Ik ben een sucker voor Bruce Willis. Altijd al geweest. Misschien komt het doordat hij zo goed moeilijk kijken kan. Of doordat hij elke keer de wereld weer redt. Of misschien komt het wel doordat hij, samen met de blonde Whatshernameagain, mijn eerste romantische ervaring vormde. Sort of. Toen de serie Moonlighting op de beeldbuis kwam, was ik 9. De dreigende adem van de valse herinnering in de nek ten spijt, weet ik nog goed hoe Bruce en Dingetje éígenlijk van elkaar hielden, éígenlijk voorbestemd waren om samen te zijn, éígenlijk elkaar het liefst innig kussen zouden, en hoe in de dagelijkse realiteit van het detectivebureau waar ze werkten (toch?) dat houden van, die voorbestemming en vooral die innige kus altijd weer net op het laatste moment niet doorgingen vanwege een misverstand, een klunzigheid of een serieus dramatisch iets. Zucht.

De zoveelste variant op Romeo en Julia in feite. Het Grote Verhaal van de geliefden die elkaar niet krijgen mogen, die ervoor vechten en die er, uiteindelijk, aan ten onder gaan. Of niet ten onder gaan, dat kan ook; hoe dichter bij Hollywood je komt, hoe mutanter je klassiekers. In de film Avatar bijvoorbeeld krijgen ze elkaar gewoon lekker wél. “Het schijnt een soort Pocohontas-verhaal te zijn hoor.” waarschuwde mijn Geliefde me, toen we die zondag naar de bioscoop liepen. (In het echte leven namelijk blijken – wie had dat gedacht – geliefden elkaar ook wél te krijgen en blijkt de Geliefde in kwestie bovendien alle Bruce Willissen van de wereld te doen verschrompelen tot ellendige hoopjes hetspijtmedatikinjelichtlig.) Ik moet er echter bij vermelden dat het volkomen per ongeluk was dat wij uitgerekend op valentijnsdag naar een romantische film togen.

Zoals u, geachte lezer, inmiddels wel weet, woon ik in de Spaanse stad Palma en daar hebben ze een heule grote megabioscoop met wel twee 3D schermen. En het feit dat het in 3D was, compenseerde de Spaanse dubbing best een beetje. Met zo’n brilletje op lijk je meer te zien en dus minder te horen. Even voor de lezer die Avatar nog niet gezien heeft: het is een film over mensen die middels technologie hun bewustzijn verplaatsen naar een ander lichaam, en wel het lichaam van één der enorme, blauwe, elfachtige wezens die de planeet Pandora bevolken. En zo kan het, dat de menselijke hoofdpersoon via zijn avatar verliefd wordt op een evenzo enorme, blauwe elfenvrouw, die hij uiteraard niet krijgen mag. Moonlighting onder drie manen zeg maar. In een fijne combinatie met The Fifth Element en Armageddon.

Maar door die Spaanse voice-over mis je zelfs na anderhalf jaar residentschap nog wel eens wat. Hoe kwamen ze nou aan die avatar-lichamen bijvoorbeeld? Hadden ze die dan gebouwd ofzo? Och, graag had ik er één gehad: een avatar bouwpakket. Dat ik op een verloren ochtendje een avatar in elkaar ikea en dat ik dan de bijgeleverde cocon vul, de elektroden op mijn hoofd plak, mij in de vloeistof vlij, het zakje intraveneuze voeding aan het handige haakje hang, de timer instel, de klep dichttrek en… een Andere Ik ben. Een ik vanonder andere wimpers, vanachter andere ogen, vanuit een ander hoofd. Met andere zintuigen, wensen, ideeën, gedachten. Met andere fysieke capaciteiten ook. En ja, met een ander uiterlijk natuurlijk, maar ach, dat is zooo Second Life. Want de meeste mensen willen toch gewoon een ideale versie van zichzelf zijn, nietwaar? Een mooiere versie, een slimmere versie, een sociaal capabele versie, een dierlijke versie of een versie van de andere sekse. Of een jongere, onoverwinnelijke versie, zoals in Surrogates.

Een film waarin – o zalige schok – mijn twee ideale Bruce Willissen beiden bleken mee te spelen: zowel de guitige jonge god versie (naar jaren-’80 maatstaven dan) als de kale, gerimpelde, grijs-bebaarde hij-had-je-vader-kunnen-zijn-maar-verdomd-het-is-waar-dat-mannen-sexier-worden-naarmate-ze-ouder-worden versie. De avatars in deze film heten ‘surrogates’ en zijn geen buitenaardse elfen maar robots, die zomaar in de echte wereld rondlopen en haast niet van levende mensen te onderscheiden zijn. En dat bestaat natuurlijk niet in het echt! Hoewel…

Hiewl! Net echt! Maar… net níét echt. En dat is een probleem. Als een robot er als een robot uitziet, vinden wij het niet erg. Een enkele Terminator daargelaten zijn de meeste robots pratende poppen, die in ons primitieve brein geen survival-gerelateerde alarmsignalen oproepen. Een mens waaraan ‘iets niet klopt’ daarentegen laat alle meters in het rood lopen. En daar zit het hem in. Hoe beter een robot wordt, hoe menselijker hij overkomt in uiterlijk en gedrag. Het is een curve die van ‘pratende pop’ via ‘nauwelijks menselijk’ naar ‘niet van echt te onderscheiden’ loopt. Er bevindt zich in die curve echter een vallei, gesitueerd vlak voordat de robot niet meer van ons vlees en bloed te onderscheiden valt: de zogenaamde Uncanny Valley.
Ons brein classificeert een robot in de uncanny valley niet meer als een machine, maar als een mens… waar iets mis mee is! En een mens waar iets mis mee is, betekent: gevaar.

Een avatar bouwen die niet onmiddellijk een instinctieve afweerreactie oproept bij ieder mens dat hij tegenkomt, is nu nog toekomstmuziek; die uncanny valley daar spring je niet zomaar even overheen. Veel handiger is het dus, om je te verplaatsen in een digitale avatar, op internet. Alle andere mensen op internet zijn net zo digitaal, dus die uncanny valley wordt al meteen een gedempte put. Nou zijn er vele plekken op het internet waar je een alter-ego aan kan nemen, maar ik heb het over de Pandora’s van het internet, waar je je eigen avatar bouwt en een ander leven leeft, via je computerscherm of – beter – via die cocon met elektroden en intraveneuze voeding aan dat handige haakje, die ik toch nog over had van dat bouwpakket. Virtual reality, maar dan zonder het gedoe van een 3D-bril, handschoenen, koptelefoon en pak; gewoon hopsakee linea recta mijn brein in met die elektronische signalen. Zo plug ik rechtstreeks in mijn digitale avatar in. Ik zie wat zij ziet, hoor wat zij hoort, voel wat zij voelt. Je betreed een alternatief leven. Een fijner leven misschien; je bent er de persoon die je altijd al had willen zijn, je doet er de dingen die je eigenlijk niet durfde te doen, je vindt er de liefde die je in de materiële wereld nooit vinden kon, misschien. De virtuele realiteit biedt – ping! – een bonusleven.

En als je in de materiële realiteit naar je werk moet, of (als je een uitkering trekt) naar je oma, of (als die deze wereld reeds hoofdschuddend verlaten heeft) je zakje intraveneuze voeding moet vervangen, dan kan je je avatar instellen op autopilot. Je selecteert een verzameling aan auto-replies bij bepaalde stimuli (interacties, gebeurtenissen, sensaties) en niemand heeft iets in de gaten. De mens lijkt niet achter de machine weg te zijn. Sterker nog: de machine lijkt gewoon een mens te zijn. Zoals met het experiment ‘de chinese kamer’ al aangetoond is, hoeft een robot niet te functioneren als een mens, als hij maar de output geeft die een mens van een ander mens zou verwachten. Dan zijn we de uncanny valley helemaal voorbij: als de machine de mens laat geloven dat hij een mens is.

En zo kwam het dat ik op valentijnsdag mijn avatar uit het oog verloor. Niet alleen had ik haar op autopilot gezet voordat ik met mijn Geliefde naar de film ging, ook had ik haar in de ‘leer-modus’ laten staan, waarin ze volgens Darwinistische ontwikkelingsprincipes evolueerde tot – tja… tot iets dat net een tikkie slimmer was geworden dan ik.

Let je even niet op. Is je avatar een eigen leven begonnen. En niemand die het merken zal…

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 12 februari 2010 -- 3D omgevingen (2)
• 14 februari 2009 -- Valentijnsdag (3)
• 8 augustus 2008 -- E.T. meets Alles is Liefde in huzarenstukje Pixar (0)

Ik ben niet onbekend met sport. Voetballen vond ik niet leuk, maar boksen vond ik altijd prachtig, op de tv. Als veertienjarige leek het me ook mooi om te doen, dus schreef ik mij in aan de boksschool in het dorp dat zichzelf de ‘parel van het noorden’ noemt.

Ik heb het er twee jaar volgehouden, wat een niet geringe prestatie mag heten. Trainingsonderdelen waren onder meer een kwartier touwtje springen, schaduwboksen voor een met snot besmeurde spiegel met twee gewichten in je vuisten en allerhande keiharde incasseringsmethodieken, zoals het liggend op de grond een medicijnbal van vijf kilo in je middenrif geworpen krijgen. Ook liep de trainer wel eens triomfantelijk over de sixpacks van de in een rij op de grond liggende boksers heen.

Daarnaast vanzelfsprekend het boksen als zodanig. Eenmaal werd ik door een schele boer zo ongenadig hard op mijn neus geslagen, dat mijn witte shirt doordrenkt raakte van het bloed. Een andere keer sloeg ik iemand zo keihard op zijn voorhoofd, dat ik mijn rechter knokkel door de handschoen voelde gaan en de sparringpartner tegen de vlakte ging.

Kan niet gezond zijn, besefte ik met mijn puberhersentjes reeds. Toen ik vaderlands trots Rudy Koopmans vóór een wedstrijd nog keurig ‘rechtse directe’ hoorde zeggen en daarna alleen nog ‘regse diregse’ wist ik het zeker: van boksen gaan je hersens sneller achteruit dan van drank.

Tijdens mijn studie in de Hanzestad Kampen nog enige tijd een fitnessschool bezocht. Daar zag ik mannen die keihard aan hun bovenlijf werkten, terwijl hun beentjes de schrielheid van vergeten asperges bleven houden. Ook was er een tot zijn kakement volgetatoeëerde daaps, die met kettingen een gewicht aan zijn kop bevestigde, om zodoende zijn nekspieren te trainen.

Sportverdwazing. Een mooi woord. Er wordt wel eens beweerd dat sport in wezen de vervanging is van het rennen door het oerwoud, dat wij als mens vroeger schijnen te hebben gedaan. Door al die beweging was de oermens veel gezonder. Nimmer zulke kletskoek gehoord. De oermens mocht al blij zijn als hij 35 werd en de oudere oermens had een dikke pens van hier tot Nuweboxwoud en een tot diep in het tandvlees versleten gebit. Nu wij geen rauw en met zand vermengd vlees hoeven te eten en wij onder medisch toezicht staan gaat het een stuk beter met ons.

Stevig fietsen en wandelen, nu en dan eens een trap op en af, daarmee loop je geen gevaar en het is goed voor de lenigheid van de hartspier. Verder moet een mens niet zo veel vreten en ook niet van die rare dingen eten als de spreekwoordelijke zak winegums, of een doos politiek correcte chocoladezoenen, want dat is heel ongezond. Wijn drinken is goed voor een mens, vooral rode wijn. Maar verder in ’s hemelsnaam geen fysieke strapatsen waarbij het gevaar bestaat enkelbanden, achillespezen, hamstrings, kniebanden en weet ik wat voor anatomische reutemeteut te doen scheuren en/of afscheuren, met alle persoonlijke en maatschappelijke gevolgen van dien.

De sporter kent geen solidariteit en holt slechts in een endorfinedelirium achter zijn eigen zogenaamde welbevinden aan, hij  jaagt ondertussen de gemeenschap op hoge kosten met al zijn weekendblessures en de afgezette wegen tijdens de halve marathon van Korremersheide. In dat opzicht kun je maar beter roken en op jonge leeftijd aan een hartaanval of na een kort ziekbed dood gaan.  Al adviseer ik het niemand (disclaimer).

Een mens is niet gemaakt om te sporten, sporten is hoogst ongezond omdat je het lichaam er sneller mee verslijt. Een extreme dikkerd verslijt zijn knieën en zijn hart extra snel, een sporter ook. Om de vraag te beantwoorden of sport gezond is moet je eens nadrukkelijk kijken naar die knalrode lastdieren die uitsluitend zichzelf meetorsen, hijgend langs de weg, terwijl het vocht uit alle openingen hun lijf verlaat. Dat is niet mooi meer. Het is lelijk en daarvoor is de mens niet op aard. Tel daar alle fysiek leed van de min of meer doorgewinterde sporter bij op (bloed niezend, in je broek kakkend over de finish strompelen etc.) en het beeld is compleet.

‘De triathlon,
de triathlon,
sla hem dood
die dat verzon’,
zong Hans Dorrestijn reeds en de man had gelijk.
Stop met sporten! Wees een mens!

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 31 augustus 2009 -- Ziekenbezoek (0)
• 3 juni 2009 -- Dandyraffe #3 (0)
• 14 januari 2009 -- Wijn smaakt nooit, nooit, nooit naar druiven (6)
• 18 oktober 2008 -- Laser 3.14: The days of wine and roses (2)
• 25 juli 2008 -- Beijing 2008 voor PS3: Olympische Kwelling (1)

Random Posts

• 8 september 2008 -- Bandje (2)
• 13 augustus 2008 -- Hallie gaat uit z’n Platen: Lowlands Special (1)
• 7 augustus 2009 -- Urban (0)
• 10 februari 2010 -- Helderziend (1)
• 4 augustus 2009 -- Voortglijdend landschap in drie bedrijven (0)

Iedereen kent mij als dichter, acteur en beeldhouwer; dat ik ook fotografeer is minder bekend. Toch neem ik graag, en niet zonder artistieke trefzekerheid, de fotocamera ter hand. In huiselijke kring ten behoeve van lijvige familiealbi, maar ook tijdens mijn vele reizen over de gehele wereld vertaal ik mijn adelaarsblik onophoudelijk naar het fotopapier. Ik weiger ondertussen mijn lichtgravures te gelde te maken, al zou ik er, volgens kenners, een fortuin mee kunnen winnen. Men moet maat weten te houden en aan één Sacha de Boer hebben we meer dan genoeg.

Nu wil het feit, en iedere fotograaf zal dit uit eigen ervaring willen beamen, dat niet élke foto even briljant blijkt te zijn, als men de afdrukken ophaalt bij de Hema. Het meeste is prachtig, zonder twijfel, zelfs mooier dan men ooit voor mogelijk had durven houden, maar er zit, zo hier en daar, een miskleun tussen die de goedkeuring van het kennersoog niet kan wegdragen, en waarvan men zich zo snel mogelijk wil ontdoen. Lange tijd werd ik verteerd door schaamte, alleen al bij de gedachte aan de Hema-medewerker die mijn foto’s moest ontwikkelen en afdrukken, en dus ook de missers onder ogen kreeg. Het leedvermaak in dat fotolab. Het homerische lachen. The horror.

Als ik eerlijk ben, overkomt het me vaker dan mij lief is. Niet die schaamte, die ben ik naarmate ik ouder wordt wel te boven gekomen. Bovendien laat ik al lang niet meer afdrukken bij de Hema, want het is allemaal digitaal tegenwoordig. Maar de miskleunen, die verdwijnen niet. Soms is de bijna helft van ‘het rolletje’ van minder dan beoogde kwaliteit. Ik spreek dan niet eens over bewogen of onscherpe foto’s, maar over afbeeldingen van minder gelukkige onderwerpen, op minder gelukkige wijze in beeld gebracht. Het zijn lumenpanelen die een zekere zinloosheid aankleeft. ‘Met de kennis van nu had ik niet afgedrukt’, zou Balkenende zeggen.

Het is, laat ik er maar geen doekjes om winden, alweer een behoorlijke tijd geleden dat er een foto van enige allure uit mijn camera kwam. Op de een of andere manier vind ik het lastig om mij die speciale Cartier-Bressonhouding aan te meten van op-de-juiste-plaats-op-het-juiste-moment-in-de-juiste-richting-op het-juiste-knopje-drukken, dat magische je ne sais quoi van de fotografische kunstbeoefening, dat samenvallen van het id met de natuur en het ego met de kosmos. Eigenlijk, en ik dwing mezelf nu tot meer eerlijkheid dan ik van plan was te betrachten, heb ik zelden een goede foto gemaakt. Goed dan: nooit.

Na lange tijd kwam ik onlangs weer eens in de Hema. De omfietswijn was op, meen ik, of de satéprikkers. Bij de ingang naar links was nog altijd de fotobalie gesitueerd, zoals ik me die nog uit mijn rolletjestijd wist te herinneren. Er maakte zich een groot gevoel van nostalgie, van weemoed van mij meester. Ik informeerde naar de stand van zaken, die, zo meende ik, niet al te rooskleurig kon zijn in dit digitale tijdperk. Niets bleek minder waar. Men verdiende uitstekend aan het zogeheten ‘fotoboek’, waarbij de klant zélf, via de computer thuis, een album van direct op de boekbladen afgedrukte foto’s kon samenstellen en vormgeven. Ik stond perplex. Thuis heb ik me een glas Chateau de Bachelerie ingeschonken, en ben ik aan het werk gegaan. Mijn meest zinloze foto’s in een kloeke bundel.

Zo is het dus gekomen. Ik weet verder ook niet wat ik ermee aanmoet.

(NB, vergeet niet alsnog mee te doen aan de Grote Eeuwig Weekend Literaire BeginzinQuiz van vorige week dinsdag (2 maart)! De prijzen zijn fantastisch. Je hebt nog een week; de inzendtermijn stopt op maandag 15 maart, 12.00 ’s middags. Uitslag dinsdag 16 maart.)

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 24 februari 2010 -- Gevallen (4)
• 9 december 2009 -- Op vakantie in eigen stad, de foto’s (1)
• 6 augustus 2009 -- Beelden van een zegetocht (7)
• 23 december 2008 -- Nederland Extra Groot (5 kg) (3)
• 16 december 2008 -- Veel & goed #3: wie ‘maakt’ de foto? (2)

Random Posts

• 12 mei 2009 -- Long may it wave… (0)
• 21 juli 2009 -- Paimpol (0)
• 16 augustus 2008 -- Lisbon Story (0)
• 26 oktober 2008 -- Wegdromen bij Caspar David Friedrich (4)
• 18 oktober 2008 -- Eisner komt eraan (0)

Robert Wyatt (Bristol, 1945) heeft of had een vreemde carrière. Eind jaren zestig/begin jaren zeventig maakt hij furore als drummer en zanger van de psychedelische Canterbury jazzrockband The Soft Machine (waar ik overigens niet zo’n fan van ben). Maar net als hij in 1973 solo aan de weg begint te timmeren krijgt hij een fataal ongeluk. Drinkebroeder Wyatt valt op een feestje van vier hoog uit een raam, en houdt daar een dwarslaesie aan over. De rest van zijn leven zit hij in een rolstoel en serieus drummen is er niet meer bij. En Wyatt heeft hier ook een psychische klap van gekregen. Hij trekt zich terug als een kluizenaar, en stuurt sporadisch (tussen 1974 en 2007 welgeteld tien keer) een vreemde prachtplaat de wereld in.

Zelf zegt hij relativerend: “I am a real minimalist, because I don’t do very much. I know some minimalists who call themselves minimalist but they do loads of minimalism. That is cheating. I really don’t do very much.”

Het werk van Wyatt is moeilijk te categoriseren, het zit ergens tussen pop, jazz, ambient en avant-garde in. Moeilijk te vergelijken met anderen ook, al zou je kunnen denken aan namen als Scott Walker en David Sylvian. Ga gewoon eens luisteren! Hieronder vijf toppers uit zijn minimale oeuvre.

Rock Bottom (1974)
Dit is écht zo’n plaat voor een onbewoond eiland (en eentje die steevast is de top 10 aller tijden zal eindigen). Wel een heftige plaat, maar dat is niet zo gek als je bedenkt dat Wyatt hier reflecteert op zijn ongeluk van kort daarvoor. In het bijgaande boekje bij de cd-uitgave – jaren later – beschrijft hij wat de val op artistiek gebied voor hem heeft betekend. Een bevrijding. Want een leven als rockmuzikant in een band, compleet met tournees, bleek niet meer mogelijk. En dat gaf Wyatt de mogelijkheid om compleet andere muzikale terreinen te onderzoeken. Sferische, hypnotiserende muziek te maken, waarbij zijn intense falsetstem veel meer tot zijn recht komt. In de mooie opener ‘Sea Song’ gaat hij vocaal dan ook helemaal loos. Melancholisch jubelend. ‘A Last Straw’ ontspoort op een prachtige manier, en doet daardoor aan het beste werk van Syd Barrett denken (alleen is Wyatt veel subtieler). In ‘Little Red Riding Hood Hit The Road’ klinken stuwende trompetten. Bijna bigband-achtig. Wie zegt dat Rock Bottom een depressieve plaat is, moet zich laten nakijken. Want ook in het experimentele ‘Alifib/Alife’ dat daarop volgt valt er heel wat te lachen tussen de huiveringwekkende trompet- en saxstoten. Afsluiter ‘Little Red Robin Hood Hit The Road’ bouwt groots op, maar eindigt bizar: over een landelijke viool en een harmonium doet een schijnbaar Keltisch personage allerlei bizarre uitspraken gevolgd door een manisch lachje. Rock Bottom laat je in volkomen verwarring achter.

‘Sea Song’ live, oorspronkelijk van Rock Bottom

Old Rottenhat (1985)
Robert Wyatt staat bekend om de vele samenwerkingsverbanden die hij aangaat. Op m’n datadisc zijn onder andere Nick Mason en David Gilmour (van Pink Floyd), Mike Oldfield, Fred Frith, Brian Eno, Phil Manzanera (van Roxy Music), Elvis Costello en Paul Weller te horen. Maar niet op Old Rottenhat, die heeft hij helemaal in z’n eentje gemaakt. Wyatt gebruikt hier veel elektronica, en dat levert een mooi contrast met zijn zweverige, geheimzinnige stem.
Old Rottenhat is opgetrokken uit socialistische pamfletten, maar niet op een irritante/schreeuwerige benefietmanier zoals we van veel politiek verantwoorde bands uit de jaren tachtig kennen. Nee, hoe hard zijn teksten soms ook mogen zijn, in zijn muziek blijft Wyatt altijd supersubtiel. Vooral nummers als de opener ‘Alliance’ en ‘The United States Of Amnesia’ (over geschiedvervalsing) bewijzen dat.

‘Shipbuilding’ (1982), met op de achtergrond auteur Elvis Costello

Dondestan (1991)
Dondestan wordt door critici gezien als zijn beste album sinds Rock Bottom. In ieder geval is de sfeer hetzelfde, vooral op het mooie ‘Catholic Architecture’. En met Old Rottenhat heeft Dondestan gemeen dat het weer een volledig soloproduct is. Net als op de plaat uit 1985 bespeelt Wyatt piano, elektronica en de bovenste helft van het drumstel. De teksten zijn deels geschreven door zijn vrouw Alfreda ‘Alfie’ Benge, de dichteres en kunstenares die ook bijna alle hoezen heeft geschilderd. ‘Dondestan’ is Spaans voor ‘waar ben je’, en de impressionistische schetsen klinken als polaroids van het Spaanse strand waar Robert en Alfie enkele jaren verbleven.

Shleep (1997)
Een plaat waarop producer Brian Eno zijn stempel stevig drukt. En dat is goed. Het meest Eno-esque is de opener ‘Heap Of Sheeps’, en dat vormt meteen de opmaat naar het thema van de plaat. Shleep gaat over het onderbewuste: geesten, slapeloosheid, dromen. De kracht van de muziek op Shleep zit dan ook in de vele onderlagen die het album rijk is. Op het eerste gehoor lijkt dit Robert Wyatt’s meest poppy plaat. Maar in werkelijkheid zit de muziek vol gekke geluiden en arrangementen.

‘Free Will And Testament’, van Shleep

Comicopera (2007)
Dit is meer een geagiteerde dan een dromerige plaat. Eentje waarop Wyatt zijn gal spuugt over de Anglo-Amerikaanse cultuur – onder andere vanwege de oorlog in Irak. Comicopera eindigt dan ook met nummers in het Spaans en het Italiaans. Of de bard blijft tekstloos. De laatste Engelse woorden op de plaat klinken in het nummer ‘Out Of The Blue’: You’ve planted all your everlasting hatred in my heart.
En dan volgen fragmenten van dichter Frederico García Lorca en muziek van de Cubaanse Carlos Puebla, die met het nummer ‘Hasta Siempre Commandante’ een ode schreef aan Che Guevara.

Ik moet ze nooit meer kwijtraken, deze gedownloade meesterwerkjes! Of beter nog: het complete werk van Robert Wyatt op cd kopen.

Robert Wyatt met Liberation Music Orchestra, juni vorig jaar in Londen

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 1 oktober 2009 -- Adventures beyond the ultraworld (1)
• 28 februari 2009 -- Drie hele rare platen (en één wat minder raar) (4)
• 26 november 2009 -- Wedstrijd in het noorden: Finland – IJsland (1)
• 15 oktober 2009 -- De kinderlijke nepnostalgie van Ducktails (0)
• 17 september 2009 -- David Sylvian’s Manafon: Adembenemend abstract (11)

Zappend door de ether, meedeinend op de golflengtes, from AM to PM. ‘I wanna rock your body,’ schalt het uit mijn bescheiden speakertjes, een niet dagelijks verzoek waar Justin T. op lijkt te zinspelen. ‘I am gonna have you naked by the end of this song.’ Een onheimelijk vermoeden bekruipt mij dat dit nummer toch weinig met ruig rocken te maken heeft, maar meer met het meest voor de hand liggende rijmwoord. Een klein nuanceverschil met extreem, gecensureerde gevolgen in the States. Timberlake visualiseerde zijn eigenlijke bedoelingen, toen hij dit lied ten gehore bracht, ter ere van de 38ste Superbowl finale. Hij scheurde Janet Jackson letterlijk de kleren van het lijf  en Nippelgate was een feit. Het regende klachten in Yankeetown, met als gevolg dat tegenwoordig alle optredens tijdens sportevenementen met minimaal vijf seconden vertraging worden uitgezonden, wegens eventuele tepelterreur.

‘I wanna rock with you.’ Zou de Little Prince of Pop toentertijd ook zulke stoute intenties hebben gehad? Van Akon weet ik het in ieder geval zeker, zijn ‘I wanna love you’ heet oorspronkelijk ‘I wanna fuck you,’ maar wee je gebeente als je een f-bomb dropped in Amishland, je wordt gelijk als statesgevaarlijk beschouwd en je hebt geheid een claim van honderd gedupeerde en getraumatiseerde kleuters aan je broek hangen. Zo zijn talloze voorbeelden te noemen van verboden woorden in Amerikaanse songteksten. Gun, war en drugs staan bovenaan het lijstje, maar gek genoeg zijn dat de enige maatschappelijke begrippen die de Amerikaanse economie enigszins draaiende weten te houden.

Zo moeten veel artiesten lijdzaam toekijken hoe hun creatieve kunstwerken geëlimineerd en gereduceerd worden tot radioproof edits. Voor Lily Allens ‘Fuck you’ en het gehele genre van Eminem betekent dit dat er slechts instrumentale versies overblijven. Hou je toch, lekker rebels, voet bij stuk, dan wacht je een niet te versmaden boete van zero-tolerance-FCC (Federal Communications Commissions) en uiteraard alsnog censuur. Dan ‘verrekte mongolen’ we er hier toch maar veilig op los in hip Holland!

Maar waar komt deze censuurrazzia vandaan? Is dit van alle Amerikaanse tijden of heeft ome Bush de stenen tijden weer doen herleven? Radiogigant Clear Channel Communications lijkt in eerste instantie hoofdverdachte. Deze Texaanse rakker is sinds enkele jaren de grootste radiozenderbezitter van Amerika. De aanklacht tegen de monopoliespeler luidt: vernietigen van mediadiversiteit, propageren van conservatieve standpunten, controleren en domineren van Amerikaanse mediabusiness, extreem censuurbeleid en het bijhouden van een blacklist van ‘lyrically questionable songs.’ Na de terroristische aanslag van 11 september werden liedjes die expliciet geweld uitdroegen of liedjes die te veel aan deze tragedie deden herinneren, op deze lijst gezet en er kwam een uitzendverbod op alle 1225 Clear Channelzenders. De lijst is lang en hilarisch, wat dacht je van ‘Dust in the wind’ van Kansas (waarschijnlijk vanwege alle omgekomen fijnstofdeeltjes),’ Imagine’ van John Lennon (zeer gewelddadige lading.) Bij ‘Great Balls of fire’ van Jerry Lee Lewis, ‘Only the good die young’ van Neill Diamond, ‘Crash into me’ van Dave Matthews Band en ‘Nowhere to run’ van Martha en the Vandellas kan ik me nog een sprankeltje overgevoeligheid voorstellen.

Toch moeten we vooral niet uit het oog en oor verliezen dat we te maken hebben met een populatie van armetierige, godsdienstwaanzinnige, chauvinistische, grootheidswaanzinnige, conservatieve, discriminerende, volksliedkraaiende, vlaghijsende, extremistische, maar bovenal oppervlakkige mensfiguren. Oftewel, de muziekcensuur heeft ten alle tijden plaatsgevonden en is waarschijnlijk de enige historische en culturele bagage, samen met de Big Mac, die uncle Sam heden ten dage met zich meedraagt.

In de jaren ‘50 vond er namelijk al songtekstcensuur plaats, toen Stephen Fosters z’n liedjes werden ontdaan van woorden als ‘massa’ en ‘darky.’ ‘I get no kick from cocaine’ werd gecensureerd door ‘I get perfume from Spain’ in de klassieker ‘I get a kick out of you.’ Drinkin wine’ in ‘stormy Mondays’ werd vervangen door ‘drinking Coca Cola.’

In de jaren ‘60 veranderde Mick Jagger ‘let’s spend the night together’ in ‘lets spend some time together’ onder druk van de redactie van de Ed Sullivans Show. The Doors mochten hun ‘Unknown soldier,’ unknown houden ten tijden van de Vietnamoorlog en Bob Dylan werd in de ban gedaan voor the shit-word. En verder werden de Beatles verdacht van drugsreferenties in ‘Yellow Submarine’ en ‘Puff the magic dragon.’ Publiekslieveling John Denver kreeg al een censuurprint voor het woordje ‘high’ in ‘Rocky mountain high.’

In de jaren ’80 kwamen de eerste waarschuwingsstickers. Frank Zappa kreeg voor zijn instrumentale album de ‘explicit lyricssticker’ opgeplakt. In 1999 wordt wederom een instrumentaal nummer, ditmaal van Jefferson Airplane  genaamd ‘White Rabbit’ verboden, wegens drugsrefrenties.

Dit is alleen nog maar een kleine greep censuurvoorbeelden, enkel en alleen uit songteksten. We hebben dan nog niet eens uitgeweid over de obscene danscensuur, interraciale censuur, sexuele censuur, godsdienstbeledigende censuur, politiekgerelateerde censuur, genrecensuur (bijvoorbeeld gothics, hippies), geweldcensuur, anti-abortuscensuur, minderhedencensuur en socialistische censuur, die decennialang de muziekindustrie hebben geteisterd. Allemaal op verdenking van mogelijke dubbelzinnigheden en onderliggende symboliek.

Dat zouden wij als vrijgevochten schorriemorrievolk nooit laten gebeuren! Alhoewel…. Voor Pierre Kartner werd vorige maand nog gretig een uitzondering gemaakt. De beste man zwichtte voor de censuurdruk van de Tros om zijn ‘Shallalalieshallalalalá’ aan te passen aan de inwoners van voormalig Oostbloklanden en het woordje ‘Leningrad’ te laten censureren tot ‘Moskou.’

Wij Dutchies censureren niet wij boycotten, wij verbieden niet, wij doofpotten

Ik ben blij als mijn CD-speler in de auto weer gerepareerd is, kan ik mijn Parental Advisory-collectie weer eens ongestoord door de KIA knallen.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 15 oktober 2009 -- De kinderlijke nepnostalgie van Ducktails (0)
• 30 december 2009 -- Beste wensen (1)
• 26 november 2009 -- Wedstrijd in het noorden: Finland – IJsland (1)
• 12 november 2009 -- “I will endure” (0)
• 4 november 2009 -- This is it (3)

Meer info over de beurs vindt u hier.
Als u wilt weten of Hallie z’n boekje afkrijgt moet u hier kijken.
Voor meer info over Hallie’s bundel kunt u hier terecht.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 2 maart 2010 -- De Grote Eeuwig Weekend Literaire BeginzinQuiz 2010 (2)
• 30 december 2009 -- Beste wensen (1)
• 16 december 2009 -- Stripveiling (2)
• 19 oktober 2009 -- Video: Serge Baeken (0)
• 2 oktober 2009 -- Levenslijn (0)

Je sleurt toch niet voor niets jaar in jaar uit een koffer boeken mee naar Kreta, Bakkum of Maleisië? Vandaag is pay back time. Wie wint heeft gewonnen en krijgt als bonus een juweeltje uit de befaamde Bibliotheca Feriae Aeternalis – en geen afdankertje hoor, echt iets moois, en gesigneerd ook, al dan niet door de schrijver zelf. Doe mee en win!

De quiz…
De dertig beginzinnen hieronder zijn in de oorspronkelijke taal gesteld, zolang het maar Engels of Nederlands betreft; overige talen zijn omgezet naar het Nederlands, en dan uiteraard in de vertaling die we toevallig bij de hand hadden. Uit overdreven menslievendheid hebben we dat met ‘(vert.)’ aangegeven.
Het gaat allemaal om werken van letterkundige aard, met inbegrip van romans, novellen, gedichten en toneelteksten. Van overbekend tot lichtelijk off the beaten track, maar nooit obscuur – het is eigenlijk allemaal verplichte kost en in elke normale buurtboekwinkel te koop.

…& hoe die te winnen
Je moet per beginzin én de schrijver én het werk noemen, ontvangt voor elk daarvan -mits goed geraden- 1 punt, wat tot een maximum van 60 punten leidt voor de gehele quiz. Simpel. Wie echter de volle 60 punten scoort, heeft vrijwel zeker vals gespeeld en wordt gediskwalificeerd.
Als je nou niet alles weet, waag dan toch een poging, want anderen weten vast nog minder dan jij. De wereld hangt van onbelezen sukkels aan elkaar, dus als jij niet verder komt dan Kluun, maak je tóch kans op die mysterieuze prachtprijs.

Uitslag, huldiging en prijsuitreiking op deze plaats over twee weken.
O ja, de oplossingen wegens spoilergevaar alsjeblieft NIET in de reguliere commentaarpanelen dumpen, maar netjes in het antwoordformulier typen (direct onder de laatste zin).

Hier komen ze! Maar eerst even een kijkje in de Bijlmer.

Wordt allemaal gesloopt. Doodzonde, maar je houdt de vooruitgang niet tegen. Okay, here goes:

1. Bernardo: ‘Who’s there?’

2. In die tijd zwierf ik met een hongerige maag door Kristiana, die vreemde stad, die niemand verlaat zonder er door getekend te zijn. (vert.)

3. It was love at first sight.

4. Het is een warm voorjaar, in de klas bidden ze voor me omdat ik al meer dan tweehonderd dagen van de wereld ben.

5. Alice Della Rocca haatte de skilessen. (vert).

6. Alle gelukkige gezinnen lijken op elkaar, elk ongelukkig gezin is ongelukkig op zijn eigen wijze. (vert.)

7. Dit boek is vóór alles de geschiedenis van een mens, die het grootste gedeelte van zijn leven in West-Europa leefde gedurende de tweede helft van de twintigste eeuw. (vert.)

8. Toen de telefoon ging, stond ik in de keuken voor een pan spaghetti, lekker meefluitend met de ouverture van Rossini’s Diefachtige Ekster, wat volgens mij de ideale muziek is om spaghetti bij te koken. (vert.)

9. In het hartje van de zomer reisde er een eenvoudig jongmens van zijn vaderstad Hamburg naar Davos-Platz in het Graubündense land. (vert.)

10. Renowned curator Jacques Saunière staggered through the vaulted archway of the museum’s Grand Gallery.

11. Wie vanuit het oosten komt, van bij de Duitse grens, ziet ten slotte, over het onafzienbare veen, een grijze streep aan de horizon, en wie voor de eerste keer die weg aflegt en de rivier wil oversteken, denkt dat hij voetveer en Veluwezoom al nadert.

12. Voor de zóveelste maal kom ik thuis van de reis en weer staat mijn stoel gereed, tafel en bed gedekt, pantoffels bij ‘t vuur, alsof ik iedere dag verwacht werd.

13. The artist is the creator of beautiful things.

14. Het moyenne gaat aardig oplopen, denk ik bij mezelf als ik voor de derde keer in een paar dagen door de draaideur van het Lucas-ziekenhuis loop.

15. Once upon a midnight dreary, while I pondered, weak and weary [...]

16. ‘All happy families are more or less dissimilar; all unhappy ones are more or less alike’, says a great Russian writer in the beginning of a famous novel [...].

17. Er was iemand die zei: ‘Kijk, dit is nou tufsteen.’

18. Er ging geen dag voorbij of de eekhoorn was wel op stap.

19. Dit ben ik op mijn tiende. Dat was in 1980. (vert.)

20.  A screaming comes across the sky.

21. It was a queer, sultry summer, the summer they electrocuted the Rosenbergs, and I didn’t know what I was doing in New York.

22. Je bent een monster, zei Rachel soms tegen me. (vert.)

23. On moonless nights the men and boys of Jableh, a dusty fishing town on the coast of Syria, would gather their lanterns and set out in their quietest boats.

24. De moordenaar van Lina Siñani Huanca’s ouders kon zelf geen kinderen krijgen, daarom besloot hij Lina Siñani Huanca te adopteren.

25. In de nacht van 14 juli in de zomer van 2004 verdronk ik in bed.

26. Heel lang ben ik vroeg naar bed gegaan. (vert.)

27. In lijn 16, op het spitsuur: een kerel van zowat zesentwintig, slappe vilthoed met een koordje er omheen inplaats van een lint, nek te lang alsof er aan getrokken was. (vert.)

28. Vriend, hoe vaak heb ik je al niet gezegd dat ik mij geheel wil inzetten voor de psychiatrisch gestoorde mens.

29. Howard Roark laughed.

30. What about a teakettle?

Antwoorden gaarne via onderstaand formulier:

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 24 maart 2009 -- 2666. Niet zomaar een getal. (6)
• 11 maart 2009 -- En wat als de wesp nu eens uitstierf (3)
• 3 maart 2010 -- Stripbeurs (1)
• 12 januari 2010 -- Hakken mag (0)
• 23 december 2009 -- Winnaars prijsvraag UP (0)

Vandaag: Zweden

Het valt me de laatste tijd steeds meer op. In landen waar hetzelfde klimaat heerst als hier, zitten mensen zolang het niet regent op de terrassen. Ik zie er geen terrasverwarming. De café’s leveren dekens en daarin gewikkeld voeren ze geanimeerde gesprekken.

In Nederland kruipen we bij de kachel, de stoelen blijven op elkaar gestapeld, we cocoonen.

Die gevulde terrassen in najaar en winter geven een vrij gevoel, een het-leven-is-goed-gevoel. Een gevoel wat we normaal toedichten aan zon en zomer. Misschien toch maar overwinteren, niet op een toeristisch eiland, maar met een goed boek in een rieten stoel met deken op een goed gevuld stadsplein.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 16 april 2009 -- Låt den rätte komma in: Ontroerende horror (4)
• 25 september 2009 -- Het zeewezen: Angstige gebeurtenissen in een stijlvolle jas (0)
• 21 september 2009 -- Les grandes personnes: Ontdekking van de liefde in sereen decor (0)
• 28 april 2009 -- Anna Ternheim: Blonde parel op kisten (16)
• 17 maart 2009 -- Alles zit goed vast (5)

Mass Effect 2
Eind januari kwam deze behoorlijk gehypte titel uit waar halsreikend naar uit werd gekeken door diverse rpg-fans. Helaas heeft men er voor gekozen het rpg-gedeelte flink te verminderen waardoor Mass Effect 2 nu meer een lineaire shooter is geworden. Toch is de game nog wel ongelooflijk tof en ontwikkelaar Bioware staat bekend om zijn fantastische verhalen. En dat is bij Mass Effect 2 ook weer het geval. Maar als je een rpg liefhebber bent, dan zul je wellicht ietwat teleurgesteld worden.
Oordeel: Tof

Star Trek Online
‘Space… The Final Frontier’. Deze legendarische zinnen zijn ons allemaal wel bekend en er zijn ook al diverse Star Trek games geweest die hebben geprobeerd de sfeer van de series te pakken te krijgen en deze succesvol in een game te implementeren. Daar is men nooit echt helemaal in geslaagd tot nu. Want nu de ‘Massive Multiplayer Online’ game Star Trek Online er is kan iedere Trekkie (of Trekker) zijn hart ophalen en zelf de ruimte verkennen in zijn of haar eigen sterrenschip compleet met crew.
Oordeel: Goud!

Chime
Verslaafd aan puzzelen? Dan is Chime echt wat voor jou. In deze game – die je momenteel overigens alleen via Xbox Live kunt aanschaffen voor je Xbox 360 – moet je met diverse vormen blokken maken waarmee je een grid als het ware verovert. Supertof is de achtergrondmuziek die zich vormt naar de hoeveelheid blokken die in het scherm aanwezig zijn. Chime is erg verslavend en ontspannend tegelijk. Het is jammer dat de game geen uitgebreide opties kent, maar voor een spelletje van onder de 10 euro moet je ook niet teveel verwachten.
Oordeel:  Goud!

Vancouver 2010
Het kon natuurlijk niet uitblijven. Er moest een game komen van de Olympische Winterspelen in 2010. Al jarenlang heeft Sega deze licentie en al jarenlang vallen de officiële Olympische Winterspelen games in de categorie ‘Bagger’. Maar deze keer is het anders. De ontwikkelaars hebben zich namelijk op de snelste elementen van de Spelen gericht en daar een game op gebouwd. Dat betekent veel ski-onderdelen, snowboarden, schaatsen, schansspringen en tekeer gaan met diverse slees. Elementen als IJshockey of kunstschaatsen zul je niet vinden. Ondanks de snelheid kan de game niet echt lang boeien en lijkt alles veel op elkaar. Maar eerlijk is eerlijk. Bagger is het niet.
Oordeel: Niet slecht

Dantes Inferno
Deze game is losjes gebaseerd op De Goddelijke Komedie van de dichter Dante Alighieri. Maar met losjes, bedoel ik ook echt los losjes. Sterker nog. De game lijkt eigenlijk nauwelijks op het boekwerk. In de game reis je als de Tempelier Dante door de diverse lagen van de hel om je geliefde Beatrice uit de klauwen van Lucifer te redden. Onderweg slacht je diverse demonen af en mag je diverse verdoemde zielen veroordelen puur uit eigen belang. Hoewel de game best een geslaagde hack ’n slasher is geworden, had de timing van Electronic Arts beter gekund. Over een paar weken komt God of War 3 uit en in januari is al de uitstekende hack ’n slash game Darksiders uitgekomen. Wel tof, maar misschien iets teveel van het goede tussen al die andere toppers.
Oordeel: Tof!

Karaoke Revolution
Dit is een game voor de gezelligheidszangers onder ons. De game richt zich 100 procent op karaoke en het is zelfs mogelijk om met z’n tweeën tegelijk te zingen, mits je twee microfoons aangesloten hebt op je console. Grafisch is de game bagger en de avatars dansen alsof ze een lange staaf in hun achterste gepropt hebben gekregen. Maar uiteindelijk gaat het om de muziek en eerlijk gezegd is die niet heel bijzonder. Op de één of andere manier vond Konami het nodig om flink wat Duitse (!) après-ski nummers in de game te gooien. Ik vraag mij af wie daar op zit te wachten. Gelukkig is er ook nog wel fatsoenlijke muziek te vinden, maar het is duidelijk dat Konami voor een zo breed mogelijk publiek is gegaan waardoor er voor iedereen wel wat wils tussen zit, maar niet genoeg om lang te kunnen boeien. Desondanks hebben we wel een paar avonden lol gehad met Karaoke Revolution. Alleen voor feestjes dus.
Oordeel: Niet slecht

Puzzle Chronicles
Puzzelaars en avonturiers opgelet. De makers van het befaamde Puzzle Quest hebben weer een nieuwe Puzzle-game gelanceerd onder de naam Puzzle Chronicles. Deze game mixt arcade puzzel gameplay waarbij je reeksen moet maken van gekleurde stenen met rpg-elementen. Je speelt een barbaar wiens volk is ontvoerd door een duivelse slavenhandelaar. Aan jou om je volk en uiteraard de wereld te redden aan de hand van allerlei diverse puzzeltjes. Hoewel de meeste Puzzle-games uit de reeks bijzonder verslavend zijn, valt dit deze keer wel mee. Dat komt vooral omdat je niet echt invloed hebt op wat je tegenstander doet. Beiden puzzel je in je eigen veldje zonder dat je elkaar echt dwars kunt zitten. Toch is de game onderhoudend genoeg voor hen die zowel rpg’s als puzzelen een warm hart toedragen.
Oordeel: Tof!

Op de valreep:
Er zijn nog meer mooie games uitgekomen in februari, maar deze zijn nog niet besproken op NEGS.nl. Zo is ook Bioshock 2 uitgekomen waarin je deze keer in de schoenen stapt van een Big Daddy en korte metten maakt met je vijanden via een grote boor op je arm. En voor adventure liefhebbers is er Still Life 2. Een game die het verhaal vertelt van Vic Mc Pherson die jacht maakt op een sinistere seriemoordenaar. Still Life 2 gaat door waar het vorige deel min of meer abrupt mee ophield en zal de conclusie van het Still Life verhaal bevatten.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 30 november 2009 -- Olympische Winterspelen kunnen best leuk zijn (0)
• 7 augustus 2009 -- Overlord 2: Meer van hetzelfde (0)
• 24 november 2008 -- Nerovetsrethca: Verborgen boodschappen in de muziek (7)
• 17 oktober 2008 -- Lucifer: Dierendag (0)
• 25 juli 2008 -- Beijing 2008 voor PS3: Olympische Kwelling (1)

Locatie: Rustenburgerstraat, Amsterdam

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 12 oktober 2009 -- Roberts stijltips: 2 Belastingvoorstellen (0)
• 7 augustus 2009 -- Urban (0)
• 10 januari 2009 -- Cartoons van Trik zijn vooral design (9)
• 10 december 2008 -- De krant moet gered worden (16)
• 26 november 2008 -- De vlekkende mens (5)

Eerder schreef ik een uitgebreid artikel over Alice in Wonderland en haar invloed op de westerse maatschappij. Onder de live-stream kun je dit lezen.

Het evenement met interviews en exclusief materiaal begint om 19:15 uur vanavond. Laat vooral in de reacties weten wat je verwacht van deze film.

Wel eens het interieur van je woning in de spiegel bekeken? Ziet er behoorlijk anders uit en het biedt een nieuwe, afwijkende blik op je eigen bekende wereld. Een nieuwe wereld die je ook kunt bezoeken als je je ogen sluit. Je eigen brein is tenslotte tot de meest bizarre fantasieën in staat. En mocht je ook daar geen inspiratie uit kunnen halen dan zijn er de drugs nog altijd.

Lewis Carroll (Charles Lutwidge Dodgson) was hier een meester in. LSD, de drug en vooral de gevolgen ervan, waarmee zijn bekendste verhaal, Alice in Wonderland, vaak wordt geassocieerd, was er nog niet in de tijd dat hij het schreef. Wel scheen de man last te hebben van zware migraine aanvallen en bijbehorende hallucinaties. Bewust of niet, het overbekende verhaal van Alice is sinds zijn verschijning in 1865 het ultieme verhaal over het vluchten naar een andere realiteit. Het boek, dat oorspronkelijk ‘Alice’s Adventures in Wonderland’ heet, en diens opvolger, Through the Looking-Glass (1871), zijn wereldberoemde meesterwerken en staan aan de basis van de populaire cultuur in de moderne westerse maatschappij. Zonder Alice geen Matrix films van de Wachowski broers, ‘I Am the Walrus’ van The Beatles, de spannende verhaallijn in Lost of schilderijen van Salvador Dali.

Illustratie van John Tenniel uit Alice’s Adventures in Wonderland

Het Alice-verhaal van Carroll is gebaseerd op een écht meisje die Alice Lidell heette. De schrijver maakte op een middag een boottocht met de 10-jarige Alice en twee andere meisjes (toen kon dat nog) aan wie hij een verhaaltje vertelde om de tijd te doden. De meisjes vonden het prachtig en Carroll schreef het allemaal op. Het boek werd later voorzien van de onsterfelijke en nog immer schitterende illustraties van John Tenniel. Vanaf het begin werd Alice een immens succes. Het vervolg (letterlijk een spiegelbeeld van het eerste deel) verkocht zelfs nog beter. Inmiddels is het verhaal in 125 talen vertaald en bestaan er over de honderd verschillende edities van het boek, die vaak bestaan uit een bundeling van de twee verhalen. Carroll is na Shakespeare de meest geciteerde auteur.

Disney’s Alice
In 1951 verscheen de Disney-animatie Alice in Wonderland. De film maakte van Alice het knappe blonde meisje in blauwe jurk met wit schort, zoals velen haar nog altijd zien en gaf in feite het startschot voor Alice als cultureel icoon en het verhaal (met elementen uit beide boeken) fungeerde als fundament voor alle mogelijke uitingen in de media, zoals muziek, schilderkunst, opera, toneel, games, ballet, televisie en film. En dit terwijl de animatiefilm eigenlijk oude koek was. Het verhaal was reeds drie maal eerder verfilmd, in 1903, 1933 en 1951.

Acht maal Alice in een verfilming. Van links naar rechts, van boven naar onder:
1903, 1933, 1951, 1972, 1976, 1985, 1988, 1991

Alice als cultureel icoon
Vanaf 1951 ging het hard met het kleine meisje. Net als in het verhaal groeide haar status als kool. Na de Disney verfilming volgden niet minder dan tien films gebaseerd op Carrolls boeken. Noemenswaardig zijn de soft-pornografische musical verfilming uit 1976, de versie uit 1985 met Sammy Davis Jr. als rups (caterpillar) en de 1988 versie van de Zweedse animator Jan Svankmajer. In de hoogtijdagen van de flowerpower komt de Amerikaanse band Jefferson Airplane met het nummer ‘White Rabbit’ (1967) waarin niet alleen Alice bij naam wordt genoemd, maar ook de dormouse, de caterpillar, the Red Queen en the White Knight. Het nummer is een ode aan Carrolls verhaal, maar ook een sneer naar de moeders die lieflijk voorlezen uit Alice die van alles inneemt dat haar voorkomen en visie beïnvloed en dan verbaasd zijn dat hun kinderen later ook naar geestverruimende middelen grijpen. Het lied dat overduidelijk over drugsgebruik gaat, kwam probleemloos door de censuur van de radio. Feed your head!

MP3: Jefferson Airplane – White Rabbit
[Ga naar de site om de audio te beluisteren]

Down the rabbit-hole
Witte konijntjes met haast, de rabbit-hole, het malle theeclubje, de pijprokende rups, de walrus en de timmerman, de spiegel als entree, het oplossen van raadsels en puzzels, het levende kaartenspel en schaakspel, de egg-man. De invloed van Alice in Wonderland is onherroepelijk en onvermijdbaar aanwezig in alle facetten van onze samenleving. Het vormt de basis voor ontelbaar veel films, muziek en literatuur. Het is simpelweg overal en begint zo langzamerhand de bijbelse referenties naar de kroon te steken. Alice als concurrent voor Jezus; het moet niet gekker worden.
Als er honderden, zo niet duizenden werken op je boeken zijn geïnspireerd, er een syndroom naar jouw creatie is vernoemd, filosofen Alice’s woorden citeren, het ‘lolita-complex’ terug is te voeren naar Alice en ‘down the rabbit-hole’ een ingeburgerde term is geworden voor heroïne in je ader spuiten, ja, dan heb je wel een indruk achtergelaten.

Hihi: KES

Er wordt vaak beweerd dat Caroll zelf een fervent opiumgebruiker was, wat wellicht zijn vreemde fantasieën verklaard. Maar zoals gezegd kunnen het ook zijn migraine aanvallen zijn geweest. Ook worden er vraagtekens gezet bij zijn fascinatie voor kinderen. Het ging zelfs zo ver dat hij graag naaktfoto’s van kleine meisjes maakte. Daar kwam wijlen Wacko Jacko niet mee weg. Hoe dan ook, om een verhaal als Alice te schrijven moet je ook wel een beetje een verdraaide geest hebben. Carroll stond in elk geval bekend als groot liefhebber van surrealisme en het onderbewuste. Eén iemand moet de eerste zijn en dat wordt hem in grote dank afgenomen.

Invloeden
Want zonder Alice geen Matrix (1999) waarin Neo het witte konijn volgt, net als Donnie Darko (2001) overigens. Die valt ook in slaap voordat hij achter een man in konijnenpak aansjokt. En wat dacht je van ‘Lost’, waarvan de vierde aflevering van seizoen 1 zelfs ‘White Rabbit’ heet en de laatste van het derde seizoen ‘Through the Looking-Glass’. De eerste Resident Evil film (2002) is zelfs helemaal gebaseerd op Alice. Niet voor niets draagt de hoofdpersoon haar naam, wordt het T-virus getest op een wit konijn, bieden spiegels de toegang tot een ondergronds lab, kijkt een personage telkens op zijn horloge (net als het konijn) en heet de grote vijand ‘Red Queen’ die Alice aanspoort om iemand te onthoofden (“off with her head!”). En zo zijn er meer films die Alice als basis hebben: Labyrinth (1986), Spirited Away (2001), Mirrormask (2005), Pan’s Labyrinth (2006) gaan allemaal over een jong meisje in een fantasiewereld die puzzels moet oplossen en/of opdrachten uitvoeren.

Sarah in Muppetland. Jennifer Connelly en David Bowie in ‘Labyrinth’.

In de popmuziek zijn Alice’s invloeden ook ontelbaar. Beatle John Lennon was een groot fan van het verhaal en baseerde ‘I Am the Walrus’ (1967) er op. Het was ook niet toevallig dat hij later in New York vlakbij Central Park ging wonen waar bronzen beelden van talloze Alice-karakters staan.

Alice in Central Park

Ook staat Carroll op de cover van het album ‘Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band’ (1967). Het is ook niet moeilijk te gissen waar de band Alice in Chains hun naam vandaan heeft. Marilyn Manson noemde een van zijn albums ‘Eat me, drink me’ (2007) naar de cake en drank die Alice inneemt en is bezig met een film gebaseerd op het leven van Lewis Carroll (klikkerdeklik). En laten we vooral Tom Waits niet vergeten, die een heel album opnam, Alice (2002), met nummers voor een toneelbewerking van Alice. De mooiste videoclip geïnspireerd op Alice is toch wel die van Tom Petty: ‘Don’t come around here no more’ (1982), welke een doodenge ‘tea-party’ laat zien:

In 2000 verscheen een computergame getiteld American McGee’s Alice, een horrorvariant op het Alice verhaal, welke in de pijplijn zit voor een filmvariant. Een prachtig stripboek is Alice in Sunderland van Bryan Talbot en de Franse tekenaar Gotlib verstripte het verhaal ook, waarin hij Barbarella (1968) vermengt met Alice. Barbaralice werd nogal een erotisch getint verhaal. Enfin, ik kan nog wel even doorgaan. Een overzicht van Alice in de media is hier te vinden.

Vlnr. promotie-illustratie voor American McGee’s Alice, een volwassen Alice
wordt bruut genomen door de onzichtbare kat in Gotlib’s Barbaralice, cover van Alice in Sunderland

Alice als cultureel fenomeen
Hoe je het ook wendt of keert, Alice is alom geïntrigeerd in alle culturele facetten van onze maatschappij. Het verhaal van Lewis Carroll en de tientallen karakters, citaten en symboliek is gewoon goed geworden en niet meer weg te denken in onze westerse manier van denken. Het is al zo ver dat als je een wit konijn in een film ziet, je automatisch een link legt met het Alice verhaal, waardoor de tekst een diepere betekenis krijgt. Net als verwijzingen naar het het oude en nieuwe testament alom aanwezig zijn in onze samenleving (jeetje = verbastering van Jezus), wordt ook Alice je onbewust door de strot gedrukt. Daarom pleit ik ervoor dat het basisonderwijs, naast bijbelstudie, ook Alice-studie doceert op school. Op z’n minst is het verplichte kost voor een kleuter. Alice als nieuwe messias. Dat zie ik Harry Mullisch nog niet bereiken.

Tot slot een fraaie link naar het originele handgeschreven én geïllustreerde Alice boek van Lewis Carroll himself.

Trailer Alice in Wonderland (2010)

Het was een tijd niet duidelijk of Tim Burtons Alice in Wonderland in Nederland in de bioscoop te zien zal zijn. Inmiddels hebben alle bioscopen hun boycot opgegeven en draait de film vanaf 10 maart in de zalen.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 23 november 2009 -- De intelligente cameravoering van In Treatment (4)
• 22 juli 2009 -- Dronken publiek, duur en toch leuk (3)
• 11 december 2008 -- Bottom LIVE: Bollocks, wat grappig! (5)
• 8 september 2008 -- Bandje (2)
• 21 juli 2008 -- Première (0)

Toen ik met die politieke verslaggeving begon vond ik de lokale democratie iets prachtigs. Een verfijning van wat er landelijk, dus in Den Haag, gebeurde, waarbij het belang van iedere burger telde. Het ging, zonder overdrijving, soms letterlijk over de spreekwoordelijke losliggende stoeptegel. Maar ook over grote zaken als de uitbreiding van de stad. Enig nadeel was dat de commissie- en raadsvergaderingen telkens heel democratisch werden bezocht door ene mijnheer G., een maatschappelijk uitgedaagde figuur, die bij alle vergaderingen tijdens de publieksrondvraag aan het begin even de gelegenheid kreeg het zijne aan de bijeenkomst bij de dragen. Dan bromde hij iets als: ‘Voorzitte, wat kwamme hun in de hele zaak van postzeges, laat alles, hun, wou ik zegge, gaat woonbote, in de provincie aan toe.’ Hij rook naar een muf koekje, zijn adem naar brandende autobanden. En hij zat altijd naast mij.

Op een boze avond stond mijnheer G. met zijn pisgele weekeindtas in de foyer van het stadhuis te wachten tot de vergadering zou beginnen. In die immense tas zaten de raadsstukken van de voorbije decennia. Een vracht papier met de opbrengst waarvan een kleine trekzakvereniging een bescheiden clubhuis zou kunnen bouwen. Mijnheer G. torste deze tas steeds met zich mee aan zijn schouder. Op die avond begaf de rits het, waarna de inhoud zich als een lawineus spel kaarten over het linoleum in de foyer verspreidde. Mijnheer G., die hechtte aan vaste waarden, wist zich geen raad.

Uiteindelijk wist ik me ook geen raad. Want wat was dat, die raad? Hoewel ik nog steeds die verfijning zag, werd aan dat goede gevoel geknaagd. De gemeentepolitiek was een pandemonium, een theater, waarin de zaken niet alleen in de raadszaal maar ook in de coulissen werden geregeld en waar een cultuur heerste van elkaar – in het gunstigste geval – vliegen afvangen of – in het minder gunstige geval, elkaar verlinken. Meer dan eens viel een anonieme envelop bij de redactie in de bus waarin  brandbare informatie zat over het gedrag van raadsleden, maar vooral wethouders. Daarnaast verbaasde ik me over de schaamteloosheid waarmee raadsleden van vooral de grotere partijen pas tijdens de vergadering hun enveloppe met vergaderstukken openden, om vervolgens, net als altijd, niet het woord te voeren. Een raadslid in een gemeente van rond de 60.000 inwoners krijgt maandelijks ongeveer 1300 euro overgemaakt.

De macht van de ambtenaren was enorm. Sommige wethouders konden me telefonisch pas te woord staan wanneer ze die ambtenaren uitgebreid hadden geraadpleegd over mijn vragen. Soms zaten die ambtenaren op de achtergrond te souffleren. Ook zag ik krachtige oppositieleiders in de wethoudersstoel als een blad aan een boom omdraaien en verworden tot tandeloze klunzen, die in hun maatschappelijke werkterrein door de directeuren als ‘flapdrol’ werden bestempeld.

De bouwfraudekwestie, waarin bleek dat ambtenaren en wethouders zich nogal hadden laten gaan in hun contacten met (wegen) bouwers, zorgde voor een normalisering. Arrogante, manipulatieve ambtenaren gingen van hun plek en moesten voor de rechter verschijnen. De politiek bleef goeddeels buiten schot, maar de schrik zat in de benen, tot op de dag van vandaag. Probeer voor de grap een wethouder eens te bedanken met een kistje wijn.

Wat straks te kiezen? Iedere gemeente geeft wel zo’n handzaam gidsje uit met alle adressen van lokale kleiduivenmelkers, zelfkazende volksdanskantklosgildes en het rijtje met huisartsen, waarin huisarts Prikker de lachers uiteraard op zijn hand weet te krijgen. Voorin zo’n gids als het meezit de samenstelling van het college en ook de gemeenteraad. Haal zo’n gids bij de gemeente, voor een eerste indruk van het heden, als je echt niks van de gemeenteraad weet. Of bezoek de website, waar die informatie ook te vinden is.

Dan wordt er van de kiezer iets gevraagd: Zoek naar iemand (niet per se uit die gids, maar uit het actuele aanbod van partijen) die er zin in heeft, een liefst humorvolle realist met gevoel voor het lokale. Stem niet op iemand van wie je ook kan verwachten dat hij of zij op plastic badslippers de raadszaal binnenloopt (ze bestaan), want die hebben niets te melden en zullen, ook met jouw stem, nooit iets te vertellen krijgen. Op een lokale partij stemmen is geen bezwaar, zolang er maar geen frustratie en boosheid in het verkiezingsprogramma zit, of een thema als ‘versterking participatie draagmoeders/securitymedewerkers’. Zoek naar een stemming van vooruit willen en een kandidaat-raadslid dat een groot vermogen tot zelfspot heeft. En dan op 3 maart lekker kleuren.

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 24 februari 2010 -- Gevallen (4)
• 28 juli 2009 -- Reizende foto’s: Engeland (0)
• 6 februari 2009 -- Hitlergroet (3)
• 10 januari 2009 -- Cartoons van Trik zijn vooral design (9)
• 6 december 2008 -- Fritz Behrendt: In Memoriam in cartoons (4)

Soortgelijks op Eeuwig Weekend:

• 9 maart 2010 -- Weggooien is zonde (7)
• 24 februari 2010 -- Gemeenteraad voor beginners (2)
• 28 juli 2009 -- Reizende foto’s: Engeland (0)
• 6 februari 2009 -- Hitlergroet (3)
• 10 januari 2009 -- Cartoons van Trik zijn vooral design (9)