Over het koningslied is eigenlijk al (te) veel gezegd. Daar gaat deze blog ook niet over. Hoewel ik het niet kan laten te vermelden dat ik het wel behoorlijk knap vind dat ik sinds de koning zijn kroon draagt (oh nee! Heel gek. Die lag daar alleen op zo’n rood kussentje als …. sierraad? Te wachten op het Koninklijke hoofd gezet te worden, maar, dat werd vergeten ~ of: dat hoorde niet bij het protocol. Ik heb het in ieder geval niet begrepen. Een kroningsdag zonder kroon. Da’s toch apart? En dan wel de hele tijd inzoomen op het gouden kopstuk, enfin…), sinds de dag dat Willem Koning is ik dagelijks die ene zin van dat koningslied in m’n hoofd heb.

“De dag die je wist dat zou komen is eindelijk daaaarrrrr. Ben je er klaar voor? Kun je dat ooit echt zijn?” Elke ochtend ontwaak ik met die zin die je niet wist dat zou komen. Ik heb dat vaker met Hollandse meezingers die ik liever niet wil meezingen. De makers planten een zaadje in je hoofd en ongemerkt ken je ineens TOCH die tekst! Dat vind ik dus knap. Dit geheel terzijde.

Laten we het eens over de FOTO hebben namelijk. HET staatsieportret. Nu snap ik dat het koningshuis een huis is van tradities. Maar als ‘Willie’ toch zelf aangeeft niet protocollair te willen werken en dicht bij de mensen te willen staan…. hoe bedenk je dan zo’n foto? Ik reken het hem persoonlijk overigens niet aan. Het is denk ik een combinatie van de traditie en de fotograaf. Die laatste heeft erg zijn best gedaan om het woord staatsieportret heel letterlijk te vertalen.

In het groot woordenboek der Nederlandse taal staat: staatsie: (de; g.mv), *1602* waarschijnlijk een versmelting van stage en staat 1 uiterlijke praal en pracht, syn. vertoning, veel staatsie voeren, te hoge staatsie in kleding: – praal die bij bep. gelegenheden tentoongesteld wordt (…) 2 prachtige of plechtige optocht (…) staatsieportret (het), plechtig portret.

Goed, plechtig moet het zijn dus. In dat woord zit ‘plicht’ / ‘verplichting’ ~ en precies dat is wat het portret uitstraalt. Willie moest wel, maar hij had er eigenlijk geen zin in. En misschien zelfs: heeft er geen zin in. Moet je nou toch zien. Het is aandoenlijk. Hangende schouders en een blik die zegt: “Ja, sorry, ik kan er ook niks aan doen.” (En iets van: Mijn onderbroek zit tussen m’n billen, maar die kan ik er NU toch niet uittrekken?!)

Op het staatsieportret met Máxima ernaast perst hij er nog een glimlach uit, maar op dit beeld is het Màxima die jankend terug wil naar haar vaderland. Nee, voor een stel dat toch zomaar het podium opspringt waar dj Armin van Buuren geen kans krijgt om de Boléro van Ravel te verkloten (omdat de geluidsman per ongeluk vergeten is zijn volume hoog te zetten), is dit verplichte portret toch echt knap mislukt. Het is te statig. En overal waar ‘te’ voor staat is per definitie niet goed.

Lees verder…

De grote vraag is: ligt het nu aan de koning, of aan de fotograaf? Je zou zeggen dat de koning baas is over zijn eigen beeld, dus misschien heeft Willem het zo wel gewild. Het portret mist evenwel gezag, trotsheid die een koning wat mij betreft mag uitstralen. De fotograaf was op zijn beurt misschien zenuwachtig. Durfde geen duidelijke aanwijzingen te geven.

“U staat er wat stijfjes bij majesteit.” Of: “U heeft de handen gebald, dat kan de illusie wekken dat u een beetje onzeker bent.” (…) “U màg wel lachen. Het is geen paspoortfoto immers. Het is DE foto van DE koning. Dat bent u. Straks.” Maar misschien vond Willie het niet om te lachen. Dat kan heel goed. Hij heeft immers niet gekozen voor deze baan. Als ze vandaag tegen mij zeggen dat ik administrateur moet worden bij een kippenslachtfabriek, dan sta ik ineens ook niet meer lachend op de foto.

Maar TOCH. Het gaat hier ergens om, zou je zeggen. En dan kom ik op de kunst van fotograferen in opdracht. Als je gevraagd wordt een portret te maken, dan wil je (lijkt me) toch het liefst dat het beeld iets uitstraalt, dat het iets met de kijker doet. Dat je de ziel naar boven haalt. De ziel van Máxima ging jammerlijk verloren toen de fotograaf op de knop drukte.

Voor een publieksversie van gemeentelijk rapport dat ik ooit vertaalde, hadden we een foto van de burgemeester nodig voor het voorwoord. Ik kreeg eentje aangeleverd, gemaakt door de ‘hof-fotograaf’ van die gemeente. Een staatsieportret. Ketting om. Serieuze blik. Terwijl wat ik geschreven had over de prachtige natuur van die gemeente ging. In dat rapport stond hoe MOOI alles daar is. En dan staat er een burgemeester in die bedroefd in de lens kijkt. Het publiek koopt daar niks voor. Eén zo’n portret en je gelooft al niet meer wat er in dat rapport staat.

Ik huurde zodoende mijn eigen ‘hof-fotograaf’ in. Eentje die weet hoe je mensen moet loskrijgen. Eentje die de ziel naar boven weet te halen. Eentje die ervoor zorgt dat er een verhaal verteld wordt en daar ook de tijd voor neemt. Kijk: zo doe je dat: www.2xkijken.nl ~ ik ben benieuwd of hij Willem zover had kunnen krijgen TROTS te zijn op zijn land. Dat Willem zou uitstralen: ‘KIJK: hier doe ik het voor. Ik ben uw koning, de dag die ik wist dat zou komen is eindelijk daar ~ en ik heb er ZIN in!’

“Als je niet op het Friese woord kunt komen, dan moet je het gewoon in het Nederlands zeggen ~ en ~ vooral: doorpraten.” Dat is wat ik van mijn lief leerde, toen ik vaak nog stotterend Fries sprak. Zodra ik één woord verkeerd zei (en dat eigenlijk zelf ook wel hoorde), dan begon ik te stuntelen en te hakkelen en dan kwam geen enkel woord er meer soepel uit. Credo sindsdien: doorpraten. Doorgaan. Vooral doorgaan.

Nog altijd zie ik soms wenkbrauwen omhoog schieten en dan weet ik: oeps. Dat klopte niet. Mijn Amerikaanse (schoon)zusje dat sinds jaar en dag in Nederland woont, verhaspelt ook nog wel eens een woordje ~ en ik kan niet ontkennen dat zoiets vaak best vermakelijk is ~ for instance: “Ga ik op reis zonder m’n OV-chipkaart, kom ik daar pas bij de bushalte achter. Nou, daar sta je dan voor Jan met de korte lul.”

De Friese taal is een rijke taal. Voor één Nederlands woord zijn vaak meerdere Friese vertalingen. De lastigheid zit ‘m erin de juiste te pakken. Toen ik een keer tegen de buurvrouw van mijn lief zei dat ik een tijdje weg was geweest, zag ik aan haar wenkbrauwen (en glimlach) dat daar iets misging. Ik zei: “Ik bin in skoft wei west.” Maar ‘wei wêze’ (weg zijn) betekent: bewusteloos zijn, of zelfs: de pijp uit zijn. Terwijl ik toch echt in levende lijve tegenover haar stond te vertellen dat ik een weekje naar het eiland was geweest. (Ik had ‘fuort’ moeten gebruiken.)

Nu was ik afgelopen vrijdag samen met m’n collegavriendin Nynke bij de Afûk (de stichting die de Friese taal en de belangstelling voor Friesland bevordert) om te praten over onze mogelijke toetreding tot de redactie van de Moanne (een Fries cultureel opinieblad). Prachtig magazine. Ik schrijf voor de Moanne, maar nog mooier is het natuurlijk om in de redactie te zitten. Dat betekent echter WEL: Fries spreken. En aan de wenkbrauwen van mijn gesprekspartners te zien, spreek ik nog altijd geen ABF; algemeen beschaafd Fries!

Oei, en ik kan u melden: dan word je zenuwachtig. Als je ineens met de Friese heren om tafel moet. Ik had echter het aloude credo in mijn achterhoofd: gewoon doorpraten, vooral doorgaan. Dus om het ijs te breken begon ik direct maar over koetjes en kalfjes (‘ik hie ‘t wat oer kij en keal’, ik weet niet of je dat in het Fries ook zo zegt), en vertelde dat ik met de trein was gegaan. “Ik gong mei de TRIEN.”

De trien? De boerentrien? (Misschien was ik met m’n buurvrouw mee gereden…) Ik hoorde het mijzelf zeggen en ik dacht: oeps. Dat klopt niet. Trein is gewoon trein. Maar er gingen geen wenkbrauwen omhoog. Waar kwam dat door? Het feit dat ik het probeer? Ik dank jullie zeer, maar leave Ernst, Sito en Nynke: als ik tijdens onze eerste redactievergadering in mei weer zo’n flater sla, lach alsjeblieft gewoon hardop en zeg me dat TRIEN toch echt iets anders betekent. Hoe dan ook dank, dat jullie met de import-Fries willen samenwerken! Ik fyn it moai! Oant gau!

De wekkerradio, een oud concept. Ik heb ‘m heden ochtend het raam uit geflikkerd. Weg ermee! De reden? PASEN. Ja, u leest het goed. Pasen. Dit feest wordt mij teveel. En dat komt door de marketing. Wij worden en masse gesommeerd te eten. Daar komt haast geen vrije wil meer aan te pas. Het is Pasen wat de marketingklok slaat. Terwijl de helft van Nederland niet weet wat Pasen eigenlijk ook alweer inhoudt. (Korte opfriscursus van één zin: op Goede Vrijdag werd Jezus gekruisigd, met Pasen wordt de opstanding van Jezus Christus gevierd.)

Eerste vraag die rijst, is: waarom moeten we dan eigenlijk eieren eten? (Waar die haas vandaan komt die ze in een mandje brengt, is me  sowieso nog altijd een raadsel.) In Nederland eten we 32 MILJOEN eieren met Pasen! De traditie komt voort uit de 40 vastendagen die oorspronkelijk aan Pasen voorafgaan. Geen vlees en zuivelproducten. En na een vastenperiode van anderhalve maand, is het eerste eitje op ‘t bord natuurlijk een welkom geschenk.

Maar goed, ik zie ons niet vasten. Dat stukje slaan we voor het gemak even over. En na de niet-vasten-periode moeten wij (als niet-Christenen nota bene) meer eten dan ons lief is. We hoeven niet alleen meer eieren te eten bij het ontbijt, maar  we werken hele paasbroden weg, we verorberen de welbekende paashaasjes van zoet witbrood (met zo’n fluffig rozijntje als oog) en we zetten een boterkip of -schaap ter decoratie op tafel. We kunnen de bordjes vervolgens laten staan voor de PaasLUNCH (of we pakken ontbijt&lunch in één hap tijdens de BRUNCH. Slik. Weg.) De recept-topper die ik online vond: ‘Lekker! Tortilla-tosti’s’ met Pasen!’ (Tortillatosti’s???) En na de tosti maken we ons op voor de Paasborrelhapjes en niet te vergeten HET PAASDINER. Daarvoor moeten we volgens de reclame die uit mijn radio schalt het GOURMETSTEL weer uit de kast graven. Heel erg jaren ‘70.

En wij maar kopen. Het lijkt wel Kerst. Waarom? Waarom moeten we zoveel consumeren? En… waarom DOEN we dat dan ook met z’n allen? Mijn boodschap? Koop dit weekend gewoon een krop sla, maak er wat lekkers van met een stukje brood en nodig iemand uit die je al lang niet gezien hebt. Of wie weet; gewoon de buurman van hiernaast. (Kan ik in mijn geval direct even uitleggen waarom er een wekkerradio in z’n tuin ligt…) Fijne paasdagen.

Noem me ouderwets. Of simpelweg een liefhebber van taal. Het maakt me niet uit. (‘Boeie’ zou ik niet zo snel in de mond nemen.) Dat is namelijk precies waar het om gaat. Als ik deze blog in de Feudmodus zou schrijve, dan zou u er geen toutje meer aan kunne vastknoppe. Knope.

Even voor de niet-Feuders onder ons: WordFeud is het Scrabble van deze tijd. Op je smartphone of tablet speel je digitaal het ouderwetse woordspel. Een spel waarbij we vroeger standaard het Groot woordenboek der Nederlandse taal op de schoot hadden liggen. Een spel waarbij woordenwisselingen ontstonden over woorden. “Dat schrijf je niet zo!” (…) “Wedden van wel?” De plof van de Dikke die op de tafel terecht kwam, was een statement:
‘Ik zal je laten zien dat het klopt!’

Nieuwe woorden opzoeken, simpelweg om een woord te kunnen spelen, was uit den boze. Werkwoorden vervoegen eveneens. Dat was nu juist de kunst. De kunst van Scrabble. Geen vervoegingen. Geen afkortingen. Geen woorden die je zelf niet in een zin zou gebruiken. Ik hoor nog het geluid van de lettersteentjes die vanuit het letterzakje op tafel werden gegooid. Enfin. Nostalgie. U ziet het tafereel allicht voor zich.

Het nieuwe Scrabble verloopt anders. Je speelt dat op afstand. Bovendien bepaalt het SPEL of een woord correct is of niet. Zo zie ik van alles langskomen. Er ontstaat een geheel nieuwe taal. Ik hoor mijn neefjes later, als ze groot zijn, al roepen: “Ja maar WordFeud zegt dat je het zo schrijft!” Of: “Bij WordFeud mag het WEL.” De Van Dale wordt ontheiligd waar ik bij sta en ik lijk het tij niet te kunnen keren… Ik word zo’n oude taalzeurtante. T.z.t.

Het meest gebruikte excuus voor een woord dat niet bestaat?

‘Ik had ook niet verwacht dat ‘ie ‘m zou pakken!’ (Pakke)

Ergo: ze weten dondersgoed dat het woord niet bestaat, maar ze zitten veilig op hun bank ergens ver weg in een drukke stad, dus ze horen de harde plof van de Dikke van Dale niet. Het gaat puur om de WINST, het gaat niet meer om het WOORD. Gister schreef Roger: ‘neerbogen’. (Terzijde: bij de digitale vorm van Scrabble kun je tegelijkertijd chatten.) ‘Neerbogen?’, vraag ik zodoende. ’Zij neerbogen?’ Hij schrijft doodleuk terug: ‘Zij deden neerbuigend toen zij neerbogen.’ En daarna: ‘Ja, ik had ook niet verwacht dat ‘ie ‘m zou pakken.’

Hij: ‘Gebef’

Ik: Gebef?

Hij: ‘Wat een gebef de hele avond’

Hij: ‘Mierenneuk’

Ik: DE Mierenneuk, of IK mierenneuk?

Ik: Dat kan niet, in beide gevallen niet!

(Stilte.)

Hij: ‘Gehark’

Ik: Gehark? Van: hij harkte de tuin?

‘Nee’ (zegt ‘ie): ‘Wat een gehark in de tuin.’

Alsof er twintig tuinmannen tegelijk bezig zijn met het harken van de tuin.

Hij: ‘Pijne’

Ik: Pijne?

Hij: ‘Met pijne in mijn harte!’

Het zal aan mij liggen. Davinckie de Mierenneuker. Ik ben vermoedelijk de enige die nog altijd met het woordenboek op schoot zit, met m’n iPhone in de hand. Een beetje van vroeger en een beetje van nu. Het spel boycotten (mooi woord!) lukt me niet… het is verslavend ~ met woorden spelen. Ik neem de taalverneukers (dat pakt ‘ie dan weer NIET) voor lief en help ze af en toe een handje. ‘Kratte’ is niks. De tekst die erop volgt zie ik als een mea culpa van hun kant: ‘Ik had ook niet verwacht dat ‘ie ‘m zou pakken.’ Met andere woorden: ‘Vergeef me. Ik MOET en ZAL van je winnen! De taal ten spijt.’ Lachuh.

Klimaatneutraal varen. Ik vind het tof dat het kan. Als je naar Vlieland of Terschelling reist, biedt de rederij aan om klimaatneutraal c.q. ‘groen’ te varen. (Bijzondere term.) Je betaalt dan bij de boeking 0,50 cent extra en dat wordt direct overgemaakt aan het Fair Climate Fund dat CO2-reducerende projecten realiseert. U begrijpt dat ik daar als bewuste ‘ondernemer-op-de-fiets’ gevoelig voor ben. Ik vink dat direct aan.

Dan download je de tickets. Heen- en terugreis. Plus twee pagina’s A4 voor de Algemene Informatie en een plattegrond van de haven. Of we de tickets even willen printen. ~ Eh. ~ Halt. ~ Stop. ~  Vier pagina’s printen? (Want ja, kijk maar naar de passagiers die in de rij staan: die drukken gewoon en masse gedachteloos op ‘printen’, zonder slechts de tickets te selecteren.) Zij staan daar dus per persoon met vier pagina’s A4 in de hand. Benieuwd of ze ook hebben gevinkt op ‘klimaatneutraal’…

De rederij is bekend met de term ‘de kracht zit ‘m in de herhaling’, want ik lees het overal: ‘Groen reizen? Dat kan!’ Op de site staat aangeprezen hoeveel mensen al klimaatneutraal reisden in 2012, van april t/m december. Maar liefst vierentwintigduizendtweehonderdzesenzeventig reizigers! Terecht dat je dat vermeldt. Dat is iets om trots op te zijn. Het Fair Climate Fund ontving vorig jaar dus ruim twaalfduizend euro, waarmee weer nieuwe bomen geplant kunnen worden. Gelukkig. Want dat is hard nodig. Er gingen namelijk 97.104 papieren door de printer.

Ergo. Ik weiger de printjes te maken. Ik verwacht namelijk dat ik bij deze duurzame club dan ook op mijn iPhone kan laten zien dat ik heb geboekt. Dus terwijl er dertig mensen achter mij staan met in totaal 120 printjes, laat ik mijn digitale ticket aan ‘t scanmoppie zien. Maar, u raadt ‘t al, de scan pakt ‘m niet. “Wacht maar mevrouw,” zegt het moppie enthousiast, “ik print ‘m wel even voor u!” ~ ~ Eh. Ja. Daar ging het mij nu net om… Principekwestie. Ondertussen staan er 280 printjes achter me. De mensen die ze vasthouden zien GROEN van ergernis en ik besef dat de rederij gelijk heeft. Groen reizen? Dat kan!

Dat hele OV-chipkaart-gedoe is NIKS voor mij. U moet weten; ik reis mijn hele leven al graag met de trein. Je hebt een privéchauffeur en je laat je altijd omringen door nieuwe mensen. Dat houdt het leven leuk. Tenminste, dat was zo, tot de OV-chipkaart werd geïntroduceerd. Nu heb ik het nog lang kunnen uitstellen daar daadwerkelijk gebruik van te maken. Tot voor kort kon je namelijk nog gewoon een kaartje kopen. Noem me ouderwets, maar ik heb daar iets mee.

Grootste voordeel van het kaartje: je koopt ‘m en daarna kun je gedachteloos uit het raam staren. Landschappen trekken aan je voorbij en soms heb je een mooi gesprek met een onbekende medereiziger. Heerlijk.

Die sereniteit is compleet verdwenen!

Hier in Friesland hebben we de incheckpalen op het perron staan. En dan  hebben wij ook nog eens twee soorten: eentje van de Arriva en eentje van de NS. Ze staan naast elkaar. Voor de mensen die niet uit het noorden komen, is de paal een paal. Pateto Patato. Poal. Paal. Hij bliept als je de chipkaart ervoor houdt. Niks meer aan doen.

Ja, wel dus. Hoe vaak heb ik een conducteur al niet horen zeggen: “Jahaaa mevrouwtje, maar u bent bij ARRIVA ingecheckt, NIET bij de NS. Terwijl wij toch een veel mooiere, slanke paal hebben.” Ik weet niet over welke paal hij het had, maar hij groeide van trots. Al die palen maken mij zenuwachtig. En nu je niet overal in Nederland meer kaartjes kunt kopen, is het voorgoed uit met de OV-pret.

Laatst was ik een leuk nieuw persoon tegengekomen met wie ik al pratend de trein uitstapte. Pas thuis rinkelde er een belletje: ‘Vinck, heb je wel uitgecheckt?’ Niet dus. Terugfietsen dus. Sindsdien zit ik in de trein alleen nog maar met mijn OV-chipkaart in de hand met de volgende gedachte: ‘UITCHECKEN VINCK, VERGEET NIET UIT TE CHECKEN, CHECK UIT! VINCK! JE MOET WEL UITCHECKEN! VERGEET HET NIET. HOUD JE KAART BIJ DE HAND!’
Ik kan u melden: mijn treinreizen zijn zenuwslopend.

Toen ik laatst van Utrecht terug reisde naar het noorden, kwam een olijke conducteur voorbij. Hij hield mijn kaart boven zijn check-unit en zei met een frons: “Zo zo mevrouwtje, niet ingecheckt.” Ik veerde op uit mijn ‘VERGEETNIETUITTECHECKENVINCK-mantra’, dat kon niet waar zijn! Nooit eerder was ik namelijk zó zeker geweest van mijn incheck-actie, gezien de palen in het westen niet OP het perron staan, maar alleen boven in de hal. Ik was dus op de valreep van perron 19 terug naar perron 1 gerend alwaar in de hal van Hoog Catharijne een rij incheckpalen staat. U moet weten: Hoog Catharijne is aanzienlijk groter dan mijn dorp. Ik vond het dus nogal een eind rennen. Verzekerde mij er daarom van dat ik ECHT ECHT ECHT ingecheckt was. Nu stond die olijke vent te verkondigen dat dat dus niet gebeurd was.

Hij keek me nog eens aan. En nog eens. Glimlachte. En zei: “Heheh, grapje.” NS-humorrrrrjjjj. Over vijf jaar kan ik aan het infuus omdat mijn hart het begeven heeft. Niet van het vele typen maar van het treinreizen. Pfff. Ik doe bij deze een gratis tip, u mag er zelf patent op aanvragen (ik denk dat het een GAT in de markt is): maak een trilfunctie op de OV-chipkaart. Zodra je de trein uitstapt, trilt ‘ie ten teken dat je moet uitchecken. “WHOEIJ!”, roepen alle vrouwen die met een vrolijk hupsje de trein uitspringen. En het leven werd langzaam weer leuk.

Dacht je dat de winter voorbij was, komt er nog een staartje aan. Ik vind alles best, zolang ik de ijzers maar kan onderbinden, maar zo ver is het nog niet. Het water stroomt al golvend voorbij. Oostenwind. Guur. En de sneeuw waait horizontaal voor m’n ramen langs. It giet net oan zolang we de eenden nog kunnen voeren. Voor mijn mede-vincken die echte vleugels hebben hang ik maar weer nieuwe vetbolletjes op. Ik moet de thermobroek weer aan op de fiets en ik zie aan hun bolle verenpak dat ze het ook koud hebben. En van kou krijg je trek.

Nu liep ik laatst door de Aldi en zag daar een doos VOL met vetbollen. Vijf euri. Dat scheelt nog al in prijs met de dorpssuper die er (ondanks hun reclame) olifantenprijzen op nahoudt. Dus ik jets die bak bollen in m’n karretje. In mijn sas doordat ik nu voor de rest van de winterperiode ongetwijfeld genoeg voedsel heb voor m’n birdies.

WIE schetst mijn verbazing? De vogel. En niet alleen mijn naamgenoot, ook de mus, de pimpel- en de koolmees. Ja, zelfs de grote bonte specht die (als het ECHT goed koud is) aan m’n bollen komt hangen. Let op: ze vreten niet van de Aldi-bollen. Stelletje decadente omhoog gevallen paradijsvogels!

Nu denk ik vaak aan een vriend van me, die in een koekjesfabriek werkte. Daar stopten ze koekjes in een doosje waarop een mooie merknaam prijkt en koekjes in een doosje zonder merknaam. Het ene doosje wordt verkocht voor 3,50 en het andere doosje voor 99 cent.
IN DIE DOOSJES ZITTEN ECHTER DEZELFDE KOEKJES!

Welnu, terug naar het verenspektakel voor m’n huis. Grote vraag is: ZIJN die vetbollen nu daadwerkelijk anders? Dat moet haast wel. Ik denk niet dat de mussen bij de buren overleg hebben: “Heb je gezien wat die Vinck voor ons heeft opgehangen? Van dat pauperspul van de Aldi! Blweeeh. Links laten liggen! Staaaaken!”

Ergo: de verpakking doet veel voor de verbeelding van de mens. Als iets er mooi uitziet, dan willen we het kopen, ongeacht of in het andere (goedkopere) pakje hetzelfde zit. Maar, de vogel laat zien dat echte kwaliteit onderscheidend blijft. Je kunt iets nog zo mooi verkopen, maar als het mooi verpakte bagger is, dan val je op een dag door de mand. De fijnproevers laten je links liggen. Als iemand mij dus vraagt ‘even een teksie te typen’, dan zeg ik: “Nee. Ik typ geen teksies. Ik interview, doe onderzoek, ik maak contact, ik schrijf, ik koppel terug, ik herzie en ik schrijf…” Dat is mijn vak.

Gelukkig pretendeert de Aldi helemaal niets. Dat ze dus pauperbolletjes verkopen past precies in het plaatje. Authenticiteit verkoopt ook. Alleen jammer dat er niet van gegeten wordt.

Kent u dat gevoel nog van vroeger, dat je als kind de trein zag aankomen? Ik ben dat gevoel nooit kwijtgeraakt. Als ik op het station sta, dan juich ik van binnen: “Hij komt eraaaan! Hij komt eraaaaan!” Ik zie mezelf in gedachten over dat perron heen en weer sprinten om het mensen toe te roepen: “De TREIN IS ER BIJNA!” Ja, inderdaad, ik geef toe: mijn hoofd maakt mijn leven vaak plezierig. Groot verschil met andere mensen die op het perron lopen is dat ik vaak lach. Dat komt dus door die trein. Enfin.

Dit weekend was ik bij mijn neefjes. Vier en zeven. “Wat willen jullie vanmiddag doen?” Open vraag die je beter niet aan het kind kan stellen, want dan bestaat de kans dat je als antwoord krijgt: “Naar het walvissenmuseum in Amsterdam.” Ai. Eh, ik dacht zelf meer aan een potje voetbal achter op het grasveld. Ik bedenk dus een stom volwassenen-excuus: “Ik heb geen auto, dus dat wordt ‘m helaas niet.” (Grote ogen.) “Geen AUTO?! Hoe kom je dan hier?” (Even terzijde: het is niet dat mijn neefjes wereldvreemd zijn, maar kennelijk doen zij zelf altijd alles met ‘de auto’.) “Met de trein”, antwoord ik.

De blik in de ogen van mijn neefje. Alsof ik een pak koekjes voor z’n neus hield. “Wij gaan nooit met de trein.” (Dat dacht ik dus al.) DUS: tante Vinck nam de mannen mee. De indruk die het op ze maakte om te wachten op het station… prachtig om te zien. Het is natuurlijk ook heel anders dan de wagen van papa, die er al -gewoon- staat. De trein komt eraaaaaan. Dat is MOOI!

Allebei het kaartje stevig vast, alsof hun leven van de conducteur afhing. Ik ondertussen hopen dat er überhaupt een conducteur te bekennen zou zijn, want die zijn schaars tegenwoordig. Tenminste, in Friesland wel. Zo niet in het westen: daar lopen ze bij bosjes met een trotse blik in een blauw pakje rond. Mooi, dacht ik. Want ik weet nog hoe het vroeger voelde als de conducteur je kaartje kwam knippen. Hij komt eraaaaan! De CONDUCTEUR komt eraaaaan!

Maar deze liep gewoon door. Hij liet de mannetjes links liggen. Ook toen hij voor een tweede (en ja: zelfs een DERDE) keer langskwam, keek hij slechts. Ondernam geen actie. “Ik denk niet dat de conducteur ons kaartje gaat controleren”, zei m’n neefje zacht. Ik zag de teleurstelling. “Misschien op de terugweg.” (Wederom zo’n loos antwoord van een volwassene.)

Maar gelukkig. Op de terugweg kwam er weer een blauw pakje aan. Ze ging zelfs schuin achter ons zitten, dus het enthousiasme van de boys was haast niet te houden. “Ik DENK dat ZIJ ons kaartje wel gaat knippen!”, riep de oudste blij. De jongedame in het blauwe uniformpje lachte. Komt goed, dacht ik. Maar hoe dichter we bij het eindstation kwamen, hoe minder kans we op ‘een knipje’ hadden. Dus, eigenlijk met tegenzin, vroeg ik haar al gebarend of ze niet even het kaartje van de boys kon knippen. “Ik heb geen tang bij me”, zei ze, en ze haalde haar schouders op. Ik gebaarde: dan kun je er toch een scheurtje in maken, DOE IETS MUTS. Gelukkig kon ze dat laatste niet uit mijn gebarentaal halen. En waar komt ze mee? LET OP:

HET PROTOCOL VAN DE ORGANISATIE. Met een afgeknepen stem zegt ze: “Wij mogen helaas zelf geen kaartjes stuk scheuren. Dat is de regel.”

Dat is de regel.

Een scheurtje in het kaartje maken is verboden als je zo’n blauw pakje aanhebt. Mag niet van de baas.

Ik vraag mij af: in wat voor tijd leven we? Zijn we hier om protocollen na te leven of om het een beetje leuk te maken voor elkaar? Ik streef naar dat laatste. Gelukkig staat er op het station nog zo’n ouderwetse stempelpaal. M’n neefjes hebben hun kaartje zelf gestempeld. Zelfstandige jongens. Nieuwe generatie. Nu al ~ is alles anders dan vroeger …. ik voel mij oud, maar zie tegelijkertijd een schone taak voor mij weggelegd. Ja lieve neven: het leven is LEUK en als de trein komt, moet je gewoon altijd keihard over het perron hollen en roepen: “Hij komt eraaaaaaan!!”

“Wat wil je later worden?” ~ “Boer. En schaatser.” Voor de generatie die aan Y vooraf ging: vult u het merk maar in. (Voor de nieuwe generatie: zie filmpje  ) Ik had ook wel schaatser willen worden. Boer lag me minder. Hardloper dan weer wel. Ik ben graag buiten. Niet voor niets zit ik op de fiets. “Ik zie wel hoe je de winter doorkomt!”, riepen ze en masse. (En ‘ze’ zijn de mensen die doorgaans in de wagen zitten.) Maar Davinckie is winterklaar. Ik ploeter mooi door de sneeuw. Zo zie je nog eens wat.

Nu ik ingesneeuwd ben in mijn dorp (de oostenwind waait zo de sneeuw van ’t weiland en legt het precies op het pad dat naar mijn huis leidt) is het echter maar goed dat ik alle interviews net gehad heb en bij de houtkachel de boel kan uitwerken. Mooi vak. Laat de rest van de Hollanders maar chagrijnig in de file staan. (Op ’t spoor gaat ’t ook niet helemaal goed hoor ik.) Ik zeg u: fietsen is zo gek nog niet!

Afgelopen zondag schaatsten trouwens de eerste idioten voor m’n deur langs. De vaart lag er als een spiegeltje bij, maar de ijzers onderbinden om een tochtje te maken; het was bij mijzelf nog niet opgekomen. Ik doe het op de ondergelopen weilanden waar de boeren ruimte geven aan de schaatsers. (Dat doen ze hier, omdat boeren schaatser willen worden.) Het is mooi schaatsen op zo’n weiland. En veilig.

Twee jaar geleden kwam ik thuis en zag ik op het ijs twee van die roze plastic schaatsbeschermers liggen. Normaal gebruik je die om te klunen. Dat was deze schaatser niet helemaal gelukt. Naast de beschermers een wak. Ik vroeg mij af wanneer de persoon daar door ’t ijs was gezakt. Een uur geleden? Vijf minuten? Waar was die schaatser? En, roze houdertjes. Wat suggereerde dat? Een vrouw? Of een man die graag een vrouw had willen zijn?

De enige die het gezien kon hebben, was het bruine schaap van de overburen. De kippen bleven van de kou in hun hok. Wat was het laatste wat die schaatser zelf gezien heeft? Mijn huis? Het schaap? Riet? Hoe snel gaat zoiets? Was het vrijwillig of ging ‘ie per ongeluk onder ‘t ijs? En waar moet je zo’n wak met roze beschermertjes ernaast eigenlijk melden? Meldeenwak.nl bestaat niet. Ik heb nog dagenlang kranten bekeken om te zien of iemand als vermist was opgegeven. Maar ja, die parachutist die onlangs bij Teuge het leven liet en tien dagen dood lag te zijn in een weiland, daar werd ook niet achteraan gebeld. Die had misschien net als de roze beschermertjes geen vrienden.

Enfin. Ik ga niet te snel de vaart op. Zondagnacht kwam de sneeuw. En de sneeuw verraadt direct de zwakke plekken in het ijs. Daar waar zondag nog die mooie gladde verleidelijke spiegel lonkte, lag maandagochtend bruine prut. It giet oan? Echt net. Had het mij gevraagd. “Wat wil je later worden?” ~ “Schaatser.” (…) “En schrijver.” Gelukkig kan dat laatste overal en altijd.