2A42 i karabinem maszynowym PKT. Na wieży zamontowana jest wyrzutnia rakiet 9M113 Konkurs. Dodatkowo BMD-3 jest uzbrojony w zamontowany w kadłubie granatnik automatyczny AGS-17 i rkm RPKS-74.
W porównaniu ze starszymi modelami BMD znacznie wzrosła dzielność morska nowego pojazdu. Zachowuje on stateczność przy stanie morza do 5° Beauforta, a wóz utrzymuje się na wodzie nawet przy 30% utracie pływalności.
BMD-3 został przyjęty do uzbrojenia w 1990 roku. Planowano, że stanie się podstawowym bojowym wozem piechoty wojsk powietrznodesantowych i piechoty morskiej, ale z powodów finansowych dostarczono tylko około 100 sztuk BMD-3.

Opis

BMD-3 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut.
Załogę BMD-3 tworzy dowódca, kierowca, działonowy i siedmiu żołnierzy desantu. Kierowca i dwóch żołnierzy desantu zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy i dowódca w wieży, a pięciu żołnierzy desantu w przedziale pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-3 stanowi czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 2W06 o mocy 450 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy hydromechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-3 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 130 - 530 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca i dwóch żołnierzy desantu. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop nocny.
Po lewej stronie kierowcy siedzi żołnierz desantu obsługujący rkm RPKS-74.
Po prawej stronie kierowcy siedzi żołnierz desantu obsługujący granatnik automatyczny AGS-17.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm armata 2A42 i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Maksymalny kąt wychylenia armaty +74° pozwala używać jej jako broni przeciwlotniczej. Na wieży zamontowana jest wyrzutnia umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M113 Konkurs. Wokół wieży zamocowane jest sześć wyrzutni granatów dymnych 902W Tucza.
Armata 2A42 jest bronią automatyczną o szybkostrzelności regulowanej w zakresie 200-500 strz/min. Możliwe jest także prowadzenie ognia pojedynczego. Zapas amunicji to 500 naboi. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Zapas amunicji do km PKT wynosi 20000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewożone są ppk Konkurs.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy. Do strzelań przeciwlotniczych służy specjalny celownik.
Dowódca dysponuje przyrządem dzienno-nocnym przyrządem obserwacyjnym oraz dwoma peryskopami. Tor nocny przyrządu obserwacyjnego wymaga podświetlania obserwowanych obiektów reflektorem podczerwieni.
Pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym znajduje się przedział desantowy. Zajmuje w nim miejsce pięciu żołnierze desantu.
BMD-2 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami Ił-76 i An-124). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje w wozie bojowym). BMD-3 jest zrzucany przy pomocy zespołu spadochronowego PBS-950.

Bibliografia

Janusz Magnuski, Rodzina wozów BMD (II), Nowa Technika Wojskowa 9/93. ISSN1230-1655

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-3

BMD-2

2012-02-27T20:50:00.000+01:00

BMD-2 – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia

W 1979 roku wprowadzono do Afganistanu wojska radzieckie. Armia Radziecka eksploatowała w tym okresie dwa typy bojowych wozów piechoty: BMP-1 i BMD-1. Główne uzbrojenia wozów BMP-1 i BMD-1, armata 73 mm 2A28 Grom okazała się uzbrojeniem o niewielkim zasięgu skutecznym. Dodatkowo niski kąt podniesienia armaty 2A28 uniemożliwiał zwalczanie wysoko położonych (np. na zboczach gór, w oknach) celów.
W 1981 roku w Afganistanie znalazły się jednostki wyposażone w bojowe wozy piechoty BMP-2. Jego główne uzbrojenie 30 mm armata automatyczna 2A42 okazała się znacznie skuteczniejsza od armaty 2A28. Dlatego dowództwo radzieckich wojsk powietrznodesantowych podjęło decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego wozu bojowego uzbrojonego armat 30 mm.
Wstępne prace wykazały że kadłub BMD-1 jest zbyt mały aby zamontować na nim wieżę BMP-2. Dlatego postanowiono opracować dwa pojazdy. Rozwiązaniem doraźnym miał być wóz wykorzystujący podwozie BMD-1 i nową jednoosobową wieżę z armatą 30 mm (BMD-2), a docelowym nowy większy bojowy wóz piechoty (późniejszy BMD-3).
W 1983 roku powstała zmodernizowana wersja BMD-1. Była ona wyposażona w jednoosobową wieżę B-30 z zamocowaną 30 mm armatą i karabinem maszynowym PKT. Na wieży zamocowano wyrzutnię przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M113 Konkurs (możliwe jest także odpalanie ppk 9M111 Fagot). Ponieważ doświadczenia wykazały że dowódca wozu obciążony innymi obowiązkami nie jest w stanie skutecznie obsługiwać lewego, kursowego karabinu maszynowego PKT pozostawiono tylko prawy kursowy karabin maszynowy.
Średnica nowej wieży jest identyczna jak wieży zastosowanej w BMD-1 i BMP-1. Według niektórych źródeł planowano wykorzystać wieżę do modernizacji części BMP-1, ale ostatecznie była ona montowana tylko na BMD-2.
Produkcję BMD-2 rozpoczęto w 1985 roku. Obecnie obok starszych BMD-1 i nowych BMD-3 jest nadal używany przez armię Federacji Rosyjskiej.

Opis

BMD-2 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut.
Załogę BMD-2 tworzy dowódca, kierowca, strzelec kursowego PKT, działonowy i trzech żołnierzy desantu. Kierowca, dowódca i strzelec kursowego karabinu maszynowego zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy w wieży, a żołnierze desantu w przedziale pomiędzy wieżą, a przedziałem transportowym.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 5D20. Jest on zbudowany w układzie V i ma pojemność 15 900 cm³. Moc przy 2600 obr/min wynosi 240 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-2 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 100 - 450 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice o szerokości 250 mm, długość oporowa każdej gąsienicy wynosi 2800 mm.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca, dowódca i strzelec kursowego PKT. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie, lub peryskop nocny.
Dowódca siedzi po lewej stronie kierowcy i obserwuje teren przed pojazdem przy pomocy peryskopu obrotowego. Do zadań dowódcy należy obsługa radiostacji R-123M i żyrokompasu Gpk-S9.
Po prawej stronie kierowcy stanowisko ma strzelec drugiego kursowego karabinu maszynowego.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową B-30. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm armata 2A42 i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Na wieży zamocowana jest wyrzutnia ppk 9M113 Konkurs. Uzbrojenie nie jest stabilizowane.
Armata 2A42 jest bronią automatyczną o szybkostrzelności regulowanej w zakresie 200 - 500 strz/min. Możliwe jest także prowadzenie ognia pojedynczego. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Dodatkowo w wozie przewożone są ppk Konkurs lub Fagot.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy.
Pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym znajduje się mały przedział desantowy. Zajmują w nim miejsce trzej żołnierze desantu.
BMD-2 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami An-12, An-22, Ił-76, An-124 i śmigłowcami Mi-6, Mi-26). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje się osobno). Zrzut może by wykonywany z małej wysokości przy pomocy specjalnego spadochronu wyciągającego platformę z BMD z samolotu, albo z dużej wysokości na platformie desantowej PRSm-915 wyposażonej w system spadochronów (prędkość opadania 15-20 m/s), oraz system silników rakietowych zmniejszających końcową prędkość opadania do 6-7 m/s. Po wylądowaniu załogi wozów odszukują pojazd wykorzystując kodowany sygnał nadawany przez pojazd (inny dla każdego wozu).

BMD-2

Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	7 osób
Historia
Prototypy	1983
Produkcja	1985 - ??
Dane techniczne
Silnik	5D20 o mocy 240 KM (176 kW)
Transmisja	mechaniczna
Szerokość	2630 mm
Prześwit	100 - 450 mm
Masa	bojowa: 8,2 T
Osiągi
Prędkość	km/h
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Dane operacyjne
Uzbrojenie
armata 30 mm 2A42 1 x 7,62 mm PKT sprzężony 1 x 7,62 mm PKT kursowy 9M111 Fagot, 9M113 Konkurs
Użytkownicy
ZSRR, Federacja Rosyjska

Bibliografia

Janusz Magnuski, Rodzina wozów BMD (II), Nowa Technika Wojskowa 9/93. ISSN1230-1655

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-2

BMD-1

2012-02-27T20:47:00.002+01:00

BMD-1 – radziecki bojowy wóz piechoty przeznaczony dla wojsk powietrznodesantowych.

Historia
Na początku lat 60. XX wieku w ZSRR przeprowadzono szeroko zakrojone prace nad nowym pojazdem przeznaczonym do transportu drużyn piechoty. Efektem tych prac było wprowadzenie do uzbrojenia pierwszego bojowego wozu piechoty BMP-1. Jeszcze przed oficjalnym wprowadzeniem do uzbrojenia BMP-1 dowództwo Armii Radzieckiej postanowiło uzbroić w podobny wóz jednostki powietrznodesantowe (ZSRR posiadał w tym czasie 8 dywizji powietrznodesantowych).
W 1965 zlecenie na opracowanie takiego wozu dostało biuro konstrukcyjne przy Wołgogradzkiej Fabryce Traktorów (WTZ). Prototyp nowego pojazdu nosił oznaczenie Obiekt 915. Projektując nowy pojazd konstruktorzy WTZ wykorzystali wieżę BMP-1, dlatego oba pojazdy miały identyczne uzbrojenie główne. Całkowicie nowy był opracowany w WTZ kadłub.
W latach 1967-1969 wyprodukowano pierwsze serie doświadczalnych BMD-1, które były następnie poddawane próbom. Pojazd został oficjalnie wprowadzony do uzbrojenia 16 kwietnia 1969 roku jako BMD-1 (Боевая Машина Десанта-1 - bojewaja maszyna diesanta 1, ros. Bojowy Wóz Desantu 1)^[1]. Produkcję seryjną uruchomiono w 1970 roku. W BMD-1 wyposażano po dwa pułki każdej dywizji powietrznodesantowej (ok. 220 BMD w dywizji). Od 1971 produkowano też wariant wozu dowodzenia BMD-1K, z 6-osobową załogą i dodatkowym wyposażeniem^[1].
Pod koniec lat 70. BMD-1 był już konstrukcją przestarzałą, nie mającą dużych szans w walce z nowoczesnymi BWP armii NATO. Dlatego od 1977 roku wozy poddawano modernizacji - ppk 9M14 Malutka zastąpiono wyrzutnią ppk 9M113 Konkurs lub 9M111 Fagot^[1]. Otrzymały one oznaczenie BMD-1P lub PK (wariant dowodzenia). BMD-1P produkowany był do 1985 roku, ponadto starsze wozy modernizowano do jego standardu^[1].
Na niewiele zmodyfikowanym kadłubie BMD-1 oparto konstrukcję wozu BMD-2, który różnił się uzbrojeniem i miał stać się następcą BMD-1. Pogorszenie stanu radzieckiej gospodarki w latach 80. sprawiło, że BMD-1 nie został wycofany z uzbrojenia i jest nadal eksploatowany obok wozów BMD-2 i BMD-3. Przedłużone podwozie BMD-1 stało się podstawą do zaprojektowania transportera opancerzonego BTR-D i moździerza samobieżnego 2S9 Nona.

Opis

BMD-1 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przystosowanym do transportu drogą lotniczą i desantowania przez zrzut na spadochronach.
Załogę BMD-1 tworzą: dowódca, kierowca, działonowy, strzelec kursowego karabinu maszynowego i trzech żołnierzy, z czego 4 lub 5 żołnierzy (w zależności od źródeł) stanowi desant. Kierowca, dowódca i strzelec kursowego karabinu maszynowego zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy w wieży, a żołnierze desantu w przedziale pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym.
W przedniej części kadłuba znajduje się przedział kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą i przedział desantu, a w tylnej - napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMD-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik 5D20. Jest on zbudowany w układzie V i ma pojemność 15 900 cm³. Moc przy 2600 obr./min. wynosi 240 KM. Moc z silnika jest przenoszona na koła napędowe przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
BMD-1 posiada zawieszenie niezależne hydropneumatyczne. Każde z 10 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z amortyzatorem hydropneumatycznym. Dzięki zastosowaniu zawieszenia hydropneumatycznego prześwit może być zmieniany w zakresie 100 - 450 mm. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice o szerokości 250 mm, długość oporowa każdej gąsienicy wynosi 2800 mm.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca, dowódca i strzelec kursowego PKT. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie lub peryskop nocny.
Dowódca siedzi po lewej stronie kierowcy i obserwuje teren przed pojazdem przy pomocy peryskopu obrotowego. Do zadań dowódcy należy obsługa lewego, kursowego PKT, a także radiostacji R-123M i żyrokompasu Gpk-S9.
Po prawej stronie kierowcy stanowisko ma strzelec drugiego kursowego karabinu maszynowego, będący zarazem żołnierzem desantu.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 73 mm armata 2A28 Grom i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Nad lufą armaty znajduje się wyrzutnia 9P122 pocisków 9M14M Malutka (w wozach BMD-1P zastąpiona przez wyrzutnię 9P135M pocisków 9M111/9M113 umieszczoną na wieży). Uzbrojenie nie jest stabilizowane.
Armata 2A28 jest ładowana ręcznie. Stosowane są naboje przeciwpancerne kumulacyjne PG-15W i od 1974 roku odłamkowe OG-15W^[1]. Zapas amunicji do działa wynosi 40 nabojów, a do km-ów PKT 2000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewożone są trzy ppk 9M14M Malutka, a także wyrzutnie przenośne dla nich. Wersja BMD-1P standardowo przenosi dwa pociski 9M113 Konkurs i jeden 9M111 Fagot (9M11-2, 9M11M)^[1]. Od 1979 roku część pojazdów otrzymywała też wyrzutnie granatów dymnych 902W Tucza^[1].
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy.
Pomiędzy wieżą a przedziałem napędowym znajduje się mały przedział desantowy. Zajmują w nim miejsce trzej żołnierze desantu (dwóch po bokach przedziału, a trzeci za wieżą, bokiem do kierunku jazdy). Przedział ten nakryty jest centralnym lukiem, w którym znajduje się otwór do strzelania w kierunku tyłu z broni automatycznej. Charakterystyczną cechą pojazdu jest swojego rodzaju "tunel" w tylnej części pojazdu, utworzony przez obniżony w środkowej części, za lukiem desantu, przedział napędowy. Po jego bokach znajdują się zbiorniki paliwa i systemy chłodzenia silnika^[2].
BMD-1 jest przystosowany do transportu drogą powietrzną (samolotami An-12, An-22, Ił-76, An-124 i śmigłowcami Mi-6, Mi-26). BMD może być zrzucany na spadochronie (załoga desantuje się osobno). Zrzut może by wykonywany z małej wysokości przy pomocy specjalnego spadochronu wyciągającego platformę z BMD z samolotu, albo z dużej wysokości na platformie desantowej PRSm-915 wyposażonej w system spadochronów (prędkość opadania 15-20 m/s), oraz system silników rakietowych zmniejszających końcową prędkość opadania do 6-7 m/s. Po wylądowaniu załogi wozów odszukują pojazd, wykorzystując kodowany sygnał nadawany przez pojazd (inny dla każdego wozu).

BMD-1
Eksponat Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Kijowie
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Wołgogradzka Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	7 (2+5 lub 3+4)
Historia
Prototypy	1967
Produkcja	1970 - ??
Dane techniczne
Silnik	5D20 o mocy 240 KM (176 kW)
Transmisja	mechaniczna
Długość	5400 mm
Szerokość	2630 mm
Wysokość	1620-1970 mm
Prześwit	100 - 450 mm
Masa	7,5 T
Nacisk jedn.	0,5 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	65 km/h w terenie: 40 km/h w wodzie: 10 km/h
Zasięg	500 km (ląd) 100 km (woda)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Rowy (szer.)	1,6 m
Ściany (wys.)	0,8 m
Kąt podjazdu	32
Dane operacyjne
Uzbrojenie
73 mm armata 2A28 Grom 1 km 7,62 mm PKT (sprzężony z armatą) 2 km 7,62 PKT kursowe ppk 9M14 Malutka lub 9M113 i 9M111
Użytkownicy
ZSRR, Federacja Rosyjska, Irak, Angola^[1]
Rzuty

Przypisy

↑ ^1,0 ^1,1 ^1,2 ^1,3 ^1,4 ^1,5 ^1,6 ^1,7 Maksim Sajenko: Bronia »kryljatoj piechoty« w: Tiechnika i Woorużenie nr 09/2006, s. 29-34 (ros.)
↑ Maksim Sajenko: Bronia »kryljatoj piechoty« w: Tiechnika i Woorużenie nr 08/2006, s. 28-32 (ros.)

Bibliografia

Janusz Magnuski. Rodzina wozów BMD (I). „Nowa Technika Wojskowa”. 1993. nr 7-8. ISSN 1230-1655.
CH. Kiedy pancerz spada... z nieba. „Komandos”. 1994. nr 2(24). S. str. 25-27. ISSN 0867-8669.
Igor Witkowski: Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe. Warszawa: Wydawnictwo WiS. ISBN 83-86028-02-5.

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMD-1

CV90

2012-02-27T20:44:00.001+01:00

Combat Vehicle 90 (CV90) lub Stridsfordon 90 (Strf 90) - szwedzki bojowy wóz piechoty. Służy jako typowy bwp, ale jest również platformą dla pojazdów do innych zadań, czego przykładem są wersje uzbrojone w armaty kalibru 90, 105, a nawet 120 mm.

Użytkownicy

Dania: 45 CV9035DK
Finlandia: 102 CV9030FIN
Holandia: 193 CV9035NL
Norwegia: 104 CV9030N
Szwajcaria: 186 CV9030CH
Szwecja: 509 CV9040A/B/C

CV90

Dane podstawowe
Państwo	Szwecja
Producent	holding HB Utveckling AB
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	3 osoby (kierowca , dowódca i działonowy) i 7 żołnierzy desantu
Dane techniczne
Silnik	czternastocylindrowy, wysokoprężny, Saab-Scania DS14 o mocy 407 kW (przy 2200 obr./min)
Poj. zb. paliwa	1080 l
Masa	35-40 ton (zależnie od wersji)
Osiągi
Prędkość	69 km/h
Dane operacyjne
Uzbrojenie
- armata L/70 40 mm - karabin maszynowy Ksp 39C 7,62 mm
Wyposażenie
wyrzutnia pocisków oświetlających Lyran 71 mm 12 wyrzutni granatów dymnych (2x6).
Użytkownicy
Szwecja, Holandia, Szwajcaria, Norwegia, Finlandia, Dania

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/CV90

BRDM

2012-02-27T20:40:00.002+01:00

BRDM (ros. БРДМ - Бронированная разведывательно-дозорная машина) — radziecki opancerzony samochód rozpoznawczy z okresu po II wojnie światowej

Historia
Po wprowadzeniu, na początku lat pięćdziesiątych, do uzbrojenia armii radzieckiej transporterów opancerzonych BTR-40 w toku ich użycia stwierdzono, że pomimo ich dobrych walorów taktyczno-technicznych nie spełniają jednak wymagań ówczesnego pola walki. Miały zwłaszcza trudności z pokonywaniem przeszkód wodnych. W związku z tym pod koniec 1954 roku, w biurze konstrukcyjnym W. A. Diedkowa, rozpoczęto opracowywania nowego samochodu opancerzonego. Jego głównym konstruktorem został W. K. Rubcow.
Początkowo miała to być wersja pływająca transportera BTR-40. Z tego powodu otrzymał on robocze oznaczenie BTR-40P. Do jego konstrukcji użyto wielu elementów i zespołów stosowanych w tym transporterze. Z uwagi jednak na szereg zmian jakie w nim wprowadzono, pojazd otrzymał ostatecznie nazwę BRDM (skrót od: Bronirowannaja Rozwiedywatielno-Dozornaja Maszina). Miał on zdolność pływania i dodatkowe, chowane w kadłubie, koła nośne ułatwiające pokonywanie rowów i okopów. Zastosowano również centralny układ pompowania kół – co stało się później standardem w przypadku samochodów wojskowych.
Pierwszy prototyp nowego samochodu zbudowano w lutym 1956 roku, a już w roku następnym przystąpiono do ich produkcji seryjnej. Pierwsze serie nie miały opancerzenia góry przedziału bojowego, co zmieniono w późniejszym czasie.
Początkowo samochody BRDM uzbrojone były w 1 karabin maszynowy SGMT kal. 7,62 mm umieszczony na kadłubie. Później zmieniono go na wielkokalibrowy karabin maszynowy DSzK, a później KPWT.
Rozpoczęto również produkcję pojazdów uzbrojonych w wyrzutnie kierowanych pocisków przeciwpancernych. Zostały one wprowadzane do użycia na początku lat sześćdziesiątych.
Produkcję samochodów BRDM zakończono w 1966 roku po wprowadzeniu do produkcji nowego opancerzonego samochodu rozpoznawczego BRDM-2. Oprócz ZSRR samochód BRDM produkowany był na licencji, na Węgrzech. Zbudowano około 10 tysięcy tych pojazdów.
Budowane wersje opancerzonego samochodu rozpoznawczego BRDM:

BRDM – wersja podstawowa, przeznaczona do oddziałów rozpoznawczych uzbrojona w karabin maszynowy
BRDM-W – wóz dowodzenia wyposażony w dodatkową radiostację
BDRM-RCh – wóz rozpoznania chemicznego wyposażony w urządzenia do wykrywania skażenia terenu (chemicznego, radiologicznego)
BRDM-2P26 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K16 (trzyprowadnicową) – pociski 3M6 Trzmiel
BRDM-2P32 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K8 (czteroprowadnicową) – pociski 3M11 Falanga
BRDM-2P32 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 2K8 (czteroprowadnicową) – pociski 3M11 Falanga-M
BRDM-2P122 – nosiciel wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych wyposażony w wyrzutnie 9К14М – pociski 9M14 Malutka

Służba

Pierwsze opancerzone samochody rozpoznawcze BRDM trafiły do jednostek armii radzieckiej w 1957 roku do jednostek rozpoznawczych. Następnie otrzymały je również niektóre armie państw Układu Warszawskiego.
W Polsce początkowo używano ich w jednostkach rozpoznawczych związków pancernych. W tym także oddziałach rozpoznania chemicznego.
Duża ich liczba została sprzedana do państw afrykańskich i na Bliski Wschód, gdzie były używane w licznych lokalnych konfliktach.

BRDM Бронированная разведывательно-дозорная машина
BRDM-1 w Muzeum Wojska Polskiego
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Typ pojazdu	opancerzony samochód rozpoznawczy
Trakcja	kołowa
Załoga	5
Historia
Prototypy	luty 1956
Produkcja	1957 – 1966
Wyprodukowano	ok. 10 000
Dane techniczne
Silnik	1 silnik gaźnikowy, 6-cylindrowy GAZ-40P o mocy 90 KM (66,2 kW) przy 3400 obr./min.
Transmisja	mechaniczna
Poj. zb. paliwa	150 l
Pancerz	grubość: 10 mm
Długość	5,60 m
Szerokość	2,25 m
Wysokość	1,90 m 2,29 m (maksymalna z karabinem maszynowym)
Prześwit	0,31 m
Masa	5 100 kg (własna) 5 630 kg (bojowa)
Moc jedn.	16 KM/t (11,8 kW/t)
Osiągi
Prędkość	90 km/h (po drodze) 8 – 9 km/h (pływania)
Zasięg	500 km (po drodze)
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.)	1,20 m
Ściany (wys.)	0,40 m
Kąt podjazdu	30º
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 karabin maszynowy SGMB kal. 7,62 mm w późniejszych seriach także karabin maszynowy DszK kal. 12,7 mm lub karabin maszynowy KWPT kal. 14,5 mm wyrzutnia kierowanych rakiet przeciwpancernych 2K16 z pociskami 3M6 Trzmiel 2K8 z pociskami 3M11 Falanga 9K14M z pociskami 9M14 Malutka
Wyposażenie
urządzenia do wykrywania skażeń, noktowizyjne
Użytkownicy
ZSRR, Albania, Algieria, Angola, Benin, Bułgaria, Czad, Kongo, Dżibuti, Egipt, Gwinea, Gwinea Równikowa, Etiopia, Irak, Izrael, Jemen, Jugosławia, Kuba, Libia, Madagaskar, Malawi, Mali, Mauretania, Maroko, Mongolia, Mozambik, Nikaragua, Peru, Polska, Republika Środkowoafrykańska, Rumunia, Seszele, Somalia, Sudan, Syria, Tanzania, Uganda, Węgry, Wietnam, Wyspy Świętego Tomasza i Książęca, Republika Zielonego Przylądka, Zambia, Zimbabwe

Bibliografia

Janusz Magnuski: Wozy bojowe LWP 1943-1983. Warszawa: Wydawnictwo MON, 1985. ISBN 83-11-06990-5.
Siergiej Suworow: BMP 1 (BWP-1). Warszawa: Wydawnictwo Militaria, 2009. ISBN 978-83-7219-312-4.

BRDM-2P26 wyposażony w wyrzutnie z pociskami 3M6 Trzmiel

Żródło:

http://pl.wikipedia.org/wiki/BRDM-1

BRM-1

2012-02-27T20:37:00.000+01:00

BRM-1 - radziecki bojowy wóz rozpoznawczy wprowadzony do uzbrojenia na początku lat 70, XX wieku. W wersji BRM-1K podstawowy bwr Armii Radzieckiej, a później rosyjskiej. Znajduje się także na uzbrojeniu Wojska Polskiego pod oznaczeniem BWR-1D.

Historia

Pod koniec lat lat 60. XX wieku podstawowymi pojazdami pododdziałów rozpoznawczych Armii Radzieckiej były transportery opancerzone BTR-40, opancerzone samochody rozpoznawcze BRDM-1 i czołgi lekkie PT-76. Wozy te nie posiadały żadnego specjalistycznego wyposażenia rozpoznawczego, a typowym sposobem wykonywania przez nie zadań było tzw. rozpoznanie walką.
Pojawienie się pod koniec lat 60. nowych środków obserwacji i rozpoznania (radary, dalmierze laserowe, noktowizory) sprawiło, że konieczne stało się opracowanie nowego wozu bojowego mogącego przenosić tego rodzaju wyposażenie specjalistyczne. W ZSRR postanowiono w tym celu wykorzystać podwozie bwp BMP-1. Na przełomie lat 60. i 70. w biurze projektowym Czelabińskiej fabryki Traktorów rozpoczęto projektowanie nowego pojazdu. Dość szybko prace projektowe przeniesiono do Kurgańskich Zakładów Mechanicznych, w których produkowany był BMP-1.
Na początku lat 70. do uzbrojenia wprowadzono BRM-1. Nowy pojazd od BMP-1 odróżniał się głównie znacznie większą, dwuosobową wieżą. W wieży znajdowała się, podobnie jak w przypadku BMP-1, armata 2A28 Grom kalibru 73 mm sprzężona z karabinem maszynowym PKT. Większość wozów była pozbawiona wyrzutni ppk.
Załoga BRM-1 składała się z sześciu osób. W przedziale kierowania miejsca zajmowali kierowca i operator aparatury nawigacyjnej TNA-1, w wieży dowódca i działonowy, w przedziale tylnym 2 zwiadowców. Dowódca posiadał przyrząd obserwacyjny z dalmierzem laserowym DKRM-1. Wzbogacono znacznie wyposażenie radiowe. Oprócz standardowej radiostacji R-123M, pojazd wyposażony był radiostację krótkofalową R-130 i przenośną UKF R-148.
BRM-1 był prawdopodobnie konstrukcją przejściową, wprowadzoną do uzbrojenia przejściowo, do momentu opracowania docelowej wersji. Takim pojazdem stał się wprowadzony do uzbrojenia w 1972 roku pojazd, który w fazie projektowania nazywany był Obiekt 676. Nowy wóz zaczęto produkować w 1973 roku. Egzemplarze seryjne nosiły nazwę BWR-1K (K w nazwie było skrótem od komandirskaja). Nowe wozy pełniły początkowo funkcję wozów dowódczych w pododdziałach rozpoznawczych, później stare BRM-1 wycofano lub zmodernizowano do wersji BRM-1K. Nowe wozy miały powiększoną wieżę w której zamocowano stację radiolokacyjną PSNR-5K. Montaż radaru i innego nowego wyposażenia spowodował zubożenie uzbrojenia. Wszystkie BRM-1K nie posiadają wyrzutni ppk, i mają zmniejszony zapas amunicji do innego uzbrojenia. Było to możliwe ponieważ zakładano że BRM-1K będą działały w mieszanym ugrupowaniu z BMP-1, które zapewnią im osłonę. Same BRM-1K miały w miarę możliwości unikać walki.
Władze Związku Radzieckiego długo nie wyrażały zgody na eksport BWR-1K do innych państw Układu Warszawskiego. Dopiero w drugiej połowie lat 80. zezwolono na sprzedaż dla armii polskiej, czechosłowackiej i wschodnioniemieckiej. Dostawy dla Wojska Polskiego (22 sztuki) i Czechosłowackiej Armii ludowej (15 sztuk) rozpoczęły się w 1987 roku. 12 wozów przeznaczonych dla Narodowej Armii Ludowej NRD dostarczono po 1988 roku.
W Wojsku Polskim BRM-1K otrzymał oznaczenie BWR-1D (bojowy wóz rozpoznawczy-1 dowódczy). Otrzymane wozy weszły do wyposażenia batalionów rozpoznawczych dywizji zmechanizowanych Pomorskiego i Śląskiego Okręgu Wojskowego.
Do końca lat 80. wyprodukowano ok. 2000 sztuk BRM-1K. Później rozpoczęto produkcję BRM-3 Ryś, ale zamówiono ich niewiele i BRM-1K nadal pozostaje podstawowym bwr armii rosyjskiej. W Wojsku Polskim używany jest obok BRM-1K inny bwr - czeski BPzV (polskie oznaczenie BWR-1S).

Opis

BRM-1 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, wyposażonym w specjalistyczne środki przeznaczone do prowadzenia rozpoznania.
Załogę BRM-1 tworzy dowódca, działonowy, kierowca, operator aparatury nawigacyjnej, zwiadowca-saper i zwiadowca-chemik. Kierowca i operator aparatury nawigacyjnej zajmują miejsce w przedziale kierowania (jeden za drugim), działonowy i dowódca w wieży, a zwiadowcy w tylnej części pojazdu.
Kadłub BRM-1 tworzy sztywną skrzynię zespawaną ze stalowych blach o grubości 6 - 26 mm. Część przednią tworzą dwie pochylone płyty pancerne zapewniające bezpieczeństwo przed ostrzałem pociskami pełnokalibrowymi o kalibrze do 25 mm. Boczne płyty pancerza chronią przed ostrzałem pociskami kalibru 7,62 mm i odłamkami.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania i napędowy z silnikiem UTD-20. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BRM-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, niedoładowany, chłodzony cieczą silnik UTD-20. Jest on zbudowany w układzie V i posiada pojemność 15 800 cm3. Moc przy 2600 obr/min wynosi 300 KM. Moc z silnika na koła napędowe jest przenoszona przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie. Skrzynia biegów pięciobiegowa (pięć biegów do przodu + wsteczny). Łączny zapas paliwa wynosi 462 dm3.
BRM-1 posiada zawieszenie niezależne na wałkach skrętnych. Każde z 12 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z wałkiem skrętnym. Wahacze pierwszej i ostatniej pary kół nośnych są dodatkowo zamocowane do teleskopowych amortyzatorów hydraulicznych dwustronnego działania. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe. Z tyłu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd posiada dwie gąsienice, każda składa się z 84 ogniw.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca i operator aparatury nawigacyjnej. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą czterech peryskopów TNPO-170A umieszczonych wokół włazu i zapewniających obserwację w sektorze 197°. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony TNPO-350B zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie, lub peryskop nocny TWNE-1PA (lub TWNO-2) o polu widzenia 35° zapewniający obserwację na odległość 60-100 m. Użycie peryskopu nocnego wymaga oświetlenia terenu przed bwr reflektorem podczerwieni PG-125.
Operator aparatury nawigacyjnej dysponuje peryskopem TNPK-250A o powiększeniu 8x i polu widzenia 35°, dzięki możliwości częściowego obrotu uzyskano pole widzenia 135°. Operator obsługuje aparaturę nawigacyjną TNA-1 Kwadrat (lub nowszą TNA-3).
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 73 mm armata 2A28 Grom i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Uzbrojenie nie jest stabilizowane. Na bokach wieży zamocowane są 2 trzylufowe granatów dymnych 902W Tucza. W tylnej części wieży w specjalnym przedziale znajduje się stacja radiolokacyjna pola walki PSNR-5K. Wewnątrz wieży znajduję się stanowiska działonowego i dowódcy. Dowódca obsługuje przyrząd obserwacyjny DKRM-1.
Armata 2A28 jest ładowana ręcznie. Zapas amunicji to dwadzieścia naboi. Stosowane są naboje PG-15W (przeciwpancerne) i OG-15W (odłamkowe). Jednostka ognia do km PKT wynosi 2000 sztuk.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik 1PN22M2, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy TNPO-170A. Dowódca dysponuje dzienno-nocnym przyrządem obserwacyjnym z rubinowym dalmierzem laserowym DKRM-1 (1D8). Zapewnia on obserwację i pomiar odległości w zakresie 300 do 8000 m (w nocy do 400 m). Pole widzenia DKRZ-1 wynosi 8°, powiększenie dzienne 10x, nocne 3,5x, kąt obserwacji w pionie od -10,2 do 20,4°. W poziomie dzięki zamocowaniu DKRM-1 do obrotowego włazu dowódcy kąt obserwacji jest równy 360°. Kanał nocny DKRM-1 oparty jest o wzmacniacz światła szczątkowego I generacji. Dodatkowo dowódca dysponuje dwoma peryskopami TNPO-170A zamocowanymi także na pokrywie włazu po obu stronach DKRM-1. Łączny kąt widzenia uzyskiwany dzięki tym trzem przyrządom (bez obrotu pokrywy) wynosi 134°.
Podstawowym urządzeniem rozpoznawczym BRM-1K jest radiolokacyjna stacja obserwacji pola walki PSNR-5K (1RL-133-I). Dzięki niej możliwa jest obserwacja pojazdów o prędkości 2-110 km/h z odległości do 15 km i grup żołnierzy z odległości do 6 km. Urządzenie nadawczo odbiorcze stacji PSNR-5K może być odłączane od wieży i montowane w maksymalnej odległości 25 m (odległość limitowana długością kabli łączących antenę z aparaturą zamontowaną w wieży).
W skład wyposażenia rozpoznawczego wchodzą także urządzenia przenośne przewożone wewnątrz wozu. Są to między innymi radiotechniczne urządzenie rozpoznania środków radiolokacyjnych ERRS-1, lornetka termowizyjna, wykrywacz min IMP-1, przyrząd rozpoznania skażeń WPChR. ERRS-1 umożliwia wykrycie i identyfikację stacji radiolokacyjnych z odległości do 60 km.
BRM-1 jest wyposażony w radiostacje R-130MT, R-123M oraz przenośną plecakową R-148. Radiostacja krótkofalowa R-130MT posiada zasięg maksymalny podczas ruchu pojazdu 50 km. W czasie postoju dzięki rozstawieniu teleskopowego masztu zasięg można zwiększyć do 350 km. R-123M jest standardowym środkiem łączności pomiędzy pojazdami pancernymi i ma zasięg 20-40 km. Radiostacja R-148 zapewnia łączność pomiędzy zwiadowcami operującymi poza wozem, a wozem zwiadowczym.

BRM-1
BRM-1K w Canadian War Museum
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Czelabińska Fabryka Traktorów
Typ pojazdu	bojowy wóz rozpoznawczy
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	6 osób
Historia
Wyprodukowano	ok. 2000 egz.
Dane techniczne
Silnik	UTD20 o mocy 300 KM
Transmisja	mechaniczna
Poj. zb. paliwa	462 dm³
Pancerz	stalowy
Długość	6760 mm
Szerokość	2940 mm
Wysokość	1920 mm 2600 mm (ze stacją PSNR w położeniu roboczym)
Prześwit	370 mm
Masa	bojowa: 13,3 T
Moc jedn.	22,5 KM/T
Osiągi
Prędkość	50 - 55 (średnia) km/h w terenie: 40 - 45 (średnia) km/h w wodzie: 7 (średnia) km/h
Zasięg	550-600 km (droga) 380 km (teren)
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Rowy (szer.)	2,7 m
Ściany (wys.)	0,7 m
Kąt podjazdu	35
Dane operacyjne
Uzbrojenie
73 mm 2A28 Grom 7,62 mm PKT
Wyposażenie
wyrzutnia granatów dymnych 902W "Tucza" kalibru 81 mm
Użytkownicy
ZSRR, Ukraina, Białoruś, Federacja Rosyjska, Polska, Czechosłowacja, NRD

Bibliografia

Juliusz S. Tym, Andrzej Kiński, Bojowe Wozy Rozpoznawcze BWR-1D/BRM-1K cz.I, Nowa Technika Wojskowa 1/01. ISSN 1230-1655

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BRM-1

BMP-3

2012-02-27T20:26:00.001+01:00

BMP-3 - radziecki bojowy wóz piechoty.

Historia
Wprowadzenie pod koniec lat 70. XX wieku do uzbrojenia Armii Radzieckiej bojowego wozu piechoty BMP-2 nie zatrzymało prac nad wozami tej kategorii. Poza próbami udoskonalania BMP-2 rozpoczęto prace nad bojowym wozem piechoty nowej generacji.
Podstawą do prac nad nowym bojowym wozem piechoty stał się prototypowy lekki czołg pływający Obiekt 685. Nie został on wprowadzony do uzbrojenia, ale jego podwozie uznano za na tyle udane że postanowiono wykorzystać je w budowie nowego bwp. Zespołem konstruującym miał kierować A. Błogonrawow (później zastąpił go A. Nikonow).
Konstruktorzy postanowili nie wprowadzać większych zmian w konstrukcji podwozia. Dlatego projektowany bojowy wóz piechoty zachował typowo czołgowy układ przedziałów z silnikiem w tylnej części (większość bwp ma silnik w przedniej części co umożliwia umieszczenie dużych drzwi z tyłu pojazdu). Zmieniono jednak silnik na płaski UTD-29 dzięki czemu nad silnikiem powstała wolna przestrzeń o wysokości kilkudziesięciu centymetrów. Po otwarciu górnych pokryw przedziału desantowego możliwe jest opuszczenie wozu przez małe drzwi w tylnej części wozu, ale jest to rozwiązanie znacznie mniej bezpieczne i wygodne niż w innych bwp.
Kadłub nowego bwp został nieznacznie podwyższony w porównaniu z Obiektem 685. Wykonano go ze stopu aluminium. Pojazd wyposażono w przekładnię hydromechaniczną i hydrokinetyczny mechanizm skrętu GOMP. Nowy prototyp był prawdopodobnie pierwszym radzieckim pojazdem pancernym pozbawionym zewnętrznych zbiorników paliwa. Pojemność zbiorników wewnętrznych wynosiła 690 dm³ i zapewniała zasięg 600 km.
Dzięki nowym gąsienicom o szerokości 380 mm i pędnikom wodnym nowy wóz miał mieć lepsze właściwości trakcyjne i prędkość pływania.
Uzbrojenie nowego wozu miało stanowić 30 mm armata 2A42, 30 mm granatnik automatyczny AGS-17, karabin maszynowy PKT i wyrzutnia ppk 9M113 Konkurs. Uzbrojenie miało być zamocowane w płaskiej bezzałogowej wieży. Dodatkowo w przedniej części kadłuba zainstalowano dwa kursowe PKT.
Prototypy wozu w takiej konfiguracji oznaczonej jako Obiekt 688 były gotowe do prób w 1981 roku. Prototypy miały numery 602 i 603.
W 1982 roku powstały następne prototypy oznaczone numerami 601 i 604. Były one wyposażone w nową wieżę opracowaną w KBP z Tuły. W nowej wieży zainstalowane były nowe wzory uzbrojenia, 100 mm armata 2A70 sprzężona z 30 mm armatą 2A72 i 7,62 karabinem maszynowym PKT. Armata 2A70 pełniła dodatkowo rolę wyrzutni ppk 9M117 Bastion (AT-10). Ostatecznie zrezygnowano z testów wozów ze starą wieżą i postanowiono zbudować jeszcze dwa prototypy z wieżami z Tuły (nr. 605 i 606). Zbudowano łącznie 27 pojazdów prototypowych. Od 1985 roku cztery wozy skierowano do prób państwowych.
Produkcję seryjną nowego bojowego wozu piechoty uruchomiono w 1986 roku. Wozy seryjne wyposażane były w nowe silniki UTD-29M o mocy 370 kW. W marcu 1988 roku pierwsze 10 wozów seryjnych zostało skierowanych do jednego z pułków Białoruskiego Okręgu Wojskowego w celu przeprowadzenia prób w warunkach polowych. Wyniki prób okazały się niejednoznaczne. Nowy pojazd miał bardzo dużą siłę ognia, ale jednocześnie był bardzo awaryjny. Bardzo skomplikowana była wymiana silnika. Dodatkowo okazało się że hydrokinetyczny mechanizm skrętu GOMP wymaga częstych regulacji możliwych jedynie po zdemontowaniu silnika. Za niezbyt optymalne uznano także rozmieszczenie desantu.
Pomimo uwag krytycznych BMP-3 był produkowany i kolejne pojazdy kierowano do jednostek. Z czasem zmniejszyła się awaryjność pojazdu, ale rozmieszczenia żołnierzy desantu w wozie nie można było poprawić. W 1992 roku w BMP-3 całkowicie przezbrojono jeden z pułków Syberyjskiego Okręgu Wojskowego. Obecnie na uzbrojeniu wojsk Federacji Rosyjskiej pozostają 464 BMP-3 ( Stan na 02.02.2010). Stanowią one uzbrojenie: 5 Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej, 9 Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej, 74 Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej oraz 20 Samodzielnej Brygady Zmotoryzowanej.
BMP-3 odniósł spory sukces eksportowy. W 1989 roku Zjednoczone Emiraty Arabskie i Kuwejt zmówiły odpowiednio 650 i 150 egzemplarzy BMP-3. Wozy eksportowane do krajów arabskich posiadają termowizor Mamut-Athos (taki sam jak czołgi AMX-56 Leclerc) umieszczony w osłonie z tyłu wieży. Później 43 wozy sprzedano cypryjskim Grekom, a 40 przekazano Korei Południowej w zamian za anulowanie części długów. Po rozpadzie ZSRR część BMP-3 znalazła się na uzbrojeniu armii Ukrainy, Azerbejdżanu i Kazachstanu. Według niepotwierdzonych informacji pewną liczbę tych wozów zakupiły także ChRL, Sri Lanka i Syria.
Sprzedaż BMP-3 umożliwiła kontynuowanie rozwoju tego pojazdu i powstanie kolejnych wersji:

zmodernizowana wersja eksportowa dla Zjednoczonych Emiratów Arabskich wyposażona w nowy celownik połączony z laserowym dalmierzem/podświetlaczem celu. Wersja ta nie posiada bloku laserowego podświetlacza celu KDT-2 nad lufą.
BMP-3 wyposażony w system obrony aktywnej Arena (wersja nie produkowana seryjnie). Zaprezentowany w 1999 roku zmodyfikowany pojazd miał także nowy zestaw celowników (o nazwie Buklet, ze stabilizowanym termowizorem Iris, celownikiem dziennym BZS-1, przeciwlotniczym PPB-2 i stabilizowanym, obrotowym przyrządem obserwacyjnym dowódcy TKN-A1).
BMP-3W - wersja wyposażona w dodatkowy pancerz składający się z elementów pasywnych i reaktywnych. Masa dodatkowego pancerza wynosi 4150 kg. Pojazd w tej wersji nie pływa. Prawdopodobnie nie produkowany seryjnie.
BMP-3 - wersja z nową wieżą. Posiada takie same uzbrojenie główne (armaty 2A70 i 2A72) jak standardowe BMP-3, ale wyposażony jest w termowizor i panoramiczny przyrząd obserwacyjny dowódcy. Z armaty można odpalać nowe ppk 9M117M1 Arkan.
BREM-Ł Beglianka - początkowo znany jako Obiekt 691, wóz ewakuacyjny. Prawdopodobnie produkowany seryjnie dla ZEA.
TZM Wostorg - maszyna inżynieryjno-drogowa. Nie produkowany seryjnie.
BRM-3 Ryś - bojowy wóz rozpoznawczy. Prototyp miał oznaczenie Obiekt 501. Przyjęty do uzbrojenia Armii rosyjskiej w 1995.
BMP-3K - wersja dowodzenia z ograniczonym zapasem amunicji (22 naboje 100 mm, 3 ppk). Wóz posiada dodatkową radiostację TNA-4-6 i generator prądotwórczy AB1-P30.
BMP-3F - wersja opracowana prawdopodobnie dla piechoty morskiej. Posiada dodatkowe uszczelnienia kadłuba i zwiększony zapas pływalności. Może pływać do 7 godzin i strzelać przy stanie morza do 3° Beauforta.
BMP-3 - pojazd do nauki jazdy. Ma mniejszą o 2,3 T masę. Zamiast wieży jest zainstalowana oszklona kabina.
Obiekt 699 - podwozie bazowe o masie 12 T. Można na nim montować wyposażenie o masie do 6 T. Wykorzystując to podwozie opracowano wersje:
- niszczyciel czołgów z ppk Kornet
- niszczyciel czołgów z ppk Krizantema
- działo samobieżne 2S31 Wena
- zestaw przeciwlotniczy z wieżą Wildcat (uzbrojony w dwie armaty 30 mm Mauser i cztery rakiety naprowadzane na podczerwień)
- zestaw przeciwlotniczy z wieżą zestawu Pancyr.

Opis konstrukcji

BMP-3 jest pływającym opancerzonym, gąsienicowym wozem bojowym, przeznaczonym do wspierania czołgów.
Załogę BMP-3 tworzy dowódca, kierowca, działonowy i siedmiu żołnierzy desantu. Kierowca i dwóch żołnierzy desantu zajmują miejsce w przedniej części pojazdu, działonowy i dowódca w wieży, a pięciu żołnierzy desantu w przedziale pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym.
W przedniej części kadłuba znajduje się przedział kierowania. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu i napędowy. Opancerzenie kadłuba i wieży chroni przed ostrzałem broni strzeleckiej i odłamkami pocisków artyleryjskich (według oficjalnych danych pancerz czołowy chroni przed pociskami przeciwpancernymi o kalibrze do 30 mm, ale niska masa wozu sugeruje, że tak wysoka skuteczność opancerzenia jest mało prawdopodobna).
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMP-3 stanowi 10-cylindrowy czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik UTD-29M o mocy 370 kW. Silnik ma układ widlasty, kąt rozwarcia cylindrów wynosi 144°. Moc z silnika na koła napędowe jest przenoszona przy pomocy hydromechanicznego układu przeniesienia mocy połączonego z hydrokinetycznym mechanizmem skrętu GOMP. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie.
Zawieszenie pojazdu oparte jest na drązkach skretnych. Dodatkowo 1, 2 i 6 pary kół jezdnych wyposażone są w amortyzatory hydrauliczne.
Napęd w wodzie zapewniają dwa pędniki wodne.
W przedziale kierowania stanowiska mają kierowca i dwóch żołnierzy desantu. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop nocny.
Po obu stronach kierowcy siedzą żołnierze desantu obsługujący kursowe PKT. Każdy z nich może obserwować teren przed wozem przy pomocy dwóch peryskopów. Kursowe karabiny maszynowe mają kąt ostrzału w pionie od -5 do +15°, w poziomie po 35° od osi pojazdu (odpowiednio w prawą i lewą stronę)
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 100 mm armata 2A70, 30 mm armata 2A72 i sprzężony z nimi karabin maszynowy PKT. Maksymalny kąt wychylenia armat +60° pozwala używać armaty 2A72 jako broni przeciwlotniczej. Wokół wieży zamocowane jest sześć wyrzutni granatów dymnych 902W Tucza.
Armata 2A70 ma masę 330 kg. Ma lufę cienkościenną, gwintowaną. Można z niej wystrzeliwać pociski odłamkowo-burzące ZUOF-17 ładowane przy pomocy automatu. W karuzeli automatu znajdują się 22 naboje (łączny zapas amunicji 40 naboi). Armata 2A70 pełni także rolę wyrzutni ppk 9M117/9M117M. W wersji dla tej armaty mają one oznaczenie ZUBK-10-3. Ppk muszą być ładowane ręcznie. W wozie przewożone jest 8 ppk. Naprowadzanie pocisków przeciwpancernych zapewnia laserowy podświetlacz celów 1D16-2 (lub nowszy 1D-16-3) umieszczony w bloku KDT-2 zamocowanym nad lufą.
Armata 2A72 jest bronią automatyczną . Zapas amunicji to 500 naboi. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe. Zapas amunicji go km PKT wynosi 6000 sztuk.
Do celowania służy działonowemu system kierowania ogniem 2K23 złożony z komputera balistycznego 1W539, celownika 1K12-2 (lub nowszego 1K13-2) i przeciwlotniczych PPB-2 (działonowego) i 1PZ-10 (dowódcy). Dodatkowo dowódca dysponuje dzienno-nocnym przyrządem obserwacyjnym TKN-3MB. Użycie torów nocnych przyrządów obserwacyjno-celowniczych wymaga użycia reflektora podczerwieni OU-5 (zamocowany z prawej strony lufy)
Pomiędzy wieżą, a przedziałem napędowym znajduje się przedział desantowy. Zajmuje w nim miejsce pięciu żołnierze desantu. Ławki desantu są przymocowane do bocznych ścian pojazdu. Mogą oni prowadzić ogień przez cztery strzelnice w burtach bwp i jedną w tylnych prawych drzwiach (tylko w pozycji leżące). Żołnierze opuszczają przedział desantowy korytarzem nad silnikiem po otwarciu górnych prostokątnych włazów. Otwierają się one na zewnątrz i osłaniają częściowo przechodzących nad przedziałem silnikowym żołnierzy. W dużych włazach umieszczone są dwa małe luki pozwalające prowadzić z wnętrza pojazdu ogień do celów wysoko położonych.

BMP-3

BMP-3

Dane podstawowe

Państwo ZSRR

Producent Kurgańska Fabryka Maszyn

Typ pojazdu bojowy wóz piechoty

Trakcja gąsienicowa

Załoga 3 + 7

Dane techniczne

Silnik UTD-29M o mocy 500 KM ( ok. 370 kW)

Transmisja hydromechaniczna

Długość 7200 mm

Szerokość 3150 mm
z ekranami: 3300 mm km/h

Wysokość 2300 mm / 2450 mm

Prześwit 450 mm

Masa bojowa: 18,7 T

Moc jedn. 19,7 kW/T

Osiągi

Prędkość 70 km/h
w wodzie: 10 km/h
wstecz: 20 km/h

Zasięg 600

Dane operacyjne

Uzbrojenie

armata 100 mm 2A70
armata 30 mm 2A721 x 7,62 mm PKT sprzężony
2 x 7,62 mm PKT kursowe
9M117

Użytkownicy

ZSRR, Federacja Rosyjska, Zjednoczone Emiraty Arabskie, Kuwejt, Ukraina, Azerbejdżan, Kazachstan

BMP-3 w wersji eksportowej z termowizorem Mamut-Athos

Biografia

Igor Witkowski, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, WiS 1993. ISBN 83-86028-02-5
Dariusz Użycki, BWP-3, Nowa Technika Wojskowa 3/93. ISSN 1230-1655
Janusz Magnuski, Jeszcze o BMP-3, Nowa Technika Wojskowa 6/93
Tomasz Szulc, Bojowy wóz piechoty BMP-3, Nowa Technika Wojskowa 11/01

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMP-3

BMP-2

2012-02-27T20:23:00.002+01:00

BMP-2 (pol. BWP-2) – radziecki bojowy wóz piechoty.

Historia

Wprowadzony do uzbrojenia w 1966 roku BMP-1 był konstrukcją rewolucyjną, ale szybko się zestarzał. Szczególnie szybko przestarzałe stało się uzbrojenie: gładkolufowa armata 73 mm 2A28 Grom i ppk 9M14 Malutka. Na początku lat 70. XX wieku rozpoczęto prace nad następcą BMP-1. Za najważniejszą uznano modernizację uzbrojenia.
Początkowo planowano zastąpienie armaty 2A28 działem tego samego kalibru, ale o znacznie dłuższej lufie. Ostatecznie uznano, że lepszym rozwiązaniem będzie szybkostrzelna armata automatyczna 30 mm 2A42. Armatę umieszczono w nowej dwuosobowej wieży, razem ze sprzężonym karabinem maszynowym PKT. Na wieży zamocowano wyrzutnią 9P135M umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M111 Fagot (AT-4 Spigot) i 9M113 Konkurs (AT-5 Spandrel). Efektem ubocznym większej wieży było zmniejszenie desantu do 7 żołnierzy.
Prototyp nowego wozu oznaczony jako Obiekt 675 był gotowy w 1974. Po próbach wojskowych i porównawczych z prototypami innych pojazdów nowy wóz został przyjęty do uzbrojenia w 1980 jako BMP-2. Wprowadzenie go na uzbrojenie przyśpieszyła wojna w Afganistanie, gdzie odegrał istotną rolę w walkach z mudżahedinami.
Pomimo przyjęcia pod koniec lat 80. do uzbrojenia Armii Radzieckiej bojowego wozu piechoty BMP-3, BMP-2 pozostaje podstawowym bojowym wozem piechoty krajów powstałych po rozpadzie ZSRR. BMP-2 był produkowany na licencji w Czechosłowacji i Indiach. Użytkownikiem BWP-2 oprócz Rosji, Czechosłowacji i Indii były m.in: Polska, Niemcy, Ukraina, Białoruś, Bułgaria, Algieria, Angola, Irak i Kuwejt. Ogółem wyprodukowano ok. 11 tys. pojazdów. Po BWP-1 jest to najpopularniejszy bojowy wóz piechoty w świecie.
Wersje rozwojowe:

BMP-2D - wersja "afgańska" (wzmocnione opancerzenie)
BMP-2K - wersja dowódcza
BMP-2M - wóz uzbrojony w ppk Kornet
BMP-2MPS - wóz dostosowany do montowania trałów przeciwminowych
BRM-2 - wóz rozpoznawczy
BMO-1 - wóz z miotaczami ognia
PRP-4 - wóz rozpoznania artyleryjskiego z stacją radiolokacyjną
PRP-4M - wóz rozpoznania artyleryjskiego z stacją radiolokacyjną
PRP-4MU - wóz rozpoznania artyleryjskiego z stacją radiolokacyjną
IRM - wóz rozpoznania inżynieryjnego
RChMK - wóz rozpoznania chemicznego
BREM-4 - wóz zabezpieczenia technicznego

Służba w Wojsku Polskim

Wojsko Polskie zakupiło BWP-2 w 1989 r. Były to wozy wyprodukowane w Czechosłowacji. Ogółem dostarczono 62 pojazdy, z których większość (60 szt.) przeznaczono na uzbrojenie dwóch batalionów piechoty zmotoryzowanej 1 Praskiego Pułku Zmechanizowanego z Wesołej pod Warszawą. Pozostałe 2 szt. trafiły do ośrodka szkolenia. BWP-2 były zapowiedzią planowanej modernizacji polskich wojsk lądowych i stały się wizytówką ich nowoczesności na początku lat 90. Pojazdy te brały udział w licznych pokazach dla przedstawicieli władz państwowych i zagranicznych delegacji. W 1994 r. szef Sztabu Generalnego WP podjął decyzję o wycofaniu ich z uzbrojenia, uzasadniając to zbyt kosztowną eksploatacją. Początkowo zamierzano je zamienić z Białorusią na BWP-1, a gdy się to nie udało, postanowiono je sprzedać. Nabywcą polskich BWP-2 została Angola (42 szt.) i Togo (20 szt.)

Opis konstrukcji

BMP-2 jest bojowym wozem piechoty przeznaczonym do współdziałania z czołgami. Jest zdolny do przewożenia piechoty, zapewniając jej zabezpieczenie przed pociskami broni ręcznej oraz wsparcie, gdy przystępuje ona do działania poza pojazdem. BMP-2 stanowi wyposażenie piechoty zmechanizowanej. BMP-2 jest wozem pływającym.
Załogę BMP-2 tworzy dowódca, działonowy, kierowca i siedmiu żołnierzy piechoty. Kierowca zajmuje miejsce w przedziale kierowania, działonowy i dowódca w wieży, a desant w tylnej części pojazdu.
Kadłub BMP-2 tworzy sztywną skrzynię zespawaną ze stalowych blach. Część przednią tworzą dwie pochylone płyty pancerne.
W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania i napędowy z silnikiem UTD20 S1. W środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział desantu.
W przedziale napędowym umieszczony jest silnik i układ przeniesienia mocy. Napęd BMP-2 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik UTD20 S1. Jest on zbudowany w układzie V i ma pojemność 15 800 cm³ i moc 221 kW. Moment napędowy z silnika na koła napędowe jest przenoszony przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do tyłu, hamowanie oraz skręcanie. Skrzynia biegów pięciobiegowa (pięć biegów do przodu + wsteczny).
BMP-2 posiada zawieszenie niezależne na wałkach skrętnych. Każde z 12 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza z wałkiem skrętnym. Wahacze pierwszej, drugiej i ostatniej pary kół nośnych są dodatkowo zamocowane do teleskopowych amortyzatorów hydraulicznych dwustronnego działania. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe. Z tyłu pojazdu znajdują się koła napinające.
W przedziale kierowania stanowisko ma kierowca. Kierowca obserwuje teren przed wozem za pomocą trzech peryskopów umieszczonych wokół włazu. Środkowy peryskop może być zamieniony na peryskop podnoszony zapewniający obserwację przy podniesionym falochronie, lub peryskop nocny. Użycie peryskopu nocnego wymaga oświetlenia terenu przed wozem reflektorem podczerwieni.
W środkowej części pojazdu znajduje się przedział bojowy z wieżą obrotową. Wieża pancerna ma kształt stożka ściętego. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 30 mm armata 2A42 i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Maksymalny kąt podniesienia armaty +75° pozwala używać jej jako broni przeciwlotniczej. Na wieży zamocowana jest wyrzutnia 9P135M umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M111 Fagot i 9M113 Konkurs. Wokół wieży zamocowane jest sześć wyrzutni granatów dymnych 902W Tucza.
Armata 2A42 jest bronią automatyczną o szybkostrzelności regulowanej w zakresie 200 – 500 strz/min. Możliwe jest także prowadzenie ognia pojedynczego. Zapas amunicji to 500 naboi. Stosowane są naboje odłamkowe i przeciwpancerne rdzeniowe (armia indyjska używa także szwajcarskich pocisków rdzeniowych z odrzucanym płaszczem). Zapas amunicji do km PKT wynosi 2000 sztuk. Dodatkowo w wozie przewożone są 4 przeciwpancerne pociski kierowane.
Do celowania służy działonowemu dzienno-nocny celownik , a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy. Do strzelań przeciwlotniczych służy specjalny celownik.
Dowódca dysponuje dzienno-nocnym przyrządem obserwacyjnym oraz dwoma peryskopami. Tor nocny przyrządu obserwacyjnego wymaga podświetlania obserwowanych obiektów reflektorem podczerwieni.
W przedziale tylnym miejsca zajmują żołnierze desantu. Mogą oni obserwować teren z tyłu i boków wozu przy pomocy siedmiu peryskopów. W razie potrzeby mogą oni prowadzić ogień z broni osobistej przez otwory strzeleckie.

Ciekawostki

BWP-2 będące na uzbrojeniu WP wycofano i sprzedano bez zgody ówczesnego ministra Obrony Narodowej admirała Piotra Kołodziejczyka, co było naruszeniem obowiązujących przepisów. Minister zarzucał szefowi Sztabu Generalnego, że sprzedał najnowocześniejszy sprzęt bojowy WP po cenie znacznie niższej od faktycznej wartości BWP-2. Za środki ze sprzedaży tych wozów (łącznie ok. 6 mln zł) miano zakupić nowoczesne uzbrojenie. Kupiono 112 samochodów osobowo-terenowych marki Mercedes.

BMP-2
Eksponat BMP-2D Muzeum Wielkiej Wojny Ojczyźnianej w Kijowie
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Producent	Rosja, Czechosłowacja, Indie
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	3+7
Dane techniczne
Silnik	UTD20S1 o mocy 221 kW
Transmisja	mechaniczna
Pancerz	stalowy
Długość	6860 mm
Szerokość	3090 mm
Wysokość	2077
Nacisk jedn.	0,64 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	65 km/h w wodzie: 7 km/h
Zasięg	600
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	bez przygotowania: pływający
Rowy (szer.)	2,5
Ściany (wys.)	0,7
Kąt podjazdu	60
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata automatyczna 2A42 kalibru 30 mm 1 x czkm PKT kalibru 7,62 mm 9M111 Fagot, 9M113 Konkurs
Wyposażenie
systemy: ochrony ABC, przeciwpożarowy, aparatura dymotwórcza
Użytkownicy
ZSRR, Rosja, Czechosłowacja, Białoruś, Armenia, Indie, Ukraina,
Rzuty

Bibliografia Jerzy Kajetanowicz, Bojowe wozy piechoty, Bellona 1995. ISBN 83-11-08320-7 Jerzy Kajetanowicz, Bojowy wóz piechoty BWP-2, Poligon 2010, nr 6 Igor Witkowski, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, WiS 1993. ISBN 83-86028-02-5 Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMP-2

BMP-1

2012-02-27T20:00:00.001+01:00

BMP-1 (w Polsce oznaczony BWP-1) – radziecki bojowy wóz piechoty. Wprowadzony do uzbrojenia w 1966 roku.
Był nowatorską konstrukcją i uważany jest za pierwszy skonstruowany od podstaw i produkowany seryjnie bojowy wóz piechoty na świecie.
Historia[edytuj]
W drugiej połowie lat lat 50. XX wieku coraz większym zagrożeniem dla pojazdów pancernych stawały się przeciwpancerne pociski kierowane (ppk). Główne uzbrojenie czołgów, armata o kalibrze ok. 100 mm słabo nadawała się do zwalczania stanowisk ppk. Także transportery opancerzone przewożące osłaniającą czołgi piechotę z powodu słabego uzbrojenia (karabin maszynowy 7,62 – 14,5 mm) nie były w stanie zapewnić skutecznej osłony atakującym czołgom. Ćwiczenia wykazały, że jedyną skuteczną taktyką jest możliwie wczesne spieszenie przewożonej piechoty, która niszczyła wykryte stanowiska ppk. Taka taktyka zmniejszała jednak szybkość natarcia i w praktyce degradowała czołgi do roli pojazdów wspierających.
Pod koniec lat 50. w ZSRR postanowiono opracować nowy pojazd opancerzony przeznaczony do transportu piechoty. W odróżnieniu od standardowego w tym czasie BTR-50P miał on otrzymać silne uzbrojenie składające się oprócz karabinu maszynowego z armaty i wyrzutni ppk. Prace rozpoczęto w 1960 roku. W 1964 roku biuro konstrukcyjne Czelabińskiej Fabryki Traktorów kierowane przez P. Isakowa przedstawiło prototyp oznaczony jako Obiekt 764, a w kolejnym roku ulepszony Obiekt 765^[1]. Po próbach z innymi pojazdami, w 1966 roku Obiekt 765 został przyjęty do uzbrojenia jako BMP-1 (Боевая Машина Пехоты, bojewaja maszyna piechoty, ros. Bojowy Wóz Piechoty), znany tez początkowo jako BMP-765. Nowy pojazd miał niski kadłub o silnie pochylonych płytach pancerza czołowego. Pancerz przedni był odporny na ostrzał pociskami kalibru 12,7 mm. Taką odporność uznano za wystarczającą, ponieważ w momencie wprowadzenia do uzbrojenia BMP-1 podstawowym uzbrojeniem lekkich pojazdów opancerzonych NATO (potencjalnego przeciwnika) był karabin maszynowy M2 kalibru 12,7 × 99 mm NATO. Opancerzenie boczne i tyłu pojazdu zapewniało ochronę przed ostrzałem z broni kalibru 7,62 × 51 mm NATO. Dzięki stosunkowo słabemu opancerzeniu i w związku z tym niskiej masie pojazd posiadał możliwość pływania z marszu (bez wcześniejszego przygotowania).
Z uwagi na umieszczenie przedziału desantu w tylnej części pojazdu, grupa desantowa mogła opuszczać pojazd dwoma drzwiami tylnymi lub czterema włazami górnymi. Żołnierze desantu siedzieli plecami do siebie i mogli prowadzić ogień z broni osobistej przez otwory strzelnicze w burtach i drzwiach pojazdu. Stanowisko dowódcy umieszczono za stanowiskiem kierowcy, przed obracaną elektrycznie, jednoosobową wieżą. Uzbrojenie wozu składało się z gładkolufowej armaty 73 mm 2A28 Grom, sprzężonego karabinu maszynowego PKT i wyrzutni ppk Malutka. Wprowadzony do uzbrojenia w 1961 roku ppk 9M14 zapewniał przebicie pancerza o grubości 400-450 mm, mając przy tym zasięg maksymalny 3000 metrów, ograniczony długością przewodu sterującego nawiniętego na szpuli znajdującej sie wewnątrz pocisku. Sprawiało to że nowy pojazd mógł skutecznie zwalczać wszystkie czołgi podstawowe (MBT) armii NATO.
Duża odległość minimalna odpalenia ppk Malutka (500 m) spowodowała że BMP-1 musiał być uzbrojony w działo umożliwiające skuteczne zwalczanie celów opancerzonych na krótszych odległościach – dlatego uzbrojono go w gładkolufową armatę 2A28, kalibru 73 mm. Armata ładowana była przy pomocy automatu ładowania lub ręcznie. Naboje znajdowały się w obsługiwanym przez automat magazynie karuzelowym. Duża awaryjność automatu ładowania i brak poczucia bezpieczeństwa działonowego-operatora, któremu podczas ładowania armaty groziło urwanie ręki, a także niska szybkostrzelność osiągana przy pomocy automatu ładowania (ok. 8 strz/min) spowodowała, że część wozów (np. fińskie) miała zdemontowane to urządzenie i armata była ładowana tylko ręcznie. Z automatu ładowania zrezygnowano ostatecznie w 1974, po wprowadzeniu na uzbrojenie wozu nabojów odłamkowo-burzących, które nie mogły być ładowane automatycznie, chociaż w dalszym ciągu wykorzystywany jest magazyn karuzelowy^[1].

Wersje produkcyjne i pojazdy pochodne

BMP-1 (w Polsce: BWP-1) – wersja podstawowa z działem 73 mm; z tym samym oznaczeniem występuje również wersja z ograniczonym lewym przedziałem desantowym – zamiast czterech – dwa miejsca, w której na stalowej ramie została zamontowana radiostacja. Wóz w tej wersji używany jest jako wóz dowódcy kompanii, batalionu (bataliony zmechanizowane) lub plutonu (np. bataliony i kompanie saperów)
BRM-1 (BMP-R) – wariant zwiadowczy – z powiększoną wieżą, lecz bez wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych.
BRM-1K (w Polsce: BWR-1K) – wariant zwiadowczy, z radarem PSNR-5K (inna nazwa 1RL-133-1)
BMP-1KSz – wóz dowodzenia; używany na poziomie pułku-dywizji, nie posiada uzbrojenia (od 1976)^[1]
BMP-1P – z wyrzutnia przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M113 Konkurs (od 1979)^[1]
BMP-1PK – wariant wozu dowodzenia BMP-1P.
PRP-3 – wóz rozpoznania artyleryjskiego. Posiada wieżę z radarem artyleryjskim. W armii rosyjskiej w każdym batalionie haubic 2S1 Goździk i 2S3 Akacja jest jeden PRP-3.
IRM (inżeniernaja razwiedywatielnaja maszyna) – wóz inżynieryjny używany do rozpoznania inżynieryjnego i rozminowywania, posiada wydłużony kadłub z siedmioma parami kół nośnych.
BMP-PPO – wóz do szkolenia kierowców BMP-1.
VPV – czeski wóz zabezpieczenia technicznego.
BPzV (w Polsce: BWR-1S) – czeski wariant zwiadowczy
OT-90 – czechosłowacki transporter opancerzony wykorzystujący podwozie i kadłub BMP-1.
MLI-84 – wersja rumuńska o wydłużonym kadłubie.
BREM-2 – radziecki wóz zabezpieczenia technicznego (od 1982)

Opis

BMP-1 jest bojowym wozem piechoty przeznaczonym do współdziałania z czołgami. Stanowi wyposażenie oddziałów piechoty zmechanizowanej. Jest zdolny do przewożenia piechoty, zapewniając jej zabezpieczenie przed pociskami broni ręcznej oraz wsparcie ogniowe, gdy przystępuje ona do działania poza pojazdem.
Załogę BMP-1 tworzą: dowódca, działonowy-operator, kierowca i ośmiu żołnierzy desantu. Kierowca i dowódca zajmują miejsce w przedziale kierowania (jeden za drugim), działonowy w wieży (przedział bojowy) znajdującej się w centralnej części wozu, żołnierze desantu w przeznaczonych dla nich dwóch przedziałach umieszczonych w tylnej części pojazdu. W przedniej części kadłuba znajduje się przedział napędowy z silnikiem.
Kadłub BMP-1 tworzy sztywną skrzynię zespawaną ze stalowych blach o grubości:

przednia górna część kadłuba – 7 mm (80°)
przednia dolna część kadłuba – 19 mm (57°)
górna część burty – 16 mm (14°)
dolna część burty – 18 mm (0°)
tylna ścianka kadłuba – 16 mm (19°)
strop kadłuba – 6 mm (90°)

Wieża zespawana jest z blach stalowych o grubości:

przód wieży – 23 mm (42°)
boki wieży – 19 mm (30°)
tył wieży – 13 mm (30°)
strop wieży – 6 mm (90°)

W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 73 mm armata 2A28 Grom i sprzężony z nią karabin maszynowy PKT. Uzbrojenie może być wychylane w zakresie kątów –4°/+33° i nie jest stabilizowane. Armata 2A28 jest ładowana przez automat ładowania (Maszyna Załadunkowa tzw. MZ – ros. M3) lub ręcznie. Odległość strzału bezwzględnego dla armaty przy strzelaniu pociskiem PG 15W do celu o wysokości 2 m wynosi 765 m. Nad lufą armaty zamocowana jest wyrzutnia 9S415 przeciwpancernych pocisków kierowanych 9M14M Malutka ładowana z wnętrza wieży przez mały właz. Na bokach wieży są często mocowane wyrzutnie granatów dymnych 902W Tucza. Do celowania służy dzienno-nocny celownik 1PN22M2, a obserwację poza polem widzenia celownika zapewniają peryskopy TNPO-170A.
Zapas amunicji zmagazynowanej w karuzeli automatu ładowania wynosi 40 sztuk. Amunicja do armaty 2A28 jest podobna do zastosowanej w ciężkim granatniku przeciwpancernym SPG-9 a stanowią ją granaty:

PG15W – przeciwpancerny (kumulacyjny)
OG15W – odłamkowy (wprowadzony w 1974)^[1].

Zapas amunicji do km PKT wynosi 2000 sztuk. W wieży i kadłubie przewożone są także 4 pociski 9M14M Malutka.
Napęd BMP-1 stanowi 6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, o pojemności 15 800 cm³, zbudowany w układzie V, niedoładowany, chłodzony cieczą silnik UTD-20. Moc przy 2600 obr/min wynosi 300 KM. Moc z silnika na koła napędowe jest przenoszona przy pomocy sterowanego mechanicznie i hydraulicznie mechanicznego układu przeniesienia mocy. Mechanizm przenoszenia mocy umożliwia ruch wozu do przodu, do tyłu, hamowanie oraz skręcanie. Skrzynia biegów pięciobiegowa (pięć biegów do przodu + bieg wsteczny). Łączny zapas paliwa wynosi 462 dm³, 350 dm³ w zbiorniku głównym oraz 50 dm³ w lewym włazie desantu i 60 dm³ w prawym, pozostałe 2 dm³ mieszą pompy paliwa oraz przewody zasilające silnik w paliwo.
BMP-1 ma zawieszenie niezależne na wałkach skrętnych. Każde z 12 kół jezdnych jest połączone za pomocą wahacza wleczonego z wałkiem skrętnym. Wahacze pierwszej i ostatniej pary kół nośnych są dodatkowo zamocowane do teleskopowych amortyzatorów hydraulicznych dwustronnego działania oraz posiadają sprężynowy ogranicznik skoku. Koła 2 i 5 pary posiadają odbojnik gumowy. Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w przedniej części pojazdu koła napędowe. Z tyłu pojazdu znajdują się koła napinające. Pojazd ma dwie gąsienice o szerokości 300 mm, lub 320 mm, każda nowa składa się z 84 ogniw.

Służba

W momencie przyjęcia do uzbrojenia BMP-1 był konstrukcją rewolucyjną, pierwszym bojowym wozem piechoty. W Armii Radzieckiej pojazd był używany w batalionach zmotoryzowanych wchodzących w skład pułków czołgów. W typowych zmotoryzowanych dywizjach piechoty jeden pułk posiadał wozy BMP, następne dwa pułki – transportery opancerzone BTR.
Konflikty lokalne w czasie których użyto BMP-1 wykazały, że pojazd ten posiada kilka istotnych wad. Umieszczenie zbiorników paliwa w tylnych drzwiach sprawiło że BMP-1 był bardzo wrażliwy na ostrzał z tyłu. Opancerzenie boczne, choć teoretycznie odporne na ostrzał prowadzony z broni kalibru 7,62 mm, także okazało się zbyt słabe i częste były przypadki przebicia pancerza bocznego przez pociski karabinów maszynowych. Dużą wadą okazał się także niewielki kąt podniesienia armaty 2A28 uniemożliwiający użycie głównego uzbrojenia przeciwko bliskim, wysoko położonym celom. Przez pierwsze lata armata nie dysponowała amunicją odłamkową do zwalczania celów żywych, co poprawiono od 1974 roku. Wystrzeliwane z armaty 2A28 pociski kumulacyjne i odłamkowe miały niską prędkość lotu, co sprawiało, że armata nie sprawdzała się przy silnym wietrze.
Szybki postęp techniczny w latach 60. i 70. sprawił że BMP-1 szybko stał się konstrukcją przestarzałą. Dotyczyło to szczególnie uzbrojenia. Pod koniec lat 60. pojawiły się nowe typy ppk. Były one szybsze, miały wyższą przebijalność, a przede wszystkim ich minimalna odległość odpalania spadła do 50 m. W rezultacie w uzbrojeniu armii NATO pojawiły się na początku lat 70. bwp (M2 Bradley, AMX-10P, Marder) wyposażone w nowe ppk i działka o kalibrze 20 mm. Nie miały one wad armaty 2A28, pozwalały na prowadzenie skutecznego ognia przeciw celom lekkoopancerzonym a wysoki kąt podniesienia pozwalał używać ich przeciwko celom latającym.
Odpowiedzią ZSRR było rozpoczęcie prac nad nowym bwp – późniejszym BMP-2 i rozpoczęcie modernizacji części BMP-1. Okazało się jednak że konstrukcja BMP-1 jest bardzo mało podatna modernizacje. Dlatego wozy zmodernizowane do standardu izd. 765Sp4 (czasem oznaczane jako BMP-1P) wprowadzone do uzbrojenia w 1979 roku poza zdemontowaniem wyrzutni ppk Malutka i zastąpieniem jej zamontowaną na wieży wyrzutnią 9P135M umożliwiającą odpalanie pocisków ppk 9M111 Fagot (AT-4 Spigot) lub 9M113 Konkurs (AT-5 Spandrel) nie różnią się od pojazdów nie zmodernizowanych. Później po wprowadzeniu do uzbrojenia BMD-2 pojawił się pomysł zastąpienia wieży wozu BMP-1 kompletną wieżą tego wozu ale ostatecznie z pomysłu tego zrezygnowano.
Specyficzną odmianą był BMP-1D przystosowany do służby w Afganistanie. Pojazdy tej wersji są wyposażone w fartuchy osłaniające górną część układu jezdnego, dodatkowe opancerzenie burt, i strzelnice w górnych włazach przedziału desantowego. Zbiorniki paliwa w tylnych drzwiach BMP-1D były wypełniane piaskiem. Wozy tej wersji nie mogły pływać, miały mniejszy zasięg, ale były znacznie odporniejsze na ostrzał.
Poza ZSRR licencję na BMP-1 zakupiła Czechosłowacja i Rumunia. W Czechosłowacji budowane były wozy identyczne z radzieckimi, opracowano także zwiadowczą wersję BPzV. W Rumunii zdecydowano się wprowadzić do radzieckiego projektu znaczne zmiany (zmieniono między innymi silnik) w rezultacie rumuński MLI-84 jest dłuższy. BMP-1 stał się także wzorem dla chińskiego WZ-501 zewnętrznie prawie identycznego z wozem radzieckim. Poza armią rosyjską BMP-1 znajduje się między innymi na uzbrojeniu armii polskiej (BWP-1), czeskiej i słowackiej (BVP-1), irackiej.
Obecnie BMP-1 jest już mało skuteczny podczas starcia z takimi bojowymi wozami piechoty jak amerykański M2 Bradley, czy brytyjski FV510 Warrior. Jest również zupełnie bezradny w starciu z nowoczesnymi czołgami. Cienki pancerz ulega przebiciu przez nowoczesne pociski przeciwpancerne wystrzeliwane ze stabilizowanych armat automatycznych montowanych w zachodnich pojazdach. Co prawda armata 73 mm ciągle potrafi jeszcze przebić pancerz zachodniego wozu piechoty, ale jej celność jest niska w porównaniu z nowoczesnymi konstrukcjami, zwłaszcza w ruchu. Pociski AT-3 Sagger są bardzo trudne w użyciu, gdyż posiadają system naprowadzania pierwszej generacji, który nie dorównuje już nowoczesnym standardom.

Zastosowanie bojowe

1973 wojna Jom Kippur
1979-1989 radziecka interwencja w Afganistanie
1980-1988 wojna iracko-irańska
1990-1991 I wojna w Zatoce Perskiej
1991-2001 wojny w trakcie rozpadu Jugosławii
1991-1992 wojna w Osetii Południowej 1991-1992
1994-1996 I wojna czeczeńska
1999 II wojna czeczeńska
2003 II wojna w Zatoce Perskiej
2008 wojna w Osetii Południowej 2008

Ciekawostki

Licencyjną produkcję BMP-1 zamierzano uruchomić w Polsce (pod oznaczeniem TB-40). Zgodę rządu ZSRR uzyskano w sierpniu 1966 r. Rosjanie przekazali 95% dokumentacji technicznej i 70% dokumentacji technologicznej. Końcowy montaż miała prowadzić Huta Stalowa Wola, gdzie do 1968 r. wybudowano specjalną halę montażową. Wysokie koszty uruchomienia produkcji spowodowały, że w lutym 1969 r. zrezygnowano z tego zamierzenia. Produkcję licencyjną BMP-1 podjęła Czechosłowacja, która wcześniej nie zgodziła się na kooperację w jego produkcji z Polską.

Bibliografia

Jerzy Kajetanowicz, Bojowe wozy piechoty, Bellona 1995. ISBN 83-11-08320-7
Jerzy Kajetanowicz, Transporter bojowy TB-40. Niespełniona nadzieja polskiego przemysłu zbrojeniowego, Militaria i Fakty 2006, nr 1.
Igor Witkowski, Lekkie i średnie opancerzone wozy bojowe, WiS 1993. ISBN 83-86028-02-5
Tomasz Szulc, Modernizacje bojowego wozu piechoty BMP-1 cz. I, Nowa Technika Wojskowa 1/2000. ISSN 1230-1655

BMP-1
Polski BWP-1 na defiladzie z okazji Święta Wojska Polskiego w Warszawie
Dane podstawowe
Państwo	ZSRR
Typ pojazdu	bojowy wóz piechoty
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	3 + 8
Historia
Produkcja	1966-1982
Dane techniczne
Silnik	6-cylindrowy, czterosuwowy, wysokoprężny, niedoładowany, chłodzony cieczą silnik UTD-20 o pojemności 15 800 cm³. o mocy 300 KM przy 2600 obr./min
Poj. zb. paliwa	460 dm³
Długość	6740 mm
Szerokość	2940 mm
Wysokość	2150 mm
Prześwit	390 mm
Masa	12 500 kg bojowa: 13 500 kg
Moc jedn.	22,22 KM/t
Nacisk jedn.	0,6 kg/cm²
Osiągi
Prędkość	65 km/h w terenie: ok. 50 km/h w wodzie: ok. 5 km/h
Zasięg	500 km (na szosie)
Pokonywanie przeszkód
Rowy (szer.)	2200 mm
Ściany (wys.)	800 mm
Kąt podjazdu	60
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 x armata 2A28 Grom kalibru 73 mm 1 x km PKT kalibru 7,62 mm 1 x wyrzutnia 9S415 ppk 9M14M Malutka
Rzuty

Kolumna BMP-1 Wojska Polskiego

BMP-1 (po prawej stronie wóz rozpoznawczy BRDM-2)

Szczegóły wieżyczki BPzV

Widok na BMP-1 z tyłu. Włazy żołnierzy desantu, luki przeciwlotnicze i przedział bojowy

BMP-1 pozostaje w czynnej służbie w Wojsku Polskim

BMP-1 są popularne wśród pasjonatów dawnej techniki wojskowej – wiele pojazdów znajduje się w prywatnych rękach i uczęszcza na różnego rodzaju zloty

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/BMP-1

Bojowy wóz piechoty (BWP)

2012-02-27T14:42:00.002+01:00

Bojowy wóz piechoty (BWP) – uzbrojony i opancerzony pojazd bojowy, zwykle gąsienicowy, przeznaczony do przewożenia żołnierzy piechoty zmechanizowanej na polu walki i jej wsparcia ogniowego. Bojowe wozy piechoty wykształciły się w połowie lat 60. XX w. w drodze rozwoju gąsienicowych transporterów opancerzonych. Pierwszą konstrukcją tego typu był radziecki BMP-1 wprowadzony na uzbrojenie w 1966. Od klasycznego transportera , bojowy wóz piechoty różni się przede wszystkim: uzbrojeniem złożonym zwykle z armaty samoczynnej, karabinu maszynowego i wyrzutni przeciwpancernych pocisków kierowanych możliwością prowadzenia walki przez żołnierzy desantu z wnętrza pojazdu dużą odpornością osłony pancernej większą ruchliwością i zdolnością pokonywania przeszkód terenowych Bojowe wozy piechoty buduje się przede wszystkim jako pojazdy gąsienicowe, dzięki czemu mają ruchliwość podobną do czołgów, którym mogą towarzyszyć w ataku. Dzięki zdolnościom do poruszania się w trudnym terenie nadają się do prowadzenia walki we wszystkich warunkach, w jakich można użyć czołgów – zwłaszcza w szykach pododdziałów desantowych i rozpoznawczych. Oprócz pojazdów gąsienicowych, według współczesnej klasyfikacji międzynarodowej, bojowymi wozami piechoty nazywa się także kołowe pojazdy o konstrukcji transporterów opancerzonych, jeśli są uzbrojone w działko kalibru co najmniej 20 mm. Uzbrojenie bojowych wozów piechoty najczęściej stanowią szybkostrzelne małokalibrowe armaty automatyczne kalibru 20-30 mm, rzadziej do 40 mm, umieszczone w wieży obrotowej. Wyjątkami są radzieckie pojazdy BWP-1 (BMP-1), uzbrojone w armatę kalibru 73 mm, oraz BMP-3 – w armatę 100 mm. Z armatą sprzężony jest zwykle karabin maszynowy. Część bojowych wozów piechoty uzbrojona jest ponadto w wyrzutnie przeciwpancernych pocisków kierowanych, dające im możliwość walki z czołgami. Oprócz tego, jako pomocnicze uzbrojenie, liczne pojazdy tego typu mają otwory strzelnicze umożliwiające żołnierzom desantu prowadzenie ognia z broni strzeleckiej z wnętrza pojazdu. Z powodu limitów masy, opancerzenie bojowych wozów piechoty jest zwykle jedynie nieco lepsze niż transporterów opancerzonych i znacznie słabsze od czołgów, zapewniające ochronę ze wszystkich stron przed pociskami broni strzeleckiej kalibru do 12,7 mm i odłamkami. Od lat 80. występuje jednak tendencja do zwiększania stopnia odporności opancerzenia zasadniczego, także poprzez stosowanie nakładanych z przodu i boków pojazdu dodatkowych paneli pancernych z materiałów nowej generacji, jak kevlar. W efekcie, nowoczesne bojowe wozy piechoty mogą być odporne także na ostrzał z działek kalibru 20-25 mm z przedniej półsfery. Typowym układem konstrukcyjnym dla bojowych wozów piechoty jest przedział silnika z przodu po jednej ze stron (z reguły po prawej), a obok niego przedział kierowania z miejscem kierowcy. Środek pojazdu zajmuje przedział bojowy z wieżą obrotową, a tył pojazdu – przedział desantowy, z miejscami dla żołnierzy desantu. Dostęp do przedziału desantu zapewniają duże drzwi lub rampa w tylnej ścianie pojazdu, oraz włazy w dachu. Bojowe wozy piechoty, oprócz 2-3 osobowej załogi, zabierają z reguły 8 żołnierzy desantu. Część bojowych wozów piechoty jest pojazdami amfibijnymi, mogącymi pływać w wodzie (przede wszystkim radzieckie BMP), aczkolwiek możliwość pływania w części pojazdów została zamieniona na możliwość polepszenia opancerzenia, wiążącą się z wzrostem masy. Bojowe wozy piechoty stanowiły podstawowy środek prowadzenia walki piechoty zmechanizowanej od lat 70. do 90., stanowiąc element doktryny przewidującej konflikt wysoko rozwiniętych państw, dysponujących silnymi armiami pancernymi. W związku jednak z zakończeniem zimnej wojny i zmianą zagrożeń, jakie pojawiły się na świecie, powodującym zmianę modelu sił zbrojnych na bardziej mobilne i częściowe odejście od ciężkich sił pancernych, bojowe wozy piechoty obecnie są z powrotem częściowo zastępowane przez lżejsze i tańsze transportery opancerzone (np. amerykański Stryker), oraz kołowe BWP (np. Rosomak). Na bazie bojowych wozów piechoty buduje się też bojowe wozy rozpoznawcze. Przykłady bojowych wozów piechoty: M2 Bradley BMP-2 BMP-3 Marder 1, Puma VCC-80 Dardo AMX-10P LAV III MCV-80 Warrior i inne. Bibliografia Jerzy Kajetanowicz, Bojowe wozy piechoty, Wyd. Bellona, Warszawa 1995, ISBN 83-11-08320-7

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Bojowy_w%C3%B3z_piechoty

KTO Rosomak

2012-02-27T14:41:00.003+01:00

KTO Rosomak (Kołowy Transporter Opancerzony Rosomak) – transporter opancerzony konstrukcji fińskiej. Produkowany na licencji w Polsce. Znajduje się obecnie na uzbrojeniu Sił Zbrojnych RP. Wersja dla Polski przez producenta jest oznaczona jako AMV XC-360P. Historia Skonstruowany w fińskim przedsiębiorstwie Patria Vehicles Oy pod nazwą AMV (Armoured Modular Vehicle). W grudniu 2002 r. konstrukcja została wybrana przez Polskę w przetargu na kołowe transportery opancerzone. Zgodnie z umową produkcja 600 z 690 zamówionych pojazdów odbywa się w Wojskowych Zakładach Mechanicznych w Siemianowicach Śląskich. Za dostawę sześciuset dziewięćdziesięciu Rosomaków Ministerstwo Obrony Narodowej ma zapłacić w latach 2003-2013 roku prawie 5 mld złotych (faktyczny koszt będzie wyższy w związku z nieplanowanym dopancerzeniem i modyfikacją wozów dla misji ekspedycyjnych).[1] W tej kwocie zawarto także koszt 313 wież HITFIST od włoskiej Oto Melary za 308 mln USD (w tym 241 powstanie w Polsce na licencji). Szacunkowa cena rynkowa jednej sztuki KTO Rosomak w wersji podstawowej wynosi około 15 milionów złotych[2]. Decyzją szefa Sztabu Generalnego WP z 31 grudnia 2004 przyjęto transporter do uzbrojenia[3]. Pierwsze transportery Rosomak zostały przekazane wojsku 8 stycznia 2005 r. (trzy w wersji bojowej z wieżą Hitfist-30P i 6 bazowych bez uzbrojenia)[4]. Pierwszym użytkownikiem jest 17 Brygada Zmechanizowana z Międzyrzecza[4]. Konstrukcja KTO Rosomak zbudowany jest w układzie 8x8 (z napędem na wszystkie koła). Rosomak bojowy / Rosomak-1 może przewozić 11 osób (kierowca, dowódca, działonowy i 8 (6 w wersji afgańskiej) żołnierzy desantu). Na przełomie 2005 r. dokonywano stopniowej (chociaż nie całkowitej) polonizacji produkcji Rosomaków. 14 grudnia 2005 r. zaprezentowano pierwszy egzemplarz wyprodukowany w Polsce[5]. Moduły podwozia (ramy z układem przeniesienia napędu) początkowo produkowane były w Finlandii, od połowy 2007 r. w spółce Komas Sp. z o.o. w Janowie Lubelskim (należącej do fińskiej Komas Oy)[6]. Wersje Wojska Lądowe zamówiły transportery w kilku wersjach, w tym: kołowego bojowego wozu piechoty (Rosomak) – wyposażonego w dwuosobową wieżę Hitfist-30P z szybkostrzelną armatą ATK Mk 44 (wersja rozwojowa Bushmaster II) na Nabój 30 x 173 mm i karabinem maszynowym UKM-2000C, 6 granatników dymnych ZM Dezamet 902A kaliber 81 mm połączonych z systemem samoosłony Przemysłowe Centrum Optyki SSP-1 OBRA-3. transportera piechoty (Rosomak-1) – wyposażonego w bezzałogową zdalnie sterowaną wieżyczkę z wielkokalibrowym karabinem maszynowym na nabój 12,7 x 99 mm NATO; pożądane jest zastosowanie broni znajdującej się na wyposażeniu Sił Zbrojnych czyli wkm NSW-B). Zamiast wkm-u może być montowany karabin maszynowy (UKM-2000) lub 40 mm granatnik automatyczny (np. GA-40). 27 października 2005 r. poinformowano, że uzbrojenie Rosomaka-1 będzie umieszczone w bezzałogowym stanowisku strzeleckim RCWS-127 izraelskiej firmy Rafael. Już po ogłoszeniu tej edycji zdecydowano o powtórzeniu ostatniej fazy przetargu. Po ponownym rozpatrzeniu ofert zdecydowano o wyborze stanowiska strzeleckiego Kobuz, które uznano za lepiej spełniające polskie wymagania. Wkrótce jednak poinformowano, że w wyniku rezygnacji dostawcy powrócono do uprzednio wybranego stanowiska strzeleckiego. Na skutek protestów pozostałych oferentów, 11 maja 2006 r. odbyło się ponowne rozpatrzenie ofert. Tego samego dnia za zwycięzcę przetargu uznano firmę OTO Melara oferującą wieże HITROLE, w której będą instalowane zamiennie karabiny maszynowe MAG (kaliber 7.62 x 51 mm NATO) i M2 (nabój 12.7 x 99 mm), produkowane przez zakłady Fabrique Nationale de Herstal. transportera ppk Spike z obsługami (Rosomak-2) wozu dowódczo-sztabowego (Rosomak-WDST) wozu zabezpieczenia technicznego (Rosomak-WPT) wozu ewakuacji medycznej (Rosomak-WEM) – zadaniem tej wersji jest udzielania pierwszej pomocy medycznej, wliczając resuscytację i stabilizację czynności życiowych w rejonach zagrożenia oraz ewakuacja najciężej rannych do strefy, gdzie możliwe jest lądowanie śmigłowców ratownictwa medycznego, które następnie przetransportowują poszkodowanych do szpitali polowych. Pierwsze Rosomaki-WEM zostały dostarczone polskiej armii w grudniu 2007[7]. Wersja docelowa, oparta o technologię Patrii, różniąca się od pierwszych pojazdów, została zaprezentowana we wrześniu 2008 r[8]. Początkowo dla pododdziałów rozpoznawczych zamówiono krótszą (o ok. 60 cm), sześciokołową wersję Rosomaka, potem zmieniono decyzję i zdecydowano się jednak na ośmiokołowy pojazd rozpoznawczy, który będzie dostarczany w dwóch odmianach: wozu rozpoznawczo-dowódczego (Rosomak R-1) wozu rozpoznawczego (Rosomak R-2) Najnowszą wersją jest Rosomak M1M z osłoną przeciw pociskom kumulacyjnym (typ RPG-7) QinetiQ RPGNet i kadłubem ze stali Armstal 550 Huty Stali Jakościowych (grupa Złomrex). Jest on używany przez Polski Kontyngent Wojskowy w Afganistanie.[9]. Dane podstawowe Państwo Finlandia Polska (na licencji) Producent Wojskowe Zakłady Mechaniczne w Siemianowicach Śląskich Bumar Łabędy w Gliwicach Typ pojazdu transporter opancerzony Trakcja kołowa 8 x 8 Załoga 3 + 8 (6 w wersji Afgańskiej) Historia Prototypy 2001 Produkcja od 2003 Dane techniczne Silnik 1 silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem, 6-cylindrowy Scania D1 12 56A03PE o mocy 360 kW (490 KM) przy 2100 obr./min. ;M = 1.97 kNm Poj. zb. paliwa 325 L Pancerz warstwowy Długość 7,77 m Szerokość 2,83 m Wysokość 2,36 m / 2,99 m Prześwit 0,43 m Masa bojowa: około 22 000 kg Osiągi Prędkość 100 km/h w wodzie: 10 km/h do przodu, 3 km/h do tyłu Zasięg 800 km Pokonywanie przeszkód Rowy (szer.) 2,10 m Ściany (wys.) 0,50 m Kąt podjazdu 60 Dane operacyjne Uzbrojenie w zależności od wersji np. UKM-2000C Użytkownicy Polska Przypisy1.↑ dziennik.pl 2007-10-13 2.↑ wg Juliusza Ćwielucha dziennikarza Polityki, Tok FM 2011-03-08 3.↑ Andrzej Kiński, "Co dalej z Rosomakiem?" w: Nowa Technika Wojskowa nr 9/2005, s. 13-18 4.↑ 4,0 4,1 "Rosomaki dla Wojska Polskiego i XC-360 dla Armii Fińskiej" w: Nowa Technika Wojskowa nr 2/2005, s. 8 5.↑ "Rosomaki z Siemianowic" w: Nowa Technika Wojskowa nr 3/2006, s. 10 6.↑ "Nowości Patria Polska" w: Raport WTO nr 2/2008, s. 11. 7.↑ Grzegorz Hołdanowicz, "Rosomaki WEM do Afganistanu" w: Raport WTO nr 2/2008, s. 24. 8.↑ Grzegorz Hołdanowicz, "Salon w oczekiwaniu na profesjonalizację", w: raport-WTO nr 10/2008, s.5. 9.↑ Altair - Rosomak z siatką i nie tylko Dane podstawowe Państwo Finlandia Polska (na licencji) Producent Wojskowe Zakłady Mechaniczne w Siemianowicach Śląskich Bumar Łabędy w Gliwicach Typ pojazdu transporter opancerzony Trakcja kołowa 8 x 8 Załoga 3 + 8 (6 w wersji Afgańskiej) Historia Prototypy 2001 Produkcja od 2003 Dane techniczne Silnik 1 silnik wysokoprężny z turbodoładowaniem, 6-cylindrowy Scania D1 12 56A03PE o mocy 360 kW (490 KM) przy 2100 obr./min. ;M = 1.97 kNm Poj. zb. paliwa 325 L Pancerz warstwowy Długość 7,77 m Szerokość 2,83 m Wysokość 2,36 m / 2,99 m Prześwit 0,43 m Masa bojowa: około 22 000 kg Osiągi Prędkość 100 km/h w wodzie: 10 km/h do przodu, 3 km/h do tyłu Zasięg 800 km Pokonywanie przeszkód Rowy (szer.) 2,10 m Ściany (wys.) 0,50 m Kąt podjazdu 60 Dane operacyjne Uzbrojenie w zależności od wersji np. UKM-2000C Użytkownicy Polska

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/KTO_Rosomak

Czarny Orzeł

2012-02-27T14:40:00.004+01:00

Czarny Orzeł (ros. Чёрный Орёл, Cziornyj Arioł) - prototyp rosyjskiego czołgu podstawowego opracowanego pod koniec lat 90. XX wieku w Biurze Konstrukcyjnym Przemysłu Maszyn Transportowych (ros. KTMB - Конструкторское бюро транспортного машиностроения) w Omsku, a po bankructwie zakładów[1] rozwój projektu podjęły zakłady Uralwagonzawod w Niżnym Tagile[2]. Historia. Czołg ten został zaprezentowany po raz pierwszy na wystawie w Omsku we wrześniu 1997 roku. Wyglądał na zwykły kadłub T-80 z zamontowaną bardzo dużą wieżą i działem przykrytymi pod siatką maskującą i płótnem. Wieża ta okazała się później być tylko makietą. Wczesny prototyp pokazany został na wystawie broni na Syberii. Wóz posiadał wydłużony kadłub z siedmioma parami kół jezdnych zamiast sześciu w T-80, natomiast wieża wciąż była zasłonięta przez siatkę maskującą. Czarny Orzeł lub Objekt 640 został skonstruowany na bazie wydłużonego kadłuba czołgu T-80U posiadającego dodatkową parę kół jezdnych i opracowaną od podstaw nową wieżę. Najprawdopodobniej posiada bardzo mocny pancerz frontowy i pancerz reaktywny nowej generacji typu Kaktus na kadłubie i wieży. Ciekawostką jest całkowicie odmienna od dotychczas stosowanej w rosyjskich czołgach wieża o kształcie kopuły. Zamiast tego posiada okrągłą podstawę z wystającą poza jej obrys prostopadłościenną częścią. Wskazuje to na zarzucenie innego charakterystycznego dla radzieckich i rosyjskich czołgów elementu, czyli karuzelowego automatu ładowania. Według źródeł rosyjskich, zamiast tego w wykuszu, w tylnej części wieży zamontowano oparty na zachodnich rozwiązaniach system automatycznego ładowania. Wykusz ten, zawierający nowy automat i skład amunicji w osobnym przedziale, posiada odrzucalne ściany, które w przypadku eksplozji amunicji uwalniają energię wybuchu, kierując ją na zewnątrz czołgu. Chroni to załogę i czołg przed całkowitym zniszczeniem, podobne rozwiązanie zastosowano w amerykańskim M1 Abrams. Sama wieża jest bezzałogowa, wszyscy członkowie załogi znajdują się wewnątrz kadłuba, co zwiększa ich bezpieczeństwo. Prototyp czołgu Czarny Orzeł z 1999 roku z wyszczególnionymi elementami pojazdu.Prototyp posiadał standardową rosyjską armatę czołgową kalibru 125 mm, ale wersja finalna ma posiadać armatę lub armatowyrzutnię kalibru 152 mm. Dla porównania większość współczesnych czołgów podstawowych na świecie ma armaty kalibru 120 mm lub 125 mm. Z powodu swoich rozmiarów maszyna jest prawdopodobnie znacznie cięższa niż T-80 i waży szacunkowo około 50 ton. Powoduje to konieczność zainstalowania mocniejszego silnika. Prototyp napędzany jest przez silnik turbinowy o mocy 1500 KM. Wciąż nie jest pewne, czy nowa konstrukcja powstaje z zamierzeniem eksportu do innych krajów, czy też zostanie w te czołgi uzbrojona rosyjska armia. Pewne informacje mogą sugerować, że rozwój wozu, który najpewniej będzie nosił oznaczenie T-95, został wstrzymany w związku z wprowadzeniem w 2002 roku na wyposażenie rosyjskiej armii T-90, co miałoby wyjaśniać problemy finansowe omskiego biura konstrukcyjnego.

Dane podstawowe Państwo Rosja Producent Omsk Transmasz Uralwagonzawod Typ pojazdu czołg podstawowy Załoga 3 osoby Historia Prototypy 1997 Dane techniczne Pancerz reaktywny Kontakt-5 i Kaktus Długość ok. 7 m Szerokość 3,58 m Wysokość 1,80 m Masa ok. 48,5 t Dane operacyjne Uzbrojenie 1× armata 2A46 kal. 125 mm 1× karabin maszynowy PKT kal. 7,62 mm 1× przeciwlotniczy karabin maszynowy Kord kal. 12,7 mm

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/Czarny_Orze%C5%82_(czo%C5%82g)

K1 Rokit

2012-02-27T14:39:00.002+01:00

K1 Rokit - koreański czołg podstawowy III generacji. W pierwszej połowie lat 80. XX wieku podstawowym czołgiem armii południowokoreańskiej był M48. Pomimo modernizacji nie stanowiły one równorzędnego przeciwnika dla północnokoreańskich czołgów T-62, dlatego podjęto decyzję o wprowadzeniu do uzbrojenia nowego czołgu. Zdecydowano przy tym, że będzie to konstrukcja oryginalna, a nie któryś już z istniejących typów. Ponieważ Republika Korei nie posiadała w tym czasie własnego przemysłu czołgowego, o pomoc zwrócono się do rządu i firm amerykańskich. Po przeanalizowaniu otrzymanych ofert zdecydowano, że nowy czołg zostanie opracowany przez firmę Chrysler Defence. Opracowując czołg dla Korei wykorzystała ona doświadczenia zdobyte w trakcie prac nad czołgiem M1 Abrams. Koreański czołg miał być od M1 mniejszy i lżejszy. Pierwsze prototypy oznaczone jako XK1 Rokit powstały w 1983 roku. W roku następnym przeprowadzono ich testy i pod koniec 1984 roku rozpoczęto produkcję nowego czołgu w zakładach należących do firmy Hyundai Precision & Ind Co Ltd. Pierwsza partia licząca 210 czołgów została wyprodukowana w latach 1984 - 1987. Później zamówiono kolejną partie liczącą 325 czołgów, która miała być wyprodukowana do 1992 roku. Do 1988 roku nowy koreański czołg był konstrukcją tajną. W tym roku pojawiły się pierwsze informacje o wprowadzeniu do uzbrojenia armii koreańskiej nowego czołgu. Ponieważ jego oficjalne oznaczenie nie było znane, określany był on jako Type 88. W 1996 roku powstała wersja K1-M przygotowana na malezyjski konkurs czołgowy. K1-M konkurował z czołgami Leopard 1A5, T-90, T-80UD, Moderna i PT-91. K1 nie został wybrany. Konkurs wygrał w 2005 roku czołg produkcji polskiej Bumar-Łabędy PT-91, w znacznie zmodernizowanej, indywidualnej wersji PT-91M. W roku 1996 dążąc do zwiększenia siły ognia czołgu K1 opracowano wersję K1A1 uzbrojoną w gładkolufową armatę M256 kalibru 120 mm. Czołgi tej wersji zaczęły trafiać do linii w 2004 roku. Według starszych materiałów do standardu K1A1 miały być przebudowywane czołgi K1, ale wszystkie przejęte przez armię południowokoreańską czołgi K1A1 są czołgami nowymi. Podwozie czołgu K1 zostało wykorzystane do budowy WZT K1 ARV oraz mostu czołgowego K1 AVLB. W 2005 roku ujawniono prototyp czołgu XK2 który ma być następcą K1. Opis K1 jest czołgiem podstawowym III generacji. Załogę czołgu tworzy dowódca, działonowy, ładowniczy i mechanik-kierowca. Kierowca zajmuje miejsce w kadłubie, reszta załogi w wieży. Kadłub K1 jest wykonany ze spawanych płyt z pancerza warstwowego. W przedniej części kadłuba znajdują się przedziały kierowania, środkowej przedział bojowy z wieżą, a w tylnej przedział napędowy. W przedziale kierowania stanowisko ma mechanik-kierowca. Kierowca zajmuje miejsce w pojeździe przez właz w stropie kadłuba. Pokrywa włazu jest otwierana przez podniesienie, a następnie obrót w lewo. Stanowisko kierowcy znajduje się na lewo od osi pojazdu. Podczas jazdy obserwuje teren za pomocą trzech peryskopów. W nocy środkowy z nich wymieniany jest na noktowizor pasywny. Wieża pancerna jest wykonana w podobnej technologii jak kadłub. Po jej prawej stronie znajduje się stanowisko działonowego (z przodu) i dowódcy, po lewej ładowniczego. Dowódca obserwuje teren przy pomocy stabilizowanego w dwóch płaszczyznach przyrządu panoramicznego o powiększeniach 3x i 10x, oraz peryskopów umieszczonych w wieżyczce dowódcy. Działonowy dysponuje dzienno-nocnym celownikiem o powiększeniach 3x i 10x. Tor nocny celownika oparty jest o termowizor. W wozach pierwszej wersji był to termowizor firmy Hughes, w drugiej zastosowano termowizory Texas Instruments. Zapasowym celownikiem jest optyczny celownik firmy Kollmorgen o powiększeniu 8x. Celownik dzienno-nocny współpracuje z systemem kierowania ogniem opartym na komputerze balistycznym produkowanym na licencji firmy Computer Devices of Canada. Ładowniczy dysponuje pojedynczym peryskopem umocowanym przed jego włazem. W wieży znajduje się zasadnicze uzbrojenie wozu: 105 mm armata czołgowa M68 (w wersji K1) lub 120 mm armata M256 kalibru 120 mm. Naprowadzanie i stabilizacja armaty przy pomocy napędów elektrohydraulicznych. Z armatą sprzężony jest czołgowy karabin maszynowy M60E2. Dodatkowo na wieży mocowane są: wkm kalibru 12,7 i drugi km kalibru 7,62 mm Napęd K1 stanowi czterosuwowy, wysokoprężny, chłodzony cieczą silnik MTU MB-871. Moc silnika wynosi 1200 KM przy 2600 obr/min. Napęd od silnika do kół napędowych jest przenoszony przez układ Renk ZF LSG-3000 (cztery biegi do przodu, dwa wsteczne). K1 posiada zawieszenie niezależne. Pierwsza i szósta para kół jest zawieszona na siłownikach elektrohydraulicznych, pozostałe na wałkach skrętnych. . Napęd z silnika jest przekazywany na znajdujące się w tylnej części pojazdu koła napędowe. Z przodu pojazdu znajdują się koła napinające. Koła jezdne są kołami podwójnymi. Bibliografia. Igor Witkowski: Czołgi '94. Warszawa: Wydawnictwo Lampart, 1994, s. str. 302-307. ISBN 83-86028-03-3. Dariusz Użycki, Tomasz Begier, Stanisław Sobala: Współczesne gąsienicowe wozy bojowe. Warszawa: Wydawnictwo WiS, 1996, s. str. 157-159. ISBN 83-86776-00-5, ISBN 83-86776-09-3. Igor Witkowski. Południowokoreański czołg średni "TYP-88". „Nowa Technika Wojskowa”. 1992. nr 4 (10). S. str. 1-3. ISSN 1230-1655. Begier Użycki. Koreański K1. czyli recepta na własny czołg. „Raport-wto”. 2001. nr 7. S. str. 40-45. ISSN 1479-270X. Michał Nita. Południowokoreańskie czołgi podstawowe ROKIT. „Nowa Technika Wojskowa”. 2006. nr 8. S. str. 12-19. ISSN 1230-1655. Dane podstawowe Państwo Korea Południowa Producent Hyundai Precision & Ind Co Ltd Typ pojazdu czołg podstawowy III generacji Trakcja gąsienicowa Załoga 4 osoby Historia Prototypy 1983 Produkcja 1984 - ?? Wyprodukowano 1000 szt. Dane techniczne Silnik 12-cylindrowy, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny MTU MB-871 Ka-501 o mocy 1200 KM przy 2600 obr/min Transmisja hydromechaniczna ZF LSG 3000 Długość 9,672 m (z armata do przodu) 7,477 m (kadłuba) Szerokość 3,597 m (z ekranami przeciwkumulacyjnymi) Wysokość 2,248 m (do stropu wieży) Prześwit 0,46 m Masa 51,1 t Moc jedn. 23,5 KM/t Nacisk jedn. 0,086 MPa Osiągi Prędkość 65 km/h (droga) 40 km/h (teren) Zasięg 500 km Pokonywanie przeszkód Brody (głęb.) 1,20 m (bez przygotowania) 2,20 m (po przygotowaniu) Rowy (szer.) 2,74 m Ściany (wys.) 1,00 m Kąt podjazdu 60% Przechył boczny 30% Dane operacyjne Uzbrojenie 1 x armata czołgowa M68 kalibru 105 mm (47 naboi) 1 x km M60E2 kalibru 7,62 mm sprzężony z armatą 1 x km M60D kalibru 7,62 mm przeciwlotniczy (zapas amunicji 7,62 mm 8600 naboi) 1 x wkm K6 kalibru 12,7 mm przeciwlotniczy (2000 naboi)

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/K1_Rokit

M-95 Degman

2012-02-27T14:38:00.002+01:00

M-95 Degman – chorwacki prototypowy czołg podstawowy rozwijany przez firmę Đuro Đaković specijalna vozila d.d z Slavonski Brod w Chorwacji, będący rozwinięciem czołgu M-84. Głównym ulepszeniem w stosunku do czołgu M-84 jest pancerz reaktywny na wieży, przodzie i bokach. W opcjonalnym wyposażeniu oferowane są kamery termowizyjne oraz silnik o mocy 1200 KM (890 kW) dzięki któremu stosunek mocy do masy wynosi 27 KM/t. W czołgu oprócz tego są jeszcze nieznaczne zmiany w systemie kierowania ogniem, komunikacji, gąsienicach. M-95 nie wszedł jeszcze do seryjnej produkcji jednak dwa prototypy zostały zamówione przez chorwacki rząd, modele M-95 oraz próbny M-84D (na eksport). Đuro Đaković zamierza produkować wersję eksportową M-84D (dla Kuwejtu i innych potencjalnych nabywców). Właściwie jest to M-84A4 ze znaczącymi ulepszeniami. Armia Kuwejtu jest zainteresowana modernizacją 149 M-84 do standardu M-84D jak i kupnem 65 nowych M-84D. Dane podstawowe Państwo Chorwacja Producent Đuro Đaković specijalna vozila d.d Typ pojazdu czołg podstawowy Trakcja gąsienicowa Załoga 3 (dowódca,srzelec,kierowca) Historia Prototypy 1995 Dane techniczne Silnik 1 silnik wysokoprężny, 12-cylindrowy o mocy 1200 KM (895 kW) Transmisja hydrauliczny Poj. zb. paliwa 1450 l Pancerz reaktywny Długość 10,14 m Szerokość 3,59 m Wysokość 2,19 m Prześwit 0,428 m Masa 44 500 kg Moc jedn. 16,5 kW/t Osiągi Prędkość 70 km/h (po drodze) Zasięg 700 km (po drodze) Pokonywanie przeszkód Brody (głęb.) 1,20 – 1,80 m (bez przygotowania) 5,00 m (po przygotowaniu) Rowy (szer.) 2,60 – 2,80 m Ściany (wys.) 0,85 m Kąt podjazdu 58° Dane operacyjne Uzbrojenie 1 armata kal. 125 mm (zapas amunicji – 42 szt.) 1 czołgowy karabin maszynowy PKT kal. 7,62 mm (zapasa amunicji – 2000 szt.) 1 przeciwlotniczy karabin maszynowy kal. 12,7 mm (zapas amunicji – 360 szt.) Użytkownicy Chorwacja

Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/M-95_Degman

M-84

2012-02-27T14:37:00.002+01:00

M-84 – zmodernizowany czołg podstawowy II generacji, produkcji jugosłowiańskiej. Historia konstrukcji. W latach siedemdziesiątych Jugosłowiańska Armia Ludowa postanowiła stworzyć czołg własnej produkcji. W tym celu zakupiono czołgi T-72, a także licencję do ich produkcji. Przez całe lata siedemdziesiąte czołgi były poddawane próbom celem wykrycia wad. W 1983 stworzono prototyp, a w rok później czołg wszedł do produkcji seryjnej. Świat zobaczył nowy wytwór jugosłowiańskiej myśli technicznej 9 maja 1985 w Belgradzie, na defiladzie z okazji Dnia Zwycięstwa. Oprócz podstawowej wersji M-84 i M-84A wyprodukowano także M-84K (wersja dowódcza), M-84AB (wersja eksportowa), M-84ABK (wersja dowódcza czołgu eksportowego), M-84ABN (wersja czołgu eksportowego z systemem nawigacji) i M-84AI (wóz zabezpieczenia technicznego). Modernizacja. W 2005 zaprezentowano nowy czołg M-84AB1 (M2001), który jest podobny do czołgu wersji M-84AB. Czołg posiada nowy system kontroli ognia, jak i celowniki laserowe, umożliwiające strzelanie pociskami przeciwczołgowymi na odległość 5 km. Oprócz tego czołg zawiera również nową głowicę opto-elektroniczną i grubsze (730 mm) opancerzenie. Prawie cały sprzęt techniczny w czołgu pochodzi od rosyjskiego T-90. Podobne konstrukcje T-64 T-72 T-80 T-84 T-90 PT-91 Twardy M-95 Degman Dane podstawowe Państwo Jugosławia Typ pojazdu czołg podstawowy Trakcja gąsienicowa Załoga 3(dowódca,strzelec,kierowca) Historia Prototypy 1983 Produkcja 1984 - 1991 Wyprodukowano ok. 600 Dane techniczne Silnik Wysokoprężny, 12-cylindrowy, typ V46-TK o mocy 1,000 KM (750 kW) Transmisja mechaniczna Pancerz wieża odlewana, uzbrojenie kompozytowe, pancerz reaktywny 600 mm Długość 9,53 m Szerokość 3,57 m Wysokość 2,19 m Masa 48 t Moc jedn. 22,72 KM/t Osiągi Prędkość 68 km/h Zasięg 700 km Dane operacyjne Uzbrojenie 1 x armata czołgowa 2A46M kal. 125 mm 1 x czkm M86 kal. 7,62 mm 1 x przeciwlotniczy wkm kal. 12,7 mm Użytkownicy Jugosławia, Serbia, Chorwacja, Macedonia, Bośnia i Hercegowina , Słowenia, Kuwejt Żródło: http://pl.wikipedia.org/wiki/M-84

Merkawa מרכבה
Merkawa Mk IV
Dane podstawowe
Państwo	Izrael
Producent	Elbit Systems
Typ pojazdu	czołg podstawowy
Trakcja	gąsienicowa
Załoga	4
Historia
Prototypy	1974
Produkcja	od 1979
Dane techniczne
Silnik	patrz tabelka
Transmisja	mechaniczna
Pancerz	pancerz laminowany - aktywny
Długość	patrz tabelka
Szerokość	patrz tabelka
Wysokość	patrz tabelka
Prześwit	patrz tabelka
Masa	patrz tabelka
Osiągi
Prędkość	patrz tabelka
Zasięg	patrz tabelka
Pokonywanie przeszkód
Brody (głęb.)	patrz tabelka
Rowy (szer.)	patrz tabelka
Ściany (wys.)	patrz tabelka
Kąt podjazdu	patrz tabelka
Dane operacyjne
Uzbrojenie
1 armata gwintowana 105 mm (w wersji Mk 1 i Mk 2) 1 armata gładkolufowa 120 mm (w wersji Mk 3 i Mk 4) 1 karabin maszynowy kal. 7,62 mm (sprzężony z armatą) 2 przeciwlotnicze karabiny maszynowe FN MAG kal. 7,62 mm (zamocowane na wierzchu wieży)
Wyposażenie
moździerz kal. 60 mm do wystrzeliwania granatów dymnych, oświetlających lub odłamkowych wyrzutnia granatów dymnych (6 x 2) systemu CL-3030 IS-6
Użytkownicy
Izrael