Dyslexie, wat nu..?

De mogelijkheden van ict (en zonder ict)

2013-02-18T08:25:00.000+01:00

Hulpmiddelen hebben pas echt nut als ze ingebed zijn in het leren en het pedagogisch klimaat in de klas, als ze passen bij de leerling en samen met die leerling zijn overeengekomen.Ict-oplossingen zijn geweldig en erg ondersteunend voor deze leerlingen, maar het is een middel. Begrip, aandacht en feedback zijn het fundament.

Positieve conclusies onderzoek
Afspraken met leerlingen kunnen worden vastgelegd in een dyslexiepas. Die pas zit in de systemen van de school, is regelmatig onderwerp van gesprek met de leerling en draagt de leerling zelf bij zich (de leerling is verantwoordelijk!). Dat geeft de kans om met leraren te overleggen wat dat betekent voor die specifieke les. Een belangrijk advies is om de keuze te beperken, het gaat vooral om programma’s die veel mogelijkheden bieden. Er is recent onderzoek gedaan naar het effect van deze middelen en dat wijst uit, dat – zoals altijd: passend ingezet – deze middelen erg helpen.

Conclusie:
‘Met de huidige resultaten kunnen we voorzichtig concluderen dat compenserende software een positief effect heeft op de lees- en spellingprestaties van leerlingen.

Tevens beseffen leerlingen beter het belang van leren lezen. Daarnaast blijkt dat ook het sociaal-emotioneel functioneren, waaronder het zelfvertrouwen en de taakmotivatie, van leerlingen positief beïnvloed wordt. Er zijn duidelijke aanwijzingen dat bij de meerderheid van de leerlingen de werkhouding vooruit gaat. De concentratie, het werktempo en de zelfstandigheid verbeteren als er gewerkt wordt met geavanceerde compenserende software. Tevens zijn er duidelijke aanwijzingen dat leerlingen over het algemeen enthousiast zijn over het werken met dyslexiesoftware. ( Onderzoek Marrith Hoenderken , Tijdschrift voor Remedial Teaching, maart 2012)

Voorbeelden voor po en vo scholen

‘Sprint’ voor het ondersteunen van het lezen
‘Daysy-speler’ voor leerlingen met een ernstige vorm van dyslexie
en voor het lezen van methoden en boeken
‘Mindmap software’ voor het structureren en voorbereiden van spreekbeurten
‘Methode afhankelijke software’ voor het automatiseren van de spelling
‘Kurzweill 3000’ of ‘Claroread’
‘Mindmapsoftware’ voor het structureren van de leerstof
‘Reading pen’: voor de MVT op woordniveau
‘Methode afhankelijke software’
‘Teach 2000’ of ‘Overhoor’ voor het leren van vocabulaire

Bron: www.kennisnet.nl

Lezen

2013-02-11T08:21:00.000+01:00

Lezen is een breed terrein. Het gaat om leren lezen, wat we ‘technisch lezen’ noemen. Dat is het verklanken van een tekst. Dat is bij dyslectische leerlingen vaak lastig.

Koorlezen is zo slecht nog niet
Voor lezen is het mogelijk om teksten in de klas te laten voorlezen door andere leerlingen of door voorleessoftware. Daardoor kan de leerling direct naar de inhoud van de tekst en is het tekort aan vaardigheid in technisch lezen geen belemmering om de vakinhoud te leren.

De leraar kan in de lay-out van opdrachten zorgen voor meer witregels en een groter lettertype. Op die manier zorg je dat lezen bij het leren geen belemmering is, maar werk je niet aan het verbeteren daarvan. Werken aan de verhoging van het niveau van het technisch lezen zelf is geen taak voor de meeste leraren, buiten de taal/leesles.

Het terrein van de RT en de dyslexiebegeleider
Dat hoort thuis op het speciale terrein van de RT en de dyslexiebegeleider. Daar wordt systematisch gewerkt aan leesvaardigheid door b.v. Ralfi-lezen (zie www.ralfi.nl), rolwisselend lezen of sleeplezen (www.sleeplezen.nl).

Eraan bijdragen kan wel. De leraar kan b.v. bij hardop lezen van stukken tekst de betreffende leerling ruim van te voren aangeven welk stuk hij gaat lezen, zodat hij zich daarop kan voorbereiden. Bedenk dat bij het verklanken van een tekst de kennis over het onderwerp van de tekst behoorlijk meeweegt.

Zeker bij dyslectische leerlingen die zich een concrete, beeldende voorstelling van de inhoud maken. Zorg er dus voor dat de inhoud van de tekst reeds bekend is en laat niet zomaar nieuwe stukken tekst hardop lezen. En … met de hele klas samen korte stukjes tekst gezamenlijk te lezen (koorlezen), lijkt een specifieke basisschool activiteit, maar helpt de zwakke lezer enorm.

Begrijpend lezen, spelling en schrijven
Een leerling met dyslexie moet het hebben van het begrijpen van de tekst. Hij kan dit niet, zoals veel leerlingen doen, door de tekst herhaaldelijk te lezen. Voorleessoftware helpt om tijdens het lezen de aandacht te kunnen richten op de inhoud.

Mindmappen
indmappen helpt om de lesstof in hoofdzaken en bijzaken te onderscheiden waardoor het beter opgeslagen wordt. Didactisch gezien is het noodzakelijk dat iedere docent de structuur van zijn methode, bv. de opbouw van de spelling , het grote geheel zelf heel goed kent en daar zijn didactiek op afstemt.

Begrijpend lezen
Bij begrijpend lezen zijn de kansen groter. Bovendien is het belangrijker om in de vakles ondersteuning op begrijpend lezen te bieden. Zonder begrip van de tekst is er immers geen leren mogelijk. Het allerbelangrijkst voor begrip is, zoals bij technisch lezen al genoemd, de leerling met voorkennis de tekst te laten lezen. De negatieve spiraal van slecht lezen à weinig lezen à weinig kennis opbouwen à minder begrijpen à nog minder (zin in) lezen à lezen afleren, kun je alleen doorbreken door kennis op te bouwen vóór het lezen. Ook dit is natuurlijk weer voor alle leerlingen belangrijk, maar voor dyslectische leerlingen is het van levensbelang.Het helpt om alle inhoud van de tekst al van te voren te behandelen en daarbij veel beeldmateriaal te gebruiken. Gelukkig is er beeldbank, YouTube en digibord! Het helpt om al van te voren de betekenisdragende woorden te bespreken, er plaatjes bij te zoeken en eenvoudige omschrijvingen met beeldende voorbeelden te geven.

Pas als een leerling zo gewapend een tekst ingaat heeft het zin om aanvullende dingen te doen, zoals groter lettertype, rustige lay-out, leespen, voorleessoftware e.d.
Leerlingen hoeven overigens niet allemaal dezelfde tekst op hetzelfde moment te lezen. Het is mogelijk om leerlingen zelf uit een aantal teksten te laten kiezen, waarbij de binding met het onderwerp voorop staat. Ook is het mogelijk om teksten op een ander niveau te lezen. Programma’s als Nieuwsbegrip geven wekelijks 5 teksten over hetzelfde actuele onderwerp op verschillend niveau.

Dat geeft kansen om leerlingen die dat nodig hebben een makkelijkere tekst te laten lezen. Het helpt ook om de over de tekst te praten. Bij het examen kan dat niet, maar bij het leren is het noodzakelijk. Praten over de tekst is verwerken en dus leren. En een tekst verwerken door alleen opdrachten te maken is voor dyslectische leerlingen dodelijk (en voor alle anderen onnuttig).

Zoek naar manieren om de inhoud te verwerken. Dat kan door mindmaps te maken. Daarbij komt het beeldend vermogen van de dyslecticus weer van pas. Het kan ook door stellingen te maken bij de tekst en in discussie of debat te gaan, door leerlingen in tweetallen te laten bespreken wat de voornaamste informatie is, door een sheet te maken met 5 bullets van de tekst, door de tekst te verwerken in een foto, living statue, poster, etc.

Bronnen
Bronnen zijn er voldoende. Via de website van eenvoudig communiceren zijn er veel teksten te vinden op lagere leesniveaus, zowel voor informatieteksten (b.v. de PRO-krant) als fictie. Naast Nieuwsbegrip geeft ook Schoolsupport informatieve teksten op 5 niveaus en speciaal voor zwakke lezers maken ze ook verhalen in stripvorm . Als het om fictielezen gaat zijnluisterboeken (bijv. lekker luisteren) ook een uitstekende manier om leerlingen aan het lezen te krijgen . Zeker bij fictielezen is het belangrijk om teksten te lezen die aansluiten bij de leeftijd van de leerling, maar wat betreft leesniveau makkelijker zijn. Dat is precies wat ‘eenvoudig communiceren’ biedt.

Het verschil zit hem in de leerkracht
Zonder de overige interventies tekort te doen, is bij de bijdrage van docenten aan het begrijpend lezen de grootste winst te behalen voor dyslectische leerlingen. Stel je voor dat het je lukt door het hele repertoire van ophalen van voorkennis, beeldend materiaal zoeken, samenwerkend leren toepassen, gevarieerd de inhoud verwerken, dyslectische (en andere) leerlingen met vertrouwen en interesse te laten lezen…….dan lukt het om de negatieve spiraal om te buigen. De winst wordt in alle andere gebieden van taal en leren en gedrag zichtbaar. Ict-middelen kunnen daar zeer bij ondersteunen: actuele digitale teksten, teksten laten voorlezen met software, filmfragmenten erbij als ondersteuning, teksten digitaal in een groter lettertype aflezen. Alles wat helpt om de leerling met vertrouwen met teksten te laten werken, waardoor leren mogelijk wordt is nodig.

Spelling en schrijven
Bij spelling en schrijven zijn vaak vaardigheden die bij elkaar worden genoemd. Met name voor dyslectische leerlingen is het belangrijk ze uit elkaar te halen. Spelling is vaak het zorgenkind en beïnvloedt de beeldvorming bij schrijven. Maar het schrijven van teksten vraagt andere vaardigheden dan het goed spellen van woorden en vraagt dus ook andere acties van de leraar. Het schrijven ondersteunen ten dienste van het leren, is mogelijk door dyslectische leerlingen dat minder te laten doen. Aantekeningen maken is vaak voor hen lastig en het helpt dus om een medeleerling in te schakelen om daarbij te helpen of om aantekeningen van digibord te mailen naar de leerling, zodat hij ze op de eigen laptop heeft.

Een eigen laptop
Een eigen laptop of tablet (met toetsenbord) is gewoon voor iemand met dyslexie. Schrijven van lappen tekst is voor alle leerlingen een noeste arbeid, maar voor dyslectische leerlingen welhaast onmogelijk. Dan is het makkelijk om een stukje opnieuw te doen, het lettertype op de goede grootte te krijgen en hulpmiddelen van het net in te schakelen. Bij ‘zwaardere’ gevallen is software die gesproken tekst in schrift omzet ook geschikt. De vermoeiende activiteit van het schrijven zelf moet zoveel mogelijk worden verminderd. De leerling heeft zijn handen en hoofd al vol met het complexe schrijfproces van zinnen maken, gedachten ordenen, het publiek in gedachten houden, tekstopbouw construeren enz. Als het gaat om aantekeningen maken in een schrift of opdrachten maken uit een lesboek, helpt de laptop ook. Dan helpt ook dat de leraar gefocust blijft op de inhoud van de boodschap en niet op de brokkeligheid van de zinnen.

Spelfouten tellen niet
Bij spelling helpt het om spellingkaarten en regelkaarten op de bank te hebben, ook bij toetsen. Ook hier zijn digitale hulpmiddelen onmisbaar. Het best werkt het, als de leerling een eigen laptop heeft met spellingscorrector, woordvoorspeller en spraakherkenningen. Ten overvloede…. spelfouten meetellen bij proefwerken van een vak is weer onnuttig voor alle leerlingen en bijna dodelijk voor dyslectici.

Bron: www.kennisnet.nl

De inzet van hulpmiddelen

2013-02-04T08:17:00.000+01:00

Hulpmiddelen voor dyslectische leerlingen zijn er veel. Ze zomaar gebruiken heeft echter niet veel effect. Het advies is om een paar goede programma’s uit te kiezen, en te zorgen dat je alle mogelijkheden van dit programma kent.

Opluchting na erkenning
Hulpmiddelen voor dyslectische leerlingen zijn er veel. Ze zomaar gebruiken heeft echter niet veel effect. Het advies is om een paar goede programma’s uit te kiezen, en te zorgen dat je alle mogelijkheden van dit programma kent. Eventueel kan de leerkracht ouders sites aanbevelen waar kinderen thuis mee kunnen oefenen: bijvoorbeeld:Woordkasteel, Woordenhaai, Flitskikker.

Vaak raken leerlingen het vertrouwen kwijt dat ze kunnen leren lezen op tempo en schrijven zonder fouten. Als erkend wordt wat er aan de hand is zijn leerlingen vaak enorm opgelucht. Op school worden dan handelingsafspraken gemaakt die gericht zijn op:

stimuleren (verhogen van motivatie)
compenseren (hulpmiddelen ter beschikking stellen
remediëren (een extra impuls om de achterstanden in te lopen).

Compenseren en dispenseren met ict
Er kunnen vanaf vanaf groep 5 voor leesproblemen en dyslexie compenserende en dispenserende maatregelen worden genomen met behulp van ict. In het voorbeeld wordt ‘sprint’ genoemd.

Sprint
Sprint ondersteunt het technisch en begrijpend lezen, Sprint leest een tekst, alinea, zin, woord, lettergreep of één enkele letter voor. Tijdens het voorlezen worden de woorden gemarkeerd en dit stuurt de aandacht waardoor de leerling actief meeleest. Compenserend effect: de leerling luistert naar de tekst en leest ondertussen mee, hij krijgt gelijktijdig visuele en auditieve input. Dispenserend: het lezen wordt voor de leerling vervangen, hij kan zich concentreren op het luisteren.

Gewoon in gesprek
Alle hulpmiddelen moeten gericht zijn op het leren van die ene leerling en dat vraagt meer dan het alleen aanschaffen en inzetten. Het gaat ook om contact met de leerling en met het kind snappen wat er speelt. Gewoon in gesprek. De leraar komt dan te weten hoe de leerling reageert op zijn dyslexie en dat is belangrijk om te bepalen wat mogelijk kan helpen. Is de leerling gemotiveerd en stevig en kan hij de extra inspanningen aan? Of is de leerling snel afgeleid, snel moe en heeft hij naast zijn dyslexie nog andere gedragsverschijnselen?

Het is ook nuttig aandacht te besteden aan het bijzondere talent van beeldend vermogen dat veel dyslectische leerlingen hebben. Deze leerlingen kunnen met andere zintuigen leren werken, in kleur en beeld en beweging. Met dit alles in gedachten is het goed om te kijken wat de leraar dan in de klas, met de leerlingen kan doen. Het gaat erom om vanuit kennis van wat dyslexie is, vanuit begrip voor wat het voor die ene leerling betekent, vanuit het persoonlijke contact en vanuit het uitdagende leerklimaat een aantal concrete maatregelen toe te passen die de lastige verschijnselen compenseren.

Tips
Vraag aan leerlingen hoe ze het aanpakken en waar ze steun aan hebben. Leer ze strategieën en help ze te plannen. Kinderen met dyslexie komen altijd tijd tekort! Laat leerlingen met dyslexie elkaar vertellen hoe ze het doen en wat ze daarbij gebruiken

Bron: www.kennisnet.nl

Dyslexie in familie zorgt voor tien keer zo grote kans op dyslexie

2013-02-03T10:45:00.000+01:00

Kinderen met dyslexie in de familie hebben een tien keer zo grote kans om dyslectisch te worden dan kinderen zonder dyslexie in de familie.

Kinderen met een familiair risico op dyslexie en bij wie het later werd vastgesteld, scoorden als kleuter zwak op taal en voorschoolse vaardigheden. De risicokinderen die geen dyslexie ontwikkelden, vertoonden op sommige vaardigheden milde tekorten.

Elsje van Bergen laat in haar promotie-onderzoek zien dat dyslexie niet een alles-of-niets-conditie is, maar dat het risico op het ontwikkelen ervan continu verdeeld is. De leesvaardigheden van ouders bleken bovendien indicatief voor het risico dat kinderen lopen. Hoe zwakker de ouder, des te groter de kans voor het kind om dyslectisch te worden.

In het onderzoek werden kinderen met en zonder familiair risico vanaf de geboorte 9 jaar lang gevolgd. Nadat ze een paar jaar leesonderwijs hadden gehad, kon worden vastgesteld welke risicokinderen dyslexie hadden ontwikkeld.

Mw. E. van Bergen: Who will develop dyslexia? Cognitive precursors in parents and children. Promotoren zijn dhr. prof. dr. P.F. de Jong en dhr. prof. dr. D.A.V. van der Leij. Co-promotor is dhr. prof. dr. F.J. Oort.

Presentatie op do. 14 feb. 2013 om 14:00 in de Agnietenkapel,
Oudezijds Voorburgwal 229 - 231 | 1012 EZ Amsterdam
(020) 525 2362

Toegang vrij

Gepubliceerd door: UvA Persvoorlichting

Wat zijn de onderwijsbehoeftes van een dyslectisch kind?

2013-01-28T08:14:00.000+01:00

De onderwijsbehoeftes van een leerling met dyslexie zijn:

Succeservaringen met lezen
Inzicht in spelling
Passende hulpmiddelen voor het lezen en de spelling
Aandacht en begrip
Klassemanagement en dyslexie

Het protocol dyslexie( protocol 2004) beschrijft uitgangspunten die een school in acht kan nemen bij het omgaan met dyslexie in de klas. Het zijn:

Geïntegreerde aanpak: Begeleiding vindt zo veel mogelijk plaats binnen de reguliere lessen. “daar waar de leerling het grootste gedeelte van de tijd doorbrengt, namelijk bij de verschillende docenten die de vakken verzorgen, is de meeste winst te behalen.” Bijkomend voordeel is dat andere leerlingen ook van de maatregelen profiteren: “veel maatregelen die voor dyslectici van belang zijn, komen alle leerlingen ten goede.”
Uitgaan van de leerling: Het is een “absolute voorwaarde voor een succesvolle begeleiding”. De begeleiding is een resultaat van overleg: wat is goed voor deze leerling.
De leerling is medeverantwoordelijk: Leerlingen hebben verschillende problemen en hebben op maat gesneden ondersteuning nodig. Meedenken vergroot de motivatie.
Economisch principe: Dat betekent dat de maatregelen er op uit zijn om met minimale inspanning een maximaal resultaat te behalen.

Deze uitgangspunten zijn gebaseerd op de haalbaarheid van interventies. Het is onmogelijk om in een klas met 25 of meer kinderen, voor ieder kind met een zorgindicatie iets speciaals te doen. En dan hebben we het nog niet over de kinderen die geen indicatie hebben en ook zorg nodig hebben.

Veel interventies die goed zijn voor kinderen met een zorgindicatie zijn ook goed voor de andere leerlingen.(rijke leeromgeving). Integreer dus wat goed is voor kinderen met dyslexie in je aanpak (didactiek).

Bron: www.kennisnet.nl

Dyslexie en het gedrag

2013-01-21T08:11:00.000+01:00

Opvallend is, dat leraren ook veel kenmerken noemen van dyslexie die niet direct met lezen en schrijven te maken hebben. Dat sluit aan bij wat hieronder beschreven is. Gedragsproblemen of problemen met woordenschat zijn dan eerder een gevolg van dyslexie. Door deze kenmerken te observeren krijgt de leraar wel een breder beeld van de problemen van de leerling en is het beter mogelijk om maatwerkoplossingen te bieden. Problemen worden verder gesignaleerd bij spreken ( weinig structuur in presentaties) en beperkte woordenschat of verkeerd woordgebruik.

Deze problemen hebben gevolg voor het gedrag van leerlingen. Vaker zijn ze onzeker, hebben weinig vertrouwen, en hebben faalangst. Daardoor zijn ze afwachtend, nemen geen initiatief en geven snel op. Het gevolg is slechte prestaties en motivatieproblemen. Vaak vertonen deze leerlingen ook vermijdingsgedrag: ‘maak jij het verslag maar (ik heb dyslexie!), opdrachten vooruit schuiven of een smoes bedenken de opdracht niet te doen.

Technisch-en begrijpendlezen, spelling en schrijven
Er zijn verschillende kenmerken van dyslexie. Zij kunnen verdeeld worden over de volgende onderdelen van taal en leren.

Technisch lezen:
• moeite met hardop lezen / moeite met oplezen/voorlezen
• slecht leestempo / lange leestijd nodig
• woorden lezen die er niet staan

Wat betreft ict, is een nieuwe ontwikkeling ‘sleeplezen’. Sleeplezen is een werkwijze m.b.v. een pen waarbij de tekst meegelezen wordt en de leerling de tekst markeert. Op die manier gaat een leerling van lieverlee meer tempo maken en neemt het technisch lezen toe.

Zie de website: www.sleeplezen.nl en het artikel ‘lezen zoals je praat’.

Citaat:
“Het is een combinatie van leesstrategie en leestherapie, directief en gericht op vloeiendheid en tempo. Sleeplezen® maakt gebruik van een pen die niet schrijft maar een felgekleurde punt heeft.

De woorden in een zin worden tijdens het Sleeplezen® allemaal aan elkaar geplakt tot één lang woord, terwijl de pen van de begeleider in een gelijkmatig tempo bovenlangs de tekst schuift. Zinnen worden zonder pauzes gelezen waardoor je als het ware leest zoals je praat.

Er is tijdens het lezen geen aandacht voor en feedback op wat niet goed gaat. De begeleider let alleen op de techniek en de manier van lezen. Het gaat erom dat de leerling de penpunt heel precies volgt en de klanken die eronder staan Uitspreekt”

Begrijpend lezen
• weinig begrip van de tekst, lezen op woord- en zinsniveau
• begrijpen de opdracht niet en geschreven instructie verkeerd
• slechte resultaten bij schriftelijke overhoringen

Voor begrijpend lezen en technisch lezen zijn meeleesboeken helpend. De tekst wordt gelezen door de computer en de leerling wijst mee. Meelees e-books zijn te vinden op: ·
E-boeken Rian Visser
Dijkstra Hardenberg
Coda junior

Spelling
veel spellingfouten, waarbij de leerling zegt “ja, maar ik heb dyslexie”, bijvoorbeeld punten op de verkeerde plaats, letters in spiegelschrift, spelling past niet bij woordbeeld, geen punten en komma’s, letters verwisseld.
spellingregels niet vasthouden.

Ook hier helpen oefenprogramma’s met ict met directe feedback:
Woef
Muiswerk
Woordenhaai

Schrijven
• lang nadenken bij schrijven, veel tijd nodig om gedachten te ordenen
• korte antwoorden bij reflectievragen;
• verkeerde, rommelige, onduidelijke opbouw van de tekst
• Slecht handschrift

Programma’s om gedachten te ordenen in mindmaps en dyslectische leerlingen van tablet of computer gebruik te laten maken, helpt. Ook het gebruik van de spellingcorrector. Dyslectische leerlingen zijn gebaat met software die gesproken tekst omzet in geschreven. Dat kan b.v. met Dragonnaturallyspeaking

Bron: www.kennisnet.nl

DE dyslect bestaat niet...

2013-01-14T07:46:00.000+01:00

Het is namelijk altijd een specifiek kind met zijn/haar eigen karakter en de mate van dyslexie.

Leerlingen met dyslexie vragen een specifieke aanpak. Doordat ze minder makkelijk leren lezen en schrijven en daardoor met meer moeite teksten schrijven vraagt dat van hen buitengewone inspanning. Overconcentratie kan daarvan even goed het resultaat zijn, als vermijdingsgedrag of motivatieverlies.

Op het persoonlijke vlak zijn deze leerlingen in het ene uiterste ultieme doorzetters die vertrouwen in zichzelf houden, in het andere geval kampen ze met een laag zelfbeeld. Kortom, het vraagt veel van de leraar om deze leerlingen erbij te houden, aandacht te hebben voor hun situatie en onderwijs te ontwerpen waarbij dyslexie geen hindernis meer is en de leerling op zijn intellectuele niveau kan presteren.

Kijken in 3D
Een leerling met dyslexie heeft de eigenschap om snel beelden te vormen. Het bijzondere daarbij is, dat hij de beelden tegelijk van alle kanten kan waarnemen. Bij het zien van een plaatje van een huis, ziet hij zowel de voorkant, de zijkant, de achterkant en de bovenkant, als een driedimensionaal bewegende beeld.

Op die manier kijkt hij ook naar letters en woorden. Daarbij is echter maar een vorm goed, terwijl de leerling de letter d evengoed als b, p of q ziet. Het vraagt dus veel inspanning om de woorden goed te begrijpen en te schrijven. Als een woord is gekoppeld aan een beeld, leert de leerling het beeld te zien. Bij de letters s c h o o l, leert hij zich een beeld te vormen van de het gebouw waar hij iedere dag naar toe gaat.

Rijdt mijn trein nou of ......
Maar bij woorden waar dat niet zo gemakkelijk gaat, wordt dat beeld niet gevormd en komt de goede verklanking met veel moeite tot stand. Dat vraagt veel concentratie, zoveel dat het nauwelijks is op te brengen. Het kan leiden tot vervreemding en zelfs tot fysieke klachten. Voor de niet-dyslectici: het verstoren van het evenwicht is een beetje te vergelijken met de situatie dat je in een trein zit en je bespeurt plotseling beweging en je denkt dat jouw trein rijdt, terwijl de ander in beweging komt.

Voor het leren heeft dat logischerwijze een aantal mogelijke gevolgen. Het lastige is, dat lang niet elke dyslectische leerling dezelfde gedragsverschijnselen heeft. Het kan zijn dat de leerling oververmoeid is en meer fouten gaat maken bij lezen en schrijven, dat ze proberen taken te vermijden en faalangst ontwikkelen. Je ziet ook, dat deze leerlingen onrustig zijn, of dagdromen. Naast de vaak schrijnende problemen met spelling en lezen, vallen deze leerlingen dus ook op door hun gedrag (dat een gevolg is van hun dyslexie).

Bron: www.kennisnet.nl

Rapport: Taal- en spraaktechnologie in het onderwijs

2013-01-09T08:33:00.000+01:00

Onlangs verscheen het rapport 'Onderzoek taal- en spraaktechnologie en onderwijs' van de Nederlandse Taalunie. Het rapport is bedoeld voor educatieve uitgeverijen, begeleiders, leraren en ontwikkelaars en producenten van taal- en spraaktechnologie en gaat over de beschikbaarheid van taal- en spraaktechnologie (TST) in lesmethoden. Tevens geeft het inzicht in de toepassingen die op dit moment mogelijk zijn. Het onderzoek beperkt zich tot het vak Nederlands.

Uit het onderzoek blijkt onder andere dat men in het onderwijs weinig bekend is met taal-en spraaktechnologie, met uitzondering van het speciaal onderwijs. Hier is men al langer vetrouwd met ondersteunende of compenserende technologieën. Ook het gebruik van de computer in de lessen Nederlands blijkt nog gering te zijn en beperkt zich voornamelijk tot tekstverwerken, presenteren, e-mail en internet.

Het complete rapport kunt u downloaden op de website Taalunieversum. Er is ook een samenvatting beschikbaar. Op deze website staan tevens enkele filmpjes die duidelijk maken wat er zoal mogelijk is.

Vier in balans
Jaarlijks brengt Kennisnet de Vier in balans monitor uit. De monitor geeft inzicht in de laatste stand van zaken van ict en onderwijs en beschrijft nieuwe ontwikkelingen. De vraag die in de monitor beantwoord wordt is: op welke manier kan ict de effectiviteit en efficiëntie van het onderwijs verbeteren. U kunt de monitor 2012 downloaden of bestellen op de website van Kennisnet.

Steunpunt Passend onderwijs

2013-01-08T12:53:00.000+01:00

Het Steunpunt Passend Onderwijs geeft ouders van leerlingen met extra ondersteuningsbehoefte, zoals chronisch zieke of gehandicapte kinderen of kinderen met leer- en/of gedragsproblemen, informatie over passend onderwijs. Het Steunpunt Passend Onderwijs is een samenwerking tussen Balans, CG-Raad en Platform VG.

Het Steunpunt Passend Onderwijs is onderdeel van 5010, het informatiepunt voor ouders met vragen over onderwijs.

Wat is passend onderwijs? Wat is de stand van zaken rond de Wet passend onderwijs? Hoe zitten de samenwerkingsverbanden in elkaar? Heeft uw kind dyslexie, ADHD, een lichamelijke beperking of is het chronisch ziek en zoekt u een geschikte school?

De wijze waarop onderwijs en ondersteuning op school wordt geregeld voor leerlingen die extra ondersteuning nodig hebben verandert ingrijpend met de invoering van passend onderwijs.

Bij het Steunpunt Passend Onderwijs vindt u informatie over de Wet passend onderwijs en de gevolgen hiervan voor uw kind. Ook informeren we u over de laatste ontwikkelingen, tonen we voorbeelden van passend onderwijs in de praktijk en zetten we de belangrijkste documenten op een rij.

Tijdens de openingstijden op werkdagen van 10.00-15.00 uur kunt u bellen of mailen met al uw vragen over passend onderwijs. Zie Steunpunt Passend Onderwijs.

NOT 2013: Dyslexiestraat

2013-01-07T08:54:00.001+01:00

In de Dyslexiestraat op de De Nationale Onderwijs Tentoonstelling 2013 (NOT) staan exposanten op het gebied van dyslexie bij elkaar. Behandelaars, maar ook aanbieders van compenserende software.

Hieronder vindt u het aanbod in de Dyslexiestraat:

12-Learn
12-Learn, een praktijk voor kinder- en jeugdpsychologie, biedt succesvolle professionele begeleiding aan kinderen, jeugdigen en hun ouders bij leer- en ontwikkelingsproblemen in het onderwijs. Wij zijn specialist in (vergoede) dyslexiezorg, dyscalculie, gedrags- en werkhoudingsproblemen. 12-Learn organiseert tevens trainingen en masterclasses voor beroepskrachten. Meer informatie over ons complete zorgaanbod? Kom naar stand 11G039.

Dedicon
Dedicon onderzoekt en ontwikkelt oplossingen die ervoor zorgen dat iedereen kan lezen wat hij wil in de vorm die bij hem past. Dedicon biedt leerlingen met een visuele beperking of dyslexie educatieve materialen in diverse aangepaste leesvormen. Ruim 80% van de populaire methoden is beschikbaar in gesproken vorm (Daisy). Daarnaast is er een uitgebreide collectie digitale bestanden voor dyslexiesoftware. Kom naar stand 11G011.

Sprint
Sprint helpt kinderen, jongeren en volwassenen met lees-, schrijf- en spellingsproblemen zoals dyslexie. Naast de uitgebreide voorleesfuncties en de auditieve feedback tijdens het schrijven biedt Sprint de gebruiker ook een reeks zeer handige tools (spellingchecker, woordvoorspeller, woordenboeken, tekstherkenning (OCR), samenvatten). Dankzij Sprint zijn alle documenten op computer (Internet, Word, PDF, …) toegankelijk. Kom naar stand 11G015.

LBRT
De LBRT is een vereniging van leerkrachten die zich hebben gespecialiseerd in de hulp aan kinderen en volwassenen met leerproblemen. Remedial teachers helpen leerlingen/cliënten op school of in hun eigen praktijk. Tevens kunnen zij bij dyslexie als mede-behandelaar actief zijn onder de eindverantwoordelijkheid van een hoofdbehandelaar.
De LBRT richt zich, binnen alle vormen van onderwijs en behandeling, op de kwaliteitsbewaking van remedial teaching en de professionaliteit van de remedial teacher. Daarnaast behartigt zij de belangen van haar leden. Kom naar stand 11G047.

LeesLETTERS
leesLETTERS is een (web-)winkel met ‘alles over letters en lezen’, gericht op professionals (leerkrachten, dyslexiespecialisten, remedial teachers en logopedisten), ouders van dyslectische kinderen, alfabetiseringscursisten én leesliefhebbers met een uitgebreid aanbod van makkelijk te lezen boeken, taal- en leesspelletjes, eenvoudige leeshulpmiddelen en leescadeaus. Ook organiseert de winkel workshops over lezen. Kom naar stand 11G043.

Lexima
Lexima werd 10 jaar geleden opgericht vanuit de visie dat ondersteunende technologie kinderen met dyslexie succesvoller en sterker maakt. Meer dan 5.000 scholen werken nu met onze producten. Lexima verzorgt CEDEO erkende cursussen, doet effectonderzoek, stuurt dyslexie-ict implementatietrajecten op scholen en levert advies op maat voor elk kind of volwassene. Kom naar stand 11G031.

Masterplan
Het Masterplan Dyslexie werkt in opdracht van het ministerie van OCW aan de invoering van de dyslexieprotocollen voor het basis- en voorgezet onderwijs. Het Masterplan wordt uitgevoerd door het Expertisecentrum Nederlands en KPC Groep. Het Expertisecentrum werkt aan de verbetering van taalonderwijs door wetenschap en onderwijspraktijk te verbinden. KPC Groep werkt aan het verbeteren van leren en opleiden. Kom naar stand 11G028.

Braams&Partners
Braams&Partners is gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van dyslexie en dyscalculie en gevestigd in Deventer, Apeldoorn en Zwolle. Vanuit ons expertisecentrum worden ook leermiddelen ontwikkeld: software voor het leren lezen en schrijven (Woordenhaai) en voor rekenen (Cijferhaai), en opzoekboekjes als hulpmiddel voor spellen, rekenen en wiskunde, als ondersteuning van het geheugen. Kom naar stand 11G048.

ONL
Onderwijszorg Nederland (ONL) is een coöperatie van 19 onderwijsadviesbureaus van EDventure en biedt gespecialiseerde landelijke zorg bij diagnose en behandeling van (ernstige) dyslexie bij kinderen. ONL heeft gespecialiseerde orthopedagogen en psychologen in dienst die dagelijks intensief en geïntegreerd samenwerken met scholen, ouders, kinderen en zorgverzekeraars. In de dienstverlening van ONL staat het individuele kind centraal. Kom naar stand 11G023.

Opdidakt en Opdidakt Supplies
Opdidakt is een multidisciplinair instituut. Het kenmerkt zicht door het aanbieden van onderwijskundige, psychologische en vergoede dyslexiezorg.
Opdidakt Supplies houdt zich bezig met ondersteunende materialen en software voor mensen met dyslexie. We bieden o.a. voorleessoftware, daisy spelers en didactische software. Ook worden er product en implementatie trainingen verzorgd. Kom naar stand 11G010.

RID
Het Regionaal Instituut voor Dyslexie (RID) is sinds 1989 dé specialist in onderzoek naar en behandeling van dyslexie. Met wetenschappelijk aangetoonde behandelresultaten, meer dan 20 jaar ervaring, een gemiddelde cliëntbeoordeling van 8,5 en persoonlijke aandacht voor ieder kind binnen een specialistische setting. Het RID, de beste dyslexiebehandeling voor uw leerling. Kom naar stand 11G019.

Taal in Blokjes
Taal in Blokjes is ontwikkeld bij Stichting Taalhulp voor de behandeling van leerlingen met een dyslectische problematiek. Taal in Blokjes bestaat uit klankblokken, werkboeken, handleidingen, en materialen voor het oefenen van lezen en spellen. Taal in Blokjes is een uitsnede van de Fonologische & Leerpsychologische methode (F&L methode®). Deze methode is wetenschappelijk onderzocht en evidence-based. Kom naar stand 11G024.

Uitgeverij Bontekoe
Uitgeverij Bontekoe is gespecialiseerd in ondersteunende materiaal voor leeszwakke & dyslectische kinderen. Ons aanbod bestaat uit ruim honderd titels op meeleesCD's (Intervalmethode) en een nieuwe serie eigen leesboekjes.
Zo’n 20 jaar brengen we dit praktijkgericht materiaal uit voor met name het basisonderwijs, RT’ers en orthopedagogen. om naar stand 11G044.

Toch Nog Leren Lezen?
Toch Nog Leren Lezen? is een evidence supported methode voor remedial teaching, die voor elke school haalbaar is. Nieuw is de nu volledige dolle drietjesweg. Daarmee leert de zwakkere dyslecticus sneller en gemotiveerder lezen. Ook in deze stand: de bekende L2S Spraaksoftware voor o.a. dyslecten. Laagdrempelig, doelmatig en zeer betaalbaar! Kom naar stand 11G016.

Yoleo - maakt lezen leuk
Yoleo is een online game die kinderen op een plezierige manier stimuleert om te gaan lezen. In de game staat een boekenkast waarin een grote collectie populaire jeugdboeken wordt aangeboden in hybride vorm (een combinatie van beeld en spraak). Voor kinderen die moeite hebben met lezen is dat een uitkomst. Met Yoleo wordt lezen niet alleen leuker, maar zeker ook makkelijker. Kom naar stand 11G045

Vraag hier uw gratis toegangsbewijs aan.

Aanpassingen en hulpmiddelen bij dyslexie

2012-12-17T12:46:00.000+01:00

Vanaf groep 5 leren kinderen steeds zelfstandiger gebruik te maken van informatiebronnen en hun leeswoordenschat uit te breiden. Bij kinderen met ernstige leesproblemen of dyslexie is dit een heikel punt. Vaak hebben zij moeite met het niveau en de grote hoeveelheid van de teksten, die zij qua intelligentie wel aan kunnen. Ook in het voortgezet onderwijs blijft dit een probleem.

Om hun autonomie te vergroten, zijn vaak speciale maatregelen (aanpassingen) en hulpmiddelen noodzakelijk. Deze bevorderen de zelfredzaamheid binnen en buiten school, versterken het gevoel van eigenwaarde en motiveren de leerling om te blijven lezen en/of schrijven.

1. Aanpassingen/speciale maatregelen
Onder speciale maatregelen vallen:

Aanpassingen die de gevolgen van lees- en spellingsproblemen bij het lezen en schrijven verminderen ('compensatie')
Ontheffing van bepaalde opdrachten ('dispensatie').

Zie Aanpassingen bij het lezen en schrijven.

2. ICT-hulpmiddelen en ondersteunende technologie
Er komen steeds meer ICT- of digitale hulpmiddelen beschikbaar voor leerlingen in het basis- en voortgezet onderwijs. Als een kind van deze hulpmiddelen gebruik maakt, is het aan te raden om op school en thuis met dezelfde voorzieningen te werken. Er zijn hulpmiddelen voor het lezen, voor spelling en voor beide. Kijk voor meer informatie bij ICT-hulpmiddelen.

Vergoeding hulpmiddelen
Onder bepaalde voorwaarden is het mogelijk om de kosten van dyslexiehulpmiddelen af te trekken van de belasting. Kijk hiervoor bij Belastingaftrek van kosten bij dyslexie.

Bron: steunpuntdyslexie.nl

Gesproken (gratis) schoolboeken

2012-12-10T12:37:00.000+01:00

Met ingang van het schooljaar 2009-2010 zijn scholen in het voortgezet onderwijs verplicht om schoolboeken gratis beschikbaar te stellen. Dit geldt ook voor aangepaste (gesproken) schoolboeken voor leerlingen met dyslexie. Scholen in het primair en (voortgezet) speciaal onderwijs waren hiertoe al verplicht¹.

Scholen voor voortgezet speciaal onderwijs (vso) krijgen geld voor het geven van onderwijs, inclusief schoolboeken, van het ministerie van Onderwijs. Als een leerling voor een deel onderwijs op een reguliere school volgt, maar wel ingeschreven blijft staan op een school voor vso dan blijft het de verantwoordelijkheid van de vso-school om voor de boeken te zorgen.

Leerlingen met dyslexie die gebruik maken van gesproken boeken, hebben ook gewoon de papieren versie van deze schoolboeken nodig. Zo krijgen ze inzicht in de opbouw en structuur van het boek en hebben ze de beschikking over eventuele foto's, tabellen, grafieken en andere afbeeldingen. Daarnaast kunnen ze meelezen tijdens het luisteren.

Gesproken schoolboeken voor Kurzweil3000, Sprint en Sprint Plus worden geproduceerd door Dedicon, in opdracht en met subsidie van het ministerie van OCW.

Kijk voor meer informatie over gratis schoolboeken voor leerlingen met dyslexie in het voortgezet onderwijs op de website van de Rijksoverheid.

Daisy
Gesproken schoolboeken worden geproduceerd als Daisy cd-rom en zijn af te spelen met een Daisyspeler² of met speciale software op de pc. Informatie over het downloaden van gratis (Engelstalige) Daisy-software³ vindt u op educatief.dedicon.nl. Informatie over het downloaden van gratis Nederlandstalige Daisy-software (AMIS) voor op de pc of de laptop vindt u ook op deze website. Algemene informatie over Daisy vindt u op de website van Dedicon.

Dedicon heeft naast Daisy cd-roms ook digitale bestanden van schoolboeken voor speciale voorleesprogramma's, zoals Kurzweil, Sprint, ClaroRead of het gratis Deskbot. Zie hiervoor ook ICT-Hulpmiddelen.

Kurzweil en Sprint
De komende drie jaar produceert Dedicon in opdracht van het ministerie van OCW gesproken schoolboeken voor Kurzweil en Sprint. Deze dyslexieprogramma's werken met tekstbestanden waarvan de lay-out hetzelfde is als van het boek. Woorden, zinnen of tekstgedeelten kunnen door middel van synthetische spraak voorgelezen worden.

Wilt u weten welke schoolboeken Dedicon al bewerkt heeft? Kijk dan bij:
Titellijst Kurzweil- en Sprintbestanden voor het basisonderwijs (tot juli 2012)
Titellijst Kurzweil- en Sprintbestanden voortgezet onderwijs (tot juli 2012)

Voor informatie over beveiliging van bestanden kijkt u bij veelgestelde vragen.

Samenwerken voor een nog grotere collectie schoolboeken
Veel ouders en scholen hebben tot nu toe zelf boeken gescand om te gebruiken voor dyslexieprogramma's als Kurzweil en Sprint. Om onnodig dubbel werk te voorkomen heeft Dedicon besloten hierin een faciliterende rol te spelen. Ouders kunnen zelfgemaakte Kurzweil 3000- of Sprintbestanden van schoolboeken opsturen naar Dedicon. Zo hebben we er allemaal profijt van dat de collectie sneller groeit en de keuzes groter worden. Dedicon stelt een speciale medewerker aan die de ingestuurde bestanden beoordeelt op kwaliteit en deze zo nodig verbetert.

Er is een aantal voorwaarden waar in te sturen bestanden aan moeten voldoen:

het bestand is een Kurzweil- of Sprintbestand
alleen complete boeken worden geaccepteerd, dus geen losse hoofdstukken
alleen boeken met een ISBN zijn welkom
boeken die Dedicon zelf al in collectie heeft worden niet aangenomen
er is geen mogelijkheid voor vergoeding

Alleen scholen, ouders en leerlingen die bij Dedicon geregistreerd zijn kunnen de bestanden bestellen. Een bestand mag alleen besteld worden als de leerling ook het papieren exemplaar van het boek heeft.

Informatie over het opsturen en bestellen van Kurzweil- en Sprintbestanden vindt u op de websiteeducatief.dedicon.

Hulp bij scannen
Wanneer u hulp nodig heeft bij het scannen en bewerken van teksten voor Kurzweil 3000 kunt u terecht bij Injona. Kijk voor informatie op de website: www.Injona.nl.

Bestellen
Scholen kunnen voor leerlingen met een dyslexieverklaring, vanaf groep 5 in het primair onderwijs, aangepaste leermiddelen bij Dedicon bestellen en betalen. Leerlingen kunnen de gesproken boeken ook zelf bij Dedicon bestellen en vervolgens declareren bij school. Het is dan wel raadzaam vooraf met school te overleggen over welke middelen voor vergoeding in aanmerking komen. Ook digitale schoolboeken vallen onder de gratis schoolboeken.

Voor meer informatie over (vergoeding van) gratis (digitale) schoolboeken vindt u op de website van het ministerie van OCW.

Scholen betalen een kleine bijdrage per leerling voor elk gehuurde titel in een schooljaar. Dit bedrag is een tegemoetkoming in de materiaal- en verzendkosten. Scholen betalen de aangepaste schoolboeken uit het bedrag dat zij voor schoolboeken ontvangen van het ministerie van OCW.

Informatie over de uitleenservice van Dedicon vindt u op de website educatief.dedicon.nl.

Gesproken leesboeken
Bij Dedicon kunt u geen gesproken leesboeken bestellen. Gesproken leesboeken kunt u lenen via het Loket Aangepast Lezen. Zie Gesproken leesboeken.

Bron: steunpuntdyslexie.nl

Regelhulp, wegwijzer van de overheid naar zorg en ondersteuning.

2012-12-08T11:03:00.001+01:00

Wat is Regelhulp?

Regelhulp is een digitale wegwijzer van de overheid voor iedereen die op zoek is naar zorg of ondersteuning. Het webportaal bevat actuele informatie op het gebied van zorg, welzijn, opvoeden en opgroeien, en sociale zekerheid. Samenwerkende organisaties zijn onder andere gemeenten, het CIZ, UWV en SVB. Daarnaast zijn vele organisaties betrokken bij de totstandkoming van de inhoud.

Voor inhoudelijke vragen over hulp en ondersteuning kunt u terecht bij de organisaties die deze hulp leveren.

Over deze site - Regelhulp, wegwijzer van de overheid naar zorg en ondersteuning.

Mijn Kind Heeft Dyslexie

2012-11-30T09:25:00.000+01:00

Ik Schreif Faut - Gids Voor Ouders, Leerkrachten En Hulpverleners

Ongeveer 5% van onze kinderen heeft dyslexie. Dat betekent dat in iedere klas van de basisschool 1 à 2 dyslectische leerlingen zitten. De gevolgen van deze leerstoornis worden vaak onderschat. Zo blijkt uit onderzoek dat hardnekkige lees- en schrijfproblemen aan de basis liggen van vele gedragsproblemen en lusteloosheid thuis en op school.

In dit klassieke en veelgelezen boek over dyslexie laat Martine Ceyssens zien dat ouders en leerkrachten in aanvulling op de therapie zelf ook heel veel kunnen doen. Naast concrete informatie over dyslexie biedt Mijn kind heeft dyslexie vooral ook veel praktisch bruikbaar materiaal, zoals regels voor het omgaan met knelpunten in de spelling en concrete tips voor thuis en in de klas.

Dankzij de overzichtelijke schema's en de speciaal ontworpen prenten met de voornaamste spellingsregels, is dit boek dé gids bij uitstek over dyslexie.

Screeningsinstrument Dyslexie

2012-11-28T08:15:00.000+01:00

Voor groep 4 tot en met 8

Met dit instrument signaleert u of leerlingen in groep 4 tot en met 8 die moeite hebben met spellen en/of technisch lezen mogelijk dyslectisch zijn. Afhankelijk van de uitkomst verwijst u deze leerlingen door naar de zorg, waar de diagnose dyslexie kan worden gesteld. Bij de doorverwijzing kunt u gebruikmaken van het handzame leerlingdossier dat na afname beschikbaar is. Dit dossier geeft een samenvatting van de lees- en spellingprestaties van een leerling en een onderbouwing van het vermoeden van dyslexie.

Screeningsinstrument Dyslexie is ontwikkeld door Cito en het Expertise centrum Nederlands in opdracht van het Masterplan Dyslexie.

Hoe werkt het instrument?

Het Screeningsinstrument Dyslexie legt u uitsluitend voor aan leerlingen van groep 4 tot en met 8 die zeer zwak zijn in technisch lezen en/of spellen. Dit zijn bijvoorbeeld leerlingen die op niveau V of niveau D en E scoren op de toetsen Technisch lezen, DMT en AVI en/of op de toetsen Spelling van Cito.

Het Screeningsinstrument Dyslexie bestaat uit:

een digitale, adaptieve toets voor het meten van de spellingvaardigheid;

acht woordleeskaarten voor technisch lezen en scoreformulieren;

een handleiding die beschrijft hoe u het materiaal gebruikt en hoe u de digitale toets op uw computer(s) installeert.

Rapportage

Via het administratieprogramma vraagt u een leerlingdossier op dat naast de resultaten van het Screeningsinstrument Dyslexie ook de resultaten van alle overige relevante toetsen van het Cito Volgsysteem primair onderwijs (LOVS) bevat. Bovendien kunt u in het leerlingdossier aangeven welke interventies u hebt uitgevoerd. Op deze manier beschikt u over een handzaam, beknopt overzicht met daarin alle, voor de doorverwijzing naar de zorg, relevante informatie.

Wanneer neemt u het instrument af?

De toetsen uit het Screeningsinstrument Dyslexie worden twee keer per schooljaar afgenomen bij de zwakke tot zeer zwakke leerlingen. Het aantal maanden leesonderwijs bepaalt het precieze afnamemoment. De eerste afname is na 13 maanden leesonderwijs. Elke volgende afname is 5 maanden later. De tweede afname is dus na 18 maanden leesonderwijs, de derde afname na 23 maanden leesonderwijs en zo kan dat worden voortgezet tot en met het einde van de basisschool.

Materiaal
Leerkrachtmap met:
– een handleiding
– leeskaarten technisch lezen
– scoreformulieren technisch lezen
– een inhoudsverantwoording

Kijk hier voor meer informatie of om te Bestellen

Studie naar Dyslexie en Schoolverzuim in het vmbo

2012-11-27T12:20:00.000+01:00

Een samenvatting

Door: Nouchka Tick, Veronique Prins & Chris Struiksma
Tijschrift voor Orthopedagogiek, november 2012

Dyslexie is een stoornis die veel gevolgen kan hebben voor de loopbaan van kinderen en mogelijk zelfs tot schooluitval kan leiden.

Aangezien het verzuimen van school een belangrijke indicator vormt voor dreigende uitval, is het belangrijk om zicht te krijgen op de relatie tussen dyslexie en schoolverzuim. Dit geeft niet alleen informatie over de mate waarin dyslexie de loopbaan van kinderen kan beïnvloeden, maar is ook van belang bij het opzetten van beleid om schooluitval te voorkomen.

Deze studie beoogt de vraag te beantwoorden in hoeverre (de onderkenning van) dyslexie een risicofactor vormt voor schoolverzuim op het vmbo. Uit de resultaten van deze studie blijkt allereerst dat zowel dyslexie, spijbelen en ziekteverzuim frequent voorkomen op het vmbo. Bij een relatief hoog percentage van de leerlingen lijkt sprake te zijn van niet-onderkende dyslexie.

Resultaten van de studie laten zien dat niet zozeer niet-onderkende dyslexie, maar juist onderkende dyslexie sterk samenhangt met schoolverzuim. Door een substantieel aantal van de deelnemende scholen wordt echter geen systematisch dyslexiebeleid gehanteerd.

Deze studie benadrukt het belang van de begeleiding van dyslexie en de aanpak van schoolverzuim op het vmbo. De resultaten impliceren dat het wel onderkennen van dyslexie, maar vervolgens geen begeleiding bieden, mogelijk de prognose van dyslectische leerlingen verslechtert.

Lees hier het complete artikel.

CITO-TRAINING VOOR KINDEREN MET DYSLEXIE

2012-11-19T11:44:00.000+01:00

5, 6 en 7 februari 2013 is het weer zover! Voor alle kinderen is het spannend als de Cito-eindtoets weer voor de deur staat. Voor kinderen met dyslexie is het extra spannend. Daarom start Giralis in november (week 46) met de Cito-training voor kinderen met dyslexie op een Giralis Jeugdpunt bij u in de buurt.

Dyslectische kinderen kunnen dus vanaf deze week bij Giralis Jeugdpunten in Nederland de Giralis Cito-training volgen. Deze training omvat tien bijeenkomsten en bereidt hen voor op de Cito-toetsen op 5 tot en met 7 februari. Daarover bericht de website van Giralis Groep.

Tijdens de training wordt stilgestaan bij bijvoorbeeld faalangst en motivatie. Vastgesteld wordt welk probleemgebied de meeste aandacht behoeft.

Ook komen begrijpende leesstrategieën aan bod en worden Cito-opgaven geoefend en besproken. Ieder kind krijgt een map waarin het oefentoetsen, tips, vragenlijsten, handige strategieën en andere zaken kan noteren.

De trainingskosten worden grotendeels vergoed door de zorgverzekeraar. De exacte kosten zijn afhankelijk van het verzekeringspakket.

Lees voor meer informatie en aanmelding de brochure Cito-training voor kinderen met dyslexie.

Blogger: Autisme, wat nu..? - Skizzle Nederland

2012-11-05T10:33:00.001+01:00

We weten het allemaal:
Pesten maakt levens stuk..!!

Kinderen die bijzonder of speciaal zijn, of afwijkend gedrag vertonen, lopen een verhoogde kans om gepest te worden. Met name kinderen die (extra) kwetsbaar zijn (autisme, adhd, dyslexie) kunnen ernstig beschadigd raken en daar de rest van hun leven last van houden.

Skizzle Nederland helpt jongeren die gepest worden of werden. De organisatie is opgericht door de nu achttien jarige Jeffrey Arenz.

Blogger: Autisme, wat nu..? - Skizzle Nederland:

'via Blog this'

Dyslexie en dyscalculie

2012-11-03T10:11:00.000+01:00

Mensen met dyslexie hebben problemen met foutloos lezen, schrijven en spellen. Mensen met dyscalculie hebben dezelfde problemen maar dan met rekenen

Onthouden van tafels, hoofdrekenen, omgaan met breuken, procenten maar ook klokkijken vinden zij erg lastig. In beide gevallen gaat het om een stoornis in het taal- of rekencentrum van de hersenen.

Wetenschappers onderzoeken nog steeds wat er precies niet goed gaat in de hersenen. Duidelijk is wel dat dyslexie erfelijk is, aangeboren dus. Dat betekent dat één van de ouders of grootouders die stoornis ook al had en het dus heeft doorgegeven.
Van dyscalculie wordt nog onderzoek gedaan naar de erfelijkheid.

Het is belangrijk te weten dat dyslexie en dyscalculie los staan van intelligentie. Het komt ook voor bij mensen met een hoge intelligentie. Beroemde dyslectici zijn bijvoorbeeld Albert Einstein, Pablo Picasso en Leonardo da Vinci.

Als je dyslexie of dyscalculie hebt, dan ondervind je daar in het dagelijks leven ook de nadelen van. In winkels of op straat, overal staat informatie die je moet kunnen lezen en getallen waar je iets mee moet doen. Bij kinderen openbaart dyslexie zich op de lagere school op het moment dat ze beginnen te leren lezen.

Gelukkig is er tegenwoordig veel aandacht voor beide aandoeningen en bestaan er allerlei hulpmiddelen om kinderen toch zo succesvol mogelijk de school te laten doorlopen.

Sinds kort bestaat er een speciaal ontworpen lettertype waarin boeken gedrukt kunnen worden, zodat ze beter leesbaar zijn voor mensen met dyslexie. Artikelen hierover vind je in dit dossier.

Soms gaat het ook nog wel eens iets mis. Zo was er in de zomer van 2012 een mavo-leerlinge met dyscalculie die bij haar examen een zogeheten formulekaart wilde gebruiken. De school keurde het verzoek goed, maar de onderwijsinspectie keurde het af. Het meisje heeft uiteindelijk het examen zonder moeten doen.

Bron: Documentatiebank

Waarom de zakenwereld mensen met dyslexie, ADD en Asperger nodig heeft

2012-06-19T08:28:00.000+02:00

Mensen die afwijken van de norm worden vaak gezien aan de top van de zakenwereld. De Schumpeterblog van The Economist zocht uit waarom afwijkingen of excentriciteiten die vroeger een minpunt waren nu voordelen zijn.

Mensen met het Syndroom van Asperger zouden perfect geschikt zijn voor technische beroepen als computerprogrammeur. Dit door hun passie voor patronen, machines en wiskunde, obsessie voor een beperkt repertoire aan interesses en verslaving aan repetitieve taken.

Ook komt dyslexie vaak voor bij ondernemers. Dyslexie is goed te combineren met het ondernemerschap omdat mensen met dyslexie vaak goed kunnen delegeren.

Succesvolle ondernemers hebben ook vaak ADD (Attention-Deficit Disorder).
ADD’ers kunnen minder snel focussen op slechts één ding en staan hierdoor wel open voor nieuwe ideeën en innovaties.

Hiernaast stelt The Economist dat de ‘normale zakenman’ ook goed op de markt blijft liggen.

Bronnen: Express.be, Economist

ZWAKSTE LEZERTJES MOETEN NIET STEEDS OEFENEN OP FOUTEN

2012-06-18T08:13:00.000+02:00

NIJMEGEN - Als kinderen leren lezen, gaat er vaak veel aandacht uit naar de fouten die zij maken. Dáár wordt op geoefend. Maar dat is niet altijd zinvol, stelt Esther Steenbeek-Planting, onderzoeker psycholinguïstiek. Totdat kinderen het niveau hebben bereikt dat ze eind groep 3 zouden moeten hebben, is het beter om vooral te oefenen op wat goed gaat.

Esther Steenbeek-Planting deed onderzoek onder de allerzwakste lezers: kinderen met dyslexie of andere leesproblemen. En ze concludeert: het oefenen op fouten heeft pas zin vanaf het punt dat een kind het leesniveau bereikt heeft dat het zou moeten hebben aan het eind van groep 3. Daarvoor kunnen onderwijzers (en ouders) beter oefenen op wat het kind goed af gaat.

Inslijpen
Het lijkt erop dat zwakke lezers gebaat zijn bij eerst een periode van 'inslijpen', waardoor ze een steviger basis krijgen voor hun verdere 'leescarrière'. "Het is een kwestie van werken van grof naar fijn. Als de basis goed is, kun je gaan werken aan de finesses", aldus Steenbeek-Planting. En dat betekent dat vanaf het eind-groep-3-leesniveau wél geoefend moet worden op fouten. "Maar die krijgen kinderen daarna dan ook sneller onder de knie."

© Nationale Onderzoek / Martijn van Noppen

Bron: Nationale onderwijsgids

ADHD, wat nu..?: Uw brein is een regenwoud

2012-04-26T09:46:00.001+02:00

ADHD, wat nu..?: Uw brein is een regenwoud: Van mensen met aandoeningen als een aandachtstekortstoornis, autisme of dyslexie wordt automatisch gezegd dat ze een 'beperking' hebben. Maa...

Nieuwe boeken over Dyslexie

2012-04-18T09:12:00.000+02:00

De Gave van Dyslexie

Albert Einstein, Winston Churchill, Whoopi Goldberg, Walt Disney, Henry Ford - veel van 's werelds succesvolste mensen danken hun succes aan dezelfde gave die hen verhindert op 'normale' wijze een boek te kunnen lezen. Dat is de stelling van Ron Davis, zelf dyslectisch, die in zijn jeugd gezien werd als een dommerdje maar uiteindelijk een geslaagd ingenieur, zakenman en beeldhouwer werd.

Ron Davis ontdekte een manier om een boek in slechts een paar uur te kunnen lezen. Dat was de inspiratie voor zijn methode, die inmiddels vele tienduizenden mensen heeft geholpen om 'gewoon' te kunnen lezen, schrijven en studeren. Daarmee veroorzaakte hij een doorbraak in de behandeling van dyslectici.

Het dyslexie-syndroom kent een groot aantal variaties in symptomen. Om die reden geven experts een groot aantal verschillende definities. De meesten herkennen kenmerken als letter voor letter lezen en spellen, schrijfvertragingen en het omdraaien van lettertekens. Andere symptomen zijn tijd- en plaatsverwarring, ongeorganiseerdheid en begripsproblemen.

Deze nieuwe editie is geheel herzien en aangevuld met nieuwe gegevens over de Davis-procedures en de Symbol Mastery-methode. De gave van dyslexie wordt gebruikt door diverse onderwijsinstellingen.

Dyslexie en Touwtjespringen

Goed oefenen maar, hoort een kind vaak als het lezen moeilijk gaat. Maar oefenen met lezen heeft weinig zin als de oorzaak van de achterstand niet bekend is. Een leesachterstand kan verschillende oorzaken hebben.

Met dit praktische boek kun je als ouder zelf met je kind aan de slag. In het tienstappenplan wordt beschreven wat je van dag tot dag kunt doen zodat het lezen van je kind vooruitgaat. De eerste weken ligt de nadruk op tweehandige oefeningen en luister- en geheugenoefeningen. Daarna gaat je kind de letters maken van klei. De speciale leesbladen maken het stappenplan compleet. Samen met je kind ga je ontdekken dat lezen ook leuk kan zijn.

Ook mensen die in het onderwijs werken, zullen veel waardevolle oefeningen vinden in dit boek.

Waarom hebben veel dyslectische kinderen moeite met touwtjespringen? Zowel voor touwtjespringen als voor lezen is een goede samenwerking van meerdere gebieden in de hersenen nodig. Door de oefeningen uit dit boek te doen, worden de verbindingen tussen deze gebieden geactiveerd en verbeterd, waardoor het lezen met sprongen vooruitgaat.

Marijke van Vuure heeft jarenlang ervaring in het begeleiden van kinderen met dyslexie. Als leerkracht in het basisonderwijs ontdekte zij dat er niet genoeg tijd en juiste begeleiding was voor deze kinderen. Zij specialiseerde zich in dyslexie, startte een praktijk en ontwikkelde haar eigen succesvolle manier van werken.

Woordblind

Dit boek beschrijft onder andere vele verschillende vormen van dyslexie en de gevolgen die het hebben van dyslexie op je leven heeft. Dyslexie of woordblindheid is lang moeilijk te diagnosticeren geweest.

De schrijver, hoofd van een basisschool, legt uit wat volgens hem dyslexie is, hoe het ontstaat, hoe het is te diagnosticeren en hoe te behandelen. In verschillende hoofdstukken, met helder taalgebruik en duidelijke opbouw wordt een en ander verwoord.

Voorin het boek is een inhoudsopgave te vinden waarin de hoofdstukverdeling en paragraafindeling wordt vermeld. Het boek is bestemd voor ouders van dyslectische kinderen, leerkrachten en voor anderen die met dyslexie te maken krijgen. De schrijver is werkzaam in het basisonderwijs en kreeg in de praktijk te maken met dyslectische kinderen.

IK LEER ANDERS

2012-03-01T12:44:00.000+01:00

Werkboek voor leerlingen van de basisschool met leerproblemen. Dyslexie, ADHD, ADD, beelddenken, hoogbegaafd en HSP.

Er zit meer in, dan er uit komt. Dit wordt vaak gezegd over leerlingen die onvoldoende presteren op school. Zij hebben een leerachterstand of een vorm van dyslexie. Als bijles niet of nauwelijks helpt, kan de leermethode Ik leer anders een oplossing bieden. Want een grote groep ondergewaardeerde leerlingen heeft juist een bijzondere gave: het zijn beelddenkers. Zij denken niet in woorden, maar in beelden. Daarom wordt het lesmateriaal in de klas niet begrepen en onthouden. Het werkboek Ik leer anders vertaalt de lesstof naar deze visuele manier van denken. Zo kunnen deze leerlingen direct voldoendes halen. Op www.ikleeranders.nl staat de test: Ben jij een beelddenker?

Het werkboek 'Ik leer anders' wordt doorgewerkt door een leerling begeleid door een ouder, coach of leerkracht. De leerling kan direct vertellen of deze leermethode werkt. Een voorbeeld: tijdens het oefenen kunnen leerlingen met een taalprobleem, woorden foutloos spellen. Van voor naar achter, maar ook van achter naar voor. Simpelweg omdat ze het woord als woordbeeld hebben opgeslagen. Tafels worden direct onthouden na jarenlang tevergeefs oefenen. Leren klokkijken lukt binnen een paar uur. Hieronder staan verhalen uit de praktijk van ouders en kinderen. De teksten zijn ingekort. Complete teksten staan op www.ikleeranders.nl.

Het werkboek kan worden voorgelezen en is voorzien van vele voorbeelden en foto's.- Theorie: een andere manier van denken en leren.
- Test en karaktervergelijking: herkennen visuele leerlingen.
- Informatie op juiste manier ordenen, opslaan en onthouden.
- Taal: het alfabet, woordbeelden opslaan, woordpakketten groep 3 t/m 8.
- Lezen: lege woorden visueel opslaan, leesletters oefenen, lezen met de leespijl.
- Cijfers: cijferveld, tafels en het automatiseren van sommen.
- Klokkijken: analoog.

Bij een spelling toets schrijft hij nu bijna alle woordjes goed i.p.v. van bijna alles fout. Eindelijk iemand die mij begrijpt wat ik zie en denk.

Bart 10 jaar
Bart zit in groep zes. In groep vier kwamen we er achter dat hij een ernstige vorm van dyslexie heeft en in groep zes kreeg hij de diagnose ADHD. We zijn al jaren bezig om vooruitgang te boeken maar alles ging heel moeizaam. Via onze logopediste zijn wij in aanraking gekomen met de leermethode Ik leer anders. Eerst hebben wij de website www.ikleeranders.nl bekeken en we herkende Bart hier helemaal in. Ongelofelijk hoe snel hij alles op nam. Het woord bovendien&157; kon hij in een keer door deze leermethode van voor naar achter en van achter naar voren spellen. Terwijl hij altijd alles fonetisch schrijft. Dit was voor hem echt heel erg knap. Nu twee maanden later is hij met lezen van Avi 4 naar Avi 7 gegaan.

Bij een spelling toets schrijft hij nu bijna alle woordjes goed i.p.v. van bijna alles fout. Dictee is nu makkelijker te leren, de tafels zitten goed in zijn hoofd en hij rekent hierdoor makkelijker en sneller. Hij is nu veel sneller met zijn huiswerk klaar. Wij zijn super trots met het resultaat, als we dit wisten hadden we dit al jaren eerder gedaan. School is nu ineens veel leuker geworden.

Livia 12 jaar
Livia begon de basisschool als een goede leerling (B) maar zakte met alle vakken steeds verder weg. Lezen ging steeds moeizamer (twee jaar leesachterstand in groep zeven), maar ook het automatiseren ging lastig. Een collega vertelde over Ik leer anders en na het lezen van de site viel alles op zijn plaats. Inmiddels had Livia een cito entree toets gemaakt met een heel erg lage score. We zijn thuis aan de slag gegaan met de methode Ik leer anders. In de zomervakantie hebben we woordpakketten in het werkboek doorgewerkt, tafels geautomatiseerd en sommen geoefend. Terug op school, na de vakantie, ging het gelijk geweldig. Het kwartje was qua rekenen gevallen en er werden zelfs plustaken aangerukt! De cito eindtoets ging geweldig " 540! In augustus gaat ze naar een havo-vwo brugklas en is ze vol zelfvertrouwen (dat is wel eens anders geweest). We zijn super blij en trots.

Jay 10 jaar
Onverwacht kwamen wij bij de judo in gesprek over de leermethode Ik leer anders. Na het bezoeken van de site waren we al enthousiast. We kwamen veel herkenning tegen bij Jay. Het aanleren van de methode ging Jay makkelijk af. Tijdens het avondeten zei Jay: Eindelijk iemand die mij begrijpt wat ik zie en denk. Jay heeft voor het eerst een 8 voor zijn dictee gehaald, voorheen alleen maar onvoldoendes. Jay heeft een dyslexieverklaring. Vandaag topografie toets, ben benieuwd naar de uitslag, maar eigenlijk weet ik het al. De meester van Jay zei dat we geen wonderen kunnen verwachten, maar wel een stijgende lijn. Hij zal verbaasd zijn nu hij ziet dat de wonderen de wereld nog niet uit zijn! Van de week heeft hij zijn spreekbeurt gehouden. Hij heeft zelf het onderwerp dyslexie gekozen. Zijn klasgenootjes hebben nu ook begrip waarom het leren bij hem anders gaat. Hij heeft van de hele klas een goed gekregen. Dus over zijn zelfvertrouwen maken we ons ook niet meer ongerust. Blijf niet tobben met je kind. Bekijk wat deze leermethode voor jouw zoon of dochter kan betekenen.

De resultaten zijn meteen zichtbaar!

Kinderen Met Dyslexie

2012-03-01T10:39:00.001+01:00

Een Gids voor Ouders

Dyslexie is een specifiek probleem met de verwerking van taal door de hersenen. Het leidt doorgaans tot lees- en spellingsproblemen. Ook andere problemen, zoals gedragsproblemen en faalangst, kunnen het gevolg van dyslexie zijn. Dyslectische kinderen hebben veel begeleiding nodig. Behalve een adequate begeleiding op school en een gespecialiseerde behandeling, is het essentieel dat hun problemen begrepen worden en ze veel steun krijgen uit hun omgeving.

Ouders met een dyslectisch kind staan voor allerlei moeilijke taken. Er is bijvoorbeeld meer overleg met de leerkracht nodig, er moet een goede behandelaar gezocht worden, ouders moeten goed omgaan met spanningen van het kind en het kiezen van voortgezet onderwijs is vaak niet eenvoudig. Als ouder heb je op verschillende momenten veel uitte leggen en weerstanden te overwinnen.

Door de vele praktische, opvoedkundige en onderwijsinhoudelijke adviezen is Kinderen met dyslexie voor ouders een onmisbaar boek. Ook menig docent zal zijn voordeel er mee kunnen doen.

Een gids voor ouders, waarin veel vragen met betrekking tot dyslexie uitgebreid beantwoord worden. Elk probleem wordt van alle kanten bekeken, benaderd en beschreven. Zo is het veel uitgebreider dan de bundel "Dus toch... dyslexie" (a.i. 98-03-069-8), die ook voor ouders is bedoeld. Waar in het boek "Dus toch..." de emoties tot uiting komen in korte beschrijvingen van ouders en kinderen, is in "Kinderen met dyslexie" een apart hoofdstuk besteed aan emotionele aspecten van dyslexie. Zo ook "reacties van de omgeving", "omgaan met spanningen" etc.

Braams toont zonder omhaal aan, dat door vol te houden en door te zetten kinderen met dyslexie heel wat kunnen bereiken. Het boek wordt afgesloten met een aantal literatuur- en adreslijsten; een bijlage over kosten en een trefwoordenregister. Al met al een zeer volledig, informatief boek voor ouders en leerkrachten en andere deskundigen op het gebied van dyslexie. Tom Braams is zelfstandig gevestigd onderwijspsycholoog te Deventer.