de Contrabas

Flarf is Dionysus. Conceptual Writing is Apollo.

2009-07-06T21:08:15+02:00

An introduction to the 21st Century's most controversial poetry movements.

Manifest in wording

2009-07-06T20:00:00+02:00

11. "De zon stond op het punt om zich in de afgrond van de einder te storten. Hoofdschuddend at men verder op de boerderij." (kortverhaal)

1. 'ik wil een gedicht schrijven dat iedereen kan onthouden'

2. 'Voorzichtig! In deze doos ligt de eerste traan van de wereld.'

3. 'ik ben een nieuw alfabet aan het schrijven. weer met een A erin.'

4. 'Voor elke appel sterft een schone, witte bloem.'
(zo heeft God de esthetica in mekaar gestoken)

5. 'Laten we telefoneren en zakendoen.'

6. 'Er is maar één weg.'

7. 'Ik ben mijn talent voor verliefdheid verloren. Ik ben een wandelend standbeeld geworden en de duiven vertikken het om op mijn kop te schijten omdat ik geen interessante praat te verkopen heb.'

8. 'Ik ben een boor en ik loop naar de watertoren. '

9.
Denker, zeg iets vrolijks.
De meute wil wat vrolijks.
Wat doe je eraan,
Ze hebben net warm gegeten.
(Velimir Chlebnikov)

10. Om te bedelen moet je een bedelaar zijn. (Tegel)

Geboren en getogen Tilburger...

2009-07-06T15:32:38+02:00

... met warme belangstelling voor cultureel erfgoed wordt de vierde stadsdichter van Tilburg."

De nieuwe Parmentier voor u en ik

2009-07-06T12:19:14+02:00

'De ik-fguur is het meest ongrijpbare personage in de letteren. De discussie over het ‘ik’ concentreert zich tegenwoordig vooral op het autobiografisch schrijven dat onder het lemma ‘autofictie’ de dunne grens tussen het fictieve ik en het reële ik exploreert – dat wil zeggen: de schrijver van vlees en bloed, zoals wij die menen te kennen van bijvoorbeeld de achterflapfoto en televisieoptredens. In het door hen samengestelde en ingeleide dossier ‘Ik’ mengen Bart Vervaeck en Arnoud van Adrichem zich in het debat, en wagen een ultieme poging om de eerste persoon enkelvoud in zijn vele gedaanten te doorgronden. Met medewerking van: Gwennie Debergh, Ger Groot, Atte Jongstra, Arnoud van Adrichem & Jan Lauwereyns, Lut Missinne, Damiaan Renkens, Erik Spinoy en Peter Verhelst.' meer op Parmentier.

Literaire weblogs doorgelicht op NRC

2009-07-06T09:39:23+02:00

'Want de litblog is een prachtig middel, je brengt de actualiteit in het op zichzelf al zeer veelzijdige medium dat we website noemen. Dat de noodlijdende literaire tijdschriften in Nederland niet al lang zijn overgestapt op de blog als publicatiemiddel is mij een raadsel. Het werkt. Ik ga dat demonstreren in deze rubriek.'>> Atte Jongstra neemt wekelijks een literair weblog onder de loep op NRC.

Stweet, Twitter op straat

2009-07-05T23:20:43+02:00

We love the net, een collectief van internetkunstenaars, heeft Twitter en Google Street View aan elkaar gelinkt. Stweet laat zien wat waar gezegd wordt. De microberichten van Twitter worden gelocaliseerd op de panoramabeelden van Google Street View. De berichten verschijnen bij de foto's van de steden (Parijs, Marseille, Londen, Barcelona, Sydney, Milaan, …) en bieden je een nieuwe manier om te reizen rond de wereld. Telkens er een nieuwe tweet komt, wordt het scherm ververst.
« Dit artistiek project wil een nieuwe weergave zijn van de berichten die circuleren op het net. Twitter biedt ons een eindeloze stroom woorden van mensen. Stweet wil zich de enorme fotografische ruimte die Google op een autoritaire manier creeërt toeëigenen. We willen de mensen ook bewust maken dat ze geobserveerd worden, om niet te zeggen gesurveilleerd." Aldus de intentieverklaring van het collectief.
Ik tikte in 'Amsterdam Netherlands' en kreeg prompt volgende tweet te zien: “ Walking in red lite district on a sunday summer night is such a trip.” Reguliersbreestraat 36 Amsterdam, North Holland, Nederland.
Een mens zou zich twee keer bedenken voor hij tweetert.
Hier klikken en onderaan stad en land intikken. (bron: Libération)

Elisabeth Eybers-kenner Hans Ester

2009-07-05T20:28:19+02:00

'De scheppende kracht van het woord is mij in Zuid-Afrika zeer sterk bewust geworden. Ik voeg er ook nog aan toe dat ik het als voorrecht heb ervaren om met Zuid-Afrikaanse schrijvers in contact te komen. In de meeste gevallen zijn Nederlandse schrijvers ontoegankelijke mensen. Ze missen ook de humor van de Zuid-Afrikanen. Karel Schoeman heeft dat in ‘n Ander Land feilloos aangevoeld. Nederlanders missen de levensvreugde van de Afrikaners.' zei Hans Ester van de Nijmeegse Radboud universiteit, die eerder dit jaar de Elisabeth Eybers-beurs kreeg en een bloemlezing met Afrikaanse gedichten voorbereidt. Lees het interview op Versindaba.

1500 boekenlezers can be wrong

2009-07-05T15:18:01+02:00

Nee, werkelijk. 1500 (vijf-tien-honderd) lezers, wat zeg ik, 1500 Vlaamse en Nederlandse lezers, ach nee, 1500 BOEKENlezers, leveren het overtuigende bewijs: DE boekenlezer kent meer gezag toe aan recensies die op papier verschijnen, dan recensies (de NRC spreekt van "amateurrecensies", wat weer iets anders is dan recensies, maar goed) op internet. Onderzoeker Marc Verboord gebruikte "een databestand met gegevens van 1.500 Nederlandse en Vlaamse boekenlezers. Die had hij verzameld voor een onderzoek dat hij in 2005 in opdracht van de Taalunie verrichtte."

Wacht, Verboord onderzocht het volgende: "(...) de waarde die boekenlezers toekennen aan het literaire oordeel van verschillende gidsen: een vriend of kennis, een boekverkoper, een medewerker van een bibliotheek, een literatuurprofessor, een andere lezer die op internet een bespreking had achtergelaten, of een recensent van De Telegraaf, NRC Handelsblad, de Volkskrant en de Libelle."

Hoe de Libelle daar tussen verzeild raakt weet ik ook niet, maar luister: "De vriend en de kennis behaalden de hoogste scores (3,1 op een schaal van één tot vier), maar meteen daarna kwamen de experts: de literatuurprofessor (2,6) en de recensenten van de NRC (2,6) en de Volkskrant (2,3). Een andere lezer op internet kreeg een relatief lage score (1,8), net iets hoger dan de recensent van de Libelle (1,1) of de Telegraaf (1,1)."

Een verrassende uitslag, en bij de Telegraaf zal het de komende week flink spoken op de kunstredactie. "Ik dacht dus dat de professionele recensent in krant of tijdschrift wel terrein zou verliezen”, zegt (...) Verboord, socioloog aan de Erasmusuniversiteit en deelnemer aan een groot NWO-project over reputatie- en oordeelsvorming in het culturele domein. "Ik verwachtte dat door die twee ontwikkelingen de mensen zich minder op profs en meer op internetbronnen zouden verlaten.”

Welke literatuurprofessor dan zo enorm betrouwbaar zou zijn, ik heb geen idee (en hoop dat het niet om Thomas Vaessens gaat), maar het lijkt me een onderzoek van niks, een WC-eend eerste klasse, en we weten na het geval Brouwers allemaal dat de Taalunie een ambtelijke moloch is, die in haar databestand alleen lezers heeft die Louis Couperus nog persoonlijk hebben gekend en denken dat internet iets is dat hun butlers gebruiken om af te stoffen.

De onderzoeker is trouwens "socioloog aan de Erasmusuniversiteit en deelnemer aan een groot NWO-project over reputatie- en oordeelsvorming in het culturele domein". Kortom, iemand die aan een druppel op een gloeiende plaat kan zien dat het ergens anders best wel eens zou kunnen regenen. Wat ook weer knap is.

Hoewel. Als we de NRC mogen geloven vormen "amateurrecensies van literatuur op internet (...) geen serieuze bedreiging voor boekbesprekingen in de krant." Dan is het vooral een geval appels met peren vergelijken. En kan aan de conclusie geen enkele waarde worden gehecht, behalve door de NRC, die haar papieren recensies uit de wind wil houden.

Schoorvoetende poëziezomer in Watou

2009-07-04T22:17:30+02:00

'De poëzie moet je in Watou niet alleen op ballonnen zoeken. Het Poëziecentrum, trouw aan zijn opdracht, bracht ook een documentair gedeelte met poëziecollages samen. Renaat Ramon kreeg een kamertje ter beschikking voor zijn visuele poëzie: rond een gedicht van Bart Moeyaert werd een sinistere installatie gebouwd. Maar wie rondstapt, kan zich niet van de indruk ontdoen dat de poëzie dit jaar in kelders en containers is weggestopt.

Volgens Tibergien was het de bedoeling om met poëzie rustpunten in het parcours uit te bouwen. 'Lezen en herlezen zal er dit keer niet bij zijn. Maar de authentieke stem van de dichter, van Ted Hughes tot Marcel van Maele, krijg je wel te horen.' >> lees meer op De Standaard.

De humanistische wie of wat?

2009-07-04T13:28:53+02:00

Tot de opkomst van Pim Fortuyn werd het "Paarse Kabinet" van Wim Kok door vriend en vijand geprezen. Maar de inkt van De puinhopen van acht jaar Paars was nog niet droog, of Wim Kok en de zijnen werden gezien als abjecte en verwerpelijke non-valeurs, die zouden worden vervangen door de "nieuwe politici" van Fortuyn.

Deze omslag in de "publieke opinie"werd begeleid door "de media", door journalisten die kritiekloos "signaleerden" wat de politici elkaar toebalkten. Niet Fortuyn maakte de "revolutie", dat deden de journalisten die te beroerd waren om feiten te controleren of om het onderscheid te maken tussen propaganda en opinie. Geert Wilders opereert inmiddels in hetzelfde vacuüm.

Na het verschijnen van De revanche van de roman. Literatuur, autoriteit en engagement, het boek dat Thomas Vaessens eerder dit jaar publiceer- de, gebeurde in de literaire journalistiek ongeveer hetzelfde. Op gezag van de schrijver werden allerlei "kwesties" voor waar aangenomen en werd het engagementsdebat - nooit verdwenen uit de literatuur - ineens als een sprankelende noviteit gepresenteerd.

Daarbij maakte Vaessens handig gebruik van de Fortuyn-truc, door een tegenstelling te verzinnen tussen de wél-geëngageerde en de niet-geëngageerde schrijvers. Onderweg hief hij het idee dat literatuur iets met stijl van doen zou hebben op, want een te grote nadruk op de stijl is een misverstand.

Gisteren zette Vaessens in de NRC van gisteren voor de zoveelste keer thee van hetzelfde engagementszakje. Deze keer is de journalist van dienst Elsbeth Etty, die Vaessens ondervraagt.

Twee opmerkingen wil ik hier even belichten. Allereerst:

"Mijn boek behandelt een periode waarin dat helemaal niet gebeurde (dat de literatuur een rol speelde in het maatschappelijke debat, CB): de jaren tachtig en negentig van de vorige eeuw. In de statistieken kun je terugzien dat in romans, kritieken, maar vooral ook in de literatuurwetenschap de ideologische, moralistische of ethische dimensie uit de literatuur werd weggefilterd. Politiek, ethiek en moraal werden als niet ter zake doend beschouwd. Men wilde er zijn vingers niet aan branden."

In de jaren tachtig schreef Brouwers zijn polemieken, die hij nadrukkelijk "óók een politieke boodschap" toedichtte, schreef Komrij boeken waarin hij een aantal zaken, van architectuur en politiek tot de letterkunde, over de hekel haalde, in 1986 verscheen Mystiek Lichaam, een boek dat voor een maatschappelijke discussie zorgde, een discussie die werd aangezwengeld door de overleden zwampaal Aad Nuis. Enzovoort, enzovoort. Allemaal schrijvers die de oversteek tussen maatschappij en letterkunde maakten, of wilden maken.

Vaessens zegt iets dat niet waar is, maar net als in het geval van Fortuyn probeert hij, door de feiten te verdoezelen, zijn eigen "stelling" kracht bij te zetten. Het gaat allemaal nergens over, maar het klinkt, zo gepresenteerd, heel authentiek.

Op de vraag van Etty: En de Rushdie-affaire dan? Of de oorlog in Joegoslavië? Daar hebben schrijvers en andere intellectuelen zich toch heftig mee bemoeid. Susan Sontag ging naar het bezette Sarajevo om er met de bevolking Becketts ‘Wachten op Godot’ op te voeren. - zegt Vaessens: "De Rushdie-affaire was een totaal geïsoleerd geval.”

Dit is nog net iets kwaadwillender dan de vorige opmerking, want wat hij hier doet is nadrukkelijk de "internationale" context buiten beschouwing laten. Een heleboel schrijvers, vertalers, uitgevers en journalisten die óók zijn getroffen door (religieuze) terreur zullen hem dankbaar zijn, voor deze uitspraak.

(wordt vervolgd)

Vlaams volksvertegenwoordiger van de performance poetry

2009-07-03T21:05:43+02:00

"Optimisme is terminaal zijn en toch stoppen met roken." Andy Fierens gaf tot nu toe bewust nog geen enkele dichtbundel uit, maar Andy treedt heel vaak op.

Het beeldend oeuvre van Breyten Breytenbach

2009-07-03T19:24:43+02:00

'Wie na deze picturale heftigheid enige lucht nodig heeft, doet er goed aan de door veertien sonnetten gemarkeerde poëzieroute te lopen. Geïnspireerd door het woord ’engel’ dat in Hengelo verborgen is, liet Breytenbach op blinde muren gedichten verschijnen, even onverwacht als een engel uit de hemel.' >> over de andere kant van Breyten Breytenbach: de beeldende kunstenaar.

'De Rushdie-affaire was een totaal geïsoleerd geval'

2009-07-03T18:54:15+02:00

Waarom legt u de schuld daarvoor bij de ‘humanistische traditie’, bij docenten en critici als Kees Fens, Jacques Kruithof, Carel Peeters en Ton Anbeek? Zij hebben de literatuur toch juist altijd uiterst serieus genomen? „Omdat humanistisch georiënteerde literatuurbeschouwers proberen literaire kwaliteit te herkennen op basis van universele criteria. Die positie is in de jaren tachtig en negentig terecht weggevaagd door het postmodernisme. Mensen die desondanks vasthouden aan de humanistische traditie zijn schadelijk voor het literaire debat, ze houden een oorlog gaande die improductief is.”>> lees het interview met Thomas Vaessens op NRC.

Passiespelen herzien én uitgebreid

2009-07-03T13:56:58+02:00

"In 2010 wordt in openluchttheater De Doolhof de negentiende editie op het toneel gebracht van de vijfjaarlijkse Passiespelen van Tegelen, over het lijden en de dood van Jezus Christus. Voor deze nieuwe reeks van opvoeringen heb ik de tekst die ik had geschreven voor de spelen van 2005 herzien en met enkele taferelen en rollen uitgebreid." Lees verder op de weblog van Wiel Kusters >>

Lindner over 'Binnenvaart' van Jurre van den Berg

2009-07-03T12:36:55+02:00

'In Groningen, daar leeft het, dat weet iedere Britse toerist en iedere beginnende dichter. Je kunt er geen dichtersavond bezoeken of je struikelt over tientallen druk roezemoezende debutanten in spe. Ook Diana Ozon en Simon Vinkenoog, beiden toch op emblematische wijze met Amsterdam verbonden, publiceren tegenwoordig in Groningen bij diezelfde uitgeverij Passage. Dit voorjaar verscheen er de symphatieke en mooi uitgegeven bundel Kanaalkoorts van Kasper Peeters, afgelopen najaar de tweede bundel Dat was dat van de talentvolle Anneke Claus, de huidige stadsdichter van Groningen. De kwaliteit van de poëzie die bij Passage verschijnt is overwegend ruw. Anneke Claus maakt fraaie regels, maar werkt haar gedichten nog wat vaak uit naar een pointe. Dat is minder het geval met Binnenvaart van Jurre van den Berg, die ingehouden en voorzichtige poëzie schrijft, en zo een vreemde eend lijkt in dat expressieve Groningen.' >> lees de recensie van Erik Lindner.

Hans Verhagen terug naar de roots

2009-07-03T12:07:16+02:00

,,Ik ben hier toch geboren en getogen. Ik heb hier dromen gehad en daarvan is een aantal meer dan uitgekomen, maar er zijn hier ook verschrikkelijke dingen gebeurd, maar dat hoort bij de totaliteit van het leven." lees het korte interview op de PZC naar aanleiding van het Hans Verhagen Festival in Vlissingen.

De nieuwe Veenbaas nu verkrijgbaar

2009-07-02T20:56:31+02:00

Over Veenbaas: Piet Gerbrandy: "Veenbaas, van huis uit filosoof, heeft met Metropolis een meeslepend stadsgedicht geschreven, dat swingt, wringt en zindert. [...] Veenbaas is een belangrijk dichter." Pier Boorsma: "Wie zo kan schrijven, mag zich werkelijk dichter noemen. Veenbaas heeft zich in vier jaar tijd ontwikkeld tot een van de belangrijkste dichters van zijn generatie." Hieronder een gedicht uit zijn nieuwe bundel De zon, het smalle bed, mijn lichaam:

Materialistisch visioen

uit holle dood rezen mijn hoofd, mijn
wangen van marmer, mijn spekstenen
slaap. vlammen lekten uit mijn ogen, en op
mijn koperen lip smolt het poolijs
van mijn poëzie.

rivieren
liepen sissend vol met koelwater
vergiftigden de steden. het hete lood
van de liefde stolde. in de fosforhemel
het slingeruurwerk van de vogels

daarboven (ja met splijtstaaftong
goot ik mijn beelden uit) daarboven bromde
de zon zijn glimmende reactor

toen zomaar
het mankement: bloed in m'n haar. de drijfstang
sloeg vast. een dichte stofwolk
stoof op, dat was zeker

mijn ziel

ISBN 9789079432158 - 64 pagina's - paperback - € 12.50

Nu bestellen

De nieuwe Van Willigenburg nu verkrijgbaar

2009-07-02T20:51:35+02:00

De functie van Finland is Hans van Willigenburgs tweede bundel. Met zijn debuut Objectief verzuipen maakte hij enthousiaste reacties los: "Slim, scherp, opgewekt en grappig" (Willem Thies, Poëzierapport), "Deze dichter krijgt de lachers op zijn hand" (Maarten Hamelink, Meander).

De functie van Finland
voor Aki Kaurismäki

Vanaf nu ben ik een Fin,
spreek Fins,
zwijg Fins,
denk Fins;

het is een noodzakelijk besluit het vertragende,
de tolerante alcoholwalm van Finnen naar binnen
te laten marcheren.

Bij een Fin bieden allerhande voorwerpen
zich makkelijk aan voor lange,
ondoorgrondelijke gesprekken:

met een voetgangerslicht, bijvoorbeeld,
is het als Fin ontspannen boeren
over essentie en ijdelheid,

met een etalageruit
ontspint zich alras een ongebonden onderhoud
over waanzin en de inhalige economie van de samba

en met een kaartjesautomaat
blijft diepgaande onenigheid over de menselijke wil
rustgevend zwerven achter een wederzijds gehandhaafd pokerface.

Na nog wat omvangrijke debatten in het Fins
met onder meer een bushokje, een papierbak en een wipkip,
verdwijnen de handen als vanzelf in de jaszakken
en bereik ik de juiste stijfheid,
de perfecte temperatuur onder nul,

om tegenover elke simplificatie en elk ongenood commando
uit een ruime keuze van rechtopstaande joekels
de meest ontzagwekkende spar neer te zetten.

ISBN 9789079432141 - 48 pagina's - paperback - € 12.50

Nu bestellen

Nederlandse poëzie lezen op een Italiaans terras

2009-07-02T20:38:59+02:00

"Gisteravond was Notte di San Giovanni. In de stad waren concerten, fanfares trokken door de straten. De gebruikelijke Roemeense straatmuzikanten lieten zich niet kennen en deden er nog een schepje bovenop. Op Piazza Matteotti werd een vreugdevuur aangestoken. Ik zat op het terras van de Bar degli Specchi en las gedichten die zich perfect voegden naar deze potpourri van geluiden en indrukken." >> de gedichten van Liesbeth Lagemaat namelijk. Lees de bespreking van Pfeijffer op NRC. (zie ook dit eerder bericht.)

Brusselmans-dialoogwedstrijd

2009-07-02T19:06:00+02:00

David Pefko debuteert in het najaar met een roman, bij Van Oorschot, maar is op zijn weblog ondertussen met een interessant project begonnen: Schrijf uw eigen dialoog in Brusselmans-stijl en win gigantische prijzen! Een fragment uit zijn eigen dialoog:

Herman: ‘Ik verlang naar de dood.’
Tania: ‘Wat zeg je schat?’ Herman, nu wat harder: ‘Ik zou willen dat de dood zijn intrede deed.’
Tania: ‘Ach schat.’
Herman: ‘Neen, echt.’
Herman trekt stevig aan zijn sigaret en roert in het longdrinkglas waar zijn koffie verkeerd in zit. Hij tuurt naar de stereotoren, achterin de kamer. Hij knijpt met zijn ogen en zegt dan vrij hard: ‘Wat een geweldige drum solo Tania.’

U kunt uw dialogen nog plaatsen, als comment >>