<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?><?xml-stylesheet href="http://www.blogger.com/styles/atom.css" type="text/css"?><feed xmlns='http://www.w3.org/2005/Atom' xmlns:openSearch='http://a9.com/-/spec/opensearchrss/1.0/' xmlns:blogger='http://schemas.google.com/blogger/2008' xmlns:georss='http://www.georss.org/georss' xmlns:gd="http://schemas.google.com/g/2005" xmlns:thr='http://purl.org/syndication/thread/1.0'><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976</id><updated>2024-12-18T19:24:55.138-08:00</updated><category term="Diário"/><category term="Filosofia"/><category term="Poesia"/><category term="Reflexões"/><category term="Algo Sobre"/><category term="Crônicas"/><category term="Existencialismo"/><category term="Filosofia Bizantina"/><category term="Filosofia Medieval"/><category term="Patrística"/><category term="Teologia"/><category term="Teologia Histórica"/><title type='text'>Diário de um Teólogo</title><subtitle type='html'>Theos = Deus + logos = discurso. Um teólogo é alguém que fala, discursa sobre Deus, Dessa forma todos os que falam alguma coisa sobre Deus são teólogos, por isso, se você tem algo a falar sobre Deus esse é o seu lugar.</subtitle><link rel='http://schemas.google.com/g/2005#feed' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/posts/default'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default?redirect=false'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/'/><link rel='hub' href='http://pubsubhubbub.appspot.com/'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><generator version='7.00' uri='http://www.blogger.com'>Blogger</generator><openSearch:totalResults>15</openSearch:totalResults><openSearch:startIndex>1</openSearch:startIndex><openSearch:itemsPerPage>25</openSearch:itemsPerPage><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-5093685403893847083</id><published>2014-02-19T04:02:00.000-08:00</published><updated>2014-02-19T04:04:05.657-08:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Algo Sobre"/><title type='text'>Um Pouco de Goethe</title><content type='html'>&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%;&quot;&gt;Aluno&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%;&quot;&gt;Quero ficar muito erudito,&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%;&quot;&gt;Perceber tudo o que há na terra,&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%;&quot;&gt;E tudo o que no céu se encerra,&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%;&quot;&gt;Natura e Ciência ao Infinito&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;b&gt;&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;Schüler&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;Ich wünschte
rechet gelehrt zu werden&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;Und möcht
gern, was auf der Erden&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;Und in dem
Himmel ist, erfassen,&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;Die
Wissenschaft und die Natur&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div align=&quot;center&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;
&lt;br /&gt;&lt;/div&gt;
&lt;br /&gt;
&lt;div align=&quot;right&quot; class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: right;&quot;&gt;
&lt;span lang=&quot;EN-US&quot; style=&quot;font-size: 14.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: EN-US;&quot;&gt;(Fausto)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/5093685403893847083/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2014/02/blog-post.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/5093685403893847083'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/5093685403893847083'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2014/02/blog-post.html' title='Um Pouco de Goethe'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-2566818131426521924</id><published>2012-01-24T16:28:00.000-08:00</published><updated>2014-02-19T03:51:17.011-08:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Poesia"/><title type='text'>Meu encontro com Giovanni Parlucci</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;
&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlCuns3-GKKNXkdC4asGMS7SGoLBNNRSfsRgD_HqW6jg9k97ew8cDxkEMvBvxS4dDXJDWYUYVnThMbk3b8SHvAMUkstfhwCOwIqiViYX7LEhwZCYIZ4PCDwyaBBJV7Lk6-jhPIxSn0nX4/s1600/lagho+maggiore.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;clear: left; float: left; margin-bottom: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlCuns3-GKKNXkdC4asGMS7SGoLBNNRSfsRgD_HqW6jg9k97ew8cDxkEMvBvxS4dDXJDWYUYVnThMbk3b8SHvAMUkstfhwCOwIqiViYX7LEhwZCYIZ4PCDwyaBBJV7Lk6-jhPIxSn0nX4/s1600/lagho+maggiore.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;
&lt;span style=&quot;font-family: &amp;quot;Times New Roman&amp;quot;,&amp;quot;serif&amp;quot;; font-size: 12.0pt; line-height: 115%; mso-ansi-language: PT-BR; mso-bidi-language: AR-SA; mso-fareast-font-family: Calibri; mso-fareast-language: EN-US; mso-fareast-theme-font: minor-latin;&quot;&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; Há algum tempo viajei para a Itália. Há uns dois anos atrás. Enquanto passeava a beira do lago Maggiore, me sentia uma pouco triste e melancólico. Quis sentar num banco que estava ali perto para observar os cisnes sob o lago. Preparava-me para ir até a pequena casa com uma bela vista para o lago quando se sentou ao meu lado um homem, de chapéu, porte médio e olhos tranquilos, mas um tanto vivos e em alguns momentos um tanto vagos. Tentei conversar com ele em meu péssimo italiano, ele se mostrou cordial, levantou a cabeça e me saudou. Falei sobre as belezas da Itália, ele se mostrou tranquilo, e não muito animado ao falar do assunto, assim mesmo exaltou as belezas italianas. Mostrou-se um homem viajado, conversamos bastante, convidei-o para ir até a casa que tinha alugado, depois de relutar um pouco decidiu me acompanhar, desculpei-me por não oferecer melhores acomodações, ao que riu polidamente. Jantamos, conversamos sobre história, literatura, poesia, perdemos o horário, pegou seu chapéu para ir, mas eu insisti para que dormisse ali aquela noite, coisa de brasileiro. Ele decidiu ficar. Abrimos um &lt;i&gt;Luce Della Vite &lt;/i&gt;da Toscana, de uma boa safra, apreciamos o vinho com calma, falamos sobre literatura inglesa e alemã. Terminado o vinho, a hora era alta. Depois de certo tempo avisei que iria descansar um pouco, o homem se deitou. Quando acordei pela manhã, o homem já tinha partido, olhei para a cama onde estava, vi alguns papeis, ele tinha se esquecido, eram uns rabiscos, pareciam poemas, sim, li e vi que eram poemas que me agradaram, falavam da natureza, tinham um tom bucólico e espiritual. Em vão tentei encontrar o homem, andei por toda a costa durante os dois dias perguntando sobre ele, se chamava Giovanni Parlucci, fui a dois restaurantes onde acho que tinha passado, mas apenas um tinha o seu nome em umas das contas, consegui-a com muita insistência com o gerente, soube que ele tinha passado pelo outro através da descrição que fiz, o garçom confirmou-as, mas foi tudo em vão. Enfim, terminei minha turnê pela Itália, ainda passei pela França e finalmente voltei ao Brasil. Procurei por muito tempo Giovanni Parlucci, tentei ver o seu nome em livros de poesias, em vão, nenhuma publicação. Até hoje tenho algumas de suas poesias comigo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;
</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/2566818131426521924/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2012/01/meu-encontro-com-giovanni-parlucci.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/2566818131426521924'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/2566818131426521924'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2012/01/meu-encontro-com-giovanni-parlucci.html' title='Meu encontro com Giovanni Parlucci'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhlCuns3-GKKNXkdC4asGMS7SGoLBNNRSfsRgD_HqW6jg9k97ew8cDxkEMvBvxS4dDXJDWYUYVnThMbk3b8SHvAMUkstfhwCOwIqiViYX7LEhwZCYIZ4PCDwyaBBJV7Lk6-jhPIxSn0nX4/s72-c/lagho+maggiore.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-8639038364602176719</id><published>2012-01-23T11:06:00.000-08:00</published><updated>2012-01-23T11:17:58.588-08:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Poesia"/><title type='text'>Hora da Minha Vida</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 0.0001pt; text-align: center;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Meus olhos se encontram protegidos&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Por essas folhas tão verdes, unidas&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Nessa tarde já pintada&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;De cor laranja&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Sinto essa tardinha&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Sinto chegar a noite&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Aproximar-se a placidez&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Que aceita o fim da existência&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Fim nostálgico&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Daquilo que já foi&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Começo embevecido&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Desse meio infinito&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Desejo de que a vida&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Parasse nesse instante&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Pro meu eterno contemplar&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Desse momento&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Essa é a hora da poesia&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Hora da minha vida&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiYc_Mz5PJp6VKvx5OJZm-NamdpfMhcVMVnX08XILsOi5DhorSImx1GBQfdydldTwS2vspj3t9M64D-hL9MD8RMl6S7ZUGHBfu1Am0JujNiV8BwPXiBfdEETLGXH8hxyOuEcp7EngUwdsI/s1600/Igreja.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiYc_Mz5PJp6VKvx5OJZm-NamdpfMhcVMVnX08XILsOi5DhorSImx1GBQfdydldTwS2vspj3t9M64D-hL9MD8RMl6S7ZUGHBfu1Am0JujNiV8BwPXiBfdEETLGXH8hxyOuEcp7EngUwdsI/s1600/Igreja.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Ao longe contemplo as igrejas&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Os sinos que tocam&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;As folhas que caem&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Das cópulas das árvores&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;O sol a se pôr&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;E seus raios a me atingir&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;As cores que já escorrem&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;Escoando com o fim da tarde&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;São as que pintam meu mundo.&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.0001pt; text-align: right;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #274e13; font-family: Georgia, &#39;Times New Roman&#39;, serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;i&gt;&lt;u&gt;Giovanni Parlucci&lt;/u&gt;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/8639038364602176719/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2012/01/hora-da-minha-vida.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8639038364602176719'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8639038364602176719'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2012/01/hora-da-minha-vida.html' title='Hora da Minha Vida'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiYc_Mz5PJp6VKvx5OJZm-NamdpfMhcVMVnX08XILsOi5DhorSImx1GBQfdydldTwS2vspj3t9M64D-hL9MD8RMl6S7ZUGHBfu1Am0JujNiV8BwPXiBfdEETLGXH8hxyOuEcp7EngUwdsI/s72-c/Igreja.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-8179991312432911561</id><published>2011-08-09T14:29:00.000-07:00</published><updated>2011-08-09T14:29:10.212-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Diário"/><title type='text'>Providência</title><content type='html'>&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Olá.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Hoje resolvi escrever alguma coisa de cunho pessoal nesse diário... aliás o nome desse blog é diário de um teólogo, portanto espera-se que se escreva alguma coisa sobre algo que acontece diariamente com um teólogo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Deixando de lado as discussões acerca do estatuto do teólogo, ou seja, se ele pode ou não ter fé, digo de entrada que tenho fé, fé não somente como assentimento a alguma proposição ou fato, mas fé religiosa, fé num poder superior e que tudo governa, e creio que esse poder governa a minha vida.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A seguir, vou relatar uma experiencia que para alguns pode ser boba ou mesmo puro acaso para outros, mas que para mim tem significado especial e que só confirma cada vez mais a minha fé numa providência que tem sido cada vez maior.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Muitas vezes, os cristãos começam a enfraquecer em sua fé porque Deus não respondeu alguma oração sua ou pedido. É normal, mas para vocês também conto a experiência que se segue:&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Hoje não era um dia tão normal, pois acordei ansioso para comprar dois livros texto do curso de latim que estou fazendo. Pela manhã escrevi alguma coisa, estudei, fiz minha devocional, e a tarde, portanto, me dirigi até a livraria Martins Fontes na Avenida Paulista para adquirir tanto a Gramática quanto o livro de exercícios &lt;i&gt;Reading Latin&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-style: normal;&quot;&gt;. Comprei as obras e algum material escolar no cartão de debito. Já lá fora, fiquei raciocinando que não tinha nenhum dinheiro em espécie para comprar alguma comida já que de lá teria que me dirigir à USP, pois tinha uma matéria para fazer a noite, no entanto, como não estava com fome acabei tomando o coletivo em direção à cidade universitária, coletivo esse que espero não tomar tão cedo, o garotinho parece que rodou a cidade todinha.&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Chegando na FFLCH me dirigi até à biblioteca para devolver os livros, a essa hora meu estômago já estava enrolando de tanta fome. Fui até a lanchonete do prédio de Letras que aceita cartão, pedi meu lanche, mas na hora de passar o cartão, o rapaz que me atendia disse com um sorriso complacente e para mim decepcionante: “infelizmente não aceitamos cartão de crédito, só débito”. Daí em diante as negativas somente se multiplicaram em todas as lanchonetes adjacentes, até eu desistir de comer. Pensei: “hoje é esperar até chegar em casa”. Agradeci a Deus e me dirigi até a sala de informática do prédio de filosofia e ciências sociais. Escolhi um pc e o liguei, e quando olhei para o chão vi uma nota de dois reais olhando para mim. Também fitei-a com doçura rsrsrs, tomei-a nas mãos, agradeci à Deus e pensei: “o bandejão tá garantido”. &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;western&quot; style=&quot;margin-bottom: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Então vocês me perguntam: “é o fim dessa história boba?”. E eu respondo: “não, o fim se dará no bandejão da química para onde estou me dirigindo agora para jantar!”&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/8179991312432911561/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/providencia.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8179991312432911561'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8179991312432911561'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/providencia.html' title='Providência'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-4340130477206627380</id><published>2011-08-03T14:43:00.000-07:00</published><updated>2011-08-03T14:43:46.620-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Algo Sobre"/><title type='text'>Politês ou Cosmopolita? O que somos?</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp; &amp;nbsp;O termo grego &lt;i&gt;politês&lt;/i&gt;&amp;nbsp;significa originalmente o homem que vivia na polis, na cidade, atuando de forma política, ou seja, de forma social para o bem comum. Por sua vez, &lt;i&gt;cosmopolita &lt;/i&gt;é o nome dado ao homem que vive a dimensão da cidade universalmente no mundo, &lt;i&gt;cosmos &lt;/i&gt;se refere à economia do mundo, ou seja tudo o que se refere e se dá no mundo, em &lt;i&gt;cosmopolita&lt;/i&gt; o politês já não pertence à uma polis específica, a uma cidade como era o caso de Atenas, sua cidade (&lt;i&gt;polis&lt;/i&gt;) é o mundo, sua atuação social agora se dá no &amp;nbsp;mundo.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgM2qyzYZaNQg8wlSz_Ot4P80K5raTIvrcRKCH0GIyLOguC-wvkiG-GegVhamZEu9k0E72tuK0ZuUnoP4MlYH3ShgeR8_KijANO2jH5ukJQY1jUfWF9Z4_mrMgngs1BDh9QaVFK_qtIxuo/s1600/A+p%25C3%25B3lis+grega.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgM2qyzYZaNQg8wlSz_Ot4P80K5raTIvrcRKCH0GIyLOguC-wvkiG-GegVhamZEu9k0E72tuK0ZuUnoP4MlYH3ShgeR8_KijANO2jH5ukJQY1jUfWF9Z4_mrMgngs1BDh9QaVFK_qtIxuo/s1600/A+p%25C3%25B3lis+grega.jpg&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&amp;nbsp; &amp;nbsp;Hoje vivemos numa tendência mais e mais globalizante, onde as especificidades locais dão lugar a influências de ordem mundial e que acontecem em qualquer lugar do mundo. Diante disso vocês acham que temos lugar para uma vida política (social para o bem comum) que leve em conta as especificidades de onde vivemos ou a cidadania &quot;universal&quot; não nos permite mais isso?&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/4340130477206627380/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/polites-ou-cosmopolita-o-que-somos.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/4340130477206627380'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/4340130477206627380'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/polites-ou-cosmopolita-o-que-somos.html' title='Politês ou Cosmopolita? O que somos?'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgM2qyzYZaNQg8wlSz_Ot4P80K5raTIvrcRKCH0GIyLOguC-wvkiG-GegVhamZEu9k0E72tuK0ZuUnoP4MlYH3ShgeR8_KijANO2jH5ukJQY1jUfWF9Z4_mrMgngs1BDh9QaVFK_qtIxuo/s72-c/A+p%25C3%25B3lis+grega.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-8123270088993298693</id><published>2011-08-01T15:40:00.000-07:00</published><updated>2011-08-05T11:50:37.651-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia Bizantina"/><title type='text'>Características gerais da Filosofia Bizantina</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Este brevíssimo artigo tem como objetivo lançar uma primeira luz sobre um assunto tão pouco difundido e conhecido, não somente no Brasil como no exterior, a Filosofia Bizantina.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Nosso propósito aqui não é fornecer uma introdução, mas apenas expor algumas características gerais da filosofia produzida no Império Oriental do século IX a meados do XV. &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiyllMzSCAJri60bXuQgX9FfhfknDvFmtiwDFJ2qzKqaEfZfQcpmA8lyGblVMFMlE0ko6-wJZCwA_icVqrcuMMQBNiU9TiXzobF8GIn6Dvt6TfT2Ub_EyWC5jGNqWPOap9e4oNhR-Ls_4o/s1600/imperio-bizantino.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;293&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiyllMzSCAJri60bXuQgX9FfhfknDvFmtiwDFJ2qzKqaEfZfQcpmA8lyGblVMFMlE0ko6-wJZCwA_icVqrcuMMQBNiU9TiXzobF8GIn6Dvt6TfT2Ub_EyWC5jGNqWPOap9e4oNhR-Ls_4o/s400/imperio-bizantino.jpg&quot; width=&quot;400&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 16px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 16px;&quot;&gt;Essa filosofia é intitulada Bizantina por causa de Bizâncio que foi o primeiro nome da capital do império oriental depois que o Império romano foi dividido por Teodósio I no século IV da era Cristã. Depois o nome da capital mudou para Constantinopla, mas convencionou-se chamar de bizantina toda a história do império do oriente até a queda de Constantinopla em 1204, bem como a filosofia produzida nesse império e nesse período. Portanto, filosofia bizantina é toda a filosofia produzida no império oriental desde o século IX a meados do século XV.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Depois desses esclarecimentos de ordem mais geral passemos a alguns aspectos dessa filosofia que devem ser destacados e que é o objetivo de nosso estudo:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1º. Do século IX à meados do século XV a filosofia é considerada como “helênica”&lt;a href=&quot;http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=1820956582039824976#_ftn1&quot; name=&quot;_ftnref1&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, isto é, como estranha. Nesse sentido a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Philosophia&lt;/i&gt; é tida como “ciência exterior”. A filosofia é a ciência do que está fora (exôthen, thyrathen) e oposta à teologia cristã. Teologia cristã para os bizantinos é a verdadeira filosofia, a “filosofia do interior” ou “filosofia que está dentro”. Em consequência dessa contraposição temos o segundo ponto:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2º. A filosofia tem uma completa autonomia teórica. Isso fica bem claro quando comparamos a filosofia bizantina com a filosofia medieval, a filosofia em Bizâncio não é serva da teologia. Mesmo a lógica não tem o estatuto de instrumento privilegiado da teologia como acontece na filosofia medieval latina do ocidente cristão. No caso da teologia, não há uma ciência teo-lógica, ou seja, uma elaboração dialética e lógica dos conteúdos da fé cristã. Para indicarmos melhor ainda as características da filosofia bizantina temos que saber que também, de forma diversa do mundo latino...&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;3º. A teologia é puramente monástica e não é ensinada escolarmente, por isso não podemos falar de uma escolástica bizantina. Diferentemente do estatuto que a teologia goza no mundo latino-cristão principalmente nos séculos XIII e XIV, o ensino superior bizantino não tem uma faculdade de teologia, o ensino superior visa apenas formar funcionários.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;4º. O ensino da filosofia mesmo que institucionalizado pelo poder, é ainda um prolongamento de um ensino privado, além de ser quantitativamente modesto.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;5º. O modelo do filósofo bizantino é o do “enciclopedista”. A filosofia é mais orientada para as disciplinas positivas (o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;quadrivium &lt;/i&gt;dos latinos) do que para a metafísica. Por consequência, o filósofo é um bom erudito capaz de ensinar a maior variedade possível de assuntos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Enfim, a filosofia bizantina tem um perfil original próprio característico do império do Oriente que deve ser analisado com cuidado. É o que faremos em futuros artigos. Por enquanto esperamos que esta breve exposição nos ajude a abordar a compreensão do fenômeno filosófico em Bizâncio.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Bibliografia Consultada&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;LIBERA, Alain De. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A filosofia medieval.&lt;/i&gt; Tradução Nicolás Nyimi Campanário; Yvone Maria de campos Teixeira da Silva. São Paulo: Edições Loyola, 1998&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;mso-element: footnote-list;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr size=&quot;1&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;div id=&quot;ftn1&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=1820956582039824976#_ftnref1&quot; name=&quot;_ftn1&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Fique bem claro aqui a diferenciação entre helenismo concebido como o conjunto cultural herdado do mundo grego pelo império romano, e que começou a se propagar a partir das conquistas de Alexandre o Grande, e helenismo como concebido pelo império oriental de orientação cristã, sendo que nesse caso, helenismo é tudo aquilo que não é cristão e é estranho à fé.&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/8123270088993298693/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/caracteristicas-gerais-da-filosofia.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8123270088993298693'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8123270088993298693'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/08/caracteristicas-gerais-da-filosofia.html' title='Características gerais da Filosofia Bizantina'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEiyllMzSCAJri60bXuQgX9FfhfknDvFmtiwDFJ2qzKqaEfZfQcpmA8lyGblVMFMlE0ko6-wJZCwA_icVqrcuMMQBNiU9TiXzobF8GIn6Dvt6TfT2Ub_EyWC5jGNqWPOap9e4oNhR-Ls_4o/s72-c/imperio-bizantino.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-3789112194382886036</id><published>2011-07-30T11:02:00.001-07:00</published><updated>2011-08-05T11:32:21.528-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Teologia"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Teologia Histórica"/><title type='text'>O que realmente é Teologia Liberal?</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Existem alguns termos que por causa de seu uso constante se tornam corriqueiros, e em muitos casos por causa disso perdem o seu sentido originário, tal é o caso quando falamos de teologia liberal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Tem sido uma espécie de “coqueluche”. No meio acadêmico, mas não somente nele, nas igrejas, nas revistas de escola bíblica, em livros evangélicos populares, em conversas em geral, nas discussões em redes sociais e até em conversas de boteco, o termo “teologia liberal” tem sido pródigo, e sai com uma facilidade de nossas bocas como uma fonte transbordante ou uma chave que “abre” a compreensão para tudo aquilo que não é ortodoxia. Enfim, seu significado fundamental nesses contextos é de heresia, mesmo quem se diz teólogo liberal hoje, não tem problema nenhum em ser chamado de “herege”. Aliás, o que em muitos casos se tornou um elogio, em outros simplesmente quer dizer que a pessoa apenas não concorda com os costumes de uma igreja, a forma de anuncio, do conceito ou a forma como alguns dogmas são interpretados.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhT_Tbnc-HmJI4TPy6N4SUvqzBqVCGHxootnBggfJIEwstsOC7wRyZ54YXT1HMwdUvLqKl__cKiLj-kOzdicTGE0aEUya5NyPZP03g40bxId2CqYBfu8nBgnstTXqUeHpBh3beNCOxUcxo/s1600/images.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;320&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhT_Tbnc-HmJI4TPy6N4SUvqzBqVCGHxootnBggfJIEwstsOC7wRyZ54YXT1HMwdUvLqKl__cKiLj-kOzdicTGE0aEUya5NyPZP03g40bxId2CqYBfu8nBgnstTXqUeHpBh3beNCOxUcxo/s320/images.jpg&quot; style=&quot;cursor: move;&quot; width=&quot;264&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 16px;&quot;&gt;Mas o que realmente quero dizer por teologia liberal? Qual era o contexto onde o conceito nasceu? Quem o usou pela primeira vez e em que sentido? É um conceito teorético ou historiográfico? Estas são apenas algumas indagações que nos conduzirão ao entendimento do que realmente possa ser teologia liberal e se seu uso ainda pode ser aplicado hoje. Se pode em que sentido?&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Em nossa breve reflexão trabalharemos a teologia liberal nas duas formas em que pode ser entendida. Como conceito teorético, e nesse caso ainda podemos falar em teologia liberal ou teólogos liberais hoje, e como categoria historiográfica, nesse caso, veremos que foi um movimento restrito à determinada época histórica com seus conceitos básicos fixados e pertencentes à determinados à um tempo definido. As outras três perguntas: “Mas o que realmente quero dizer por teologia liberal? Qual era o contexto onde o conceito nasceu? Quem o usou pela primeira vez e em que sentido?” serão respondidas de acordo com a análise das categorias teorética e historiográfica.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;O termo&amp;nbsp;&lt;i&gt;liberalis teologia&lt;/i&gt;&lt;a href=&quot;http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=1820956582039824976#_ftn1&quot; name=&quot;_ftnref1&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;encontra-se pela primeira vez no teólogo de Halle, Johann Salomo Semler (1725-1791). Com o termo ele queria designar um livre método de investigação histórico-crítica das fontes da fé e da teologia, que não se sentisse vinculado aos dados posteriores da tradição dogmática.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Nesta definição de Semler encontramos vários elementos que esclarecem em sua base a teologia liberal, mas desejo analisa-los em dois momentos. Vejamos:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Em primeiro lugar essa teologia busca uma liberdade metodológica. Nossa atenção deve se voltar a este fato. A liberdade aqui não significa sair por aí fazendo afirmações quaisquer que venham à cabeça sobre a dogmática. A liberdade é na formulação de um novo método, mesmo o método não é livre em absoluto, pois do contrário não seria método, o que se busca, portanto, é uma libertação do método usado pelos seus antecessores de lhe dar com as fontes da teologia cristã, as Escrituras. Qual seria esse método “opressor”? O dogmático que se valeria da reflexão sistemática e filosófica? No pensar de Semler esse método seria inapropriado para lidar com as Escrituras, não captam a essência e a estrutura das Escrituras, e isso nos leva ao segundo ponto que deve ser notado, o método histórico-crítico que seria o que dá mais liberdade ao investigador para compreender o que em seu entender seriam as fontes da fé a da teologia cristã.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Em relação ao contexto, a teologia liberal nasce do encontro do liberalismo – como autoconsciência da burguesia européia do século XIX – com a teologia protestante. Seus antecedentes históricos se encontram na filosofia da religião de Hegel e na teologia de Schleimacher. “Não é uma escola bem-definida, mas um movimento polimorfo, no qual se podem distinguir diferentes linhas de pensamento” (GIBELLINI, 2002, p. 19).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Entre essas linhas é fundamental a interpretação racionalista do Novo Testamento com Baur, Strauss e Bauer na primeira metade do século XIX. Também foi chamada de teologia liberal a reflexão de Ritschl (1822-1889) e de sua escola, que inclui tanto teólogos sistemáticos como Herrmann, estudiosos do Antigo Testamento como Wellhausen e do Novo como Jülicher, bem como historiadores como Harnack e filósofos da religião como Troeltsch. O órgão de divulgação do grupo era a Revista&amp;nbsp;&lt;i&gt;Christliche Welt&amp;nbsp;&lt;/i&gt;(fundada em Berlim em 1877). Essa revista “&lt;b&gt;se propunha encarar os novos problemas do mundo e da sociedade numa perspectiva evangélica e servir de intermediário entre o mundo dos eruditos e os resultados da investigação de uma teologia que se queria crítica”&amp;nbsp;&lt;/b&gt;(GIBELLINI, 2002, p. 19). Esse propósito não é novo, os pais da Igreja bem como muitos teólogos em todas as épocas buscaram se fazer entender ao mundo intelectual e erudito de sua época. A diferença entre a teologia liberal e as outras não está centralmente em suas intenções, mas em algumas características gerais que listamos abaixo:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;1ª. Assunção rigorosa do método histórico-crítico.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;2ª. Relativização da tradição dogmática da Igreja, principalmente a cristologia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;3ª. Leitura predominantemente ética do cristianismo. O otimismo liberal procurava harmonizar o mais possível a religião cristã com a consciência cultural da época.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Para mim o ponto central que diferencia a teologia liberal de outras teologias seria a relativização da dogmática da Igreja bem como da cristologia e a ascensão do método histórico crítico. Esses dois pontos são fundamentais como reviravolta da teologia, já que os dois se baseiam numa postura de crítica livre às Escrituras e rejeição do patrimônio dogmático que seria posterior às Escrituras e estaria baseado num errôneo método de interpretação das Escrituras, em consequência, não teríamos um verdadeiro entendimento do que seria o cristianismo primitivo e a mensagem da Bíblia. No ver de autores como Harnack em&amp;nbsp;&lt;i&gt;A essência do cristianismo&lt;/i&gt;, o método dogmático que leva em consideração as categorias filosóficas gregas inseriu um novo conteúdo à mensagem evangélica que lhe era estranho. A relativização da cristologia por sua vez não significava desprezar à Cristo, pelo contrário a alta estima acerca da figura histórica de Jesus conduziu os teólogos ao método crítico de leitura das Escrituras e percebeu que os conteúdos dogmáticos posteriores à Jesus sobre ele não tinham nada a ver com o que realmente os evangelhos mostravam e diziam sobre Jesus e que este pensava de si mesmo. Entretanto, não podemos superestimar o método histórico-crítico e nem o alcance da teologia liberal. Em outro artigo poderemos analisar os pontos fracos da teologia liberal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Isso é história, na história essa teologia tinha suas posições muito bem definidas, eram baseadas no otimismo em relação à humanidade. Como categoria teorética, podemos extrair algumas idéias teóricas que não estão ligadas necessariamente ao ambiente histórico em que foram fomentadas e, podemos dizer que toda a tentativa teológica que em nome do método histórico crítico e de seus resultados, exige uma revisão dogmática ou relativização da cristologia pode ser entendida como teologia liberal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;Portanto, como categoria historiográfica, não temos mais hoje algo como a teologia liberal. Como movimento histórico ela finda com o final da primeira guerra mundial quando o otimismo liberal de um homem técnica e eticamente bom dá lugar ao pessimismo para com a humanidade. Com o fim da guerra novos modelos de pensamento vão emergir tais como o existencialismo de Heidegger e Sartre, e teólogos como Barth e Bultmann irão produzir uma teologia que leve em consideração a dimensão existencial do homem e irão enfatizar a insuficiência e até mesmo total alienação humana, mas isso é um tema para outra ocasião.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; margin-left: 1cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -1cm;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;BIBLIOGRAFIA&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; margin-left: 1cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -1cm;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 24px; margin-bottom: 6pt; margin-left: 1cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -1cm;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif; font-size: 12pt; line-height: 24px;&quot;&gt;GIBELLINI, Rosino.&amp;nbsp;&lt;i&gt;A teologia do século XX.&amp;nbsp;&lt;/i&gt;2ª. Edição. Tradução de João Paixão Netto. São Paulo: Loyola, 2002.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr align=&quot;left&quot; size=&quot;1&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;div id=&quot;ftn1&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;margin-bottom: 0px; margin-left: 0px; margin-right: 0px; margin-top: 0px;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;http://www.blogger.com/post-create.g?blogID=1820956582039824976#_ftnref1&quot; name=&quot;_ftn1&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-family: Calibri, sans-serif; font-size: 10pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;O termo é latino, sua tradução é simplesmente teologia liberal.&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/3789112194382886036/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/o-que-realmente-e-teologia-liberal_5522.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/3789112194382886036'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/3789112194382886036'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/o-que-realmente-e-teologia-liberal_5522.html' title='O que realmente é Teologia Liberal?'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhT_Tbnc-HmJI4TPy6N4SUvqzBqVCGHxootnBggfJIEwstsOC7wRyZ54YXT1HMwdUvLqKl__cKiLj-kOzdicTGE0aEUya5NyPZP03g40bxId2CqYBfu8nBgnstTXqUeHpBh3beNCOxUcxo/s72-c/images.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-8799403170152074151</id><published>2011-07-30T06:26:00.000-07:00</published><updated>2011-08-05T11:51:18.988-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia Medieval"/><title type='text'>Processo de abstração em Tomás de Aquino</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;INTRODUÇÃO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O objetivo deste trabalho é procurar conhecer como se dá o processo de abstração em Tomás de Aquino. Para isso, usaremos o texto da Suma de Teologia de são Tomás, especificamente as questões 84 e 85. Usaremos também como fio condutor o artigo de Raul Landim Filho,&amp;nbsp;&lt;i&gt;A Questão do Universal Segundo Tomás de Aquino&lt;/i&gt;&amp;nbsp;especificamente o terceiro parágrafo da página 416, onde o autor discorre sobre os modos de abstração em Tomás de Aquino. Veremos se tal posicionamento se sustenta diante da leitura dos textos da Suma de Teologia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;table align=&quot;center&quot; cellpadding=&quot;0&quot; cellspacing=&quot;0&quot; class=&quot;tr-caption-container&quot; style=&quot;margin-bottom: 0.5em; margin-left: auto; margin-right: auto; padding-bottom: 4px; padding-left: 4px; padding-right: 4px; padding-top: 4px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;tbody&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td style=&quot;text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj6qGZ4trhA19zyIQOMA-IpnWJ6SbeWgWOoju6DWOAQJ0daDuUI0GcMLM6C2_IKj6l8b3p8ZpOqHPGv4gNMPuI20FiXeROa8ii3FdxoJz083NTQJKm7jxCR8QSy-YtIht4uooiJXVyatUc/s1600/01.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;color: #57ac23; margin-left: auto; margin-right: auto; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;640&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj6qGZ4trhA19zyIQOMA-IpnWJ6SbeWgWOoju6DWOAQJ0daDuUI0GcMLM6C2_IKj6l8b3p8ZpOqHPGv4gNMPuI20FiXeROa8ii3FdxoJz083NTQJKm7jxCR8QSy-YtIht4uooiJXVyatUc/s640/01.jpg&quot; style=&quot;background-attachment: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; border-bottom-color: rgb(234, 233, 227); border-bottom-style: none; border-bottom-width: 1px; border-color: initial; border-left-color: rgb(234, 233, 227); border-left-style: none; border-left-width: 1px; border-right-color: rgb(234, 233, 227); border-right-style: none; border-right-width: 1px; border-top-color: rgb(234, 233, 227); border-top-style: none; border-top-width: 1px; border-width: initial; margin-bottom: 4px; margin-left: 0px; margin-right: 4px; margin-top: 0px; max-width: 99%; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;&quot; width=&quot;416&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;tr&gt;&lt;td class=&quot;tr-caption&quot; style=&quot;font-size: 10px; text-align: center;&quot;&gt;Tomás de Aquino&lt;/td&gt;&lt;/tr&gt;
&lt;/tbody&gt;&lt;/table&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O PROCESSO DE ABSTRAÇÃO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para melhor compreender o processo de abstração em são Tomás, logo no artigo 1 (um) da questão 84, se põe a questão se a alma conhece os corpos pelo intelecto. O ato de conhecer os corpos pelo intelecto seria denominado abstração.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em primeiro lugar devemos proceder algumas distinções, a saber, que a forma está em cada sensível de modo diverso, e este modo é a intensidade, e que a forma sensível está na coisa que está fora da alma de modo diverso de como está no sentido, ou seja, esta afirmação diz em primeiro lugar que existe uma forma sensível, em segundo, que esta forma sensível está em alguma coisa, ou seja, em algum ente (sendo) que está fora da alma. Terceiro, este ente é sensível. Quarto, o modo de como a forma sensível está na coisa é diferente de como esta forma sensível está nos sentidos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Compreendidas estas distinções, podemos prosseguir:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Porque Tomás distingue entre forma sensível na coisa e forma sensível na alma? A resposta é dada no fato de que os sentidos recebem as formas sensíveis, mas sem a matéria.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A partir disso temos em primeiro lugar uma forma sensível que está na coisa fora da alma, e esta forma está unida a matéria. Depois temos esta mesma forma sensível como é captada pelos sentidos, mas a partir do momento em que ela é captada pelos sentidos ela já é captada apenas como forma sensível sem a matéria.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O intelecto por sua vez que é imaterial, recebe não mais as formas sensíveis, que pertencem aos sentidos e são dotadas de quantidade, mas as formas que são imateriais e neste caso imutáveis. Tomás de Aquino usa o axioma: “&lt;i&gt;o recebido está no recipiente ao modo do recipiente&lt;/i&gt;”&lt;i&gt;&amp;nbsp;&lt;/i&gt;para explicar que a forma sensível (o recebido) é recebida no recipiente (os sentidos) ao modo do recipiente, ou seja, se o recipiente é sensível, a forma sensível será recebida sensívelmente. Até aqui já sabemos que o intelecto conhece o que é da característica intelectual, ou seja, a imaterialidade e a imutabilidade, mas se ele conhece os corpos, certamente ele não os conhece de forma material e mutável, concordado isso, como o intelecto recebe estas formas? Em outras palavras, como poderíamos conhecer as coisas sensíveis por coisas que não tem a ver com o ser (de ordem material) delas, ou seja, o intelecto. Como conhecer o material pelo que não tem a ver com o material?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Aplicando o axioma ao intelecto, podemos dizer que qualquer coisa que cair ao intelecto só pode ser recebida ao modo deste, ou seja, o intelecto que é imaterial e imutável só receberá as espécies (ou formas) de modo imaterial e imutável. Logo, nada sensível pode ser captado pelo intelecto. Desse modo, para Tomás, a alma conhece os corpos pelo intelecto com o conhecimento imaterial, universal e necessário.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tomás sintetiza toda esta explicação na seguinte proposição: “assim como o sentido conhece apenas o corporal, igualmente o intelecto conhece apenas o imaterial” (q. 84,1, resp ao 2º.).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No artigo segundo, ao colocar a questão se a alma, por sua essência, conhece o que é corporal, Tomás entra definitivamente no processo de abstração ao afirmar que o que é material, ao ser conhecido, existe naquele que conhece de forma imaterial. Mas como isto se dá? Certamente por abstração dos universais dos particulares. Mas para são Tomás chegar nessa conclusão existe um caminho percorrido que explicita o porquê desta conclusão.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&amp;nbsp; Nós conhecemos o que está fora de nós. Mas o que está fora de nós é material, como pois conhecer o que é material imaterialmente, já que se nós recebessemos a forma somente materialmente não teríamos nisso nenhuma cognoscibilidade? A matéria não deveria ser excluída? Nas palavras de Landim: (p.416) “será possível não excluir a matéria, se o conhecimento começa desde o seu início sensível com a produção... de algo não físico?” Para explicar isto Tomás nos apresenta o seguinte axioma: “&lt;i&gt;quanto mais imaterialmente, porém, algo tem a forma da coisa conhecida, tanto mais perfeitamente conhece&lt;/i&gt;” (Q.84, a1, resp). Isso significa dizer que o conhecimento perfeito é o imaterial, ou seja, o inteligível. Dessa forma, o intelecto que é inteligível, conhece mais perfeitamente que os sentidos que apesar de conhecerem as coisas materiais sem a materialidade, as recebem com condições materiais.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No caso dos intelectos, o mais perfeito será aquele que possui menos materialidade. São Tomás nos diz que nem a alma humana, e nem os anjos inteligem por sua essência tudo, pois seus intelectos estão em corpos materiais ou determinados, pois são seres criados, de certo modo por alguma espécie. Somente Deus em sua essência é imaterial e não determinado, pois é criador, dessa feita, conhece por sua essência tudo imaterialmente, pois possui em si todas as coisas de forma imaterial, pois ele é o principio universal de todas as coisas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Colocado o problema dessa forma, no âmbito das espécies, o artigo 3 levanta o problema de como a alma intelige as coisas. Intelige por espécies introduzidas nela naturalmente? Mas o que são espécies naturais?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A posição da tradição platônica diz que a alma por ser criada inteligível sob espécies (formas) inteligíveis, logo, inteligiria o que é corporal por espécies inteligíveis nela naturalmente introduzidas por Deus. Nesse caso não há abstração, mas rememoração das idéias.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tomás começa refutando esse posicionamento com a exposição do processo de potência e ato. O intelecto, que a alma se vale para conhecer, pode estar tanto em potência quanto em ato para conhecer, quando está em potência ele está passivo de recepção para as espécies ou formas. O conhecimento em ato não pode ser adquirido somente pelas idéias, pois o que é conhecido naturalmente pelas espécies inteligíveis não poderia ser esquecido, já que o todo é maior que a sua parte, ou seja, se eu tenho o conhecimento das espécies inteligíveis que são o todo, esse conhecimento não poderia ser impedido pela sua parte que lhe é inferior, ou seja, os seus sentidos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A posição platônica é ainda refutada ao se mostrar que sem determinado sentido não se pode conhecer o que é apreendido por este sentido, neste caso, são Tomás se vale do exemplo das cores, onde sem o sentido da visão, não teríamos o respectivo conhecimento que este sentido proporciona ter que é o das cores. Posição posteriormente retomada por Hume parcialmente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Se assim se concebe, não podemos conhecer por espécies inteligíveis inseridas naturalmente na alma.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mas mesmo assim, ainda há o problema se estas espécies, mesmo não estando inseridas naturalmente na alma, podem estar fora da alma que está na matéria, ou seja, estas espécies podem estar em formas separadas de corpos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O platonismo advoga que as coisas são subsistentes por si sem matéria, e o conhecimento também se daria por participação na idéia da qual coisa sensível que buscamos conhecer participa. O conhecimento por participação se baseia na semelhança que a própria idéia tem em quem está dela participando. Nesse caso, as espécies inteligíveis em nosso intelecto seriam certas semelhanças das idéias, e dessas idéias promanariam ao nosso intelecto.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esse posicionamento é contra a noção de que as formas das coisas sensíveis subsistem sem as matérias. O posicionamento que advoga a forma separada da matéria é o de Avicena que concebe intelectos separados que conteriam em si as idéias.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Avicena e Platão concordam que as espécies inteligíveis de nosso intelecto advém de formas separadas, mas quanto a sua natureza, Platão advoga que as primeiras subsistem por si, enquanto Avicena diz que elas estão na inteligência agente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tomás começa a rechaçar a opinião de Avicena, porque se seguirmos a concepção deste último, não teria razão de ser a união da alma ao corpo, já que se a alma não recebesse as espécies inteligíveis dos sentidos, ele não precisaria do corpo para inteligir. Nesse caso, o corpo seria inútil.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O posicionamento de Avicena, que propõe que os sentidos são necessários à alma para despertá-la para o intelecto agente não tem sentido de ser, pois se a natureza da alma é a de inteligir por espécies provindas do intelecto agente, logo ela poderia se voltar para o intelecto agente sem os sentidos. E ainda mesmo se valer de qualquer sentido para receber uma informação sensível, nesse caso, um cego de nascença poderia por qualquer outro sentido receber informação sobre as cores, o que pela experiência se mostra falso. Fica assim provado que as espécies inteligíveis pelas quais a nossa alma intelige não advém de formas separadas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Existe um princípio inteligível por essência que é Deus, logo, todas as espécies inteligíveis estão reduzidas a Deus, no entanto, para Tomás, estas espécies procedem de Deus pela mediação das formas das coisas sensíveis e materiais, e destas formas materiais recolheríamos esta ciência.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No artigo seguinte é aventada a hipótese da alma intelectiva conhecer as coisas materiais nas razões eternas. Estas razões eternas seriam a vida por si e as razões por si. Tomás neste ponto se vale da autoridade de Agostinho para sustentar que as razões de todas as criaturas ao invés de existirem em razões eternas independentes existem sim, mas em Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A alma no estado presente não vê tudo nas razões eternas, mas verá no estado de beatitude, quando contemplar a Deus que tem em si as razões eternas. Isso porque a alma humana pode conhecer tudo por participação nas razões eternas, no entanto, no estado presente, pela necessidade de se ter ciência das coisas matérias, é pelo fato de que no estado presente temos a relação com a materialidade dos entes, recebemos as espécies inteligíveis pelas coisas materiais. Se tivéssemos idéias apenas nas razões eternas nós não poderíamos construir uma ciência da natureza, uma física.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Desse modo fica entendido que as idéias existem: na mente divina, existem nas coisas e existem no intelecto angélico e no humano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Quanto ao modo de recepção, o artigo 6 trata pela primeira vez, especificamente sobre o modo de conhecer a partir dos sensíveis, ou seja, por abstração.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tomás de Aquino, após expor a concepção de Demócrito que pensou que o conhecimento se dá a partir dos objetos através de imagens e emanações vindas destes objetos, e a oposta de Platão que advoga que por ser o intelecto uma capacidade imaterial não se utiliza do órgão corporal no ato de inteligir, logo conhece por participação nas formas inteligíveis separadas, propõe a concepção intermediária sustentada por Aristóteles, que concebe o intelecto diferindo do sentido. A alma tem a sensação juntamente com o corpo. Aristóteles concorda com Demócrito que as operações da parte sensitiva são causadas pela impressão dos sensíveis nos sentidos, no entanto, elas são causadas não por emanação, mas por uma espécie de operação.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esta operação não é a do intelecto que não se comunica com o corpo, pois nada de corpóreo pode imprimir-se numa coisa incorpórea, nesse caso, para se ter uma operação intelectual não é suficiente a impressão dos corpos sensíveis. Aqui é necessário uma mediação para se passar da operação da impressão dos sensíveis nos sentidos para a operação do intelecto que conhece apenas os inteligíveis. Mas como isso pode se dá, se até agora temos apenas os sensíveis? Como são esses sensíveis?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esse intemediário é o intelecto agente, que no processo de abstração torna inteligíveis as imagens recebidas dos sentidos. O intelecto agente proporciona que se conheça de maneira imutável a verdade nas coisas mutáveis. Mas no processo de conhecimento é necessário que tenhamos um intelecto possível que esteja em potência para poder receber a ação de algum ente em ato, já que este ente em ato que é o intelecto agente, por não poder se voltar diretamente para estas imagens, ele é atualiza as imagens que estão no intelecto possível que recebe as fantasias, depois disso o intelecto agente toma estas fantasias e torna-as inteligíveis em ato.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Há uma operação da alma que divide e compõe para formar todas as imagens das coisas, mesmo as que não foram recebidas pelos sentidos. Mas como veremos esta operação não é uma abstração, mas muito se assemelha ao primeiro modo de abstração que será visto na questão 85, artigo um.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O intelecto intelige por meio das fantasias.&amp;nbsp;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a;&quot;&gt;A fantasia é a imagem do sensível captada pela alma, e formada nesta a partir dos sensíveis. Isto porque o intelecto não pode captar os sensíveis, mas somente as suas imagens, que é o que é chamado por são Tomás de phantasmas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Pelo fato do intelecto humano, no presente estado, está unido ao corpo passivo, ou seja, que recebe paixões, só pode inteligir em ato e voltando-se para as imagens formadas na alma.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No processo de intelecção, o objeto próprio do intelecto humano, que é unido ao corpo é a qüididade ou natureza existente na matéria corporal, e é dessa natureza das coisas visíveis que o intelecto humano ascende a algum conhecimento das coisas invisíveis, nesse caso, a natureza de qualquer coisa material não pode ser conhecida completa e verdadeiramente a não ser na medida em que é conhecida como existente no particular, ou seja, numa específica qüididade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O particular então é apreendido pelo sentido e pela imaginação, neste caso, o intelecto deve se voltar para as imagens adquiridas pela alma que se vale dos sentidos e da imaginação. É dessas imagens que o intelecto observa a natureza universal existente no particular.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No caso do conhecimento das coisas incorpóreas, são Tomás nos afirma que no estado de vida presente só podemos conhecer tais coisas por remoção ou comparação com o que é corporal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No artigo oito são Tomás nos mostra que o juízo feito pelo intelecto é impedido sim, de alguma forma ou completamente, pelos sentidos. Isto se dá porque tudo o que inteligimos no presente estado vivencial é conhecido por nós em comparação com as coisas sensíveis naturais, e sendo assim, não pode haver juízo perfeito da ciência natural a respeito das coisas naturais, se o sensível for ignorado.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mesmo o intelecto sendo superior aos sentidos ele recebe seus objetos primeiros e principais de algum modo do sentido, sendo assim o juízo do intelecto pode ser impedido quando os sentidos estão bloqueados para receber impressões e atuar sobre elas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O artigo 1 da questão 85 explicita melhor como o intelecto intelige, ou seja, pensa, as coisas materiais e corpóreas por abstração das imagens.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para melhor entender como isso se dá, devemos saber que para são Tomás existem três graus de capacidade cognoscitiva.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O primeiro é o modo de conhecimento que se dá por meio do ato dos órgãos corporais, do sentido, e o objeto de seu conhecimento é a forma que está na matéria corporal. A capacidade de conhecer referente aos sentidos, chamada potência da parte sensitiva, é cognoscitiva, ou seja, conhece apenas os particulares, devido conhecer apenas a matéria, e a matéria é princípio de individuação, ou seja, daquilo que faz algo ser singular.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O segundo grau é o que tem como objeto a forma sem a matéria. Tanto o primeiro quanto este grau de cognoscibilidade são reportados ao modo de conhecer dos seres humanos. Esse segundo grau se explica pelo fato de a alma humana ser forma do corpo, e nesse caso ela conhece a forma existente na matéria corporal não como no primeiro grau, onde se conhece a forma na medida em que esta está na matéria, mas a partir da forma conhecida pelo sentido, o intelecto toma esta forma e a abstrai. Nesse caso, o intelecto humano abstrai o material e corporal não diretamente da matéria, mas a partir das imagens obtidas pelo sentido. É desta forma que o homem conhece alguma coisa imaterial, e se for o caso pode se elevar às realidades puramente imateriais.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O terceiro grau se refere ao conhecimento dos anjos, mas este grau não pertence ao processo de abstração por isso não será analisado por nós.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Diante do que foi dito, Tomás chega à conclusão de que existem duas formas de abstração. 1º. A modo de composição e divisão. 2º. A modo de consideração simples e absoluta.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No primeiro modo são Tomás nos diz que acontece quando inteligimos algo que não está em outro, nesse caso temos a composição, ou é separado dele, ou seja, a modo de divisão. Vejamos que nesse caso não temos uma operação da alma da composição e divisão, mas apenas uma forma de se considerar o que inteligimos por composição ou divisão.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O segundo caso acontece quando inteligimos apenas um, nada considerando sobre o outro. Nesse caso, já que só se conhece uma coisa sem compará-la com outra seja compondo-a ou dividindo-a temos um conhecimento simples e absoluto.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esses dois modos de abstração são considerados por alguns autores, no nosso caso Landim, como abstração precisiva (no primeiro modo) e não-precisiva (no segundo modo), apesar de Tomás de Aquino nada falar sobre isso. Mas porque Landim chama estas duas formas de abstração assim?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para Landim, a abstração precisiva exclui o princípio de individuação, a matéria que singulariza a forma, mas será que as coisas são assim mesmo?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;São Tomás usa o exemplo da cor no corpo colorido, no caso a fruta, para mostrar que no primeiro caso de abstração, ao dizer que a cor não está no corpo colorido ou separada dele, o autor de tal afirmação erra quando ao compor e dividir a cor da coisa colorida em sua singularidade separa uma da outra dizendo que a cor não está na matéria. Da mesma maneira, o intelecto seria falso se abstraísse a espécie do ente material singular, de tal modo que não inteligisse que ela não é na matéria como acontece no caso do platonismo. Portanto, a falsidade acontece quando no primeiro modo de abstração, quando abstraímos a espécie da matéria, ao ponto de sermos levados a afirmar que a espécie subsiste separada da matéria, pois a espécie da coisa natural não é apenas a forma como diriam os platônicos. Na verdade, aqui não existe nada dizendo que a matéria está excluída, mas simplesmente que neste modo de abstração somos levados a concluir que a espécie subsiste separada da matéria, mas no processo de abstração em si, a matéria não está excluída.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para Landim, o segundo modo de abstração é o da abstração não-precisiva, que consistiria em não excluir o principio individuante. Já sabemos que em nenhum dos casos, o principio individuante, ou singular está excluído, no primeiro caso ele é considerado como separado da matéria. E no segundo caso?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O segundo modo de abstração é o correto porque, assim como a cor da coisa material, a fruta, pode ser considerada em si mesma, sem considerar a fruta em si, a espécie das coisas materiais pode ser considerada sem os princípios individuais que por sua vez não pertencem à noção de espécie. É aqui que se abstrai o universal do particular, ou seja, a espécie (universal) das fantasias (formas dos entes particulares adquiridas pelos sentidos), pois o inteligido está no que intelige imaterialmente, ao modo do intelecto, ou seja, da espécie inteligível, e não na forma material, ao modo de fantasias. Realmente, aqui o principio individuante não é excluído, entretanto, estes princípios individuantes não se referem a matéria em si, mas as fantasias dos singulares.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Outra questão se refere a se a matéria é parte da espécie. Nesse caso, entramos no problema sobre a abstração da matéria.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para melhor se considerar o problema, devemos entender que para Tomás existem duas maneiras de se considerar a matéria. 1ª. Comum. 2ª. Designada ou individual.&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Pen%20Drive%20Ozenir/Trabalho%20de%20filosofia%20medieval.docx#_ftn1&quot; name=&quot;_ftnref1&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 16px;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A matéria comum seria, por exemplo, a carne e o osso, e a individual esta(s) carne(s) e este(s) osso(s).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: #2a2a2a; font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A abstração é feita a partir da matéria sensível individual, mas não da matéria sensível comum, isto porque a espécie só é abstraída do ente humano particular sensível (dotado de carnes e ossos singulares) e não das carnes e dos ossos que seriam referentes a outras espécies de animais, e não somente aos seres humanos, isto é, ter carnes e ossos não implica pertencer à espécie humana, mas abstrair das carnes e ossos particulares de um ente humano leva sim a conhecer a espécie humana a partir da matéria singular e não da comum.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br clear=&quot;all&quot; /&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;hr align=&quot;left&quot; size=&quot;1&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;div id=&quot;ftn1&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Pen%20Drive%20Ozenir/Trabalho%20de%20filosofia%20medieval.docx#_ftnref1&quot; name=&quot;_ftn1&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt; line-height: 14px;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Chamada por alguns de&amp;nbsp;&lt;i&gt;materia signata&lt;/i&gt;&amp;nbsp;por causa do termo latino.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/8799403170152074151/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/processo-de-abstracao-em-tomas-de_30.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8799403170152074151'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8799403170152074151'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/processo-de-abstracao-em-tomas-de_30.html' title='Processo de abstração em Tomás de Aquino'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEj6qGZ4trhA19zyIQOMA-IpnWJ6SbeWgWOoju6DWOAQJ0daDuUI0GcMLM6C2_IKj6l8b3p8ZpOqHPGv4gNMPuI20FiXeROa8ii3FdxoJz083NTQJKm7jxCR8QSy-YtIht4uooiJXVyatUc/s72-c/01.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-1793982401530764303</id><published>2011-07-30T06:24:00.000-07:00</published><updated>2011-08-05T11:51:40.197-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Existencialismo"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia"/><title type='text'>Crítica de Sartre ao eu puro de Husserl</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;INTRODUÇÃO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;br /&gt;
&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O objetivo de nosso trabalho é analisar a crítica&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn1&quot; name=&quot;_ftnref1&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;que Sartre faz à Husserl&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn2&quot; name=&quot;_ftnref2&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;em sua obra&amp;nbsp;&lt;i&gt;A Transcendência do Ego&lt;/i&gt;. Ele visa principalmente a obra&amp;nbsp;&lt;i&gt;Idéias I&lt;/i&gt;&amp;nbsp;de Husserl, onde o fenomenólogo alemão teria abandonado a boa fenomenologia, e colocado o Eu mesmo após a redução fenomenológica&lt;i&gt;.&lt;/i&gt;&amp;nbsp;Em particular nos deteremos no parágrafo 57 de Idéias I onde achamos que melhor Husserl explicita o eu puro visado por Sartre.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Procederemos a exposição comentando as partes A e B da parte I de&amp;nbsp;&lt;i&gt;A Transcendência do Ego,&amp;nbsp;&lt;/i&gt;e enquanto o texto é comentado veremos qual é o posicionamento de Husserl em&amp;nbsp;&lt;i&gt;Idéias&amp;nbsp;&lt;/i&gt;que é criticado por Sartre. Portanto, nosso método é o de contrapor os ambos os textos partindo do texto crítico (o de Sartre) para o criticado (o de Husserl).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgFA4FG6-11gfZGu4Qc6tftn4vs7zuiERZdx_uO7PGQJFTg2MiU6ZcrJzF8LUlmSbKtVMSi_P1IOdPtKxJiKpTGBGeTUfN4nYxvALbLUUBHdqgur8iY-EK8BDO8jxKLbXMAxsUF54CGCGE/s1600/sartre2.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;color: #57ac23; margin-left: 1em; margin-right: 1em; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;400&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgFA4FG6-11gfZGu4Qc6tftn4vs7zuiERZdx_uO7PGQJFTg2MiU6ZcrJzF8LUlmSbKtVMSi_P1IOdPtKxJiKpTGBGeTUfN4nYxvALbLUUBHdqgur8iY-EK8BDO8jxKLbXMAxsUF54CGCGE/s400/sartre2.jpg&quot; style=&quot;background-attachment: initial; background-clip: initial; background-color: transparent; background-image: initial; background-origin: initial; background-position: initial initial; background-repeat: initial initial; border-bottom-color: rgb(234, 233, 227); border-bottom-style: none; border-bottom-width: 1px; border-color: initial; border-left-color: rgb(234, 233, 227); border-left-style: none; border-left-width: 1px; border-right-color: rgb(234, 233, 227); border-right-style: none; border-right-width: 1px; border-top-color: rgb(234, 233, 227); border-top-style: none; border-top-width: 1px; border-width: initial; margin-bottom: 4px; margin-left: 0px; margin-right: 4px; margin-top: 0px; max-width: 99%; padding-bottom: 0px; padding-left: 0px; padding-right: 0px; padding-top: 0px;&quot; width=&quot;400&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CRÍTICA DE SARTRE AO EU TRANSCENDENTAL COMO CONCEBIDO POR HUSSERL&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sartre de saída expõe o seu objetivo na obra que é mostrar que o ego não está nem formal&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn3&quot; name=&quot;_ftnref3&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;nem materialmente na consciência, mas está como um ser lá fora no&amp;nbsp;&lt;i&gt;mundo&lt;/i&gt;&amp;nbsp;é um ser do mundo, como o Ego do outro. Mas o que é este ego do outro, este ser no mundo? Nosso trabalho não chegará nesse ponto, mas certamente ficará estabelecido que para Sartre o ego é passível de ser analisado, mas não como um puro transcendental, mas como um elemento fenomênico dado a consciência mas que não possui uma realidade substancial.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Começando com o ponto de vista kantiano que afirma que apesar do eu penso ser necessário como um acompanhamento das nossas representações, para Sartre isso não significa que um eu de fato habite a consciência. Para o filósofo francês, a base do eu penso kantiano era apenas uma condição (fixar isso, o condicional) que possibilitava considerar a minha percepção e meu pensamento como&amp;nbsp;&lt;i&gt;meus.&lt;/i&gt;&amp;nbsp;Ao interpretar Kant, Sartre postula que o filósofo de Königsberger ao dizer que “o eu penso&amp;nbsp;&lt;i&gt;deve poder&lt;/i&gt;&amp;nbsp;acompanhar...”, considerava que o “deve” estaria simplesmente indicando que poderiam existir momentos da consciência sem “eu”. Além disso, pensar num eu habitante da consciência a partir de um condicional de possibilidade seria passar de uma questão de direito para uma de fato. Sartre coloca isso magistralmente ao dizer “O Eu Penso deve poder acompanhar todas as nossas representações, mas ele as acompanha de fato?” (T.E., I, A, p. 184).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Abandonando as interpretações&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn4&quot; name=&quot;_ftnref4&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;que os neokantianos deram ao problema do “Eu penso”, Sartre passa às considerações de Husserl. Para Sartre, somente a fenomenologia estaria em condições de resolver o problema do eu de fato. Por quê?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em primeiro lugar, a fenomenologia seria um estudo científico, logo, não somente uma análise crítica da consciência. Se eu passo da crítica kantiana para a cientificidade certamente tenho um ganho considerável, saio do terreno da probabilidade, da especulação para o da certeza, do fato. Mas isso não basta, não basta dizer que a fenomenologia é uma ciência, tenho que prová-lo. Sartre o faz ao descrever a base do método fenomenológico, a intuição. É pela intuição que Husserl fenomenólogo nos põe diretamente na presença da coisa, não de postulados sobre a coisa que se dá, mas a coisa em si, o fato. Mas como chegar ao Eu de fato?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A&amp;nbsp;&lt;i&gt;epoché&lt;/i&gt;, ou seja, da redução fenomenológica, seria o método que nos conduziria ou não ao Eu Puro. Husserl não encontra mais simplesmente a consciência como um conjunto de condições lógicas como no caso de Kant, mas chega à esta consciência de fato. O que resta, portanto, por meio da “redução” é uma consciência no mundo, uma consciência constituinte, esta consciência aparece como um “eu” psicofísico, é neste ganho fenomenológico de Husserl que Sartre se apoiará para criticar o próprio Husserl.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esta consciência não é de maneira nenhuma um Eu puro (transcendental) que seja&amp;nbsp;&lt;b&gt;estrutura&lt;i&gt;&amp;nbsp;&lt;/i&gt;&lt;/b&gt;da consciência. Há uma diferença colossal entre um eu que não é de maneira nenhuma um eu puro e sim uma produção sintética e transcendente da consciência para um eu em si, um eu puro que abarque esta consciência, que esteja por detrás dela como sua estrutura. Esse segundo posicionamento de Husserl que é posterior ao das&amp;nbsp;&lt;i&gt;Investigações Lógicas&amp;nbsp;&lt;/i&gt;e que se encontra em&amp;nbsp;&lt;i&gt;Idéias&lt;/i&gt;&amp;nbsp;é que Sartre irá contestar.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A fenomenologia para Sartre não tem necessidade de recorrer a um eu unificador e individualizante para produzir a interioridade da consciência que se vê como consciência individual em relação a outras consciências que se veriam individualmente por causa de seus “eus”. Pela redução o que tenho é a consciência e não um eu, isso sim é fato! Disto resulta que os objetos que se dão à consciência são transcendentais, ou seja, existem em si independentes das consciências, sendo assim, são a consciências que são unas por meio do objeto, mas elas são consciências e não algum eu, nada mais que consciências. O Eu é inútil quando sabemos que é a consciência que se unifica e que a individualidade da consciência provém da natureza da consciência, é a consciência que toma para si o papel unificante e individualizante de um Eu que não existe e que é inútil.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A consciência vai tomar consciência de si ao entrar em contato com o objeto transcendente, nesse ato ela toma consciência de ser consciência desse objeto. Sartre afirma que “esta é a lei de sua existência” (T.E., I, A, p. 188), aqui ela apenas consciência se ser consciência de seu objeto que está fora dela, mas ela neste primeiro ato ainda não é consciência refletida. O eu então aqui não é objeto já que ele teria que ser interior por hipótese, ele não poderia estar fora da consciência, o que está fora da consciência aqui não é o eu e sim o objeto. Se o eu fosse posto ele seria opacidade fechado em si e impediria a definição da consciência como um não substancial que ao tomar consciência de si é plena translucidez, abertura para o transcendental. A imagem de uma opacidade sugere a substancialidade do eu, enquanto a translucidez da consciência sugere a sua dimensionalidade, sua abertura.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para Sartre, Husserl ao postular o eu puro eleva este à ordem de mônada. A consciência, sendo consciência do eu torna-se pesada, opaca, mensurável, substancial. Perdem-se assim, para Sartre todas as conquistas da redução fenomenológica. O máximo que se pode obter por meio da fenomenologia é um existente relativo, ou seja, um objeto para a consciência, jamais um eu puro.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O cogito kantiano é condição de possibilidade, enquanto o Cogito de Descartes e Husserl é uma constatação de fato (p. 190), o próprio Husserl diz que “na reflexão, toda&amp;nbsp;&lt;i&gt;cogitatio&lt;/i&gt;&amp;nbsp;efetuada assume a forma explicita de cogito. Será que ele perde essa forma, quando praticamos a redução transcendental?” (HUSSERL, 2006, p. 132)&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn5&quot; name=&quot;_ftnref5&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. A resposta é não. Mas a pergunta de Sartre que se põe é: onde aparece o eu quando apreendemos o nosso pensamento, esse fenômeno de onde “surge” o eu seria o que garantiria de fato uma afirmação que era somente de direito em Kant. Sim, Husserl passa do direito ao fato “Toda&amp;nbsp;&lt;i&gt;cogitatio&lt;/i&gt;&amp;nbsp;ao menos em principio, pode variar, vir e ir... O eu puro, em contrapartida, parece ser algo&amp;nbsp;&lt;i&gt;necessário&lt;/i&gt;&amp;nbsp;por principio e, enquanto absolutamente idêntico em toda mudança real ou possível dos vividos” (HUSSERL, 2006, p. 132), e termina acrescentando “na linguagem kantiana:&lt;i&gt;‘O ‘eu penso’ tem poder de acompanhar todas as minhas representações’”&amp;nbsp;&lt;/i&gt;(idem). Mas as coisas se dão realmente assim?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para questionar esta postura, Sartre começa analisando o&amp;nbsp;&lt;i&gt;Cogito&amp;nbsp;&lt;/i&gt;em sua profundidade, Husserl também o fez em sua obra, aqui a contraposição fica clara. A consciência que está refletindo precisa de uma consciência reflexiva. No ato de reflexão a consciência tem consciência de ela, consciência, ser reflexiva. Sartre afirma que no caso do&amp;nbsp;&lt;i&gt;Cogito&lt;/i&gt;&amp;nbsp;a consciência não toma ela própria, por quê? Porque a única coisa que a consciência que está refletindo põe é o ato de reflexão e não a si mesma, ou seja, a consciência que reflete o ato de reflexão. Portanto, não existiria uma consciência que se reconhece como eu no ato da reflexão, o&amp;nbsp;&lt;i&gt;Cogito&lt;/i&gt;&amp;nbsp;cartesiano e... husserliano está descartado.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Não há eu na consciência irrefletida tb. Sartre se vale da descrição de um fato da consciência irrefletida para mostrar que os dados desta não se opõem ao da consciência refletida, nos dois casos haveria o eu se tomássemos como certo o&lt;i&gt;cogito&lt;/i&gt;, pois na consciência irrefletida, ao recuperá-la pela memória eu poria nela um eu. Nos dois casos a natureza do eu é duvidosa, pois a natureza da reflexão será sempre presente e modifica segundo o próprio Husserl a consciência espontânea. Não há eu no plano irrefletido.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para nós, a pergunta fundamental de Sartre é posta a partir dos ganhos fenomenológicos obtidos até agora: “o ato reflexivo apreende com o mesmo grau e da mesma maneira o Eu e a consciência pensante?” (T.E., I, B, p. 194). Pergunta que colocando a possibilidade de um Eu, se ele existe ele é apreendido no mesmo grau e modo da consciência que pensa?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Eis o que diz Sartre sobre isso: “O Eu não se dá como um momento concreto, uma estrutura perecível de minha consciência atual. Ele afirma, ao contrário, sua permanência para além dessa consciência e de todas as consciências” (idem). É exatamente o que diz Husserl com outras palavras:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; margin-left: 4cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10.5pt; line-height: 21px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“depois que executamos essa redução, não encontramos o eu puro em parte alguma do fluxo de diversos vividos que resta como resíduo transcendental, nem como um vivido entre outros, nem como parte própria de um vivido, nem surgindo e desaparecendo com o vivido de que ele seria parte.&amp;nbsp;&lt;b&gt;O eu parece estar ali de maneira constante&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn6&quot; name=&quot;_ftnref6&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;b&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10.5pt;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/b&gt;e até necessária” (2006, p. 232).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sartre completa dizendo que este tipo de existência é mais próxima do modo de existência das verdades eternas do que da consciência.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em seguida, numa esclarecedora análise, Sartre mostra que existe uma diferença fundamental entre o&amp;nbsp;&lt;i&gt;Eu&lt;/i&gt;&amp;nbsp;e o&amp;nbsp;&lt;i&gt;penso&lt;/i&gt;. Descartes passou do penso (o cogito) que se refere ao estado de consciência pensante para o de Substância pensante (o Eu, o&amp;nbsp;&lt;i&gt;Ego sum&lt;/i&gt;). Para Sartre Husserl merece a mesma censura que Descartes já que ele (Husserl) reconhece no Eu uma transcendência especial que não é a do objeto, já quer todo objeto que cai sob o pensamento, sob a consciência pensante é transcendente. Eis aqui a questão em toda a sua crueza, o fato de Sartre compreender esta consideração de Husserl, somente indica que este último se deixou levar pela já antiga postura de colocar o ser pensante humano como algo superior de alguma forma ao objeto&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftn7&quot; name=&quot;_ftnref7&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, identificar a consciência do ato reflexivo como Eu. É com razão que Sartre se questiona: “como explicar o tratamento privilegiado do Eu se não graças a preocupações metafísicas ou críticas que nada têm a ver com a fenomenologia?” (T.E., I, B, p. 194). Eis, portanto, o fato, Husserl se afasta da fenomenologia e volta-se para a metafísica clássica e o criticismo kantiano. O Eu é posto aí mesmo que a fenomenologia não o ponha, o que ela põe é simplesmente o fenômeno. O Eu como transcendência, como aquilo que escapa ao fenômeno dado aí deve cair sobre a&amp;nbsp;&lt;i&gt;epoché&lt;/i&gt;, se cai sobre a redução fenomenológica o Eu não resiste. O Eu consequentemente deve ser posto como um transcendente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Na reflexão o Eu não aparece como consciência refletindo, mas por meio dela em seu ato de reflexão. Para Sartre, quando dizemos Eu ao estarmos no cogito dizemos muito mais do que sabemos já que o Eu seria uma realidade opaca que necessita de mais desdobramentos. Outro problema é que ele se manifesta como fonte de consciência quando na verdade somente a consciência pode ser fonte da consciência. Agora, coloquemos a hipótese de o eu fazer parte da consciência, nesse caso haveriam dois “eu”, o da consciência que está pensando e o da consciência pensada.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, na conclusão que Sartre faz da parte B, ele conclui que ao analisarmos fenomenologicamente o eu, vamos concluir que ele certamente é um transcendental, mas que no cogito é tomado por detrás da consciência reflexiva, está é uma atitude inadequada à fenomenologia já que o Eu tomado desta forma nunca será conhecido fenomenologicamente, o que, aliás, não pode se dá já que o que conheço é apenas a consciência reflexiva. A conclusão geral nas palavras de Sartre é a seguinte:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 21px; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt; line-height: 22px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“O Eu transcendente deve cair sob o golpe da redução fenomenológica. O Cogito afirma demais. O conteúdo certo do pseudo ‘Cogito’ não é ‘eu tenho consciência desta cadeira’, mas ‘há consciência desta cadeira’” (T.E., I, B, p. 196). O eu não pode ser posto de saída, o que temos de saída é a consciência.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;Standard&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18pt; margin-bottom: 6pt; page-break-before: always; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;b&gt;BIBLIOGRAFIA&lt;/b&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;Standard&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18pt; margin-bottom: 6pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;Standard&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18pt; margin-bottom: 6pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;HUSSERL, Edmund.&amp;nbsp;&lt;i&gt;Idéias para uma fenomenologia pura e para uma filosofia fenomenológica.&lt;/i&gt;2ª edição. Tradução: Márcio Suzuki. Aparecida:Idéias &amp;amp; Letras, 2006 (Coleção Subjetividade Contemporânea).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;Standard&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 18pt; margin-bottom: 6pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;SARTRE, Jean-Paul.&amp;nbsp;&lt;i&gt;A transcedência do ego:&amp;nbsp;&lt;/i&gt;esboço de uma descrição fenomenológica. Tradução Alexandre Carrasco. In Cadernos Espinosanos n° 22, pp. 183-228.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr size=&quot;1&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;div id=&quot;ftn1&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref1&quot; name=&quot;_ftn1&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Entenda-se o termo crítica no sentido mais vulgar de contraposição e não no sentido particular que Kant lhe concedeu como análise crítica da possibilidade, da origem, do valor e das leis do conhecimento humano. É bom ter em mente esta distinção já que ao longo do texto o termo crítica é aplicado nesse sentido quando o posicionamento de Kant está em questão.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn2&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref2&quot; name=&quot;_ftn2&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Em primeira instância, já que a crítica alcança Kant de algum modo. Entretanto para Sartre nem mesmo Kant põe o eu como o fez Husserl por meio do&amp;nbsp;&lt;i&gt;Cogito&lt;/i&gt;. Isso será analisado no decorrer do trabalho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn3&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref3&quot; name=&quot;_ftn3&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Este será o posicionamento de Kant e de Husserl, a existência do Eu como estrutura formal da consciência.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn4&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref4&quot; name=&quot;_ftn4&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Que consistem em realizar as condições de possibilidade que pós Kant, Brochard, ao questionar o que seria a consciência transcendental, já coloca a questão de uma forma que a resposta seja o estabelecimento de uma consciência empírica que é um inconsciente. De qualquer forma percebe-se o estabelecimento de um Eu de fato.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn5&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref5&quot; name=&quot;_ftn5&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Não seguiremos aqui em nosso trabalho em particular o modelo de citação de filósofos clássicos para facilitar a leitura, além do que estamos trabalhando apenas um parágrafo, o 57, o que não precisaria ficar repetindo, nesse caso é melhor saber a página da tradução brasileira.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn6&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref6&quot; name=&quot;_ftn6&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;Os negritos são meus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn7&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file://pc-ozenir/d/Trabalho%20de%20recupera%C3%A7%C3%A3o%20em%20Contempor%C3%A2nea%20I.docx#_ftnref7&quot; name=&quot;_ftn7&quot; style=&quot;color: #57ac23; outline-color: initial; outline-style: none; outline-width: initial; text-decoration: none;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&amp;nbsp;O que significa que ele não considera a consciência reflexiva como um objeto transcendente qualquer. O que está por trás dessa atitude de Husserl? Que necessidade ter que postular um eu e coloca-lo acima de qualquer outro objeto sendo que ele é um objeto passível de análise como qualquer outro?&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/1793982401530764303/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/critica-de-sartre-ao-eu-puro-de-husserl_30.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/1793982401530764303'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/1793982401530764303'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/critica-de-sartre-ao-eu-puro-de-husserl_30.html' title='Crítica de Sartre ao eu puro de Husserl'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgFA4FG6-11gfZGu4Qc6tftn4vs7zuiERZdx_uO7PGQJFTg2MiU6ZcrJzF8LUlmSbKtVMSi_P1IOdPtKxJiKpTGBGeTUfN4nYxvALbLUUBHdqgur8iY-EK8BDO8jxKLbXMAxsUF54CGCGE/s72-c/sartre2.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-7951038872031905250</id><published>2011-07-30T06:21:00.001-07:00</published><updated>2011-07-30T06:21:52.072-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Poesia"/><title type='text'>Écogla</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em meio a barulhos e movimentos internos&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Minha mente e minha alma voltam ao passado&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Quando a alma sem pressa&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Corria na relva fresca&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Pensando que tudo era eterno&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tocando as flores da primavera&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A lembrança é boa&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ar que a alma respira&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O sol que me fitava alegre&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O rio que sorria sereno&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;As árvores que ouviam em silencio&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;color: #717101; font-family: Arial, Helvetica, sans-serif; font-size: 14px; line-height: 19px; text-align: center;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O discurso do vento vespertino&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/7951038872031905250/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/ecogla_30.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/7951038872031905250'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/7951038872031905250'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/ecogla_30.html' title='Écogla'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-8496783033316733573</id><published>2011-07-29T18:38:00.000-07:00</published><updated>2012-01-25T06:15:14.493-08:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Filosofia"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Patrística"/><title type='text'>Beatitudo: A Busca pela Felicidade em Agostinho de Hipona [monografia de conclusão do curso de teologia]</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;INTRODUÇÃO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A felicidade, sem dúvida, em todos os tempos foi e continua sendo um tema bastante discutido passando pelas conversas de um simples operário, e chegando aos tratados dos mais eminentes filósofos e mestres. Isso se dá porque a felicidade faz parte da experiência de busca por completude daquilo que falta, busca por parte do ser humano de uma ausência do que sentimos que já foi, mas não é mais.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;À pergunta sobre o porquê de se falar sobre a vida feliz fica devidamente justificada quando podemos perceber que este tem sido um questionamento perene de toda a humanidade, em todas as épocas e lugares.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;separator&quot; style=&quot;clear: both; text-align: center;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhaT2u9kTUQS6vJ62h1KjlUqBKE9bRaarouwHeVeQbCieN5QKyLqlm6WhEUbyDD7ir1B7r4wWjan2bgF2wrxSpp1TrBEUA5Qn0oYVrXY0QgYhS-3v3vAUyGv1WvSlXlzSfIqh2dLHqU1Oc/s1600/agostinho2.jpg&quot; imageanchor=&quot;1&quot; style=&quot;margin-left: 1em; margin-right: 1em;&quot;&gt;&lt;img border=&quot;0&quot; height=&quot;400&quot; src=&quot;https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhaT2u9kTUQS6vJ62h1KjlUqBKE9bRaarouwHeVeQbCieN5QKyLqlm6WhEUbyDD7ir1B7r4wWjan2bgF2wrxSpp1TrBEUA5Qn0oYVrXY0QgYhS-3v3vAUyGv1WvSlXlzSfIqh2dLHqU1Oc/s400/agostinho2.jpg&quot; width=&quot;273&quot; /&gt;&lt;/a&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em qualquer exposição, diálogo, ou debate sobre o tema, poderemos encontrar elementos, religiosos, humanistas, sociológicos, históricos, filosóficos e mesmo técnicos que fazem com que o tema ganhe uma abrangência universal. Além disso, e por isso, ele deve ser tratado com o maior respeito e retidão possíveis, ainda mais nas dimensões de um trabalho que pretende ser acadêmico e consequentemente&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;científico.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tendo esses pressupostos em mente, resolvemos delimitar bastante o tema. Delimitação que se esclarece a seguir.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A primeira delimitação é a que determina todas as outras, e é de ordem espacial, ou seja, nos limites de um trabalho de conclusão de curso não podemos sair falando sobre a felicidade desde o primeiro pensamento concebido pelo &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;homo sapiens &lt;/i&gt;até chegar em nossos dias. Por isso, escolhemos apenas um momento histórico definido onde o tema foi tratado, e esse momento é o fim da antiguidade, ou o que se convencionou chamar de antiguidade tardia. Mas, mesmo na antiguidade tardia existiram muitos ramos religiosos e filosóficos, e muitos homens que trataram sobre o assunto, por isso preferimos escolher apenas um desses homens. Mas quem escolher?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Como este é um trabalho de conclusão de curso em teologia, o mais razoável seria que esse homem fosse religioso ou teólogo ou ao menos que expressasse ideias que tenham relação com a religião e/ou teologia. O melhor seria que ele fosse e fizesse as duas coisas ao mesmo tempo, e nós encontramos esse homem, e ele simplesmente se chama &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Aurelius Augustinus, &lt;/i&gt;talvez o maior pensador da antiguidade tardia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mais que isso, Agostinho não é somente religioso, teólogo, e místico, como também é filósofo, por isso o trabalho que fazemos justifica o seu nome: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trabalho de graduação interdisciplinar&lt;/i&gt;, pois numa análise do pensamento de Agostinho o que não falta é interdisciplinaridade. Agostinho pode ser analisado de diversos ângulos, o histórico, o sociológico, o antropológico, o filosófico, o religioso, o exegético, etc., no entanto para o objetivo de nossa pesquisa, basta situar historicamente Agostinho e a problemática que ele enfrenta. Analisar como ele trata&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;dos conteúdos produzidos no seu contexto vivencial, procedendo por uma análise dos textos que trata o tema, ao mesmo tempo, nos limites de uma monografia, de forma exegética, filosófica e teológica. Somente nesses elementos encontramos quatro ciências operando conjuntamente e são elas a história, a exegese, a filosofia e a teologia.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, nosso trabalho pretende analisar com todas essas ferramentas como Agostinho concebe a vida feliz. &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Pelo fato deste ser um tema bastante vasto, e recorrente na maioria das obras de Agostinho, para não dizer em quase todas, nós nos propomos a analisar o problema tendo como referência apenas uma das obras de Agostinho que tratam sobre o tema, o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita, &lt;/i&gt;que é um diálogo onde ele procura responder duas questões: 1ª. O que é a verdadeira felicidade, em outras palavras, no que consiste a verdadeira felicidade. 2ª. Como o homem pode ser feliz? As mesmas questões propostas por Agostinho são as que pretendemos responder por meio da exegese dos textos por ele produzidos e por nós manipulados.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Não nos deteremos, é claro, apenas no &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita&lt;/i&gt;, mas será esta a obra que servirá de base para analisar o pensamento de Agostinho em suas principais obras posteriores onde ele trata tema da Beatitude.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;line-height: 24px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CAPÍTULO 1 – ELEMENTOS PRELIMINARES PARA SE ENTENDER O &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;DE BEATA VITA&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l30 level2 lfo23; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A VIDA DE AGOSTINHO ATÉ A COMPOSIÇÃO DO &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;DE BEATA VITA&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Aurelius Augustinus&lt;/i&gt; nasceu em Tagaste (atual Souk-Ahrás), na província romana da Numídia (hoje Argélia). Costa (1999, p.16) nos informa que provavelmente Agostinho nasceu entre os anos 331/2, enquanto que outros autores como Hamman (1980, p.227), Souza (2001, p.19), Rocha (1989, p.10) e Altaner e Stuiber (1988, p.412), concordam com o ano de 354, sendo que o dia e mês são 13 de novembro, como nos informa o próprio Agostinho (BV I, 6).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Seu pai se chamava Patrício, e foi um pagão que se converteu ao cristianismo pouco antes de morrer. Sua mãe era cristã, conhecida depois como santa Mônica.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho iniciou seus estudos aos sete anos em Tagaste e depois foi para Madaura. Posteriormente foi enviado a Cartago onde recebeu uma fina educação nas artes liberais. O melhor que a época poderia oferecer em termos educacionais.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Leu o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Hortensius&lt;/i&gt; de Cícero, hoje perdido (restam apenas fragmentos), que o influenciou profundamente na busca da Sabedoria. Souza nos diz que “Cícero não recomendava nenhuma escola filosófica, mas a filosofia enquanto tal&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn1&quot; name=&quot;_ftnref1&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, e a busca da sabedoria em si mesma” (SOUZA, 2001, p.19). Isso nos indica o porquê da filosofia de Agostinho ser bastante original.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O estudante africano não busca a sabedoria a qual Cícero aconselhava nas Escrituras&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn2&quot; name=&quot;_ftnref2&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn2;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, pois nada encontra nela que correspondesse ao ideal ciceroniano, dessa feita, opta então pelo dualismo maniqueísta. É nesse período que se liga a uma concubina com a qual tem um filho que será chamado de Adeodato.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Após o falecimento do pai, começa a ensinar gramática e retórica em Tagaste, levando, nessa época, muitos de seus amigos à fé maniqueísta. Transferindo-se para Cartago fica nessa cidade oito anos. Nela ensina retórica. Decepcionado com os alunos que eram indisciplinados transfere-se para Roma na esperança de melhora. Os alunos romanos não são indisciplinados, contudo são mal pagadores. Devido a isso Agostinho se transfere mais uma vez, mas sendo que agora para Milão, onde ocupará o cargo de professor de retórica da cidade. Contratado diretamente pelo prefeito Símaco após observar uma apresentação feita por Agostinho especificamente escolhida para esse fim. É nesse período que Agostinho estava frequentando&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;a academia platônica, que na verdade tinha como maior característica sua&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;,&lt;/span&gt; o ceticismo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Também a academia não satisfaz o inquieto espírito de Agostinho, e este entre em contato com os &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Platonici&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn3&quot; name=&quot;_ftnref3&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn3;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/i&gt;. Agostinho identifica no neoplatonismo muitos elementos do cristianismo, além disso, é nesse tempo que ele trava contato com os escritos de São Paulo. Por fim, os sermões de Ambrósio, que para interpretar o Antigo Testamento se valia do método alegórico, terminam de abrir a mente de Agostinho para a religião cristã oficial ao quebrar sua resistência ao A.T. por meio do método alegórico.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Deixando para o campo das ciências das religiões os debates que perguntam se a conversão de Agostinho foi um processo contínuo até o fim de sua vida, ou se aconteceu num determinado momento transformador, o que não podemos negar é que aos 32 anos de idade Agostinho teve uma experiência que foi central em sua vida, e que ele sempre se recordará. Ela aconteceu quando depressivo, ele não encontrava sentido para a sua existência e chorava nos jardins de sua residência em Milão. Nesse momento o professor de retórica ouve uma voz de criança a cantar um hino que dizia assim num refrão: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;tolle lege, tolle lege,&lt;/i&gt; ou seja, toma e lê, toma e lê. Agostinho encara esse acontecido como um sinal divino e vê sobre uma mesa que se encontra ali perto um livro, provavelmente do Apóstolo São Paulo que ele devia estar estudando, ao vê-lo, Agostinho toma-o e abre-o. Por acaso, deu com a seguinte passagem: “[...] andemos decentemente; não em orgias e bebedeiras, nem em devassidão ou libertinagem, nem em rixas e ciúmes. Mas vesti-vos do Senhor Jesus Cristo e não procureis satisfazer os desejos da carne” (Rm 13.13-14)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn4&quot; name=&quot;_ftnref4&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn4;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho sobre o efeito desse episódio nos fala que logo ao acabar de ler essas frases uma espécie de luz serena entrou em seu coração, e logo todas as trevas da dúvida se dissiparam (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;VIII, 12,29).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Depois do acontecido, Agostinho ainda leciona retórica por duas semanas até que chegassem as férias onde terminaria o curso. Dessa feita, chegada as férias, ele entrega a cátedra de retórica de Milão e também desfaz o seu matrimônio, naquela época os matrimônios eram arranjados, para se dedicar somente a Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É nesse momento que Agostinho se retira para uma espécie de chácara em Cassiciaco oferecida por seu amigo Verecundo. Segundo Souza, “Ali Agostinho formou um grupo para dedicar-se aos estudos, oração e ao diálogo para preparar-se para o Batismo” (2001, p.21).&amp;nbsp; &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l30 level2 lfo23; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A CONCEPÇÃO DE SABEDORIA NA ÉPOCA DE AGOSTINHO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Existem três elementos importantes para se entender o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita&lt;/i&gt; que queremos destacar&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;.&lt;/i&gt; São eles: a concepção de sabedoria, a influência do neoplatonismo, e a influência de outros sistemas filosóficos em Agostinho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Neste capítulo buscaremos entender, mesmo que resumidamente, sobre o que se em geral, na época de Agostinho, se concebia como sabedoria. Peter Brow, sobre isso nos fala o seguinte:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Já se iam séculos que a ideia de filosofia era cercada por uma aura religiosa. Ela implicava muito mais do que uma disciplina intelectual. Era um amor à ‘Sabedoria’. A ‘Sabedoria’ consolava e purificava seus devotos; em troca exigia abnegação e ajustes morais” (BROW, 2005, p.49).&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Vemos, através do texto acima, que a questão de ser um sábio nos tempos de Agostinho estava intimamente ligada à religiosidade. A separação entre filosofia e religião que hoje se faz é uma herança recente do iluminismo, mas que começa na Idade Média com a separação entre teologia e filosofia, sendo que esta última se referia as ciências naturais. Nem mesmo na chamada antiguidade clássica essa separação era tão grande quanto se costuma imaginar. Todos os filósofos professavam a religião oficial, que era reinterpretada, quando assim não se dava alguma religião ou religiosidade era professada. Prosseguindo na ideia de sabedoria para um homem médio e intelectual da idade tardia, Brow&lt;span style=&quot;font-size: 11pt; line-height: 150%;&quot;&gt; &lt;/span&gt;nos informa que:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Um saber pagão, um saber sem ‘o nome de Cristo’, estava totalmente fora de cogitação... o cristianismo do século IV deve ter sido apresentado... como uma forma de ‘Verdadeira Sabedoria’. O Cristo da imaginação popular não era um Salvador agonizante. Não havia crucifixos no século IV. Ele era, antes, ‘a Grande Palavra de Deus, a Sabedoria Divina’. Nos sarcófagos da época, Cristo é sempre exibido como um Mestre, ensinando sua Sabedoria a um séquito de filósofos novatos. Para um homem culto, a essência do cristianismo estava justamente nisso. Cristo, como a ‘Sabedoria Divina”, havia criado um monopólio do saber: a patente revelação cristã havia suplantado e substituído a opinião dos filósofos pagãos. (2005, .p.50-51)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho nunca deixou de acreditar em Cristo, ele, em sua decepção com o cristianismo oficial, simplesmente aderiu a um cristianismo que era considerado mais espiritual do que aquele apresentado pela Igreja africana na qual fora batizado e criado por sua mãe Mônica. Essa maior espiritualidade significava também, e esse ponto certamente era o que mais interessava a Agostinho, chegar à verdade por seus próprios esforços racionais, pois, o catolicismo era imposto a seus fieis sob a égide da autoridade eclesial e bíblica, isto é, a interpretação tinha que ser a interpretação oficial da igreja pelos bispos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Essa corrente cristã que se considerava mais espiritual era a seita dos maniqueus. Os maniqueus, além de “livrar” Agostinho da égide do catolicismo, ainda resolvia o problema do Antigo Testamento, já que, para um aspirante a filósofo e mestre em retórica, como o era Agostinho, era inadmissível crer numa Bíblia traduzida num mau latim, e, além disso, saber que o Antigo Testamento estava cheio de histórias mundanas e imorais (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;III, 4,8). Para alguém que achou o Velho Testamento repulsivo, era fácil aderir a um grupo que concebia a mesma opinião e que apelava apenas para que o encontro com Cristo se desse na mente e não através de escritos dúbios, confusos e sem a elegância que um &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;rhetor&lt;/i&gt; estava acostumado.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Posteriormente, após sua adesão, ou conversão ao cristianismo oficial, Agostinho falará da pedagogia divina para os seus pequeninos, pois chegará à conclusão que o Antigo Testamento se vale dessa linguagem para melhor se fazer entender à mente das criancinhas. Sem dúvida a influência&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;da interpretação alegórica que ouviu Ambrósio exerceu enorme influência no futuro Bispo de Hipona. Depois ele mesmo desenvolverá as suas próprias concepções sobre a alegoria&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn5&quot; name=&quot;_ftnref5&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn5;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l30 level2 lfo23; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A INFLUÊNCIA DO NEOPLATONISMO SOBRE AGOSTINHO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Um século antes de Agostinho tinha sido redescoberta a doutrina de Platão. A esse movimento damos o nome de “neoplatonismo”. Entretanto, aqueles que dele participaram se consideravam seguidores puros de Platão, por isso davam a si mesmo o nome de &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;platonici&lt;/i&gt; (platônicos).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Os três principais representantes do neoplatonismo foram Plotino&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;,&lt;/span&gt; Porfírio e Proclo. No entanto, aqueles que influenciaram Agostinho por meio de seus escritos foram apenas os dois primeiros.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Plotino nasceu em Licópolis, provavelmente em 205. Segundo Bezerra, “aos vinte e oito anos, depois de decepcionar-se com a filosofia ensinada nas escolas de Alexandria, passou a frequentar&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;as aulas de Amônio Sacas, o qual influenciou de modo decisivo em sua formação filosófica” (2006, p.59). Os ensinamentos de Amônio eram para ser secretos (ULMANN, 2002, p. 243)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn6&quot; name=&quot;_ftnref6&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn6;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Amônio Sacas nada escreveu, sendo que o seu pensamento só chegou a nós por meio de alguns fragmentos de Nemésio Bispo de Emesa, e de Hiérocles. Apesar desses testemunhos serem de segunda mão, no geral podemos perceber claramente o seu conteúdo neoplatônico, o que condiz com o ensino de seu discípulo Plotino&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn7&quot; name=&quot;_ftnref7&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn7;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Porfírio, por sua vez, de origem semita, é discípulo de Plotino e escreveu uma vida sobre ele. “Nasceu em Tiro, na Fenícia, pelo ano 233 e faleceu em 304. Escassas são as informações sobre ele e sua obra” (ULMANN, 2002, p. 229). Apesar disso, sabemos que foi discípulo de Plotino e que foi grande adversário dos cristãos. Dotado de espírito mais sistemático que seu mestre. Ordenou os ensinos de Plotino em nove livros, conseqüentemente chamados de &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Enéadas&lt;/i&gt;. Sobre ele assim nos diz Brow: &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;“um acadêmico de formação rigorosa, a quem Agostinho sempre chamou de ‘&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;doctissimus&lt;/i&gt;’ e de ‘o mais notável dos filósofos pagãos’. Porfírio transformou a descoberta plotiniana de Platão em manuais didáticos e construiu a partir deles um sistema coerente, intensamente religioso e extramundano. Foi o primeiro teólogo sistemático na história do pensamento”. &lt;/span&gt;(2005, p.110)&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Em Milão, grande parte do platonismo desenvolto e elegante era cristão” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p.111). Isso porque, em meados do século, Mario Vitorino, um professor de retórica, antes pagão, se convertera ao cristianismo. Mario Vitorino havia traduzido Plotino e outros escritos neoplatônicos para o latim. Eis como esses livros chegaram primeiro em Milão, e depois nas mãos de Agostinho:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“os livros que a tradução colocara a disposição de homens menos instruídos, como Agostinho, tinham sido fornecidos por um homem que sabidamente morrera como cristão. Vitorino havia inclusive conhecido o padre milanês, Simpliciano, que a essa altura era homem idoso e experiente. Como Simpliciano parecia haver orientado os estudos teológicos de Ambrósio, o bispo católico da cidade tinha ficado ao alcance desse movimento... para um platônico cristão, a história do platonismo parecia convergir muito naturalmente com o cristianismo” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p.p.111-112).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ao contato com os escritos dos &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;platonici&lt;/i&gt;, “o que aconteceu nesse momento crucial e nos anos que se seguiram foi um período de longa e paciente leitura, aparentemente auxiliada por alguns debates” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p.113). Essa leitura certamente exercerá uma perene influência em Agostinho, onde ele assimila a seu pensamento grande parte da reflexão neoplatônica.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mesmo um resumo das principais teses do neoplatonismo se tornaria motivo de uma longa dissertação e análise, já que este é um movimento muito vasto e mesmo diverso. No entanto, mesmo assim, procederei a uma enumeração das teses ao menos de Plotino, apenas com o objetivo de esclarecimento&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn8&quot; name=&quot;_ftnref8&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn8;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[8]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1º. Existem três &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;hipóstases&lt;/i&gt; ou realidades subsistentes, são elas:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;a). O Uno, princípio único e último. Realidade viva, Deus ou Absoluto, de onde procedem, derivam, todos os seres.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;b). O &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Nous&lt;/i&gt;, ou Espírito, derivado do Uno por emanação, e que contém em si todo o mundo platônico das ideias. É a Inteligência que pensa a totalidade dos inteligíveis.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;c). A Alma, terceira &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;hipóstase&lt;/i&gt;. Ela deriva do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Nous&lt;/i&gt;, assim como este deriva do Uno. A Alma da vida a todas as outras coisas que existem, ou seja, as coisas sensíveis, ordenando-as, dirigindo-as e governando-as.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esses &lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt;esses ernando-as.das as outras coisas que existem, ou seja, as coisas senslonga dissertaçis primeiros.sou a &lt;/span&gt;&amp;nbsp;três elementos são incorporados por Agostinho em sua filosofia como descrição da existência e ação do Deus Trindade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Há ainda outros elementos do neoplatonismo importantíssimos que influenciaram Agostinho, tais como a antropologia neoplatônica que concebe o homem como uma alma que se serve de um corpo. Sobre esse ponto Gilson, nos diz que Agostinho, “como cristão,... toma o cuidado de lembrar que o homem é a unidade da alma e do corpo; quando filosofa recai na definição de Platão” (1998, p.146)&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;.&lt;/span&gt; &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Algumas características da convergência entre Agostinho e o Neoplatonismo, podem ser enumeradas por meio do relato das Confissões&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn9&quot; name=&quot;_ftnref9&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn9;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[9]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, onde Agostinho nos diz que encontra escrito senão com as mesmas palavras, entretanto com idêntico significado, tanto o que se inscreve nos versículos iniciais do evangelho de João&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;, &lt;/span&gt;como na carta de Paulo aos Filipenses:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;No princípio era o Verbo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O Verbo estava com Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O Verbo era Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;No princípio estava com Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;5.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Tudo foi feito por meio dEle.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;6.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Sem Ele nada do que foi feito se fez.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;7.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;É o que foi.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;8.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;A vida está nEle.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;9.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;A vida foi a luz dos homens.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;10.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;A luz brilha nas trevas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;11.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;As trevas não a apreenderam.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;12.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;A alma do homem, embora dê testemunho da luz não é a própria luz.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;13.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O Verbo, que é Deus, é a luz verdadeira que alumia a todo o homem que vem a este mundo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;14.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O Verbo estava no mundo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;15.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O mundo foi feito por meio do Verbo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l24 level1 lfo1; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;16.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;O mundo não conheceu o Verbo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho, portanto, concebe que o platonismo fala grandes verdades acerca da doutrina da natureza de Deus, acima enumeradas, no entanto, o ponto mais notável legado pelo neoplatonismo ao cristianismo se refere à imutabilidade de Deus. Eis o que nos diz Stead sobre isso: “a Igreja nunca descartou certos princípios filosóficos que ela tinha assimilado dos platônicos [...] notadamente a concepção da natureza de Deus como simples unidade imutável” (1999, p.68). Entretanto, o que Agostinho não encontra nesses livros é o movimento de busca que parte de Deus ao homem, pois o neoplatonismo é herdeiro direto da filosofia grega, que é herdeira do paganismo, onde é o homem que busca a divindade na religião, e na filosofia é o homem que busca por meio da razão se encontrar com Deus. Além disso, ele não encontra nesses livros que o poder de se tornar filho de Deus, de com Deus se identificar, é uma dádiva. E tudo isso vem através da fé. Esse último um elemento totalmente estranho ao pensamento grego. Vejamos as próprias palavras de Agostinho: “no entanto, nesses livros não encontrei escrito que ‘ele veio para o que era seu, e os seus não o receberam, e que a todos que o receberam deu o poder de se tornarem filhos de Deus porque creram nele’” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf.&lt;/i&gt; VII, 9,13).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É nos livros dos &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;platonici&lt;/i&gt; que também se encontraria a identificação do Verbo, da Razão, com o próprio Deus, mas não se pode encontrar o elemento da encarnação, certamente uma loucura para os gregos era o pensamento de que o puramente inteligível pudesse ser identificado, ao menos por um momento, com um corpo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mas o elemento principal que faz o platonismo ser insuficiente é a falta do papel mediador. O homem em si mesmo não consegue alcançar a divindade, pois isto se constitui em soberba. O próprio Plotino não conseguiu. Por isso, em consonância com Paulo, Agostinho evoca o tema da soberba como fator capital que impossibilita a contemplação de Deus (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;VII, 9,14).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l30 level2 lfo23; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A INFLUÊNCIA DE OUTRAS CORRENTES FILOSÓFICAS SOBRE O CRISTIANISMO E O PENSAMENTO DE AGOSTINHO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sem dúvida, Agostinho recebeu influência dos sistemas de pensamento de seu tempo e dos quais é em grande parte herdeiro. Além da influência do noplatonismo, encontramos nos escritos de Agostinho elementos estóicos, epicuristas, aristotélicos, e céticos, que, hora são incorporados, ora são refutados. Não veremos especificamente em que quantidade e dimensão essas doutrinas influenciaram Agostinho, mas veremos quais dessas ideias de maneira geral foram aceitas pelo cristianismo e algumas delas que exerceram ou podem ter exercido importante papel nos escritos agostinianos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1.4.1. Elementos Estóicos&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O estoicismo influenciou bastante o cristianismo, entretanto, essa influência foi muito maior no campo da moral do que no da filosofia natural ou lógica, que eram os três ramos do estoicismo originário.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mais mesmo na física podemos encontrar ao menos uma grande influência do estoicismo sobre o cristianismo, e se dá na doutrina do Logos, ou Razão Universal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Apesar dos estóicos serem constantemente acusados de panteísmo por sustentarem que o cosmos como um todo exibe uma estrutura racional, Cleanto, um dos principais representantes do estoicismo, “sustentava que a racionalidade e a divindade do universo estão concentradas na sua parte mais pura e mais inteligente, o sol; ou, de acordo com outras opiniões, no elemento éter, que tudo envolve” (STEAD, 1999, p.55). A partir desse ponto, muitos estóicos adotaram a visão de uma divindade transcendente, essa visão acrescida dos aspectos do Logos divino facilmente pôde ser transferida para o cristianismo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Segundo Tillich (2004, p.30): &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&amp;nbsp;“Para os estóicos Logos era o poder divino presente na realidade toda [...] Logos é o principio determinante do movimento de todas as coisas [...] Logos significa lei moral [...] lei inata em todos os seres humanos que se aceitam como personalidade, com a dignidade e a grandeza do ser humano [...] Logos também significa a capacidade humana de reconhecer a realidade [...] trata-se da capacidade humana da razão”.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O cristianismo se apropriou e modificou todos os quatro aspectos do Logos elencados acima. Foi fácil ver o Logos como Deus, como Cristo ordenador e sustentador de todas as coisas. Também a questão de perceber que o homem tem algo de divino e que este algo é a razão e o faz melhor que tudo o mais também foi incorporado, sendo que o cristianismo acrescentou a essa idéia, a ideia de criação, portanto, o homem tem essas capacidades e características porque Deus-Cristo (Logos), por possuir todas essas características, ao criar o homem dotou-lhe delas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Voltando a moral, podemos dizer que a influência desse ramo foi maior porque os pensadores estóicos que mais influenciaram o cristianismo foram romanos, e como era de se esperar, os romanos que se interessavam mais pelos assuntos práticos, elegeram a moral como campo prioritário de suas investigações. Essa época do estoicismo é chamado de estoicismo romano, e seus principais representantes são Sêneca (2 a.C. a 65 d.C.), tutor do imperador Nero, o escravo liberto Epicteto (55-135) e Marco Aurélio (121-180.), imperador romano de 161 até a sua morte.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O universalismo estóico que pregava que todos os homens possuem a capacidade racional se reflete no cristianismo na doutrina da igualdade, e de que todos os homens pela racionalidade podem alcançar a virtude que consiste em se render a ordem e razão universal de todas as coisas. Segundo Sêneca, o homem virtuoso que obedece a Deus, ou seja, a Lei Natural, suporta qualquer dificuldade e não está sujeito a nenhum dos caprichos da fortuna&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn10&quot; name=&quot;_ftnref10&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn10;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[10]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Essa concepção se encontra exposta claramente no &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita &lt;/i&gt;quando Agostinho trata acerca de onde se pode encontrar a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;beatitudo&lt;/i&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda podemos dizer que talvez a doutrina estóica de uma providência que tudo abarca possa ter ajudado a influenciar o determinismo agostiniano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l28 level3 lfo33; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.4.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;Elementos Epicuristas&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Os cristãos aceitavam alguns pontos da doutrina epicurista, mas rejeitavam seus pressupostos básicos por variadas razões” (STEAD, 1999, p.46). Entrar nas razões que levaram os cristãos a rejeitar os pressupostos básicos do epicurismo seria fugir dos limites impostos nesse trabalho, no entanto, apontar os pontos da doutrina epicurista que os cristãos estavam de acordo é o objetivo dele.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“A despeito de todas as suas divergências, o ideal de tranqüilidade de Epicuro tinha mais em comum com os propósitos do ascetismo cristão do que seus detratores gostariam de admitir. De fato, escritores cristãos freqüentemente faziam eco à concepção de Epicuro de que a pesquisa científica é valiosa somente enquanto traz tranqüilidade; além daí, essa busca era denunciada como &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;curiositas&lt;/i&gt;” (STEAD, 1999, p.48).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, fica claro dessa afirmação que o epicurismo ao proceder em suas experiências investigativo-filosóficas tinha como intenção primária um objetivo bem definido, que é prioritariamente, assim como Agostinho, a busca pela tranqüilidade, que no caso específico de Agostinho se traduz em vida feliz.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l28 level3 lfo33; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.4.3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;Elementos Aristotélicos&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ao falar em elementos aristotélicos devemos ter em e mente que a leitura de Aristóteles na antiguidade tardia não é a mesma da antiguidade clássica. &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O que se pode perceber na filosofia ocidental é um amalgama de elementos filosóficos oriundos das várias escolas de pensamento da Antiguidade Clássica e do Helenismo, com predominância das doutrinas de Platão, que como já vimos acima, foram desenvolvidas naquilo que se convencionou chamar de neoplatonismo. Por sinal, Plotino se apropriou a sua maneira de muitos elementos de Aristóteles.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho nos informa nas &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Confessionum&lt;/i&gt; que leu e dominou facilmente as dez categorias de Aristóteles, livro recém traduzido para o latim que era temido por sua dificuldade (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;IV, 10,28). Esse dado nos mostra a que ponto chegou o desconhecimento de Aristóteles na antiguidade, principalmente no ocidente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Uma das influencias mais marcantes de Aristóteles sobre Agostinho no que diz respeito ao nosso tema se encontra em sua concepção de &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;eudaimonia&lt;/i&gt;, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;beatitudo&lt;/i&gt; &amp;nbsp;que o latim traduziu como a vida feliz. Tanto Aristóteles como Agostinho buscam a vida feliz, no entanto, a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;eudaimonia &lt;/i&gt;aristotélica está ligada ao elemento divino no homem, aliás, a etimologia da apalavra sugere um espírito bom. O que pode se identificar com esse bem aristotélico é o seu caráter de finalidade&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn11&quot; name=&quot;_ftnref11&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn11;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[11]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;e não é somente isso, Agostinho segue Aristóteles quando este último afirma que o desejo da beatitude é comum a todos os homens, e, além disso, é algo que mostra a necessidade presente na existência do homem para a realização plena, deixando sua mera condição de ser finito&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn12&quot; name=&quot;_ftnref12&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn12;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[12]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Apesar disso, para Aristóteles a realização plena da vida boa, da vida feliz está na comunidade, na polis, diferentemente de Agostinho como teremos ocasião de ver no estudo a seguir.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l28 level3 lfo33; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;1.4.4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;Elementos Céticos&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O movimento cético começa com Pirro de Élida (365-275 a.C.) e logo chega à Academia platônica sob a chefia de Arcesilau (aprox. 315 a.C – aprox. 240 a.C) e depois Carnéades (aprox. 219a.C-129 a.C). A essa fase cética da academia seguiu-se o ecletismo com Fílon de Larissa. No entanto, esse ecletismo possui um elemento cético que é fundamental, o da probabilidade da verdade. Essa posição é contestada Antíoco de Ascalon que diz que para se salvar o provável, o verdadeiro deve ser reintroduzido.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Apesar de não ser da Academia platônica, é Cícero que em Roma perpetua a posição acadêmica, ele mesmo “se autodefiniu como acadêmico da corrente filoniana” (REALI; ANTISERI, 2003, p.281). Os acadêmicos com os quais Agostinho polemiza, herdeiros de Cícero, apesar de não advogarem todas as posições deste, postulam as seguintes teses centrais segundo o próprio Agostinho (BV II,14):&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l23 level1 lfo9; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Existe uma verdade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l23 level1 lfo9; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Essa verdade pode ser buscada através da pesquisa.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l23 level1 lfo9; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Essa verdade é buscada, mas nunca é encontrada.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 53.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l23 level1 lfo9; text-align: justify; text-indent: -18.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;Logo, a verdade absoluta não pode ser conhecida.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;line-height: 24px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CAPÍTULO 2 – A VIDA FELIZ A PARTIR DA ANÁLISE DO &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;DE BEATA VITA&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level2 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;SITUANDO O &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;DE BETA UITA&lt;/i&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diálogo sobre a Felicidade &lt;/i&gt;(“De beata uita”) é um dos três diálogos de Agostinho que nos falam sobre a vida feliz, e foi produzido quando Agostinho, logo após sua conversão, se encontrava numa quinta em Cassicíaco ao norte da Itália, entre os dias 13 e 14 de Novembro de 386, data da composição do livro. Nesse local, Agostinho e alguns amigos tinham se reunido para um &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;otium filosophicum. &lt;/i&gt;É o próprio Agostinho, que nos informa os componentes desse grupo, Alípio, Licêncio, Trigêncio, seus dois primos Lastidiano e Rústico, seu irmão Navígio, o filho Adeodato e sua mãe Mônica (BV I,6). O retiro de Cassiciaco durou seis meses, de setembro de 386 a março de 387, e foi nesse tempo que os outros dois diálogos tiveram sua composição. São eles, o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Contra Academicos&lt;/i&gt; e os &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Solilóquios.&lt;/i&gt; O &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Beata Uita &lt;/i&gt;é a segunda composição de Agostinho após sua conversão, a primeira tinha sido os &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Solilóquios, &lt;/i&gt;sendo que a terceira é o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Contra Academicos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Nesse ‘retiro intelectual’ Agostinho desempenha a função de mestre, organizando o tempo e comandando as discussões” (COSTA, 1999, p.108).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Dedicado por Agostinho de Hipona ao seu amigo e mestre Teodoro, o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata vita&lt;/i&gt; é um diálogo, uma discussão acompanhada por algumas pessoas, entre elas, a mãe de Agostinho, o irmão, o filho, primos, e dois jovens discípulos. Diálogo este que versa sobre uma questão bastante comum, mas que inquietava profundamente os espíritos daquela época: &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;o que é a felicidade? Como é que o homem pode ser feliz?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Num estilo retórico condizente com a época, Agostinho se utiliza do diálogo “como um artifício pedagógico” (SOUZA, 2001, p.39) para expor o seu pensamento sobre a Vida Feliz. Para isso ele junta nesse diálogo “dimensões estóicas, epicuristas, aristotélicas e, acima de tudo, neoplatônicas” (CARVALHO, p.11)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn13&quot; name=&quot;_ftnref13&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn13;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[13]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, e nós acrescentamos a essas dimensões filosóficas a dimensão herdada da fé cristã, e como cristão, Agostinho nos apresenta em germe o seu método da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;inteligência da fé&lt;/i&gt; expresso na famosa frase: “&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;credo ut inteligam&lt;/i&gt;”.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level2 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;INTRODUÇÃO AO DIÁLOGO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em primeiro lugar, devemos ter em mente que para Agostinho, a especulação não é gratuita, ela visa sempre um fim, e esse fim é a busca pela felicidade, pela vida feliz (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;beatitudo&lt;/i&gt;), por isso ele nos diz, já em sua maturidade que, “o único motivo que leva o homem a filosofar é o desejo de ser feliz” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ciu. &lt;/i&gt;XIX, 1,3).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Num segundo momento, entrando no diálogo em si, em seu principio, Agostinho procede uma enumeração das espécies de busca pela felicidade. Em primeiro lugar, cita aqueles que tendem à felicidade pelo conhecimento. Agostinho nos fala de pessoas que ao ter a prudência de procurar a felicidade desde a juventude, são felizes por atingirem-na logo (BV I,2).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em segundo lugar estão aqueles que tentam encontrar a felicidade com paixão em caminhos falsos. Esses voltam a si mesmos quando sofrem os golpes das provas, as vezes trágicas, decorrentes da busca pela beatitude por meio dessa via (BV I,2).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Alguns ficam no meio termo entre as duas espécies de busca acima citadas, titubeiam entre os dois caminhos, pois mesmo estabelecendo a meta de sua busca, dessa meta ficam distantes, vagando ao longe ao mesmo tempo em que avistam o porto para onde deveriam rumar (BV I,2).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A todos estes que buscam a felicidade surge um obstáculo que consiste no orgulho e a paixão da vanglória (BV I,3). Este tema do orgulho e da vanglória é recorrente nas obras de Agostinho, e desempenha um papel fundamental em sua filosofia na medida em que o orgulho é o que impede os homens de alcançarem o fim (o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: black;&quot;&gt;telos&lt;/span&gt;&lt;/i&gt;) do homem, que é a Vida Feliz, a Beatitude.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Todo o diálogo é perpassado pela inteligência da fé se desenvolve em duas dimensões que serão como dois fios condutores da pesquisa, essas dimensões consistem, respectivamente, em uma interiorização onde o homem busca conhecer-se, e que conseqüentemente leva o homem a ultrapassar o puro conhecimento de si para alcançar um dinamismo transcendental.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level2 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;O CAMINHO INTERIORIZANTE: DO EXTERIOR PARA O INTERIOR&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É após essa introdução sobre os caminhos tomados pelos homens na busca da felicidade que o futuro Bispo de Hipona parte para uma análise do homem em si mesmo. E ao começar pelo corpo, notamos que ele parte de uma consideração da exterioridade. Analise essa que desembocará numa interioridade, vejamos como Agostinho percorre esse caminho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A Constituição Humana: O Corpo&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho já no capítulo II de seu diálogo começa procurando investigar a constituição do homem, pois a felicidade que está sendo investigada, não é a felicidade em si mesma ou em outros seres, mas sim a felicidade do homem e para o homem (SANGALLI, 1998, p. 157). A conclusão a que levam as investigações é que o homem é constituído de alma e corpo (BV II, 9).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Apesar de sabermos que em Agostinho o corpo também terá o seu lugar futuro na ressurreição, segundo o plano divino (ver SANGALLI, p. 158), Agostinho nos mostra que não é pelas coisas materiais, mortais, perecíveis e caducas, ligadas ao que é corporal, que encontramos a felicidade, e sim naquela parte do homem que é a alma. É nesse ponto que encontramos a importância primordial em se definir a constituição humana, pois, a alma aqui é caminho e porta para a vida feliz, nos diz Agostinho: “Não será por causa dessas coisas (coisas perecíveis)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn14&quot; name=&quot;_ftnref14&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn14;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[14]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; que será feliz, mas sim pela moderação de sua alma (BV II, 11)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn15&quot; name=&quot;_ftnref15&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn15;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[15]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A Constituição Humana: A Alma&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É pensando na moderação da alma que Agostinho, depois de falar dos alimentos do corpo, nos fala dos alimentos da alma, portanto, procede o estudo da alma pelo estudo daquilo que considera como alimentos com os quais devem se alimentar. &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ao falar dos alimentos da alma, para melhor esclarecimento da exposição, Agostinho, como um bom gramático de sua época procede uma análise etimológica dos termos &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;frugalitas &lt;/i&gt;e &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;nequitia. Nequitia&lt;/i&gt; aparece como condição humana de vício contrária à condição virtuosa (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;frugalitas&lt;/i&gt;)&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;.&lt;/i&gt; Esse último termo, por sua vez, vem de outro, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;frux&lt;/i&gt;, que significa fruto. O fruto mostra a fecundidade da alma, onde nasce a virtude da temperança. Esta virtude se opõe ao vício que é esterilidade e desaparecer, ou seja, o nada (nihil) de onde vem nequícia (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;nequitia&lt;/i&gt;) (BV II, 8). Desde já fica o indício de que o bem supremo, o qual almeja todo o homem, deve ser buscado na alma.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agora Agostinho entrará especificamente no que consiste o verdadeiro alimento para a alma, (BV II, 9) esse alimento será o tema do diálogo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A Descoberta Do Verdadeiro Alimento Para A Alma: A Felicidade&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em primeiro lugar, o futuro bispo de Hipona detecta que todos queremos ser felizes. Essa constatação é o ponto de partida para se conhecer o objeto de nosso desejo, o bem supremo a que os homens almejam. Essa questão levanta outra: será feliz quem tem o que quer? Vejamos isso com mais detalhes.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho na dedicatória dessa obra concorda que a vida feliz é um dom de Deus (BV I, 5), mas nesse caso, o homem não tem como conquistá-la por si. Mas por quê? Vejamos o que nos diz Gilson tratando do pensamento geral de Agostinho a esse respeito:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Se algo merece ser chamado “dom de Deus”, é seguramente a vida feliz. Cumpre, portanto, buscá-la com modéstia e pedir para recebê-la. Aceitá-la é a verdadeira maneira de conquistá-la” (GILSON, 2006, p. 18). Isso envolve a atitude de humildade, que deve deixar de lado toda a vanglória.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;O Caráter Universal do Desejo de Ser Feliz&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;todos os homens querem a felicidade &lt;/b&gt;(BV II, 10). Esta é uma fórmula grega que impulsiona a reflexão dos primeiros filósofos clássicos. Sobre isso vejamos o que nos diz Sangalli:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“A ética agostiniana, marcadamente &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;eudaimonista&lt;/i&gt;, faz jus ao pressuposto ético básico dos filósofos anteriores ao considerar a máxima de que &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;todos os homens tendem para a felicidade&lt;/i&gt;. Nisto todos concordam. O problema surge ao tentar dizer ou determinar concretamente o seu conteúdo, o caminho para alcançá-la, o seu princípio ou causa e no que ela (tipo de vida)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn16&quot; name=&quot;_ftnref16&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn16;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[16]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; consiste.” (SANGALLI, p.p 148-149).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho ao reiterar o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;topos&lt;/i&gt; &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;comunis&lt;/i&gt; de que todos os homens buscam a felicidade, acrescenta a essa temática grega a questão da fé e da purificação do coração. Vemos assim que o tema da eudaimonia recebe esse novo elemento também&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn17&quot; name=&quot;_ftnref17&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn17;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[17]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. O coração puro é um coração que foi purificado por Deus, através da fé.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.5.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;Quem É Feliz?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Voltando ao &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Beata &lt;/i&gt;Uita, em seguida, a resposta negativa a obvia pergunta: é feliz quem não tem o que quer? É contraposta então outra: &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;Será feliz quem tem o que quer?&lt;/b&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O silogismo ficaria assim:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Está claro que aqueles que não têm o que desejam não são felizes (BV II, 10).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Mas em contrário:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Nem todos aqueles que têm o que desejam são felizes (BV II,11).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Logo, a felicidade não está somente em ter o que se deseja, e sim o objeto do desejo ser o correto. Portanto, ter o que se deseja corretamente. Dessa forma devemos partir para três perguntas:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1ª. O que o homem deve desejar para ser feliz? Essa é a pergunta de Licêncio: “Mostra-nos o que deve querer quem deseja ser feliz, bem como o gênero de coisas que deve desejar” (BV II,10)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn18&quot; name=&quot;_ftnref18&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn18;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[18]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2ª. Como adquirir esse objeto do correto desejo? (De Beata Vita II, 10).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;3ª. De qual gênero é esse “objeto”?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para responder as três perguntas, a investigação deve analisar as condições que o objeto do desejo deve ter para que realmente seja capaz de conceder a beatitude. O caminho trilhado por Agostinho parte da via negativa, ou seja, ele analisa o que esse objeto não é. Primeiramente, percebemos pela experiência que todas as coisas que tem como características a caducidade e a perecibilidade não podem ser possuídas por nós quando queremos e no tanto quanto queremos:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Ora, eu imagino que se deve procurar alcançar aquilo que se obtém quando se quer... E deve ser algo sempre permanente, não dependendo das incertezas da fortuna, nem sujeito às circunstâncias. Porque o que é mortal e caduco não pode ser por nós possuído quando queremos ou durante tanto tempo quanto queremos” (BV II, 11)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn19&quot; name=&quot;_ftnref19&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn19;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[19]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A consequência&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;desse estado de coisas é que quando se deseja algo que é caduco e perecível se vive num temor perpétuo, o que é incompatível com a verdadeira felicidade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, nesse caso, todas as coisas que pertencem à circunstância e ao acaso e que causam o temor de perdê-las não proporcionam a felicidade&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn20&quot; name=&quot;_ftnref20&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn20;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[20]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Quais são essas coisas? Percebemos que nesse momento o caminho argumentativo nesse momento se desloca em dois momentos:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1º. As coisas perecíveis e caducas&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2º. As coisas imperecíveis (nessa segunda classe se insere o gênero do objeto da felicidade).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Diante disso, devemos fazer a pergunta central, ainda de maneira negativa: &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;o que não é caduco é perecível?&lt;/b&gt; A verdadeira felicidade deve então consistir naquilo que não é perecível e caduco, algo que não tenhamos medo de perder ou de não ter de forma que satisfaça plenamente o nosso desejo (BV II,10). O que seria isso? Para Agostinho somente Deus é permanente e independente de todo o resto, pois apenas ele é eterno (BV II,11). “Aquele que tem Deus é, portanto, o único que teria a felicidade e também, por conseguinte, o desejo de Deus é a única via que conduz a beatitude” (GILSON, 2006, p. 19). Portanto, há diferença entre a via (desejo de Deus, que se dá pela alma) e o objeto que proporciona a beatitude (Deus) e a beatitude em si (veremos que é se tornar semelhante a Deus, ao gozar de Deus).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agora a pergunta que se deve fazer é:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;Quem possui Deus? A primeira conclusão a que chegam é que quem possui a Deus não tem o espírito impuro. &lt;/b&gt;O aprofundamento dessa problemática se dará mais adiante no capítulo III e parágrafo 18 do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita&lt;/i&gt;. Por hora, de posse dessa conclusão, Agostinho se volta ainda para a conclusão anterior: “não é feliz quem não tem o que quer”. Essa conclusão leva à concepção dos acadêmicos, ou seja, dos céticos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho nos mostra que aquele que está na condição de não acreditar na verdade como o cético, não pode ser feliz, pois, apesar de eles quererem a verdade e, além disso, buscá-la, eles não podem alcançá-la, pois a sua própria doutrina não permite que essa verdade seja encontrada&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn21&quot; name=&quot;_ftnref21&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn21;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[21]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Sendo assim, os céticos querem a verdade e a buscam, mas não tem o que querem, que é ser feliz, portanto são infelizes (BV II, 14).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, se aquele que possui a sabedoria tem a beatitude, e quem tiver a beatitude implica ter Deus, o cético não pode ter nenhum dos três.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O exemplo do cético não está aí gratuitamente, para Agostinho a Vida Feliz não pode estar separada da verdade, como nos diz o grande medievalista Etienne Gilson (2006, p. 20), “A posse da verdade absoluta é a condição necessária da beatitude”&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;.&lt;/span&gt; Além disso, o exemplo do ceticismo é uma espécie de ponto condutor da argumentação posterior de Agostinho sobre a implicação entre verdade e beatitude. Vejamos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Apesar da existência dos céticos, existem aqueles que acreditam que é possível descobrir a verdade, concordado isso, o que na maioria das vezes não se concorda é sobre o que pode ser a posse da sabedoria e de Deus. Isso porque saber que a felicidade é a posse e a sabedoria de Deus não implica saber no que realmente isso consiste, nesse ponto voltamos à problemática levantada anteriormente: quem possui a Deus não tem o espírito impuro, por isso existem muitas opiniões que parecem se contradizer, as opiniões, segundo Agostinho, são as seguintes (BV III, 17):&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ter Deus é fazer o que Ele quer.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ter Deus implica em viver bem.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ter Deus é não ter o espírito impuro, pois, Deus não habita no espírito impuro.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Na visão de Agostinho nenhuma das opiniões acima elencadas se contradizem, mas, apenas se complementam, e implicam-se entre si, isso porque todo homem que faz o que Deus quer vive bem, e todo o homem que vive bem é porque faz o que Deus quer. Por sua vez, não ter o espírito impuro é viver castamente, ou seja, ter em si uma vida casta e ausente de todo o pecado,&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn22&quot; name=&quot;_ftnref22&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn22;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[22]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; o que é a pureza verdadeira, pois se não tenho nenhuma luxúria ou pecado, logo sigo a Deus em todas as coisas e a Ele estou apegado (BV III, 18).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.3.6.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;No Que Consiste Realmente a Vida Feliz?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda sobre as questões de viver bem ao fazer o que Deus quer, indicam que a pessoa que assim procede, certamente não vive mal e não é infeliz, mas ao fazer o que Deus quer ainda está procurando a Deus, e se está procurando-o é porque ainda não o possui. Certamente essa pessoa vive bem, mas viver bem é já estar de posse da beatitude? Nesse caso já fazemos uma primeira distinção entre o viver bem, e ter a Beatitude. A conclusão de Agostinho é que &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;ter Deus não se confunde forma exata com viver Bem e fazer o que Deus quer&lt;/b&gt; (BV III, 19).&amp;nbsp; Mário A. Santiago de Carvalho em nota a esse parágrafo sintetiza isso com as seguintes palavras: “Não basta viver bem ou cumprir a vontade divina ou viver castamente para, desde logo, se possuir Deus” (2001, p. 99). Portanto, quem busca a Deus vive bem, mas isso não quer dizer que ele tenha a Deus. Então, dizer que aquele que já possui Deus é verdadeiramente feliz, e o que busca-O já alcançou a Sua misericórdia, ainda não resolve o problema, pois ainda não sabemos no que realmente consiste a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;vita beata&lt;/i&gt;. O problema se agrava mais, quando podemos pensar que se aquele que busca a Deus não tem a beatitude, será conseqüentemente infeliz? E mesmo aquele que já possui a benevolência (o favor) de Deus seria miserável? (Beata Vita III, 21,22).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Agostinho nos diz que apenas a posse atual (de Deus) trará a vida feliz (BV III, 22). Mas no que consiste a posse atual? O que é atualidade para santo Agostinho? Como poderemos entender mais adiante, a atualidade pode não se dá no agora terreno, mas posso ter Deus numa atualidade que se dará na eternidade. Entrar em detalhes sobre esse fato seria adiantar as soluções e a análise do livro, portanto, por hora, basta entendermos que atualidade não significa um presente localizado nesta existência fadada à temporalidade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Dando prosseguimento ao diálogo, podemos perceber que o caminho argumentativo segue num princípio de evolução dos resultados obtidos, Agostinho não hesita em dizer que os resultados da pesquisa até agora obtidos não eram bons (BV III, 19). Isso não quer dizer que estivessem errados, mas simplesmente que eram incompletos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda em BV III, 22, é tratado o tema do indigente. Esse tema é importante para o prosseguimento do diálogo que deseja chegar ao saber de quem é realmente feliz. A pergunta feita é: quem é, portanto, o indigente?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O indigente é aquele que é tentado pela necessidade de ter, de suprir uma carência. Citando um autor clássico, Túlio, se propõe uma pergunta retórica: “vamos chamar ricos aos proprietários de muitos domínios aqui na terra, e acerca dos que possuem todas as virtudes, diremos que são pobres?” A pergunta retórica já dá indícios de que a virtude não está na posse de muitos bens, pois à ela temos uma resposta negativa. Ter muitos domínios aqui na terra não é indicio de possuir muitas virtudes. Mas veremos isso mais adiante. Por enquanto, vale ressaltar que nesse parágrafo Agostinho conclui que todo o indigente é infeliz e todo o infeliz é indigente. A pergunta a ser feita é: no que consiste essa carência?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Alguém que passa necessidades materiais é indigente é claro, e é desse sentido que parte Agostinho em seu diálogo, e vai, num processo parturiente, deslocando a questão da indigência, do nível corporal para o nível da alma. Desse modo, ficamos sabendo que a verdadeira indigência é a da alma, e consiste na estultícia, pois a indigência em sua essência não está em ter ou não bens materiais que são perecíveis, pois estes bens não fazem o homem feliz, pois quem os tem, também possui o medo de perdê-los, de eles virem a faltar, o que lhes tiraria a tranqüilidade e a paz, e como já observamos, quem tem medo não pode ser feliz, portanto, o indigente é que é infeliz (BV III, 25-28). Por outro lado, o sábio, “se possui bens materiais deles faz bom uso, por outro lado, se não os possui, não lhe fazem falta, pois não está submetida a sua alma às contingências das necessidades do corpo” (SANGALLI, 1998, p. 171). E ainda Gilson: “Se a beatitude é um bem do espírito, logo a perda de todos os bens materiais em nada a prejudicaria” (2006, p. 21).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Dissemos acima que a indigência da alma é a estultícia, mas não nos detemos nisso, para seguir o fluxo da argumentação. No BV III, 29 Agostinho ao identificar indigência à estultícia parte para uma análise etimológica da primeira palavra, “a expressão ‘ter indigências’ significa ‘não ter’”. Aproveitando o resultado dessa análise etimológica, Agostinho agora retomando os termos discutidos no primeiro, fala de nequícia, que provinha da palavra nada. Assim, existe uma identificação entre nequícia (não ser) e indigência (nada ter). Logo, quem não tem Deus, não se identifica com Ele e não tem a felicidade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Estultícia é o contrário a sabedoria, pois consiste em não ter a vida virtuosa e ter todas as espécies de vícios. O estulto não possui a medida (BV IV, 30-33).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, plenitude é o termo que se opõe à indigência, assim como sabedoria se opõe estultícia. Aproveitando a deixa, mais uma vez, Agostinho procede uma análise desses termos, onde plenitude indica aquele que tem moderação (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;modestiam&lt;/i&gt;) e temperança (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;temperantia&lt;/i&gt;). O termo &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;modestiam&lt;/i&gt; vem do termo &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;modo&lt;/i&gt; que significa medida. Por sua vez, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;temperantia&lt;/i&gt; vem de &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;temperie&lt;/i&gt; que é traduzido por proporção e traz essa ideia. Sendo assim, Agostinho chega à conclusão de que a justa medida e a proporção evitam os excessos que os estultos possuem. Para se chegar à justa medida o espírito do homem deve se liberar de todo o excesso, evitar transbordar no supérfluo, ou mesmo no contrário dos excessos, o espírito, indo para os limites inferiores fica aquém de sua plena capacidade:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Mas se quiserdes saber, no entanto, o que é a sabedoria (coisa em que a razão, na medida do possível tem meditado) dir-vos-ei que ela consiste na moderação da alma, isto é, na sua própria ponderação a fim de que nada se derrame, nem de mais, nem de menos, do que o exige a plenitude. A alma derrama-se na luxúria, nas ambições e no orgulho e outros excessos desse gênero, com que as almas dos desregrados e infelizes, julgam obter prazeres e poderios. E, por outro lado, ela reduz-se com a mesquinhez, os medos a tristeza, a cobiça e outras, sejam elas quais forem, com as quais os homens infelizes admitem viver na infelicidade” (BV IV, 33)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn23&quot; name=&quot;_ftnref23&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn23;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[23]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Logo, a justa medida é estar inserido em sua plena capacidade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para se chegar nesse ponto, o primeiro passo é o de evitar todos os excessos. Os excessos que Agostinho nos dá exemplo são a luxúria, a ambição e orgulho, todos esses vícios são caracterizados pela imoderação. Algumas pessoas crêem conquistar a alegria por meio desses vícios, no entanto, nas &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Confessionum&lt;/i&gt;, Agostinho faz uma distinção entre a verdadeira alegria e uma alegria qualquer. Vejamos esse belíssimo texto da pena do Mestre do Ocidente:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Longe de mim, Senhor, longe do coração do teu servo, que se confessa diante de ti, longe o pensamento de que uma alegria qualquer possa torná-lo feliz. Há uma alegria que não é concedida aos ímpios, mas àqueles que te servem por puro amor: essa alegria és tu mesmo. E esta é a felicidade: alegrar-nos em ti, de ti, e por ti. É esta a felicidade, e não outra. Quem acredita que exista outra felicidade, persegue uma alegria que não é verdadeira. Contudo, a sua vontade não se afasta de certa imagem da alegria” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;X, 22,32).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, existe sim uma alegria, mas é uma alegria qualquer, uma alegria deturpada que não é felicidade, Agostinho acaba dizendo que esta não é uma alegria verdadeira. A verdadeira alegria que se identifica com a felicidade (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;beatitudo&lt;/i&gt;) é alegrar-se em Deus, de Deus e para Deus. No entanto, a vontade de ser feliz, mesmo que busque uma falsa alegria, nos indica que em todos os homens existe uma imagem inata da verdadeira alegria, mesmo que deturpada pelo pecado, concedida por Deus a todos os homens. Os resquícios dessa imagem é “a nostalgia da felicidade original [que]&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn24&quot; name=&quot;_ftnref24&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn24;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[24]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; causa uma inquietude íntima desorientada, uma vez que busca repouso em fontes exteriores” (ABBUD, 2007, p.52)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Além dos excessos, a plenitude deve evitar alguns defeitos os quais Agostinho nomeia como baixeza da alma, com os quais a alma é reduzida (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;coartatur&lt;/i&gt;), eles são: a mesquinhez, os medos, a tristeza e a cobiça, que diminuem o homem e causam a sua miséria. &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sendo assim, o que descobre a sabedoria e a guarda não cai em excessos e nem teme defeito algum, isso porque ele não ultrapassa a medida, e logo não carece de nada porque possui a medida que é a sabedoria, dessa forma é feliz:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Mas quando a alma, tendo encontrado a sabedoria, a contempla de fato... a ela se fixa e não no engano das aparências, cujo envolvimento a leva a afastar-se de Deus e a afundar-se, e não se deixa alterar, agitada pelas coisas vãs, então a alma não receia nem a falta de moderação nem a indigência, nem a infelicidade. Desse modo &lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;quem é feliz possuía sua medida, isto é, a sabedoria&lt;/b&gt;” (B.V. IV,33)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn25&quot; name=&quot;_ftnref25&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn25;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[25]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.4pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tanto o muito (excessivo), onde vemos a luxúria, as ambições e o orgulho, como o pouco (a redução), onde se vê a mesquinhez, os medos, a tristeza, a cobiça, etc., se encontram no âmbito da indigência. Se como vimos, a indigência se identifica com a nequícia (que é não ser), podemos concluir que “o ignorante, como &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;não-ser&lt;/i&gt;, mergulhado nos vícios, perde-se na procura e posse daquilo que é caduco e não-duradouro” (SANGALLI, p.173). A identificação do ignorante como no estado de não-ser é importante na filosofia Agostiniana, onde o mal é constatado como ausência de bem. Aquele que se afasta cada vez mais de Deus por meio dos vícios e da intemperança, se afasta do Ser de Deus, e, portanto, cada vez possui menos ser, pois o mal não poderia provir de Deus Suma Bondade, o mal se radica na escolha humana de fazer o mal. Escolha esta afastada de Deus. A partir da escolha de Adão se valendo de seu livre-arbítrio, o homem se torna escravo do pecado e sua escolha só tende para o mal, a partir do momento em que sua vontade é direcionada por Deus e para Deus, ele tende para a escolha do Bem, nisso consiste o verdadeiro livre-arbítrio, se aproximando assim cada vez mais do Ser divino.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No entanto, apesar disso, vemos que aquele que vive na plenitude é sábio, vive na Sabedoria porque possui a Medida. O sábio, portanto não deveria desejar algo que fosse incompleto. Essa questão da ordem e da medida é importante para o conhecimento da beatitude como veremos mais a frente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level2 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.4.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;O CAMINHO INTERIORIZANTE: DO INTERIOR PARA O TRANSCENDENTE&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Enquanto anteriormente foi feito o caminho da exterioridade para a interioridade, agora, a análise da relação entre Sabedoria e Plenitude que já iniciamos, implica a no caminho da interioridade para a superioridade transcendente, da alma para Deus. E isso começa a ser visto nos parágrafos finais do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita&lt;/i&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.4.1.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;Deus é: Sabedoria, Verdade e Suprema Medida&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O diálogo agora deixa de lado o seu cunho estóico&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn26&quot; name=&quot;_ftnref26&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn26;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[26]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, através da seguinte pergunta: “Mas a que é que devemos chamar sabedoria, senão a sabedoria de Deus?” Até agora, a questão de o homem ser virtuoso, possuir a justa medida, poderia bem passar por estoicismo, o que a diferencia é o fato de que essa virtude só pode ser adquirida por meio de Deus, pois, se a sabedoria só pode ser realmente sabedoria quando identificada com Deus por meio de Jesus Cristo, logo o homem só pode alcançá-la através de Deus. Esse ponto pode ser melhor explicitado nas palavras de Sangalli:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“A novidade aqui não é a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;felicidade&lt;/i&gt; ser a posse de Deus, já exposta no início do diálogo&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn27&quot; name=&quot;_ftnref27&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn27;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[27]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, mas a perda, digamos assim, da autonomia do homem de conhecer, por suas próprias faculdades (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;intelectiva e volitiva&lt;/i&gt;, ou talvez melhor, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;razão superior &lt;/i&gt;e &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;razão inferior&lt;/i&gt;)” (p.176)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para entendermos o que é razão inferior ou superior, e o seu papel no conhecimento de Deus, das realidades superiores, da imutabilidade, devemos também saber que estas duas espécies de razão correspondem ao homem exterior e o homem interior, mas que é sempre a razão que está ligada à alma quem opera no processo de obtenção do conhecimento.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O homem exterior é caracterizado pelo que é comum a todos os animais, ou seja, a posse de um corpo e a vida que o anima. Os sentidos corporais relacionam-se com o mundo exterior e retêm na memória as imagens produzidas por estes sentidos. A razão inferior é a razão que dá a certeza das sensações obtidas pelo homem exterior. Existe um percurso que o homem exterior faz para chegar ao homem interior:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“No percurso ascendente até a sabedoria, o homem exterior, mencionado no &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Trinitate&lt;/i&gt;, é um estágio primitivo, preliminar ao movimento ascendente. A ciência a que pode ter acesso, antes mesmo do início do progresso, é um conhecimento (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;scientia&lt;/i&gt;) inútil para torná-lo feliz (finalidade da filosofia)” (RAMOS, 2003, p.102).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, desse texto sabemos que os conhecimentos obtidos pelos sentidos e por eles julgados, ou seja, reconhecidos indubitavelmente como verdade pela razão inferior são chamados de ciência, pois “se os sentidos externos sentem os corpos e os internos, os externos, a razão, por sua vez, exercendo a ciência conhece a todos e a si mesma” (RAMOS, 2003, p.103). Estes são os conhecimentos do mundo material, da exterioridade. No entanto, para Agostinho esse conhecimento não é suficiente para alcançar a vida feliz, pois, como já sabemos a vida feliz não pode estar ligada a nada sensível que, por conseguinte, é perecível. O homem deve ascender da ciência para a sabedoria, que é o conhecimento das coisas inteligíveis que se encontram em Deus. Nesse estágio, a razão se volta para o que lhe está superior:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Contudo, é a uma função mais alta da inteligência que pertence a possibilidade de fazer juízo a respeito dessas realidades corporais, segundo razões incorpóreas e eternas. Essas razões, se não estivessem acima da mente humana não seriam imutáveis. Entretanto, se elas não tivessem nenhuma ligação com nosso ser, que lhes é submisso, não poderíamos emitir juízo algum a respeito daquelas realidades corporais. Ora, fazemos juízos sobre tais realidades, baseados na razão de suas dimensões e figuras, e cuja razão nossa mente reconhece como imutável” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trin.&lt;/i&gt; XII, 2,2).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ângelo Zanoni Ramos, comentando esse texto nos diz que ele “por um lado demarca o limite da supremacia da razão sobre os sensíveis, na medida em que declara que, na sua função mais alta, a razão humana se submete a uma razão incorpórea, eterna e imutável” (2003, p. 105), razão esta que é Deus. Além disso, desse texto do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Trinitate, &lt;/i&gt;depreendemos que a razão humana tem acesso a essa realidade imutável pode consultá-la a fim de estabelecer um juízo dos corpos. A razão, nesse caso é hierarquicamente superior aos estágios do conhecimento anteriormente descritos. As verdades puramente inteligíveis como os números só podem ser conhecidas pela razão superior, pois realidades como a unidade não podem ser percebidas pelos sentidos (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;lib. arb.&lt;/i&gt; II, 8.22).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, nesse ponto concluímos que é pela razão, faculdade da alma, e o contato e uso que o homem dela faz, que ele pode conhecer não somente o mundo sensível como também o inteligível. No âmbito do sensível ele produz ciência, e no âmbito do inteligível ele deve alcançar a Sabedoria.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l14 level3 lfo26; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;2.4.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A Vida Feliz como Fruição de Deus&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Seguindo em nossa análise do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata uita&lt;/i&gt;, a sabedoria e a verdade não podem estar separadas. Agostinho, se valendo de um método usado em seus primeiros diálogos, tais como o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Magistro&lt;/i&gt;, deixa para o final as citações escriturísticas que servem como confirmação da verdade alcançada através do método de investigação puramente racional sem o auxílio de outros meios, sendo que a autoridade das Escrituras vem a confirmar os resultados da investigação. No entanto, não é somente isso, pois o texto escriturístico vem preencher as lacunas deixadas pela investigação puramente racional.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esclarecidos esses momentos do método de investigação agostiniano, podemos aprofundar nossa análise de como Agostinho manipula os textos bíblicos e conduz a sua argumentação.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Citando o apóstolo Paulo em 1 Co 1.24, que disse que Jesus Cristo é a Sabedoria de Deus, Agostinho, conhecedor da doutrina trinitária afirma que o Filho de Deus é o próprio Deus, dessa feita não há nenhuma contradição entre a tese que foi se desenvolvendo no decorrer da argumentação, ou seja, a que aquele que possui Deus possui a Sabedoria e a Medida, e logo, também a vida feliz, ou seja, a beatitude.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Outro texto é o de João 14.6, onde o próprio Cristo se intitula como a Verdade. Portanto para Agostinho está bem claro, existe uma concordância entre a reflexão racional e os dados da fé, pois anteriormente ele já tinha dito que possuir a beatitude equivaleria conhecer a Verdade. Aqui se estabelecerão as relações entre Medida Suprema e Verdade. Agostinho nos diz que a Verdade só existe por causa da Medida Suprema, dela procedendo. A Medida Suprema, sendo ela mesma Suprema não tem, ela mesma, medida (BV IV, 34). A conclusão a que chega Agostinho é que: “se é pela medida suprema que a medida suprema é medida, ela é a medida em si” &lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn28&quot; name=&quot;_ftnref28&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn28;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[28]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Se a Medida Suprema é uma medida verdadeira, e se a Verdade é engendrada pela Medida, logo, a Medida se faz conhecer pela Verdade, pois a conseqüência é clara, Verdade engendrada pela Medida revela (mostra) a Verdade. Eis ainda o que nos diz Agostinho mais uma vez:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 117.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“A verdade nunca esteve sem a Medida da qual procede, nem a Medida sem a Verdade que engendra. Quem é o Filho de Deus? Está dito (pela escritura): é a Verdade. E qual é essa Medida (que nada engendra), a não ser o Pai? Logo só possui a beatitude aquele que alcança a Medida Suprema através da Verdade” (BV 4,34) &lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn29&quot; name=&quot;_ftnref29&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn29;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[29]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 117.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda mais, para concluir essa análise das relações entre Medida Suprema e Verdade no BV demos a palavra ao próprio Santo Agostinho: “Quem, portanto, chegar à medida suprema pela verdade, é feliz. Isto é que significa para a alma possuir Deus, ou seja, gozar de Deus” (BV IV, 34). &lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sangalli nos esclarece muito bem sobre isso:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;“Essa admoestação... atesta a impossibilidade de o homem, sem ajuda divina, contemplar na totalidade, conhecer a verdade, ou seja, alcançar sua medida, para saciar-se na plenitude. Não é suficiente a atitude estóica ou epicuréia da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ataraxia &lt;/i&gt;ou da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;apathia&lt;/i&gt;, para ser feliz. Muito menos fingir ser feliz, na medida em que não podemos ter o que queremos e quereremos o que podemos. E, para completar, o medo da morte impossibilita, também, ser feliz, mesmo tentando ser indiferente a tal condição existencial”&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn30&quot; name=&quot;_ftnref30&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn30;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[30]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt; &lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;(1998, p.186).&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;E ainda Étienne Gilson parafraseando o próprio Agostinho:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Nosso pensamento não pode estar plenamente satisfeito, nossa vida não pode ser verdadeiramente Santo, que conduz à Verdade, no gozo dessa Verdade e, graças à Verdade, na união com a medida suprema da qual ela procede: Espírito, Verdade e Medida, que são apenas uma substância, um só Deus” (2006, p.23).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É da Verdade de Deus que brotam todas as outras verdades. No entanto, essa Verdade não pode ser contemplada em sua essência no presente estado terreno, mas isso ainda não está claro para Agostinho nesse momento, por enquanto o que temos é um pensamento que ainda não alcançou a sua maturidade, aqui não há nenhuma referência ao estado de beatitude como eternidade em Deus. Temos alguém aqui a caminho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sobre isso vejamos as palavras de Agostinho:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;“Portanto, por mais tempo que tenhamos buscado Deus, ainda não bebemos da fonte mesma e ainda não estamos embebidos de sua plenitude; equivale dizer que também ainda não estamos prestes a chegar à nossa medida plena, e que a despeito dos favores que Deus nos testemunha, ainda não possuímos nem a sabedoria nem a beatitude” (BV IV, 35)&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn31&quot; name=&quot;_ftnref31&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn31;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;[31]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A conclusão de tudo o que foi dito no BV é que para o homem retornar a Deus e alcançar a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Visio Dei&lt;/i&gt; dele deve não somente aceitar a graça, como se deixar guiar pelo caminho de Cristo através da solida fé, vida esperançada e ardente caridade. Esses três elementos não são gratuitos, e fazem referência a&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;1 Co 13.3. Fica claro aqui, portanto, que não há referencia clara à eternidade como momento último do alcançar da beatitude.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda temos alguns pontos a esclarecer nessa exposição&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;1º. No que consiste a posse de Deus e como ela deve ser entendida.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;2º. Podemos gozar dessa posse no presente estado?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Esses pontos serão alcançados nos desdobramentos posteriores a que chega a filosofia de Agostinho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-size: 19px; line-height: 21px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 115%; margin-bottom: 10pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CAPÍTULO 3 – DESDOBRAMENTOS POSTERIORES SOBRE A BEATITUDE NA FILOSOFIA DE AGOSTINHO&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 34.9pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 34.9pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Antes de responder às duas perguntas, gostaríamos de esclarecer alguns desdobramentos que Agostinho operou em sua filosofia. Como idéias contidas no BV podem ser mais claramente entendidas.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 34.9pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Uma das indagações que sempre perseguiu a inquieta alma de Agostinho de Hipona se refere &amp;nbsp;a causa última da felicidade, ou seja, o que leva o homem a buscar a felicidade? Esse questionamento é, Para Agostinho, sob o influxo do cristianismo, um desejo, um instinto inato, conferido por Deus. Vejamos o que ele diz em uma de suas obras da maturidade, o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De trinitate&lt;/i&gt;: “Caso desejam ser felizes, como a verdade o proclama, como o exige a própria natureza, na qual o Criador, sumamente bom e imutavelmente feliz, inseriu esse desejo” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trin&lt;/i&gt;. XIII, 8, 11). Esse instinto tem um propósito que é o de reconduzir o homem à direção de Deus: “Eis porque a conexão de vontade retas é certo caminho para ascender à beatitude com passos certos” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trin.&lt;/i&gt; XI, 6, 10).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Apesar de no &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De Beata Uita&lt;/i&gt; ele ainda não ter chegado à clara conclusão da doutrina da iluminação&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn32&quot; name=&quot;_ftnref32&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn32;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[32]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;, podemos perceber que posteriormente essa doutrina vai ganhando forma. Nos dois textos do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De trinitate &lt;/i&gt;aqui analisados, percebemos que o desejo é o instinto inato colocado por Deus em nosso ser, e que esse desejo é o que move a nossa vontade quando esta está ligada à vontade de Deus, para que possamos alcançar a beatitude.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Para se ver livre da miséria, o homem vive a liberdade cristã que é liberdade para não ser escravo desses vícios: “Esta é a nossa liberdade: submeter-nos a esta Verdade. E este mesmo é o nosso Deus que nos liberta da morte, isto é da condição do pecado” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;lib. arb.&lt;/i&gt; II, 13,37).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda no &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De libero arbitrio&lt;/i&gt;, a sabedoria é definida como Verdade na qual se contempla e possui o bem supremo: “Porventura julgas que a Sabedoria é outra coisa, a não ser a Verdade na qual se contempla e se possui o Supremo Bem?” (II, 9,26). A pergunta é retórica é claro, e a resposta está nela contida.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Posteriormente Agostinho no desenrolar de sua filosofia irá identificar a Verdade Absoluta com o Ser Imutável. Para esta concepção, Agostinho depende da tradição exegética que ele recebeu. Cristiane Negreiros Abbud na nota de rodapé n° 54 à sua tese de doutorado nos informa dois fundamentos dessa exegese e as consequências deles na reflexão filosófica:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;“a criação é totalmente realizada por Deus... a liberdade e a gratuidade de criação. De acordo com essa tradição, a criação divina do mundo estabelece a dependência ontológica de toda a criatura em relação a Deus, ou seja, Deus é o autor absoluto da criação, que depende dele para ser. A &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;creatio&lt;/i&gt; divina... é também a livre doação de existência aos seres” (2007, p.27).&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sobre esse ponto Cristiane Negreiros Abbud, comentando uma passagem das &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Confessionum&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn33&quot; name=&quot;_ftnref33&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn33;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[33]&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/i&gt; nos diz que:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Agostinho define Deus como verdade. Logo se a verdadeira alegria é a alegria por meio da verdade, e essa todos os homens querem, isso equivale à vontade humana pela alegria por meio de Deus. Assim, a única verdadeira vida feliz é, portanto, a alegria unicamente por meio de Deus, que é a verdade” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p.150).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Fora da posse de Deus se encontra a miséria. A ausência de Deus é vida de miséria, é estar na miséria.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A seguir vem uma alusão à doutrina da iluminação onde se dá o movimento da alma da interioridade para a superioridade, em latim: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;“interior intimo meo et superior summo meo”&lt;/i&gt;, (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;III, 4,11) que pode ser traduzido como “aquilo que é mais interior que o meu próprio interior, e o que é mais superior que tudo o que eu possa ser como tal”. Este algo mais interior é Deus mesmo, a superioridade transcendente que ultrapassa o que me faz mais elevado, que é a minha alma. Portanto, o caminho vai da alma para a superioridade divina. No entanto, esse caminho apesar de ir além da alma sempre passará pela alma. Aqui entendemos que não podemos pensar nesse movimento como algo espacial, mas ele se dá no âmbito da inteligibilidade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Todo esse caminho é também um caminho de purificação que prepara a alma para receber a iluminação: “uma vez expulsa toda a altivez, emana até nós da própria fonte da verdade”. A iluminação para conhecer a verdade só poderia vir da própria Verdade, mas antes existe um trabalho de reconhecimento da condição de orgulho, que será muito bem desenvolvido nas Confissões. Essa confissão confessa um dos nomes divinos, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;o de misericórdia&lt;/i&gt;. A soberba para Agostinho é o que impede o homem de receber a iluminação, de conhecer a Deus. É reconhecendo que Deus é misericordioso que confesso que Ele, mesmo transcendente pode se voltar para mim e me socorrer.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Depois do exercício de Confissão, podemos ver que “Aquele sol misterioso enche de brilho as nossas almas”. Aqui está a iluminação que nos conduz à &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Visio Dei&lt;/i&gt;. Percebemos claramente o tema platônico sol iluminador encontrado na República&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn34&quot; name=&quot;_ftnref34&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn34;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[34]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 34.9pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Em resumo, da fonte da Verdade brota uma espécie de apelo que nos faz lembrar de Deus e nos convida a buscá-lo. É Deus quem age no homem para que este o busque, a busca por Deus só pode acontecer se nós nos lembramos do que buscamos. Deus vem ao auxílio do ser humano, este sozinho não pode alcançar a Deus, e muito menos lembrar-se dele. É o poder da graça, ela é a ajuda divina.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 34.9pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O tema da finitude e ganha contornos mais claros. Esse mundo é perturbado pelo pecado, e não oferece em si mesmo nada que nos conduza à beatitude. No entanto não em si, mas na medida em que “o mundo tem um recado de Deus para os homens, porque é um bilhete escrito de próprio punho” (NOVAES, 2007, p.19), nele podem ser encontrados vestígios de um Criador, o mundo nesse caso é &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;signum&lt;/i&gt;, sinal que aponta para outra coisa e não para si próprio. Isso concorda que mesmo o mundo e tudo o que nele há devem seu ser a Deus. O mundo não tem existência em si mesmo, mas apenas na medida em que aponta para Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;3.1.&amp;nbsp;&amp;nbsp; NO QUE CONSISTE FRUIR A DEUS?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ainda pensando em desdobramentos queremos saber se Agostinho nos explicou no que consiste a fruição de Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A sabedoria, para o bispo de Hipona, consiste na obtenção do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Bonum beatificum&lt;/i&gt; (bem beatífico), ou seja, ter um bem que lhe concede a verdadeira vida feliz.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A doutrina agostiniana da felicidade possui caráter de eudemonismo, isto é, a felicidade como objetivo da vida humana. Em Aristóteles existe um eudemonismo intelectualista que é a satisfação intelectual na contemplação da verdade. Em Agostinho também é somente a contemplação da Verdade que traz a verdadeira alegria, no entanto, a diferença entre o eudemonismo aristotélico e o eudemonismo agostiniano consiste na Verdade que é medida absoluta de todas as verdades possíveis. Além disso, essa Verdade não é apenas uma contemplação intelectualista, mas paz e repouso da alma. A Verdade deve ser conhecida não simplesmente para saber, mas antes para conseguir o repouso completo e a tranqüilidade de que a alma precisa.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Vejamos mais profundamente qual é o caráter do eudemonismo agostiniano.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;A sabedoria beatificadora não poderia constituir-se simplesmente num conhecimento por mais elevado que este fosse, demos a palavra novamente ao grande medievalista Étienne Gilson: “Ver o fim é atingi-lo se este fim consiste numa simples visão de uma verdade; mas um bem não é fim como algo a conhecer, ele o é como algo a possuir”. (2006, p.25)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;No que consiste essa posse?&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Primeiramente devemos saber que quando conhecemos algo pelo pensamento de alguma forma o possuímos, no entanto, apesar de possuirmos esse algo pelo pensamento, esse possuir não é perfeito. Nesse ponto temos a questão da vontade, do amor, do desejo. O pensamento está apenas na dimensão da visão intelectual e isso não implica o amor, o amor é desejo, e o desejo não pertence exclusivamente ao pensamento como tal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Sendo assim, mesmo o desejo sensível, que é visto como algo extremamente negativo por Agostinho, deve se submeter a ordem e medida de todas as coisas: “Há no homem um desejo sensível que também deve se voltar ao bem soberano submetendo-se à ordem da razão e permitindo-se, por isso mesmo,contemplá-lo melhor” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p. 25). A apreensão da verdade como fruição, que é amar a Deus, coloca ao mesmo tempo a questão da verdade como beatificante, ou seja, como o que proporciona a verdadeira felicidade. (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;lib. arb. &lt;/i&gt;II, 8, 26). Sobre isso é dito que:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“É, portanto, a alma inteira que deve amar aquilo que somente o pensamento pode contemplar” (GILSON, 2006&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;, &lt;/span&gt;p.p 25-26).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, aqui percebemos que o amor é um amor esclarecido, e esse amor esclarecido que proporciona a alma não somente conhecer o seu fim, mas sê-lo. No entanto como se dá isso? Para Agostinho, quando o homem ama a Deus, o objeto do seu amor, nesse caso Deus, reagirá na alma transformando aquele que o ama em sua imagem (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p. 26).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l29 level2 lfo28; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;3.2.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;A FRUIÇÃO DE DEUS SÓ SE DARÁ NA ETERNIDADE&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Nesse caso, à medida que o homem ama a Deus ele alcança de alguma forma a eternidade. O “tornar-se Deus”, obedece a uma progressividade, o progresso só será completado no estado futuro.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O que é possuído deve antes ser conhecido, e nesse caso, é a verdade que deve ser conhecida, mas não somente conhecida, pois, como nos diz Gilson (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.,&lt;/i&gt; p. 26), a verdade só é um fim enquanto ela é um bem ao homem. Nesse caso não existe em Agostinho um puro teorismo, a verdade é mais possuída do que vista. Dessa forma, existe uma diferenciação conceitual entre possuir e gozar de algo, e simplesmente conhecer algo. Gilson (2006, p. 27) ainda acrescenta que a posse da verdade não implica em pensarmos que Agostinho expõe alguma forma de pragmatismo em sua doutrina acerca da do papel da Verdade na obtenção da Vida Feliz, pois o conhecimento (o que exclui um pragmatismo) da verdade é condição necessária para a obtenção da vida feliz.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Enfim, para que o homem chegue à condição de beatitude ele precisa do conhecimento da verdade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Nesse caso a beatitude é uma alegria perfeita, e está isenta de temor e, muito particularmente, daquele de perder o objeto que a beatifica, esse objeto é a verdade. Ora, porque a beatitude não tem medo de perder a Verdade? A resposta é simples, isso se dá por que a verdade ao ser conhecida é automaticamente possuída. É diferente dos objetos materiais onde o fato de nós os conhecermos não implica automaticamente em sua possessão. Esse possuir a verdade não é tê-la por completo, mas certamente é tê-la de alguma maneira. No presente estado temos a beatitude de alguma forma, mas a beatitude em sua plenitude é futura. Aqui entramos na resposta a segunda questão proposta, a resposta é: a beatitude perfeita não é deste mundo. “A vida que é eterna e feliz é a Vida propriamente dita. A vida feliz encontra-se lá onde nosso ser não terá morte” (ARENDT, [19--?], p.19).&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn35&quot; name=&quot;_ftnref35&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn35;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[35]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Nas &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Retractationum&lt;/i&gt;, obra que Agostinho compôs como revisão de expressões antigas que davam margens a equivocidades e entendimentos dúbios (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;retr.&lt;/i&gt; I, 2), ele também procederá uma revisão sobre o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata vita. &lt;/i&gt;Como já tivemos ocasião de mostrar no primeiro capítulo desse trabalho, dizer que Agostinho mudou de opinião talvez chegue a ser um exagero, mas com certeza não é exagero dizer que esclareceu alguns pontos confusos.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Ao tratar nas &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Retractationum&lt;/i&gt; sobre o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata vita, &lt;/i&gt;Agostinho, após dizer que a conclusão que as investigações chegaram é que a beatitude não é nada mais do que o conhecimento perfeito de Deus (que como já vimos indica a sua fruição) nos informa que em sua dedicatória a Teodoro, que por sinal considera ter sido exagerada, ele havia afirmado que:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“&lt;span style=&quot;color: black; font-size: 11pt;&quot;&gt;durante esta vida, a vida feliz reside somente na alma de um homem sábio não obstante a condição de seu corpo; contudo o apóstolo espera que o conhecimento perfeito de, o maior que o homem pode ter, só pode ser obtido na vida por vir, só esta tem o direito de ser chamada uma vida feliz, onde o corpo incorruptível e imortal será sujeito ao seu espírito sem nenhum aborrecimento ou resistência” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;retr. &lt;/i&gt;I). &lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn36&quot; name=&quot;_ftnref36&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn36;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;color: black; font-size: 11pt;&quot;&gt;[36]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, a possibilidade de obter a sabedoria através da alma enquanto esta partilha das atuais condições do corpo sensível é impossível. Mas percebamos, Agostinho não fala sobre isso no desenvolver do diálogo e sim na sua introdução, ou seja, este posicionamento foi feito quando ele ainda não tinha desenvolvido sua concepção sobre a sabedoria mais voltada&amp;nbsp; às Escrituras e aos dogmas da tradição católica&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn37&quot; name=&quot;_ftnref37&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn37;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[37]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;. Além disso, a alma continua sendo o meio de se adquirir a beatitude, no entanto, Agostinho ainda não tinha concebido a idéia de que apenas o corpo incorruptível pode permitir a alma fruir de Deus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Portanto, a posição de que a vida feliz só pode ser obtida quando recebermos o nosso corpo imortal que se sujeitará sem resistência de nenhuma espécie a nossa alma, esta é uma concepção que vai tomando forma e se clarificando de acordo com a maturidade de Agostinho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Todo conhecimento que é buscado não tendo em vista a beatitude é indiferente para Agostinho. A menos que a verdade absoluta seja acessível para o homem não existe beatitude. “Uma das raízes mais profundas da doutrina agostiniana da iluminação será precisamente a necessidade de ter, já nessa vida, uma certeza incondicional, garantia de nossa aptidão à Verdade total e beatificadora” (GILSON, 2006, p. 28).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Certo é que para Agostinho a beatitude é alegria, no entanto, essa alegria é uma alegria na verdade.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“O fim último para onde a sabedoria nos conduz é um conhecimento que permite e prepara a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;fruição&lt;/i&gt; de Deus, alegria no qual a sabedoria se consome sem jamais chegar a se consumir nisso” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ibid.&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;,&lt;/span&gt;&lt;/i&gt; p. 28).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;O lugar onde podemos situar a doutrina agostiniana seria o que podemos chamar de plano trans-filosófico. Vejamos as palavras de Gilson:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: 36.0pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Assim definido, o objeto da sabedoria se encontra situado prontamente, aquém do que as forças naturais do homem, mesmo ajudadas por Deus, podem atingir nos limites dessa vida, pois seguimos Deus aqui em baixo quando vemos como sábios, mas seguir Deus é apenas viver bem, ao passo que para ser feliz é necessário possuí-lo”. (2006, p.p 28-29)&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoListParagraph&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 36.0pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; mso-list: l29 level2 lfo28; text-align: justify; text-indent: -36.0pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;3.3.&lt;span style=&quot;font: normal normal normal 7pt/normal &#39;Times New Roman&#39;;&quot;&gt;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp;&amp;nbsp; &lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;VIVER BEM AQUI PARA VIVER FELIZ NO ALÉM&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Disso concluímos que a especulação racional em Agostinho se constitui em conduta perfeita de vida, ou seja, ao especular racionalmente sobre a vida feliz já estou tendo uma conduta perfeita, ou seja, viver bem. Esse é um papel necessário, contudo ele é apenas preparatório, prepara para a contemplação mística. Esse papel é simples esboço da beatitude eterna. &lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftn38&quot; name=&quot;_ftnref38&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn38;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[38]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Mas este esboço que se manifesta na vida presente se manifesta como conduta ética do homem virtuoso (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;vir&lt;/i&gt;), mas também piedoso (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;pio&lt;/i&gt;), que é o homem cristão que tem sua conduta perfeita em Cristo. Nesse momento podemos vislumbrar dois aspectos da ordem em Agostinho. Em primeiro lugar temos o aspecto &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ontológico &lt;/i&gt;da ordem, e em segundo temos o seu aspecto &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ético&lt;/i&gt;. O primeiro aspecto é quando se concebe o Princípio transcendente da ordem, ou seja, a Medida em Si, esse Princípio que é Medida em Si mesma e que tudo mede é o Ser em si que já vimos anteriormente. O fato de que esse Ser é Medida Suprema de todas as coisas confere ordem a todo o cosmo, sendo que o aspecto cosmológico da ordem é revelado pelo aspecto ontológico que dá à todas as coisas o seu devido lugar: “A paz de todas as coisas é a tranquilidade&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt; &lt;/span&gt;da ordem. A ordem é a disposição que atribui a cada coisa o seu lugar, às iguais e às desiguais” (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ciu&lt;/i&gt;, XIX, 13,1). O segundo momento da ordem, o ético, se dá quando essa ordem ontológica é refletida num dos seres que estão inseridos no cosmo, o homem. Portanto é necessário que se faça uma análise de como a ordem ontológica se manifesta antropologicamente, pois é na &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;antropologia&lt;/i&gt; que encontramos a ética agostiniana. É no homem, é claro, que se dá o viver virtuoso. Para esclarecer esse assunto gostaria de citar um texto de Henrique C. de Lima Vaz. É um texto extenso, mas bastante útil por sua densidade e clareza para o assunto aqui analisado:&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“A antropologia agostiniana recebe de três fontes principais as três dimensões sob as quais se apresenta: da tradição platônico-aristotélica e do neoplatonismo a dimensão &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;ontológica&lt;/i&gt;, segundo a qual se ordena ou a estrutura bipartida (corpo-alma, passim) ou a estrutura tripartida [corpo, alma, espírito (por exemplo, &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ennar. In Psalmos, ps. &lt;/i&gt;CXVIII, s. XII] do ser humano em sua prerrogativa de ser racional e livre; da antropologia paulina a dimensão &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;soteriológica&lt;/i&gt;, segundo a qual vida se desdobra impelida pela dialética existencial do pecado e da graça; da narração bíblica da criação do homem a dimensão &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;histórica&lt;/i&gt;, segundo a qual a condição da&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; imagem de Deus&lt;/i&gt; orienta a vida humana no sentido da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;beatitude&lt;/i&gt; definitiva em Deus” (VAZ,1999, p.p 188-189).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;É na dimensão histórica que se desdobra o agir ético, o agir virtuoso. O homem iluminado recebe de Deus a capacidade de agir bem e, portanto, viver bem. Esse homem iluminado só o é porque tem algo de Deus em si, a &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;imago Dei&lt;/i&gt; que é a alma. Abbud nos confirma isso dizendo que “o homem foi feito à imagem e semelhança de Deus, quanto à alma racional e não quanto ao corpo” (2007, p.44).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Concluímos essa análise afirmando que o agir ético como um viver bem, deriva sua conduta da ordem que se encontra na sabedoria: “É, em suma, da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;sabedoria&lt;/i&gt; que fluem, como de sua fonte primeira, os preceitos e as normas que devem ordenar, em seus diversos estados e atividades, a vida dos indivíduos” (VAZ, 199, p. 196):&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 4.0cm; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;“Os elos dessa relação são traçados nos seguintes termos: Deus é a suma Medida (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;sumum modum&lt;/i&gt;), ou seja, Medida das medidas, porque controla e confere a medida dos corpos, dos espíritos e das mentes, ou seja, atribui o ser com certos limites às criaturas; por outro lado, ele é a Medida sem medida (imensurável, que não se pode medir) e independe de outrem para ser a Medida. Ele é o Número dos números, o princípio das formas concedidas às criaturas (incalculável). Enfim, Deus é peso dos pesos, pois confere peso a tudo que compõe o universo criado, atribuindo ordem a cada coisa; é também o Peso sem peso, pois seu repouso e sua estabilidade não estão em nada senão nele mesmo” (ABBUD, 2007, p.182).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-size: 19px; line-height: 28px;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CONSIDERAÇÕES FINAIS&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Tivemos a ocasião de observar, que para Agostinho a obtenção da beatitudo, ou seja, da vida feliz, está pautada na união da alma com Deus, nesse caso, Deus é o centro da doutrina, não só desta como de todo o pensamento de Agostinho: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;“Deum et anima scire cupio nihilne plus, nihil ominino”&lt;/i&gt;. Deus é conhecido pela alma. Deus Verdade, que é Medida de todas as verdades específicas que podemos conhecer, deve ser buscado sendo amado pelo homem. Nesta vida ele (o homem) apenas vive bem ao seguir a Deus que é Verdade, mas alcançar a beatitude é algo que só poderá ser alcançado com o homem obter um pleno conhecimento e fruição de Deus. Agora, o que o homem deve fazer para chegar à posse plena de Deus, e como esta busca deve ser conduzida, são perguntas que devem ser respondidas em outra pesquisa.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;line-height: 24px;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;  &lt;/span&gt;&lt;br /&gt;
&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;b style=&quot;mso-bidi-font-weight: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 14pt; line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;REFERÊNCIAS BIBLIOGRÁFICAS&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/b&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;u&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Obras de Agostinho&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;AURELIUS AUGUSTINUS&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diálogo sobre a felicidade.&lt;/i&gt; Edição bilíngüe com tradução, introdução e notas de Mario A. Santiago de Carvalho. Lisboa: Edições 70, 1988.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A cidade de Deus&lt;/i&gt;: contra os pagãos (livros I-X). 9ª. Edição. Tradução de Oscar Paes Leme. Bragança Paulista: Editora Universitária São Francisco, 2005.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Confissões. &lt;/i&gt;3ª. Edição. Tradução de Maria Luiza Jardim Amarante. São Paulo: Paulus, 2006.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A trindade. &lt;/i&gt;4ª. Edição. Tradução e introdução de Agustinho Belmonte; revisão e notas complementares Nair de Assis Oliveira. São Paulo: Paulus, 2008.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Diálogo sobre o livre arbítrio.&lt;/i&gt; Edição bilíngüe. Tradução e introdução de Paula Oliveira e Silva; revisão da tradução por Paulo Farmhouse Alberto. Lisboa: Centro de Filosofia da Universidade de Lisboa Imprensa Nacional-Casa da Moeda, 2001.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;span lang=&quot;EN-US&quot;&gt;______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;The retractations.&lt;/i&gt; Translated by Mary Inez Borgan. &lt;/span&gt;Washington: The Catholic University Of America Press, 1968.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;u&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Bibliografia de Apoio&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/u&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;Bíblia de Jerusalém, Nova edição, revista. São Paulo: Paulus, 1995&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ABBUD, Cristiane Negreiros. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Memória e esquecimento no Livro X das Confissões de Agostinho.&lt;/i&gt; Dissertação de mestrado apresentada ao Departamento de Filosofia da Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas da Universidade de São Paulo, 2001.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Iluminação trintaria em santo Agostinho.&lt;/i&gt; Tese de Doutoramento apresentada ao Departamento de Filosofia da Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas da Universidade de São Paulo, 2007.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ALTANER, Berthold; STUIBER, Alfred. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Patrologia&lt;/i&gt;: vida, obras e doutrina dos padres da igreja. 2ª. Edição. Tradução Monjas Beneditinas. São Paulo: Paulinas, 1988 (Coleção Patrologia).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ARENDT, Hannah.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; O conceito de amor em santo Agostinho&lt;/i&gt;: ensaio de interpretação filosófica. Tradução de Alberto Pereira Dinis. Lisboa: Instituto Piaget, [19--?] (coleção pensamento e filosofia).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;BEZERRA, Cícero Cunha. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Compreender Plotino e Proclo.&lt;/i&gt; Petrópolis: Vozes, 2006 (Série Compreender).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;BROWN, Peter Robert Lamont. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Santo Agostinho&lt;/i&gt;: uma bibliografia. 3ª. Edição. Tradução de Vera Ribeiro. Rio de Janeiro/São Paulo: Record, 2005.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;COSTA, Marcos Roberto Nunes. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Santo Agostinho&lt;/i&gt;: um gênio intelectual a serviço da fé. Porto Alegre: EDIPUCRS, 1999 (Coleção Filosofia; n. 91).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;CUNHA, Mariana Palozzi Sérvulo da. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;O movimento da alma&lt;/i&gt;: a invenção por Agostinho do conceito de vontade. Porto Alegre: EDIPUCRS, 2001 (Coleção Filosofia; n. 123).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;GILSON, Etienne. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A filosofia na idade média. &lt;/i&gt;2ª. Tiragem. Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: Martins Fontes, 1998.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;O espírito da filosofia medieval.&lt;/i&gt; Tradução de Eduardo Brandão. São Paulo: Martins Fontes, 2006.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;_______________. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Introdução ao estudo de santo Agostinho. &lt;/i&gt;Tradução de Cristiane Negreiros Abbud Ayoub. São Paulo: Discurso Editorial; Paulus, 2006.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;HAMMAN, A. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;os padres da igreja. &lt;/i&gt;3ª. Edição. Tradução de Isabel Fontes Leal Ferreira. São Paulo: Paulinas, 1980.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;NOVAES, Moacyr Ayres F. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A razão em exercício&lt;/i&gt;: estudos sobre a filosofia de Agostinho. São Paulo: Discurso Editorial, 2007.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;POSSÍDIO.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; Vida de santo Agostinho.&lt;/i&gt; Tradução Monjas Beneditinas. São Paulo: Paulus, 1997.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;RAMOS, Ângelo Zanoni. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Ciência e sabedoria em Agostinho&lt;/i&gt;: um estudo do De Trinitate. Tese de doutoramento apresentada ao Departamento de Filosofia da Faculdade de Filosofia, Letras e Ciências Humanas da Universidade de São Paulo, 2003.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;REALI, Giovanni. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;História da filosofia antiga&lt;/i&gt;: vol. IV. As escolas da era imperial. Tradução de Marcelo Perine e Henrique Cláudio de Lima Vaz&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;.&lt;/i&gt; São Paulo: Loyola, 1994.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;REALI, Giovanni; ANTISERI, Dario. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;História da filosofia&lt;/i&gt;: vol. I. antiguidade e idade média. 8ª. Edição. Revisão de Honório Dalbosco e L. Costa. São Paulo: Paulus, 2003&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ROCHA, Hylton Miranda (OAR). &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Pelos caminhos de santo Agostinho.&lt;/i&gt; São Paulo: Loyola, 1989.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;display: none;&quot;&gt;ória , Giovanni. .6 (Ses, 1998.lia final: GILSON, 1998,a definicç&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/i&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;SANGALLI, Idalgo José. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;O fim último do homem&lt;/i&gt;: da eudaimonia aristotélica à beatitudo agostiniana. Porto Alegre: EDIPUCRS, 1998 (Coleção Filosofia; n. 80).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;SOUZA, José Zacarias de.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; Agostinho&lt;/i&gt;: buscador inquieto da verdade. Porto Alegre: EDIPUCRS, 2001 (Coleção Filosofia; n. 124).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;STEAD, Christopher.&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; A filosofia na antiguidade cristã.&lt;/i&gt; Tradução de Odilon Soares Leme. São Paulo: Paulus, 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;TILLICH, Paul. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;História do pensamento cristão.&lt;/i&gt; 3ª. Edição. Tradução de Jaci Maraschin. São Paulo: ASTE, 2004.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;ULLMANN, Reinholdo Aloysio. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Plotino&lt;/i&gt;: um estudo das Enéadas. Porto Alegre: EDIPUCRS, 2002 (Coleção Filosofia; n. 134).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; margin-left: 35.45pt; margin-right: 0cm; margin-top: 0cm; text-align: justify; text-indent: -35.45pt;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;VAZ, Henrique C. de Lima. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Escritos de filosofia IV&lt;/i&gt;: introdução à ética filosófica 1. São Paulo: Loyola, 1999.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;mso-element: footnote-list;&quot;&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;hr size=&quot;1&quot; style=&quot;text-align: left;&quot; width=&quot;33%&quot; /&gt;&lt;div id=&quot;ftn1&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref1&quot; name=&quot;_ftn1&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn1;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[1]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Cícero não seguia nenhuma escola filosófica em particular, mas como um bom romano era também eclético, extraindo de cada escola filosófica o que lhe parecia serem os elementos de seu interesse pessoal. Esse movimento, do qual Cícero foi o principal expoente veio posteriormente a ser conhecido como Ecletismo.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn2&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref2&quot; name=&quot;_ftn2&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn2;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[2]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Sobre isso, ver abaixo, 3. A CONCEPÇÃO DE SABEDORIA NA ÉPOCA DE AGOSTINHO.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn3&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref3&quot; name=&quot;_ftn3&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn3;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[3]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver mais a frente 2.3 A INFLUÊNCIA DO NEOPLATONISMO.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn4&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref4&quot; name=&quot;_ftn4&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn4;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[4]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; A referencia foi extraída da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Bíblia de Jerusalém&lt;/i&gt; (ver bibliografia final).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn5&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref5&quot; name=&quot;_ftn5&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn5;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[5]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Um excelente estudo sobre o método alegórico na história da filosofia, que abarca também a concepção de Agostinho sobre o tema, se encontra em PEPIN, Jean. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;La tradition de l´allégorie&lt;/i&gt; &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;de Philon de Alexandrie a Dante&lt;/i&gt;: études historiques. Paris: Centre National de la Recherche Scientifique, 1987.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn6&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref6&quot; name=&quot;_ftn6&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn6;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[6]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Isto se encontra no livro de Porfírio&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt; A Vida de Plotino, &lt;/i&gt;traduzido diretamente do grego por Reinholdo Aloysio Ullmann, na deste mesmo autor, acima referenciada.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn7&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref7&quot; name=&quot;_ftn7&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn7;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[7]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Para uma breve visão desses possíveis ensinos, ver REALI, 1994, p.p 407-410. Conferir a referência na bibliografia que se encontra no fim desse trabalho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn8&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref8&quot; name=&quot;_ftn8&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn8;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[8]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Para uma melhor compreensão desse ponto, ver: GILSON, 1998, p.p. 129-158. E também ULMANN, 2002, p.p 17-173.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn9&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref9&quot; name=&quot;_ftn9&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn9;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[9]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Confira: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf. &lt;/i&gt;VII, 9,13.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn10&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref10&quot; name=&quot;_ftn10&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn10;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[10]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Para aprofundamento desse ponto ver SANGALLI, 1998, p.p 98-123.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn11&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref11&quot; name=&quot;_ftn11&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn11;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[11]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Finalidade aqui se refere ao objetivo para o qual o homem existe. Observe que no pensamento grego não existe a idéia de criação. Esse objetivo (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;telos = fim último&lt;/i&gt;) é a realização plena do homem.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn12&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref12&quot; name=&quot;_ftn12&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn12;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[12]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver SANGALLI, 1998, p.p 17-89,162.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn13&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref13&quot; name=&quot;_ftn13&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn13;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[13]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; A referência se encontra na introdução de Carvalho sobre o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De beata vita &lt;/i&gt;encontrada na obra por nós utilizada neste trabalho.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn14&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref14&quot; name=&quot;_ftn14&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn14;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[14]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; O parêntesis é meu.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn15&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref15&quot; name=&quot;_ftn15&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn15;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[15]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “Non ergo, inquit, illis rebus, sed animi sui moderatione beatus est” (trad. de M.A.S.C).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn16&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref16&quot; name=&quot;_ftn16&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn16;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[16]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; O parêntesis é meu.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn17&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref17&quot; name=&quot;_ftn17&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn17;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[17]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver (&lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trin. &lt;/i&gt;XIII. 20, 25).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn18&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref18&quot; name=&quot;_ftn18&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn18;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[18]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “por aqui o texto em latim”&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn19&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref19&quot; name=&quot;_ftn19&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn19;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[19]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “nam id, opinor, ei conparandum est, quod cum vult habet... id ergo, inquam, semper manens nec ex fortuna pendulum nec ullis subiectum casibus esse debet. Nam quidquid mortale et caducum est, non potest a nobis, quando volumus et quamdiu volumus, haberi” (trad. de M.A.S.C).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn20&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref20&quot; name=&quot;_ftn20&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn20;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[20]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Nesse momento vemos claramente o sábio estóico que encara o &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;devir &lt;/i&gt;como algo a que o sábio não deve estar dependente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn21&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref21&quot; name=&quot;_ftn21&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn21;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[21]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Aqui é importante ter em mente que doutrina não tem o sentido geralmente atribuído atualmente de dogma infalível, mas sim de princípios básicos de uma escola de pensamento.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn22&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref22&quot; name=&quot;_ftn22&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn22;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[22]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Aqui entra o tema do coração puro que analisamos acima no texto do &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;De trinitate.&lt;/i&gt; Além disso, posteriormente Agostinho chegará à conclusão de que a vida sem pecado só poderá ser atingida do estado de eternidade, onde realmente se dará a beatitude, esses dois temas são tratados conjuntamente em &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;trin. &lt;/i&gt;XIII, 20,25.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn23&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref23&quot; name=&quot;_ftn23&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn23;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[23]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “Si autem quaeritis, quid sit sapientia, iam et ipsam ratio, quantum in praesentia potuit, evoluit atque eruit; nihil est aliud quam modus animi, hoc est quo sese animus librat, ut neque excurrat in nimium neque infra quam plenum est coartetur. Excurrit autem in luxurias dominationes superbias ceteraque id genus, quibus inmoderatorum miserorumque animi sibi laetitias atque potentias conparari putant. Coartatur autem sordibus timoribus maerore cupiditate atque aliis, quaecumque sunt, quibus homines míseros etiam confitentur” (trad. de M.A.S.C).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn24&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref24&quot; name=&quot;_ftn24&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn24;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[24]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Os colchetes são meus.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn25&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref25&quot; name=&quot;_ftn25&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn25;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[25]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “Cum vero sapientiam contemplatur inuentam cumque, ut huius pueri verbo utar, ad ipsam se tenet nec se ad simulacrorum fallaciam, quorum pondus amplexus a deo suo cadere atque demergi solet, ulla commotus inanitate conuerit, nihil inmoderationes et ideo nihil egestatis, nihil igitur miseriae pertimescit. Habet ergo modum suum, id est sapientiam, quisques beatus est” (trad. M.A.S.C).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn26&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref26&quot; name=&quot;_ftn26&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn26;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[26]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Isso não quer dizer que negue as virtudes estóicas já elencadas anteriormente.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn27&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref27&quot; name=&quot;_ftn27&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn27;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[27]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Vide: BV I, 5.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn28&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref28&quot; name=&quot;_ftn28&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn28;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 12pt;&quot;&gt;[28]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;Si enim sumus modus per sumum modum modus est, per se ipsum modus est” (A tradução é minha).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn29&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref29&quot; name=&quot;_ftn29&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn29;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[29]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “Neque igitur veritas sine modo neque modus sine veritate umquam fuit. Quis est Dei filius? Dictum est: veritas. Quis est, qui non habet patrem? Quis alius quam sumus modus? Quisquis igitur ad summum modum per veritatem venerit, beatus est” (a tradução é minha).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn30&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref30&quot; name=&quot;_ftn30&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn30;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[30]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver sobre isso &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;De Trinitate &lt;/span&gt;&lt;/i&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 11pt;&quot;&gt;XIII, 7,10.&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn31&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref31&quot; name=&quot;_ftn31&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn31;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[31]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; “Sed tamem quamdiu quaerimus, nondum ispso fonte atque, ut illo verbo utar, plenitudine saturati nondum ad nostrum modum nos peruenisse fatemur et ideo quamuis iam deo adivuante nondum tamem sapientes ac beati sumus” (a tradução é de Étienne Gilson na edição brasileira da &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Introdução ao estudo de santo Agostinho&lt;/i&gt;, p.23).&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn32&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref32&quot; name=&quot;_ftn32&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn32;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[32]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; A doutrina da iluminação é certamente uma das doutrinas centrais do pensamento de santo Agostinho. Tratar dessa doutrina seria tarefa para uma dissertação ou mesmo tese de doutorado, por isso, nessa monografia guardamos o caráter de simples aceno ou referência a alguns pontos da doutrina que sirvam para o esclarecimento do que está se explicando. Para Agostinho, homem, por causa do pecado perdeu a comunhão com Deus, e se esqueceu dos conhecimentos que tinha da Verdade, da Sabedoria divina, mas no presente estado ele ainda guarda vestígios desse estado original. Segundo Novaes, “a tarefa da razão poderia ser resumida como esforço de recuperação da memória... Na verdade, essa memória consiste antes numa certa presença, ainda que residual, daquilo que é originário, isto é, daquilo parte constituinte de uma natureza, agora corrompida” (2007, p.20). No entanto, para recuperar essa memória o homem precisa da ajuda de Deus, da sua iluminação, por isso, num processo gradual de conversão, que consiste na humildade que leva o homem a reconhecer e confessar o seu estado de pecado, e posteriormente confessar o nome divino de misericórdia, processo esse conduzido por Deus por meio de Cristo, a alma vai recebendo iluminação divina para que sua razão iluminada por Deus alcance os conteúdos da Verdade que estão guardados na memória, no interior do homem, em sua alma. Apesar dessa condução, devemos ter em mente que para Agostinho a corrupção da natureza não é total. (para uma melhor compreensão da doutrina da iluminação ver, GILSON, 2006&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;, &lt;/span&gt;p.p 42-43;49-51;84-85;149-150;159-184;243.&lt;span style=&quot;color: red;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn33&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref33&quot; name=&quot;_ftn33&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn33;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[33]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Conf. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;Conf. &lt;/i&gt;X, 23,33.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn34&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref34&quot; name=&quot;_ftn34&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn34;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[34]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; PLATÃO. &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;A república.&lt;/i&gt; Tradução de Pietro Nassetti. São Paulo: Martin Claret, 2006. 517 b. p.p 212-213.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn35&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref35&quot; name=&quot;_ftn35&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn35;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[35]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver mais a frente sobre isso em 5.4.5 VIVER BEM AQUI PARA VIVER FELIZ NO ALÉM.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn36&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref36&quot; name=&quot;_ftn36&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn36;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[36]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt;&lt;span lang=&quot;EN-US&quot;&gt; “[…] during this life, the happy life dwells only in the soul of a wise man regardless of the condition of his body; yet the Apostle hopes for a perfect knowledge of God, the greatest that man can have, in the life to come, for that alone should be called a happy life where the incorruptible and immortal body will be subject to its spirit without any vexation or resistance”.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn37&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref37&quot; name=&quot;_ftn37&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn37;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[37]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Todavia não percamos de vista que Agostinho sempre permanece na fé, apesar de se desenvolver e mesmo de alguma forma mudar para permanecer na fé.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;div id=&quot;ftn38&quot; style=&quot;mso-element: footnote;&quot;&gt;&lt;div class=&quot;MsoFootnoteText&quot; style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Verdana, sans-serif;&quot;&gt;&lt;a href=&quot;file:///D:/Pen%20Drive%20Ozenir/Beatitudo%20a%20busca%20pela%20felicidade%20em%20santo%20Agostinho.docx#_ftnref38&quot; name=&quot;_ftn38&quot; style=&quot;mso-footnote-id: ftn38;&quot; title=&quot;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span class=&quot;MsoFootnoteReference&quot;&gt;&lt;span style=&quot;font-size: 10pt;&quot;&gt;[38]&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/a&gt; Ver sobre o êxtase de Óstia em &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;conf.&lt;/i&gt; IX, 10,25.&lt;/span&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/8496783033316733573/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/beatitudo-busca-pela-felicidade-em.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8496783033316733573'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/8496783033316733573'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/beatitudo-busca-pela-felicidade-em.html' title='Beatitudo: A Busca pela Felicidade em Agostinho de Hipona [monografia de conclusão do curso de teologia]'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><media:thumbnail xmlns:media="http://search.yahoo.com/mrss/" url="https://blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEhaT2u9kTUQS6vJ62h1KjlUqBKE9bRaarouwHeVeQbCieN5QKyLqlm6WhEUbyDD7ir1B7r4wWjan2bgF2wrxSpp1TrBEUA5Qn0oYVrXY0QgYhS-3v3vAUyGv1WvSlXlzSfIqh2dLHqU1Oc/s72-c/agostinho2.jpg" height="72" width="72"/><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-2243453221408091225</id><published>2011-07-29T11:31:00.000-07:00</published><updated>2011-07-29T11:31:47.069-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Crônicas"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Diário"/><title type='text'>A Lenda do garotinho</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Conta-se uma lenda de um garotinho que queria muito ser um grande escritor, mas não era qualquer escritor, era daqueles grandes, bem grandes mesmo, ser famoso também valia.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Grande parte dos seus amigos: próximos e familiares o aconselhavam a ter uma profissão decente: ou ser médico, advogado, engenheiro, coisa que valha, e principalmente que desse dinheiro. No entanto, êta garotinho chato e teimoso, não abandonava a idéia fixa de ser escritor, e quanto mais ele crescia, mais crescia a teimosia com ele.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Em seus momentos solitários ele pensava: “pra que ter muito dinheiro? Porque as pessoas gostam tanto de dinheiro?” depois, mais crescido começou a refletir que dinheiro é bom, mas somente para lhe proporcionar as necessidades básicas, e já que vivemos nessa loucura pelo dinheiro às vezes temos que nos aliar ao inimigo. Mas bem, não queria falar das reflexões do garotinho sobre o dinheiro, e sim do da sua vontade de ser escritor, pois bem, continuemos...&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;O garotinho cresceu, estudou muito, mas percebia que nunca chegava ao nível que desejava para ser um “grande” escritor, sempre percebia e sentia que muito faltava para esse nível, e mais, percebeu que o seu desejo de fama e eterna glória estavam muito distantes, a bem dizer, a distância de uma eternidade.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Continuava estudando muito, pois não queria deixar que o sonho pelo qual lutou fosse por águas abaixo, seu coração era cheio de sentimentos e da sua mente disparavam muitas idéias que em vão procuravam a forma pura, como já dizia um tal de Antero de Quental. Mas, finalmente, como tudo nesse mundo tem começo e fim, o nosso garotinho cansou, viu os seus sonhos sendo jogados para longe, aliás, ele não seria o primeiro a ter sonhos lançados fora, os viu afundarem no profundo mar do nada, idéias que se dissolviam em buracos negros para nunca mais serem vistas foram juntas com eles.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Portanto, abandonada a idéia de ser grande escritor, estava abandonada a sua existência, e melancolicamente o menininho morreu.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Quando do seu velório, muitas pessoas choraram e se lamentaram pelo fato de que alguém que poderia ter dado certo na vida tivesse morrido tão cedo. Uns diziam: “É isso que dá sonhar tanto, sempre os sonhadores morrem! Quem quiser viver muito que não seja sonhador”.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Enfim, foi feito o velório e todos foram tristes para as suas casas.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Já no outro mundo, o garotinho começou a ver todas aquelas belezas que as pessoas lhe diziam quando ele ainda estava na terra. No entanto, aquelas eram belezas feias para ele: ruas de ouro, casas feitas de jaspe reluzente, água cristalina, pessoas com roupas resplandecentes e coroas cheias de pedras preciosas na cabeça, e por aí vai. Foi então quando ele começou a se perguntar se aquilo era realmente o céu, e começou a se angustiar pelo fato de ter que passar toda a eternidade naquele lugar horrível.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Os dias foram se passando e o garotinho ia se entediando daquilo, o que ele tinha feito de tão mal pra merecer esse castigo? Seriam os seus sonhos de ser escritor? Tinha saudade das árvores de madeira que floriam e davam frutos que, primeiramente eram bem pequeninhos e depois iam crescendo, e de verde ficavam maduros, que eram comidos e até apodreciam, que encanto. Não agüentava mais olhar para aqueles frutos eternos, sempre do mesmo jeito, além do que, não tinha fome, e aquilo era uma das coisas mais terríveis daquele lugar, “há quando eu tinha fome” se lamentava a criança. A coisa era tão séria que chegou mesmo a ter saudade do transito da cidade grande.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;No entanto, num desses tediosos dias, o garotinho estava a contemplar um homem que brilhava ao longe, brilhava tanto que nosso amigo estava quase pra ficar cego de tanto brilho que emanava daquele homem sentado num grande trono. De repente, viu um ser alado com grandes asas que fazia seu passeio diário por ali, e resolveu chamá-lo:&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Ei! Você não sabe se dá pra fugir daqui não?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Benevolamente e com um sorriso no rosto o ser respondeu:&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Há meu bondoso rapaz, é impossível! – deu uma pausa e prosseguiu – Mas o que há com você? Porque quer ir embora daqui? Muitas pessoas dariam a vida para estar num lugar desses, cheios de ruas de ouro e cristal, tudo aqui é coisa de primeira linha, tudo que um ser humano quer: pedras preciosas, casas de primeiríssima qualidade, tijolos de marfim, pias de esmeralda, e olhe só, até as ruas são de ouro, olhe bem e veja, você vai procurar por toda a eternidade e não vai encontrar nem um grão de areia e nem sujeira em canto algum.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Ainda triste o menininho perguntou:&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- E aquele homem reluzente, sentado naquele trono reluzente, de rosto reluzente, aliás, tudo nele é reluzente. Você sabe quem é ele?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Mas o que é isso – assustou-se o ser transcendente – olhe o respeito – flamejou o ser de sorriso eterno – aquele é quem manda em tudo aqui. Mas você não sabia disso?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Não!&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Mas porque essa pergunta agora?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Porque eu queria falar com ele, quem sabe ele não me deixaria sair?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Olhe meu garoto – sussurrou fleumaticamente o ser alado, se aproximando do menino com aquele sorriso tenebroso. Aqui faço uma observação, agora que o garotinho reparava melhor parecia até que aquilo sorriso era um castigo, o boca dele era algo parecido com a do Coringa do Batman. Mas o ser continuou sua fala – eu estou aqui por milhares e milhares de milênios e nunca nem consegui chegar perto dele. Porque você acha que conseguiria falar-lhe?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Não sei, é que eu só pensei...&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Escuta – interrompeu o ser sorridente – aqui não se pode pensar, goze das riquezas desse lugar, seja feliz e pronto.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Mas eu não sou feliz, eu não estou feliz! – respondeu já meio desesperado o garotinho.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;- Mas não é possível! Aqui todos são felizes, você não percebe que todos estão rindo?&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Realmente, agora que ele observava melhor viu que todos riam, mas era um riso quase igual ao do ser alado que conversava com ele. Olhou bem nos olhos daquela coisa e percebeu que dentro dos seus glóbulos existiam gotas de sangue, o seu olhar era triste. Agora sim, entendeu porque o ser gritava com ele, seus olhos gritavam, não foi sua boca que gritou, mas sim sua alma.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;O garotinho não agüentou, começou a chorar. Então, viu que algumas lágrimas de sangue começavam a jorrar daquelas faces, começaram tímidas, mas logo caíram abundantemente, correndo pelas ruas de ouro que agora já estavam sujas formando um rio de sangue, sangue quente que tocava os seus pés, logo chegando aos seus joelhos. Em breve o sangue já estava afogando-o, e não via mais nada, estava morrendo novamente mais agora afogado, a respiração lhe faltou e naquela agonia final...&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;Rapidamente abriu os olhos, estava na banheira, a água transbordava, mas a temperatura estava ideal. Percebeu que tinha dormido ali mesmo. Nada melhor que um banho morno para tirar o cansaço do dia. Saiu do banho, se enxugou, sentiu bem a espessura da toalha, olhou para o espelho, piscou para si mesmo e deu uma risada gostosa, escovou os dentes e quase comeu o creme dental. Do espelho olhou pela porta aberta de seu quarto uma parte de sua estante de livros. Viu também um caderno aberto e uma caneta ao lado, dirigiu-se vagarosamente ao quarto, sentou-se, era maravilhosa a sensação de estar sobre algo perecível, tocar aquela caneta, ver aqueles papeis. A janela estava aberta, a noite estava linda, olhou para fora, uma árvore balançava com a brisa. Sentiu o cheiro da terra molhada que subia ao seu nariz, fechou os olhos, tomou a caneta, esqueceu as formas eternas e partiu para a libertação das formas incompletas. Agora sim, o garotinho soube que estava prestes à crescer, longe da eternidade estava pronto para viver sua finitude. Bela e infinita finitude.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Tahoma, Helvetica, FreeSans, sans-serif; font-size: 15px; line-height: 20px;&quot;&gt;&amp;nbsp;&lt;/span&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/2243453221408091225/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/lenda-do-garotinho_29.html#comment-form' title='1 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/2243453221408091225'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/2243453221408091225'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/lenda-do-garotinho_29.html' title='A Lenda do garotinho'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>1</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-5972664216424420362</id><published>2011-07-25T10:35:00.000-07:00</published><updated>2011-07-29T11:19:09.409-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Diário"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Reflexões"/><title type='text'>Locis Communes Theologiae [unus]</title><content type='html'>A expressão latina acima pode ser traduzida como: &quot;os lugares comuns da teologia&quot;. Para entendê-la temos que saber o que quer dizer em linguagem acadêmica lugares comuns. Seu significado em linguagem popular poderia ser algo como &quot;clichê&quot;. Cliclês existem em todas as áreas do discurso, e não seria diferente na teologia. É algo difícil de se escapar, você tem que estar atento, os clichês se referem aos discursos sim, mas também as atitudes e as posturas baseadas ou dependentes desse discurso.&lt;br /&gt;
Sou inimigo de chichês por natureza, eles me irritam, talvez por causa de minhas frustrações escolares. Na escola de ensino fundamental e médio, para você fazer parte de determinado grupo você tem que ter um palavreado específico, determinados trejeitos de andar e frequentar lugares que o grupo frequenta, isso também é certo tribalismo &quot;necessário&quot;. Os jovens em sua ânsia de se descobrirem e serem aceitos muitas vezes se inserem nestes grupos e suas exigências, &quot;entram na barca&quot;, como dizia uma expressão amazonense que quer dizer que a pessoa é facilmente influenciável. Mas será que tudo isso se refere apenas as escolas? Não, os seminários, faculdades e universidades tem as suas classes e sub-classes. O teólogo possui o seu palavreado, os lugares que frequenta, etc.&lt;br /&gt;
Os rótulos são lugares comuns e tentativas de segregar e determinar discursos e posturas para poder depois excluir o diferente. Os rótulos quase sempre não correspondem a realidade, mas na verdade são um poderoso mecanismo de controle e coerção. Deixem-me dar um exemplo: hoje é corriqueiro nas faculdades teológicas e de ciências da religião classificar alguém de fundamentalista ou liberal. Aliás baseados nesses rótulos se formaram as alas fundamentalista e liberal na disputa pelo espaço teologal, cada um execrando o outro. Parecem duas torcidas de futebol rivais. No entanto, na teologia as coisas não podem ser definidas assim, o discurso teológico vai muito além da dualidade, a base do diálogo e a possibilidade de expressão do outro, quando isso é retirado há uma silenciação e exclusão. Criticar o outro por ser fundamentalista ou liberal não é errado, desde que isso se faça a nível racional, o que questionamos é o ato de não dar ao outro o direito de ser teólogo por causa de seu discurso. Quando rotulo alguém eu já me indisponho a ouvi-lo. Muitos liberais tem raiva dos fundamentalistas, mas se esquecem que estes últimos possuem uma boa base teórica e filosófica que fundamentam a sua postura. Por sua vez os fundamentalistas só sabem chamar os que pensam diferente de liberais. O liberal muitas vezes se transforma em um defensor tão ferrenho de seu liberalismo que transforma este em ortodoxia, uma ortodoxia liberal. É uma armadilha em que muitos teólogos calouros caem ao entrar numa faculdade de linha liberal.&lt;br /&gt;
Tanto o que se intitula de liberal, bem como o fundamentalista fazem um des-serviço para a teologia. Os rótulos muitas vezes impedem de que nos abramos os diferentes discursos teológicos em sua diversidade. O liberal pode aqui reclamar por dizer que sempre estará aberto ao discurso diversificado no labor teológico, mas até onde ele está disposto à ouvir o fundamentalista. E o fundamentalista? Será que ele ao menos ouve o liberal? Ou seu estudo da teologia liberal é apenas uma doxografia dos ditos liberais que servem no caso de necessidade de algum dia refutar um liberal caso o encontre?&lt;br /&gt;
&lt;br /&gt;
Continua...</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/5972664216424420362/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/locis-communes-theologiae-unus.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/5972664216424420362'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/5972664216424420362'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/locis-communes-theologiae-unus.html' title='Locis Communes Theologiae [unus]'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-301570055790428920</id><published>2011-07-22T18:41:00.000-07:00</published><updated>2011-07-29T11:19:18.578-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Diário"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Reflexões"/><title type='text'>Um Pouco Mais Sobre...</title><content type='html'>&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;A palavra diário é certamente mais um título do que mesmo alguma coisa como gênero literário. A seguir o que o leitor vai ver são na verdade alguns pensamentos, descrições, crônicas, e vez ou outra uma poesia. Aqui busquei uma espécie de libertação, nada de sermões, livros doutrinais, artigos acadêmicos, ou coisas semelhantes que se atribui à um teólogo profissional. Até no nome fui livre, pois nisso que convencionei chamar de diário na verdade é mais uma tentativa de expressar um pouco mais o que é a alma de um teólogo, do que simplesmente exercer uma atividade teologal.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Isso muito esclarece, pois alguém pode pensar que aqui encontrará o que pensa o teólogo, e na verdade eu falo de um teólogo, ou seja, de mim mesmo apenas, pois não quero que o que eu penso e vivo seja imputado aos teólogos em geral. No entanto, não posso deixar de dizer que mesmo na minha individualidade não deixo de participar dessa classe, e por certo em muitas coisas expresso a universalidade teologal, se é que isso existe.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Ainda devo falar que, certamente, mesmo aqui não conseguirei me libertar das tarefas teológicas mas, com certeza elas serão bem menores, por isso, gostaria que o leitor encarasse esse diário mais como uma forma de se divertir, de passar o tempo. Mas no fim, ele tem o direito de fazer a sua leitura, se quiser, como teologia, diremos que ele tem direto de fazer sua hermenêutica, de ler a partir do seu ponto de vista, pois a partir do momento em que estes escritos se tornaram públicos, eles de certa forma estão sobre seu poder, e deles podem fazer o que quiserem.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Para mim, infelizmente, somente no último período do curso comecei a escrever esse diário que agora vem a lume nesse blog, mas para quem vai lê-lo não, pois será poupado das puerilidades as quais são vítimas o calouro de teologia. Alguém poderia objetar que como alguém que estuda as Escrituras Sagradas poderia obedecer ao conselho evangélico que diz: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;“Aquele que não se fizer como uma criança não pode ver o reino de Deus”,&lt;/i&gt; ao que eu, chatamente contraporia a esse texto o de Paulo: &lt;i style=&quot;mso-bidi-font-style: normal;&quot;&gt;“Sede meninos na malícia, mas não no entendimento”&lt;/i&gt;, e por mais que o leitor não tenha se convencido dessa simples tentativa sistemática, eu não fico triste, pois a intenção não é convencer ninguém, e sim em simples atitudes como essa, mostrar um pouco do que é um teólogo, bicho tão estranho, ainda mais no Brasil.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Em um sentido importa que a sentença faça sentido para quem a elaborou, mas sabemos que sem o reconhecimento do outro sobre o sentido que damos à algo, o sentido não existe para quem está vivendo-o, tal sentido só existe no diálogo, na vida comunitária.&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div class=&quot;MsoNormal&quot; style=&quot;line-height: 150%; margin-bottom: 6.0pt; text-align: justify; text-indent: 35.45pt;&quot;&gt;&lt;span style=&quot;line-height: 150%;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Enfim, já falei muito para coisas como apresentação e semelhantes, não usarei a palavra prologômeno, um diário não precisa de um prologômeno, ela é uma apresentação, e como tal deve ser breve, e apenas preparar o leitor para o que virá, e na verdade, nessas apresentações quis apenas esclarecer algumas coisas.&lt;/span&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: &#39;Times New Roman&#39;, serif; font-size: small;&quot;&gt;&lt;o:p&gt;&lt;/o:p&gt;&lt;/span&gt;&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/301570055790428920/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/um-pouco-mais-sobre.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/301570055790428920'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/301570055790428920'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/um-pouco-mais-sobre.html' title='Um Pouco Mais Sobre...'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry><entry><id>tag:blogger.com,1999:blog-1820956582039824976.post-1032967828011073627</id><published>2011-07-22T14:43:00.000-07:00</published><updated>2011-07-29T11:19:27.315-07:00</updated><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Diário"/><category scheme="http://www.blogger.com/atom/ns#" term="Reflexões"/><title type='text'>Apresentação</title><content type='html'>&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Ao criar um segundo blog sei que corro o risco de ser disperso, o que não é mentira, mas reconheço minhas dificuldades de temperamento, o que não me impediria jamais de fazer algo como um segundo blog.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Não acalento o sonho de um blog bombástico. Abandonei as ilusões da fama à muito tempo, quero apenas um lugar onde eu possa escrever coisas que me vêem à cabeça e ao coração.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Os &quot;Rabiscos de Teologia Filosofia e Literatura&quot; foram um lindo projeto, mas muito superior às minhas forças e ao meu tempo. Não que essas três manifestações do espírito humano não me cativem e sejam minhas paixões, entretanto, dedicar-se à um blog com tal título seria difícil mesmo para alguém que fizesse apenas isso na vida, por isso, prefiro que estas três &quot;artes&quot; fiquem ao nível da especialidade.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Outra coisa, poderia criar um blog com apenas um dos três temas, entretanto, minha paixão por eles não me deixariam fazê-lo, como já disse, conheço um pouco minha personalidade, e para evitar me dispersar, prefiro que estes e outras áreas do saber humano possam ser inseridas numa narrativa mais pessoal e interessante. A literatura &quot;confessional&quot; é o melhor método para isso no meu ver.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Diário, como já diz o título pretende ser reflexões diárias de qualquer espécie, e o genitivo &quot;teólogo&quot; indica que, sempre &amp;nbsp;a reflexão será tocada pela consideração que envolva o &quot;outro&quot;, e o totalmente &quot;Outro&quot;.&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;&lt;br /&gt;
&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;&lt;div style=&quot;text-align: justify;&quot;&gt;&lt;span class=&quot;Apple-style-span&quot; style=&quot;font-family: Arial, Helvetica, sans-serif;&quot;&gt;Sejam bem vindos&lt;/span&gt;&lt;/div&gt;</content><link rel='replies' type='application/atom+xml' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/feeds/1032967828011073627/comments/default' title='Postar comentários'/><link rel='replies' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/apresentacao.html#comment-form' title='0 Comentários'/><link rel='edit' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/1032967828011073627'/><link rel='self' type='application/atom+xml' href='http://www.blogger.com/feeds/1820956582039824976/posts/default/1032967828011073627'/><link rel='alternate' type='text/html' href='http://diariodeunteologo.blogspot.com/2011/07/apresentacao.html' title='Apresentação'/><author><name>Mizael Souza</name><uri>http://www.blogger.com/profile/06775102238850713566</uri><email>noreply@blogger.com</email><gd:image rel='http://schemas.google.com/g/2005#thumbnail' width='24' height='32' src='//blogger.googleusercontent.com/img/b/R29vZ2xl/AVvXsEgDV_UX_-mYSz6LBDhk6Zutt_Dy5MPKlWLTXuL3pweQ4vmTcH78D9p9TA6vrJ_MjgYB1y0XXRX_-kPI4nxJDOkCVZMBeFSL5rkf8CbDGuoFc-rRRQa8bqNLZ-N7lzI2/s1600/*'/></author><thr:total>0</thr:total></entry></feed>