INDHAMMA

INDHAMMA:ความไม่แน่ใจในการที่จะยึดเอาความดี หรือความยุติธรรมว่าเป็นหลักที่แท้จริงได้หรือไม่

2026-11-12T05:46:06.830-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ความไม่แน่ใจในการที่จะยึดเอาความดี

หรือความยุติธรรม ว่าเป็นหลักที่แท้จริงได้หรือไม่ ความกลัวจะเสียประโยชน์ส่วนตัว

กลัวจะเสียเปรียบเขา จะพ่ายแพ้เขา

เป็นเหตุให้ไม่แน่ใจในการที่จะถือเอาความดีความจริงเป็นหลัก

เป็นความกระอักกระอ่วนใจ ในทางหน้าที่หรือทางศีลธรรม

"วิจิกิจฉา" หมายถึง ความลังเล เนื่องจากความสงสัย

หรือ ความกลัว ถ้าไม่พิจารณาให้ดี

ก็จะไม่เห็นว่ามันเกี่ยวกับเรื่อง "ตัวตน" หรือ "ของตน"

ยิ่งกว่านั้น ยังมองข้ามไปเสียว่า ความลังเลนี้

ไม่มีความสำคัญอะไรในเรื่องความทุกข์และความดับทุกข์

แต่แท้ที่จริงนั้น วิจิกิจฉา ก็มีความสำคัญเช่นเดียวกันอีก

ถ้าเป็นการปฏิบัติในขั้นสมาธิ วิจิกิจฉานี้ก็เป็นนิวรณ์ปิดกั้น

หรือรบกวนจิตไม่ให้เป็นสมาธิ

ถ้าเป็นการปฏิบัติในขั้นปัญญา

วิจิกิจฉาก็เป็นเครื่องรบกวน ความเชื่อและปัญญาไม่ให้อยู่ในร่องในรอยได้

คนเราจึงไม่สามารถเอาชนะความทุกข์ได้ และตัวความลังเลนั้นเอง ก็เป็นเครื่องรบกวนความสุข

หรือเป็นความทกข์ชนิดหนึ่งอยู่ในตัวมันเอง ไม่ว่าจะเป็นเรื่องทางศาสนาหรือเรื่องตามธรรมดาของชาวโลก

การต่อสู้กันระหว่างความรู้สึกฝ่ายต่ำกับฝ่ายสูงนั่นเอง เรียกว่า วิจิกิจฉา ซึ่งอาจขยายความออกไปเป็น

ความไม่แน่ใจ ความไม่กล้าหาญ ความไม่ไว้ใจ หรือไม่เชื่อถือตัวเอง ฯลฯ

วิจิกิจฉาชนิดที่เป็นอย่างชาวโลกๆ ที่สุด ก็เช่นไม่แน่ใจว่าจะประกอบอาชีพอะไร จะทำอะไร

จะแสวงหาชื่อเสียงอะไรดี ฯลฯ และที่สูงขึ้นมาก็คือ ความไม่แน่ใจในการที่จะยึดเอาความดี

กลัวจะเสียเปรียบเขา จะพ่ายแพ้เขา

เป็นเหตุให้ไม่แน่ใจในการที่จะถือเอาความดีความจริงเป็นหลัก

เป็นความกระอักกระอ่วนใจ ในทางหน้าที่หรือทางศีลธรรม

พุทธทาสภิกขุ

ตัวกู ของกู

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง #ฉลาดใช้ #ชีวิตดี

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: ความเก่งทำให้เราไปได้ไกล แต่ความดีทำให้เราไปถูกทาง

2026-11-11T02:15:34.506-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

ตั้งใจสำรวมกายวาจาใจให้เป็นศีล ทำสมาธิในการอ่าน การฟัง คิด พิจารณาเพื่อให้ได้ปัญญาในธรรม

คนเก่งถ้ามีความดีควบคู่ไปด้วยก็จะดีมาก

เพราะจะทำประโยชน์ได้มาก ถ้าเก่งแต่ไม่มีความดี

ก็จะถูกใช้ไปทำลายผู้อื่น สร้างปัญหา

สร้างเรื่องราวต่างๆได้มากมายก่ายกอง

ถ้าเป็นคนดีแต่ไม่เก่งอย่างน้อยก็จะ

ไม่ไปสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่นและตนเอง

เพราะความดีเป็นเหตุนำความร่มเย็นเป็นสุข

มาให้ตนเองและผู้อื่น

คนดีมีลักษณะอย่างไร มีความเมตตากรุณาไมตรีจิต ต่อเพื่อนสัตว์เพื่อนมนุษย์ร่วมโลก

มีความปรารถนาดี ที่จะให้ผู้อื่นมีความสุข

ตนเองปรารถนาอะไรก็คิดว่าผู้อื่นมีความปรารถนาเหมือนกัน

ปรารถนาความสุขก็คิดว่าผู้อื่นก็ปรารถนาความสุขเหมือนกัน

เวลาจะทำอะไรก็จะระมัดระวังไม่ให้ไปสร้างความเดือดร้อนกับผู้อื่น

เพราะคนเรามีความจำเป็นที่จะต้องดูแลรักษาชีวิตร่างกายของตน ต้องทำมาหากิน หารายได้เพื่อปัจจัยทั้ง ๔

ที่สำคัญต่อการดำรงชีพ แต่ไม่จำเป็นต้องไปเบียดเบียนสร้างความเดือดร้อนให้กับผู้อื่น

ทุกคนสามารถหากันได้ด้วยความสุจริตถูกต้องดีงาม ถึงแม้จะแข่งขันกัน ก็แข่งกันในกรอบของกฎและกติกา

เช่นนักกีฬาที่แท้จริงที่แข่งอยู่ในกรอบของกฎกติกา ไม่ละเมิดกฎกติกาเหมือนนักกีฬาบางคน

ที่ใช้ยาเสริมบำรุงกำลัง ที่กฎกติกาห้ามไว้ ถ้าทำอย่างนี้ก็แสดงว่าเป็นคนไม่ดี ถึงแม้จะได้เหรียญทองมา

ก็ไม่ได้มาด้วยวิธีที่ถูกต้อง ไม่สุจริต ไม่ภาคภูมิใจ ไม่สุขใจ สู้คนที่แข่งอยู่ในกฎกติกาไม่ได้

แม้จะแพ้ก็มีความสุขใจ เพราะมีน้ำใจของนักกีฬา รู้ว่าการแข่งขันย่อมมีแพ้มีชนะเป็นธรรมดา

แต่ถ้าอยู่ในกรอบของกฎกติกาแล้ว ถือว่าชนะด้วยกันทั้งสองฝ่าย ทั้งผู้ชนะและผู้แพ้

แต่ถ้าผู้ชนะไม่อยู่ในกรอบกติกา ผู้ชนะนั่นแหละคือผู้แพ้ แพ้ภัยตนเอง คือความทุจริต ความไม่ซื่อสัตย์

เป็นคนไม่มีศีลไม่มีสัตย์ ไม่มีสุจริต แต่คนที่แพ้ด้วยความซื่อสัตย์สุจริตจะเป็นผู้ชนะด้วยความดี

เราจึงอย่าดูที่การแพ้ชนะ ความร่ำรวยมีชื่อเสียง มีคนสรรเสริญเป็นหลัก ให้ดูที่ความดีเป็นหลัก

ให้ดูว่าทำในสิ่งที่ดีที่ถูกต้องหรือไม่ ถ้าทำแม้จะไม่ร่ำรวย ไม่มีตำแหน่งสูงๆ ไม่มีใครยกย่องสรรเสริญเยินยอ

ก็ไม่เป็นไร เพราะจะมีความสุขมากกว่าคนที่ไม่มีความดี แม้จะมีเงินทองมาก มีตำแหน่งสูง มีคนยกย่อง

แต่จะไม่มีความภูมิใจอิ่มเอิบใจ เพราะความดีเท่านั้นที่จะทำให้มีได้

ถึงแม้ว่าผู้อื่นจะไม่รู้ว่าเราได้ทำความดีเป็นคนดี ไม่มีใครยกย่องสรรเสริญ

แต่เราจะมีความสุขความภูมิใจ เพราะรู้ว่าเราเป็นอย่างไร

ส่วนคนไม่ดีนั้น ถึงแม้จะมีคนยกย่องสรรเสริญเยินยอ ให้รางวัลมากน้อยเพียงไร

แต่ตัวเขาเองจะรู้อยู่ในใจว่าเขาไม่ได้เป็นอย่างที่ผู้อื่นยกย่องเลย จะมีความสุขใจความภูมิใจได้อย่างไร

จึงควรให้ความสำคัญต่อการสร้างความดีให้เป็นคนดีเป็นหลัก ให้ถือความเก่งเป็นเรื่องรองลงมา

ทำไปตามกำลังความสามารถเท่าที่จะทำได้ จะเก่งหรือไม่เก่งไม่สำคัญเท่าไร

เพราะใจไม่ได้อาศัยความเก่งให้สุขให้เจริญ แต่อาศัยความดี เช่นบุญกุศล ความซื่อสัตย์สุจริต

เป็นเหตุพัฒนาจิตใจขึ้นไปเรื่อยๆจนถึงจุดสูงสุด ดังที่พระพุทธเจ้าและพระอรหันตสาวกทั้งหลายได้พัฒนากัน

อาศัยความเก่งเป็นเครื่องมือในการเผยแผ่ความดีต่างๆให้กับผู้อื่น ถ้ามีทั้งความดีและความเก่ง

ก็จะสามารถเผยแผ่ได้มาก ถ้ามีแต่ความดีไม่มีความเก่ง ก็จะไม่สามารถเผยแผ่ได้มาก

เหมือนพระพุทธเจ้าที่มีทั้งความดีและความเก่ง สามารถเผยแผ่อบรมสั่งสอนสัตว์โลกได้เป็นจำนวนมาก.

กำลังใจ ๓๗, กัณฑ์ที่ ๒๗๗

วันที่ ๒๓ ธันวาคม ๒๕๔๙

พระอาจารย์สุชาติ อภิชาโต

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ภาษาเพลง…ภาษาธรรม ถ้าโลกนี้มีแค่เรา เราจะอยู่ได้จริงหรือ?

2026-11-10T00:19:48.231-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

พอเกิดออกมาก็เป็นหนี้บุญคุณบิดามารดาที่ให้เกิดมา

แล้วก็เป็นหนี้อะไรอีกหลาย ๆ อย่างที่เขาทำไว้ดีทำไว้ถูกต้อง

เราเกิดมาก็ได้อาศัยไอ้ความรู้ หยูกยา การบำบัด

โรคภัยไข้เจ็บ พอเกิดมาเราก็ได้ใช้ได้กิน ได้ใช้

ก็เป็นหนี้บุคคล ผู้ได้คิดค้น สิ่งเหล่านั้นขึ้นมา

ใส่ไว้ในโลก พอทารกเกิดมาจากท้องมารดา

ก็ได้ใช้ ได้กินได้ใช้ ก็เป็นหนี้ไปแล้ว

ก็เป็นหนี้บุญคุณของบิดามารดาไปแล้ว

และมันก็ได้รับการคุ้มครองดูแลรักษาเรื่อยมา ๆ

เช่นว่าประเทศชาติ มีระบบการปกครองดี มีกฎหมายดี มีการทำหน้าทีดี

มีความปลอดภัย เราก็อยู่อย่างปลอดภัย ถ้ามันไม่มีสิ่งเหล่านี้ ก็มีคนมาฆ่าตายเมื่อไรก็ได้

จะมีคนมาบุกรุก จะมีคนมาเหยียบย่ำ มาปล้นมาชิงมาอะไรก็ได้

นี่ก็เรียกว่ามันก็เป็นหนี้โดยไม่รู้ตัวแล้วและบางคนก็ไม่อาจจะรู้หรือไม่คิดไม่คิดไม่ยอมรับรู้ก็มี

มันก็มี มีไปตามแบบอันธพาล เราควรจะระลึกถึงข้อที่ว่า มันอยู่คนเดียวไม่ได้ในโลกนี้

มันจะต้องอาศัยซึ่งกันและกันไปลองคิดอยู่คนเดียวดู

ลองคิดอยู่คนเดียวในโลกนี้ดูจะอยู่ได้ไหม จะอยู่ได้อย่างไร ในโลกนี้คนเดียว

ไม่ว่าเขาจะยกโลกทั้งโลกนี้ ให้เราเป็นเจ้าของ ครองคนเดียวมันก็อยู่ไม่ได้นั่นแหละ

นี่เรียกว่ามันก็ต้องสัมพันธ์กันทุกอย่าง แล้วจะรู้จักบุญคุณของสิ่งต่าง ๆ ที่เราได้อาศัย

คำว่าอาศัยนี่ก็ได้อาศัยกิน ได้อาศัยใช้สอย ได้อาศัยร่มเงา ได้อาศัยเพื่อความปลอดภัย

ความสะดวกสบาย คนโบราณเขาจึงมีการสั่งสอนอบรมให้รู้จักบุญคุณไปเสียหมด

แล้วก็จะได้ไม่ทำผิดกับสิ่งเหล่านั้น

พุทธทาสภิกขุ ธรรมเทศนา ความเป็นหนี้ และความไม่เป็นหนี้ ปี ๒๕๓๐

สุดท้าย ถ้าโลกนี้ มีแค่เรา เราจะอยู่ได้จริงหรือ

HOW DO I LIVE WITHOUT YOU

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:มองโลกตามความเป็นจริง

2026-11-09T01:46:50.277-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

เรื่องของ หนี้สิน การเป็นหนี้ ไม่ว่าจะติดหนี้ ในระบบ หนี้ แบงค์ ไฟแนนซ์ สถาบันการเงินต่างๆ หรือ

หนี้นอกระบบ ยืมตังเพื่อน ยืมตังคนรู้จัก หรือคนไม่รู้จัก ไปกู้ใครไม่รู้ ดอกเบี้ยสูงต่างหาก โดนทวงทุกเช้า

ค่ำ หามาคืนไม่ทัน ก็โดนปรับ ดอกสูงขึ้นอีก เจ็บแสนจะเจ็บเวลาโดนทวง ความจริงแล้ว

ในเนื้อหาธรรมะนั้น อ่านดูแล้วไม่สามารถ ช่วยใช้หนี้ให้ได้หรอก แต่ธรรมะนั้นช่วยให้เรา

ช่วยลดหนี้สิน ไม่ให้ไปเป็นหนี้ใครโดยไม่จำเป็น

มาทำความเข้าใจกันก่อนถึงสาเหตุ ของการเป็นหนี้สิน มี 2 สาเหตุหลักๆ คือ

1. มีความจำเป็น...คือต้องใช้เงินก้อน เอาไปลงทุนค้าขาย จ่ายค่าเล่าเรียน

หรือเอาไปเป็นค่ารักษาพยาบาลยามเจ็บไข้

2. ไม่มีความจำเป็น แต่มีความอยากได้...คือ อยากมีรถป้ายแดง อยากเที่ยว ใช้สินค้าราคาแพง ฟุ้งเฟ้อ

แบบว่ารูดก่อน จ่ายทีหลัง อะไรแบบนั้น

ในกรณีแรกนั้น น่าเห็นใจอยู่ แต่ในกรณีที่สองนั้น ไม่น่าให้อภัยเท่าไร แล้วก็ไม่มีใครอยากจะช่วยเหลือด้วย

แต่อยากให้ตาสว่าง มาอ่านธรรมะตรงนี้ นอกจากยับยั้งการก่อหนี้ขึ้น ยังสามารถช่วยประหยัด

ทำให้มีเงินเก็บและทำให้ชีวิตมีความมั่นคงในอนาคตได้ ลองอ่านบทความข้างล่างนี้ด้วยกัน

หนี้จะได้ลด จะได้ไม่เป็นหนี้อีก

“อาตมาลองสังเกต ทั้งคนไทย ฮ่องกง และสิงคโปร์

โดยเฉพาะที่เป็นวัยรุ่น มักนิยมใช้สินค้าแบรนด์เนม

ยี่ห้อดัง ชอบใช้ชีวิตหรูหราและฟุ่มเฟือย

ผิดกับคนไต้หวันในภาพรวม ทั้งที่เขาเป็นคนมีสตางค์

หรือฐานะทางเศรษฐกิจดีกว่าเรา

แต่กลับมีความรู้สึกพอเพียง หรือเจียมตัว

รู้จักอดออมมากกว่า”

อาจเป็นเพราะคนไต้หวันส่วนใหญ่ ตระหนักดีว่า พวกเขาอยู่ในสถานะและดินแดน

ที่มีมหาอำนาจของโลกอย่างจีน เป็นคู่กัด ดูจากครั้งหนึ่งไต้หวัน

เคยเข้าร่วมเป็นสมาชิกในสหประชาชาติ

แต่สุดท้ายก็ถูกจีนแผ่นดินใหญ่ ซึ่งเป็นมหาอำนาจ และถือว่าในโลกนี้ ต้องมีเพียงจีนเดียว คือ

จีนแผ่นดินใหญ่เท่านั้น กระทั่งในที่สุดไต้หวัน

ต้องถูกบีบให้ออกจากการเป็นสมาชิกของสหประชาชาติ

“ปี 2540 ประเทศไทยเกิดเศรษฐกิจฟองสบู่ เราต้องไปขอกู้จากกองทุนการเงินระหว่างประเทศไอเอ็มเอฟ

เพื่อค้ำประกันประเทศ แต่ชาวไต้หวันรู้ดีว่า การที่เขาไม่มีสถานะเป็นประเทศเหมือนอย่างเรา เขาย่อมไม่มี

เครดิตแบบไทย ถ้าเศรษฐกิจไต้หวันเกิดฟองสบู่แตกขึ้นมา ย่อมยากที่จะไปขอความช่วยเหลือจากใครได้

ชาวไต้หวันจึงปลูกฝังลูกหลานของตน ให้รู้จักเสงี่ยมเจียมตัวและรู้จักอดออม”

“ผิดกับบ้านเรา ที่ทุกวันนี้คนส่วนหนึ่ง มีชีวิตอยู่ได้ด้วยหนี้สิน เอาเงินในอนาคตของลูกหลานมาใช้ก่อน

สังเกตดูว่า ระดับประเทศของเรา มีพฤติกรรมยังไง ในระดับครัวเรือนก็ไม่แตกต่าง เรียกได้ว่า

เราอยู่กันอย่างไม่เสงี่ยมเจียมตัว หรือไม่คิดถึงภัยที่จะตามมา”

ยามที่ชีวิตคนเราใกล้พบกับความวินาศ ความรู้สึกนึกคิดของเรา

มักจะวิปริต หรือมีอาการคล้ายกับปลาหิวโซหน้ามืด ที่จ้องแต่จะฮุบเหยื่อ ไม่สนใจว่า มีเบ็ดเกี่ยวซ่อนไว้

หรือมองไม่เห็นอันตรายที่ตามมา หรือถ้าเปรียบเทียบใจของคนเรา

กับแว่นตาที่ใช้เปลี่ยนสีในการมองโลก

เมื่อใดที่เรามองโลกผ่านสีแว่นแห่งตัณหา

จะทำให้มองด้วยอารมณ์โลภ หรืออารมณ์อยากที่ไม่รู้จบ

ตรงกันข้ามถ้าเรามองผ่านสีแว่นแห่งเหตุผลและปัญญา

จะช่วยให้มองเห็นโลกตามความเป็นจริง

“เด็กหรือเยาวชนไทยสมัยนี้ ถูกพ่อแม่ปลูกฝังให้เรียนหนังสือเก่งๆ เพื่อเรียนจบไปแล้ว จะได้หางานเบาๆ

ที่ได้เงินเดือนดีๆ จะได้นำไปซื้อหาสิ่งที่เชื่อว่า เป็นความสุข มาปรนเปรอตามแรงแห่งกิเลสตัณหาที่ตัวเอง

ปรารถนา ผลก็คือ ทำให้คนสมัยนี้ แม้จะเป็นผู้มีความรู้ และหน้าที่การงานดี แต่เป็นพวกที่หนักไม่เอา

เบาก็ไม่สู้”

“คนส่วนใหญ่ชอบนึกว่า เวลาอยากได้โน่นได้นี่ การยอมไปเป็นหนี้ เพื่อให้ได้มาซึ่งสิ่งที่ตนปรารถนา

คงจะทำให้ตัวเองมีความสุข แต่กลับหารู้ไม่ว่า ความสุขที่แท้จริงของคนเรา อยู่ที่สามารถเป็นนายเหนือชีวิต

ตัวเองได้ต่างหาก เพราะตราบใดที่เราไม่สามารถเป็นนาย หรือควบคุมความโลภของตัวเองได้ ย่อมไม่มีวัน

ได้พบกับความสุขที่ แท้จริง”

ศ.ดร.พระพรหมบัณฑิต เจ้าคณะภาค 2

เจ้าอาวาสวัดประยุรวงศาวาส

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ด้านหนึ่งเทคโนโลยีช่วยให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น แต่ในอีกด้านหนึ่งมันทำให้เราเหินห่างจากคนใกล้ตัว

2026-11-08T08:12:58.138-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ไม่น่าแปลกใจที่คนเราใช้เวลามากมายกับข้อมูล

ข่าวสาร หรืออยู่กับเทคโนโลยีไอที จนกระทั่งไม่มี

เวลาเหลือ ในบ้านมีพ่อแม่ลูก 4 คน มีโทรทัศน์

คนละเครื่อง แต่ละคนก็อยู่ในห้องตัวเอง ทั้งวันก็

ต่างคนต่างอยู่หน้าจอโทรทัศน์ หรืออยู่หน้าจอ

คอมพิวเตอร์ จนไม่มีเวลาคุยกัน พ่อจะเรียกลูกมา

กินข้าว ต้องใช้โทรศัพท์มือถือเรียกลงมา บางคนถึง

กับส่ง SMS หรือเขียนอีเมล์ถึงลูกให้ลงมากินข้าว

นั่นแปลว่า ไม่เพียงแค่สำนึกเรื่องเวลาเท่านั้นที่เปลี่ยนแปลงไป สำนึกในเรื่อง space รวมทั้ง

ความสัมพันธ์กับผู้คนก็เปลี่ยนไปพร้อมกันด้วย ในด้านหนึ่งเทคโนโลยีช่วยให้เราใกล้ชิดกันมากขึ้น

แต่ในอีกด้านหนึ่งมันทำให้เราเหินห่างจากคนใกล้ตัวเช่นคนในบ้าน ขณะที่คนไกลได้ใกล้ชิดกัน

มากขึ้น แต่คนใกล้กลับห่างเหินกัน space บิดเบือนไปหมด เราติดต่อกับเพื่อนที่อเมริกาทุกวัน

แต่เราไม่คุยกับพ่อแม่เราเอง

พระไพศาล วิสาโล

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ความหลงในมายา

2026-11-05T00:21:19.032-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

ความหลงอยู่ในสัจจะที่เป็นตัวความจริง

ตั้งต้นแต่ความจริงทั่วๆ ไปที่เป็นเรื่องสามัญ

จนถึงความจริงที่เป็นสิ่งละเอียด ที่เป็นสิ่งสามัญนั้น

ก็คือความจริงในกิจการทั้งหลาย ในความติดต่อกันทั้งหลาย

ของบุคคลนั้นๆ เมื่อจิตรู้แค่มายา ไม่รู้ถึงความจริง

จึ่งได้พากันเชื่อผิด คิดผิด ปฏิบัติผิด ทางกายทางวาจาทางใจ

กันอยู่ในเรื่องนั้นๆ

พระพุทธเจ้าได้ตรัสสอนให้จิตนี้เองพิจารณา โดยตรัสชี้ให้เห็นว่าโลกนี้มีมายาอย่างไร

เพื่อให้รู้จักว่านั่นเป็นมายา และให้รู้ทะลุเข้าไปถึงสัจจะความจริง ตั้งต้นแต่กรรมที่กระทำ

ตรัสสอนให้รู้จักว่า อย่างไรเป็นอกุศลกรรม กรรมชั่ว อย่างไรเป็นกุศลกรรม คือกรรมดี

เพื่อที่จะได้ละกรรมชั่วประกอบกรรมดี

และการที่จะได้ปัญญาพิจารณาให้เห็นสัจจะคือความจริงดั่งนี้ด้วยตนเอง ให้จิตใจของตนเองรับรองด้วย

ไม่ใช่เป็นแต่เชื่อพระวาจาตรัสเท่านั้น จึงตรัสสอนให้ชำระจิตของตนให้บริสุทธิ์ผ่องใส

คือให้บริสุทธิ์จากกิเลสดังกล่าว ราคะ หรือโลภะโทสะโมหะ

และเมื่อสงบกิเลสเหล่านี้ลงได้อย่างหยาบด้วยศีล คือด้วยการที่มาเชื่อพระพุทธเจ้า รับศีลของพระพุทธเจ้า

มาปฏิบัติงดเว้นใจของตัวเองจากโลภโกรธหลง ที่จะก่อให้เกิดเจตนาประกอบกรรม

อันเป็นอกุศลทุจริตทางกายวาจาใจต่างๆ ได้ คือว่าเมื่องดเว้นใจของตัวเองได้ ก็คือว่างดเว้นกิเลสกองโลภ

โกรธหลงเหล่านี้เองได้ สามารถที่จะรักษาศีลได้ ตั้งต้นด้วยศีล ๕ และงดเว้นใจของตัวเองจากกิเลสเหล่านี้

ที่เมื่อรับอารมณ์ต่างๆ ก็บังเกิดขึ้น และเมื่อยึดถืออยู่ก็ยังรักษากิเลสเหล่านี้ไว้ในจิตใจ

เป็นโลภเป็นโกรธเป็นหลงในจิตใจ แม้ไม่ก่อเจตนากรรมออกมาเป็นบาปอกุศลทุจริต

ก็ยังทำจิตใจให้ฟุ้งซ่านดิ้นรนกวัดแกว่งกระสับกระส่าย ( เริ่ม)

ถ้าหากว่าไม่ระงับเสีย กิเลสที่บังเกิดกลุ้มรุมจิตใจอยู่นี้ก็จะแรงขึ้นได้ ลุกลามขึ้นเป็นกิเลสอย่างหยาบ

มาเป็นนายของจิตใจ ก่อเจตนากรรมให้ประพฤติผิดศีลต่างๆ ก่ออาชญากรรมต่างๆ

ทำไมจึงต้องปฏิบัติทำสมาธิ

พระพุทธเจ้าจึงตรัสสอนให้ปฏิบัติในสมาธิตั้งจิตมั่นอยู่ในกุศลธรรมทั้งหลาย

หัดน้อมจิตมาในกรรมฐานอันเป็นที่ตั้งของสมาธิที่เป็นกุศล อาการที่เป็นสมาธินั้นคืออาการที่จิตตั้ง

และเมื่อตั้งมั่น ไม่ใช่ตั้งชนิดที่คลอนแคลน กวัดแกว่ง กลับกลอก แต่เป็นชนิดที่ตั้งมั่น

ตั้งมั่นอยู่ในกุศลธรรมทั้งหลาย ซึ่งต้องอาศัยการปฏิบัติทำกรรมฐานเพื่อสมาธิ และเมื่อทำบ่อยๆ เข้าแล้ว

ก็จะทำให้จิตนี้ตั้งมั่นได้ดียิ่งขึ้น เพราะว่าน้อมมาบ่อยๆ จิตก็จะมีความคุ้นเคยอยู่ในกรรมฐาน

ก็จะสละจากอารมณ์ที่เป็นฝ่ายกิเลสได้ มาเอากรรมฐานเป็นอารมณ์ มาดูดดื่มในกรรมฐาน

และในการปฏิบัติกรรมฐานเพื่อสมาธินี้ เป็นทางพิจารณาก็มี เป็นทางที่ทำจิตรวมเข้ามาไม่พิจารณาก็มี

จึงจะรู้ ที่พิจารณานั้นก็เช่นพิจารณากาย ให้เห็นว่าผมขนเล็บฟันหนังเป็นต้น ที่ยึดถือกันอยู่ว่าสวยงามน่ารัก

น่าชมสะอาด นั่นก็เป็นเพียงยึดในมายาของกาย จึงตรัสสอนให้พิจารณาละมายาเสีย

มองเข้าไปเห็นสัจจะคือความจริง ซึ่งเป็นสิ่งที่ปฏิกูลไม่สะอาดไม่งดงาม เพื่อดับกิเลสกองราคะ

อันจะทำให้จิตสงบจากราคะ และให้เจริญเมตตาแผ่จิตออกไป มุ่งให้บุคคลนั้นๆ สัตว์นั้นๆ โดยเจาะจง

และโดยไม่เจาะจงเป็นสุข ก็เป็นเครื่องดับโทสะพยาบาท และกำหนดพิจารณาธาตุกรรมฐาน

ซึ่งรวมกันอยู่เป็นก้อนนี้อันเป็นที่ยึดถือว่าเป็นตัวเราของเรา โดยตรัสสอนให้แยกธาตุออกไป

ว่าสักแต่ว่าเป็นธาตุดินน้ำไฟลม หรือเติมอากาศ มาประกอบกันเข้า สักแต่ว่าเป็นธาตุ เมื่อ ธาตุสัญญา

ความกำหนดหมายว่าเป็นธาตุปรากฏขึ้น อัตตสัญญา

ความสำคัญหมายยึดถือว่าเป็นตัวเราของเราก็หายไป ก็เป็นการแก้โมหะดับโมหะ

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร

https://pagoda.or.th/vajirananasamvara/2019-05-24-14-01-35-2.html

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:การให้ความปลอดภัยกับคนรอบข้าง…

2026-11-04T00:19:32.603-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

การรักษาศีล คือ การให้ความปลอดภัยกับคนรอบข้าง

การรักษาศีล คือ

การมีส่วนร่วมในการสร้างสังคมที่ปลอดภัย

ความปลอดภัย คือ เงื่อนไขที่ขาดไม่ได้ของชุมชน

และสังคมที่สงบร่มเย็น นอกเหนือจากนั้น

ผู้ที่จะเจริญในธรรมให้สูงยิ่งขึ้นไป

ต้องกล้าเสียสละความยึดมั่นถือมั่นต่างๆ

ผู้ที่รู้สึกว่าอยู่ในสิ่งแวดล้อมที่ปลอดภัยเท่านั้น

ที่กล้าเสียสละเช่นนั้นได้

ชยสาโรภิกขุ

เมื่อเราไม่ฆ่า ไม่เบียดเบียนชีวิตใคร เรากำลังมอบความปลอดภัยในชีวิตให้แก่ผู้อื่น

เมื่อเราไม่ลักขโมย ไม่เอาเปรียบใคร เรากำลังมอบความปลอดภัยในทรัพย์สินให้แก่ผู้อื่น

เมื่อเราไม่ประพฤติผิดในความสัมพันธ์ เรากำลังมอบความปลอดภัยให้แก่ครอบครัวและคนที่รัก

เมื่อเราไม่พูดเท็จ ไม่หลอกลวง เรากำลังสร้างความไว้วางใจให้เกิดขึ้นในสังคม

เมื่อเราไม่ประมาทจนขาดสติ เราก็กำลังช่วยป้องกันไม่ให้เกิดความเดือดร้อนแก่ตนเองและผู้อื่น

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ทำลายความเห็นแก่ตัว

2026-11-03T08:37:20.785-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

หัวใจของทุกศาสนา คือการทำลายความเห็นแก่ตัว และ “ธัมมิกสังคมนิยม”

ทุกศาสนามีเจตนารมณ์ร่วมกันในการลดอัตตา เพื่อให้เกิดความรักและการประสานสังคมอย่างแท้จริง

ท่านใช้คำว่า “ธัมมิกสังคมนิยม” เพื่อแยกจาก “สังคมนิยม” ในความหมายการเมือง

โดยหมายถึงสังคมที่เกื้อกูลกันด้วยธรรม จนถึงระดับที่มนุษย์และสรรพชีวิตอยู่ร่วมกันโดยไม่เป็นศัตรู

"ถ้าใครจะรักษาศีล....

ก็ต้องให้มุ่งหมายเพื่อทำลายความเห็นแก่ตัว

จะทำสมาธิ วิปัสนา....

ก็ให้เป็นเรื่องของการทำลายความเห็นแก่ตัวโดยตรง

โดยเฉพาะ จึงจะเป็นหลักของ

พระพุทธศาสนา..."

ท่านพุทธทาส

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:รู้ทันว่าสิ่งเหล่านี้มันไม่เป็นไปตามใจปรารถนาของเรา มันเป็นไปตามเหตุปัจจัยของมัน

2026-11-01T22:05:26.766-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

“อริยสัจ”นั้น เป็นวิธีพูดหรือวิธีแสดง “กฎธรรมชาติ”

ในแง่ที่มาเกี่ยวข้องกับมนุษย์ ซึ่งมนุษย์จะนำมาใช้ประโยชน์

ในการดำเนินชีวิต หรือแก้ปัญหาชีวิตของตน

พระพุทธเจ้าตรัสวางไว้ในรูปที่ใช้การได้

เรียกว่า ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

แต่ตัวความจริงในกฎธรรมชาติ ก็คือ

“อิทัปปัจจยตาปฏิจจสมุปบาท”

และ สภาวะที่เป็นจุดหมาย คือ “นิพพาน” ….

ส่วนอีกหลักหนึ่ง คือ “สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย”

สับ-เพ, ธัม-มา, นา-ลัง, อะ-ภิ-นิ-เว-สา-ยะ

แปลว่า ธรรมทั้งปวงไม่ควรยึดมั่น

คือเราไม่อาจจะยึดมั่นถือมั่นไว้ได้

อันนี้ก็เป็นการสรุปหัวใจของการปฏิบัติ ที่โยงไปหาตัวความจริงของธรรมชาติ หรือสภาวธรรม ว่า..

สิ่งทั้งหลายหรือปรากฏการณ์ทั้งหลายทั้งปวง หรือสิ่งที่แวดล้อมชีวิตของเรา

หรืออะไรก็ตามที่เราเกี่ยวข้องนี้ มันไม่ได้อยู่ใต้อำนาจความปรารถนาของเรา

แต่มันเป็นไปตามกฎธรรมชาติ เป็นไปตามเหตุปัจจัย หรือมีอยู่ดำรงอยู่ตามสภาวะของมัน เพราะฉะนั้น

เราจึงไม่สามารถยึดมั่นถือมั่นมันได้ เราจะต้องวางใจปฏิบัติต่อมันให้ถูก ….

หลักนี้ เป็นการโยงธรรมดา ธรรมชาติ หรือ ความเป็นจริงของสิ่งทั้งหลาย มาสู่ท่าทีปฏิบัติของมนุษย์

ต่อสิ่งเหล่านั้น ซึ่งรวมสาระสำคัญว่า..เราต้องรู้ทันว่าสิ่งเหล่านี้มันไม่เป็นไปตามใจปรารถนาของเรา

มันเป็นไปตามเหตุปัจจัยของมัน เราจะไปยึดมั่นถือมั่นตามใจของเราไม่ได้ แต่ต้องปฏิบัติด้วยปัญญา

คือด้วยความรู้เท่าทันและให้ตรงตามเหตุปัจจัย …. เพราะฉะนั้น หลักนี้ก็เป็นแง่มุมหนึ่งของการประมวล

วิธีปฏิบัติทั้งหมดต่อสิ่งทั้งหลาย ซึ่งก็เป็นพุทธพจน์เหมือนกัน …. เรื่องมีอยู่ว่า

พระสาวก(พระมหาโมคคัลลานะ) ทูลถามพระพุทธองค์ว่า..“สังขิตเตนะ” ด้วยวิธีการอย่างย่นย่อ

ทำอย่างไรภิกษุจะเป็นผู้หลุดพ้นแล้วโดยความสิ้นไปแห่งตัณหา หมายความว่า..โดยย่อ

ทำอย่างไรภิกษุจะเป็นผู้บรรลุนิพพาน พระพุทธเจ้าก็ตรัสพุทธพจน์นี้ขึ้นมาว่า

ภิกษุได้สดับหลักการที่ว่า “สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย” (องฺ. สตฺตก. ๒๒/๕๘/๙๐)

แปลว่า ธรรมทั้งปวงไม่อาจจะยึดมั่นถือมั่นได้ เพราะเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

เมื่อรู้เข้าใจความจริงของมัน ก็จะไม่ยึดติดถือมั่นสิ่งใดในโลก จึงไม่ร่านรนเร่าร้อน ก็จะสงบเย็นนิพพาน .

รู้ว่าธรรมทั้งปวงไม่อาจยึดมั่นได้ ก็คือ

รู้สภาวะของมันที่เป็น “ทุกข์”

ความยึดมั่นที่จะต้องละนั้น คือ “สมุทัย”

ปัญญาที่ทำให้ละความยึดมั่นนั้นเสียได้ก็เป็น “มรรค”

เมื่อละความยึดมั่นได้ ก็สงบเย็น นิพพาน คือ “นิโรธ”

หลักนี้ นับว่าเป็น...“จุดยอดของการปฏิบัติต่อสิ่งทั้งหลาย” ในขั้นที่ถึงปัญญาเลย” .

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ( ป. อ. ปยุตฺโต )

ที่มา : จากธรรมนิพนธ์ “แก่นแท้ของพระพุทธศาสนา”

# ท. ส. ปัญญาวุฑโฒ - รวบรวม. # ...

ที่มา : เพจพุทธธรรม พุทธทาสภิกขุ

โดย ท. ส. ปัญญา วุฑโฒ

ขอบคุณจากเพจ kanlayanatam

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ยอมรับความตายด้วยใจสงบ

2026-11-01T08:04:20.278-08:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ยอมรับความตายด้วยใจสงบ

“นอกจากการเตือนตนเรื่องความตายแล้ว

ควรหาโอกาสพิจารณาถึงความตาย

อย่างเป็นรูปธรรมด้วยว่า

เมื่อเราจะต้องตายจริง ๆ ไม่ว่าเพราะโรคร้าย

หรืออุบัติเหตุ เราจะรู้สึกอย่างไร

และควรจะทำใจอย่างไร นึกภาพให้เห็นเด่นชัด

จับความรู้สึกกลัวที่เกิดขึ้น และยอมรับตามที่เป็นจริง

ความรู้สึกที่เกิดขึ้นจะช่วยให้เรารู้จักตัวเองได้ดีขึ้นและรู้ว่าจะต้องฝึกฝนตนเองอย่างไร

การสาวหาสาเหตุของความกลัว จะช่วยให้เรารู้วิธีที่จะแก้ไขหรือลดทอนความกลัวนี้ได้”

พระไพศาล วิสาโล

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน

#ฝึกฝนปัญญา #พัฒนาประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน #จิตรู้เท่าทันสรรพสิ่ง

#ฉลาดใช้ #ชีวิตดี #เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ภาษาเพลง...ภาษาธรรม...แสดงความหมายของเพื่อนกัน...

2026-10-29T03:25:51.406-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

คนเราไม่จำเป็นต้องมีเพื่อนมาก

(ส่วนใหญ่ที่เห็น ๆ กันนั้น เป็น

“พวก” มากกว่า “เพื่อน”)

ถ้าคุณมีเพื่อนไม่กี่คนแต่ต่างจริงใจ

และปรารถนาดีต่อกันก็ถือว่ามีโชคแล้ว

ตรงข้ามกับคนที่มีแต่พวกล้อมหน้าล้อมหลัง โดยที่ไม่มีเพื่อนแท้เลย

คนแบบนี้ต้องเรียกว่ามีเคราะห์มากกว่า

พระไพศาล วิสาโล

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

ไม่อยากทำให้ลำบากใจ อยากจะเป็นเพื่อนเธอต่อไป

INDHAMMA:อะไรทำให้มนุษย์สร้างสิ่งยิ่งใหญ่ได้ ทั้งที่ลำพังอาจทำไม่ได้?

2026-10-28T01:43:53.784-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

รักเท่านั้นที่เกิดขึ้น รักเท่านั้นที่ตั้งอยู่

แต่ความรักไม่เคยสูญหายไปไหน

เป็นอนุสาวรีย์ที่ยิ่งใหญ่ที่สุด มหัศจรรย์ที่ที่สุดบนโลกนี้

ในโลกนี้ล้วนแต่เกิดจากแรงบันดาลใจแห่งความรัก

เพียงลำพังแต่จิตธรรม มนุษย์อาจจะทำอะไรไม่ได้

แม้แต่จะรักษาชีวิตเอาไว้ แต่เมื่อมีรักเป็นพลัง

ก็สามารถสร้างสิ่งสำคัญไว้ในโลกให้ชื่นชมได้

เพราะเหตุใดหรือ

ก็เพราะรักเป็นแหล่งกำเนิดของพลังงานทั้งปวง

ฉะนั้นรักจึงเป็นอมตธรรมนิรันดร

และความรักนั้นจะต้องบริสุทธิ์

แต่ความรักจะบริสุทธิ์หรือไม่ ดูได้จากความอ่อนโยนหรือความดื๊อดึง

ถ้ารอได้ เห็นใจกัน และให้อภัยได้รักนั้นบริสุทธิ์

ส่วนรักใดมีแต่การต่อรอง สร้างเงื่อนไข รักนั้นมิใช่รัก แต่พัฒนาจากรักเป็นร้าย

โดยไม่ต้องสงสัย

ความรัก...เป็นสิ่งมีชีวิตที่ไม่ชอบให้ใครบิดพลิ้วเล่นกล เหมือนคนที่บริสุทธิ์

พระราชญาณกวี ท่านปิยโสภณ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: อยากด้วย“ฉันทะ” - อยากด้วย“ตัณหา” ?

2026-10-26T23:58:06.304-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

อยากด้วย“ฉันทะ” - อยากด้วย“ตัณหา”

รู้หลักวิชากันสักหน่อย . ….

“ ที่พูดมาข้างต้นนั้น ก็มุ่งเพื่อให้เห็นจุดแยกและความแตกต่าง

ระหว่าง ความอยาก ๒ แบบ คือ ระหว่างตัณหา กับ ฉันทะ

เป็นสองด้าน ควรเน้นไว้ว่า “ฉันทะ”

เป็นคุณสมบัติหรือองค์ธรรมสําคัญ ในการศึกษา

ในการพัฒนาชีวิต ทํากิจทําการทุกอย่าง

ทําให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพัฒนาขึ้นในเนื้อตัวชีวิตของเรา

และสร้างสรรค์ความดีงามสมบูรณ์ของสิ่งต่างๆ

ส่วน“ตัณหา”นั้นไม่ได้อะไรเข้ามาจริงจัง แค่กระทบ-ผ่าน กระทบ-ผ่าน เข้ามาพบมาผูกมัดรัดพันติดกัน

แล้วก็แยกพรากพลัดหลุดจากกันไป

ยกหลักมาดูกันอีกทีว่า “ความอยาก” มี ๒ อย่าง คือ

๑. ความอยาก ที่เป็น อกุศล เรียกว่า ตัณหา

๒. ความอยาก ที่เป็น กุศล เรียกว่า ฉันทะ ….

ทีนี้ มาดูลักษณะที่ต่างกัน …. อย่างแรก โดยไม่ต้องมีความรู้อะไรเลย ไม่ต้องมีการเรียนรู้อะไรทั้งสิ้น

สักแต่ว่ามีความรู้สึก คือ เมื่อ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจ (อายตนะ) ได้ประสบสิ่งซึ่งให้เกิดความรู้สึก(เวทนา)

ที่เป็นสุข ก็ชอบใจ แล้วใคร่อยากจะเสพความรู้สึกนั้น เมื่อตา หู ฯลฯ (อายตนะ)

กระทบสิ่งซึ่งให้เกิดความรู้สึก(เวทนา) ที่เป็นทุกข์ ก็ไม่ชอบใจ แล้วก็อยากหลีกหนีให้พ้นความรู้สึกนั้น

ความอยากเสพความรู้สึกนั้น เรียกว่า “ตัณหา” …. ถ้าไม่มีความรู้หรือไม่ใช้ความรู้ คนที่อยู่แค่ความรู้สึก

ก็มีชีวิตอยู่กับปฏิกิริยาของตัณหาต่อเวทนา คือความรู้สึกอย่างเต็มที่

ความไม่รู้นั้นเรียกว่า อวิชชา จึงบอกว่า อวิชชา เป็นปัจจัยคือเป็นตัวเอื้อโอกาสแก่ตัณหา ….

ทีนี้ ถ้ามีปัญญา เกิดรู้ขึ้นมาเมื่อไร อวิชชาลดลงไป ตัณหาก็ไม่มีโอกาสเข้ามา หรือจะถูกทอนกําลัง

เพราะฉะนั้น ตัณหาจึงต้องอาศัยอวิชชา เมื่อเกิดมีความรู้ขึ้นมาตัณหาก็ถูกบั่นรอน ถูกทําให้ไม่มั่นคง

ไม่แรง หรือบางที่ถูกทําลายอํานาจไปเลย เช่น รู้ว่า สิ่งที่จะเสพ สิ่งที่ให้สุขเวทนานี้ เป็นโทษแก่ชีวิต

พอความรู้นี้เกิดขึ้น ถ้าความรู้นั้นชัดเจน แรงพอ ตัณหาอาจจะหายไปเลย ขึ้นต่อการที่ว่า ปัญญาเพิ่มขึ้น

หรืออวิชชาลดลงไปมากน้อยแค่ไหน ดังที่ว่าถ้าปัญญาความรู้ชัดเจนแจ่มแจ้ง ก็จะทําลายกําลังตัณหา

หมดไปได้ แต่คนที่ยังไม่มีปัญญา อยู่กับด้านความรู้สึก ก็ต้องให้ตัณหาชักนําพาชีวิตไป ….

ดูต่อไปอีก อย่างที่สอง เมื่อไม่อยู่แค่ความรู้สึก พอมีความรู้ความเข้าใจขึ้นมา

ถึงจะประสบสิ่งที่รู้สึกถูกใจ ชอบใจ แต่เมื่อรู้ว่าสิ่งนั้นเป็นโทษ เช่น ของอร่อยมีสารพิษ ก็ละได้ ไม่เสพ

(ปัญญาพาพ้นจากอํานาจของตัณหา) แต่ไม่ใช่แค่นั้น เมื่อเกิดความรู้เข้าใจว่าอะไรเป็นสิ่งที่ดี

เป็นคุณแก่ชีวิต เป็นต้น พอรู้ว่าอันนั้นมีคุณเป็นประโยชน์ก็เกิดมีความอยากทําอะไรต่อสิ่งนั้น

ซึ่งก่อนนั้นอาจจะไม่เคยอยาก ความอยากอย่างนี้แหละเรียกว่าเป็น “ฉันทะ”

ซึ่งเห็นได้ชัดว่าเป็นความอยากที่มากับปัญญา จึงว่า ปัญญา เอื้อโอกาสแก่ ฉันทะ ….

สรุปได้ว่า “ตัณหา” คือ ความอยากเสพเวทนาที่เป็นสุข และเลี่ยงหนีเวทนาที่เป็นทุกข์ มีลักษณะเป็น

ความชอบใจ ไม่ชอบใจ ได้แก่ ความอยากในรูป เสียง กลิ่น รส สัมผัส และ อารมณ์ในใจ ที่น่าใคร่ น่าพอใจ

แปลง่ายๆ ให้เข้ากับภาษาไทยว่า “ความใฝ่เสพ” ….

“ฉันทะ” คือ ความอยากให้มันดี แล้วก็อยากทําให้มันดี ให้มันสมบูรณ์ รวมไปถึงอยาก รู้เข้าใจอะไรๆ

เพื่อจะทําให้มันดี แปลง่ายๆ ว่า อยากรู้-อยากทํา หรือ “ใฝ่รู้ใฝ่สร้างสรรค์” …. ขอให้สังเกตด้วยว่า

เมื่อ ตัณหา-อยากเสพ เกิดขึ้นมา ก็จะเกิดมี ตัวตน อัตตา ที่เป็นผู้เสพขึ้นมาด้วย แต่เมื่อเกิดมี ฉันทะ

จะมองแต่ภาวะที่ดีที่งามที่เต็มอิ่มสมบูรณ์ของสิ่งนั้นๆ ไม่มีตัวตนไม่มีอัตตาขึ้นมา ….

ทบทวนกันสั้นๆ อีกที เป็นการย้ำให้ชัด

๑. ตัณหา เป็นความอยากเพื่อตัวตนเพื่ออัตตา คือ มีตัวตนขึ้นมาที่จะเสพ จะได้ จะเอา จะเป็นนั่นเป็นนี่

จะไม่เป็นนั่นไม่เป็นนี่

๒. ฉันทะ เป็นความอยากเพื่อสภาวะ คือ อยากให้สิ่งนั้นๆ มันดีมันงามเต็มสภาวะของมัน

แล้วก็อยากทําให้มันดีให้มันงาม ให้มันถึง ให้มันเต็มสภาวะนั้น” .

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ ( ป. อ. ปยุตฺโต )

ที่มา : จากหนังสือ “รู้แค่เล่มนี้ ก็พอที่จะพูดว่า รู้จักพระพุทธศาสนา” หน้า ๒๖-๒๗

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:เมื่อยกใจพ้นริษยาได้เมื่อไหร่ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นมนุษย์ผู้มีใจสูงกันเมื่อนั้น

2026-10-26T02:17:44.257-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

เมื่อได้เห็นคนอื่นประสบความเจริญก้าวหน้า

มีความสุขสวัสดีในชีวิต ย่อมพลอยโมทนาสาธุการ

มีใจร่าเริงเบิกบานไปกับเขา

หรือยามที่ตนเองประสบความสำเร็จ มีความสุขความเจริญ

ก็ไม่หวงแหนความสำเร็จ ไม่ตระหนี่ความสุข

ไม่จำกัดความเจริญนั้นไว้สำหรับตนฝ่ายเดียว

แต่ยินดีเสมอที่จะแบ่งปันความสำเร็จและความสุขความเจริญ

นั้นแก่คนอื่นต่อไปอย่างไร้พรมแดน

คนใจสูงนั้น ปรารถนาแต่จะเห็นคนเก่งเพิ่มขึ้น คนมีความสุขเพิ่มขึ้น คนมีความเจริญเพิ่มขึ้น

เพราะเขาถือว่า เมื่อมีคนที่มีความสุขความเจริญมากมาย โลกก็จะกลายเป็นสรวงสวรรค์อันรื่นรมย์

ส่วนคนที่มีใจแคบ มีจิตวิญญาณต่ำต้อยนั้น ยามที่ตัวเองประสบความสำเร็จ มีความสุขความเจริญ

ก็คิดแต่จะหวงแหนสิ่งดี ๆ ไว้เฉพาะตนคนเดียวเท่านั้น เห็นใครได้ดีมีความสุขเทียมตนหรือเหนือกว่าตน

ก็จะมีความทุกข์ขึ้นมาทันที ความริษยายังคงมีอยู่ในบุคคลใด แสดงว่าจิตใจของบุคคลนั้นยังด้อยพัฒนา

ยังจะต้องศึกษากันต่อไป ต่อเมื่อยกใจพ้นริษยาได้เมื่อไหร่ จึงจะได้ชื่อว่าเป็นมนุษย์ผู้มีใจสูงกันเมื่อนั้น

พระเมธีวชิโรดม

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: มีความทุกข์ที่ไหน ก็มีความดับทุกข์อยู่ที่นั่น

2026-10-24T21:28:53.698-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

เกิด “ทุกข์” ที่ไหน ต้อง “ดับความทุกข์” ที่นั่น!!!

ท่านทั้งหลายควรจะเข้าใจความข้อนี้

เพราะเป็นวิธีที่ลัดสั้นที่สุด จริงที่สุด และมีประโยชน์มากที่สุด

“มีความทุกข์ที่ไหนต้องดับความทุกข์ที่นั่น” .

เรื่องนี้เป็นสิ่งที่ทำได้ เป็นสิ่งที่กระทำได้

เพราะพระพุทธเจ้าท่านได้ตรัสไว้ว่า... .

ยงฺกิญฺจิ สมุทยธมฺมํ สพฺพนฺตํ นิโรธธมฺมํ

(ยังกิญจิ / สมุทยธรรมมัง / สัพพันตัง / นิโรธธรรมมัง)

สิ่งใดสิ่งหนึ่งมีความเกิดขึ้นเป็นธรรมดา

สิ่งนั้นทั้งปวงก็มีความดับเป็นธรรมดา

ถ้าวัฏฏสงสารมีการเกิดขึ้นเป็นธรรมดา วัฏฏสงสารก็ต้องมีความดับเป็นธรรมดา

เราอย่าได้ไปแยกออกจากกันเลย มันเกิดที่ไหนมันต้องดับที่นั่น มันขึ้นทางไหนมันต้องลงทางนั้น .

ตัวอย่างเราก็เห็นได้ชัดแล้ว ว่ามันเกิดขึ้นมาจาก“อวิชชา” ฉะนั้น เราต้องดับลงที่“อวิชชา”

ขึ้นทางไหนต้องลงทางนั้น หมายความว่า ความทุกข์เกิดขึ้นตรงไหนต้องดับที่ตรงนั้น

อย่ามัวไปหาที่ดับที่อื่นเลย . ดังนั้น ต้องหาความดับทุกข์ที่ตัวความทุกข์

เช่นเดียวกับที่พระพุทธเจ้าท่านได้ตรัสว่า...โลกนี้ก็ดี เหตุให้เกิดโลกก็ดี ความดับสนิทแห่งโลกก็ดี หนทาง

ให้ถึงความดับสนิทแห่งโลก ตถาคตบัญญัติไว้..ในร่างกายอันยาวประมาณวาหนึ่งนี้ พร้อมทั้งสัญญาและใจ

ถ้าเราจะพูดกันให้ง่ายๆ อย่างวัตถุ เราก็จงดู"ความไม่มี" ว่ามันอยู่ที่"ความมี" คือวัตถุอย่างหนึ่งตั้งอยู่

เราพูดว่ามี"ความมี" แล้ว"ความไม่มี"อยู่ที่ตรงไหน ความไม่มีมันก็ซ้อนกันอยู่ที่วัตถุนั้นเอง

อยู่ที่ความมีของวัตถุนั่นเอง ลองเอาความมีของวัตถุนั้นออกไปก็จะพบความไม่มีของวัตถุนั้นอยู่ตรงที่เดียวกัน

เพราะฉะนั้น มีความทุกข์ที่ไหน ก็มีความดับทุกข์อยู่ที่นั่น เราต้องหา"ความดับทุกข์" ที่ "ความทุกข์" เสมอไป

เช่นเดียวกับที่จะต้องหาจุดที่เย็นที่สุดที่กลางเตาหลอม หาความเย็นที่สุดจากความร้อนที่สุด

เย็นที่สุดนั้นมันอยู่ที่ร้อนที่สุด จงหาความดับที่ความเดือด ถ้าวัฏฏสงสารเป็นความเดือด

นิพพานก็ต้องเป็นความดับ และหาได้ที่ความเดือด . แต่ท่านทั้งหลายไม่เคยนึกเสียด้วยซ้ำไป

อย่าว่าแต่จะรู้หรือจะกระทำเลย แม้แต่นึกก็ยังไม่เคยนึก ทำให้เป็นคนโง่ เหมือนกับคนโง่ชนิดหนึ่งซึ่งว่า

โดยที่แท้แล้วเพชรมีอยู่ที่หน้าผากของตัว แต่ไม่เคยทราบ

ไม่เคยคลำหาเพชรแท้ๆ มีอยู่แล้วที่หน้าผากของตัว มีอยู่ตลอดเวลา แต่ก็ไม่เคยทราบและไม่เคยคลำหา

นี่แหละ! คือคนที่โง่ ที่ไปหานิพพานที่อื่นจากวัฏฏสงสาร”

พุทธทาสภิกขุ

ที่มา : ธรรมบรรยาย เรื่อง “ในวัฏฏสงสารมีนิพพาน” เมื่อ ๒ มิถุนายน ๒๕๑๑

จากหนังสือ “มองด้านใน” ชุดที่ ๒

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:บรรเทาความยึดมั่นถือมั่นที่กำลังมีอยู่อย่างมากมายนั้นเสีย

2026-10-22T06:41:07.014-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

“ ความสำคัญของประโยคที่ว่า

“สิ่งทั้งหลายทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น”

ประโยคนี้เป็นภาษาบาลีก็มีว่า “สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย”

"สับ-เพ, ทัม-มา, นา-ลัม, อะ-ภิ-นิ-เว-สายะ"

ตามตัวพยัญชนะก็แปลว่า

ธรรมทั้งหลายทั้งปวงอันใครๆไม่ควรเพื่อเข้าไปยึดมั่นถือมั่น

หรือ ตามพยัญชนะจริงๆก็ว่า ไม่ควรเพื่อจะฝังตัวเข้าไป

โดยอาศัยคำว่า “อภินิเวส” เป็นหลัก ซึ่งแปลว่า เข้าไปอย่างยิ่ง

อย่างที่เราเรียกกันในภาษาไทยธรรมดาว่า ฝังจิต ฝังใจ

ฝังเนื้อเข้าไปในสิ่งนั้นๆจนหมดสิ้น

นั่นแหละคืออาการที่เรียกว่า “ความยึดมั่น” คือ มีจิตฝังเข้าไปยึดมั่นถือมั่น

หรือว่ายึดมั่นด้วยการฝังจิตเข้าไป ด้วยความสำคัญมั่นหมายว่า “นี้ตัวเรา นี้ของเรา”

ซึ่งกล่าวอย่างง่ายๆ ก็ได้แก่ ความรู้สึกว่า “ตัวกู-ของกู” ดังที่กล่าวมาแล้วข้างต้นนั่นเอง …..

คำกล่าวประโยคนี้ ควรจะถือว่าเป็น “หัวใจของพุทธศาสนา” เพราะมีเรื่องราวกล่าวอยู่ในบาลี

(พระไตรปิฎก)ว่า เมื่อมีผู้มาทูลขอให้พระพุทธองค์ทรงประมวลคำสอนทั้งสิ้นให้เหลือเพียงประโยคสั้นๆ

เพียงประโยคเดียว พระองค์ก็ทรงทำดังนั้น และได้ตรัสประโยคที่ว่า

สพฺเพ ธมฺมา นาลํ อภินิเวสาย และทรงยืนยันว่า นี่แหละคือใจความคำสอนทั้งหมด

ในบรรดาคำสอนของพระองค์

ทรงยืนยันว่า ถ้าได้ฟังคำนี้ก็คือได้ฟังทั้งหมด ถ้าได้ปฏิบัติในข้อนี้ก็คือได้ปฏิบัติทั้งหมด

ถ้าได้รับผลจากการปฏิบัติข้อนี้ก็คือได้รับผลจากการปฏิบัติทั้งหมด ไม่มีอะไรมากไปกว่านี้

ดังนั้นจึงกล่าวว่าเป็นหัวใจของพุทธศาสนา. ….. เราจะมองเห็นตามได้ทันทีว่า

การศึกษาเล่าเรียนพระคัมภีร์เรื่องราวทั้งหมดก็คือ เรียนเรื่องไม่ให้ยึดมั่นถือมั่นในสิ่งใด

นอกนั้นเป็นการเรียนที่เฟ้อ ทีนี้มาถึง การปฏิบัติก็ต้องปฏิบัติเพื่อละความยึดมั่นถือมั่นในสิ่งทั้งปวง

นอกนั้นเป็นการปฏิบัติเฟ้อ เพราะความงมงายหรือความคดโกงอย่างใดอย่างหนึ่งเสมอ

เช่น จะรักษาศีลก็จะต้องให้มีผลเป็นไป

เพื่อบรรเทาความยึดมั่นถือมั่นที่กำลังมีอยู่อย่างมากมายนั้นเสีย

การฆ่าเขา การลักของเขา การประพฤติผิดในกาม เป็นต้นนี้ ล้วนมีมูลมาจากยึดมั่นถือมั่นทั้งนั้น …..

ถ้าเจริญสมาธิก็เป็นไปเพื่อหยุดความยึดมั่นถือมั่นเสีย เป็นจิตว่าง จิตสงบจากความยึดมั่นถือมั่น

ถ้าผิดจากนี้ก็ไม่เป็นสมาธิที่ตรงตามจุดหมายของพุทธศาสนา ถ้าเป็นการเจริญปัญญาหรือวิปัสสนา

ก็เป็นการขุดรากเหง้าของความยึดมั่นถือมั่นขึ้นมาทำลายเสีย ไม่ให้กลับงอกงามขึ้นมาอีกต่อไป

จึงจะเป็นปัญญาที่ถูกต้องตามหลักของพุทธศาสนา ผิดจากนี้ก็เป็นปัญญาหลอกลวงหรือปัญญางมงาย

เพราะแสงสว่างเข้าตา หรือความโลภเข้าตาอย่างใดอย่างหนึ่ง ทั้งหมดนี้แหละทำให้กล่าวได้ว่า

ศีล สมาธิ ปัญญา ซึ่งรวมกันแล้วเรียกสั้นๆว่า การปฏิบัติธรรมทั้งหลายเพื่อทำลายความยึดมั่นถือมั่น

หรือเรียกอย่างกว้างๆว่า เพื่อไม่ยึดมั่นถือมั่นในสิ่งใดๆ ทีนี้ ก็มองไปถึงผลของการปฏิบัติที่เรียกว่า มรรค

ผล นิพพาน นั่นเล่า นั้นแหละคือตัวสภาพที่อยู่เหนือความยึดมั่นถือมั่น หรือว่า เป็นผลที่เกิดมาจาก

การทำลายความยึดมั่นถือมั่นได้โดยสิ้นเชิงแล้ว หรือว่าเหลืออยู่เพียงเอกเทศก็ตามแต่

ต้องมีความยึดมั่นถือมั่นบางส่วนที่ได้ดับไปแล้ว …..

ทั้งหมดนี้ทำให้เราเห็นได้ว่า บรรดาวิชาความรู้ทั้งหมด การปฏิบัติทั้งหมด และผลของการปฏิบัติทั้งหมด

ในพุทธศาสนานั้น สรุปรวมลงในประโยคสั้นๆ เพียงประโยคเดียวว่า

“สิ่งทั้งหลายทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น” และจัดได้ว่าเป็นหัวใจของพุทธศาสนาจริงๆ

ดังนั้น ถ้าถูกถามว่าจะดับตัณหาหรืออุปาทานด้วยอะไรเป็นเครื่องมือ เราก็ตอบได้อย่างไม่ผิดว่า

“ฉันจะดับมันด้วยหัวใจของพุทธศาสนา” ดังนี้.” .

พุทธทาสภิกขุ ๒๖ ตุลาคม ๒๕๐๔

ที่มา : ธรรมบรรยายชุด “ตัวกู-ของก”

หัวข้อเรื่อง “สิ่งทั้งปวงไม่ควรยึดมั่นถือมั่น”

จากหนังสือ “ตัวกู-ของกู” หน้า ๑๕๘-๑๖๐

สำนักพิมพ์ ธรรมสถาพร พิมพ์ครั้งแรก กันยายน ๒๕๕๖

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:กิจพึงปฏิบัติในอริยสัจจ์

2026-10-21T03:18:06.902-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

เมื่อว่าถึงลำพังตัวสัจจะคือความจริงทั้ง ๔ นี้

มีกิจที่จะพึงปฏิบัติต่าง ๆ กัน

พระพุทธเจ้าตรัสสอนให้ทำ ปริญญา คือความรู้รอบคอบในทุกข์

ตรัสสอนให้ทำ ปหานะ คือ ละสมุทัยเหตุให้เกิดทุกข์

สั่งสอนให้ทำ สัจฉิกรณะ คือ การกระทำให้แจ้งในนิโรธ

คือความดับทุกข์ ตรัสสอนให้ทำ ภาวนา

คือการปฏิบัติอบรมมรรคมีองค์ ๘ อันเป็นทางปฏิบัติให้ถึง

ความดับทุกข์ ปฏิบัติอบรมให้มีขึ้นให้เป็นขึ้นมา

เพราะฉะนั้น กิจที่จะพึงปฏิบัตินั้น ในอริยสัจจ์ทั้ง ๔ จึงมีอยู่ ๔ อย่าง คือ

๑. ปริญญา รู้รอบคอบ หรือกำหนดรู้จักทุกข์

๒. ปหานะ ละสมุทัยเหตุให้เกิดทุกข์

๓. สัจฉิกรณะ กระทำให้แจ้งนิโรธความดับทุกข์ และ

๔. ภาวนา การปฏิบัติอบรมทำมรรคมีองค์ ๘ ให้มีขึ้นให้เป็นขึ้นมา

กิจในอริยสัจจ์ทั้ง ๔ จึงมีต่างกันเป็น ๔ ดั่งนี้

แต่ว่าในการปฏิบัติอริยสัจจ์ทั้ง ๔ ก็คือการปฏิบัติทำกิจในอริยสัจจ์ทั้ง ๔ นี้ให้บังเกิดขึ้น

พระพุทธเจ้าก็ทรงสั่งสอนทุกคนนี่แหละ ให้ปฏิบัติตั้งแต่ในเบื้องต้น

เรียกว่าเมื่อเข้ามาสู่พุทธศาสนาตั้งแต่ในเบื้องต้น ก็ต้องเริ่มปฏิบัติในกิจในอริยสัจจ์ทั้ง ๔ นี้ ด้วยกัน

แต่ในการปฏิบัติเบื้องต้นนั้นก็เรียกว่า ต้องอาศัยศรัทธา

คือความเชื่อคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้ามาปฏิบัติ ต้องอาศัยปัญญา คือความที่ ฟัง อ่าน คิด พินิจพิจารณา

ตลอดจนถึงปฏิบัติให้มีความรู้ความเข้าใจ เป็นตัวปัญญาให้รู้แจ้งเห็นจริง ในอริยสัจจทั้ง ๔ นี้

สมเด็จพระสังฆราชเจ้า กรมหลวงวชิรญาณสังวร

https://www.pagoda.or.th/vajirananasamvara/2019-05-24-13-57-31.html

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: เพราะการสู้ปัญหา ทำให้เกิดปัญญา

2026-10-20T01:52:45.713-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

คนที่มองว่าชีวิตของเราคือการฝึก

พอเจอปัญหาแล้วสู้ปัญหาไม่ถอย ก็จะได้ฝึกตน

เพราะการสู้ปัญหา ทำให้เกิดปัญญา

การสู้ปัญหา คือ การมีความเพียรพยายามที่จะแก้ปัญหา

ปัญญาก็พัฒนาขึ้นมา พอสู้ปัญหาก็เกิดปัญญา

พอได้ปัญญาก็หมดปัญหา จึงเป็นการพัฒนาตัวเองยิ่งขึ้น

คนที่ประสบความสำเร็จในชีวิตนั้น

มักประสบความสำเร็จจากการสู้ปัญหา

โดยเฉพาะการเผชิญปัญหาที่ยาก หรือสู้สิ่งที่ยาก

เมื่อพยายามแก้ไข เขาก็พัฒนาตัวเองให้มีความสามารถยิ่งขึ้น เข้มแข็งยิ่งขึ้น รู้เข้าใจเกิดปัญญายิ่งขึ้น

จนกระทั่งประสบความสำเร็จ

ป.อ.ปยุตฺโต

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ธรรมะกับความงามที่แท้จริง

2026-10-19T00:25:29.908-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

เรามาพิจารณาดูความหมายของคำสี่คำนี้กันดีกว่า

เพื่อจะได้รู้จักตายายของตัวเองดีขึ้น ลองพิจารณาข้อความข้างล่างนี้

งามนั้นอยู่ที่ผี

ดีนั้นอยู่ที่ละ

พระนั้นอยู่ที่จริง

นิพพานนั้นอยู่ที่ตายเสียก่อนตาย

ท่านทั้งหลายลองคิดว่าปู่ย่าตายาย พูดผิดหรือพูดถูก พูดไปอย่างไม่รู้หรือว่าพูดอย่างรู้ แล้วเป็นคำที่มี

ใจความกว้างขวาง ครอบงำคำสอนทั้งหมดได้หรือไม่ ข้อที่ตายายว่างามอยู่ที่ผีนั้นหมายความว่า

ลูกหลานสมัยนี้มันงามอยู่ที่แต่งเนื้อแต่งตัว เอาสิ่งต่างๆ มาลูบไล้ฉาบทา

ดัดแปลงปรับปรุงแก้ไขเนื้อหนังให้มีความงามแล้วก็หลงใหลกันว่างาม

ส่วนตายายนั้นบอกว่างามอยู่ที่ซากผี

ให้ลองไปคิดดูว่าของใครจะถูกของใครจะจริงกว่ากัน

ไอ้เรื่องงามอยู่ที่การประดับตกแต่งนี้มันมีความหมายอย่างไร

ทุกคนก็พอจะมองเห็นได้ว่า มันตกเป็นบ่าวเป็นทาส

เป็นขี้ข้าของกิเลสตัณหา มันจึงจะเห็นว่างามอยู่ที่ประดับตกแต่ง

ถ้าจิตใจไม่เป็นทาส เป็นบ่าวของกิเลสตัณหาแล้ว

มันจะไม่มัวเหน็ดมัวเหนื่อยอยู่ด้วยการประดับตกแต่ง

จะไม่สิ้นไม่เปลืองอยู่ด้วยการประดับตกแต่ง เพราะมันเป็นเรื่องหลอกลวงทั้งนั้น

มันเป็นเรื่องมายา หลอกตนเองด้วย หลอกคนอื่นด้วยให้เห็นว่างาม

ก็เลยหยุดกัน ไม่ไปหลงงามที่เรื่องมายาอย่างนั้น

ทีนี้มาดูว่างามที่ซากผีนั้นมันงามอย่างไร ข้อนี้มันจะเห็นได้แต่คนที่มีจิตใจสูง

สูงกว่าที่จะไปคิดไปเห็นไปคิดผิดๆ...

ถ้ามีสติปัญญาถูกต้องอยู่กับเนื้อกับตัว มองดูที่ซากผีแล้ว ก็จะเห็นอะไรต่างๆ มากมายที่เป็น

ประโยชน์ ที่เป็นเครื่องเกื้อกูล ไม่ให้โง่ ไม่ให้หลง แต่กลับจะชักจูงไปในทางที่จะประพฤติถูก

ประพฤติดี และประพฤติอย่างสูงคือปล่อยวาง

ประพฤติไปในทางที่จะกำจัดความโลภ ความโกรธ

ความหลงเสีย

อย่างถ้าจะมองดูที่โครงกระดูกที่แขวนอยู่ข้างหน้าเรา

นี้ใครจะมองเห็นว่างามบ้าง

เว้นไว้เสียแต่คนบางคนจะมองเห็นว่า

มันแสดงให้เห็นความเป็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา

และช่วยให้จิตใจสงบเย็นลงไปทันที

มันเป็นมิตรสหายแก่เรา

มันแสดงสิ่งที่มีประโยชน์แก่เรา

หรือว่ามันแสดงของจริงอยู่ที่นั่น

แสดงความจริงอยู่ที่นั่น คือที่ซากผีนั่นแสดงอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา อยู่เต็มตัว

แสดงความจริงบางอย่างบางประการ อยู่เต็มตัว ยิ่งมองยิ่งเห็น ยิ่งเห็นก็ยิ่งรู้สึกว่างดงาม

คือทำให้ว่าง จากของสกปรกคือ ความโลภ ความโกรธ ความหลงนั่นเอง

ของสกปรกอย่างยิ่งนั้นคือกิเลส คือ ความโลภ ความโกรธ ความหลง

ถ้าเป็นคนรักที่จะเห็นอนิจจัง ทุกขัง อนัตตา รักที่จะมีจิตใจสงบแล้ว เห็นซากผีย่อมจับตาและจับใจ

ยิ่งกว่าคนที่ประดับตกแต่งสวยสดงดงามตามภาษามายาหลอกลวง ซึ่งไม่ใช่ของจริง

เดี๋ยวนี้มาเห็นของจริงที่ซากผีจึงเห็นว่างามแล้วก็พอใจที่จะดู...

พุทธทาสภิกขุ ในหอจดหมายเหตุพุทธทาส อินทปัญโญ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: คนฉลาดปกครองตนให้มีความสุขและปลอดภัย

2026-10-17T21:41:32.290-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

ของดีมีอยู่กับตัว ของดีมีอยู่กับตัวเราทุกคน ก็พากันปฏิบัติเอา ทำเอา

เมื่อเวลาตายแล้วจึงวุ่นวายหานิมนต์พระมากุสลามาติกา ไม่ใช่เกาถูกที่คัน

ต้องรีบแก้เสียบัดนี้ คือ เร่งทำความดีแต่บัดนี้ จะได้หายห่วง อะไร ๆ ที่เป็นสมบัติของโลก

มิใช่สมบัติอันแท้จริงของเรา ตัวจริงไม่มีใครเหลียวแล สมบัติในโลกเราแสวงหามา

หามาทุจริตก็เป็นไฟเผา เผาตัวทำให้ฉิบหายได้จริง ๆ

ข้อนี้ขึ้นอยู่กับความฉลาดและความโง่เขลาของผู้แสวงหาแต่ละราย

ท่านผู้พ้นทุกข์ไป ด้วยความอุตส่าห์สร้างความดีใส่ตน จนกลายเป็นสรณะของพวกเรา

ท่านไม่เคยมีสมบัติเงินทองเครื่องหวงแหน เป็นคนร่ำรวย สวยงามเฉพาะสมัย จึงพากันรัก พากันห่วง

จนไม่รู้จักเป็น รู้จักตาย สำคัญตนว่าจะไม่ตายและพากันประมาทจนลืมตัว

เพลิดเพลินตักตวงเอาแต่สิ่งไม่เป็นท่าใส่ตนแทบหาบไม่ไหว อย่าสำคัญว่าตนเอง

เก่งกาจสามารถฉลาดรู้กว่าเขาเลย ถึงกับสร้างความมืดมิดปิดตาทับถมตัวเอง จนไม่มีวันสร่างซา

เมื่อถึงเวลาจนตรอกอาจจนยิ่งกว่าสัตว์ ถ้าไม่เตรียมทราบไว้เสียแต่บัดนี้ ซึ่งอยู่ในฐานะอันควร

คำพูดที่สั่งสอนคนให้ละชั่ว ทำความดี จัดเป็นหยาบคายอยู่แล้ว

โลกเราก็จะถึงคราวหมดสิ้นศาสนา

เพราะไม่มีผู้ยอมรับความจริง

การทำบาปหยาบคายมีมาประจำแทบทุกคน

ทั้งให้ผลเป็นทุกข์ ตนยังไม่อาจรู้ได้ และตำหนิมันบ้าง

พอมีทางคิดแก้ไข แต่กลับตำหนิคำสั่งสอนหยาบคาย

ก็นับเป็นโรคที่หมดหวัง

"...คนหิว อยู่เป็นปกติสุขไม่ได้ จึงวิ่งหาโน่นหานี่ เจออะไรก็คว้าติดมือมา โดยไม่สำนึกว่าผิดหรือถูก

ครั้นแล้วสิ่งที่คว้ามา ก็มาเผาตัวเองให้ร้อนยิ่งกว่าไฟ

คนที่หลง จึงต้องแสวงหา ถ้าไม่หลงก็ไม่ต้องหา จะหาไปให้ลำบากทำไม

อะไรๆ ก็มีอยู่กับตัวเองอย่างสมบูรณ์อยู่แล้ว จะตื่นเงาตะครุบเงาไปทำไม เพราะรู้แล้วว่า เงาไม่ใช่ตัวจริง

เมื่อมีผู้เตือนสติ ควรยึดมาเป็นธรรมคำสอน จะเป็นคนมีขอบเขตมีเหตุผล ไม่ทำตามความอยาก

เมื่อพยายามฝ่าฝืนให้เป็นไปตามทางของนักปราชญ์ได้จะประสบผล คือความสุขในปัจจุบันทันตา

แม้จะมิได้เป็นเจ้าของเงินล้าน แต่มีทางได้รับความสุขจากสมบัติและความประพฤติดีของตน

คนฉลาดปกครองตนให้มีความสุขและปลอดภัย ไม่จำต้องเที่ยวแสวงหาทรัพย์มากมาย

หรือเที่ยวกอบโกยเงินเป็นล้านๆ มาเป็นเครื่องบำรุงจึงมีความสุข ผู้มีสมบัติพอประมาณในทางที่ชอบ

มีความสุขมากกว่าผู้ได้มาในทางมิชอบเสียอีก เพราะนั่นไม่ใช่สมบัติของตนอย่างแท้จริง

ทั้งๆ ที่อยู่ในกรรมสิทธิ์ แต่กฎความจริง คือ กรรมสาปแช่งไม่เห็นด้วยและให้ผลเป็นทุกข์ไม่สิ้นสุด

นักปราชญ์ท่านจึงกลัวกันหนักหนา แต่คนโง่อย่างพวกเราผู้ชอบสุกเอาเผากิน และชอบเห็นแก่ตัว

ไม่มีวันอิ่มพอ ไม่ประสบผล คือ ความสุขดังใจหมาย

ตัวจริงคือ สัจจะทั้งสี่ที่มีอยู่ภายในใจ อย่างสมบูรณ์แล้ว..."

ความมั่งมีศรีสุขจะไม่บังเกิดแก่ผู้ทุจริต สร้างกรรมชั่วมีมากเท่าไรย่อมหมดไป

พ่อแม่ ปู่ย่า ตายายที่สร้างบาปกรรมไว้ ผลกรรมนั้นย่อมตกอยู่กับลูกหลานรุ่นหลังให้มีอันเป็นไป

ผู้ทุจริตเบียดเบียน รังแกผู้อื่น จะหาความสุขความเจริญไม่ได้เลย

หลวงปู่มั่น ภูริทัตโต

ทรู ปลูกปัญญา

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:“ความล้มเหลว” คือ “นั่งร้านของความสำเร็จ”

2026-10-15T01:55:14.556-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

ความผิดพลาด หรือความล้มเหลว

จะเป็นสิ่งที่เลวร้ายหรือจะเป็นสิ่งที่มีประโยชน์ก็ได้ทั้งนั้น

สิ่งสำคัญย่อมขึ้นอยู่กับมุมที่เรามอง

ถ้าเรามองความผิดพลาดล้มเหลว ว่าเป็นปัญหา เป็นอุปสรรค

เป็นความบกพร่อง เป็นสิ่งที่ไม่พึงประสงค์

ความผิดพลาดล้มเหลว ก็จะกลายเป็นสิ่งเลวร้ายในชีวิตทันที

แต่ถ้าเรามองในมุมกลับกัน โดยมองเสียใหม่ว่า

ความผิดพลาดทำให้เราได้เรียนรู้เพิ่มขึ้น

ความล้มเหลว ทำให้เราไม่ประมาท

หรือหากมองแบบคมคาย ลึกซึ้งว่า **“ความล้มเหลว คือ นั่งร้านของความสำเร็จ”**

เพราะทุกครั้งที่เราล้มเหลว เรามักจะฉลาดขึ้น เติบโตขึ้น กล้าแกร่งมากขึ้น

หากใครมองได้อย่างนี้ ทุกครั้งที่ผิดพลาด ทุกคราที่ล้มเหลว ก็มีแต่ได้ไม่มีเสีย

และด้วยมุมมองเชิงสร้างสรรค์เช่นนี้ ความผิดพลาดหรือความล้มเหลว ก็ไม่ใช่สิ่งน่ากลัวอีกต่อไป

หากแต่มันคือส่วนหนึ่งที่ช่วยทำให้ชีวิตของเราได้รับการเติมเต็มต่างหาก

พระเมธีวชิโรดม

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ขันติเป็นเรื่องที่สำคัญ

2026-10-14T01:48:47.752-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

มีพระรูปหนึ่ง ท่านมาเรียนกับหลวงพ่อหกเดือน ท่านนั่งสมาธิทั้งวันเลย นั่งจนเหนื่อย เอนตัวลงนอน

คล้ายๆ พระอานนท์ พอเอนตัวลงนอน จิตก็รวมลงมาเลย

ดังนั้นเราไม่รู้นะว่ามรรคผลจะเกิดขึ้นตอนไหน อย่าไปทิ้งโอกาสด้วยการปล่อยใจให้เลื่อนลอยไป

มันต้องอดทนนะต้องลงทุนตามรู้ตามดูเรื่อยๆ เราไม่รู้เลยนาทีใดคือนาทีที่จะแตกหักกับเรา

ดูจิตจนมันเคยชินที่จะดู ดูของมันเองอัตโนมัติ ดูอัตโนมัติแล้วถึงเวลาของมันเองที่จะสุกงอม

มันจะเป็นไปเอง สุกงอมไปเอง

พอเข้าใจธรรมะแล้ว อเนจอนาถที่สุดเลยอนาถตัวเองนะ เหมือนสัตว์เลื้อยคลาน

คลานกระดืบๆ ๆ เหมือนเราขึ้นมาอยู่บนยอดเขานะหันไปดูพรรคพวกเหมือนทากอยู่ก้นเหวอย่างนี้

เรียกให้ขึ้นมาเหอะๆ มันก็ขึ้นเหมือนกัน แต่มันขึ้นๆ ลงๆส่วนมากขยันอยู่พักเดียวแล้วก็เลิก

ขยันอยู่พักเดียวแล้วก็เลิก ไม่เอาจริง มัวแต่เดินวกไปวกมา ให้มันเด็ดเดี่ยวเข้ามา

หลวงพ่อเลยเรียกร้องแต่เรื่องอดทน เห็นไหมทนไว้นะๆ คำว่าอดทนนี่สำคัญมากเลย

จนกระทั่งถึงนาทีก่อนที่จะเกิดโคตรภูญาณ วินาทีก่อนที่จะเกิดโคตรภูญาณ

องค์ธรรมสำคัญคือขันตินี่เอง มันอดทนต่อการไปรู้สภาวธรรมทั้งหลาย

อดทนทั้งที่สภาวะนั้นคืออะไรก็ไม่รู้ รู้แต่ว่าสิ่งบางสิ่งเกิดขึ้นสิ่งนั้นก็ดับไป

อดทนถึงขนาดว่าอะไรจะเกิดขึ้นก็ได้ จะอยู่หรือจะตายก็ได้ อดทน

จิตถึงจะวางสภาวะทวนกระแสเข้ามาหาธาตุรู้ได้ ดังนั้นอึดๆ ไว้นะ

หลวงพ่อเป็นคนที่อดทนในการฝึกตัวเอง อดทนอดกลั้น

ตอนจะบวชเนี่ย หลวงพ่ออ้วนน้ำหนักเยอะถึงกินน้อยก็อ้วนนะ เป็นกรรมพ้นธ์

มีญาติบางคนเคยขับเบนซ์แล้วขับไม่ได้ เพราะเข้ารถไม่ได้

ต้องไปนั่งปิ๊กอัพข้างหลังอยู่คนเดียว สายพันธ์มันเป็นอย่างนั้น น้ำหนักเราเยอะนะ

ตอนจะบวชต้องนั่งคุกเข่าประมาณสี่สิบห้านาที

ไม่ใช่ง่ายนะ ถ้าน้ำหนักเยอะๆ แล้วคุกเข่าเนี่ยมันแทบจะพังพาบเลย แล้วเป็นคนที่ไม่จำด้วย

บทสวดขานนาคต้องยาวหน่อย ก็ต้องอดทนมากเลยในการฝึก สวดวันละวรรค

ซ้อมล่วงหน้าเป็นปีเลย วันละวรรคเดียว ได้สองสามวันหายไปอีกแล้ว

ซ้อมทุกวันๆ จนแม่นเปรี๊ยะเลยนะ เวลาจะใช้งานจริงนี่ แม่นเปรี๊ยะเลย

นั่งคุกเข่าไม่ได้นะ ซ้อมนั่งคุกเข่า เอาแล้ววันนี้ นั่งได้สี่สิบห้านาที ภูมิใจตัวเอง

พรุ่งนี้พยายามนั่งให้ได้ห้าสิบนาที เขยิบๆ ๆ อย่างนี้นะ อดทน

มันเป็นนิสัยที่อดทนนั่นแหละ ตอนเล่นกระบี่กระบอง คนอื่นเขารำไปหลายสิบท่าแล้ว

หลวงพ่อฝึกอยู่ท่าเดียว ฝึกอยู่นั่นแหละพวกรำเก่งๆ สู้เราไม่ได้ เราไม่มีกระบวนท่า

มีแต่ท่าเบสิกป้องกันตัวเองไว้เท่านั้นเอง ต้องอดทนนะ อดทน

ตอนหลวงพ่อเด็กๆ นะ โดนพ่อฝึกให้อดทน ตอนนั้นมีคนจีนหาบของเล่นมาขายหน้าบ้าน

มีรถไฟอยู่สองคันนะ หัวรถจักรกับหางมัน ทำด้วยพลาสติกนะ อันละบาท ไปบอกพ่อให้ซื้อให้

พ่อบอกว่า เดี๋ยว อดทนไว้ เดี๋ยวพรุ่งนี้จะซื้อให้ เราก็คิดว่ามันจะขายคนอื่นไปหรือเปล่า

ต้องอดทน ถูกฝึกให้อดทน วันนี้ไปดักมันตั้งแต่เที่ยงๆ นะ เดี๋ยวมันผ่านไป

พอมาก็ไปเรียกพ่อมาซื้อให้ พ่อบอกว่าวันนี้ซื้อให้คันเดียวก่อนจะได้อดทน

เราก็นึกว่าจะซื้อหัวมัน กลับไปซื้อหางมาให้เราเพราะจะได้อดทน

เพราะหัวมันน่าเล่นกว่า อีกวันร้องไห้เลยนะ เพราะว่ามันขายไปแล้ว

ตลกมากเลย มันจริงๆ มีแต่หางนะ เอาเชือกผูกลากๆ ไป ไปเจอเด็กอีกคนมันลากหัวมา

แหม ต่างคนต่างลากของตัวเองเข้าบ้าน

คนโบราณนะ ฝึกลูกฝึกหลานของตัวเองขนาดนี้ อดทน ต้องรอได้ ใจต้องถึงๆ นะ

การภาวนาต้องใจถึง

หลวงพ่อไปหาหลวงปู่เหรียญก่อนท่านมรณภาพไม่กี่วันท่านนอนอยู่บนเตียงแบบเตียงโรงพยาบาล

ไปถึงนะกราบท่าน ท่านก็สอนธรรมะนะว่าต้องอดทนนะ ต้องสู้นะ ต้องต่อสู้

จะข้ามภพข้ามชาติไม่ใช่ข้ามง่ายๆ ต้องสู้ แล้วท่านก็เล่าว่าท่านเองสู้มาแสนสาหัสเลย

ท่านเกิดธรรมปีติที่ท่านต่อสู้มา น้ำตาคลอเลยนะ ท่านเกิดธรรมปีติ ไม่ใช่พระร้องไห้นะ

จิตใจท่านคึกคักห้าวหาญ นอนจนลุกไม่ขึ้นแล้วนะ ยังสอนลูกหลานว่าต้องสู้ตายนะต้องสู้

หลวงปู่สู้ตายมาตลอดนะ ท่านสอนอย่างนี้ ดูครูบาอาจารย์แต่ละรูปๆ ท่านสู้ตายทั้งนั้น

หลวงพ่อยังไม่เคยเจอนะ ประเภทตื่นมาไปฉันข้าวแล้วก็บรรลุพระอรหันต์ไปแล้ว

มีแต่สู้ตายทั้งนั้นแหละ ต้องอดทนอดกลั้นนะ

เวลาเราพบปัญหาในชีวิตนี่ ทนๆ ไว้

ปัญหาไม่ว่าร้ายแรงแค่ไหนนะ ถึงวันหนึ่งก็ต้องผ่านไป

ท่องไว้นะ ขันติเป็นเรื่องที่สำคัญมาก

ขันติ นี่เรื่องสำคัญมากเลย

อดทนต่อความยากลำบากทางกาย

ความยากลำบากทางจิตใจ ฉะนั้นเวลาเราพบปัญหาในชีวิตนี่

ทนๆ ไว้ ปัญหาไม่ว่าร้ายแรงแค่ไหนนะ ถึงวันหนึ่งก็ต้องผ่านไป

ท่องไว้นะ เวลาเราเผชิญกับความทุกข์แสนสาหัส

ท่องไว้นะว่าเดี๋ยวมันก็ผ่านไป ท่องไว้แล้วสู้ตาย

สู้ด้วยสติด้วยปัญญา ไม่ยากนะ แต่ว่าใจต้องถึง

วันนี้หลวงพ่อพูดเรื่องใจถึงมากหน่อย เพราะพวกเรารู้หลักอยู่แล้ว รู้หลักแล้ว เราต้องตามรู้ตามดูเรื่อยๆ

อย่าท้อถอย ดูไปถึงช่วงหนึ่งมันขี้เกียจขี้คร้าน มันท้อแท้ มันเป็นไปได้ทุกคนแหละ แต่ท้อแล้วก็ต้องดู

ไม่ใช่ท้อแล้วเลิกนะ ดังนั้นถ้าภาวนาเป็นแล้วเนี่ย ต้องอดทน

ส่วนพวกที่ภาวนาไม่เป็น อย่าเพิ่งอดทนนะ มาเรียนให้รู้เรื่องก่อน

เดี๋ยวมันตะบี้ตะบันไปทำอะไรก็ไม่รู้นะมันจะหลงทางไปไกล

แต่ถ้าฝึกจนสติเราเกิดแล้ว รู้กายรู้ใจได้พอเรารู้สึกตัวได้แล้วก็ต้องอดทน

แล้วทนดูเหมือนคนทอผ้า คิดดูด้ายทีละเส้นๆ เล็กนิดเดียวเนี่ย

กลายเป็นผืนผ้าขึ้นมาได้ด้วยความอดทนนะ ทนทำเข้าไป ซ้ำแล้วซ้ำอีกๆ อยู่นั่นแหละ

เหมือนคนทอผ้าสมัยโบราณนะไม่ใช่เหมือนสาวฉันทนาสมัยนี้นะ

ถึงเวลาก็ไปกินส้มตำใส่ปู มีความสุข ฟังเพลง ฟังวิทยุ

ถ้าทำเหตุ ผลจะต้องมี ผลที่ได้ต้องตรงกับเหตุและต้องสมควรกับเหตุด้วย

เราอดทน เราพากเพียรสู้ด้วยสติด้วยปัญญา

สังเกตตัวเองมากเข้าๆ นะ มันซักฟอกลงมาในจิตในใจมากเข้าๆ

สติปัญญาค้นคว้าลงในจิตในใจเรา จนไม่มีอณูใดที่กิเลสจะแฝงอยู่ได้

กิเลสสุดท้ายเลยคืออวิชชา อวิชชาคือความไม่รู้อริยสัจ

ถ้าตราบใดยังไม่รู้แจ้งอริยสัจนะ ยังข้ามภพข้ามชาติไม่ได้

กราบพระพุทธเจ้า กราบหลวงปู่เหรียญ ด้วยความเคารพอย่างสูง

กราบหลวงพ่อปราโมทย์ ปาโมชฺโช

ด้วยความเคารพอย่างสูง

_/|\_ _/|\_ _/|\_

Cr.หนังสือประมวลธรรมเทศนา หน้าที่ ๖๒๒-๖๒๕

[๒๓ มกราคม ๒๕๕๐ (๒) : นาที ๒๐]

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA: เรื่องของการปฏิบัติธรรม และการปฏิบัติเอง แม้จะมีแสงริบหรี่ก็ต้องทำ

2026-10-13T00:43:53.018-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

การปฏิบัตินั้นมีวิธีต่าง ๆ แล้วก็โดยมากวิธีต่าง ๆ

นั้นบรรยายกันมาต้องทำอย่างโน้นอย่างนี้ ต้องทรมาน

ต้องเหนื่อย ต้องเสียเวลามาก ไม่สามารถจะปลีกตัวออกมาปฏิบัติ

ความจริงปฏิบัติพระพุทธศาสนา ตามคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้า

นั้นไม่ใช่ของยาก แต่ละคนทำได้ทั้งนั้น แต่ว่าต้องมี…“ความตั้งใจ

เมื่อเราอยากที่ปฏิบัติ มีความอยากขึ้นมา

อยากและก็เห็นว่าศาสนานี้เป็นที่มีประโยชน์ย่อมเป็นการ “เปิดไฟ”

แม้จะริบหรี่ก็เป็นความสว่างให้เห็น “อยาก” เกิดขึ้นฉันใด

เราก็เริ่มสนใจก็เริ่มทำได้แล้วฉันนั้น

เสมือนหนึ่งเราเข้าไปอยู่ในห้องมืด หรือถ้าที่มืดสนิท ไม่ทราบสวิตช์ไฟอยู่ที่ไหน

เรามีไฟฉายหรือไม้ขีดไฟในห้อง ในตัวก็เปิดไฟฉายอันริบหรี่นั้น ไปหาสวิตช์ไฟ

ก็สามารถจะเปิดไฟในห้องนั้นได้ฉันนั้น เราจะไม่สามารถจะพบนอกจากบังเอิญ โดยบังเอิญ

โดยมากแล้วก็ต้องทำเอง แม้จะด้วยไฟริบหรี่ เรามีอยู่กับตัวเรา (คือการสนใจเบื้องต้น)

ก็สามารถไปเปิดไฟได้ ท่านเรียกว่า เรามีความร่าเริงใจ ความสบายใจ พอใจในการปฏิบัติ

มีความพอใจในการค้นคว้า เป็นปัจจัยสำคัญของการปฏิบัติพุทธศาสนา คือ เรียกว่ามี “ฉันทะ”

ซึ่งต้องอาศัยความมี “วิริยะ” พากเพียร ขยัน คู่กับ “ขันติ” คือความอดทน ท้ายสุดที่สำคัญคือ “วิมังสา”

มีการเอาใจใส่ติดตามอยู่ตลอดเวลา ติดตามดูไปถึงไหน ไม่ควรเผลอ ไม่ฟุ้งซ่าน จนบรรลุผลสำเร็จ.

พระราชดำรัสในโอกาสที่คณะผู้แทนพุทธสมาคมทั่วประเทศเข้าเฝ้าทูลละอองธุลีพระบาท

เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย วันเสาร์ที่ 13 ธันวาคม พ.ศ.2523

ว่าด้วยเรื่องของการปฏิบัติธรรม และการปฏิบัติเอง แม้จะมีแสงริบหรี่ก็ต้องทำ

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:ธัมมิกสังคมนิยม

2026-10-12T05:38:43.357-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ให้ธรรมะเป็นเครื่องอบรมในการปฏิบัติอบรมจิต ในเบื้องต้น

ขอให้ทุกๆ ท่านตั้งใจนอบน้อมนมัสการ

พระผู้มีพระภาคอรหันตสัมมาสัมพุทธเจ้าพระองค์นั้น

ตั้งใจถึงพระองค์พร้อมทั้งพระธรรมและพระสงฆ์เป็นสรณะ

สังคมคือทุกคนทุกชีวิตในจักรวาลนี้เรียกว่าสังคม

ถ้ามีประโยชน์แก่สังคมอย่างนี้ได้ มันก็วิเศษ

มันจะได้อยู่เป็นผาสุกกันทั่วทั้งจักรวาล

แต่เขายืมเอาคำว่าสังคมนิยมไปใช้สำหรับพวกคอมมิวนิสต์

หรือฝ่ายซ้ายเสียแล้ว เราก็จะต้องเพิ่มเติมลักษณะเฉพาะขึ้นมาว่า

ต้องเป็นธัมมิกสังคมนิยม คือสังคมนิยมที่ประกอบไปด้วยธรรมะ

คือความถูกต้อง ความถูกต้องคือไม่เกิดโทษอันตรายแก่ฝ่ายใด

แต่เกิดประโยชน์สุขแก่ทุกฝ่าย

ถ้าเรารักกันได้หรือไม่เห็นแก่ตน มันก็เกิดประโยชน์แก่ทุกฝ่าย คือว่าพวกคนจนก็รักคนมั่งมีได้

คนมั่งมีก็รักคนจนได้ นายทุนก็รักกรรมกรได้ กรรมกรก็รักนายทุนได้ เศรษฐีรักขอทาน

ขอทานรักเศรษฐี กระทั่งว่าแมวรักหนูได้ หนูรักแมวได้ มันต้องถึงขนาดนั้น

เป็นเจตนารมณ์ของธัมมิกสังคมนิยม ซึ่งอาตมาก็ได้พยายามเปิดเผยความคิดข้อนี้

ก็ได้รับความสนใจจากหลายทิศทาง กำลังเอาไปวิพากษ์วิจารณ์กันอยู่ในที่ต่างๆ

โดยหวังว่าจะเกิดสังคมนิยมใหม่ชื่อว่า ธัมมิกสังคมนิยม มุ่งหมายให้ทุกคนลดความมีตัวตน

หรือไม่เห็นแก่ตนจนรักผู้อื่นได้ รักสิ่งที่มีชีวิตได้ เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ไปถึงความสุขของมนุษย์ทุกคน

ของสัตว์เดรัจฉานทุกตัว ของต้นไม้ทุกต้น ถ้ามันมีวิญญาณแห่งสังคมนิยมโดยแท้จริงแล้ว

มันก็จะเกิดผลอย่างนี้ขึ้นมา นี่ขอมุ่งหมายให้เป็นข้อแรกว่าทุกศาสนามีวิญญาณแห่งสังคมนิยม

แต่เพื่อให้เป็นคำที่ใช้ได้แน่นอนชัดเจนยิ่งขึ้นต่างหากจากคำว่าสังคมนิยม

ที่มีความหมายเสียไปหมดแล้วนั่น มาเป็นคำใหม่ว่าธัมมิกสังคมนิยม ขอให้ถือเป็นหลักว่าทุกศาสนาเลย

มีหัวใจหรือวิญญาณเป็นธัมมิกสังคมนิยม ขอให้พิจารณาดูให้ดีที่สุดในความจริงข้อนี้

พุทธทาสภิกขุ

https://main.bia.or.th/242210-2/

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม

INDHAMMA:เข้าถึงธรรม...เข้าถึงเพลง...เข้าสู่การเปลี่ยนแปลงครั้งสำคัญ...

2026-10-11T07:51:51.419-07:00

พระพุทธองค์ทรงชี้ทางแก่ผู้มาหา...มาฝึกกับพวกเราสิ...

ในบางสถานการณ์ เราอาจไม่มีกำลังหรือ

ความสามารถที่จะช่วยเหลือใครได้มาก

โดยเฉพาะในยามที่ผู้คนกำลังทะเลาะวิวาท

ตื่นตระหนก หรือร่ำไห้คร่ำครวญ

แต่ถ้าหากเราเพียงรักษาใจให้นิ่งสงบ

มีสติ เท่านี้ก็สามารถช่วยเตือนใจผู้คน

ให้กลับมามีสติ หายวุ่นวายใจ

ความสงบเย็นของเราสามารถแผ่กระจาย และชโลมใจของผู้คนรอบข้างให้หายรุ่มร้อนได้

บางครั้งแค่ความสงบนิ่ง ก็สามารถเป็นจุดเริ่มต้น ของการเปลี่ยนแปลงที่สำคัญ

หรืออย่างน้อยก็ทำให้ปัญหา ไม่เลวร้ายไปกว่านั้น

พระไพศาล วิสาโล

ตั้งแต่เมื่อฉันรู้จัก รู้จัก และฉันได้มาพบเธอ มันทำให้ฉันต้องเปลี่ยน เปลี่ยนแปลงหัวใจฉันไป

ได้เรียนรู้สิ่งใหม่ ที่ฉันไม่เคยพบเจอ ....

#อ่านแล้วแบ่งกันอ่านหลายๆท่าน #อ่านหลายรอบ #คิดหลายๆหน #ฝึกฝนปัญญา

#เฉลียวคิด #ชีวิตจักสนุก #สุขสงบเย็น #เฉกเช่นพระนิพพาน

#indhamma #อยู่ในธรรม #ทบทวนธรรม