Zoals in het artikel “Stress en Burn-out” al vermeld staat, is stress een reactie op een spannende gebeurtenis en kan een burn-out ontstaan als er een structureel gebrek aan evenwicht is tussen stress en energiebronnen. Hier wil ik graag iets dieper op ingaan. Want wat gebeurt er nu precies in je lichaam?

Wanneer je wordt blootgesteld aan een spannende gebeurtenis zoals bijvoorbeeld een extreme uitdaging of een vervelende situatie, zoals  een ongeluk, ruzie of een drukke periode op je werk, reageert het lichaam. Razendsnel flitsen gedachten door je hoofd. Te denken valt aan: “Dit kan ik niet!”, “Dit is onrechtvaardig!”, “Ik ben bang!” en nog voor je je kunt afvragen of je gedachten wel rationeel zijn, maakt het lichaam zich automatisch klaar voor een reactie op een gebeurtenis. De interpretatie van de situatie zorgt ervoor dat je lichaam in staat van paraatheid wordt gesteld. Bij hevige schrik, angst of woede zullen de hersenen signalen uitzenden via het ruggenmerg naar de zenuwenuiteinden. 

De zenuwenuiteinden scheiden adrenaline en noradrenaline moleculen uit. Deze moleculen stellen het lichaam in staat tot een vecht- of vluchtreactie. De hartslag en ademhaling versnellen, spieren worden aangespannen en je kunt je misselijk gaan voelen of acuut hoofdpijn krijgen. Wanneer je de gedachten die als eerste door je hoofd flitsen voor waar aanneemt, blijf je de gebeurtenis als stressvol ervaren. Je kunt impulsief reageren door de confrontatie aan te gaan of de situatie te vermijden. De grote vraag is natuurlijk hoe wil je graag reageren?

Naast de eerste inschatting van de gebeurtenis is de inschatting van de eigen mogelijkheden om het probleem op te lossen, bepalend voor het al dan niet ervaren van stress. Hoe je tegen het probleem en je eigen mogelijkheden om het probleem op te lossen aankijkt, bepaalt je gedrag. Deze combinatie van het omgaan met problemen wordt coping-gedrag genoemd. Wanneer je niet op jezelf kunnen vertrouwen en vanuit je eigen kracht bewust kiest voor de impact die je wil hebben, ontspant het lichaam wel weer zodra de dreiging is geweken. Echter het gaat dan om een tijdelijke reductie van stress.

Stress wordt ongezond als een spannende gebeurtenis blijft aanhouden of zich steeds, in een kort tijdsbestek, blijft herhalen. Het lichaam heeft dan niet voldoende tijd zich volledig te herstellen. Met als gevolg dat bij een aanhoudende stressvolle gebeurtenis het lichaam reserves moet aanspreken.

Veel van mijn klanten geven aan dat vooral het gevoel van onmacht om iets aan een situatie te doen een emotionele belasting gaat vormen bij het dagelijks functioneren. Dit kan naast piekeren, onvoldoende nachtrust,  eetstoornissen en verslechterde omgang met mensen, ook leiden tot afname van het leervermogen en inzetten van eigen kwaliteiten.

Naast de emotionele belasting ervaren diverse klanten tevens lichamelijke gevolgen, zoals maag en darmklachten, hoofdpijn, maar ook neerslachtigheid tot zelfs burn-out. Het is belangrijk zo vroeg mogelijk met stress om te leren gaan.

Irrationele gedachten zorgen voor stress, ergernis en onmacht. Deze gevoelens ontstaan niet door de gebeurtenissen zelf, maar door de interpretaties en gevolgstrekking die je aan de gebeurtenissen en je eigen kunnen geeft. Blijf irrationele gedachten de baas.

Verhoog je coping-gedrag
Probeer duidelijk te stellen waardoor je zoveel stress voelt. Kijk waar je de controle over terug kunt nemen. Probeer persoonlijke grenzen en doelen te stellen. Vertrouw op jezelf, de ander en op een goede afloop. Daarnaast zijn zelfredzaamheid en beheersing van gevoelens, gedachten en gedrag belangrijk. Als laatste het activeren van het vermogen tot reflectie en kunnen denken in mogelijkheden.

Begin met tijd te nemen om je lichaam te laten ontspannen en bij te tanken. Praat over je problemen.

Neem, voor een vrijblijvend gesprek, vandaag nog contact op met een coach van DOORBRAAK.

Mélise van der Ven is een bevlogen coach en trainer die mensen uitdaagt de mogelijkheden te ontdekken achter de grenzen die voor waar worden aangenomen. Zij helpt mensen hun dromen om te zetten in actie. In het werk en privéleven. Zij werkt vanuit persoonlijke passie, is betrokken, invoelend, internationaal gecertificeerd coach en is de stuwende kracht achter DOORBRAAK. Mélise verstaat de kunst anderen enthousiast te maken en te stimuleren om vanuit zelfleiderschap hun eigen kwaliteiten te benutten. Om vervolgens effectief te handelen en spanningen te reduceren, door bewust keuzes en verantwoordelijkheid te durven nemen.