Hangisini düşünmek daha kolay?

Cevap %90 hikaye olacaktır. Hikayeler akılda kalır, bazen yıllarca.

Şimdilerde müşterek içeriğe büyük bir ilgi var. İlgili içerik, zorlayıcı içerik, cazip içerik… ve içeriğin nasıl yönetileceğine, nasıl güçlü başlıklar yazılabileceğine dair tonlarca teknik bilgi mevcut.

Lakin hikaye anlatıcılığına gereken ilgi gösterilmiyor. Sosyal medyanın büyük bir şans olmasına rağmen durumun böyle olması çok garip. Bloggerlar günümüzün modern hikaye anlatıcıları konumundalar. Pazarlamacı değller, belirli bir dünya görüşü, duyguları, geçmişi ve yükü olan insanlar. Diğer bir deyişle, hepsi anlatılmaya hazır birer yürüyen hikaye.

Bugün, hikayeler her zamankinden daha güçlü. Peki neden?

• Bilgi içinde boğuluyoruz. İyi hikayeler bu gürültüyü kesip atabilir.
• Kişisel hikayeler, soyut konseptlere, istatistiklere ve mantıksal argümanlara nazaran daha ‘gerçek’.
• Hikayeler, daha derin ve samimi bir bağ yaratarak, insanları duygusal seviyelerinde yakalar.
• Hikayeler akılda kalır. İnsanlar gerçekleri unutur ama hikayeleri hatırlar.

Yazar Daniel Pink A Whole New Mind isimli kitabında hikayelerin özünü yakalıyor. ‘‘Hikayeler önemli bilişsel etkinliklerdir çünkü bilgiyi,  malumatı, yapıyı ve duyguları tek bir taşınabilir pakette özetlerler.’’

İyi bir hikayenin içerdiği elemanlar:

• Temiz bir başlangıç ve son
• Açık mesaj
• Güvenilir olması
• Uygun olması
• Cazip olması (bazen dram ya da gerilim eşliğinde)

Sağlam hikayeler doğal bir akışa sahiptir ve dinleyiciyi asla ‘Bundan sonra nereye gidecek, bunun anlamı ne?’ gibi belirsizliklere sürüklemez.  Copyblogger’ın deyimiyle Büyüleme ve Anlam ya da kafasında bir miktar da olsa mistik ögeler bulunanlara yardımcı olur.

Hikayeler çok uzun zamandır etrafımızda ve bir çok farklı yapıya sahip. Bir hikayeyi gerçekten anlamak için, Joseph Campell’ın The Hero with a Thousand Faces  kitabını okuyun. Orada belirtildiği üzere (ki Pink de buna değiniyor) tüm kültürlerdeki tüm mitler aynı tarif üzerinden ilerliyor ve bir kahramanın hikayelerinden uyarlanıyor. (Mevzu bahis zamansa, bu yapı en popüler olanlardan biri) Bu tür,  üç parçadan oluşuyor: Giriş, Gelişme, Sonuç. İlyada ve Odesa Destanı, Buda’nın Hikayesi, Huckleberry Finn. Bunların hepsi bu modelde yazılmıştır.

Günümüzün modern örneklerini düşündüğümde, aklıma önce Apple’dan kovulan daha sonra şirketi kurtarmak için geri dönen ve şirketi bir medya gücüne çeviren Steve Jobs’dan daha iyi bir örnek gelmiyor. Stanford’da yaptığı konuşma, bir kahraman hikayesi türü için muntazam bir örnek.

Hikaye bütün doğru elemanları içeriyor, ilgi çekici bir hayat hikayesi, doğumu, bekar kolej mezuniyeti, bir işçi ailesi tarafından evlat edilmesi vb. Sonra sıçramalarından, ücretini ödeyemediği pahalı özel okuldan, arkadaşının yatakhane odasının zemininde uyumasından ve sonunda pes etmesinden bahsediyor.

İlk hikaye, kaligrafi sınıfında geçirdiği bir yılın orijinal MacIntosh’daki ilk puntoyu yaratmasına nasıl yardımcı olduğunu anlatıyor.

… ileriye dönük noktaları birleştiremezsin, sadece geçmişindeki noktaları birleştirebilirsin. Bu yüzden bu noktaların bir şekilde senin geleceğini yönlendireceğine inanmalısın. Bir şeylere inanmalısın, cesaretine, kaderine, hayatına, karmaya, her neyse…

Sonraki iki hikayesi ise daha kuvvetli. Aşk, mağlubiyet ve ölümle yüzleşmek.

Verdiğin mesajlardan birisi de şu; ‘Eğer Apple’dan kovulmasaydım asla başarılı olamazdım.’

Konuşmasına kanser ve ölüme karşı verdiği duygusal mücadeleyi, bu mücadelenin düşünsel yapısına olan etkisini anlatarak devam ediyor. Gün gün anlatıyor.

Konuşma, hayata atılmaya hazır kolejli dinleyiciler için inanılır, sivri ve oldukça ilgi çekici. Mesajları anlaşılır ve güçlü:

Zamanınız kısıtlı, bu yüzden başkasının hayatını yaşayarak onu heba etmeyin. Başka insanların düşünceleri ile oluşan salt dogmalara kanmayın. Etrafınızdaki fikir ve düşüncelerin sizin iç sesinizi bastırmasına müsaade etmeyin. En önemlisi, kalbinizi ve sezgilerinizi dinleyecek kadar cesur olun…

Bu aşamada, bütün şirket bloglarını ya da konuşmaları -hayat değiştiren- kişisel bir başarı hikayesine çevirmenize gerek yok. Benim tavsiyem, içerik ve bakış açısı sağlayacak kişisel hikayelerinizi yavaş yavaş karşı tarafa enjekte etmeniz. Bloglar sayesinde, şu yaklaşım gayet makul olabilir: A) Büyük bir sorunla / ikilemle karşı karşıya kaldım. B) Şu adımlar sayesinde üstesinden geldim. C) Çözüm, sonuçlar ve son.

Om Malik’in, blogunda (GigaOm)  Amerika’daki şirketlerde değişikliğin zorluğu üzerine karaladıklarına bir göz atın. (recent blog) (Değişiklik iyidir, bir o kadar da zordur.) Google, Nokia ve evet Apple’daki değişiklikler üzerinden kendi yolculuğunu aktarıyor. Şirketler de tıpkı insanlar gibi belirli kültürlere, alışkanlıklara ve değiştirmesi zor DNA’lara sahiptirler. Hikaye, yararlı bilgiler sayesinde zengin, kişisel, cazip ve özgün. Daha detaylı bir analiz için Valeria Maltoni’nin  ‘Content Analysis: Where is the Story’ isimli sunumuna (presentation) göz atabilirsiniz.

Yani, konuşmalarınız, bloglarınız ve diğer sosyal medya kanallarınızda kullanabileceğiniz ve anlatabileceğiniz hikayeler biriktirmeye çalışın. Kendi günlük hayatınızın muhabiri olun ve bir not defteri tutun. Her zaman, her yerde karşınıza çıkabilecek olan hikayelere hazırlıklı olun. Şirket blogları ile çalışıyorsanız, onlara hikaye anlatıcılığının ya da gerçekten kaliteli fikirlerin ortaya çıktığı beyin fırtınasını toplantılarının önemini anlatın. Şirket dünyasında asıl odaklanılanın gerçekler ve süreç olduğunu farz edersek, hikaye anlatımına karşı tutumunuz olumlu olsun.

Bunların hiç biri yeni şeyler değil. Teknolojiler ve platformlar gelip geçer ama insan doğası çok yavaş değişir, ya da hiç değişmez.

 ‘’Toplantı odasının duvarına birkaç çizik atın ve işte hepimiz çanta taşıyan mağara adamlarıyız, bize hikayeler anlatacak bilge insanlara açız.’’  -Alan Kay

1. Vurucu video röportajları, basın bülteni videoları gibi türlü parçalar ile daha kişisel bir ilişki sağlamayı deneyin. Metni atmayın, videoya eklemeye çalışın.
2. Sosyal Medya Pazarlaması (social media marketing.) ile ilgili çeşitli görüşleri araştırın.
3. Kadınlar sosyal medyaya fazlaca değer katıyorlar. Fark yapanları bulmaya çalışın. (Ve keşfedilmeye değer bir etkinlik olarak BlogHer’i araştırın.)
4. Farklı uzunlukta ve formda videolara deneyin. Eğlenceli, komik ama sade olanlar mı yoksa uzun ama daha bilgi verici olanlar mı? Tek bir denemeyle yetinmeyin ve özellikleri sınamak için birden fazla platformu kullanın.
5. Sorunlarınızı çözmede yeteneklerini nasıl kullandıkları görmek açısından, pratisyenlerle ve medya üretenler ile çalışın. Kafa üstü dalmaktansa, ilk başta pilot programlar kurmayı deneyin.
6. Sosyal medyayı insan ayakta tutar. İnsanın değerine inanın. Çılgınca görünebilir ama işin özü bu.
7. İyi fikirleri yayın, paylaşın, işaretleyin, sosyal sitelerde oylayın. İyi bir vatandaş olun.
8. Kaybetmekten korkmayın. Özür dilemeye hazır olun. Hata yaptığınızı kabullenin.
9. Organizasyon içerisinde,  sosyal medyadaki çabalarınızdan kim fayda sağlayacak iyi tahlil edin. Onların projenizi öğrenecek donanıma gelmesine yardımcı olun.
10. İçsel çalışmalarınızda da dışsal çalışmalarınızda kullandığınız araçları kullanın. Eğer işe yararsa, bu teknolojinin sizin iş dünyasındaki işbirliğinizi nasıl güçlendirdiğini de öğrenin.

Yapmanız gereken, sahip olduklarınızı en iyi şekilde yansıtan bir CV oluşturmaktır ve bunu öyle bir şekilde yapmalısınızdır ki onların ilgisini yeteri kadar çekebilsin. Daha önceki paylaşımlarımda gerçekten sıradışı bazı CV’ler gösterdim ama onlar daha çok grafik tasarım alanına uygun CV’lerdi.  (Land Your Dream Job With 25 Innovative Resume Ideas) Bu yazıda ise,  adı konulmayan kuralın ‘’profesyonel görünmek’’ olduğu daha geleneksel CV’lerden hoşlananlar için bazı ipuçları vereceğim. Tabii yine de, gelecekteki mülakatlar için CV’nizi şekilden şekle sokarak daha nadir ve korkusuz yapmanın yolları da mevcut.

6.  Boşlukları açıklayın

Mülakat sırasında iş veren size CV’nizdeki boşlukları kesinlikle soracaktır. En iyisi siz o boşlukları kendiniz doldurun. Bir ya da iki yıldır neden işsiz olduğunuzu ve o süre zarfında neler yaptığınızı kısacak açıklayın.

Eğer CV’nizde fazlaca boşluklar varsa, iş veren sizin bir şeyler sakladığınızı yada kağıdınızı özensiz hazırladığınızı düşünecektir. Bu yüzden de işin aslını öğrenebileceği bir mülakat yapmaktansa sizi eleyip başka adaylarla görüşmeye devam etmeyi seçebilir çünkü sizi zaman kaybı olarak görür. Hayalinizdeki iş için bu riski göze almamalısınız.

7. İş başvurusu ile ilgili anahtar kelimeleri bir araya getirin

CNN’e göre, CV’lerin %51i ilgili anahtar kelimelerin aranması üzerinden işleme alınıyor. Bu anahtar kelimeler, iş verenin adaylardan ne beklediğine göre seçiliyor ve iş ilanının kendisinde de yazıyor. İnternet üzerinden bırakılan CV’lerin artmasıyla, iş veren için bu sisteme geçmek kaçınılmaz oluyor çünkü bu sistem sayesinde adayları kategorize edebiliyorlar.

Ayrıca, işe başvuran aday olarak, sizin de adaydan beklenen vasıflar ve yetenekler konusunda ufak bir araştırma yapmanız gerekiyor. Neyse ki bu izleme sistemi sadece sürecin ilk evrelerinde kullanılıyor, böylece sizin yapmanız gereken tek şey size en uygun pozisyona başvurduğunuzdan emin olmak oluyor.

Bonus: Görsellik

Eminim ki CV’nizi düşündüğünüzde aklınıza ilk gelen şeyler profesyonel, öz ve neden bilinmez ama siyah-beyaz olması. Ama eğer ki diğerleri arasında farklı görünmek istiyorsanız, renklerin ve görsellerin bir fark yaratacağını aklınızda tutmanız gerekiyor.

Evet, muhtemelen öyle olacak ama, siz CV’nizin yanlış sebeplerle göze batmasını istemiyorsunuz. Land Your Dream Job With 25 Innovative Resume Ideas isimli makalede birçok yaratıcı ve sıradan olmayan CV örneği ya da en azından bir CV’den ne beklendiğini görebilirsiniz. Dediğim gibi, eğer bir grafik tasarım işini kovalıyorsanız, CV’nizi tasarım yeteneklerinizle şekillendirmeyi düşünebilirsiniz. Ama eğer grafikle pek ilgisi olmayan bir pozisyona başvuruyorsanız, daha dikkatli ve ılımlı görseller kullanmanızı öneriyorum.

Peki CV’nizde bu küçük değişiklikleri nasıl yapabilirsiniz? Her şeyden önce, bilmelisiniz ki görsellik, iş verenin sizin CV’nizi okumasını sağlamalıdır, onun dikkatini dağıtmamalıdır. Aslında, anahtar kelimelerin önemini vurgulamak için kullanılmalıdır. Yani, metindeki vurgu yapmak istediğiniz kısımları kalın ya da italik yazın.

Eğer renkler kullanacaksınız, kullandığınız renk skalasını sınırlamayı deneyin çünkü çok dikkat dağıtıcı olabilir. Kişisel olarak ben açık mavi bir arka plan, çeşitli başlıkları ve kısımları ayıran koyu mavi çizgiler kullanıyorum. Böylece okuyucu hangi kısmın nerede başlayıp nerede bittiğini görebiliyor.

Özetlemek gerekirse, bağlı kalmanız gereken kural netlik, netlik ve daha fazla netlik.

1. Ürünün tavsiye yoluyla mı öğrenme yoluyla mı daha iyi sattığını araştırın. Buna bağlı olarak tavsiyeye yardımcı olmak için eklentileri, öğrenmeye yardımcı olmak için videoları ve yayınları kullanın.
2. Bir internet sitesinin teknik kalitesini anlamak için ilk durağınız WebsiteGrader.com olsun.
3. Bir sitenin trafiğini anlamak içinse bir sonraki durağınız Compete.com olsun. Sonra da rakiplerinizin sitelerini ezip geçin.
4. Ücretsiz bir şeyler verirken demografik bilginin 40 parçasını istememeyi öğrenin. Bunun yerine zamana yayarak küçük parçalar halinde toplayın. Yavaşça.
5. Sosyal ağlardaki insanların, bir süredir orada olan, birbirlerini tanıyan ve kimin yeni geldiğini bilen insanlar olduğunu unutmayın. Yeni sahalarda yavaşça yürüyün, ilerlememezlik yapmayın. Sadece yavaşça olsun.
6. Çeşitli ağlarda, müşterilerinize ve bakış açılarına basitçe cevap verin. Bu tahlilde Lijit Wijit’i bir diğer bir araya getirici eklenti olarak düşünün.
7. Digg.com’daki gibi oylama mekanizmaları müşterinize, onların hangi bilgiye önem verdiğini umursadığınız gösterir.
8. Gelen linklerin izini sürün ve bir blog’dan geldiği takdirde herhangi birkaç yayına yorum bırakarak blog sahibiyle aranızda bir bağ oluşturun.
9. İşlerini beğendiğiniz bir grup blogger ya da yayınlayıcı bularak, kendi sosyal medya projeleriniz hakkındaki fikirlerini sorun. Onlara, harcadıkları çaba ve zaman için, kendilerini özel hissetmelerini sağlayacak bir takım imtiyazlar yapıp yapamayacağınızı araştırın. (Eğer materyalse, ifşa etmelerini isteyin.)
10. Bloggerları ayırmamayı kesinlikle öğrenin. Müthiş bir kaynak için; Susan Getgood.

Yapmanız gereken, sahip olduklarınızı en iyi şekilde yansıtan bir CV oluşturmaktır ve bunu öyle bir şekilde yapmalısınızdır ki onların ilgisini yeteri kadar çekebilsin. Daha önceki paylaşımlarımda gerçekten sıradışı bazı CV’ler gösterdim ama onlar daha çok grafik tasarım alanına uygun CV’lerdi.  (Land Your Dream Job With 25 Innovative Resume Ideas) Bu yazıda ise,  adı konulmayan kuralın ‘’profesyonel görünmek’’ olduğu daha geleneksel CV’lerden hoşlananlar için bazı ipuçları vereceğim. Tabii yine de, gelecekteki mülakatlar için CV’nizi şekilden şekle sokarak daha nadir ve korkusuz yapmanın yolları da mevcut.

4. Kariyerinizin özetini yazın / Hedefinizi yazın

CV’nin her bir noktasını okumak zaman kaybı olacağından, çoğu iş veren CV’nizin yalnızca ana hatlarına göz atar. Öyleyse neden kariyer özetinizi ve amacınızı en başta yazarak onlara yardımcı olmuyorsunuz? Böylece, netlik açısından, bilgilerinizi zarif bir paragrafla birleştirerek puan kazanabilirsiniz ve iş vereni, üzerinde durmak istediğiniz kısımlara yönlendirebilirsiniz.

CV yazımı ile ilgili bazı makalelerin savunduğuna göre, artık iş verenler sizin kariyerinizde neyi başarmak istediğinizden çok onlar için ne yapabileceğinizin üzerinde duruyorlar. Buna rağmen, ben herhangi bir işe alım sürecinin iki parçadan oluştuğuna inanıyorum; işe başvuran ve işe alan. Tecrübeli bir iş veren, işe başvuranın gelecekteki performansını ve şirkete sadakatini tahmin eden olarak, başvuru sahibinin ve işin birbirine uyup uymadığını anlayabilir. Yazacağınız kariyer özeti ya da hedef , beklentilerinizi yüksek sesle dile getirmenizi sağlar ki böylece iş veren sizin kendi şirketine ait olup olmadığınızı anlayabilsin.

Kendi kariyer hedeflerinizi açıklayabilirsiniz ama aynı zamanda bu hedefleri, şirkete nasıl katkıda bulunacağınızla ilişkilendirmeyi deneyin. Ayrıca geçmişte kazandığınız belli başlı başarıları da iş verenin görmesini sağlayın ki sizinle ilgili daha fazla bilgi edinmek istesin. Ve her zaman olduğu gibi, kısa tutun, tutarlı ve net yazın.

5. Kazanımlarınızı mümkün olduğunca sayıya dökün

Eğer CV’niz sayesinde iş verenin gözüne girmeye çalışıyorsanız, sizi diğerlerinden ayıran özellikleri detaylı olarak belirtmeniz gerekir. Mesela, önceki işinizde belirli bir proje takımının idaresinde çalışmış olabilirsiniz. Lakin bu deneyimi ve iddianızı sayılarla desteklemek ve güçlendirmek zorundasınız.

Sadece basit olarak ‘Bir araştırma projesine liderlik ettim’ yazmaktansa, takımınızda kaç kişi olduğunu ve kazanımların miktarını yazmanızda fayda vardır. Böylece, iddianız siz yazdıkça daha da tamamlanacaktır. Mesela; ‘A şirketinin yıllık kesinti maliyetlerini araştıran 5 kişilik bir proje yönettim.’

Gördüğünüz gibi etrafta bir gruba,  takım programına yada herhangi bir şeye liderlik edecek bir çok insan var. Kendiniz onlardan farklı kılmanın tek yolu yaptıklarınızın sonucudur. Kazanımlarınızı sayıya dökmek en nihayetinde başvurduğunuz pozisyona katabileceğiniz değeri gösterir ki bu iş verenin asıl görmek istediği şeydir.

şeyi, işte asıl o zaman geç kalmış oluyoruz…

Her aklımızdan geçeni hiç durup düşünmeden yapmaya çalışmaktan bahsetmiyorum

tabii ki. “gerçekten ne istiyorum?” sorusuna verdiğimiz cevabı hayalden gerçeğe

taşımaktan bahsediyorum. Bu sorunun cevabını biliyor olmak bile çok önemli. Çünkü

bazen cevabı bilemiyoruz ve işimiz biraz daha zorlaşıyor demeyeceğim sadece

biraz daha uzuyor. (öncelikle bu soruya yanıt verip sonra harekete geçmek mümkün

oluyor. Dereyi görmeden paçaları sıvayamayacağımız için önce dereyi görmeye

çalışıyoruz “gerçekten ne istiyorum”a yanıt vererek)

Gerçekten istediklerimizi yapmaya başladığımızda kaç yaşında olursak olalım birkaç

sene sonra aynı noktada olmayacağımızı bilmek ve bunu düşünmek herhalde bize

güç verecektir. Bir yöne doğru adım atmaya başladığımızda bir daha hiçbir zaman

başladığımız noktada olmuyoruz; yolun sonuna ulaşsak da ulaşamasak da. Bir

işe başlarken sonucunda geleceğimiz yeri düşünmek, buna dair hayaller kurmak,

zihnimizi canlandırmak bizi süreç içinde karşılaşma olasılığımız olan zorluklara karşı

gerçekten güçlü kılıyor.

NEDEN böyle bir güce ihtiyacımız var? Çünkü karşımıza çıkan bu zorlukları ya da

engelleri algılayışımız değişiyor. Algımız değişince de korkularımızın üstüne daha

rahat gidebiliyoruz. Koçluk yapmaya başlamadan önceki sürecimde sadece kendi

korkularım olduğunu zannediyordum. Öncelikle bu korkuların somut gerçeklikle

ilgisi olmadığını gördüm ve koçluk görüşmeleri sayesinde tanışmaktan son derece

memnun olduğum kişiler bana korku-kaygı ve hatta endişelerin benim tekelimde

olmadığını gösterdi. Bir tek farkım vardı; korku-kaygı ve endişelerimi geçmişte

bırakmış olmam ve ileriye bakıyor olmam.

“Geç kalmış olma” duygusu, risk alıyor olma endişesi, elindekileri kaybetme kaygısı,

gelen gideni aratır kalıbı, gelecek korkusu, değişim korkusu… “ya öyle olursa ya

böyle olursa…” o kadar çok konuda korku üretme potansiyelimiz var ki saymakla

bitmez. Oysa ki insanın doğuştan getirdiği iki tane korku kaynağı var: yüksek ses

ve düşme korkusu. Bunların dışındaki korkuları zaman içinde öğreniyoruz… zaman

zaman da kendi zihnimizin ürettiği korkular oluyor bunlar. “insana bütün korku

içinden gelir fakat insanın aklı daima dışarıdadır.” (Mevlana) sözünde olduğu gibi.

Bu korkuları bir kenara bıraktığımız da ise daha özgür ve sınırsız ve de denetimsiz

düşünme, tasarlama, yaratma gücü geliyor üzerimize. Ama bunu tabii bu korkular

içinde boğulmuşken çok da fark edemiyoruz.

Bir çok korku kaynağı var bildiğimiz gibi. En çok rastlananlardan birisi de “geç

kalmışlık” korkusu. Ve işin ilginci, bu korkuyu sadece yaşı bir hayli ilerlemiş olanlar

da yaşamıyor. Her yaştan kişide rastlamak mümkün bu duyguya. Üniversite ya

da bölüm değiştirmek, meslek değiştirmek, firma değiştirmek, sektör değiştirmek,

yurtdışına çıkmak, ev değiştirmek, şehir değiştirmek, çevre değiştirmek; ya da

yeni bir dil öğrenmek, kilo vermeye başlamak, görünümüne özen göstermek, para

biriktirmeye başlamak, tatil planlamak vs…. hep bir geç kalmışlık duygusuyla yan

yana gidebiliyor. Geç kalmışlık duygusu olduğumuz yaşla bağlantılı oluyor genellikle.

Peki ama burada bir sıkıntı yok mu? Yaş dediğimiz unsur yine bizim yarattığımız bir

aritmatikten ibaret değil mi? Diğer yandan “insan hissettiği yaştadır” diyen bir bakış

da var. Ne kadar da göreceli bir kavram şu yaş mevzusu… yaşa değil de yüreğe

baktığımızda ise neler oluyor neler…

Çok kişilerin hayatlarını okuyoruz ya da duyuyoruz. 60 yaşında Fransızca öğrenenler,

50 yaşında yepyeni bir alandan mezun olup meslek değiştirenler, emeklilik dönemine

geldiklerinde çok güzel ve başarılı girişimlerde bulunanlar, her şeyi bir anda bırakıp

dünya seyahatine çıkanlar, daha önce hiç çalışmamışken bir anda çalışmaya

başlayanlar, 90 yaşında resim yapmaya başlayanlar ve daha neler neler… Birisi

onlara derse ki “bu işleri yapmışsın ama çok da geç kalmışsın, keşke daha önce

yapsaydın…” , onlar için bir anlamı olacak mı? Gerçekten özünün istediğini, hayal

ettiğini gerçekleştirmiş olan birisi için ve bunun mutluluğunu yaşayan birisi için

başkalarının yorumlarının ve düşüncelerinin bir anlamı olur mu ki?

“kuru duayı bırak, ağaç isteyen tohum eker.”(Mevlana) İstediğimiz ağaçları

görebilmemiz bu yönde attığımız adımlara bağlı. Adım atabilmek için de tüm

korkularımızı bırakıp bir kenara eyleme geçmemiz gerekiyor. Ya da bir anda

bırakamıyorsak bu korkuları onlarla birlikte ben bu adımları nasıl atarım diye

düşündüğümüzde ve başladığımızda zaten yolu da yarılamış oluyoruz. Belki çok

klasik olacak ama “başlamak bitirmenin yarısıdır” derler hani….

Altan Özen

1. Sosyal medya başarıları ile ilgili çalışmaları toplayın ve del.icio.us. üzerinde “socialmediacasestudy” diye etiketleyin.
2. Mevcut sosyal medya pratisyenleri ile görüşmeler yapın. Kendi metotlarınız ve onlarınkiler arasında köprüler kurun.
3. Dağılımı keşfedin. Sosyal ağlar üzerinden daha fazla potansiyel alıcı/kullanıcı/müşteri bulabilir misiniz?
4. Yahoogroups ve forumlar gibi eski sosyal siteleri unutmayın. Hala oldukça iyi işliyorlar.
5. Twitter’da ürününüz, rakipleriniz ve alanınız ile ilgili olabildiğince bilgi bulabilmek için Summize.com’u araştırın.
6. Blog’unuz üzerinden, müşterilerin eğitimli / donanımlı / bilgi sahibi olup olmadığını anlayabileceğiniz içerik kalitesi göstergeleri yayınlayın.
7. Bir topluluk yöneticisi kiralamanın maaliyetini düşünün. Bu, müşteriye hizmeti geliştirir mi? Müşteri kaporasını? Sözün güvenilirliğini?
8. Blog’unuzu Mofuse. ile mobil bir blog sitesine çevirin. Ücretsiz.
9. Topluluk oluşturmada başka hangi ücretsiz araçları kullanabileceğiniz öğrenin. Mesela MyBlogLog.
10. Sitenizin temel ihtiyaçları karşıladığından emin olun, mesela RSS aboneliğine alternatif bir email. Aslında, içeriğinizi ne kadar yayarsanız ve dağıtırsanız o kadar iyi olur.

Yapmanız gereken, sahip olduklarınızı en iyi şekilde yansıtan bir CV oluşturmaktır ve bunu öyle bir şekilde yapmalısınızdır ki onların ilgisini yeteri kadar çekebilsin. Daha önceki paylaşımlarımda gerçekten sıradışı bazı CV’ler gösterdim ama onlar daha çok grafik tasarım alanına uygun CV’lerdi.  (Land Your Dream Job With 25 Innovative Resume Ideas) Bu yazıda ise,  adı konulmayan kuralın ‘’profesyonel görünmek’’ olduğu daha geleneksel CV’lerden hoşlananlar için bazı ipuçları vereceğim. Tabii yine de, gelecekteki mülakatlar için CV’nizi şekilden şekle sokarak daha nadir ve korkusuz yapmanın yolları da mevcut.

1. Klişe sözlerden kaçının

Üst üste CV’ler okuyan iş veren, muhtemelen CV’ler arasında yaygın olan sözcüklerin tekrar tekrar kullanıldığını görmekten bıkacaktır. Geçmiş deneyimlerinizi anlatırken kullandığınız ‘sorumlu’, ‘başarıyla’, ‘geliştirmek’ gibi sözcükler benzer CV’ler arasında anlamını yitirecek ve kaybolup gidecektir.

Eğer o kalabalığın arasında ayakta kalmak ve seçilmek istiyorsanız, pek bilinmeyen söz ve söz öbekleri kullanmalısınız. İnternette yapacağınız basit bir araştırma ile ResumeEdge. sitesinde olduğu gibi güçlü fiillerin bir listesini bulabilirsiniz.

Aynı derecede önem arz eden başka bir konu ise kendinizi nasıl etiketlediğinize dair kanıtlar sunabilmenizdir. Örneğin herkesin deneyimleri farklıdır ve bu farklılıklar bireylere ‘yenilikçi’ ya da ‘takım oyuncusu’ gibi değişik sıfatlar verirler. Adayların birbirinden ayıran da bu deneyimlerdir. Kendinizi ‘takım oyuncusu’ olarak tanıttığınızda mutlaka altını doldurun. Mesela, belirli bir projede, takımın iyiliği için kişisel ilgilerinizden feragat edebildiğinizi söyleyebilirsiniz. Ne kadar özele inerseniz, o kadar belirgin olursunuz.

2. ‘Uyarlanabilir’ bir CV’niz olsun

Mümkün olduğunca başvurduğunuz her firmaya aynı CV’yi göndermekten kaçının. Mevzu bahis pozisyon için belirtilen işin gereklerine göre CV’nizi modifiye etmekte fayda vardır. Yani, duruma ‘uyarlanabilen’ bir CV’ye sahip olmalısınız. Peki bunu nasıl yapabilirsiniz?

İlk olarak CV’nizin formatını belirlemeniz gerekiyor. Deneyimlerinizi ve yeteneklerinizi sıralarken, fonksiyonel mi yoksa ters kronolojik bir tarz mı belirlemelisiniz?

Fonksiyonel CV iş deneyimlerinizi ve yeteneklerinizi işin gereği olan becerilerinize göre kategorize eder. Şöyle ki, daha önce çeşitli yönetimsel pozisyonlarda çalıştıysanız,  proje idaresi, planlı görevler ve benzeri işlerdeki önemli deneyimlerinizi toplamalısınız. Yağacağınız şey  ‘Proje İdaresi’ ve ‘Planlama’ diye başlıklar açmak ve başarılarınızı uygun başlık altında tek tek listelemektir.

Basitçe son on yıldaki ya da en yeniden başlayıp en eskiye giderek, yaşadığımız iş deneyimlerini listelediğimiz ters kronolojik CV daha çok alışık olduğumuz bir türdür. İş veren bunu kolayca okuyabilir ve zaman içerisinde adayın nasıl ilerleme kaydettiğini, bu ilerleme esnasındaki aşamalarda ne tür yetkinlikler kazandığını görebilir.

Muhtemelen, fonksiyonel CV’nin iş verene sizin sahip olduğunuz vasıfları görmesi açısından kolaylık sağlayacağını ve özellikle iş gereklerine uyuyorsa büyük fayda getireceğini söyleyebilirsiniz. Bu, kariyer değişikliğine gidenler için muazzam olacaktır çünkü yeni iş pozisyonuna ait benzer iş deneyimlerinden yoksundurlar. Yine de, geçmiş deneyimlerinde kazandıkları ve bu işe uygun görünen belirli sorumluluklarını belirtrebilirler.

Diğer yandan ters kronolojik CV yeni bir pozisyona başvururken normal kariyer planlamasına bağlı kalanlara fayda sağlamaktadır. Bunun sebebi ise, önceki pozisyonların, iş arama ölçeği nezdinde şu an başvurulan iş ile benzer niteliklere sahip olmasıdır.

İkinci olarak, CV sizin nasıl bir potansiyel çalışan olduğunuzu, deneyimleriniz ve yeteneklerinizle organizasyona nasıl katkıda bulunacağınızı göstermelidir. Her organizasyon vizyon, değerler ve kültür açısından birbirinden farklıdır. Katıldığınız organizasyona nasıl katkı yapabileceğinizi iyi araştırmalı ve bunu CV’nizde iyi pazarlamalısınız. Pazarlamak derken, onların bir adaydan beklentilerinden ve sizin aranılan vasıflara sahip olduğunuzu göstermenizden bahsediyorum.

3. Kısa ve Öz olun

CV yazarken, okuyanın size oldukça kısa bir zaman ayırdığını düşünebilirsiniz. Eğer okuyan kişi 20 saniye boyunca okuyup devamını okumaya değer bulmadıysa, sizin CV’niz ‘reddedilenler’ klasöründe yerini alacaktır. Bu durum anlayışla karşılanmalıdır çünkü onlar da sizinki gibi yüzlerce ve yüzlerce CV okumaya devam etmek zorundadırlar. Bu yüzdendir ki dikkatlerini çekmeli ve iş verenin sizin kağıdınızı yeterince incelemesini sağlamalısınız.

Bir yığın sözcükle CV yazmak, iş verene sizin iş için doğru insan olup olmadığız konusunda yardımcı olmayacaktır. Eğer sizin yeteneklerinizi ve deneyimlerinizi ayıklayanlar onlarsa, baştan kaybettiniz. Madde madde yazarak okunabilirliği arttırmak sizin görevinizdir. Listelemenizi yaparken bağlı kalmanız gereken tek bir format yoktur fakat kendinizle ilgili bilgileri iş verene açıkça gösterecek şekilde organize etmeyi her zaman aklınızda bulundurmalısınız.

İş verenin her bir CV için kısıtlı bir zamanı olduğundan, CV’nizi kısa tutmayı unutmayın. Pratik kural, maksimum iki sayfayla kısıtlamaktır. Kendinizle ilgili söylemek istediğiniz bir çok şey olabilir, lakin aralarından işe uygun olanları seçmelisiniz. Kelimeleri doğru seçin, bu özen fazlaca klişe olmak ve laubali olmak arasında müthiş bir denge kuracaktır. Düzenleme yaparken, aslında çıkarıldığında içeriği etkilemeyecek ne kadar gereksiz sözcük kullandığınızı fark edeceksiniz.

1. Hangi bloggerların sizin müşterinizi umursayacağını öğrenin ve onların etkisini ölçümleyin.
2. Sosyal Medya Basın Yayını’nı (Social Media Press Release) indirin ve en azından kendi geleneksel basın yayınlarınızda hangi parçaları kullanmak istediğinizi görün.
3. İçerik pazarlamasında kısa ses / video kayıtlarını deneyin ve işe yarayıp yaramadıklarını görün.
4. Technorati.com , Google Blogsearch, Webrazzive Twitter kullanan müşterileriniz için iletişim haritaları oluşturun.
5. Belirli etkinlikler için medya oluştururken Flickr ve/veya YouTube ile deneysel çalışmalar yapın.  (Hulk’ın güncesi (Hulk statue) isimli Flickr grubuyla, Marvel Comics dikkatimi çekmişti.)
6. Personellerinize kişisel ilgi alanları doğrultusunda kişisel blog’lar açmalarını tavsiye edin ve yorumları yönetmek / terfi istemek vb. gibi durumların nasıl bir duygu olduğunu birinci elden öğrenin.
7. Bir blog’un dahil olduğu, ticari sosyal ağları ve yüz yüze etkinlikleri kullanan entegre bir proje haritası çizin. Bu, ürün hakkındaki farkındalığın yükselmesine öncülük edecektir.
8. Müşterinizin iş yaptığı çevrede bir Facebook, Ning, Myspace ya da Linkedln grubu oluşturun. Örneğin Jeremiah Owyang’ın Hitachi Bilgi Sistemleri için yaptığı gibi.
9. Cep telefonu üzerinde, uStream.tv, Mogulus ya da Qik gibi canlı video sitelerinin maliyetlerini deneyimleyin.

Webrazzi Summit, BlogWorld Expo, Yeni Medya Düzeni gibi sosyal medya ile ilgili konferanslara katılın. (Ben Yeni Medya Düzeni’ne katılmıştım.) Bu tür konferanslardan düzinelercesi mevcut. (Takvim için bana mesaj atabilirsiniz.)

1. En önemli web sayfalarınıza ve blog postlarınıza paylaşmayı geliştirici yer imi linkleri ekleyin.
2. Bloglar oluşturun, iletişimsel pazarlama ve iş ilişkilerin yapılandıran teknikler öğretin.
3. Satın alınan her video projesi için, paylaşmayı geliştirmek açısından, sayfanın gömülü web versiyonunun olduğundan mutlaka emin olun.
4. Yayılan bilgiyi ölçme ve araştırma yeteneğinizi geliştirmek için etiketlemeyi ve diğer eylemleri öğrenin.
5. Sadece ürün değil, ürünün genel alanı ile ilgili de bilgi verici yayınlar yaratın.
6. Paylaşılan gerçek ilginin etrafında topluluk platformları oluşturun.
7. Şirketlerin var olan sosyal ağlara katılmalarına yardım edin ve ilgili müşterilerle aralarında bağ oluşmasını sağlayın.
8. Twitter’ı şirketin karakterini göstermek için kullanın ve fabrikasyondan uzak durun.
9. İçerik yüklediğiniz siteyi ve email adresinizi yorum bırakılabilen bir blog’a bağlayın.
10. Duygusal ölçmeler yapın ve insanların sizin müşterinizle nasıl konuştuğunu görmek için daha büyük ağları gözlemleyin.