Elhuyarren prentsa-oharrak

BerbaTek: hizkuntza-, ahots-, eta multimedia-teknologiak praktikan

BerbaTek ikerketa-proiektuaren emaitzak aurkeztu dira gaur Usurbilen, Elhuyar Fundazioaren egoitzan egindako ekitaldian. VICOMTECH-IK4 teknologia-zentroak, TECNALIA Research and Innovation Fundazioak, UPV/EHUko Aholab eta IXA taldeek eta Elhuyar Fundazioak osatutako partzuergoak egin du ikerketa, Eusko Jaurlaritzaren Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo eta Kultura sailen laguntzarekin. Eragile horiek hizkuntza-teknologiak ikertzen eta garatzen jardun dute 2009 eta 2011 bitartean, hizkuntza-industrien alorrean erabilera praktikoa izango duten aplikazioetan indarra jarriz. Izan ere, hizkuntza-industrien euskarri teknologikoa bilakatzeko bokazioa du BerbaTek proiektuak.

Horrenbestez, ikerketa-lanari erabilera praktikoa ematea, batik bat hizkuntza-industrien alorrean, izan da hasieratik ikertzaileen helburu nagusietariko bat. Ahalegin horren erakusgarri, demo bana aurkeztu dute gaur industria horretako hiru azpisektoreentzat: batetik, edukien sektorearentzat, bilatzaile semantiko multimedia baten demoa; bigarrenik, itzulpenen sektorerako, dokumentalen bikoizketa automatikorako demoa; eta, azkenik, irakaskuntza sektorearentzat, tutore pertsonal baten demoa.

Bilatzaile semantiko multimediak Elhuyarrek eta IXA Taldeak eraikitako zientzia eta teknologiako WNTerm ontologia espezializatua du oinarri; hau da, kontzeptuak semantikoki lotzen dituen sarea. Elhuyar Fundazioak sortutako edukien gainean egiten ditu bilaketak, eta, Tecnaliak garatutako teknologiaren bidez, termino bat bilatzen denean, ontologian oinarritu eta termino horren sinonimoak, azpiklaseak eta superklaseak ere bila ditzake. Aldiz, emaitza irudi bat bada, antzeko irudiak ematen ditu, Vicomtech-IK4ren teknologian oinarrituta.

Filmak automatikoki bikoiztea oraingoz erronka zaila bada ere, bikoizketa automatikoaren demoak egoki egiten du lan ezaugarri zehatzeko dokumentalekin: hizlari bakarra dagoenean eta ezpainen mugimenduarekin koordinatzea ezinbestekoa ez denean. Gaztelaniazko dokumental bat eta haren transkripzioa izanik, Vicomtech-IK4ren denbora-lerrokatze automatikoaren teknologiaren bidez, azpititulu-fitxategi bat sortzen da. Gero, IXA Taldearen Matxin itzultzaile automatikoak euskarara itzultzen ditu azpititulu horiek, eta Aholab-en testu-ahots bihurketa-teknologiak euskarazko ahots sinkronizatua sortzen du. Demo horrek arrakastaz funtzionatu du Elhuyarren, Teknopolis telebista-saioko hizlari bakarreko atalekin.

Hizkuntzak irakasteko tutore pertsonalari dagokionez, emozioak adieraz ditzakeen 3Dko pertsonaia bat da, Vicomtech-IK4k garatutakoa. Euskaraz hitz egiten du, eta euskaraz esaten zaiona ulertzeko gai da, Aholab-en teknologiari esker. Horrela, IXAren teknologiaren bidez automatikoki sortutako gramatika-ariketak edo ulermen-ariketak egiten lagundu diezaguke. Gainera, Aholab-en teknologia baliatuta, gure ahoskera ebaluatzen du. Azkenik, idazten ere lagundu gaitzake (hiztegiak kontsultatzea ahalbidetzen du, hitzak nola deklinatzen diren eta zenbakiak nola idazten diren esan...), IXA eta Elhuyarren teknologiaren bidez.

BerbaTek proiektuaren aurretik, 5 eragileek osatutako partzuergoak Anhitz proiektua garatu zuen 2006 eta 2008 artean, eta zientzia-aditu birtual baten demoa garatu zuten. 2002-2004 aldian, berriz, Hizking XXI proiektua garatu zuten.

Horren guztiaren berri eman dute gaurko ekitaldian Itziar Nogeras Elhuyar Fundazioaren zuzendari nagusiak, Edorta Larrauri Eusko Jaurlaritzaren Industria, Berrikuntza, Merkataritza eta Turismo Saileko Teknologia zuzendariak, Begoña Muruaga Eusko Jaurlaritzaren Kultura Saileko Euskara Sustatzeko zuzendariak eta Igor Leturia Elhuyar Fundazioaren I+G unitateko arduradun eta BerbaTek proiektuaren koordinatzaileak.

www.berbatek.com

www.berbatek.com/eu/demoak

www.berbatek.com/eu/aplikazioak

Berbatek-i buruz www.zientzia.net webgunean artikulua (euskaraz)

Informazio gehiago behar izanez gero, jar zaitez gurekin harremanetan:
Amaia Mendizabal • Marketin Saila • Elhuyar Fundazioa
tel.: 943 36 30 40 • amaiam@elhuyar.com • www.elhuyar.org

DNA ez da dena. Gene berdinak dituzten pertsonen arteko desberdintasunak azaltzeko mekanismoak, Elhuyar aldizkariaren otsaileko zenbakian

Biki monozigotikoek izaten dituzte bata bestetik bereizten dituzten ezaugarriak. Eta, adinean aurrera egin ahala, gero eta gehiago. Desberdintasun horiek, ordea, ez dituzte geneetan gordeta izaten. Gauza bera gertatzen da norbanako bakoitzaren zelulekin: zelula guztiek dute informazio genetiko bera. Kristalinoko zelulek, ordea, antz txikia dute urdaileko zelulekin, edo giharretako zelulekin. Desberdintasuna, kasu guztietan, informazio genetikoaren espresioan dago.

Geneen espresioan eragiten duen faktore-multzoari epigenoma deritzo, eta otsaileko Elhuyar aldizkarian kontatu dugu zer den epigenoma, nola eragiten duen geneen espresioan, eta zer garrantzia duen horrek, adibidez, gaixotasunetan. Horretarako, Manel Esteller ikertzailea izan dugu lagun. Minbiziaren epigenetika ikertzen du Bellvitgeko Ikerketa Biomedikoko Institutuan, eta erreferentziazko pertsona da epigenetikaren arloan.

Beste erreportaje hauek ere landu ditu Elhuyar aldizkariak: Elkarrizketa: Fernando Cossío, Ikerbasqueko presidentea. Euskadiko ikerkuntza lehiakorrago egiteko nazioarteko puntako ikertzaileak erakarri behar direla dio Fernando Cossíok. Eta harrobia bultzatzea eta ibilbide zientifikorako azpiegitura-sare egokia eraikitzea beharrezko jotzen ditu; BERBATEK: euskarazko hizkuntza-teknologiak martxan. Berbatek proiektuaren helburuetako bat ikerketa erabilera praktikora bideratzea izan da. Hala, hiru demo sortu dira: zientzia eta teknologiako bilatzaile semantiko multimedia bat, dokumentalen bikoizketa automatikoko demo bat, eta hizkuntzen irakaskuntzarako tutore pertsonal bat. Igor Leturia izan da proiektuaren zuzendaria, eta haren eskutik ezagutuko ditugu emaitzak; Fukushimaren lezioa. Fukushimako hondamendia gertatu zelako urteurrena iristear denean, kontuak aurkezteko garaia iritsi zaie zentraleko arduradunei eta Japoniako gobernuari. Bitarte horretan, zenbait adituk beren iritziak eta azterketak plazaratu dituzte, eta askok Fukushimakoak lezio garrantzitsuren bat irakatsi diela aitortu dute; Monopolo magnetikoaren bila. Fisikari batzuek esaten dute monopolo magnetikoak existitu behar duela, kalkulu teoriko batzuek hala adierazten dutelako; beste batzuek esaten dute fantasia bat besterik ez dela. Nolanahi ere, modako gaia da puntako laborategietan.

Elhuyar aldizkaria dagoeneko salgai dago, liburu-denda nagusietan eta www.elhuyar.org webgunean.

Ilustratzaileek zientziaren komunikazioari egindako ekarpena, Elhuyar aldizkariko urtarrileko zenbakian

Gizakiak irudi-premia du, esparru guztietan gainera. Zientziaren dibulgazioa ez da salbuespena. Hain zuzen ere, zenbait artista argazki-kamera iristen ez den tokira heltzen espezializatu dira, eta ikusi ezin diren objektuak eta egoerak ikusgai bihurtzen dituzte. Ikusezinaren ilustratzaileak dira, hain zuzen ere. Elhuyar zientzia eta teknologia aldizkariko urtarrileko zenbakian artista horietako birekin hitz egin dugu: Luis Calçada portugaldarra da horietako bat ESO erakundearentzat egiten ditu ilustrazioak, munduko teleskopiorik handienak kudeatzen dituen erakundearentzat alegia. Urruneko munduetan du, beraz, begirada. Bigarren artista Manu Ortega bilbotarra da, zientziak eman dituen pertsonaia historikoak aldizkari honetarako biziberritzen dituen artista, hain zuzen ere. Egiten duten lanaren beharraz eta zailtasunez hitz egin digute zenbaki honetan.

Beste erreportaje hauek ere landu ditu Elhuyar aldizkariak: Elkarrizketa: María Vallet, biomaterialetan aditua. Farmaziako ikasleekin lanean hasi zenean sartu zen María Vallet kimikaria biomaterialen munduan. Erabilera askotarako materialak sortu ditu harrezkero, hezurrak birsortzen laguntzen duten matrizeetatik hasi, eta minbiziaren kontrako botikak bideratzeko eta dosifikatzeko materialetaraino; 3Dko avatarrak sendagileen laguntzaile. Medikuntzan erabiltzeko avatarrak egiteko teknologia sortu du Tecnaliako Media Unitateak. Teknologia horrek 3Dko avatar pertsonalizatuak egiteko aukera ematen du, erraz eta merke. Zehazki, bi arlotan dira erabilgarriak avatar horiek: kirurgia plastikoan eta alzheimerraren diagnostikoan eta tratamenduan; Badatoz elkarrizketa-agenteak. Applek iazko urrian aurkeztutako iPhonearen 4S modeloaren berrikuntza nagusietako bat elkarrizketa-agentea izan zen. Googlek ere iragarri du Android-en hurrengo bertsioak beste elkarrizketa-agente bat izango duela. Horiei esker, ahotsaren eta lengoaia naturalaren bidez atzi daitezke mugikorren aplikazioak eta aukerak; Galaxia espiralen errotazio misteriotsua. Unibertsoan guztia mugitzen ari dela esan genezake, gorputz oro beste zerbaiten inguruan biraka dabilela. Dantza kosmiko horretan, galaxia espiralen errotazioak ezusteko itzela eragin zuen XX. mendeko astrofisikan, eta gaur egun ere orduak ematen dituzte astrofisikari askok fenomeno hori zehazki neurtu eta azaltzen; Antropozenoa, aro berri bat? Egun, hainbat zientzialarik diote Lurra muga estratigrafiko berri bat zeharkatzen ari dela: gizakiaren aroa. 2002. urtean proposatu zenetik (informalki), gero eta argitalpen gehiagotan hasi zen erabiltzen “Antropozeno” hitza. Eneko Iriarte geologoari eskatu diogu Antropozenoaren beharraz gogoeta egiteko.

Elhuyar aldizkaria dagoeneko salgai dago, liburu-denda nagusietan eta Elhuyarren webgunean.

Quantum: Einstein, Bohr eta errealitatearen izaeraren inguruko eztabaida handia dibulgazio-liburua argitaratu berri du Elhuyar Fundazioak

Elhuyar Fundazioak Manjit Kumar fisikari eta filosofo indiarraren Quantum: Einstein, Bohr eta errealitatearen inguruko eztabaida handia dibulgazio-liburua argitaratu berri du, euskaraz, eta Durangoko Liburu eta Disko Azokan dago salgai. Publiko orokorrari dago zuzendua zientzia-dibulgazioko liburu hau, “Z izpiak” serieko hirugarrena. Gipuzkoako Foru Aldundiaren Euskara Sailaren laguntza jaso du argitalpenak.

Fisika eta filosofia dira liburu honen ardatz nagusiak. Einsteinen, Bohrren eta beste zenbait zientzialariren nortasunak erakusten dizkigu istorio honek. Drama, tragedia, irrika, ustekabeko gertaerak, ekintza heroikoak eta beste zenbait ezaugarri ditu, eta horiei esker, ez da eduki zientifikoko edo dibulgazio zientifiko hutseko liburua, nahiz eta informazio asko dagoen mekanika kuantikoari buruz. Liburu historiko edo biografiko baten antzera antolatuta dago; pertsonaia (aditu) bakoitzaren nortasuna zehatz azaltzen du, eta bakoitzaren izaerak nolako eragina duen aurkikuntzaren garapenean edo aurkikuntzan bertan: Planken kontserbadurismoak azpimarratu egiten du aurkikuntza; Pauliren adimena eta umore txarra erabakigarriak izan ziren; Bohrren irmotasuna eta lotsa, berriz, ezinbestekoak; Eisnteinen irudikapenak eta askatasunak polemika bizirik iraunarazi… Horiez gain, Heisenberg, Shröringer, Dirac, Born, Bohr, Compton, De Broglie, Sommerfeld, Lorentz, Boltzmann, Rutherford, Uhlenbeck, Goudsmith, Bell eta abarren izaerak ederki jasotzen ditu liburuak, eta haien erretratu zuzena egiten du.

Dagoeneko salgai dago liburua, 15 €-an, Elhuyarren on lineko dendan eta Durangoko Azokan bertan. Datorren astetik aurrera, liburu-denda nagusietan ere izango duzue.

Euskarazko hedabideek erakundeen konpromisoa behar dute

Bederatzi hilabete badira euskarazko hedabide ez publikook agerraldi publikoa eta kanpaina bateratua egin genituela, hiru helburu nagusirekin

Sektorearen estrategikotasuna eta beharra azpimarratzea. Komunikazioaren eta hizkuntz normalizazioaren ikuspegitik ez ezik, ekonomia ikuspegitik ere estrategikoa eta garrantzia handikoa den sektore bati buruz ari gara hitz egiten.
Erakunde publikoei sektorearekiko konpromiso handiagoa eskatzen zitzaien, publizitate-inbertsio, bestelako inbertsio eta laguntza handiagoak, gaurtik bertatik hasita.
Horretaz gain, sektoreak egoeraren analisia egin eta analisi horretatik abiatuta ildo nagusiak erakundeekin lantzen hasteko konpromisoa hartu zuen.
2012. urtea ate-joka dugu, eta erakundeetatik sektoreari begira jasotzen ari garen mezuak kezkagarriak dira, ikaratzeko modukoak.

2012rako aurrekontu proposamenean jasota daudenak betetzen badira, Nafarroako Gobernuak euskarazko hedabideentzako zituen diru laguntzak ezerezean dira, 2012ko aurrekontuetatik erabat desagertuko da hedabideetan euskara sustatzeko diru partida. Gainera, 2011ko bigarren epealdiko laguntzak desagertzeko arriskua ere handia da.

Eusko Jaurlaritzak aurkeztutako aurrekontuak onartzen badira, erakunde horrek aurten baino 400.000 euro gutxiago bideratuko ditu 2012an hedabideen diru laguntzetara. Urteetan, Eusko Jaurlaritzaren aurrekontu orokorrak goraka joan direnean, euskalgintzara eta euskarazko hedabideetara bideratutako diru sailak ez dira handitu; orain, aurrekontuetan estutasunak sortu direnean, ez dago gupidarik: lehendik estu dabilen sektore bati are kalte handiagoa egiteko aukera zabalduko da.

Gipuzkoako Foru Aldundiak 2011ko diru sailari eustea aurreikusi du —aurreko bi urteetan asko jaitsi da diru sail hori, eta ez du handituko—. Bizkaiko Foru Aldundia da 2012rako bere aurrekontuetan diru saila handitzea aurreikusi duen bakarra —47.500 euro gehiago, %12ko igoera—.

Eta zer esanik ez Iparralderi buruz, non euskaldun hiztunen galera bizkorra (hizkuntza politika publiko baztertzailearen ondorioz) anbiziorik gabeko hizkuntza politika batekin paraleloan doan. Enpresa pribatuek euskarazko hedabide berriak sortzen dituzten bitartean, laguntza publikoak oraindik geldialdi berean mantentzen dira eta, aldi berean, botere publiko gehienek ez dituzte kontuan hartzen euskarazko hedabideak beren publizitate kanpaina ordainduetan.

Jakitun gara sektorearen etorkizuna gure lanaren baitan dagoela nagusiki. Guk geuk ere aztertu behar ditugula gure indargune eta ahuldadeak, sektorean elkarrekin jardunda errazagoa izango zaigula garai zail honi aurre egitea. Zeregin horretan ari gara hilabete hauetan eta laster batean gure hausnarketa instituzioetako arduradunekin partekatu ahal izango dugu. Baina argi dugu aurrera egiteko ezinbestekoa dugula erakunde publikoen laguntza handiagoa, eta hori ari gara aldarrikatzen une honetan.

Gaur egungo erakunde publikoen dinamikak ez du asko laguntzen bide horretan, eta ezin dugu isilik geratu ikusten dugunean euskarazko hedabideen sektoreak ez duela erakunde publikoen 2012ko aurrekontu proposamenetan behar eta merezi duen trataera jasoko, ustez denen begietara sektore ezinbesteko eta estrategikoa izan arren. Horregatik, erakundeei publikoki eskatzen diegu gaiaren garrantzia kontuan hartzeko eta aurrekontuak ahalik eta gehien egokitzeko, partidak handituz.

Irudia: Maiatzean abiatu genuen kanpainaren irudietako bat.

Minbiziaren aurkako azken aurrerapenak Elhuyar aldizkariko abenduko zenbakian

Minbiziaren aurkako gerra irabazteko asko falta bada ere, hilkortasun-tasa gutxitzea eta pazienteen ongizatea hobetzea lortu da azken urteotan. Neurri handi batean, tratamenduetan izan diren aurrerapenei zor zaio hori. Aurrerapen horien berri ematen da Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkariaren abenduko zenbakian, bi artikulutan: dagoeneko erabiltzen diren tratamenduak zertan diren jaso da, batean; eta oraindik proba-fasean baina pazienteetara iristeko ia prest daudenen berri ematen da, bestean. Horretarako, ospitalean zein laborategian minbiziarekin lanean ari diren mediku eta ikertzaileen kolaborazioa izan du Elhuyar aldizkariak zenbaki honetan. Besteak beste, Arrate Plazaola onkologoarena eta Jose Antonio Rodriguez genetistarena.

Beste erreportaje hauek ere landu ditu Elhuyar aldizkariak: Elkarrizketa: Adolfo Eraso, izotzetako gizona. Geologoa eta glaziologoa, urteak eman ditu lur azpiko barrunbeak aztertzen. Azkenaldian, ordea, Ipar eta Hego poloen artean dabil, izotzaren eta glaziarren bilakaera ikertzen. Abenturazale amorratua bada ere, zientzialaria da beste ezeren gainetik. Smartphone baten erradiografia. 100 zentimetro kubikoan, telefono modernoek teknologia harrigarria daukate gordeta. Horri esker, ez dira telefono hutsak, telefono “adimendunak” baizik. Adimendun izateko sekretuak Paul Minguez ingeniariaren laguntzaz ezagutarazten dira. Khiluk, laku pintoa. Ura lurrundu ahala, putzuak sortzen dira, eta prezipitatutako mineral zuriz inguratuta geratzen dira; horrela hartzen du itxura pintoa. Steve Jobs desmitifikatuz. Steve Jobsi hainbat merezimendu onartu behar zaizkion arren, teknologikoki duen meritua, askatzaile-izaera edo informatika bere osotasunean hartuta izan duen eragina ez dira egotzi dizkiotenak bezainbatekoak; ezta gutxiago ere. Hala dio Igor Leturia informatikari eta ikertzaileak Mundu digitala atalean. Dominikar errepublikako lur azpiko altxorrak. Los Haitises parke naturala Dominikar Errepublikako karst tropikal ikusgarriena da. Azken urte hauetan han izan dira kobak topografiatzen eta aztertzen Bilboko Alfonso Antxia Espeleologi Zientzien Elkartekoak. Karstaren barrutik doan uraren ezaugarriak aztertu, eta 23 koba topografiatu dituzte.

Elhuyar aldizkaria dagoeneko salgai dago liburu-denda nagusietan eta Elhuyarren webgunean.

Elhuyar Fundazioak STIMULA hezkuntzako ikerketa-proiektu europarra koordinatuko du

Elhuyar Fundazioak Europako Batasunak finantzatutako STIMULA Stimulating Science And Technology Competences Through Innovative Means For Teaching And Learning (Zientzia eta Teknologiako gaitasunak estimulatzen hezkuntza-baliabide berritzaileen bidez) ikerketa-proiektua koordinatuko du. Bi urte iraungo du proiektuak, eta helburua da 12-18 urteko gazteak zientzia- eta teknologia-gaietan motibatzea. STIMULA proiektuan, Elhuyar Fundazioaz gain, honako erakunde hauek arituko dira elkarlanean, eratu duten partzuergoan: Zaragozako Unibertsitatea (Espainia); St. Mary’s University College Belfast (Ipar Irlanda/Erresuma Batua); Steinbeis ikerketa-zentroa eta Phaenovum elkartea (Alemania) eta National College Nicolae Titulescu ikastetxea (Errumania). Gaur elkartu dira lehenengoz erakunde horietako ordezkariak Elhuyar Fundazioaren egoitzan, eta egunotan Euskal Herrian izango dira proiektuaren hastapenetan.

Ikasleei zientzia- eta teknologia-gaietan interesa piztea dute helburu erakunde horiek guztiek. Hori horrela, hezkuntza-metodologia berriak sortu nahi dituzte, ikastetxeak eta zientzia eta teknologiaren esparruko erakundeak elkarlanean jarriz. Horretarako, besteak beste, Europako ikasleen iritziak hartuko dituzte kontuan, eta trebakuntza-plangintza berezia egingo dute irakasleentzat.

Martxan da Elhuyar Fundazioaren Teknoskopioa proiektu-lehiaketa

Urtero legez, Elhuyar Fundazioak Teknoskopioa lehiaketa abiarazi du, Zientziaren Astearekin bat eginez. 14-18 urteko gazteentzako lehiaketa bat da, eta parte-hartzaileek bi modalitatetan har dezakete parte: Ikerketa-proiektuan edo Proiektu teknologikoan. Ikerketa-proiektua modalitatean, aukeratutako arazoari konponbidea emateko ikerketa-lan bat garatu behar dute gazteek; Proiektu teknologikoa modalitatean, berriz, aukeratutako arazoari konponbidea emateko produktu teknologiko bat diseinatu behar dute. Teknoskopioa lehiaketan izena emateko epea azaroaren 13an amaitzen da. Izen-emateak lehiaketaren webgunean egin behar dira.

Sariei dagokienez, modalitate bakoitzeko proiektu onena egiten duten taldeetako kideek tableta bana eta Tecnalia korporazioko zentro batean egonaldia irabaziko dute, eta benetako ikertzaileekin lan egiteko aukera izango dute. Bestalde, proiektuen komunikazio onena ere sarituko da, eta modalitate bakoitzeko irabazleek tableta bana eta Elhuyarren produktu-sorta bat eskuratuko dituzte.

DBHko 2. zikloko, Batxilergoko eta Lanbide Heziketako ziklo ertaineko eta goi-zikloko ikasleek har dezakete parte Teknoskopioan, bi eta lau lagunen arteko taldeetan antolatuta. Teknoskopioaren helburua da gazteak ikerketan eta ikertzaileen jardueran murgiltzea, eta ikerketa edo proiektu teknologiko bat antolaraztea. Beraz, proiektu baten prozesu osoan hartuko dute parte gazteek: ideia sortu, proiektua garatu eta proiektuak jendaurrean aurkeztu.

Teknoskopiaren webgunean daude lehiaketari buruzko oinarriak eta aurreko urteetako lanak. Izen-ematea ere bertan egin behar da

Babesleak
Teknoskopioa gauzatzeko, Elhuyar Fundazioak Gipuzkoako Foru Aldundiaren eta FECYTen babesa jaso du. Bestalde, Tecnalia Korporazioaren laguntza ere jaso du Elhuyarrek.

Elhuyar Fundazioak ETBrentzat ekoizten duen Teknopolisen erreportaje batek 2011ko Telenatura saria jaso du gaur arratsaldean

Elhuyar Fundazioak Euskal Telebistarentzat ekoizten duen Teknopolis saioak Telenatura jaialdiko X. edizioko saria jaso du gaur arratsaldean, erreportajeen modalitatean, Iruñako Planetarium-ean ospatu den sari-banaketaren ekitaldian. “Zelatan” izeneko erreportajea izan da saritua Nafarroako Unibertsitateak eta Iruñako Planetariumak antolatzen duten naturaren kontserbaziorako eta dibulgaziorako nazioarteko telebista-jaialdi honetan. Saritutako lanak ordu-erdiko iraupena du, eta Beñardo Kortabarriaren zuzendaritzapean egin da. Lanaren helburua izan zen ikerketa-lana naturan bertan nola egiten den erakustea, eta, horretarako, lau animalia-espezieren jarraipena egin zen haiei behatzen dieten ikertzaileek lagunduta. Iñaki Leturia kazetaria Huescako Pirineoan izan zen sarrioen urteroko kontaketa nola egiten den ikusten. Nagore Rementeria, berriz, bi aldiz irten zein itsasora, Ambar elkartekoen laguntzaz zetazeoei behatzera. Inma Alvarezek orduak eman zituen Aralarren, putreen zainketa nola egiten den erakusteagatik. Azkenik, Oihana Jauregi, Teknopoliseko aurkezlea, Asturiasko mendietan zehar ibili zen bi egunez hartzen jarraipena egiten.
Nazioarteko jaialdi horretara guztira 106 lan aurkeztu dira, eta Teknopolisen “Zelatan” erreportajeak jaso du saria. Epaimahaiak erreportajearen ildo narratibo ezin hobea eta denboran egindako lana nabarmendu ditu.
Epaimahaia honako pertsona hauek osatu dute: Maria Joao Façeira doktorea, Portugalgo Teleciencia jaialdiko zuzendaria; Larry Levene, Historia naturaleko produktoreen elkarteko presidentea; Miguel Molina, Arena Comunicación Audiovisual-eko dokumentalen errealizadorea; Francisco Sancho, Nafarroako Unibertsitateko Komunikazio Fakultateko irakaslea; Jesus Miguel Santamaría doktorea, Nafarroako Unibertsitateko Zientzia Fakultateko irakaslea, eta Alvaro Camacho, Nafarroako Unibertsitateko Komunikazio Fakultateko ikaslea.

Teknopolisi buruz

Teknopolis telebista-saioa aitzindaria izan da, eta dagoeneko 13 urte daramatza EITBko kateetan zientzia eta teknologia gizarteratzen. Hain zuzen ere, urriaren 3an ekin zitzaion 14. denboraldiari. Denboraldi honetan, Beñardo Kortabarriak zuzentzen du Teknopolis programa, eta Oihana Jauregik aurkezten du. Lan-taldea beste kide hauek osatzen dute: Alaitz Ochoa de Eribe, Inma Alvarez, Bego Zubia, Arkaitz Almortza, Iñaki Leturia eta Nagore Rementeria. ETB1en, larunbatetan 21:00etan eta igandeetan 15:15ean ematen da programa; ETB2n, berriz, igandeetan, 10:00etan; eta, azkenik, ETB3n, asteazkenetan, 23:00etan. Bestalde, saio guztiak ikusgai daude http://teknopolis.elhuyar.org webgunean. Saioak ere badu sare sozialetan isla, Facebooken, hain zuzen ere.
Teknopolis egiteko, Elhuyar Fundazioak babesle hauen laguntza jasotzen du gaur egun: CIC BioGUNE, CIC BioMaGUNE, CIC NanoGUNE, CIC EnergiGUNE, CIC TourGUNE, CIC MicroGUNE, CIC MarGUNE, Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila, Ikerbasque, Euskal Herriko Unibertsitatea, Nafarroako Unibertsitate Publikoa, Mondragon Unibertsitatea, eta EVE.

Saritutako erreportajea honako helbideetan ikus daiteke:
-Euskaraz: Zelatan

- Gaztelaniaz: Al acecho

Zientzia.net webguneak itxura berritu du, eta atal berriak eskaintzen ditu

Zientzia.net webgunea goitik behera berrituta dator. Itxura eta funtzionalitate berriak ditu, eta baita atal berriak ere: zientzia-telebista, zientzia-irratia, elkarrizketak eta argazki-galeriak. Zientziaren eta teknologiaren bilgunea izango da Zientzia.net, eta ia 15.000 edukitik gora aurkituko ditu erabiltzaileak artikulu-, audio- eta bideo-formatuetan eta gaika banatuta: ingurumena, osasuna, teknologia, biologia, bioteknologia, astronomia, fisika...

Elhuyar Fundazioak publiko orokorrarentzat ekoizten dituen edukiak bilduko dituen plataforma izango da Zientzia.net —Teknopolisen, Norteko Ferrokarrillaren eta Elhuyar aldizkariaren edukiak bilduko ditu besteak beste—. Gainera, edukiak baloratzeko, iritzia emateko eta iruzkinak egiteko aukera izango dute erabiltzaileek. Bestalde, zientzia-dibulgazioko liburuen gomendioak ere kontsultatu ahal izango dira Liburutegia atalean, eta zientziaren eta teknologiaren agenda ere izango dute eskuragarri. Harpideek astero-astero jasoko dituzte zientziaren eta teknologiaren berriak beren posta elektronikoan, Zientzia.net-en asteko buletinaren bidez.

Zientzia.net webgunean 600 bat erabiltzaile erregistratu dira, eta 30.000 bisita inguru jasotzen ditu hilean.

Elhuyar Fundazioak 2001. urtean jarri zuen martxan Zientzia.net sarea, zientziari eta teknologiari buruzko berriak euskaraz emateko. Urte hauetan guztietan, hutsik egin gabe erreparatu dio Euskal Herriko eta munduko zientziaren egunerokotasunari, eta zientzia eta teknologiari buruzko albisteak, erreportajeak, agenda... argitaratu ditu.

Abian dira zientzia eta teknologiaren dibulgaziorako 2011ko CAF-Elhuyar sariak

Elhuyar Fundazioak eta CAF enpresak abian jarri dituzte 2011ko CAF-Elhuyar sariak. Zientzia eta teknologiaren arloko gaien eta ikerketen euskarazko dibulgazioa, kazetaritza eta narrazio-lanak bultzatzeko helburua du sariketa honek, eta badira 18 urte sariketa abian jarri zenetik. Hiru kategoria egongo dira aurten ere: Dibulgazio–artikulu originalak, Gazteei zuzendutako zientzia-narrazioak eta Zientzia-kazetaritzaren arloko lanak. Parte-hartzaileek 2012ko urtarrilaren 27 arte izango dute haien lanak edozein kategoriatara bidaltzeko aukera.

Dibulgazio–artikulu originalen kategorian, 2.000 €-ko bi sari emango zaizkie inoiz argitaratu gabeko dibulgazio-artikuluei; bata dibulgazio-artikulu orokorrei dagokiena, eta bestea egilearen doktore-tesian oinarritutako dibulgazio-artikuluari dagokiona. Gazteei zuzendutako zientzia-narrazioaren kategorian, 5.000 €-ko sari bat izango da gazteei zuzendutako euskarazko literatura-lan hoberena aurkezten duenarentzat. Lan horiek zientzia- edo teknologia-gaien presentzia izan beharko dute, betiere. Azkenik, Zientzia-kazetaritzaren arloko lanen kategorian, 2.000 €-ko sari bat egongo da jokoan, eta 2011. urtean argitaratu diren zientzia kazetaritza-lanak aurkeztu ahal izango dira, edozein formatu eta generotakoak.

Epaimahaia zientzia eta teknologiako adituek zein literatura- eta kazetaritza-munduko adituek osatuko dute, eta 2012ko apirilaren 30a baino lehen jakinaraziko dituzte irabazleen izenak.

CAF-Elhuyar sarietan parte hartzeko epea irekita dago jada, eta oinarriak sariketaren webgunean daude eskuragarri.

Elhuyar Fundazioak sistema bat garatu du mugikor bidez euskara ikasteko, eta gaur goizean aurkeztu du

Europako Batasuneko Hezkuntza eta Kultura Batzordeak babestuta eta Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutuak gidatuta, Elhuyar Fundazioak Moblang europar ikerketa-proiektuan parte hartu du. Proiektu horretan ikertutakoaren ondorioz, hizkuntzak ikasten lagunduko duen mugikorretarako aplikazio bat lortu da, eta Elhuyar Fundazioa euskarazko aplikazioaren garapenaz arduratu da.

Moblang proiektuan bi urtez egin dute lan erakunde hauek: Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutua eta Zipreko Unibertsitatea, Britainia Handiko Luzia Research erakundea eta Saint Mary Unibertsitatea, Greziako Dromos eta Antigone erakundeak, eta Elhuyar Fundazioa. Eta gaur aurkeztu den aplikazioa da lan horren emaitza. Proiektua Europako hizkuntza gutxituak babesteko sortu da, eta MALL sisteman (Mobile Assisted Language Learning) dago oinarrituta. “Oraingoz, grekorako, albanierarako, turkierarako, euskararako eta gaelikorako garapenak sortu ditugu”, adierazi du Yiannis Laourisek, Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutuko zuzendariak, “baina beste edozein hizkuntzatarako egokitu daiteke” erantsi du. Euskarazko aplikazioaren ardura Elhuyar Fundazioarena izan da, eta, Danel Solabarrieta Elhuyarko langileak azaldu duenez, “aplikazio hau lagungarria izan daiteke euskara ikasten ari direnentzat , erabiltzaileak nahi duenean eta oso erraz erabil dezakeelako”.

Gaiaren harira, datorren astelehenerako mintegi bat antolatu dute Moblang-eko arduradunek Donostiako Bazkundean: Mugikor bidezko ikaskuntza, etorkizuneko hezkuntza. Mintegia hasteko, Isabel Celaá Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza sailburuak eta Jose Mari Rodriguez Ibabe Elhuyar Fundazioko lehendakariak hitz egingo dute. Ondoren, mundu osoko hezkuntza-, teknologia- eta ikerketa-adituen txanda izango da.

Elhuyarrek mugikor bidez euskara ikasteko sistema garatu du

Europako Batasuneko Hezkuntza eta Kultura Batzordeak babesturik eta Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutuak gidaturik, Elhuyar Fundazioa Europa mailako ikerketa-proiektu batean parte hartu du, Moblang izenekoan. Proiektu horretan ikertutakoaren ondorioz, hizkuntzen ikaskuntzan lagunduko duen mugikorretarako aplikazio bat sortu dute, baliozkoa izango dena besteak beste euskara mugikor bidez modu ludikoan eta erraz ikasteko.

Proiektuaren berri emateko eta tresna bera erakusteko prentsaurrekoa egingo da datorren ostiralean, urriaren 14an, goizeko 11:30etik aurrera Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean. Honako pertsona hauek hartuko dute parte:

- Itziar Nogeras, Elhuyar Fundazioko zuzendaria
- Yiannis Laouris, Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutuko zuzendaria
- Danel Solabarrieta, euskararako aplikazioaren garapenaren arduraduna (Elhuyar Fundazioa)

Prentsaurrekoan itzulpen-zerbitzua eskainiko da. Bestalde, nahi duten komunikabideek elkarrizketa egin ahal izango diete parte-hartzaileei, eta itzulpen-zerbitzua eskainiko zaie. Horretarako, aurretik jakinarazi beharko da.

Moblang proiektuan honako erakunde hauek dihardute elkarlanean: Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutua eta Zipreko Unibertsitatea, Britainia Handiko Luzia Research erakundea eta Saint Mary Unibertsitatea, Greziako Dromos eta Antigone erakundeak, eta Elhuyar Fundazioa.

Gaia: Mugikor bidez euskara ikasteko sistemaren aurkezpena

Eguna eta ordua: Urriaren 14a (ostirala), goizeko 11:30ean.
Lekua: Koldo Mitxelena Kulturunea (Urdaneta kalea, 9 – 20006 Donostia)
Parte-hartzaileak: Itziar Nogeras, Elhuyar Fundazioko zuzendaria; Yiannis Laouris, Zipreko Neurozientzia eta Teknologia Institutuko ikertzailea; eta Danel Solabarrieta, Elhuyar Fundazioko ikertzailea.

Etortzekoa bazara, aurrez jakinaraztea eskertuko genizueke.

Martxan da zientzia eta teknologiaren X. Elhuyar Olinpiada

Elhuyar Fundazioak antolatzen duen zientzia eta teknologiaren olinpiadak 10 urte bete ditu, eta gaur goizean Bilboko Zorrozaurre Art Working Progress-en egin da aurkezpena. Edizio berrirako prestatu diren berrikuntzen berri eman dute Itziar Nogeras Elhuyar Fundazioko zuzendari nagusiak eta Danel Solabarrieta Elhuyar Olinpiadaren arduradunak. Urteurrenarekin batera, itxura berritu du Elhuyar Olinpiadak, eta webgunea estreinatu du. Euskal Herriko DBHko 1. eta 2. mailetako ikasleei zuzenduta dago Elhuyar Olinpiada, eta dagoeneko izena emateko epea irekita dago.

Getxoko skate eskolako ikasleek girotuta eman zaio hasiera X. Elhuyar Olinpiadaren aurkezpenari. Itziar Nogerasek adierazi du Elhuyar Olinpiada antolatzeko arrazoi nagusia zientzia eta teknologia gazteei modu erakargarrian gerturatzea dela, eta horrelako ekintzak oso positiboak direla gazteak motibatzeko, “Europan eta estatuan zientzia eta teknologiaren ikaskuntzaz egin diren behaketa eta azterketa-lanak erakutsi duten bezala”. Hori horrela, “duela 10 urte martxan jarri genuen olinpiada honetan dagoeneko 450 taldek eta 10.000 ikaslek baino gehiagok parte hartu dute”. Danel Solabarrietak lehiaketak zer helburu dituen azaldu du: zientzia- eta teknologia-gaiak era atseginean lantzea; teknologia berrietan trebatzea; gazteak zientzia-gaietan sortzaile bihurtzea; eta beste ikastetxeetako gazteekin batera aritzea eta elkarrengandik ikastea. “Esperientziak erakutsi digu Olinpiada hau irakasleentzako tresna on bat izateaz gainera lehiaketa honen bidez ikasleak motibatu egiten direla, eta zientzia-gaiak taldean lantzeko, eta IKTetan eta komunikazio-gaitasunetan trebatzeko oso lagungarritzat jo dute orain arteko parte-hartzaileek”.

Elhuyar Olinpiadan parte hartzeko epea jada irekita dago. Parte-hartzaileek webgune estreinatu berrian eman beharko dute izena, eta ikasturtean zehar proposatzen diren probei ere bertan erantzun. “Ikasturtean zehar, parte hartzen duten ikasgelek bost proba gainditu beharko dituzte”, azaldu du Solabarrietak, eta “hauek izango dira gaiak: fisika eta zientziaren historia; energia eta jasangarritasuna; teknologia, ingurumena eta komunikazioa”.

Sariei dagokienez, Olinpiadaren amaieran puntu gehien lortu dituzten lehenengo bost ikasgelek lortuko dituzte sariak. 1. saria: bi eguneko irteera Senda Viva natura-parkera; 2. saria: bi eguneko irteera Elizondoko Kortarixar aterpetxera; 3. saria: bi eguneko irteera Lekeitioko Trinkete Etxe aterpetxera, eta Suspergintzaren eskutik ekintzak; eta 4. eta 5. saria: egun bateko irteera Andoaingo Uraren Interpretazio Zentrora. Saririk jaso ez dutenen artean ere beste sari bat zozkatuko da, eta horiek Sobron Abenturakoekin egingo dituzte kirol-ekintzak, Arabako Sobron ibaian. Horrez gain, proba bakoitzaren amaieran ere izango dira sariak.

Elhuyar Olinpiadaren babesle eta laguntzaileak
Elhuyar Olinpiadaren babeslea Gipuzkoako Foru Aldundia da. Sari nagusietako laguntzaileak hauek dira: Suspergintza Elkartea, Senda Viva, Sobron Abentura parkea, Leitzaran Uraren Interpretazio Zentroa, Kortarixar Aterpetxea eta Aizpurua Autobusak.
Hileroko proben laguntzaileak honako hauek dira: Donostiako Aquarium, Berria, Kukuxumusu, Eureka Zientzia museoa, Elkar, Skunkfunk, Gaztezulo, Karpin Abentura, Mendukiloko Kobak eta Iruñeko Planetariuma.

Zientzia eta teknologiaren Elhuyar Olinpiadaren 10. edizioaren aurkezpena

Elhuyar Fundazioak DBH 1. eta 2. mailetako ikasleentzat antolatzen duen zientzia eta teknologiaren olinpiadak 10 urte bete ditu. Euskal Herriko 10.000 ikaslek baino gehiagok parte hartu dute orain arte olinpiada honetan. Urtemuga garrantzitsu hori aitzakiatzat hartuta, zenbait berrikuntza sartu ditu aurtengo lehiaketan, eta horien berri emango da prentsaurreko batean urriaren 7an (ostirala), goizeko 11:15etik aurrera, Bilboko ZAWP – Zorrozaurre Work Art in Progress – Deustuko Erribera, 47B. Garabia Pabilioia..

Gaia: X. Elhuyar Olinpiada, zientzia eta teknologiaren olinpiada
Lekua: ZAWP – Zorrozaurre Work Art in Progress – Deustuko Erribera, 47B. Garabia Pabilioia
Eguna eta ordua: Urriaren 7a (ostirala), 11:15ean.
Parte-hartzaileak: Itziar Nogeras, Elhuyar Fundazioko zuzendari nagusia, eta Danel Solabarrieta, Elhuyar Olinpiadaren arduraduna.

Etortzekoa bazara, aurrez jakinaraztea eskertuko genizueke.

LED teknologia, argia sortzeko modu berria, Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkariko urriko zenbakian

LED teknologiak aldatu egin du argia sortzeko modua. Aspaldiko asmakuntza da, baina, LED urdina garatu zutenetik, argi-iturrien puntako teknologia bilakatu da. Iraultza ekarri du, eta, gainera, aldaketa ez da bukatu. Adituen ustez, molekula organikoz egindako OLEDek bigarren iraultza bat ekarriko dute laster. Ez da oso urrunera joan behar LED argiak ikusteko; aski da, adibidez, semaforoetara begiratzea. Bilbon, Gasteizen eta Donostian, 2010. urtean ordezkatu zituzten ohiko bonbillak semaforoetan. LEDak nagusitu dira, eta azken bi urteetan izan da aldaketa nagusia. “Iraultza orain ari da gertatzen”, dio Gemma Garcia CEITeko ingeniariak. Argia sortzeko modu teknologia berriari eskaini dio Elhuyar Zientzia eta Teknologia aldizkariak urriko zenbakiaren gai nagusia.

Beste erreportaje hauek ere landu ditu Elhuyar aldizkariak: Elkarrizketa: Maribel Arriortua. Euskadi Ikerketa Saria 2010. Energia eta ingurumenerako aplikazio berrien bilaketan, atomoak eta materialak ditu bidaide Maribel Arriortuak. Kristalografian eta Mineralogian katedraduna da, eta 35 urte daramatza Euskal Herriko Unibertsitatean irakasle. Elikagai-krisietan komunikazioa da giltza. Uda-hasieran, Alemaniako agintariek eta osasun-arduradunek kritika zorrotzak jaso zituzten, Escherichia coli bakterioaren aldaera enterohemorragikoak eragindako alertaren kudeaketagatik. Alerta apaldu bada ere, adituek lanean jarraitzen dute, elikagaiek sortutako alerten eta arriskuen kudeaketarako gakoak definitu nahian. Denboran atzera, DNAri jarraika. DNAn metatuz joan diren aldaketak aztertuta, antzinako giza taldeak nondik nora mugitu ziren jakin daiteke. Nola egiten den esatea egitea baino errazagoa da, ordea.

Eta, ataletan, gai hauek landu ditu Elhuyar aldizkariko erredakzio-taldeak. Mundu digitala: Gailu mugikorretako aplikazioak, webaren kalterako; Mundu ikusgarria: Marmoken lakua; Analisia: Polimeroak birziklatzearen mundu konplexua. Agustin Etxeberria, EHUko Kimika Fakultateko irakaslea; Gogoetan: Aparraren aldeko gerra; Istorioak: Evariste Galois, matematikari gazte baten tragedia; Liburutegia: The Annotated Alice. Lewis Carroll /Martin Gardner; Gai librean: Kitridiomikosia: ikara sorrarazten duen gaixotasuna. Maider Iglesias eta Iratxe Rojo. Biologoak, Zientzia eta Teknologia Fakultatea, EHU.

Elhuyar aldizkaria dagoeneko salgai dago liburu-denda nagusietan eta www.elhuyar.org webgunean.

On Zientzia lehiaketa, Orain eta hemen eta Egia ala Gezurra atal berriak, Teknopolis-en, denboraldi honetan

'Teknopolis' Elhuyarrek ekoizten duen zientzia eta teknologia saioaren XIV. denboraldia datorren igandean jarriko da abian Euskal Telebistan. Aurkezpena ostegun honetan egin da Zamudioko Parke Teknologiaren CIC BioGUNEko egoitzan. Ekitaldian, Joselu Blanco ETBko Programazio zuzendariak, Alfonso Egaña CIC BioGUNEko finantza-zuzendariak, Itziar Nogeras Elhuyar Fundazioko zuzendariak eta Oihana Jauregi saioaren aurkezleak hartu dute parte.

Nobedadeak dakartza aurten ere 'Teknopolis' saioak. On Zientzia bideo-lehiaketa programan integratu dute. Iaz egin zen lehen aldiz Donostia International Physic Center (DIPC) eta Elhuyar Fundazioaren artean. Internet bidez egin zen eta bukaerako ekitaldi bat izan zuen. Aurten ere bere web orria izango du, www.onzientzia.tv, baina 'Teknopolis' bidez egingo zaio jarraipena. Hilero pertsona ezagun batek berari gehien gustatu zaion bideoa aukeratuko du, zergatiak emango ditu eta bideo hori emititu egingo da programan. Finalerako sailkatzeko aparteko epai-mahai bat egongo da. Bideo onenak 3.000 euro jasoko ditu.

Beste tarte berria ere izango da: Orain eta hemen. Astero berariaz landutako berri bat emango dute, egunerokotasunari lekua egiteko, modu arinean eta eraginkorrean. Horrez gain, Egia ala gezurra? izeneko tartea ere eskainiko dute: astero galdera edo baieztapenen bat emango dute eta ikusleek egia ala gezurra den esan beharko dute. http://teknopolis.elhuyar.org helbidean izango du presentzia. Erantzun zuzenen artean, kamiseta bat zozkatuko dute astero; 'Teknopolis'eko kamiseta hain zuzen ere.

Gainontzean, nola ez erreportajeek leku nabarmena izango dute saioan, indarra eta balio erantsia ematen diote. Sakon, interesgarri eta emozioz emateko helburua duten lanak ezagutzera emango dituzte. Aste honetan, alegia, Zarautzen udan agertutako kaxaloteaz arituko dira. Udako protagonistetako bat izan zen Zarautzeko hondartzan agertu zen kaxalotea. Hantxe hil zen, baina 'Teknopolis'ek gero jarraipena egin zion kaxaloteei buruz gauza gehiago jakin nahi zituztela-eta.

Ktek eta Gertutik tarteei ere eutsiko diete. Ktek-en kirolaren teknologia, kirolariek Nagore Rementeriaren galderei erantzunez kontatuko dute. Aste honetan parapentean hegan egitearen berezitasunak erakutsiko ditu Joxe Ramon Agirre Marron-ek. Nagore Rementeriak lagunduta, Sakana airetik ikusteko aukera erakutsiko du. Gertutik-en ikertzaileen bizimodua, lana egiteko modua, motibazioak gertutik ezagututa, beraiek erakutsita, izango dira.

Vlog-ak azken belaunaldiko gailu teknologikoen berri emango du Alaitz Ochoa de Eribek aurkeztuta. Piluletan, berriz, berri laburrak jorratuko dituzte eta estreinaldiko programan itsasontzi izotz-hausleak izango dituzte hizpide.

Saio monografikoek ere izango dute lekua lantzean behin, bost bat egingo dituzte denboraldi honetan: auto elektrikoari buruzkoa izango da lehena, udazkena bukatu baino lehen. Horrez gain, pertsona interesgarriei egindako elkarrizketak tartekatuko dituzte saioan.

'Teknopolis'eko lantaldeari dagokionez, zuzendaritzan Beñardo Kortabarriak jarraituko du eta aurkezle Oihana Jauregi izango da. Bestalde, honako hauek jardungo dute zuzenean: Alaitz Ochoa de Eribe, Iñaki Leturia, Inma Alvarez, Bego Zubia, Arkaitz Almortza eta Nagore Rementeria erredaktoreak, Pello Aranburu errealizatzailea eta Sagra Barandiaran hizkuntza zuzentzaile bezala.

Babesleen laguntzarik gabe ez litzateke posible izango 'Teknopolis' saioa eta hauek izango dira edizio honetakoak: CIC BioGUNE, CIC BioMaGUNE, CIC NanoGUNE, CIC EnergiGUNE, CIC TourGUNE, CIC MicroGUNE, CIC MarGUNE; Eusko Jaurlaritzako Hezkuntza, Unibertsitate eta Ikerketa Saila; Ikerbasque; Euskal Herriko Unibertsitatea, Nafarroako Unibertsitate Publikoa eta Mondragon Unibertsitatea, eta EVE.

'Teknopolis' saioa urriaren 2tik aurrera emango da astero ETBko hiru kateeetan:

ETB-1: Larunbatetan, 21:00etan eta igandetan, 15:15ean
ETB-2: Igandetan, 10:30ean
ETB-3: Asteazkenetan, 23:00etan

Eta Interneten: www.eitb.com-eko eitbnahieran aukeran eta http://teknopolis.elhuyar.org webguneetan.

Teknopolis saioaren 14. denboraldia aurkezteko prentsaurrekoa

Bihar, irailaren 29an, Teknopolis zientzia eta teknologiaren dibulgazio-saioaren 14. denboraldia aurkezteko prentsaurrekoa izango da, CIC BioGUNEren eraikinean 800. zenbakian (Bizkaiko Teknologia parkean, Derion), goizeko 11:30ean.

Teknopolisek zientzia eta teknologiari buruzko berriak gerturatuko dizkigu igandetik aurrera, ETBko hiru kateen bitartez. Aurkezpen-ekitaldian, Teknopolisen berrikuntzen berri emango digute honako pertsona hauek: Alfonso Egaña, CIC BioGUNEko finantza-zuzendaria; Joselu Blanco, ETBko programazio-zuzendaria; Itziar Nogeras, Elhuyar Fundazioko zuzendaria; eta Oihana Jauregi, saioaren aurkezlea.

Elhuyar Fundazioak bost hiztegi jarri ditu eskuragarri iPhone eta Android plataformetan

Elhuyar Fundazioak bost hiztegi jarri ditu eskuragarri Android eta Iphone plataformetan, eta gaur goizean egin du aplikazio horien aurkezpena, Europako Hizkuntzen egunarekin bat eginez. Hain zuzen ere, hiztegia hauek daude eskuragarri smartphonetarako: Elhuyar hiztegia (euskara-gaztelania/castellano-vasco); Elhuyar hiztegia/dictionary (euskara-ingelesa/english-basque); Dictionnaire Elhuyar hiztegia (euskara-frantsesa/français-basque); Elhuyar Sinonimoen Kutxa; eta Elhuyar ikaslearen hiztegia. Proiektu honek Eusko Jaurlaritzako Kultura sailaren laguntza jaso du.

Elhuyar Fundazioak ibilbide luzea egin du hiztegigintzan. 1996. urtean argitaratu zen lehenengo aldiz Elhuyar hiztegia euskara-gaztelania /castellano vasco, eta, ordutik, dozena bat hiztegi baino gehiago argitaratu ditu: elebakarrak, elebidunak eta teknikoak. Formatu desberdinetan argitaratu dira hiztegiak, liburu-formatuan, CDan, Interneten, plug-in moduan, eta, orain, teknologia berriak bultzaturik, smartphone plataformetarako jarri ditu eskuragarri bost hiztegi horiek, “euskararen garapenerako, eta beste hizkuntzen parean egoteko, ezinbestekoa baita erabiltzaileek darabiltzaten plataforma eta euskarrietan egotea”, adierazi du Itziar Nogerasek, Elhuyar Fundazioko zuzendari nagusiak.

Elhuyar Fundazioak hiztegigintzaren arloan dituen erronken berri ere eman dute. Batetik, duela bi urte argia ikusi zuen Elhuyar Zientzia eta Teknologiaren hiztegi entziklopedikoaren smartphonetarako aplikazioa garatzea da, eta, bestetik, “tabletetako aplikazioak garatzea, gailu horiek gero eta zabalduagoak baitaude gizartean”, azaldu du Josu Aztiriak, Elhuyar Fundazioko Hizkuntza Zerbitzuak saileko arduradunak.

Oraingoz, hiztegiak Android Market eta App Store dendetan daude salgai. Bestalde, doako demo batzuk ere jarri dira eskuragarri erabiltzaileentzat.

Aplikazio horiei buruzko informazio guztia webgunean dago eskuragarri.

Elhuyar hiztegiak smartphonetan eskuragarri

Elhuyar Fundazioak bost hiztegi jarri ditu eskuragarri Android eta iPhone plataformetan erabiltzeko. Euskararen garapenerako ezinbestekoa da erabiltzaileek darabiltzaten plataforma eta euskarrietan egotea, eta irailaren 26an, Europako Hizkuntzen Egunarekin bat eginez, hiztegi horien aplikazioen eta Elhuyarren etorkizuneko erronken aurkezpena egingo dugu, Donostiako Koldo Mitxelena Kulturunean 11:00etan.

Elhuyar Fundazioak honako hiztegi hauek jarri ditu eskuragarri: Elhuyar hiztegia (euskara-gaztelania/castellano-vasco); Elhuyar hiztegia/dictionary (euskara-ingelesa/english-basque); Dictionnaire Elhuyar hiztegia (euskara-frantsesa/français-basque); Elhuyar Sinonimoen Kutxa; eta Elhuyar ikaslearen hiztegia.