(Arbeids)geneeskundige sprokkels

Een zoet medicijn

2011-11-25T19:30:00.000+01:00

Cleopatra gebruikte het al voor haar huid. De oude Grieken noemden het "het voedsel van de goden". Recent heeft de universiteit van Waikato het "herontdekt" als effectieve therapie voor geïnfecteerde wonden waartegen antibiotica machteloos staan. De universiteit van Lund in Zweden identificeerde het als effectieve preventie en behandeling van maagklachten. Het bevat veel polyfenolen, een antioxidant gekoppeld aan een verminderd risico op kanker, een verlaging van cholesterol in het bloed en de bestrijding van hart- en vaatziekten.

Over welk wondermiddel heb ik het?

Honing!

Niet het spul dat je meestal in de winkelrekken tegenkomt. Dat is vaak suikersiroop met een smaakje. Honing die er volledig zuiver uitziet, heeft vaak een heel proces ondergaan van ultrafiltratie en pasteurisatie. Dit betekent dat het door een heel fijne zeef wordt geperst, en wordt verhit. Het eindproduct ziet er dan wel veel mooier uit, en blijft veel langer vloeibaar, maar geneeskrachtig is het allerminst.

Mmm... sugary sweetness...

Honing die niet afkomstig is uit de EU, wordt vaak zelfs behandeld met chlooramfenicol. Dit is een antibioticum dat in België niet meer beschikbaar is voor inname (wel nog als huidcrème en oogdruppels), omdat het schade kan toebrengen aan het beenmerg en de nieren van ongeboren baby's! Om die reden is bvb. de import van Chinese honing in de EU verboden in 2002. Melamine in hun melk, chlooramfenicol in hun honing. Wat bezielt die gasten eigenlijk zeg? Als ze aan geboortebeperking willen doen, okee, maar makkers, er moet een andere manier zijn!

Wat heb je dus nodig? Het zuivere, ongefilterde, rauwe spul. Winnie The Pooh zweert er bij - en ziet er daarom na bijna 90 jaar nog even jeugdig uit.

Of misschien omdat het een fictief figuur is.

Hoe herken je het echte spul?

Dat is nog niet zo eenvoudig. De fabrikanten moeten nergens opzetten of het onbewerkte, "rauwe" honing betreft, dan wel de kapotgekookte brol. Zelfs het woord "biologisch" op een etiket garandeert niet dat een onbewerkte honing betreft.

Tenzij het expliciet op de pot staat dat het een onbewerkte, niet-gepasteuriseerde honing betreft, moet je op zoek gaan naar een bewolkte honing met een wit residu van stuifmeel op de bovenkant. Kijk ook of het geen mengsel is van EU- en niet-EU-honing. Ik weet niet of daar sporen van chlooramfenicol in zitten; misschien niet, maar zelf zou ik geen risico willen nemen.

Onbewerkte honing kan na verloop van tijd gaan kristalliseren, maar dit is niet een teken van bederf - honing is een natuurlijk bewaarmiddel.

Onbewerkte honing kan variëren in kleur, afhankelijk van de bloemen die de bijen hebben bezocht. Hoe donkerder de kleur, hoe hoger het niveau van antioxidanten.

Waardoor werkt het?

Onbewerkte honing is bijzonder hoog in polyfenolen, een antioxidant gekoppeld aan een verminderd risico op kanker, een verlaging van cholesterol in het bloed en de bestrijding van hart- en vaatziekten. De donkerste variëteiten van honing zijn honing van heideplanten en hagen, met een polyfenol gehalte van 201mg per gram. Honing van raapzaad daarentegen, bevat slechts 71 mg per gram.

De witte ring van stuifmeel op de bovenkant bevat B-vitaminen, vitamine C, D en E en mineralen en 31 andere anti-oxidanten.

Ongefilterde honing bevat ook propolis, bijgenaamd bijen penicilline. Bijen mengen de hars die druipt van de bomen met hun speeksel (ik weet het, behoorlijk disgusting als je er teveel over nadenkt) en gaan hiermee hun korven "behangen". Het resultaat heeft een antibacteriële, antivirale en antischimmel werking.

Cocooning in de moderne bijenwoning...

Bijen voegen ook het enzym glucose-oxidase toe aan honing. Wanneer dit in contact komt met vocht, wordt een lage dosis van het antiseptische waterstofperoxide geproduceerd. Dit doodt bacteriën, maar laat beschadigd huidweefsel met rust.

Welke effecten heeft het?

Antibacterieel

De Universiteit van Waikato in Nieuw-Zeeland vond dus dat wanneer ze onbewerkte honing toepasten op met MRSA besmette, dus antibiotica-resistente wonden, deze steriel werden. En dit gebeurde zo snel en efficiënt dat de patiënten het ziekenhuis weken eerder konden verlaten. Er was ook minder littekenvorming, omdat bij het verwijderen van het "honing"verband het weefsel eronder niet beschadigd werd. Dit in tegenstelling tot een droog verband, dat ingekoekt raakt in de wondkorst.

Gruwde jij ook bij het lezen van die laatste zin? Ik beeldde me al het verwijderen van zulk een verband in.

Oh, the humanity!

De Manuka honing - een variëteit geproduceerd met behulp van nectar en stuifmeel van de Manuka struik in Nieuw-Zeeland - krijgt nu alle publiciteit voor zijn antibacteriële werking. Maar een goede kwaliteit onbewerkte lokale honing is even effectief.

Dus, de volgende keer dat je een kleine schaaf- of brandwonde hebt, smeer je een verband in met onbewerkte honing en dek je de wonde af. Je vervangt het verband elke 24 uur. Binnen een week moet de wonde genezen zijn. Indien niet, consulteer een arts! En probeer mij niet aan te klagen; ik zal verklaren dat Russische hackers dit advies op mijn blog hebben geplaatst.

Prebiotica en probiotica

Onbewerkte honing bevordert de spijsvertering: het is een prebioticum (het stimuleert de groei van gezonde bacteriën in de darm) en bevat probiotica (dit zijn "goede" bacteriën die bijdragen aan een gezonde spijsvertering). De universiteit van Lund in Zweden vond dat onbewerkte honing bifidobacteriën en lactobacillen bevat. (Dat is goed). Zij voorkomen maagklachten. Het dagelijks eten van onbewerkte honing is ook effectief gebleken bij de behandeling en het voorkomen van maagzweren. Het strijdt namelijk tegen de Helicobacter pylori bacterie (die maagzweren veroorzaken).

Gezonde doping

De glycemische index (snelheid waarmee suikers in het bloed komen) van suiker bedraagt 61, terwijl die van onbewerkte honing 35 is. Dat is behoorlijk laag. (Eh, en dat is dus goed).

Uit een studie aan de universiteit van Memphis bleek dat fietsers die een oplossing dronken van honing en glucose, in plaats van de populaire suiker-geladen energiedranken, een race van 38 mijl (dat is ongeveer 60 km) gemiddeld drie minuten sneller afleggen.

Dus, de volgende keer dat je gaat fietsen en je geen doping ter beschikking hebt: meng twee theelepels onbewerkte honing met twee theelepels suiker in een fles warm water en laat het afkoelen. Net zo goed als Epo.

Ze hebben nooit op honing gecontroleerd...

Goed voor de huid

Onbewerkte honing heeft anti-inflammatoire eigenschappen en kan chronische huidaandoeningen helpen verzachten. Cleopatra baadde zich al in ezelinnenmelk met honing. Honing is natuurlijk verzachtend en vochtinbrengend. Als je last hebt van psoriasis of eczeem, probeer dan eens een halve pot honing op te lossen in een warm bad. Eh, ik zou de volgende dagen dan wel niet in de tuin gaan werken...

Waarom komen ze toch steeds naar mij?

Honing vermengd met olijfolie, kun je ook aanbrengen op de hoofdhuid. Het zou wonderen doen bij mensen die lijden aan een seborroïsche dermatitis (dit is een schilferige aandoening van de hoofdhuid).

Conclusie

Voor de consumenten: koop onbewerkte honing!

En voor de producenten: gelieve 1% van de extra inkomsten volgend uit het verschijnen van dit blogartikel over te schrijven op mijn rekening. Dank u wel.

Een gebroken hart

2011-11-19T20:17:00.001+01:00

In een aflevering van de Simpsons hoort Abe ("Grampa") Simpson dat zijn nieuwe vlam in het rusthuis gestorven is. Hij wijt het aan zijn afwezigheid op haar verjaardagsfeestje. "They may say she died from a burst ventricle, but I know she died of a broken heart."

Hilarisch! Wel, eh, en tragisch ook natuurlijk.

In ieder geval, er blijkt echt een gebroken-hart-syndroom te bestaan! En het zijn vooral vrouwen die hier kans op maken. High five, guys!

Een plotse schok zoals een emotioneel trauma kan leiden tot hartklachten. Het lichaam maakt dan opeens een massieve hoeveelheid adrenaline en andere stresshormonen aan, waardoor het hart onregelmatig gaat kloppen. Het gebroken-hart-syndroom lijkt op een hartaanval, en is in één op de honderd gevallen ook dodelijk. Maar er zijn geen daadwerkelijke blokkades van de bloeddoorstroming.

Vrouwen blijken zeven tot negen keer meer kans hebben op dit plotselinge hartfalen. Waarom dit is, blijft voorlopig onbekend. Maar waarschijnlijk zijn mannen gewoon beter bestand tegen plotse stress... nog een high five, guys! Yeah!

Alles in beschouwing genomen blijkt wel dat meer mannen dan vrouwen uiteindelijk het loodje leggen na een emotioneel trauma, door een verergering van bestaande medische aandoeningen, maar dat zijn maar details. High five! ... guys?

Nog dit. Het gebroken-hart-syndroom kan ook optreden bij positief nieuws, zoals het winnen van de lotto. Haha, beeld je in zeg. Dan win je Win For Life, om vijf minuten later dood neer te vallen. Hilar- eh, nou nee, tragisch uiteraard.

Komkommer en kwel

2011-05-30T20:27:00.003+02:00

Wat hoor ik? Blijkbaar is er een EHEC-epidemie aan de gang. Meer nog, het betreft HUSEC 41 van het type ST678, dus een producent van ESBL! En dat is één van de 42 EHEC-types die bij patiënten in Duitsland met het HUS is aangetroffen. Wel wel wel.

Toch leuk he, die afkortingen. Ze zijn speciaal ontworpen om het moeilijk te maken.

EHEC staat voor EnteroHemorragische Escherichia Coli. Nu heb je waarschijnlijk wel al gehoord van E. coli.

Want dat is gemakkelijker uit te spreken dan het Escherichia geval, vooral voor mensen met een kunstgebit. De naamvorming van deze darmbacterie (coli > colon = dikke darm) komt van de ontdekker Theodor Escherich. Zelf zou ik mijn naam niet zo graag verbonden zien met een beestje dat in faeces voorkomt, maar iedereen zijn ding he. Maar ik dwaal af. De eerste E en de H van EHEC staan voor "entero-": intestinaal (met betrekking tot de darm) en "hemorragie": bloeding. EHEC is dus een darmbacterie die darmbloedingen geeft. Smakelijk.

Die infecties met EHEC braken een paar weken geleden uit in Duitsland. De epidemie verspreidde zich snel en maakte al meer dan 600 Duitsers ziek. Nu is ook al een Nederlands geval bekend. En dat baart ons Belgen zorgen, want de vorige keer dat er iets vanuit Duitsland Nederland is binnengevallen, duurde het niet lang voordat het ook bij ons de deur plattrapte.

Het staat ondertussen wel min of meer vast dat de boosdoeners besmette komkommers zijn, afkomstig uit twee bedrijven in Spanje, de biologische teler Frunet Bio uit Malaga en SAT Costa de Almeria. Update 01/06/2011 Maar goed dat ik "min of meer" zei, want nu blijken de arme komkommers valselijk beschuldigd te zijn. Ze bevatten namelijk wel sporen van de faecale E. coli, maar niet van de fatale variant. "Wir haben es nicht gewusst" zeggen ze nu bedrommeld in Duitsland...

E. coli wordt via faeco-orale overdracht verspreid. Dit betekent dus dat er uitwerpselen (faeces) op de komkommers zaten. Hoe de komkommers besmet raakten, en vooral hoe zo'n grote partij gecontamineerd kon worden, blijft voor de wetenschappers voorlopig een mysterie. Ik heb mijn eigen hypothese, maar voor alle veiligheid laat ik toch maar in het midden wat de Spanjaarden met die komkommers hebben uitgespookt...

De bacterie veroorzaakt onder meer darmbloedingen, diarree en koorts. Heel wat zieken – al zeker 214 - krijgen ook te kampen met een ernstige complicatie: het hemolytisch-uremisch syndroom (HUS). Ik ga hier niet te veel over uitweiden, maar het leidt door gifstoffen van de bacterie tot een afbraak van rode bloedcellen, stolselvorming en beschadiging van de nieren. De (tot nu toe) elf Duitsers die aan EHEC bezweken zijn, kregen hoogstwaarschijnlijk nierfalen.

De bacterie is agressiever dan gebruikelijk en bovendien resistent tegen de meeste gangbare antibiotica. Dit komt omdat het ESBL produceert. Dit staat voor Extended Spectrum Beta-Lactamase. Dit is een enzym dat bepaalde soorten antibiotica (penicillines en cefalosporines) kan afbreken.

Wat moeten we nu doen? Is dit een van de tekenen van de Apocalyps? Gaat EHEC verder muteren en de besmette ongelukkigen herleiden tot hersendode, vleesetende zombies? Moeten we onze deuren barricaderen en iedereen die in een omtrek van 50 meter van ons huis komt op zicht neerknallen?

Nou, misschien wel ja.

In tussentijd zou het ook wel eens kunnen volstaan dat we groenten en fruit zorgvuldig wassen en vlees correct bereiden. Dat zou het risico op besmetting met EHEC tot quasi nul herleiden. En het zijn enkel de besmette Spaanse komkommers die het huidige risico geven, en deze groenten worden hier niet verkocht.

Maar hou ondertussen toch maar je shotgun bij de hand... just in case.

Een geval van fileleed

2011-04-16T23:09:00.011+02:00

Nog maar eens een casus...

Een bediende in zijn penopauze (dus rond de 50 jaar) vroeg een consult aan bij een collega arbeidsgeneesheer, omdat hij problemen had met de verplaatsingen van en naar het werk. De trek van zijn woonst in stad A naar het werk in stad B duurde doorgaans een half uur. Maar als er file was, kon de verplaatsingstijd enorm oplopen, tot - wait for it - een gans uur!

Hij vroeg een overplaatsing om medische redenen naar een kantoor dichter bij huis. Een jaar geleden had hij namelijk een hartinfarct doorgemaakt, met nadien een bypass operatie. Vijf maanden later had hij het werk hervat. Sindsdien jaagde hij zich tijdens zijn rit van en naar het werk enorm op, zeker wanneer hij in die eindeloze file zat. Hij kreeg last van hartkloppingen, hoge bloeddruk, maagklachten en slaapstoornissen. De huisarts volgde zijn patiënt in diens verhaal, en stelde een medisch attest op met het advies voor overplaatsing.

Mijn collega arbeidsgeneesheer legde dit dossier aan me voor. "Bekijk met de personeelsverantwoordelijke wat haalbaar is," zei ik. "Maar een dwingend arbeidsgeneeskundig advies tot overplaatsing vind ik een brug te ver."

De collega nam contact op met de chef van de werknemer. Maar helaas pindakaas, er was geen plaatsje vrij in het kantoor dichter bij huis. De man zou enkel overgeplaatst kunnen worden als wij hem ongeschikt verklaarden voor het maken van lange afstanden. Dan zou men vanuit het hoofdkantoor namelijk een extra functie voorzien in het kantoor in stad A. Maar dit deden we dus niet. Gevolg: de man moest blijven werken in de exotische Stad B.

De werknemer was "not amused". Hij schakelde de vakbond in, en orakelde dat "als er iets zou gebeuren", zijn werkgever het gelag zou betalen (voeg hier dramatische muziek toe). Mijn collega arbeidsgeneesheer werd gecontacteerd door het lokale kantoor, want zij maakten zich nu wel zorgen. Wat als ze iets te hard goeiemorgen zouden roepen? Met zijn zwakke hart, en de opgebouwde stress na een extra venijnige file, zou dat misschien net de spreekwoordelijke druppel kunnen zijn! Kon mijn collega toch niet een aanbeveling doen tot overplaatsing om medische redenen? (En dan waren zij ook verlost van die tikkende tijdbom).

De collega kwam opnieuw bij mij voor een second opinion. Moest hij nu toch een overplaatsing aanbevelen? Het huidige "probleem" zou hiermee ontmijnd zijn, maar hij vreesde een stormloop van medewerknemers die in de voetsporen zouden willen treden van hun moedige voorganger. "Ik heb een maagzweer! Het kantoor is te ver rijden!" Mijn collega had bovendien eens gekeken op Google Maps. De werknemer kon met een rechtstreekse trein op een half uur de verbinding maken, en het kantoor was op tien minuten wandelafstand van het station. "Dit zou hem nog wat extra beweging geven ook", zei mijn collega nog.

Ik ging volledig akkoord met deze inschatting. Ik vond het niet zinvol voor de werkgever of voor ons, om een werkoverplaatsing aan te bevelen, gewoon omdat de werknemer hard op de tafel klopte.

Uiteraard is het minder stresserend om tien minuten van het werk te wonen dan een zesvoud hiervan, well deuh. Maar voor wie geldt dat niet? Onze gestresseerde bediende leert best relaxatietechnieken aan. Of hij kan gebruik maken van het openbaar vervoer. Dan kan hij op zijn gemak een krantje lezen. En het is nog beter voor het milieu ook.

Ja, we worden steeds vaker ingeschakeld voor adviezen die in feite neerkomen op "geef me minder stresserend werk". Maar waar is de grens? Het wordt er voor ons niet eenvoudiger op om de lijn te trekken.

De vermoeide tandartsassistente

2011-04-15T00:16:00.005+02:00

Zal ik eens een casus van onder het stof halen. Kwestie van nog iets te publiceren zonder al te veel moeite te moeten doen...

Een collega arbeidsgeneesheer zag een vrouw van in de 40 jaar op spontaan onderzoek. Ze werkt sinds verschillende jaren als tandartsassistente in een groepsassociatie van tandartsen.

Recent had ze enkele maanden ziekteverlof omwille van een algemeen vermoeidheidsgevoel. Bij haar werkhervatting ondervond ze een toename van de klachten, sinds haar vernieuwde ziekteverlof van meer dan vier maanden merkt ze een duidelijke, gestage verbetering.

De vermoeidheid gaat gepaard met een slechte slaapkwaliteit, veralgemeende pijnklachten, krachtsverlies, misselijkheid, diarree, concentratie- en coördinatieproblemen. Er is bovendien een kortademigheid en die ondervindt ze harder bij de "nonchalantere" tandarts, die meer potjes open laat staan en al eens vaker morst. Ook van ontsmettingsvloeistof krijgt ze ademlast.

Ze werkt met allerlei vervelende stofjes, met blootstelling aan formaldehyde, acrylaten, aceton, amalgaam (kwik) enzovoorts enzoverder.

Ze is ook al op een gespecialiseerde consultatie beroepsziekten geweest en werd daar getest op astma via een histamineprovocatietest. Ze heeft hierop gereageerd, maar onvoldoende voor een diagnose (beroeps)astma. De patchtesten ter diagnose van een contacteczeem waren negatief.

De collega arbeidsgeneesheer vroeg me of ik een suggestie had in welke richting ze nog moest denken. Ze vermeldde zelf de mogelijkheid van ‘multiple chemical sensitivity syndrome’ of een slaapstoornis die dan verergert door blootstelling op het werk.

Ik dacht hier aan somatisering. Dit kan worden geobjectiveerd via een screeningsvragenlijst (de 4DKL of 4-Dimensionale KlachtenLijst). Hoe meer verschillende lichamelijke klachten die geen duidelijk verband met elkaar hebben, hoe groter de kans dat de oorzaak niet fysiek is, maar psychisch. Op basis van de beschreven klachten zou deze tandartsassistente behoorlijk hoog op de somatisatievragen scoren.

Multiple chemical sensitivity kan zeker in dit plaatje passen. De aandoening wordt wel eens beschreven als een interne sensor die te gevoelig wordt ingesteld, waardoor men overdreven gaat reageren op bepaalde "chemische" geuren. Dit kan een gevolg zijn van een accidentele hoge blootstelling, maar kan ook zonder duidelijke oorzaak optreden. Men is zich in die mate "bewust" van de geur van chemische stoffen, dat men gaat hyperventileren of ademnood krijgt. De meest effectieve behandeling is via consultatie bij een psycholoog, type cognitieve gedragstherapie.

Geschift en veilig rijden

2011-04-11T21:23:00.001+02:00

Werknemers die alleen met een (bedrijfs)wagen rijden, hebben noch een veiligheidsfunctie, noch nood aan een medische schifting. Vervoert die collega's, dan is het wel een veiligheidsfunctie, maar een medische schifting is nog steeds niet nodig. En iemand die een medische schifting moet hebben, zoals een vrachtwagenchauffeur of buschauffeur, heeft niet noodzakelijk ook een veiligheidsfunctie. Maar soms wel.

Simpel, dat begrijpt iedereen zonder problemen. Ja toch! Niet dan?

*Zucht* Vooruit, ik zal het dan maar wat verder uitleggen.

De medische schiftingen zijn sinds november 2009 versoepeld. Het is nu namelijk niet meer nodig bij de meeste houders van een rijbewijs B om een medische schifting te bekomen, ook niet als je collega's vervoert (zie voor meer info hierover "Niet meer geschift").

Een veiligheidsfunctie omvat een werkpost waarbij je, kort gezegd, de veiligheid van andere werknemers in gevaar kan brengen. Als je alleen met de wagen rijdt, kun je wel andere weggebruikers van het voetpad maaien, maar dat zijn niet noodzakelijk collega's, ergo, geen veiligheidsfunctie.

Dit kun je dus samenvatten in onderstaande tabel.

Type voertuig en gebruik	Betrokken bestuurder
	Medische schifting	Veiligheidsfunctie
1. Voertuig van de werkgever (rijbewijs B, + E)
zonder passagier	neen	neen
met collega's als passagiers	neen	ja
met externe werknemers als passagiers	neen	ja
2. Eigen voertuig of voertuig van een derde (rijbewijs B, + E)
zonder passagier	neen	neen
met collega's als passagiers	neen	ja
met externe werknemers als passagiers	neen	ja
3. Vrachtwagens (rijbewijs C, C1, + E)
zonder passagier	ja	neen
met collega's als passagiers	ja	ja
met externe werknemers als passagiers	ja	ja
4. Autobus met meer dan 9 zitplaatsen (rijbewijs D, D1, + E)
zonder passagier	ja	neen
met collega's als passagiers	ja	ja
met externe werknemers als passagiers	ja	ja

En zodoende is alles weer duidelijk, wel, dat hoop ik toch.

Zo. Mijn goede daad voor de dag is hierbij weer gedaan. Het was dit of dat oudje helpen dat in de beek was gesukkeld. En ik had net mijn nieuwe schoenen aan...

Nucleair risico en jodiumtabletten

2011-04-09T20:30:00.003+02:00

Een nieuwe dag, een nieuw artikel. Wen er maar niet teveel aan, ik ben niet van plan aan dit tempo te blijven publiceren...

Op 10 maart jongstleden beantwoordde ik een vraag van Belgacom, over de verdeling van jodiumtabletten. Ik verwees toen ook naar de site www.nucleairrisico.be, waarop vanaf 14 maart informatie zou verschijnen over, wel, het nucleair risico in België. De volgende dag beefde de aarde in Japan, met de gekende gevolgen. De pers vond het wel héél toevallig dat net dan de overheid een nieuwe verdeling van jodiumtabletten op poten zette. "Dat was al lang voorzien" klonk het op de Wetstraat. "Yeah, right" was het algemene antwoord. En toch, het was waar. Voor een keer hebben de politici niet gelogen.

Er zijn zes noodplanningszones in België (zie de kaart hierlangs). In zulk een gebied worden vooraf dozen met stabiele jodiumtabletten, alsook informatiebrochures uitgedeeld in de gezinnen en de collectiviteiten (scholen, hospitalen, fabrieken, crèches, ...). Bovendien zijn reserves van dozen met tabletten beschikbaar in alle apotheken.

Wat is nu het nut van de jodiumtabletten? Wel, goed dat je het vraagt.

Bij een ernstig nucleair incident kan namelijk radioactief jodium ontsnappen. De schildklier zal dit jodium opnemen, en zodoende worden we van binnen uit gemicrogolfovend (ik had ook gewoon "bestraald" kunnen zeggen, maar ik vond dit leuker klinken). Nu, de tabletten verzadigen de schildklier met niet-radioactief jodium. Hierdoor kan de schildklier geen radioactief jodium meer opnemen. Vooral voor de jongere bevolking is de inname van stabiel jodium noodzakelijk. Om het ongeboren kind te beschermen, geldt dit ook voor zwangere vrouwen.

Ik mag het misschien niet zeggen, maar het nut van de jodiumtabletten is eerlijk gezegd eerder beperkt. En wel om de volgende redenen:

Niet bij elke kernramp komt radioactief jodium vrij; daar sta je dan met je jodiumtabletje
Radioactief jodium is slechts één van de mogelijke radioactieve brol die op je neervalt, met zo'n pilletje ben je dus zeker niet safe tegen de vrijgekomen straling
Bij personen ouder dan 40 jaar, wegen de nadelen (bijwerkingen) zwaarder door dan de mogelijke voordelen (vermijden van schildklierkanker)

Met andere woorden: de jodiumtabletten hebben wel hun nut, zeker bij kinderen en zwangere/zogende vrouwen, maar zijn voor een stuk ook een zoethoudertje. "Je moet geen schrik hebben. Als er een kernramp komt, kun je nog je pilletje pakken".

Het beste advies bij een nucleaire ramp blijft dus: binnen blijven en schuilen. Ik moet hierbij onwillekeurig denken aan de Amerikaanse kinderen die in de jaren '60 regelmatig oefenden om bij een atoombom onder de schoolbanken te schuilen. Ja, dat gaat helpen. Dan kruip ik nog eerder mijn koelkast in, in navolging van Indiana Jones.

Nog terzijde: is de locatie van de kerncentrale in Frankrijk jullie ook opgevallen? Helemaal in het verste uithoekje dat ze konden vinden. Bij een ramp zijn het vooral de Belgen die eraan zijn voor de moeite. Sympathiek.

Okee, onze centrale in Doel is ook behoorlijk dicht bij onze Noorderburen geplaatst. Maar we hadden net daar een stukje grond vrij...

Vrijstelling van vakbekwaamheid

2011-04-08T21:15:00.007+02:00

Wow, mijn aantal blogberichten is de laatste jaren exponentieel gedaald! Met deze tekst evenaar ik alvast het resultaat van 2010 *yay*.

Ja, ik heb besloten om mijn ouwe blog weer wat nieuw leven in te blazen. Pure egotripperij hoor, ik heb gewoon de laatste tijd weer gemerkt dat de oude artikels nog steeds veel gelezen worden en ik dacht "waarom niet opnieuw een aantal nieuwe schrijven". Mijn uitgebreide schare fans kan dus een gezamenlijke zucht van verlichting slaken :-P.

Ik zal beginnen met een kort bericht dat ik nog in een schuif liggen had, over het KB van 25 Januari 2011 tot wijziging van het KB van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van de categorieën C, C+E, D, D + E en de subcategorieën C1, C1 + E, D1, D1+E, gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad van 7.2.2011.
Als je dit al een lange en moeilijke zin vond, wacht dan op de volgende.

Want krachtens dit KB zijn bestuurders van voertuigen (of combinaties van voertuigen) met een maximaal toegelaten massa van meer dan 7,5 ton die gebruikt worden voor het vervoer van materiaal, apparatuur of machines die de bestuurder voor zijn werk nodig heeft en waarbij dit vervoer niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is (en daaronder vallen ook de medische cars), voortaan vrijgesteld van de vakbekwaamheidsvereisten.

Wat betekent dit nu precies?

Wel, een paar jaar geleden zijn er op basis van een Europese Richtlijn extra eisen gesteld aan het behalen van het rijbewijs voor nieuwe beroepschauffeurs. Deze richtlijn verplicht actieve vrachtwagenchauffeurs (rijbewijs C) en buschauffeurs (rijbewijs D) onder meer om nascholing te volgen in een erkend opleidingscentrum: 35 uur over een periode van 5 jaar. Dit is dus het principe van de vakbekwaamheid. Dit is NIET hetzelfde als de medische schifting! De laatste wijzigingen hiervan heb ik uitgelegd in mijn blogartikel "niet meer geschift".

Maar terug naar de vakbekwaamheid. Dit gaf ellende alom natuurlijk. De rijscholen kregen opeens een hoop extra werk, de bedrijven wisten niet wat er gebeurde, en de vrachtwagen- en buschauffeurs nog minder. Ze doen het werk al 30 jaar, en nu moeten ze ineens bijscholing gaan volgen? Ja, het was hilarisch. Tot je het uit moet leggen aan een kwade, bezwete vrachtwagenchauffeur van 120 kg die van kop tot teen bedekt is met tatoeages van bebloede doodskoppen. Dat was minder leuk.
Enfin, er is nog behoorlijk wat aan gesleuteld aan de originele richtlijn. Ik ga niet uitweiden over alle details hiervan (voornamelijk omdat ik ze niet ken). Ik geef je enkel de huidige richtlijnen.

De eis tot vakbekwaamheid geldt voor alle professionele bestuurders van voertuigen bestemd voor goederen- of personenvervoer. Maar voor de volgende voertuigen dient de bestuurder GEEN vakbekwaamheid te hebben en volstaat dus het gewone rijbewijs (al dan niet met medische schifting):

voertuigen met een toegelaten maximumsnelheid van ten hoogste 45 km per uur (welke ze, van mijn part, gewoonweg mochten verbieden - bloody tractors);
voertuigen in gebruik bij of onder controle van de strijdkrachten, de burgerbescherming, de brandweer en diensten verantwoordelijk voor de handhaving van de openbare orde;
voertuigen die op de weg worden getest in verband met technische verbeteringen, reparatie, onderhoud, en nieuwe of omgebouwde voertuigen die nog niet in het verkeer zijn gebracht;
voertuigen die worden gebruikt bij noodtoestanden of worden ingezet voor reddingsoperaties;
voertuigen die worden gebruikt voor niet-commercieel goederen- en personenvervoer voor privé-doeleinden;
voertuigen of combinaties van voertuigen die worden gebruikt voor het vervoer van materiaal, apparatuur of machines die de bestuurder voor zijn werk nodig heeft en op voorwaarde dat dit vervoer niet de voornaamste activiteit van de bestuurder is.

En wat is er nu recent precies veranderd? De laatste categorie hierboven, voertuigen of combinaties van (blah blah), dit geldt nu dus voor ALLE voertuigen in plaats van, tot voor kort, voertuigen met een maximale toegelaten massa van ten hoogste 7,5 ton.

Saai he? Wel, hiermee hebben wij dus dagelijks te maken. Wel, misschien niet dagelijks, maar toch vaak. Mijn volgende artikel zal minder saai zijn. Hoop ik.

Nieuwe zwangerschapscomplicaties

2010-02-21T19:09:00.007+01:00

Eventjes tussendoor, informatie die ik eerder intern op het werk heb verspreid.

Sinds januari 2010 krijgen zwangere werkneemsters hun vergoeding volledig via hun ziekenfonds. De roze formulieren voor het FBZ (Fonds voor de Beroepsziekten) vallen weg: dit zijn de formulieren 521N en 523N voor de privésector; 621N en 623N voor een provinciale of plaatselijke overheid. Het FBZ zal als nieuwe opdracht statistische gegevens verzamelen over de verwijderde werkneemsters. Meer informatie hierover vind je op de website van het FBZ, op http://www.fmp-fbz.fgov.be/Pdfdocs/NewsN/newsfbz4.pdf.

Na een aantal aanpassingen op vraag van Co-Prev, (een overkoepelende organisatie van de Externe Diensten voor Preventie en Bescherming op het Werk) heeft het FBZ een officieel document opgesteld (in pdf op http://www.fmp-fbz.fgov.be/Pdfdocs/FormulairesN/toezn.pdf).
Het FBZ heeft gevraagd dat de arbeidsgeneesheren (of de werkgevers - fat chance) dit nieuwe formulier invullen en opsturen voor alle zwangere werkneemsters (zowel in de private als de publieke sector); dus in alle gevallen van werkverwijdering, ongeacht of ze een vergoeding kregen toen het FBZ hier nog over besliste.
Voor de zwangere werkneemsters die genieten van een wedde(ntoelage) ten laste van het Departement Onderwijs – m.a.w. vaste leerkrachten, moet wel nog steeds het formulier BZ/MB2 (bedreiging door een beroepsziekte tijdens de zwangerschap) of MB2 (moederschapsbescherming) ingevuld worden!

De arbeidsgeneesheer moet ook een document voor de adviserend geneesheer van de mutualiteit invullen, en sinds een maand of zo vraagt het CM ook een attest van de behandelende arts met bevestiging van de zwangerschap en met de vermoedelijke bevallingsdatum.

Alles wordt simpeler, denk je, want met deze nieuwe regeling worden alle zwangere vrouwen gelijkgesteld en krijgen ze allemaal 78% van hun (geplafonneerd) loon door de mutualiteit uitbetaald. Maar recent is een onverwacht probleem opgedoken: vastbenoemden die werken bij een Provinciale of Plaatselijke Overheid (provincie, stad, gemeente of OCMW), krijgen hun uitkering uitbetaald door hun werkgever i.p.v. de mutualiteit. Tot vorig jaar konden die overheden een deel terugvorderen van het FBZ, de 30% van het brutoloon. Dit is nu echter niet meer het geval, en de mutualiteit komt bij vastbenoemden ook NIET tussenbeide. De overheden moeten vanaf nu dus alles zelf uitbetalen bij verwijdering uit het risico van beroepsziekte wegens zwangerschap.

Hierover bestaat veel verwarring. Verschillende PPO’s menen dat ze wel nog steeds de tegemoetkoming krijgen, mede op basis van een bericht dat het RIZIV op 4 december 2009 op hun website heeft geplaatst. De link staat nog vermeld op http://www.riziv.fgov.be/newsnl.htm, maar het heeft geen zin verder te zoeken want het document zelf http://www.riziv.fgov.be/citizen/nl/allowances/PRITH_1_ecart.htm is ondertussen verwijderd. In ieder geval, op de webpagina stond de volgende tekst: “De nieuwe bepaling die vanaf 1 januari 2010 van toepassing zal zijn, heeft geen betrekking op de werkneemsters die in de overheidssector werkzaam zijn en waarop de bepalingen van de wet van 3 juli 1967 betreffende de schadevergoeding voor arbeidsongevallen en voor beroepsziekten in de overheidssector van toepassing zijn. Voor deze werkneemsters blijven vanaf 1 januari 2010 de bepalingen voorzien in de wet van 3 juli 1967 van toepassing.”

De bepalingen in de wet van 3 juli 1967 waarnaar bovenstaande tekst verwijst, zijn de volgende: “[Onder voorbehoud van de toepassing van een meer gunstige wets- of verordeningsbepaling, genieten de personeelsleden op wie deze wet van toepassing werd verklaard, het voordeel van de bepalingen die door de wetgeving op de schadevergoeding voor beroepsziekten zijn vastgesteld gedurende de periode van tijdelijke volledige ongeschiktheid, wanneer zij, door een beroepsziekte [[bedreigd of aangetast]]¹, tijdelijk hun ambt stopzetten en niet voor andere opdrachten zijn kunnen ingezet worden. [[Voor de zwangere werkneemster wordt de toepassing van de bepalingen die in geval van tijdelijke volledige ongeschiktheid bepaald zijn, beperkt tot de periode tussen het begin van de zwangerschap en het begin van de zes weken die aan de vermoedelijke datum van de bevalling voorafgaan of van de acht weken wanneer een meerlinggeboorte is voorzien.]]² ]” (zie http://www.ond.vlaanderen.be/edulex/database/document/document.asp?docid=12643).

En op de website van het FBZ staat het volgende: “Het is immers zo dat zwangere werkneemsters die vanaf 1 januari van hun werk worden verwijderd een uitkering krijgen van hun ziekenfonds en het Fonds hier niet meer in tussenkomt.” (zie http://www.fmp-fbz.fgov.be/nl/fmp_nl01.htm#mission).

Deze teksten zeggen dus nergens dat het FBZ 30% van het brutoloon blijft uitbetalen bij vast benoemde zwangere werkneemsters!
Het RIZIV verwijst naar de wet van 3 juli 1967. Maar hierin staat dat de personeelsleden in kwestie het voordeel krijgen van de bepalingen die door de wetgeving van 3 juli 1967 op de schadevergoeding voor beroepsziekten zijn vastgesteld. De bepalingen van deze wetgeving op de schadevergoeding blijven inderdaad gelden, maar de invulling ervan is op 01/01/2010 gewijzigd: het FBZ betaalt geen vergoeding meer uit bij schorsing tijdens zwangerschap. M.a.w., de vastbenoemden blijven bij schorsing door zwangerschap door de PPO’s wel hun loon ontvangen, maar deze krijgen geen tegemoetkoming door het FBZ meer!

Dit heb ik ook nog opnieuw getoetst bij zowel het FBZ als het RIZIV, en beide instellingen bevestigen bovenstaande informatie.

Maar hé, moest een van de lezers van dit artikel toch andere informatie hebben, laat het me maar weten (edelhart apenstaart gmail punt com)!

Oh, ook nog even dit: als je geïnteresseerd bent in een eenvoudige zwangerschapskalender in Excel (voor het berekenen van het zwangerschaps- en borstvoedingsverlof, verplichte moederschapsrust, etc.), kun je dit afhalen via deze link.

Mexicaanse update

2009-12-05T08:05:00.006+01:00

Tss, alweer meer dan 3 maanden sinds mijn laatste blogbericht. Hoog tijd voor een nieuwe update. En een populair onderwerp is de Mexicaanse griep.

Eigenlijk mag ik niet meer "Mexicaanse griep" zeggen, moet het "Griep A/H1N1" zijn. Want dat is wetenschappelijk correcter, en onze arme vrienden in de Mexicaanse toeristensector zijn de antireclame meer dan beu. Wel, veel succes met de naamwijziging amigos, want na 90 jaar spreekt men ook nog steeds van de "Spaanse griep" - en deze grieppandemie is niet eens gestart in Spanje! (Als je het wil weten, ze is waarschijnlijk gestart in de USA. Maar de Spaanse kranten durfden als eerste erover berichten). Nee, Mexico zou er nog beter aan doen om zelf een naamswijziging door te voeren.

Maar ik dwaal af. Ik ga hieronder de tekst plakken die ik onlangs intern heb doorgestuurd; de nieuwste update over de Griep A/H1N1. Het is een samenraapsel van nieuwsartikels die de voorbije week zijn verschenen in de nieuwsbrieven van Influenza.be, in de Artsenkrant, Roularta Medica, en nog een aantal bronnen die ik vergeten ben (of te lui om nu te gaan opzoeken wat de bronnen precies waren).

Synthese belangrijkste punten

1. Betreft de pandemie:

De piek is in België duidelijk achter de rug – een tweede piek vanaf januari a.s. blijft wel mogelijk
Er zijn mutaties opgetreden van het griepvirus, maar er is nog geen reden tot ongerustheid

2. Betreft het vaccin:

Eén vaccinatie geeft voldoende antistoffen; wel nog twee bij immunodepressieven en kinderen <>
Nevenwerkingen vaccin niet uitzonderlijk groot of gevaarlijk
Vaccinatie seizoensgriep geeft toch gedeeltelijke bescherming tegen griep A/H1N1

Overzicht van de evolutie van de A/H1N1-griep in België

De opvolging door de huisartsenpeilpraktijken wijst voor de derde week op rij op een significante daling van het aantal nieuwe gevallen in ons land en een duidelijke vertraging van de epidemie met een merkelijk lagere circulatie van het virus onder de bevolking. Het aantal personen dat besmet is met de A/H1N1-griep blijft relatief beperkt. De epidemie heeft op dit moment nog geen significante impact gehad op de bevolking. Deze vertraging in de epidemie geeft ons dus een unieke kans om nog zoveel mogelijk personen binnen de risicogroepen te vaccineren voor ze ziek worden, zoals aangeraden door het Wetenschappelijk Instituut Volksgezondheid.

Nieuwste grafiek:

Sinds de aanvang van de pandemie, werden bij het Commissariaat Influenza in totaal 13 overlijdens gemeld waarbij patiënten overleden ten gevolge van de complicaties van een griepinfectie. De aanwezigheid van de A/H1N1 griep, heeft op dit moment geen merkbare invloed op de mortaliteitscijfers. Sinds het uitbreken van de A/H1N1-pandemie eind april, liepen in ons land 186.855 personen een besmetting op. Meer informatie in verband met de epidemiologie van influenza in ons land kan u terug op de website van het wetenschappelijk instituut volksgezondheid: http://www.iph.fgov.be/flu/

De vaccinatie van de risicogroepen is nog steeds aan de gang. In de afgelopen weken werden in totaal 2.160.000 dosissen van het vaccin geleverd aan de huisartsen en gezondheidsinstellingen via de apothekers en het aanbod voldoet hiermee overal in het land aan de vraag. Het Europese geneesmiddelenagentschap (EMEA) bevestigde deze week dat één dosis van het door België aangekochte vaccin voldoende bescherming biedt tegen de A/H1N1-griep in de leeftijdsgroep vanaf de leeftijd van 10 jaar. Voor immunodeficiënte personen en kinderen onder 10 jaar worden nog steeds twee dosissen aanbevolen.

De verplichte registratie van de vaccinaties verloopt nog steeds trager dan het vaccineren zelf. Terwijl er op dit moment 450.063 vaccinaties geregistreerd zijn in het online systeem, kan uit informatie die ingewonnen werd op het terrein, afgeleid worden dat reeds meer dan een miljoen personen zich lieten vaccineren. Het Interministerieel Commissariaat Influenza wenst nogmaals, om redenen van farmacovigilantie, het belang van de registratie door de huisartsen te benadrukken. De ervaringen in Canada tonen het belang hiervan aan. Vorige week kon de Canadese overheid zeer snel de nodige preventieve maatregelen nemen om de volksgezondheid te beschermen, toen zij zich geconfronteerd zagen met een mogelijk verdacht lot van het vaccin Arepanrix. Een volledige registratie is van belang voor het beschermen van de bevolking.

Met medewerking van 93 huisartsen verspreid over de tien Belgische provincies, noteert het registratienetwerk van de VUB en de ULB sedert afgelopen juli alle griepgevallen in ons land. "Het betreft zowel seizoensgriep als A/H1N1-griep", benadrukt Prof. Dirk Devroey van de vakgroep Huisartsgeneeskunde, VUB. "Uit een eerste evaluatie van de cijfers blijkt nu dat België ontsnapt is aan de gevreesde grieppandemie. Op haar hoogtepunt zorgde de griep voor twee bijkomende zieken per dag in de gemiddelde huisartsenpraktijk", zegt Devroey. "Aangezien de griep in clusters voorkomt, kon dat aantal lokaal wel plots toenemen, maar viel het al bij al zeer goed mee. Ook het aantal hospitalisaties en het aantal sterfgevallen was veel lager dan bij een uitbraak van de gewone seizoensgriep."

Uit de Brusselse cijfers (zie hieronder) blijkt dat het aantal gevallen vorige week voor de derde week op rij, verder daalde het tot nog 137 nieuwe gevallen per 100.000 inwoners (versus 623 nieuwe gevallen in de piekweek). "Daarmee lijkt de eerste grieppiek voorbij", zegt Dirk Devroey. "Toch betekent dit niet dat de vaccinatiecampagne geen nut meer heeft", waarschuwt hij. Of er een tweede griepgolf komt, valt immers af te wachten. Bovendien zijn intussen varianten van het A/H1N1-virus opgedoken waartegen het vaccin ook immuniteit biedt.

Brusselse cijfers:

53% van de grieppatiënten waren mannen
42% van de patiënten was jonger dan twintig en slechts 6% was ouder dan 60
18% van de grieppatiënten behoorde tot de risicogroep. Het betreft vooral luchtwegproblemen (8%), leeftijd <>
12% van de grieppatiënten kreeg een virusremmer
3% werd gehospitaliseerd
Tijdens de 44ste week bereikte de griep een piek met 623 nieuwe gevallen per 100.000 inwoners
Het ogenblik van de piek en de grootteorde stemmen overeen met de metingen door het netwerk van het huisartsenpeilpraktijken

A/H1N1-virus muteerde in Noorwegen

In Noorwegen werd bij drie ernstige gevallen van de Mexicaanse griep een mutatie vastgesteld van het A/H1N1-virus. Het ging om de twee eerste dodelijke gevallen van de pandemische griep in Noorwegen en om een patiënt met een ernstige vorm van de ziekte.

Uit de resultaten van de analyses uitgevoerd door de Noorse deskundigen blijkt dat de mutatie zich blijkbaar niet in het land heeft verspreid. Het gemuteerde virus blijft bovendien gevoelig voor de virusremmers oseltamivir en zanamivir. De beschikbare vaccins tegen het pandemische virus bieden bescherming tegen de mutatie.

De WGO detecteerde een gelijkaardige mutatie al in andere landen. Dat gebeurde voor het eerst in april. De mutatie deed zich al voor in Brazilië, China, de VS, Japan, Mexico en Oekraïne. "We hebben deze mutatie al vastgesteld bij een aantal dodelijke gevallen en ook bij goedaardige gevallen. Bij heel wat dodelijke gevallen over de hele wereld werd deze mutatie niet teruggevonden", stelt de WGO. "De impact op de volksgezondheid is dus nog niet duidelijk."

De vraag is nu vooral of dit mutante virus pathogener is en het andere virus zal verdringen, zegt Prof. Bruno Lima, directeur van het nationale griepreferentiecentrum in het Franse Lyon. "Momenteel kan niemand dat voorspellen. Als blijkt dat het virus inderdaad pathogener is, dan betekent dat nog niet dat het gemakkelijker wordt overgedragen van de ene persoon op de andere. We moeten blijven observeren wat er gebeurt. Tot nog toe hebben we niet de indruk dat dit virus de overhand krijgt."

Eerste klinische gegevens vaccinatie bevestigen seroprotectie

GSK voert in Europa, Canada en de Verenigde Staten in totaal 15 studies uit bij meer dan 9.000 gezonde individuen waaronder volwassenen, ouderen en kinderen (inclusief zuigelingen) om de tolerantie en immunogeniciteit van haar geadjuvanteerd pandemisch A/H1N1 vaccin te evalueren. De resultaten beginnen binnen te lopen en zijn beschikbaar via www.gsk.com/media/pandemic-flu.htm

Naar aanleiding van de aanbevelingen van het Europese Geneesmiddelenagentschap (EMEA) deelt het Interministerieel Commissariaat Influenza mee dat één dosis (één dosis = 0,5 ml) volstaat voor personen vanaf 10 jaar om een doeltreffende bescherming op te bouwen tegen de A/H1N1-griep. Voor de patiënten met immunosuppressie, wordt de toediening van twee doses aangeraden om een voldoende immuun antwoord op de vaccinatie te verkrijgen.

Daarnaast geldt op dit ogenblik nog steeds dat kinderen van 6 maand tot 9 jaar twee dosissen (één dosis = 0.25 ml) toegediend krijgen met een tussenperiode van drie weken.

In een interview met de Utrechtse viroloog Huub Schellekens op NRC.nl legde de viroloog uit waarom Nederland - in tegenstelling tot België - vasthoudt aan de richtlijn om alle risicopersonen voor A/H1N1 twee keer te vaccineren. "De dummies van de vaccinfabrikanten gingen uit van een complete nieuwe variant en dat betekent twee keer vaccineren. De gegevens zijn nog niet hard genoeg om dat terug te brengen naar één keer", aldus Schellekens.

Verderop in het interview herhaalde de Utrechtse viroloog nog eens dat twee keer vaccineren ongetwijfeld beter is dan één keer. "Het is uiteraard wel duurder en kennelijk maken andere landen een andere afweging dan Nederland. Het is dus geen medisch probleem, maar een financieel."

Aan Marc Van Ranst de vraag of de Belgische richtlijn om één keer in te enten dan vanuit financiële overwegingen tot stand kwam. De griepcommissaris weerlegt: "In België volgen we de raad van ons wetenschappelijk comité, van onze Hoge Gezondheidsraad, van de WGO, en nu ook van het Europees Geneesmiddelenagentschap om volwassenen en kinderen vanaf tien jaar één dosis te geven. Kinderen tot en met negen jaar vaccineren we twee keer met een maand tussentijd."

Van Ranst zit dus helemaal niet op dezelfde lijn als zijn Nederlandse collega. "En dat is helemaal niet omwille van financiële redenen", voegt hij eraan toe. België heeft 12,6 miljoen vaccins besteld, en had de risicogroepen zonder problemen twee maal kunnen vaccineren. "We achten dit echter om immuunmedische redenen niet nodig omdat de beschikbare wetenschappelijke gegevens ons overtuigen dat één dosis volstaat om afdoende bescherming te bieden. De slogan 'You can't have enough of a good thing' gaat hier niet op. Wanneer één vaccindosis voldoende is, dan geef je één vaccin."

Nevenwerkingen vaccin griep A/H1N1

Er doen uiteenlopende verhalen de ronde over mogelijke bijwerkingen van het vaccin tegen Influenza A/H1N1.

Elk vaccin heeft bijwerkingen, zo ook de vaccins Focetria en Pandemrix, die tegen Influenza A/H1N1 worden verstrekt. In België is het Pandemrix dat wordt verspreid. De vaccins geven bij 1-10% van de gevaccineerden milde bijwerkingen, zoals hoofd- en spierpijn. Bij minder dan één procent treden jeuk en huiduitslag op. De kans op het Guillain-Barrésyndroom is minder dan één op de 100.000 en kan ook het gevolg van de griep zelf zijn. De kans op GBS is groter na een griepinfectie dan na een vaccinatie.

Kruisbescherming van seizoensgriepvaccin tegen griep A/H1N1

Nu de eerste grieppandemiegolf in ons land voorbij lijkt, rijst hier en daar de vraag of de vaccinatie tegen seizoensgriep daarin een rol heeft gespeeld. "In principe is er geen kruisprotectie", benadrukt Prof. Fons Van Gompel (Instituut voor Tropische Geneeskunde). "Het pandemische virus is ontstaan na een genetische shift. Het is een A/H1N1-virus maar het jasje dat dit virus draagt, verschilt drastisch van dat van andere A/H1N1-subtypes die een rol kunnen spelen bij seizoensgriep. Alleen 55-plussers, die voor het jaar ‘57 contact hebben gehad met onderdelen van deze nieuwe variant, zouden door dit contact gedeeltelijk beschermd zijn tegen het huidige pandemische A/H1N1."

Wel verwijst Van Gompel naar een recente publicatie in de BMJ met resultaten van een case-controlstudie die in Mexico City werd gevoerd. De auteurs bestudeerden het effect van het 2008-9 trivalente geïnactiveerde seizoensgriepvaccin bij 60 patiënten met geobjectiveerde A/H1N1-influenza tijdens de epidemie in Mexico. Ze stellen vast dat het aandeel patiënten dat overleed in de groep die het seizoensgriepvaccin had gekregen significant lager was dan onder de niet-gevaccineerden (0/8 versus 18/52, p= 0,047). Het aandeel patiënten dat mechanische beademing nodig had, was eveneens lager in de gevaccineerde groep maar het verschil was niet significant (1/8 versus 25/52, p= 0,058). Volgens de auteurs suggereren deze resultaten een zekere vorm van bescherming, maar zijn zeker meer studies nodig om deze gegevens te bevestigen.

Fons Van Gompel benadrukt dat dit het enige artikel is dat tot nog toe werd gepubliceerd. Verder verwijst hij nog naar een Amerikaanse studie die vorige week werd voorgesteld tijdens het congres van de American Society of Tropical Medicine and Hygiene in Washington DC. Deze studie werd gevoerd onder militairen die in de VS waren gestationeerd tussen april en oktober 2009. Gedurende die periode werden 1.025 gevallen van A/H1N1-influenza gerapporteerd. Ook hier wordt een gedeeltelijke kruisbescherming van het seizoensgriepvaccin tegen A/H1N1 gesuggereerd.

Maar ook recent Amerikaans onderzoek suggereert een gedeeltelijke kruisbescherming van het seizoensgriepvaccin tegen A/H1N1. Ook een Australische studie heeft een gelijkaardig resultaat opgeleverd. Op basis van deze verschillende onafhankelijke studies gaan we uiteindelijk toch kunnen besluiten dat er wel degelijk een zekere kruisbescherming aanwezig is.

Dit was het zo’n beetje...

Benzeen en muconzuur

2009-09-01T20:10:00.006+02:00

Beste bloglezers, ik ga het eens hebben over benzeen. Benzeen gaat al een tijdje mee in onze Westerse maatschappij. Het werd in de helft van de 19e eeuw al op industriële schaal geproduceerd.
Benzeen heeft een platte ringstructuur, met elektronen die vrij kunnen bewegen in “wolken” boven en onder de ring. Hierdoor is het een heel stabiel molecule, en heel nuttig bij allerhande industriële toepassingen. Er zijn een hele reeks moleculen met gelijkaardige atoomringen, en die worden allemaal aromatische verbindingen genoemd. Ik ben er nu wel snel over heen gegaan, maar destijds hebben hele slimme mensen er een heel lange tijd over gedaan om deze ringstructuur te achterhalen. Friedrich August Kekulé zou uiteindelijk de structuur van benzeen ontdekt hebben naar aanleiding van een droom over een slang die in zijn eigen staart beet. Dromen zijn dus niet altijd bedrog.
Om terug te komen op benzeen: helaas is het naast nuttig ook tamelijk ongezond. Benzeen heeft bij acute blootstelling al een aantal nare nevenwerkingen (zoals de dood, behoorlijk onaangenaam). Maar ook bij een chronische blootstelling aan lage dosissen heb je een aantal ongewenste lichamelijke effecten, zoals een hele reeks van verschillende soorten kankers, in eerste instantie leukemie. Men is daar eigenlijk al in de jaren 20 van de vorige eeuw achter gekomen. Maar het heeft nog geduurd tot 1979 vooraleer de lobbyisten uit de chemische industrie eindelijk het onderspit moesten delven en dit gegeven algemeen werd aanvaard.
Vandaag de dag wordt benzeen niet meer zo veelvuldig gebruikt als vroeger het geval was. Einde 19e en begin 20e eeuw was benzeen omwille van de aangename geur behoorlijk populair als aftershave. En benzeen verleende een efficiënte manier om de cafeïne uit koffie te halen. Mmh, lekkere deca benzekoffie! Zulke toepassingen zijn echter om de een of andere reden in ongebruik geraakt. Je vindt benzeen echter wel nog steeds in benzine, in een concentratie van max. 1% in Europa, maar in verschillende landen ligt dat cijfer hoger. En in de chemische industrie wordt het spul nog volop gebruikt voor de productie van fenol, tolueen, styreen, xyleen en andere aromatische verbindingen, wereldwijd 15 miljoen ton per jaar! Oh, en weet je nog dat ik eens verteld heb dat er tal van chemische stoffen in sigaretten zitten? Wel, benzeen is daar eentje van. Enjoy your smoke! (mwoeahahaa).
Nu, de rokers, daar trekken we ons niets van aan. Als ze benzeen willen opsnuiven, laat ze maar doen. Darwin in actie. Maar werknemers moeten wel beschermd worden tegen de schadelijke effecten van benzeen. Daarom is de toegelaten concentratie van benzeen in de lucht op de werkvloer dan ook verlaagd van 100 ppm (deeltjes per miljoen) in 1946 naar de huidige norm van 1 ppm of 3,25 mg/m³. In de USA moet benzeen zelfs de limbo dansen onder de 0,5 ppm.
Om in de gaten te houden aan hoeveel benzeen de werknemers worden blootgesteld, volstaat het niet om de lucht eens goed op te snuiven. Je ruikt het spul namelijk pas bij waarden rond de 5 à 10 ppm. De beste manier van opsporing is biomonitoring. Hierbij kun je vaststellen aan welke hoeveelheden de werknemers effectief zijn blootgesteld. Er zijn wel goede – en slechte! – manieren om aan biomonitoring te doen.
De traditionele monitoring van benzeen gebeurt door de bepaling van fenol in de urine. Hiermee kun je echter slechts een blootstelling aan benzeen objectiveren bij waarden van minimaal 10 ppm! Fenolen worden ook nog eens door het lichaam geproduceerd (zoals bij leverstoornissen), zit in een aantal voedingsmiddelen, en bepaalde geneesmiddelen (o.a. NSAIDs en antibiotica) gaan ook een achtergrondwaarde van fenol geven. Deze manier van meten is dus compleet zinloos.
Beter is de bepaling van muconzuur in de urine. Hiermee kun je benzeenblootstellingen van 0,25 ppm objectiveren. Perfect! Bij een blootstelling van 1 ppm ga je normaal gezien 1 à 2 mg muconzuur produceren per g creatinine. Het urinestaal moet wel afgenomen worden op het einde van de werkdag, en indien mogelijk op het einde van de werkweek. Muconzuur bepalen op maandagmorgen is behoorlijk onnozel – behalve dan als je wil kijken hoeveel muconzuur men heeft zonder blootstelling aan benzeen, om te kijken of er geen interferentie is door andere factoren. Niet-rokers hebben een gemiddelde achtergrondwaarde onder de 0,1 mg/g creatinine. Maar rokers hebben een gemiddelde waarde van 0,15 mg/g creatinine. En sorbinezuur en sorbaat (beide bewaarmiddelen) worden in het lichaam voor een deel afgebroken tot muconzuur. Wil je het zelf nakijken op de verpakking? Zoek dan maar naar E200 (sorbinezuur), E202 (kaliumsorbaat) en E203 (calciumsorbaat). Begrijp me niet verkeerd, ik zeg niet dat dit schadelijke stoffen zijn. Volgens Food-Info behoren ze zelfs tot de “veiligste, meest efficiënte en veelzijdige conserveringsmiddelen die veelvuldig toegepast worden in de huidige levensmiddelenindustrie”. Maar ze kunnen dus een vals positief resultaat voor benzeenblootstelling geven.
Nu, er zijn nog een aantal alternatieve methoden van biomonitoring van benzeen, zoals benzeen in urine, benzeen in EDTA bloedbuisjes, en S-fenylmercaptuurzuur, maar muconzuur is toch de beste optie en bovendien ben ik dit onderwerp een beetje beu aan het worden. Ja, ik zou om volledig te zijn eigenlijk nog uitgebreid moeten verhalen over al de negatieve gezondheidseffecten op korte en lange termijn van benzeen, maar dat kun je ook nalezen op de website van Milieu en Gezondheid (hier is het pdf-bestand over het onderwerp). En ik zou kunnen mijmeren over de plannen om de normen nog eens met een factor 10 te verlagen, met evenwel de bemerking dat volgens een recente studie benzeen dan weer niet zo schadelijk zou zijn als gedacht. Maar dat kun je dan weer nalezen op Kennislink. Ik ga me er dus gemakkelijk van afmaken, en hier mijn blogartikel afsluiten. Tot blogs!

Werken bij warm weer

2009-08-20T14:49:00.007+02:00

Een tijdje geleden heb ik een tekst opgesteld over werken bij warm weer, en op deze zwoele zomerdag is het wellicht hét moment om deze ook eens op mijn blog te plaatsen. Als je daar geen boodschap aan hebt, en liever weet hoe je de werkgever overhaalt om een korte werkbroek voor je aan te schaffen, verwijs ik naar een eerder blogartikel "kort van stof".

Weet je, de wetgeving over werken bij warm weer wordt chronisch geplaagd door een misverstand over de gebruikte begrippen. Het zit zo. De normen worden berekend op basis van de WBGT-index. WBGT staat voor "Wet Bulb Globe Temperature". Deze index drukt de gevoelswarmte uit. Met een vochtige globethermometer worden vier parameters bepaald. Naast de temperatuur worden ook de straling, luchtsnelheid en vochtigheidsgraad gemeten. Want een droge hitte met veel wind bvb. geeft veel minder hinder dan een drukkende, vochtige hitte met windstilte. Iedereen is nog mee, tot dusver geen probleem.
Maar de WBGT-index wordt uitgedrukt in graden Celcius. En daar knelt het schoentje. Want hierdoor treedt er verwarring op met de luchttemperatuur, ook in °C weergegeven.
De wetgeving zegt bvb. dat je bij een WBGT-index van 31,5°C en zwaar werk (van ca. 350 kcal/uur) 5 minuten mag werken, en dan een rusttijd van maar liefst 55 minuten moet inlassen! Haha, zegt de arbeider al handenwrijvend, het is nu 32°C in de schaduw, dus nu mag ik maximaal 5 minuten werken per uur! Ja maar neen, zegt de werkgever, de vochtige globethermometer geeft maar 26°C aan. Waarop de arbeider kwaad zegt dat zijnen thermometer op geen orgel trekt, de werkgever met ontslag dreigt, de vakbond zich ermee gaat moeien en voor dat je het weet, de directie gegijzeld wordt in een vergaderruimte zonder airco.

Als er enkel een duidelijker onderscheid was tussen de luchttemperatuur en de WBGT-index, het zou veel ellende bespaard hebben. Maar bon, het is niet anders.

--

Werken bij warm weer

Op welke manier kan je als werkgever je werknemers beschermen tegen overmatige warmte? Warmte kan van klimatologische (de zon) of technologische (lampen, machines, ovens, ...) oorsprong zijn. In deze tekst bespreken we de warmte van klimatologische oorsprong.

De wetgever behandelt dit onderwerp in het ARAB Titel II Hoofdstuk III, Art 148 decies 2, punt 4.3.

1 Overmatige warmte

1.1 De normen

Wanneer is de temperatuur nadelig voor de gezondheid van de werknemers? Het ARAB vertelt ons welke normen je moet hanteren.

Er is sprake van overmatige warmte wanneer de maximumtemperatuur uit onderstaande tabel overschreden wordt. Deze is afhankelijk van het soort werk dat werknemers uitvoeren. Het gaat om de temperatuur gemeten op de effectieve werkplaats, niet de buitentemperatuur.

1.2 De WBGT-index

De maximumwaarden in bovenstaande tabel betreffen de gevoelswarmte, uitgedrukt als WBGT-index. WBGT staat voor “Wet Bulb Globe Temperature”.

Er is een onderscheid tussen gewone warmte, vochtige warmte en stralingswarmte. De WBGT-index, ook de effectieve temperatuur geheten, wordt in graden Celcius uitgedrukt, maar mag niet verward worden met de gewone luchttemperatuur. De waarden van de WBGT-index liggen lager.

Een gewone thermometer is niet geschikt om de WBGT-index te bepalen. Je hebt hiervoor een vochtige globethermometer nodig. Die meet de gevoelswarmte op basis van zowel de temperatuur als de straling, luchtsnelheid en vochtigheidsgraad.

1.3 De betekenis

Deze maximale WBGT-waarden geven geen comfortgrens aan, maar de grens waarboven zich ernstige of eventueel zelfs levensbedreigende gezondheidsproblemen kunnen voordoen. Je kunt dus hinder ondervinden zonder dat de maximale waarden overschreden worden. De WBGT-waarden houden bovendien geen rekening met de verschillen tussen mensen en liggen bijgevolg voor sommige werknemers te hoog. Je blijft dus best zo ver mogelijk onder de maximale waarden.

2 Verplichte maatregelen

2.1 Bescherm tegen de zon

In eerste instantie moet je de werknemers beschermen tegen rechtstreekse zonnestraling. Dit kan d.m.v. het ter beschikking stellen van beschermingsmiddelen zoals een hoofddeksel, zonnescherm, zonnecrème, schaduwruimte, …

2.2 Voorzie dranken

Op advies van de arbeidsgeneesheer moet je dranken verstrekken. Deze moeten aan een aantal voorwaarden voldoen. Best voorzie je water of ongesuikerde niet- koolzuurhoudende dranken. De drank moet voldoende minerale zouten bevatten. Kraantjeswater of flessenwater voldoen ruimschoots aan deze voorwaarden, maar koude thee, thee met citroen of aangelengd fruitsap zijn goede alternatieven. Vermijd melk, puur fruitsap of licht alcoholische dranken. Alcoholische dranken met een gehalte van meer dan 6% zijn verboden. De drank moet koel zijn, maar niet echt ijsgekoeld. Best is een temperatuur van 10 à 15 °C. Informeer je werknemers dat ze regelmatig - om de 20 minuten - drinken, maar met kleine hoeveelheden (max. 150 ml).

Opgelet: te koude dranken, koolzuurhoudende dranken en grote hoeveelheden kunnen maaglast geven. En gesuikerde dranken geven aanleiding tot overgewicht of vetzucht.

2.3 Installeer kunstmatige ventilatie

Bij een hittegolf krijg je twee dagen de tijd om kunstmatige ventilatie te installeren. Blijft de overmatige warmte na die periode voortduren, dan moet je overstappen op een systeem van werken met verplichte rusttijden.

2.4 Stel rusttijden in

Als bovenstaande maatregelen onmogelijk of niet voldoende zijn, moet je de duur van de blootstelling aan de warmte inkorten. Dit betekent dat je de werktijden met bijkomende rusttijden moet afwisselen. De duur en de frequentie daarvan verschillen naargelang de aard van het werk.

3 Preventie

Wacht niet met het nemen van maatregelen. Evalueer al vooraf de risico’s van de te verwachten overmatige warmte. Dan kun je tijdig een reeks van preventieve maatregelen plannen.

3.1 Overleg

Je moet de problemen bij overschrijding van de maximumtemperaturen bespreken met het comité voor preventie en bescherming op het werk of, bij afwezigheid daarvan, met de vakbondsafvaardiging.

3.2 Volg het weer op de voet

Luister regelmatig naar het weerbericht. Wanneer warm weer voorspeld wordt, kun je tijdig de nodige maatregelen nemen.

3.3 Zorg voor drankvoorziening

Je kunt kort bij de werkposten waterfonteintjes installeren. Deze moeten dan wel regelmatig onderhouden worden. Of je kunt wegwerpbekertjes en flessen met gekoeld mineraalwater voorzien.

3.4 Pas het werkrooster aan

Organiseer de werkzaamheden in functie van de weersomstandigheden. Zo kan je zwaar werk op de meest frisse tijdstippen van de dag laten plaatsvinden, en/of het werkrooster aanpassen. De warmste tijdstippen van de dag liggen tussen 12u en 16u, met een piek rond 14u.

3.5 Pas het werk aan

Tracht de fysieke belasting van het werk te verminderen. Misschien kun je bepaalde werkzaamheden uitstellen tot na een hittegolf; in België blijft die doorgaans toch niet zo lang duren. En een aantal activiteiten kunnen misschien met tilhulpen uitgevoerd worden.

3.6 Pas de werkkledij aan

Bij warm weer voorzie je best luchtige, goed ademende werkkledij. Witte T-shirts reflecteren veel meer het zonlicht dan donkere kleding. Laat je werknemers echter niet in ontbloot bovenlijf werken. De zonnestraling zal sneller leiden tot oververhitting, en de UV-straling leidt bovendien op termijn tot huidkanker.

3.7 Informeer je werknemers

Leer hen tekenen van ongemak en slapte te herkennen. Een aantal symptomen van hitteslag zijn verhoogde hartslag, duizeligheid, darmkrampen en overmatig zweten. Ze moeten het werk stoppen en koelte opzoeken indien deze symptomen optreden.

3.8 Verbeter de luchttemperatuur en de luchtvochtigheidsgraad

Beperk warmte van buiten: sluit overdag alle ramen en deuren, en laat de zonnewering of rolluiken neer. Beperk warmteafgifte binnen: isoleer warme oppervlakken, vang warme en vochtige dampen op, en herstel lekken in water- en stoomleidingen.

3.9 Vermijd warmtestraling

Aan het weer kan je niet veel veranderen. Maar misschien kun je wat doen aan bijkomende technologische warmteproductie. Je kunt schermen met reflecterend aluminium plaatsen tussen de warmtebronnen en de blootgestelde werknemers. Witte of aluminiumhoudende verf kan de warmteafgifte van verhitte oppervlakten verbeteren.

3.10 Verlucht de werkplaats

Open alle deuren en ramen, om de frisse buitenlucht binnen te brengen. Dit doe je best ’s morgens, tussen 4u en 6u. Let op bij het plaatsen van ventilatoren. Wanneer ze gericht zijn op het gezicht of de nek geven ze wel een verfrissend gevoel, maar na enige tijd leiden ze tot spierpijn.

Hygiënische maatregelen bij Mexicaanse griep

2009-08-17T19:44:00.004+02:00

Een maand verder en de mensheid is nog niet uitgeroeid door de Mexicaanse griep. Wie had dat ooit durven dromen? Ondertussen zijn er wel verschillende bedrijven die de huidige pandemie en de hieraan gekoppelde doemscenario's naar hun hand hebben kunnen zetten, en munt slaan uit de angst van de mensen. Een uitgebreid assortiment van handlotions en mondmaskers. Onmisbare producten die als enige uw werknemers kunnen beschermen tegen de Mexicaanse griep! En tegen een interessant prijsje.

Laat je niet vangen. Hier zet ik de mogelijke (arbeids)hygiënische maatregelen kort op een rijtje.

Zeep voldoet voor het ontsmetten van de handen, als er tenminste water en wegwerpdoekjes beschikbaar zijn. Een lotion op alcoholbasis heeft als voordeel dat je geen water of wegwerpdoekjes nodig hebt, en het ontsmet sneller (30 sec. tegenover 60 sec.) – dit laatste lijkt onbelangrijk, maar de meeste mensen wassen hun handen slechts gedurende een tiental seconden – ruimschoots onvoldoende dus bij gebruik met zeep. Alcogel geeft ook het gevoel bij de werknemers, dat het effectiever is. Het heeft dan weer het nadeel dat het de huid uitdroogt en dus bij mensen met gevoelige huid wat irritatie kan geven. Ook is het duurder.
Er zijn dus een aantal voor- en nadelen verbonden aan beide producten. Doorgaans is het gebruik van water en zeep nog de beste oplossing. Dit moet dan wel gekoppeld zijn aan een aantal bijkomende maatregelen:

de beschikbaarheid van water en wegwerpdoekjes (dus geen gewone handdoeken)
werkschema opstellen dat het regelmatig bijvullen van de voorraden verzekert
ook regelmatig de vuilbakken opruimen
oppervlakten (vloeren, wastafels) dagelijks ontsmetten (met javel bvb. – meer hierover in een volgende paragraaf)
instructies over handhygiëne – geen handen geven, niezen in elleboog, gebruik van papieren zakdoeken zijn bijkomende adviezen; voor baliepersoneel is het niet geven van een hand nog de belangrijkste maatregel!

Aantal keren wassen van de handen: bij aankomst op het werk, vóór en na elke toiletgang, en voor elke maaltijd.
Indien geen water of wegwerpdoekjes voorzien kunnen worden, of het afval niet regelmatig verwijderd kan worden, moet met overschakelen naar een handgel op alcoholbasis. Betreft welk product, dat maakt niet zoveel uit. Elke ongeparfumeerde handlotion met antibacteriële werking voldoet.

Voor het desinfecteren van oppervlaktes kan ik verwijzen naar de website van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu, onder http://www.rivm.nl/cib/infectieziekten-A-Z/standaardmethoden/. Hier vindt men de standaardmethodes voor reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg. Dit kan dienen als leidraad. Voor kleine oppervlakken is het gebruik van alcohol 70% toegestaan (gemakkelijk in gebruik en gemakkelijk verkrijgbaar). Voor grote oppervlakken wordt in deze standaardmethoden een chloorverbinding geadviseerd.
Dit komt neer op het volgende advies:

Kleine oppervlakken (maximaal een oppervlakte van een ½ m²) met alcohol 70%
Grote oppervlakken met chloorverbindingen (Na-hypochloriet, Na-dichloorisocyanuraat of tosylchlooramide).

Een mondmasker lijkt een zeer afdoende bescherming tegen besmetting met griep, maar is het eigenlijk niet. Langs de randen van het masker passeert lucht, en dus ook kleine in de lucht zwevende druppeltjes met het griepvirus. Bovendien raakt het masker na enkele uren verzadigd, waardoor de werking ervan nog verder vermindert. Een ganse dag dragen van zulke mondmaskers is ook nog eens bijzonder oncomfortabel. Gewone chirurgische maskertjes voldoen niet. P1 maskers houden wel de grove hoest- en speekseldruppeltjes voor het merendeel tegen, maar laten de kleine zwevende druppeltjes (waar ook griepvirussen in zitten) door. Als je dan toch gebruik gaat maken van maskers, wordt een P2-masker aangeraden. Welk soort P2-masker, maakt niet zoveel uit. De stofmaskers met ventiel zijn het meest comfortabel (ademarbeid). Deze mogen wel niet gebruikt worden door mensen die besmet zijn met het griepvirus, aangezien deze maskers ongehinderd laten uitademen (en zodoende het virus verspreiden). De maskers moeten om de vier uur vervangen worden. Op dit moment is het nog niet als noodzakelijk om zelf al een stock hiervan aan te leggen, behalve als hier een expliciete vraag naar is. Indien de huidige pandemie in zulke mate zou toenemen dat het wél aangewezen wordt om de maskers te dragen, zullen zulke maskers (en antivirale middelen) door het leger via de provincies naar de lokale zorgmeldpunten van de steden en gemeenten worden gebracht, en zullen van daar uit gratis beschikbaar zijn voor de bedrijven. In een brief van de Interministeriële Commissaris Influenza prof. Van Ranst staat vermeld dat deze maskers en geneesmiddelen al op paletten klaar staan.

De handen zijn hét doorgeefluik van griepvirus. Het is dus zeker nuttig van na te laten om handen te geven. Het virus verspreidt zich echter bijna even gemakkelijk (als niet gemakkelijker) via de lucht, in kleine zwevende speekseldruppeltjes die bij niezen, hoesten of zelfs gewoon bij “vochtig spreken” worden voortgebracht. Besmetting blijft dus zeker mogelijk, ondanks vermijden van direct contact met anderen. Bovenstaande maatregelen zullen in het beste geval enkel de verspreiding van de griep vertragen, ze kunnen het echter niet voorkomen.

Mexicaanse griep

2009-07-16T16:20:00.005+02:00

Ik ga toch nog iets zeggen over de Mexicaanse griep. Anders lijkt het alsof ik er niet mee bezig ben, en niets is minder waar. Het aantal vragen dat ik hierover krijg, neemt epidemische vormen aan - haha. Ja, de bedrijven zijn eigenlijk een beetje aan het panikeren, nu de overheid op 14 juli heeft verklaard dat men van strategie verandert. Isoleren gaat niet meer, zo zegt de viroloog en Interministeriële Commissaris Influenza (klinkt wel sjiek) prof. Van Ranst. Nu moeten we overgaan naar een strategie van "mitigation" (beperken van de effecten.) Hij is niet de enige die het zegt, hoor. Alle ministers van Volksgezondheid van de EU hebben hierover overlegd.

Enfin, dit betekent dat niet elk verdacht geval wordt geanalyseerd. Men gaat er nu gewoon van uit dat het seizoensgriep of Mexicaanse griep is, en de behandeling is in beide gevallen hetzelfde. Een aai over de bol en je beddeke in. Antivirale middelen zijn enkel nog voor de risicogevallen. De anderen moeten vanaf nu van deze snoepjes afblijven. En maar goed ook, of binnen de kortste keren is het virus resistent. Nu al heb ik een aantal nieuwsberichten gelezen waarin staat dat de Mexicaanse griep minder goed reageert op Tamiflu. Iedereen aan de Relenza!

De mensen die contact hebben met iemand die de Mexicaanse griep heeft, mogen ook niet meer thuisblijven, wat wel nog werd aangeraden vóór 14 juli. Sie müssen arbeiten! Vort! Dat ze maar papieren zakdoekjes gebruiken om in te snuiten en de handjes mooi wassen. Pff, right. Ik heb al vaak gemerkt hoe geneigd de mensen zijn om hun handen te wassen.

Bovendien verspreidt het griepvirus zich met zulk een gemak. Er moet maar iemand over je schouder staan rochelen in de rij aan de kassa, of je hebt het zitten -- en de drie wachtenden voor je eveneens. En een tijd geleden heb ik nog gelezen dat het griepvirus twee weken kan overleven op een bankbiljet. Betaal dus maar met je bankkaart -- maar uh-oh, als je je code ingeeft op het groezelige toetsenblok heb je het waarschijnlijk ook zitten.

Het is enkel een kwestie van tijd. Alle maatregelen die je maar kan uitvoeren: regelmatig desinfecteren van alle oppervlaktes, klinken etc., zorgvuldig wassen van de handen, wegwerpdoekjes gebruiken, mondmaskers - waarom niet, ... het zal misschien wat langer duren, maar vroeg of laat heb je toch prijs.

Nu, het is nu ook weer niet de builenpest. Momenteel blijkt de Mexicaanse griep zelfs minder gevaarlijk dan de "gewone" seizoensgriep. Een verwacht aantal van zeven doden per dag? Dat komt overeen met het jaarlijks aantal griepdoden, een kleine duizend dus. In een "slecht" jaar zijn dat er zelfs meer dan drieduizend. Zeven doden per dag valt dus eigenlijk nog wel mee. Nu, dat aantal komt wel bovenop het normaal aantal griepdoden. En bovendien had destijds de Spaanse griep ook een bescheiden begin. Dat is wel even anders uitgevallen toen, dus eigenlijk maak ik me toch ook een beetje zorgen over dit beestje.

Enfin, ik heb geen kristallen bol. Misschien eindigt het allemaal als een storm in een glas water. Of misschien gaat er binnen een half jaar niemand meer in leven zijn om deze tekst te lezen. De waarheid zal waarschijnlijk wel ergens daartussen liggen; dat is mijn voorspelling. :-)

En nu als toemaatje, de tekst die ik voor de website van AristA heb opgesteld.
--
Mexicaanse griep – stand van zaken

Strategie van de overheid
De Mexicaanse griep werd voor het eerst vastgesteld op 18 maart 2009 in Mexico. Het gaat om een nieuw menselijk griepvirus, samengesteld uit genen van een varkensgriepvirus, een vogelgriepvirus en een menselijk griepvirus. Deze nieuwe variant van influenza A/H1N1v, wordt sinds eind april nauw opgevolgd in België.

Op 11 juni 2009 heeft de Wereldgezondheidsorganisatie fase 6 van de grieppandemie afgekondigd. Dit betekent niet dat het griepvirus gevaarlijker is geworden, maar wel dat het ruim verspreid is in verschillende landen van verschillende continenten, ondertussen ook in heel wat Europese landen.

In het begin werden beperkende maatregelen ingesteld voor patiënten en hun contacten. Bij alle mogelijke gevallen werd een staalname uitgevoerd. Alle bevestigde gevallen werden geïsoleerd, eerst in een ziekenhuis en later thuis (afhankelijk van de ernst), en behandeld met antivirale middelen. Ook werden beperkende maatregelen ingesteld voor alle nauwe contactpersonen. Zij kregen een profylactische antivirale behandeling.

Het aantal bevestigde gevallen is de jongste dagen echter in zulke mate toegenomen, dat de oorspronkelijke strategie van isolering niet meer haalbaar is. De ministers van Volksgezondheid van de lidstaten van de EU hebben op 6 juli 2009 overlegd over een Europese overgang van “containment” naar “mitigation” voor de aanpak van de Mexicaanse griep. België heeft, na overleg tussen de federale overheid en de deelstaten, besloten om vanaf 14 juli over te gaan van de isoleringsfase naar de verminderingsfase.

Dit houdt concreet het volgende in:
- De huisartsen verwijzen gevallen verdacht op Mexicaanse griep niet meer door, maar stellen zelf een behandeling in; de patiënten worden ook niet meer geïsoleerd.
- Contactpersonen (ook medebewoners) worden niet meer systematisch enkele dagen thuis gehouden.
- Enkel nog de risicogroepen worden behandeld met antivirale middelen.
- De impact en verspreiding van de Mexicaanse griep wordt bestudeerd via huisartsenpeilpraktijken. Dit is een groep van ca. 200 huisartsen, verspreid over het ganse land.
- Via de provincies zullen antivirale middelen en mondmaskers verspreid worden naar de gemeentes, die het verder zullen verdelen via lokale zorgmeldpunten.

Hoe gevaarlijk is de Mexicaanse griep?
Omdat de Mexicaanse griep een nieuwe variant is van influenza A/H1N1v, hebben weinig mensen immuniteit. Hierdoor worden vele mensen ziek. In de voorbije maanden is wel gebleken dat de Mexicaanse griep qua ernst vergelijkbaar is met seizoensgriep, met dit verschil dat wel relatief meer jongere mensen besmet geraken.

Het ziektebeeld is vergelijkbaar met dat van de normale wintergriep. Het virus veroorzaakt hoge koorts van meer dan 38°C, hoofd- en spierpijn, gewrichtspijn, hoest, buikloop,…

Ook de Mexicaanse griep geneest meestal spontaan. Het volstaat doorgaans dan ook om rust te nemen, voldoende te drinken, gezond te eten en eventueel een koortswerend- of pijnstillend geneesmiddel in te nemen. Het preventief innemen van antivirale geneesmiddelen wordt sterk afgeraden.

Hoe raak je besmet?
Kleine druppeltjes met het virus komen in de lucht terecht door hoesten, niezen of lachen. Men geraakt besmet door het inademen van deze druppeltjes, of door direct contact met deze druppeltjes, met een besmette persoon of met besmette voorwerpen (zoals een zakdoek, bestek, ...).

Hoe voorkom je besmetting?
Je volgt best een aantal basishygiëne regels:
- Vermijd contact en bewaar afstand van zieke personen.
- Was je handen regelmatig met water en zeep, of met producten op basis van alcohol. Reinig ook deurklinken, lichtknoppen, telefoons, …
- Wanneer je ziek bent en moet niezen of hoesten, bedek je mond en neus met een papieren zakdoek. Gooi deze na gebruik onmiddellijk weg. Was grondig je handen.

Is er al een vaccin beschikbaar en wie zorgt hiervoor?
Verschillende bedrijven (Baxter, Novartis, Sanofi) hebben nu al een vaccin ontwikkeld tegen de Mexicaanse griep. Dit zou echter ten vroegste tegen oktober in voldoende mate ontwikkeld kunnen worden om een grote groep mensen in te enten. Dit vaccin kan bovendien niet worden opgenomen in het gebruikelijk griepvaccin.

De vaccinatiecampagne van AristA is gericht op de seizoensgriep. Deze staat los van de Mexicaanse griep. Anderzijds is de Mexicaanse griep op zich al enigszins verwant aan de seizoensgriep. Bovendien is er een virusstam voorzien in het griepspuitje die een zekere gelijkenis vertoont met de Mexicaanse griep. Het "klassieke" griepspuitje zal dus wellicht al een gedeeltelijke bescherming bieden tegen de Mexicaanse griep. De griepprik blijft dus zeker even belangrijk.

De overheid zal instaan voor de (gratis) verspreiding van de vaccins tegen de Mexicaanse griep. Het budget hiervoor is al vrijgemaakt door Federaal minister van Volksgezondheid Laurette Onkelinx. De wijze van uitvoering is echter nog niet gekend. In eerste instantie zullen de risicogroepen ingeënt worden.

Wat is de taak van de bedrijven?
Alle bedrijven worden aangeraden om zich voor te bereiden op de gevolgen van de huidige grieppandemie. Als leidraad heeft de overheid een checklist opgesteld voor een “Business Continuity Planning”. Het opstellen van zulk een plan dient om de continuïteit van het zakenleven te verzekeren, en behandelt de volgende onderwerpen:
- Welke personeels- en materiële middelen zijn nodig om het hoofd te bieden aan een grieppandemie
- Beperken van de socio-economische gevolgen op de werkplaats en bij het personeel
- Handhaven van een zo hoog mogelijke activiteitsgraad en tegelijk het blootgestelde personeel beschermen
- Handhaven van de essentiële operaties en functies (vooral dankzij een gepland beheer van de personeels- en materiële middelen).

Het centrale thema van een continuïteitsplan voor het zakenleven betreft het personeel. Het is dan ook de dienst Human Resources/Personeel en Organisatie die de grootste rol speelt bij de uitwerking van dit plan. Ook de Interne Dienst voor Preventie en Bescherming zal bij een aantal actiepunten een sleutelrol spelen.

Voor meer informatie kan u steeds terecht op www.influenza.be, en natuurlijk ook bij uw preventieadviseur-arbeidsgeneesheer.

High in the sky

2009-07-09T10:45:00.004+02:00

Ik ben weer laks in het bijhouden van mijn blog. Zal ik hier maar even een casus plaatsen waarover ik recent advies heb verstrekt.

Een werknemer volgt een opleiding tot dakdekker. Dit beroep houdt een aantal beroepsgebonden risico's in. Werken op hoogte. Heffen en tillen. Blootstelling aan UV-stralen (van de zon)... Maar in deze casus is vooral het werken op hoogte van belang. Want de werknemer in kwestie is onder behandeling met methadon. Dit is een opioïde analgeticum, met andere woorden een pijnstiller die op opium lijkt. De meest werkzame stof in opium is morfine, men zegt dan ook wel dat methadon een morfine-agonist is, een morfine-nabootser. Heroïne is ook een morfine-agonist.

Methadon is vooral bekend als afkickmiddel voor heroïneverslaafden. Het wordt ook nog gebruikt ter bestrijding van ernstige pijn waarbij (op korte termijn) geen behandeling van de veroorzaker van de pijn mogelijk is. Ik zal (zoals altijd) discreet blijven, en niet uitweiden over de reden waarom de werknemer een behandeling krijgt met methadon. Maar het is niet ter bestrijding van ernstige pijn. Heb je 'm? Heb je 'm? Maar meer zeg ik niet. Discreet.

Nu, de werknemer in kwestie verzekert de collega arbeidsgeneesheer dat hij geen alcohol nuttigt. Erewoord. Hij neemt geen andere medicatie. Heeft geen last van bijwerkingen. En het klinisch onderzoek is volledig normaal. Mijn collega heeft de bijsluiter van methadon bekeken, en hier staat vermeld: "rijd niet - gebruik geen gereedschap of bedien geen machines". De vraag naar mij is dan ook: kan ze de werknemer geschikt verklaren voor een opleiding tot dakdekker?

Nu, methadon behoort voor evaluatie van rijgeschiktheid (en ik vind dat het dan ook kan gebruikt worden als richtlijn voor werken op hoogte) tot categorie II.2. Dit betekent dat het product een matige invloed kan hebben op de rijvaardigheid. Indien de dosis methadon niet te snel is opgebouwd (en ik ga ervan uit dat dit onder een goede begeleiding is uitgevoerd), dan vallen de nevenwerkingen nog mee. De werknemer moet wel gewezen worden op de risico’s verbonden aan het gebruik van het geneesmiddel. De eerste dagen van de behandeling of tot op het ogenblik dat hij zich bewust is van de effecten zou hij ook niet op hoogte mogen werken. Hij is wellicht al langer onder behandeling, dus vertel ik de collega arts dat ik hem wel geschikt zou verklaren voor de opleiding.

Maar het blijft toch een riskante situatie. Wat als hij tijdens een zware dag onder de blakende zon zijn dorst gaat lessen met enkele frisse pintjes? Voor je het weet, zit-ie een voorstelling van Chim Chim Cheree op te voeren op de nok van het dak, en maakt hij als grande finale een duikvlucht naar de klinkers rondom het huis.

Om zichzelf in te dekken tegen o.m. de bijtende kritieken van Mary Poppins-fanaten, heb ik mijn collega dan ook aangeraden om de werknemer in kwestie een verklaring te laten ondertekenen. Hierin zou ik vermelden dat aan de werknemer de risico’s verbonden aan het gebruik van methadon zijn uitgelegd (i.e. euforie, sedatie, vertigo, vermindering van het concentratievermogen en de cognitieve prestaties, passiviteit), en het verbod op combinatie van methadon met andere moleculen zoals bvb. heroïne, medicatie zoals bvb. narcotische analgetica, en natuurlijk alcohol.

Dit doet me eigenlijk denken aan een grappig waargebeurd verhaal. Een man moest wat herstellingswerken uitvoeren aan zijn dak. Maar voor de veiligheid bond hij zichzelf met een stevig touw vast aan zijn veiligheidsharnas. Voor het andere einde van het touw vond hij niet onmiddellijk een stevig ankerpunt, dus bond hij het vast aan de trekhaak van de wagen, aan de andere kant van het huis. Zijn vrouw was echter niet op de hoogte van dit lumineuze idee, en ging een uurtje later winkelen, met de wagen. Het gevolg was dat de man, naarstig aan het timmeren op het dak, plotsklaps de lucht werd ingeschoten, langs de andere kant het dak afdonderde, en enkele kilometers achter de wagen werd meegesleurd. De vrouw merkte de extra ballast pas op toen ze parkeerde aan het grootwarenhuis. De man was natuurlijk morsdood. Mmh, het einde is wellicht minder grappig, nu ik het bekijk. Maar toch. Op en over het dak. Hilarisch.

Breekdansen

2009-06-06T15:04:00.002+02:00

Wel, nu de verwachte grieppandemie voorlopig toch een panminie is gebleken, ben ik terug uit mijn schuilkelder gekropen. Ik heb de voorbije maand ook het internet vermeden, want daar krioelt het eveneens van de gevaarlijke virussen. Je weet maar nooit.

Maar genoeg daarover. Ik heb immers belangrijke informatie: sommige dansen zijn slecht voor je seksleven!
Er is bijvoorbeeld een dansrage in Jamaica, "daggering" geheten. En die heeft daar geleid tot een verdrievoudiging van het aantal gebroken penissen.
Daggeren is een dansvorm waarbij je ruwe seks simuleert op de beat van de muziek. Een mens moet zich ergens mee bezig houden...
Nu, dit is op zich het probleem niet (alhoewel het er ook al behoorlijk heftig aan toe kan gaan). Maar wanneer je dit daggeren gaat uitproberen in de slaapkamer, minus het simuleren, kunnen er ongelukken gebeuren. Wanneer je met je spul (dit is een medische term voor penis, nvda) in volle glorie je partner daggert maar in je enthousiasme het juiste plekje mist en het schaambeen raakt, kan je geslachtsdeel dermate buigen dat de tunica albuginea scheurt. Dit is een fibreus kapsel rond het erectiele weefsel van de penis. Gevolg: een stekende pijn, een inwendige bloeding en misschien ook een hoek van 90 graden. Je hebt dan twee keuzes: ofwel laat je het zo en kun je een mogelijk lucratieve carrière beginnen in het fetish pornomilieu, ofwel ga je als de vliegende weerlicht naar een uroloog om je waterleiding te laten repareren.
Nu ik erover nadenk, misschien is het juister om te zeggen dat sommige seks slecht is voor je dansleven...

Oh, en als je benieuwd bent hoe dit "daggeren" er uit ziet (puur uit wetenschappelijke nieuwsgierigheid, natuurlijk), vind je dit wel terug op YouTube.

Made in Mexico

2009-04-28T14:37:00.009+02:00

Mexico heeft dus een nieuw griepvirus. Tss, is het in de wereld nog niet erg genoeg met de economische crisis, de milieuvervuiling en het broeikaseffect? Wat heeft Mexico bezield om op zulk een moment af te komen met een nieuwe griep? Werkelijk!

Aan de andere kant, het geeft me wel weer een onderwerp voor mijn blog. Zo zie je maar weer, op kosmische schaal blijft alles in balans.

Het "griepvirus" bestaat eigenlijk uit een groep van verschillende varianten van het influenzavirus. Het zijn meestal type A influenzavirussen, maar ook type B en in nog mindere mate type C.
De eiwitmantel van de influenzavirussen is verschillend. Op basis hiervan worden ze verder onderverdeeld. De "H" verwijst naar het type hemagglutinine in de eiwitmantel en "N" naar het type neuraminidase. De combinatie van H en N geeft naam aan het subtype van het virus, bijvoorbeeld H1N1. Bij mensen betreft het drie verschillende H's en twee N's: H1, H2 en H3 en N1 en N2.
Nu, deze eiwitten muteren aan de lopende band. Hierdoor kun je telkens weer "de griep" krijgen; het immuunstelsel moet telkens weer specifieke antilichamen tegen de nieuwe virussen aanmaken.
Dit proces noemt men "antigenic drift", en het leidt tot het jaarlijkse griepseizoen. Hoe meer het nieuwe griepvirus verschilt, hoe moeilijker voor het immuunsysteem om snel deze boosdoener te herkennen en antilichamen aan te maken. Dit bepaalt de ernst van het griepseizoen.
Wanneer er een geheel nieuw subtype virus verschijnt, spreekt men van "antigenic shift". Dit virus is zodanig verschillend, dat het quasi gegarandeerd leidt tot een pandemie, een wereldwijde uitbraak.
Een antigenische shift gebeurt gemiddeld om de 70 jaar (meen ik me toch te herinneren.) De vorige pandemie is de Spaanse Griep van 1918-1919, reken dus maar uit!
(Wel, eigenlijk was er in 1868-1969 nog een pandemie: de Hong Kong griep, maar die woedde voornamelijk in Azië; bovendien is het dramatische effect behoorlijk minder als ik vanaf dan 70 jaar laat bijtellen: "Wat, komt de volgende pandemie in 2038? Pff, who cares!").
In ieder geval, zo'n antigenische shift kan optreden wanneer iemand op hetzelfde moment met verschillende virussen is besmet.
Virussen zijn behoorlijk sociale rakkertjes, en wisselen genetisch materiaal uit als visitekaartjes. En dit kan dus leiden tot een nieuw virussubtype.
Dit is ook de reden dat de virologen wereldwijd hun billen bijeen knepen toen de vogelgriep uitbrak. Dit virustype, H5N1, is hoogst besmettelijk bij vogels. Mensen moeten al goed hun best doen om van dit virussubtype ziek te worden, maar het gebeurt. En als ze dan nog eens een seizoensgriepje oplopen... kablam! Armaggeddon! Enfin, misschien dus.

Nu is er in Mexico dus een nieuwe H1N1 virusstam die varkens-, vogel- en menselijke genen bevat, in een combinatie die nog nooit eerder is aangetroffen.
Er blijven bepaalde gelijkenissen tussen dit Mexicaanse griepvirus en de H1N1 virussen die de mensen infecteren (en hiertegen worden beschermd door de seizoensvaccinaties), dus misschien biedt hier de griepvaccinatie ook een gedeeltelijke bescherming.
En het nieuwe virus is bovendien gevoelig voor de antivirale middelen oseltamivir en zanamivir.

Moeten we dus gaan panikeren, alle grenzen sluiten en alle toeristen die Spaans spreken stante pede in quarantaine zetten? Het antwoord is vanzelfsprekend: een berekend, koelbloedig JA! Het einde is nabij! Aah, blijf weg van mij, raak me niet aan!!

Voor meer - en accuratere - informatie over het griepvirus, verwijs ik naar de website influenza.be, het callcenter 0800/99777 en naar de eminente viroloog prof. Marc Van Ranst.

Niet meer geschift

2009-04-26T20:52:00.005+02:00

Zo, ik laat je dit keer niet zolang meer wachten!

In 2008 is er serieus gerommeld in de wetgeving rond de medische schiftingen, getuige ook mijn tekstjes hierover in de maanden augustus en september van vorig jaar. Maar de belangrijkste wijziging heb ik nog niet beschreven.

Op 15 november 2008 is er namelijk een wetswijziging in werking getreden.

Ik zal de wetgever even citeren: “Ingevolge een wijziging in het koninklijk besluit van 23 maart 1998 betreffende het rijbewijs is het medisch onderzoek voor houders van een Belgisch of Europees rijbewijs geldig voor de categorie A, B of B+E, niet meer vereist voor:

het vervoer van personeel georganiseerd en uitgebaat door een werkgever met eigen, gehuurd of in leasing genomen materieel en op eigen verantwoordelijkheid;
het vervoer georganiseerd en uitgebaat door fysieke of rechtspersonen ten behoeve van hun cliënteel;
vervoerdiensten georganiseerd ten behoeve van hospitalen, klinieken (behalve het vervoer van personen met ambulances!), rust-, verzorgings- en hersteltehuizen, inrichtingen voor gerechtelijke plaatsing van minderjarigen en medisch-pedagogische instellingen.”

Hierdoor is het medisch onderzoek niet meer vereist voor het vervoer van personeel. Dit betekent dus dat men voortaan tijdens de werkuren of het woon-werkverkeer collega's en cliënteel mag vervoeren in een bedrijfswagen zonder schifting.

Goed nieuws voor de werkgever (minder kosten), voor de werknemer (minder rompslomp) en voor mij (minder werk).

Ik moet hier volledigheidshalve wel nog het volgende aan toevoegen: een hoop van deze chauffeurs blijven wél nog onderworpen aan het gezondheidstoezicht voor werknemers, omdat ze een veiligheidsfunctie bekleden...

Blog 2.0

2009-04-26T20:50:00.002+02:00

De laatste vijf maanden heb ik niets meer geschreven op mijn blog, maar ik heb er een heel goede verklaring voor. Ik heb mijn blauwlichttherapie verder geperfectioneerd en verkocht aan de hoostbiedende. Mijn fortuin heb ik vervolgens geïnvesteerd in Fortis-aandelen. En nu ben ik hier dus weer, tot ik opnieuw een revolutionaire behandelingstechniek vind. Kwatongen beweren dat hier niets van aan is, en dat ik gewoon geen tijd meer maakte voor de blog omdat ik me voortdurend bezighield met het werk en de bouw. Hecht hier geen geloof aan.
(Alle gekheid op een stokje: een drietal maanden na mijn “uitvinding” verschenen er verschillende artikels in de kranten over de gezondheidsbevorderende effecten van blauw licht! Go figure.)

2009 is tot nu toe een jaar van veranderingen geweest. Mijn vrouw en ik zijn verhuisd naar Kumtich. Ik ben van internetprovider veranderd. En eind deze maand verander ik van werk. Ja, dat heeft wel een hele impact hoor... zo van internetprovider veranderen.

Enfin, ik ga proberen om de draad terug op te pakken, en opnieuw regelmatig te bloggen. Dus tot binnenkort!

Actielijst

2008-11-24T21:44:00.002+01:00

Okee, dit is héél off-topic, maar sinds een jaar of twee maak ik gebruik van een actielijst met een overzicht van mijn uit te voeren taken. Na experimenteren met een papieren versie, een pda, Outlook en een add-on van gmail, heb ik een voor mij ideaal systeem uitgedokterd (no pun intended). Ik maak gebruik van een Excelbestand, dat een overzicht geeft van al mijn uit te voeren, en uitgevoerde, mails, telefoons, acties en afspraken. In een ander tabblad heb ik een overzicht van al mijn contacten, met mails, telefoons, en adressen.
Een tijd geleden heb ik mijn vrouw dit excellent systeem (haha) aangepraat, en ze is nu ook fan.
De laatste maanden heb ik al verschillende keren de vraag gehad om zulk een excelbestand met opmaak door te sturen, en recent meldde ook mijn vrouw verschillende geïnteresseerden.
Ik heb overwogen om mijn systeem te patenteren en hierdoor multimiljonair te worden, maar ach, ik zal het in plaats daarvan gratis ter beschikking stellen.

Hier vind je het basisbestand.

Kort even wat uitleg.
Een nieuwe lijn maak je aan door met je muis op het rijnummer te staan, op de rechter muisknop te klikken, en in het menu dat verschijnt klikken op Insert of Invoegen (afhankelijk van de taalinstelling van je Excelversie).
In de eerste kolom typ je de datum, bvb. 24-11. Excel zet het om in de 24-nov, en plaatst in de tweede kolom de weekdag.
In de derde kolom (C) bepaal je het type gegeven: privé, werk of agenda. Afhankelijk van deze tekst, verandert de opmaak van de rij.
In kolom D geef je een beschrijving (bvb. het bedrijf waar je naar moet mailen).
Kolom E dient voor de agenda en de ToDo's. Voormiddag is A, namiddag B (en avond C). Je kunt dit verder uitdiepen met A1, A2 etc. Voor een te volbrengen taak typ je in deze kolom een T. De "T" zorgt voor een andere opmaak van de rij, zo kun je duidelijk een onderscheid maken tussen uitgevoerde en uit te voeren taken. De A's en B's dienen voor de volgorde van de rijen. Als je een taak verplaatst naar een andere week bvb., ga je in kolom E staan en je klikt op het icoontje bovenaan dat de rijen alfabetisch rangschikt (AZ en pijltje). Dan ga je in kolom A staan en je klikt weer op dat icoontje.Het klinkt ingewikkeld, maar is heel eenvoudig.
Kolommen F, G en H beschrijven de eigenlijke taak. Bijvoorbeeld "Telefoon", "naar", "Jan Janssens", of "Actie" "voor" "Piet Pieters".
En in kolom I tenslotte geef je een beschrijving van het onderwerp. Bijvoorbeeld "Foto's bedrijfsbezoek", of "Maaltijdcheques afhalen".
Ik heb nog een aantal extra kolommen, maar die zijn zeer specifiek en heb ik in het basisbestand dus achterwege gelaten. Je kunt altijd zelf kolommen naar wens toevoegen.

Ziezo. Dat was het. Veel plezier ermee.

Leerlingen en hepatitis

2008-11-15T12:58:00.005+01:00

Ja ik weet het, 't is weer lang geleden; wat kan ik zeggen, druk druk. Dat is geen excuus, ik zou op zich wel even tijd kunnen maken voor een nieuw blogartikel, maar tja, momenteel andere prioriteiten...

Maar nu lees ik net over de hepatitis A epidemie in het Sint-Jan Berchmansinstituut in Zonhoven. Ja, hepatitis A is behoorlijk besmettelijk. Ik heb het er al eens over gehad, in het artikel Hepatitis A. Nu gaan ze en masse de hele school, leerlingen en leraars, inenten.

Het ergste is, die hele ellende had vermeden kunnen worden.

De jeugd wordt namelijk door het CLB ingeënt tegen hepatitis. Maar enkel tegen hepatitis B. Dit is een ander virus, dat ook een leverontsteking veroorzaakt (hepar= lever, -itis = ontsteking), maar een ernstiger vorm. Het wordt ook niet via de voeding verspreid zoals hepatitis A, maar via bloed en seksuele betrekkingen.

Dus al die leerlingen krijgen inentingen tegen hepatitis B, maar niet tegen A. En dit terwijl er al jaren een combinatievaccin op de markt is, Twinrix, dat zowel tegen hepatitis A als B beschermt. En dat niet duurder is, integendeel. Twee voor de prijs van één. So, what gives? Waarom worden de leerlingen niet tegen beide virussen ingeënt? Nu moet de hele reutemeteut nog eens herhaald worden, met twee extra hepatitis A vaccins, kostprijs ca. 100 Euro per persoon.

Nu ik het toch over nodeloze kosten heb: na een vaccinatiereeks Twinrix heb je gegarandeerd levenslange bescherming tegen hepatitis A. Maar bij een kleine groep mensen voldoet het niet om voldoende immuniteit te leveren voor hepatitis B. Dus moet er na de vaccinatiereeks nog een bloedafname uitgevoerd worden. Liefst een tweetal maanden na het laatste vaccin. Niet eerder, want het lichaam heeft de tijd nodig om voldoende antistoffen te produceren, die dan kunnen teruggevonden worden in het bloed. En liefst ook niet later, want het kan gebeuren dat na enkele jaren de antistoffen tegen hepatitis B niet meer worden teruggevonden in het bloed, terwijl men nochtans wél levenslange immuniteit heeft.

Het CLB plaatst de vaccins, maar doet geen bloedafname. Gevolg: enkele jaren later zie ik die leerlingen op onderzoek, omdat ze een stage Verzorgende moeten afleggen. Zijn ze beschermd tegen hepatitis B? Wel, ze herinneren zich vaag dat ze ooit wel eens wat prikjes hebben gehad, het zal wel hepatitis B zijn. Is er al een bloedafname uitgevoerd? Nee. Dus moet ik een bloedafname uitvoeren, getuige bvb. mijn blogartikel "Ik haat bloedafnames". Maar het resultaat is soms negatief, omdat het te lang geduurd heeft voordat deze bloedafname is uitgevoerd. Dus krijgen ze wéér een vaccin (of soms zelfs een heel nieuwe vaccinatiereeks, kostprijs 150 Euro per persoon, ka-ching!) en wéér een bloedafname, om te kijken of net nù gepakt heeft. Allemaal nodeloze kosten!

Waarom kan het CLB toch niet gewoon drie Twinrixen geven, en achteraf een bloedafname uitvoeren? Dan moet ík het alleszins al niet meer doen...

Bloedserieus

2008-10-04T09:21:00.000+02:00

Ik ben strijdlustig, zelfverzekerd, extravert en gepassioneerd.

Wel, volgens de Japanners dan toch. Want volgens hen is de bloedgroep bepalend voor iemands karakter en temperament.
Zo wordt iemand met bloedgroep A omschreven als mild, punctueel, netjes, verantwoordelijk en betrouwbaar. Mensen met bloedgroep A zijn zeer gewild als boekhouders. Mensen met bloedgroep B staan bekend als dominant, arrogant en doelgericht. Ze zijn daarom zeer geschikt in functies op gebied van marketing en verkoop. Bloedgroep AB staat voor creatieve persoonlijkheden die goed kunnen samenwerken. En mensen met bloedgroep O... wel, die heb ik al beschreven. Ideale beroepen voor mensen zoals ik zijn blijkbaar bankier en topsporter.

Een tijd terug was er nog een (mini)hype in de USA over het bloedgroepdieet. Mensen met bloedgroep O bijvoorbeeld, moesten veel vlees en dergelijke eten, want zij hebben "primitief" bloed. Alstublieft zeg! Zulke beweringen klinken logisch, maar het zijn klinkklare nonsens.

Wat zijn bloedgroepen nu eigenlijk?

Er zijn vier hoofdbloedgroepen: A, B, AB en O. Dit onderscheid is gebaseerd op twee antigenen. Dit zijn bepaalde eiwitten op de celwand van rode bloedcellen. Heb je één van de twee antigenen, dan heb je bloedgroep A of B. Heb je ze allebei, AB. Heb je geen van beide, O. Heel simpel. In België heeft 46 % van de bevolking bloedgroep O, 42 % bloedgroep A, 9 % bloedgroep B en 3 % bloedgroep AB.

Naast A en B, is er nog een derde antigeen gevonden. Deze noemt men de rhesusfactor. Wie rode bloedcellen heeft waarop deze rhesusfactor zit, is rhesus-positief. De anderen zijn rhesus-negatief. 85 % van de Belgische bevolking heeft de rhesusfaktor (rh+) en 15 % is dus rhesusnegatief.

Het onderscheid op basis van antigenen is belangrijk omdat ons immuunsysteem op deze manier werkt. Witte bloedcellen komen in contact met allerlei andere cellen. Zolang het lichaamseigen cellen zijn, geen probleem. Ze herkenen de eiwitten op de celwanden als lichaamseigen. Maar zodra er een virus of bacterie het lichaam binnendringt, gaan (een welbepaalde subsoort van) witte bloedcellen merken dat hun eiwitten lichaamsvreemd zijn. Er worden antistoffen aangemaakt, een soort van moleculaire enterhaakjes, die binden aan deze antigenen.

Beeld je nu in dat je iemand met bloedgroep A+ bloed geeft. Zolang dit donorbloed dezelfde eiwitten op de celwand van de rode bloedcellen heeft, is er geen probleem. Maar heeft het bloed antigeen B, dan begint de miserie. Het lichaam herkent dit eiwit niet, en gaat massaal antistoffen aanmaken tegen dit antigeen, die zich allemaal gaan vasthechten aan de "boosdoeners". Hierdoor gaat het donorbloed samenklonteren, en sterft de patiënt.

Nu snap je ook waarom iemand met bloedgroep O- de universele donor wordt genoemd. Deze persoon heeft geen van de drie mogelijke antigenen, en zal dus nooit een immunologische reactie uitlokken. Iemand met bloedgroep AB+ is dan weer de universele ontvanger, want hij kan van iedereen bloed krijgen zonder dat het lichaam eiwitten als lichaamsvreemd gaat ervaren.

Ik heb het een beetje gesimplifieerd, maar dat is wel in grote lijnen het principe.

Dus het heeft allemaal niets te maken met je karakter of liefdesleven, met al dan niet primitief bloed. Het zijn eiwitten op de celwanden van rode bloedcellen, niets meer en niets minder.

Helend licht

2008-09-21T08:18:00.006+02:00

Vandaag lees ik op de website van de Vereniging tegen de Kwakzalverij dat het bedrijfje I-Health lichtgelovigen geneest met ledjes. Je kent ze wel, de led-lampjes, die door hun energiezuinige verbruik steeds populairder worden als vervanging van de gloei- en spaarlamp. Je vindt ze ook als stand by lampje in je tv of pc, of als verklikkerlampje in je afstandsbediening. Werkt hij wel? Yup, het lampje flikkert.
Wel, zulke lampjes worden nu ingezet als behandeling van allerlei aandoeningen. De oorzaak van aandoeningen ligt namelijk altijd op energetisch niveau, beweren de I-Healthers. En zodoende behandelen zij de oorzaak, in tegenstelling tot de reguliere geneeskunde die de gevolgen van een aandoening behandelen. Waar halen ze het toch? Het overgrote succes van de hedendaagse geneeskunde ligt er juist in dat ze zo succesvol de oorzaken van aandoeningen behandelen. Vaccins en antibiotica, om al onmiddellijk twee voorbeelden te geven.
Maar bon, licht heeft inderdaad verschillende bewezen positieve gezondheidseffecten.

Ultraviolet licht bevordert de kalkstofwisseling. Onder invloed van UVB-licht maakt het lichaam vitamine D3, onmisbaar voor gezonde botontwikkeling. Een chronisch tekort aan zonlicht leidt bij kinderen tot rachitis. Je herkent deze botaandoening vooral door de kromme benen; door het kalktekort buigen de botten in de benen onder de druk van het bovenlichaam. Tijdens de opkomende industrialisering in de 18e en 19e eeuw werden kinderen ingezet als goedkope arbeidskrachten. In plaats van buiten te spelen, brachten ze hun dagen door in donkere fabriekshallen. Ondervoeding en gebrek aan zonlicht leidden tot de nu quasi (maar niet volledig) verdwenen aandoening.
Ik vraag me af of rachitis nu geen nieuw leven wordt ingeblazen door de toenemende industrialisering in China... of zelfs in het Westen, door het succes van de Wii's en dergelijke. Dat laatste gevaar is wel eenvoudig te verhelpen. Plant het wiiënde kind neer in de buurt van een raam, en het probleem is opgelost.
Behandeling met ultraviolet licht heeft nog steeds geneeskundige toepassingen, bvb. bij de behandeling van de huidaandoening psoriasis.

Infrarood licht is ook bevordelijk voor het welzijn. De warmtestralen gericht op de huid geven een aangenaam ontspannend effect op de onderliggende weefsels. Het helpt de spieren ontspannen. Een kersenpitkussen (dat je in de microgolfoven kunt opwarmen), een gelkussen of een goeie ouwe warmwaterzak zijn wel even effectief.

En lichttherapie met zichtbaar licht, met felle lampen die het complete daglichtspectrum te zien geven zonder schadelijk ultraviolet, kan mensen met najaarsdepressies wat prettiger gestemd maken en kan zelfs behulpzaam zijn bij jetlags. Het slaap-waakritme van de mens wordt beïnvloed door de hoeveelheid licht. Opgelet, ik ga nu even ingewikkeld doen. De lichtprikkels die de ogen opvangen, worden via het netvlies doorgestuurd naar de suprachiasmatische nucleus in de hypothalamus. Deze stuurt die informatie dan weer door naar de pijnappelklier (epifyse). Hier wordt de vrijzetting van serotonine geïnhibeerd. Hierdoor wordt er minder melatonine aangemaakt. Of eenvoudiger: meer licht = minder melatonine, minder licht = meer melatonine.
Dus tegen de avond gaat de concentratie melatonine in het bloed toenemen, en bereidt het lichaam zich voor op het slapen.
Een kwakkelzomer en hieropvolgende donkere herfst kan door de constant verhoogde concentraties melatonine aanleiding geven tot winterdepressies. Opgelet, omgekeerd kan onze Westerse levensstijl met constante blootstelling aan kunstlicht en lagere melatonineconcentraties ook leiden tot een verstoord waak-slaapritme, wat mogelijk zou leiden tot een verhoogd risico op een aantal kankers. Vrouwen met zeer verlichte badkamers zouden een verhoogd risico hebben op borstkanker. (Dat komt ervan, als je de badkamer te lang bezet houdt.)

Met al de medische toepassingen van licht, kon het natuurlijk niet lang meer duren tot een of andere "alternatieve behandeling" de kop op zou steken.
Maar misschien mag ik niet zo kritisch zijn, en moet ik zelf mee op de kar springen bij deze nieuwste hype. Op de foto hierlangs zie je een blauw helend licht. Dit is door mij (en NASA) speciaal ontwikkeld om in combinatie met een geel helend licht elke aandoening met 100% effectiviteit te behandelen. De gewogen energiegolven gaan via je netvlies opgenomen worden in je energiebanen, en via de meridianen je chakra terug in evenwicht brengen. Je moet enkel op een afstand van precies 21,7 cm onafgebroken naar het blauw helend licht kijken, gedurende exact 38 minuten. Als je hiervan afwijkt, gaat het blauw helend licht minder effectief zijn, maar geen nood, je kunt deze behandeling zo vaak als je wilt herhalen. Gelieve na afloop van de blauwlichttherapie 145 Euro over te maken op mijn rekening. Na de overschrijving stuur ik je het complementair geel helend licht op, dat de behandeling volledig maakt.
Let wel, ik doe dit natuurlijk niet uit eigen gewin, maar om de mensheid te helpen...

Polonium pufjes

2008-09-18T22:23:00.006+02:00

Alsof roken nog niet slecht genoeg was voor de gezondheid. Nu blijkt dat de zeer radioactieve stof polonium 210 in sigaretten zit, hetzelfde spul waarmee enkele jaren geleden de Russische spion Aleksandr Litvinenko het hoekje omgebracht is. Zijn aanwezigheid in tabaksbladeren (van polonium, niet van Litvinenko) is vooral het gevolg van groeibevorderende middelen op basis van fosfaten.

Het polonium stapelt zich op in het longweefsel en bestraalt de nietsvermoedende rokers van binnenuit. De radioactieve bestraling als gevolg van het roken van een pakje sigaretten per dag zou overeenkomen met die van tweehonderd! longfoto's per jaar. Wereldwijd is deze stof dan ook verantwoordelijk voor bijna twaalfduizend extra doden.

De tabaksbedrijven hebben natuurlijk geprobeerd om deze stof te verwijderen, bezorgd als ze zijn om het welzijn van hun klanten, maar zijn daar vooralsnog niet in geslaagd. Nu, er zitten tientallen kankerverwekkende stoffen in sigarettenrook, "één meer of minder maakt ook niet uit", zullen ze misschien hebben gedacht. Het is wel interessant om te vernemen dat deze bedrijven al van het polonium in hun kankerstokjes wisten sinds de jaren '60.

Nog een waarschuwing erbij dus om op de pakjes te zetten: radioactief!
Pff, het zal waarschijnlijk geen knijt verschil uitmaken in het aantal rokers. Al vervang je het logo van de sigarettenfabrikant door een grote doodskop en de naam van het merk door "Doodstokjes".
Ach ja. Wat baten kaars en bril...

Vijf jaar geschift

2008-09-07T20:38:00.004+02:00

Mijn blog begint wat eenzijdig te worden: de laatste drie artikelen gingen alle over rijgeschiktheid. Maar onlangs kreeg ik via het werk bericht dat er (nog) een wetswijziging voor rijgeschiktheid groep 2 gaat ingevoerd worden. Dus, nu we toch bezig zijn, volgt hier dan ook het vierde artikel over rijgeschiktheid voor groep 2.

De maximale duur voor rijgeschiktheid voor groep 2 bedraagt vijf jaar. Om medische redenen kan dit in de duur beperkt worden. Iemand met een pacemaker bijvoorbeeld moet elk jaar zijn medische schifting vernieuwen, telkens met een positief attest van de cardioloog (dat de batterijtjes nog niet plat zijn, haha). Maar er is ook een beperking in de duur, gebaseerd op leeftijd. Ben je ouder dan 50 jaar, dan moet je om de drie jaar je weer, uhm, geschift laten verklaren. Ah, denk je dan misschien, dan ga ik best de dag vóór mijn vijftigste verjaardag mijn rijgeschiktheidsattest laten verlengen? Wel, neen. Vanaf 50 is de maximale duur drie jaar, dus dan tellen we tot de dag vóór je 53 jaar wordt. Ben je 49, dan gaat je geldigheidsduur ergens tussen de drie en vier jaar zijn, afhankelijk van hoe ver je van je verjaardag af ligt. Simpel toch?

Waarom wordt dat onderscheid eigenlijk gemaakt? Wel, er wordt van de arbeidsgeneesheer verwacht dat die gaat beoordelen of je in de volgende jaren gezond genoeg gaat blijven om te rijden met een vrachtwagen, of klanten te vervoeren, of dergelijke meer. Ben je jonger dan 50, dan zal dat in de volgende vijf jaar wel in orde blijven. Ouder dan 50? Oei. Dan begin je langs alle kanten af te takelen. Je houdbaarheidsduur gaat dan op en al drie jaar bedragen. Daarna moeten we toch eens opnieuw gaan kijken of je nog wel behoorlijk geconserveerd bent gebleven.

Dit wordt wel moeilijker te verkopen in onze Westerse maatschappij, waar de gemiddelde levensduur van de man 75 jaar bedraagt, en die van vrouwen zelfs 81,5. Deze levensverwachting neemt bovendien steeds verder toe, en ook de gemiddelde levenskwaliteit. Dus waarom dan die arbitraire grens? De chauffeurs die hun schifting komen halen, gaan er steeds vaker van uit dat het gewoonweg een verdoken vorm van belastingen is. En tja, misschien is het dat ook.

Maar er komt vereenvoudiging in de situatie (ik weet wel niet of Vincent Van Quickenborne er iets mee te maken heeft gehad). Vanaf 10 september 2008 treedt het Koninklijk Besluit van 4 mei 2007 in werking. Iedereen kent dit natuurlijk van buiten, maar ik ga er toch heel kort de inhoud van weergeven.
Eerst het goede nieuws: de maximale geldigheidsduur voor rijgeschiktheid groep 2 wordt voor iedereen vijf jaar, ongeacht de leeftijd!
En nu het slechte nieuws: bestuurders van voertuigen van categorie C en D (respectievelijk vrachtwagenbestuurders en busbestuurders) moeten slagen in bijkomende examens en om de vijf jaar een nascholing volgen. Voor busbestuurders gaat dit wel pas in vanaf 10 september 2009.

Dus die hele vereenvoudiging is er eigenlijk enkel maar omdat het anders echt een soep zou worden. Om de vijf jaar nascholing, en vanaf vijftig om de drie jaar een medische keuring. Dan liever alles gelijk. En deze omzetting naar vijf jaar voor jong en oud geldt ook voor categorie B (rijden met personenwagen), ook weer omdat het anders niet te doen zou zijn.

Voor de bus- en vrachtwagenchauffeurs gaat deze wetswijziging wel enkel slecht nieuws lijken. Okee, vanaf vijftig moet je slechts om de vijf jaar je schifting verlengen (behalve dan als je een medische aandoening hebt, maar dat gaan we nu even vergeten). Maar je moet wel examens afleggen en nascholing volgen. Hoeveel gaat dat eigenlijk weer kosten? En dan nog de tijd en energie die je daarin moet steken.

Maar uiteindelijk is het de bedoeling dat de wegen zo veilig mogelijk gehouden worden. Dus is het allemaal wel voor het grotere goed.