Bij het maken van een snelle pasta wil je natuurlijk niet eerst tien minuten wachten tot het water kookt. Met een Quooker heb je direct kokend water uit de kraan en kun je meteen aan de slag. Dankzij het compacte reservoir onder het aanrecht is er altijd 100 °C kokend water beschikbaar, zonder dat je eerst een waterkoker of pan hoeft aan te zetten. Afhankelijk van het model kun je naast koud, warm en kokend water ook gekoeld bruisend en gefilterd water tappen. En dat allemaal uit één kraan.

Deze vier pastagerechten zijn zo snel gemaakt dat het wachten tot het water kookt soms nog het meeste tijd kost. Dat is met een Quooker dus verleden tijd.

Makkelijker dan spaghetti al pomodoro wordt het bijna niet. Maar saai? Zeker niet! Met tomaten, olijfolie, knoflook en basilicum maak je in een mum van tijd een heerlijke pastasaus. Niet voor niets is dit een van de bekendste klassiekers uit de Italiaanse keuken. Bekijk het hele recept

Pasta alla puttanesca is een echte smaakbom. Tomaten, olijven, kappertjes, ansjovis en een beetje peperoncino zorgen samen voor een pittige, hartige saus. Het fijne aan dit gerecht? De meeste ingrediënten heb je waarschijnlijk al in je voorraadkast staan en de saus is binnen 10 minuten klaar. Bekijk het hele recept

Spaghetti alla Nerano komt uit het gelijknamige kustplaatsje aan het schiereiland van Sorrento. De hoofdrol is weggelegd voor gebakken courgette en kaas, traditioneel Provolone del Monaco, die samen met een beetje pastawater een heerlijk romige saus vormen. En dat zonder een druppel room. Bekijk het hele recept

Liefhebbers van pittig eten opgelet. In deze pasta speelt ’nduja de hoofdrol: een zachte, smeerbare worstspecialiteit uit Calabrië, op smaak gebracht met rode pepers. De ’nduja smelt door de tomatensaus en geeft het gerecht een heerlijke pittige smaak. Je kunt ’nduja gewoon in een potje kopen, dus veel werk heb je er niet aan. Nog wat geraspte pecorino erover en klaar. Bekijk het hele recept

Via idyllische paden, omringd door groene weiden en lentebloesems, naderen we een grote eikenboom. Hierachter ligt de verbouwde podere verscholen. Het hek wordt voor ons geopend en we rijden een mooi onderhouden terrein op, met schitterend uitzicht op Treia. Sophie en haar man kochten de podere twintig jaar geleden en lieten de gerenommeerde Zwitserse architecten Markus Wespi and Jérôme de Meuron de verbouwing uitvoeren. De architecten behielden de originele buitenkant van de boerderij, maar braken de binnenkant helemaal open om ruimte en hoogte te creëren. De combinatie van strak design en een traditionele elementen werkt hier perfect. En waar authentieke Italiaanse boerderijen vaak donker en gesloten zijn, is deze podere licht en open. Hierdoor leent het huis zich uitstekend voor een ontspannen, luxe verblijf, terwijl het nog altijd de charme van een boerenwoning uitstraalt.

Op de eerste avond nemen Sophie en haar familie ons mee naar hun favoriete restaurant om ons kennis te laten maken met de keuken van Le Marche. Sophie vertelt over de culinaire tradities van deze regio, die ligt ingeklemd tussen de Adriatische Kust en de Apennijnen. Hierdoor geniet je er van twee werelden: de bergen en de zee. Aan de kust proef je verse visgerechten, terwijl je in het achterland stevige boerengerechten krijgt geserveerd, zoals wild zwijn of varkensvlees, met de lokale pecorino (schapenkaas). En ook truffel kom je hier veelal tegen op je bord (in het seizoen). Maar in tegenstelling tot Toscane en Umbrië, wordt er hier niet mee gepronkt; het is er gewoon.

De volgende ochtend staan we vroeg op om de befaamde zonsopgang te bewonderen. Terwijl de rest van Le Marche nog in diepe slaap verkeert, kleurt de horizon langzaam oranje en staan we even stil bij een kudde schapen die ligt te slapen in dit prachtige licht. Als de zon eenmaal aan de hemel staat, neemt gastvrouw Eleonora ons mee voor een uitje. Ze heeft een bezoek geregeld aan de schoenfabriek van Santoni in Corridonia. Santoni, beroemd om zijn high-end schoenen met oranje zolen, werd in 1975 opgericht door Andrea Santoni en wordt tegenwoordig geleid door zijn zoon Giuseppe. De oranje zool is geïnspireerd op de prachtige zonsopkomst van Le Marche. Tijdens een uitgebreide rondleiding zien we elke stap van het indrukwekkende productieproces, dat je absoluut een sterk staaltje vakmanschap mag noemen.

Op dinsdagochtend nemen Eleonora en Sophie ons mee naar de markt in Treia, het hoogtepunt van de week in het dorp. Het plein vult zich met buurtbewoners die verse groenten kopen en de laatste roddels uitwisselen. Het is hier lekker rondwandelen en rondkijken. Eleonora laat ons de historische rijkdom van het dorp zien en we drinken nog een cappuccino bij het nét geopende restaurant Palazzo Rainaldi.

Dan is het tijd om de andere kant van Le Marche te verkennen: de kust, die op slecht een uurtje rijden van Treia ligt. Sophie vertelt ons dat ze hier in de zomer vaak naartoe gaan en regelmatig boottochten organiseren voor hun gasten. Ze laat ons bij Baia di Portonovo zien, een baai net onder Ancona. De felblauwe zee, hagelwitte kiezelsteentjes en groene bergen maken het hier prachtig. Op het strand zijn diverse eetgelegenheden waar je ook bedjes en parasols kunt huren.

Een aanrader in de omgeving is Cingoli, een eeuwenoud stadje gelegen op een berg. Het staat bekend als het balkon van Le Marche vanwege het adembenemende uitzicht – op heldere dagen kun je zelfs Kroatië zien liggen. Eleonora heeft voor ons een bezoek geregeld aan Palazzo Castiglioni, het oude huis van paus Pius VIII. Het historische pand biedt een fantastisch inkijkje in de wereld van de gegoede families uit vervlogen tijden, maar ook die van vandaag – het is nog altijd in handen van dezelfde familie, die hier nog deels verblijft. Het huis is indrukwekkend met zijn prachtig ingerichte kamers, waar de rijke geschiedenis tot leven komt.

Ristorante Il Villino, Treia is een lokale favoriet. Hier proef je de smaakvolle boerenkeuken van Le Marche. Contrada S. Carlo 29, Treia

Een heerlijke plek voor ontbijt, lunch of aperitief in het oude centrum van Treia moet je bij Palazzo Rainaldi zijn. Via Lanzi 30, Treia

Ristorante Emilia is een klassieker aan het strand van Baia di Portonovo, met schitterend uitzicht en heerlijke gerechten. Baia di Portonovo

Pal naast Emilia ligt het restaurant Marcello, dat met z’n gekleurde stoeltjes gezellig oogt. Je kunt er lekker eten én een bedje te huren voor een dagje zonnebaden. Baia di Portonovo

Vakantievilla’s
Overnachten kan natuurlijk in de podere van Sophie in Treia – te boeken via Plinius Homes (NO72 op plinius.homes) – maar Plinius heeft nog veel meer accommodaties in Le Marche. Van villa’s voor groepen tot little gems voor kleine gezelschappen. Voor een op maat gemaakte reis kun je altijd mailen naar info@plinius.homes.

Ieder najaar verandert het ritme op het Italiaanse platteland. In de olijfgaarden worden grote netten onder de bomen uitgespreid, families en bedrijven komen samen en de eerste kratten vullen zich met groene en paarskleurige olijven. De raccolta delle olive, zoals de olijfoogst heet, is voor veel Italianen een van de belangrijkste momenten van het jaar.

De olijfboom speelt al duizenden jaren een belangrijke rol in de Italiaanse geschiedenis. De Etrusken en Romeinen verbouwden al olijven en gebruikten de olie niet alleen in de keuken, maar ook voor verlichting, verzorging en religieuze rituelen.

De olijfoogst begint doorgaans in oktober en loopt door tot november of december, afhankelijk van de regio, het weer en de olijfsoort. In sommige delen van Zuid-Italië gaat de oogst zelfs door tot in januari. Het precieze oogstmoment is bepalend voor de smaak van de olie. Vroeg geoogste, groene olijven leveren doorgaans een intensere olie op, met frisse, bittere en peperige tonen. Rijpere olijven zorgen vaak voor een mildere smaak en een hogere opbrengst.

Hoewel er tegenwoordig steeds vaker mechanische hulpmiddelen worden gebruikt, gebeurt een deel van de oogst nog altijd met de hand. Met speciale harken of elektrische plukkammen worden de olijven van de takken gehaald en opgevangen in grote netten onder de bomen. In grotere olijfgaarden worden soms ook machines ingezet die de stam laten trillen, waardoor de olijven naar beneden vallen. Deze methode is efficiënt, maar niet zonder risico: bij verkeerd gebruik kunnen de schors en de stam beschadigd raken. Vooral bij eeuwenoude olijfbomen wordt daarom vaak voor voorzichtigere oogstmethoden gekozen.

Zodra de olijven zijn verzameld, worden ze naar de frantoio gebracht, de olijfmolen. Hier worden ze gewassen en vermalen tot een pasta, waaruit vervolgens de olie wordt gewonnen. Bij kwaliteitsproducenten gebeurt dat bij voorkeur nog dezelfde dag. Hoe langer de olijven blijven liggen, hoe groter de kans dat de kwaliteit achteruitgaat.

Vroeger werden olijven met zware stenen molens vermalen en werd de pasta uitgespreid over ronde persmatten, de zogenaamde fiscoli. Deze werden op elkaar gestapeld en onder een pers samengedrukt. Soms werd de overgebleven pasta nogmaals geperst om meer olie te winnen, maar die was doorgaans van mindere kwaliteit. Tegenwoordig gebruiken de meeste producenten moderne centrifuges, waarmee de olie van het water en de vaste bestanddelen wordt gescheiden. Ook uit de overgebleven olijvenpulp kan nog olie worden gewonnen, maar die mag niet zomaar als extra vergine worden verkocht.

Ook de term koudgeperst, die je regelmatig op flessen tegenkomt, verwijst naar de traditionele productiemethode. Bij moderne centrifuges spreekt men officieel van koude extractie, ofwel estratto a freddo. Beide aanduidingen mogen alleen worden gebruikt wanneer de olie bij een temperatuur onder de 27 graden is gewonnen, volgens de bijbehorende productiemethode. Een lage verwerkingstemperatuur helpt om de karakteristieke aroma’s van de olijven te behouden. Hogere temperaturen kunnen de olieopbrengst vergroten, maar ook invloed hebben op de uiteindelijke kwaliteit en smaak.

Waar wijnliefhebbers uitkijken naar de eerste wijn van het jaar, wachten Italianen in het najaar op de olio nuovo: de nieuwe olijfolie. Deze olie is vaak uitgesproken van smaak, met frisse, grassige aroma’s en een karakteristieke peperige afdronk. Soms is ze nog wat troebel, omdat de olie nog niet gefilterd is.

De beste manier om haar te proeven? Op een stuk geroosterd brood. In Toscane heet dat fettunta: brood dat vaak eerst wordt ingewreven met knoflook en vervolgens royaal wordt besprenkeld met verse olijfolie. Meer is er eigenlijk niet nodig. En hoewel olijfolie het hele jaar door een vaste plek heeft in de Italiaanse keuken, is de eerste olie van het seizoen voor veel families toch iets bijzonders. Een product waar maandenlang naartoe is gewerkt en dat tijdens de eerste gezamenlijke maaltijd na de oogst eindelijk op tafel verschijnt.

Bolotana ligt in de streek Marghine in centraal Sardinië, ongeveer 110 kilometer buiten de oorspronkelijke Sardijnse Blue Zone. Voor een recent onderzoek werden officiële bevolkingsregisters en kerkelijke archieven gebruikt om leeftijden en sterfdata te controleren. De onderzoekers bekeken vervolgens hoe groot de kans is dat inwoners vanaf hun zeventigste de honderd bereiken.

En vooral de vrouwen vallen op. Een 70-jarige vrouw in Bolotana heeft volgens de berekeningen een kans van 13,83 procent om haar honderdste verjaardag te vieren. Ter vergelijking: in heel Italië is die kans 3,54 procent. Een opvallend verschil met de oorspronkelijke Sardijnse Blue Zone, die juist beroemd werd om de uitzonderlijk hoge levensverwachting van mannen.

Hoe komt het dat de inwoners hier zo oud worden? Dat is natuurlijk de grote vraag. Een pasklaar antwoord is er nog niet, maar er zijn genoeg interessante aanwijzingen. Blue Zones wijst onder meer op de steile straten van het dorp, waardoor inwoners in het dagelijks leven veel bewegen, maar ook op sterke familiebanden, geloofstradities, matige wijnconsumptie en het gebruik van lokale olijfolie.

Of juist deze gewoontes ervoor zorgen dat inwoners zo oud worden, is niet bewezen. Daarvoor is meer onderzoek nodig. Dat de hoge leeftijden geen kwestie van een paar sterke dorpsverhalen zijn, is wél zorgvuldig gecontroleerd. Zo onderzochten de wetenschappers ook 3.060 inwoners die tussen 1900 en 1925 in Bolotana werden geboren. Van hen bereikten 38 daadwerkelijk de leeftijd van honderd jaar.

Bolotana wordt voorlopig een candidate longevity blue zone genoemd. De recente cijfers zijn opvallend, maar over de periode 2015 tot en met 2019 was het verschil met de rest van Sardinië en Italië minder groot. Er zijn daarom meer gegevens over een langere periode nodig om te bepalen of Bolotana daadwerkelijk in het rijtje Blue Zones thuishoort.

Voorlopig staat het bergdorp dus nog niet officieel op de blauwe kaart. Maar Bolotana heeft onderzoekers in ieder geval genoeg reden gegeven om verder te kijken.

Deze plek staat niet zonder reden op menig bucketlist. Matera is een bijzondere stad met een nog indrukwekkender verhaal. In het centrum van de stad vind je Sassi, een verzameling van eeuwenoude grotwoningen waar de Materani een halve eeuw nog geleden in barre omstandigheden woonden. Na het herstel van deze grotten werd Matera in 1993 op de UNESCO Werelderfgoedlijst gezet. Pioniers van over de hele wereld namen hun intrek in de vernieuwde grotten en openden er galerieën, hotels en restaurants. Sindsdien bruist de stad van het leven en leuke adresjes.

Begin je ochtend met een espresso in een sfeervol barretje, voordat je het labyrint van trappen en pleintjes in duikt. En bezoek de grottenkerken, waar fresco’s verhalen vertellen van vervlogen tijden. ’s Avonds voeren de lichtjes in de stad je van leuke barretjes naar knusse restaurants. De specialiteiten hier? Pane di Matera, pittige salsiccia lucanica en pignata, ofwel lamsstoofpot. Adembenemend uitzicht Om de stad optimaal te bewonderen moet je hem van een afstandje bekijken. Rondom de Sassi ligt het Parco Regionale della Murgia. In dit ruige natuurpark ontdek je grotten en uit kliffen gehouwen kerken. Onze tip: bewandel hier een van de verschillende hikes die je een prachtig zicht op de Sassi geven. Kies de route die je naar het uitzichtpunt Belvedere di Piazza Giovanni brengt en houd je camera in de aanslag. Hier worden namelijk de mooiste foto’s van de stad gemaakt.

Matera is al een openluchtmuseum op zich, maar het heeft ook moderne kunst te bieden. Het museum La Palomba, gelegen in een oude tufsteengroeve, combineert ruige natuur met hedendaagse kunst. Grote sculpturen sluiten naadloos aan bij de omliggende rotsen. Dit is een plek waar kunst en natuur elkaar ontmoeten, wat zorgt voor een bijzondere sfeer. Contrada Pedale della Palomba

In het hart van de Sassi ligt MUSMA, het Museo della Scultura Contemporanea di Matera. Hier ontdek je hedendaagse sculpturen die prachtig contrasteren met de historische grotruimtes waarin ze tentoongesteld worden. Het museum biedt een indrukwekkende collectie moderne werken die de diepte en gelaagdheid van Matera’s rijke geschiedenis benadrukken, en geeft je een verfrissend perspectief op de stad. musma.it

Baccanti Baccanti is een adres van hoog niveau. Gelegen tegenover de mooiste kerk van de stad geniet je hier van de lokale keuken, maar altijd met een creatieve, moderne twist. Het restaurant staat niet voor niets in de Michelingids. baccantiristorante.com

La Lopa Iets laagdrempeliger dan de Michelinrestaurants van de stad, maar net zo leuk. Bij La Lopa vind je een warme, authentieke sfeer en eet je er de lekkerste streekgerechten. lalopa.com

Regiacorte Alleen al voor het schitterende uitzicht is dit restaurant de moeite waard. Maar dat is niet het enige dat indruk maakt; je vindt hier het beste van het beste op je bord en de vriendelijke bediening maakt je bijzondere avond compleet. regiacortematera.it

Area 8 is een populaire plek in de stad. Onder anderen Wes Anderson en Joaquin Phoenix schuiven hier wel eens aan. Naast een cocktailbar vind je hier een bioscoop, theater, bistro en leeszaak. area8.it

Grottenkerk
De Cripta del Peccato is de meest iconische rotskerk van heel Zuid-Italië. Hier vind je fresco’s uit de 8e eeuw met bijzondere scènes. Er zijn diverse tours beschikbaar die je door de crypte leiden. Contrada Pietrapenta.

Aperitivo
Voor geweldige wijn en een bijzonder interieur moet je bij Enoteca dai Tosi zijn. Deze moderne bar heeft meer dan 250 exclusieve Italiaanse wijnen en serveert die samen met cicchetti, Venetiaanse hapjes. enotecadaitosi.it

Spa
Bij Palazzo Gattini is er in de kelder een prachtige spa uit het steen gehouwen dat doet denken aan een oud badhuis. palazzogattini.it

Palazzo Gattini Slapen doe je in Matera uiteraard in een traditionele grotwoning; de een luxer dan de ander en soms is het zelfs een waar stadspaleis. Dat laatste is ook het geval bij Palazzo Gattini, gelegen aan de Piazza Duomo. Hier combineert luxe moeiteloos met de historische elementen. Het voormalige adellijke paleis biedt kamers met panoramisch uitzicht over de Sassi. palazzogattini.it

Corte San Pietro Corte San Pietro is charmant en intiem. Zoals je van een hotel in Matera verwacht, heeft het prachtige stenen kamers met een geweldige sfeer. palazzodelducamatera.it

Palazzo Del Duca Dit hotel ademt luxe. Een aantal van de ondergrondse kamers heeft zelfs een indrukwekkend privézwembad. palazzodelducamatera.it

Extra populair vanwege de Olympische Winterspelen van 2026: Bormio staat komend winterseizoen volop in de spotlights. Maar ook zonder olympische sferen is dit Alpendorp de reis waard. Het draait hier allemaal om buiten zijn en goed eten: denk aan winterse wandelingen, berglucht en stevige Valtellina-klassiekers. En als de kou in je wangen zit, lonken de thermen voor duik in de natuurbaden. Bormio is winter op z’n best: sportief en gezellig.

Matera is zo’n plek die in de winter nóg beter tot z’n recht komt: sfeervol, stil en een tikje mysterieus. Zodra de zon zakt, lichten de Sassi op door de lampjes in de oude huizen en grotwoningen, alsof de hele stad een sterrenhemel wordt. Het verhaal van de stad is minstens zo bijzonder: van verlaten grottenwijken na de evacuaties in de jaren ’50 tot UNESCO-werelderfgoed in 1993. Wil je hier overnachten op een manier die die sfeer perfect vangt, kijk dan naar Sextantio: suites in de grotten, met (soms) uitzicht op het Parco della Murgia. Ontbijten doe je er in een 13e-eeuwse grotkerk met lokale producten, en wie echt wil uitpakken kan een intieme privédinerervaring boeken. sextantio.com

In het najaar en de winter laat Bologna zich van haar fijnste kant zien: roodgloeiende daken, frisse lucht en overal de geur van dampende stoofgerechten. Onder de eindeloze bogen van de portici wandel je droog en uit de wind van markt naar een osteria, precies zoals de stad bedoeld is. Dit is het seizoen voor lange lunches, tortellini in brodo en een glas wijn terwijl het buiten vroeg donker wordt. Zonder zomerse drukte voelt Bologna extra ontspannen, maar nog altijd levendig en warm. Een stad om in te verdwijnen en vooral om veel te proeven.

Een heerlijke stad voor een winterse citytrip: vol mooie architectuur, goede musea en een fijne keuken. De stad heeft statige pleinen, indrukwekkende gebouwen en musea waar je je op een koude dag moeiteloos in verliest. Tussendoor warm je op met een lange lunch en de keuken van Lombardije, stevig en vol smaak. Brescia kreeg niet voor niets veel culturele aandacht in Italië. Een weekend hier voelt ontspannen, elegant en verrassend compleet.

Cortina d’Ampezzo, midden in de oostelijke Dolomieten, is een paradijselijke wintersportplaats. Dit jetsetdorp in de Italiaanse Alpen kreeg internationale aandacht door de Olympische Winterspelen van 1956, die zorgden voor een uitgestrekt skigebied en eersteklas sportfaciliteiten. Ook naast de piste is het genieten: van winterse wandelingen met uitzicht op de iconische rotstorens tot lang tafelen in gezellige berghutten. Slenter door het centrum voor elegante boetieks en warme cafés.

Turijn is een stad van statige pleinen, lange arcades en elegante details waar je vanzelf wat langzamer gaat lopen. In de winter en rond kerst pakt de stad extra mooi uit met verlichting, waardoor de avonden nog sfeervoller worden. Tussendoor warm je op zoals dat hier hoort: in klassieke koffiehuizen met een espresso, of met een dikke warme chocolademelk zoals de bicerin. Bezoek ook zeker het meest iconische koffiehuis Baratti & Milano. Juist die combinatie van stijl, sfeerverlichting en de café-cultuur maakt Turijn zo’n fijne winterbestemming.

Val Gardena ligt midden in de Dolomieten en bestaat uit drie dorpen: Ortisei, Santa Cristina en Selva di Val Gardena. Na een dag in de sneeuw is dit een bestemming waar je net zo makkelijk aanschuift aan tafel als dat je de lift instapt: het skigebied is onderdeel van Dolomiti Superski en je hebt directe toegang tot de Sellaronda. En voor foodies zit je hier helemaal goed, want in de vallei vind je ook top-restaurants. Bovendien kun je er prachtig winterwandelen, bijvoorbeeld richting Seiser Alm/Alpe di Siusi, met routes hoog in de zon en uitzicht op de beroemde rotstorens.

Wie Piemonte in het najaar bezoekt, ziet de Langhe e Roero op een van de mooiste momenten van het jaar. Vanaf september worden de druiven geoogst en kleuren de wijngaarden langzaam geel en rood, terwijl later in het seizoen de witte truffel zijn intrede doet. Het is bij uitstek een periode om lange lunches, kleine wijnhuizen en dorpen als La Morra en Bra op te zoeken, zonder de hitte van de zomer. Tip: schuif in La Morra aan bij Osteria More e Macine voor Piemontese klassiekers als ravioli del plin.

Wie de zomer nog niet helemaal wil loslaten, zit in september goed in Cilento. Langs de ruim honderd kilometer lange kust liggen helderblauwe baaien en stranden, terwijl daarachter een verrassend groen landschap van olijfgaarden, bergen en kleine dorpen begint. Na de drukste zomerweken wordt het er rustiger, maar kun je aan zee vaak nog volop van de nazomer genieten. Juist dan is het leuk om ook het binnenland in te trekken, naar dorpen als Rodio, Camerota en Pisciotta, waar het dagelijkse Zuid-Italiaanse leven een veel grotere rol speelt dan toerisme. In Pisciotta houdt Enza bij Cantina Lamadè de culinaire tradities van de streek levend. Tijdens haar kookworkshops draait alles om de cucina povera: eenvoudige gerechten, lokale ingrediënten en recepten die hier al generaties worden doorgegeven.

Het landschap van Langhe in PiëmonteDoorkijkje in Cilento

De Val di Noto is zo’n bestemming die na de zomer eigenlijk alleen maar aantrekkelijker wordt. In september en oktober is het in het zuidoosten van Sicilië vaak nog aangenaam warm, maar wordt het een stuk fijner om door steden als Noto, Modica, Ragusa Ibla en Scicli te dwalen. Je kunt rustig de trappen en steile straatjes trotseren, uitgebreid lunchen op een terras en aan het einde van de middag nog uren buiten blijven. Bovendien ligt de kust nooit ver weg, waardoor je een dag tussen de barokke palazzi makkelijk afwisselt met zee en strand. Bewaar Noto vooral voor de namiddag: wanneer de zon lager staat, krijgt de honingkleurige steen van de gevels een prachtige warme gloed. Daarna hoef je nergens meer heen: zoek een terras, bestel een aperitivo en blijf gewoon tot het donker wordt.

De Maremma is bij uitstek een streek om midden op het Toscaanse platteland te verblijven, maar in de zomer kan het daar behoorlijk heet worden. Juist in de nazomer, wanneer de temperaturen wat zakken, komt het landschap van olijfgaarden, wijngaarden en glooiende heuvels veel beter tot zijn recht. Je kunt weer lekker buiten zitten, over landweggetjes naar kleine dorpen rijden en uitgebreid lunchen zonder steeds de schaduw op te zoeken. En ook de kust is dan heerlijk. Rond Monte Argentario is die verrassend ruig, met rotsen, helder water en kleine baaien als La Cacciarella en Cala del Gesso. Op een zonnige doordeweekse dag in oktober heb je zo’n baai met een beetje geluk bijna helemaal voor jezelf.

Palazzo Castelluccio in NotoMonte Argentario in Maremma

Na augustus haalt Salento langzaam weer adem. De Italiaanse vakantiegangers keren huiswaarts, maar in het uiterste zuiden van Puglia kan september nog behoorlijk zomers aanvoelen. Dat maakt de nazomer zo aantrekkelijk: een dag aan zee kan nog steeds, maar het is ook veel fijner om de dorpen en stadjes van het binnenland te ontdekken. Een van de leukste is Galatina, met zijn barokke centrum en lange traditie van pasticciotti. Bij Pasticceria Ascalone wordt het beroemde gebakje al generaties lang gemaakt. Trek daarna verder het platteland op, waar oude masseria’s tussen olijfgaarden en akkers liggen. Masseria Le Stanzie bij Supersano is zo’n adres waar Salento vooral op tafel tot leven komt: veel ingrediënten komen rechtstreeks van het eigen land en in de keuken worden traditionele familierecepten in ere gehouden. Zo krijgt een nazomertrip vanzelf een ander ritme dan alleen strand, zee en zon.

Aan de Ligurische kust ligt Tigullio, de streek van Portofino, Santa Margherita Ligure, Rapallo en Sestri Levante. In de nazomer is het hier nog aangenaam warm, maar neemt de grootste zomerdrukte langzaam af. Een fijne periode om kustwandelingen te maken, met de boot van plaats naar plaats te gaan en tussendoor uitgebreid te lunchen aan zee. En met een beetje geluk kun je tot ver in september nog gewoon het water in.

Galatina in SalentoCamogli in Ligurië

Big Mamma
In dit kookboek vind je de 150 beste Italiaanse pastarecepten. Het team van chef-koks van Big Mamma verzamelde de beste pasta- gerechten.
Winkelprijs incl verzendkosten; € 42

Toscanini antipasti
Na het succes van Toscanini pasta is er nu Antipasti, het nieuwste kookboek van Toscanini. Een ode aan de Italiaanse manier van beginnen: eenvoudige, smaakvolle gerechten die uitnodigen om samen aan tafel te gaan.
Winkelprijs incl verzendkosten € 42

Piemonte
De gerechten van Cristina Baltieri Carossa maakt oogsten steevast diepe bewondering vanwege haar subtiele en altijd bijzondere variaties op de klassieke Piemontese keuken.Winkelprijs incl verzendkosten
€ 34,50

Wat begon met één gelateria in Amsterdam, groeide in enkele jaren uit tot een vaste waarde in de stad, met vestigingen in onder meer De Pijp, Oost en West. De gelato wordt gemaakt met natuurlijke ingrediënten van vaste producenten uit Italië en lokale Nederlandse leveranciers. Wie het op de Siciliaanse manier wil doen, bestelt een brioche gevuld met ijs. Ook buiten de eigen vestigingen is het ijs inmiddels te vinden: bij Scarpetta kun je een selectie van de smaken bestellen in hun iconische glazen pot. massimogelato.nl

Toen de uit Turijn afkomstige Carlo Petroni naar Amsterdam verhuisde, miste hij de gelato waarmee hij was opgegroeid. Daarom opende hij Miuz, waar traditioneel Italiaans vakmanschap en moderne smaken samenkomen. Alle gelato wordt dagelijks vanaf de basis bereid in het eigen laboratorium, met verse ingrediënten van lokale leveranciers en zorgvuldig geselecteerde producten uit Italië, zoals Bronte-pistachenoten. De smaken wisselen mee met de seizoenen, maar één uitgangspunt blijft altijd hetzelfde: de beste ingrediënten staan centraal. miuz.nl

De uit Bologna afkomstige Giulia De Iorio opende Arte Vanilla samen met haar partner Simone Terontoli. Behalve gelato vind je hier ook Italiaanse klassiekers als maritozzi, cannoli en tiramisù, veelal huisgemaakt. Extra bijzonder is de zabaglione: een smaak die in vrijwel iedere Italiaanse gelateria te vinden is, maar in Nederland nog verrassend zeldzaam. artevanilla

Al sinds 1957 wordt bij Monte Pelmo Italiaans ijs gemaakt in de Jordaan. Wat begon als een snackbar waar Chris en Riek Cornelisse spaghetti kookten voor Italiaanse gastarbeiders, groeide uit tot een familiebedrijf dat inmiddels door de vierde generatie wordt voortgezet. Op zonnige zomerdagen herken je Monte Pelmo vaak al van een afstand: aan de rij die zich door de Jordaan slingert. Gelukkig schuift die meestal verrassend snel door. montepelmo.nl

Grootouders, ouders en inmiddels ook kleinkinderen halen al generaties lang een ijsje bij Pisa. De ijssalon opende in 1935 en behoort daarmee tot de oudste van Amsterdam. Zodra de zon schijnt, vormt zich steevast een rij voor de deur. Dankzij de aparte kiosk voor afhaalijs loopt die meestal sneller door dan je denkt, waardoor je binnen de kortste keren met een hoorntje in de hand buiten staat. Pisaijs

Bij Piet krijgt de klassieke techniek een verrassende twist. De recepten zijn geïnspireerd op de reizen van de oprichters, waardoor naast klassiekers ook smaken als chai masala, kulfi met Iraanse saffraan en kardemom, sticky rice & coconut en halva in de vitrine liggen. Alle gelato wordt in kleine hoeveelheden bereid met seizoensproducten, lokale zuivel en zorgvuldig geselecteerde ingrediënten uit binnen- en buitenland. pieticecreams.nl

Opa Pino is vernoemd naar de Italiaanse grootvader van mede-eigenaar Talisa, die samen met haar man ook restaurant Oma Toos runt. Aan de Scheveningse haven vind je meer dan 24 ijssmaken, van klassiekers als pistache en stracciatella tot wisselende seizoenssmaken. Kom vooral voor de affogato, ijs met een espresso waar de meeste mensen voor terugkomen. opa-pino.nl

De geschiedenis van Granucci begint in 1929, toen Luigi Granucci vanuit Lucca naar Nederland verhuisde en in de zomer Italiaans ijs verkocht als bijverdienste. Bijna een eeuw later staat de derde generatie nog altijd aan het roer. In 1996 won Edi Granucci met zijn hazelnootijs de Coppa d’Oro, een van de meest prestigieuze onderscheidingen in de internationale gelatowereld. Tegenwoordig heeft Granucci onder meer een gelateria in Fenix, het Rotterdamse kunstmuseum over migratie. fenix.nl

Aan de Paul Krugerstraat in Rotterdam-Zuid is IJssalon Nino al jarenlang een vertrouwd adres. De vitrine staat vol klassieke Italiaanse smaken, maar ook seizoensijs en rijkgevulde coupes maken deel uit van het assortiment. Of je nu uit de buurt komt of speciaal de Erasmusbrug oversteekt, de kans is groot dat je hier tussen de vaste klanten in de rij staat. ijssalonnino

Bij Roberto Gelato begint een goed ijsje bij de herkomst van de ingrediënten. De hazelnoten worden rechtstreeks ingekocht in Piemonte, de pistachenoten komen uit Bronte op Sicilië en de biologische melk vormt de basis van iedere smaak. Ook voor fruit kiest Roberto bewust voor lokale leveranciers, zoals aardbeien uit Zeist. Daarnaast verschijnen er regelmatig nieuwe weeksmaken in de vitrine. In 2019 won Roberto bovendien de Coppa d’Oro, een van de belangrijkste internationale prijzen voor gelato. lekkerijs.nl

IJssalon Venezia is een begrip in Utrecht én een belangrijk hoofdstuk in de Nederlandse ijsgeschiedenis. In 1928 opende de uit de Dolomieten afkomstige Guido de Lorenzo hier de allereerste Italiaanse ijssalon van Nederland. Bijna een eeuw later leeft die traditie nog altijd voort in de ijskiosk aan de Oudegracht, waar de familie De Lorenzo nog steeds ambachtelijk Italiaans ijs serveert. veneziaijs.nl

Gelateria Davide is het werk van David Zilli, telg uit een familie van ijsbereiders uit Belluno in Veneto. Deze streek, ook wel de ‘ijsvallei’ genoemd, bracht vanaf het begin van de vorige eeuw talloze Italiaanse gelatieri voort die hun geluk zochten in Noord-Europa. Die familietraditie zette David in 2017 voort met zijn eigen gelateria in Den Bosch, waar het ijs natuurlijk volgens het familierecept wordt bereid. gelateriadavide.nl

Bij De Zoetekou kijk je vanuit de salon zo de ijskeuken in, waar dagelijks vers gelato wordt bereid. De melk wordt ter plekke gepasteuriseerd, waarna alle ingrediënten afzonderlijk worden toegevoegd, zonder kant-en-klare poeders of kunstmatige kleur-, geur- en smaakstoffen. In de vitrine vind je vooral Italiaanse klassiekers als crema italiana, pistache en stracciatella. dezoetekou.nl

Met een ruime keuze aan klassieke en wisselende smaken is er bij IDOLO voor iedereen wel iets te kiezen. Op zonnige dagen stroomt het terras aan de Houtmarkt vol met inwoners en bezoekers die tijdens een wandeling door Zutphen neerstrijken voor een ijsje. Zin in iets anders? Dan staan er ook niet-klassiekers op het menu zoals ijskoffies en matcha. idolo

Trio is al jarenlang een geliefd adres onder Arnhemmers. Naast klassiekers als stracciatella en yoghurt liggen er regelmatig verrassende smaken in de vitrine, zoals crème brûlée, prosecco en vlierbloesem. Het gelato wordt dagelijks vers bereid in de open ijskeuken achter in de zaak. trioijssalon.nl

Bloem is een van de jongere ijssalons van Nijmegen, maar heeft zich in korte tijd ontwikkeld tot een favoriet in de stad. Oprichter Richard Bloem leerde het vak aan de Carpigiani Gelato University in Italië en maakt het ijs dagelijks vers in de open ijskeuken, met zoveel mogelijk melk, room en fruit uit de regio. Naast klassieke smaken vind je er ook wisselende seizoenssmaken, vegan en suikervrije varianten én uitstekende Italiaanse koffie. bloem-icecoffeeandmore.nl

In Nijmegen-Oost vind je IJssalon Ghiani, een authentieke Italiaanse gelateria die al jaren een begrip is in de stad. Oprichter Giovanni Ghiani begon in 1982 in het ijsvak, opende in 1989 zijn eigen zaak en brengt sinds 1998 dagelijks vers, huisgemaakt Italiaans gelato naar Nijmegen. Naast de klassieke smaken vind je er ook regelmatig verrassende seizoensspecials, allemaal bereid volgens Italiaanse traditie. ijssalonghiani.nl

Bij De IJsbaas krijgt Italiaans gelato een Limburgs karakter. De melk komt vers van een boer uit Margraten, fruit wordt waar mogelijk ingekocht in het Heuvelland en alleen voor ingrediënten als Siciliaanse pistachenoten en Belgische chocolade wordt buiten de regio gekeken. In de vitrine vind je 24 smaken, waaronder gemiddeld acht vegan varianten. ijsbaas.com

Credits headerbeeld: IJssalon Venezia in Utrecht