Elif Sudagezer'in kişisel web blogu

100 numara

2012-02-08T12:49:00.001-08:00

Sayıları sevmem. Çok kesinler. Kesin bir şey ifade ediyorlar. Hayatta hiçbir şey kesin değildir. Bir nüfus cüzdanlarımızda isimlerimiz vardır, başka da hiçbir şey adlandırmaya gelmez. Aşk diyemezsin, sevgi diyemezsin, öfke diyemezsin. Değişir, başkayken bambaşka olur. Nefes alıyorum bile diyemezsin, sıkılırsın nefessiz kalırsın.

Bu yüzdendir rakamları sevmem. Sahte bir gerçeklikleri var. Üstelik rakamlar odaklanmaya gelmez. Doğum günleri, yeni yıllar, yıl dönümleri ve bütün özel tarihler sıkıcıdır. Sevgilimle tanışma, buluşma, kafeteryada buluşup ilk pasta yiyip limonata içme tarihimi neyin de hatırlamam. Çünkü bu tarihler adı yokken güzel geçecek anları adlar altında bırakıp yok eder. Sıradan güneşli güzel bir gün, sırf ‘özel’ olduğu için mahvolabilir mesela.

Daha önce bir yazımda yazmıştım. Vakti zamanında benim cumartesi günleri bilgisayarımı alıp gittiğim bir kafedeki bir garson benim cumartesi gündüz saatlerinde gezip tozmak yerine oturup bir şeyler karaladığım için çok yalnız olduğumu düşünmüş ve benim ‘Hayatı çarşamba pazarı mantığıyla yaşamak’ isimli yazıyı yazmama vesile olmuştu.

O tarihten bu tarihe bir değişiklik yok. Hala gıcığım bu öğrenilmiş monotonluğa, öğretilmiş sembolik değerlere…

Amma velâkin, yine de bir anda 99 tane yazı yazmış olduğumu bu blogta fark edince, şeytan dürttü ‘100’üncü yazıyı yaz’ diye.

Tabii ki, ben de önce savaştım. “Çok saçma abi, yüz, iki yüz. Geç bunları bir kalemde” vesaire diye.

Ama içimdeki yazma isteğine karşı koyamayınca tamamen sıradan – sanki normalde değil- bir şeyler karalayarak bu hakkımda bir anlamda vazgeçmek, vazgeçerek özgürleşmek istedim. Ve bu nereye gittiğini bilmediğim yazıyı yazmaya karar verdim.

Evet, bu yüzüncü yazım. Bir önemi var mı? Bence yok, çünkü yaşadıkça yazıp duracağım. Yaşadıkça yazdıklarıma dönüp bakacağım. Yaşadıkça kendimi hem anlamaya hem de anlatmaya çalışacağım.

Olmadığında, geri adım atacağım. Arada içime sıkıntı gelecek, arada neşeden kendimi unutacağım. Birçok şey ve tersi sürekli olagelecek, 100, 137, 218, 455 derken hayat geçip gidecek.

Dönüp baktığında ise sadece bir an olsun düşünmekten vazgeçtiğin anlar kalacak damağında tat olarak. Diğerleri sadece başkalarına anlatmaya yarayacak.

Gerçek olan hiçbir kelimesizce sende kalacak.

Bu kadar.

http://twitter.com/elifsudagezer

Yakın geçmişe uzak kalmak

2012-02-03T23:28:00.000-08:00

ve teknolojiyi yanlış anlamak...

Fark ediyorum da, çok kısa bir zaman öncesine kadar her gün beraber olduğun insanlar, sanki tarih kitaplarına hapsolmuşçasına uzaklaşmış bir anda. Bir şey olmuş, tayini çıkmış, küsmüş, kaçmış, bir sevgili bulmuş, evden çıkmaz olmuş, işe başlamış, yurtdışında talebeliğe başlamış… Yalnız her ne olduysa, insanlar bazen aynı şehirde bazense dünyanın farklı yerlerinde sürekli hayata geçirilemeyen görüşme projeleriyle dolar olmuş.

Yaşam büyük bir kumar, buna katılmamak ne mümkün ancak… Varlık sebebini bir veya birkaç kişi, durum veya kavrama indirgemek? Aşırı sadeleşmek, sadeleşmekten neredeyse boş kalmak… İçini ısıtacak birkaç insanı da lüks saymak? Bunları ne temize çıkarır? Ne haklı kılar?

Hafızamızın, son arama listesi, Facebook’ta en son ettiklerimiz, hafta boyunca gördüklerimiz ve işimizin düştüklerinden ibaret olduğu bir dünya azıcık da olsa çelişkiden sorumlu değil mi? Bence teknolojiyi biraz yanlış yorumluyoruz. Fiziksel olarak uzak olanlara dokunmak için elin bir uzantısı olması gereken teknolojik zımbırtılar, görüşmenin, konuşmanın, birbirinin sıcaklığını hissetmenin yerini almaya başladı. İnsanlar, çok özledikleri için wall’a bir şey karalar, Twitter’da ‘mention’ edince de özlem gidermiş olmaya başladılar. Gittikleri yerlerde ne olup bitiyor diye bakıp atmosferi solumaktansa ‘check-in yapmaya’, yediklerinin –dostlar sofrada görsün diye- fotoğraflarını çekip paylaşmaya hatta masada konuşulanları Tweet aracılığıyla herkese duyurmaya başladılar. Kimi zaman fotoğraf çekmekten ve çekilmekten iki lokma yiyemez oldular. Neden çünkü mutlu görünmek, mutlu olmaya yeğ!

Fark eden fark ediyor zaten, dikkatinden kaçanlara istinaden söylüyorum. Mutluluğun fotoğrafını paylaşma çabası, mutlu olmaya eşdeğer değildir. Mutluluk içseldir. Ne gittiğin mekân, ne yeni aldığın gözlük olabilir sebebi. Üstelik sığ olmak bile bunun garantörü olmaz, yalnızca daha fazla kendini kandırırsın, budur fark.

İyisi mi mutluluk resimlerinin içindeki yalnız dünyanızdan çıkın ve ‘check-in’ yapmadan bir kahveye oturun. Belki sokaktan eski bir tanıdık geçer. Belki bir derdi vardır, anlatır. Yalnız o değil, ikiniz de rahatlarsınız. Bu anı internette paylaşmanıza da gerek yok. Çünkü aslında bunu en fazla ve tek umursayacak kişi sizsiniz. Biz sadece ‘reflekssel’ olarak gözetliyoruz sizi mütemadiyen.

Başka da bir şey yapmıyoruz…

*Dip not: Bu yazı serbest çağrışım metoduyla kaleme alınmıştır. Yazılanların, biraz önce mailine yanıt verdiğim, o çok özlediğim ama hakikaten şartlar gereği görüşemediğim arkadaşımla ilgilisi yoktur.

http://twitter.com/elifsudagezer

Ayvaz kasap hep bir hesap

2012-02-01T10:37:00.000-08:00

Köleliği direkt olarak isteyemezsin; bu fazlasıyla aşağılayıcı olur. Ve birine gidip de "Gel benim kölem ol" diyemezsin. Hemen isyan eder! Sen de "Sensiz yaşayamam" dersin. Ama ikisi de aynı kapıya çıkıyor.

(Osho)

Sevdiğini zannettiğin an, o kişinin yalnızca senin yanında mutlu olması arzusundan ibaret genelde. Aynı bir arkadaşına ödünç verdiğinde içini cız ettiren o yüz bilmemkaç liralık çanta gibi...

Birini sevmek, onun senin bir parçan olduğunu düşünmek olduğunda, bu tek bilinmeyenli basit denklemden kolayca anlaşıldığı üzere mesele karşındakini sevmek değil, kendini sevmeye eşit oluyor.

Yani birini sevmek= kendini sevmek

Fazla basit ve saçma değil mi? Fazla sık çıkmıyor mu karşımıza? Fazla fazla bu denklemin gizli öznesi olmuyor muyuz?

Aşık olduk zannedip, egonun topraklarımızda hüküm sürmesine izin vermiyor muyuz?

Koleksiyon yapar gibi yaşıyor, her sevdik zannettiğimize sahip olmaya çalışıyoruz.

İsteyip duruyoruz, istemezse naz yapıyor sanıyoruz, takip ediyoruz, bıkmamayı marifet biliyoruz, yanlış özne deyip geçemiyoruz, takılıp, çakılıp kalıyoruz. Rahatsız ediyoruz, rahatsız oluyoruz, zaman harcıyoruz.

Ağlayıp sızlıyoruz (metafor değil, gerçek anlamda). Çocuk gibi oluyoruz, yaşlanıyoruz, savruluyoruz.

Sevmemekle (?) çok sevmek (?) arasında saatte 120 kilometre hızla git gel yapıyoruz.

Sanki bizden önce yaşayanlar, en mutlu olmayı başaranlarmış gibi tecrübe üreteceğimize, tecrübe ödünç alıyoruz. Birilerinin yanlışlarını, kendi doğrumuza yeğliyoruz.

Bütün bunları yaparken, esasında kendimize bağımlı olarak, kendimizden vazgeçmişiz gibi davranıyoruz.

Başkalarına yarım akıllarımızla akıl veriyor, onların için en doğruyu buluyoruz merhemimizi sürememişken.

Kendini daha çok sevmekten gayri bir sevgi yoksa içinde, iyisi mi biraz susmak.

Sonra da şu kahveyi bitirip paşa paşa uyumak.

http://twitter.com/elifsudagezer

2012-01-31T10:19:00.000-08:00

90lar Müzesi üzerine… 90’larda çocuk olmak ya da olmamak

‘90’lar deyince aklına ne geliyor?’ sorusunun hiç şüphesizdir ki o dönemde özellikle çocuk olan her bir kimse için biricik yanıtları vardır.

Benim ilk aklıma gelenler ‘Candan Erçetin- Narçiçeği’ , ‘Levent Yüksel- Zalim’ , ‘Heidi’ , ‘Vikingler’ , ‘Ece’nin dünyaya gelişi’ , ‘Anneannem’ ‘Zorlu sabah kahvaltıları’* , ‘Gürültü patırtı’ , ‘kömür sobası’ , ‘Süper Baba’ ‘İlk aşk’ , ‘Yatılı okul’ , ‘Çam ağacı şeklinde kartpostal’ , ‘Çok uzaklarda’ , Özgü vesaire…

Liste uzayabilir, hatta uzar. Hatta bitmez aslında ya, bunlar ilk aklıma gelenler. O yıllar tuhaf bir şekilde hem uzak hem yakın. 90larmuzesi.com’un deyişiyle ‘Çoğumuzun sadece kahkahalarla veya içten içe bir utançla hatırladığı bu yıllar’ , ne kadar reddetsek de – ki ben reddetmiyorum ya- psikolojik, duygusal ve düşünsel alt yapımızın gerek müziği, gerek televizyon programları, giyim kuşamı, yeme içmesi, politik söylemleri, korku politikalarıyla adeta yapıtaşı.

Bu dönemde hayatımızda var olmuş olan neredeyse her şeyin olduğu 90larmuzesi.com’u ziyaret etmekte fayda var.

Siteye girip rastgele bir yere tıkladığınızda, kesinlikle önemli hatıralarınızın olduğu bir nesne veya kişi ile karşı karşıya geliyorsunuz.

Mesela üzerinde Looney Tunes karakterlerinin olduğu ‘Taso’lar. Uzun bir süre sakladıktan sonra en sonunda çöpe atıp sonra hayatımın en büyük hatalarından birini – yalnızca o dönem için – yaptığımı düşündüğüm tasolar…

Veya radyosu olmadığı için günde 6200 kere sahip olduğum üç kasedi dinleyip, müzik zevkinin doruklarına ulaştığım hardal sarısı (!) Walkman.

Ya da hayatını kaybettiğinde -Arkadaşım Eşek’ten gayri- ona ait şarkıları ezberlediğim ve her birinin ‘benim durumumu’ ne kadar da anlattığını düşündüğüm** Barış Manço…

Aklınıza ne gelir, nereden başlarsınız bakmaya veya kendinizi neye gülerken bulursunuz bilmem ama bilinçaltlarımızda önemli bir yer tutan 90’lara yapacağınız ziyaretten zihni boş dönmek çok mümkün gözükmüyor.

Aslında dönmek de öyle… Çünkü insan, sitede haddinden biraz fazla vakit geçirince, ‘90’lar hakikaten geride kaldı mı?’ diye sorar buluyor kendini.

Kendi deyimlerince tüm aşamaların birbirinin doğal bir sonucu olduğunu göstermek ve 90′ların sembollerini ve alışkanlıklarını bu düzlemde yeniden keşfetmek olan bu müzeye uğrayabilirsiniz.

Tabii eğer ‘Bunu nasıl unuttular?’ dediğiniz herhangi bir şey varsa da 90larmuzesi@gmail.com adresinden bu sitede yazıp çizenlere ulaşabilirsiniz.

Bu arada, giriş öğrenci ve yetişkinlere bedava…

www.90larmuzesi.com

*Sabah kahvaltıları hakikaten zordu. Annem bir dilim ekmek yiyeceğim diye neredeyse kendisini parçalıyordu.

** Bütün şarkıların benim durumumu anlatıyor olması şimdi bakınca çok da mantıklı gözükmedi bana...

Elif Sudagezer

http://twitter.com/elifsudagezer

Bu yazı daha önce Erkansaka.net'te yayınlanmıştır.

İnsan olmak, olmamaktır

2012-01-22T14:08:00.000-08:00

Mutluluk, hüzün, acı, sıkıntı, neşe, enerji, stres, suçluluk, güçlülük, acımasızlık, acımak, üzülmek, gülmek, eğlenmek, sıkılmak, özlemek, hatırlamak, unutmak, düşünmek, hissetmek, yönetmek, yönetilmek, istemek, istememek, çok istemek, heveslenmek, heveslenmemek, gerçekçi olmak, hayal kurmak, gerçekçi olduğunu sanmak, bulmak, kaybetmek, bulduğunu veya kaybettiğini sanmak, korkmak, korkmamak, kendini sevmek, sevmemek, çok sevmek, sevdiğini zannetmek, pes etmemek, yılmak, durmak, koşmak bir olmak, tek olmak, tek kalmak, güvenmek, güvenmemek, gücenmek, kırmak, dökmek, toplamak, bir araya getirmek, dalıp gitmek, geri gelmek, neşelenmek, üzülmek, sevinmek, paylaşmak, hissetmek, anlamak, anlaşılmak, yalnızlık, kalabalık, iyi, kötü, akıllı, aptal, doğru, yanlış, sıkıntı, kıpırtı, komik, trajik, gerçek, yalan, paylaşmak, tek kalmak, düşünmek, durmak, vazgeçmek…

Bunlar gerçekten ayrı ayrı varlar mı yoksa biz mi kafamıza göre bölüp parçalayıp her birine birer ad mı verdik?

Kendimize en yakın olana doğru; en riskli olana yanlış, en açık olana korkutucu, en olmayana heyecanlı dedik. En doğal olanı zor bulduk, ne zaman en çok kalıba soktuk kendimizi, orada rahat ettik. Hep kendimizden uzaklaştık, yakın olduğumuzda ya kendimizi cezalandırdık ya ceza aldık, ya da oyun dışı kaldık.

Hep söyledik, hep zor geldi, hiç uygulayamadık. Israrla sahiplenirken, kendimize hakim olamadık. Aldık, aldık, ağır geldi iade ettik.

Yaşamadık; düşündük, durduk, sorduk, ölçtük, tarttık, adam olamadık.

Sınırlarımız olmasıyla övündük, ölçülülükle övündük.

Cesaret edemedik, göze alamadık…

Üç düşünüp, bir yapsak yol almıştık ya 10 düşündük 100 düşündük, 1000 düşündük. Düşünürken saçmalayıverdik.

Kimsenin sınırına girmek, kimseyi sınırımızdan içeri sokmadık. Kimsenin bizi değiştirmesine izin vermedik, ödün vermedik, bununla övündük. Rahat bırakmadık kendimizi, ilerledik…

Daha medeni olduk, daha iyi, daha başarılı olduk. Daha çok iş becerdik. Daha az hata yaptık, daha çok doğru yaptık. Dört doğru bizden bir şey götürdü. Biz gittik, doğrular kaldı.

Her gün daha çok insan olduk. İnsan oldukça olmamayı öğrendik. Erteledik, durduk, yerimizde saydık, vakit doldurduk. Olamadık gitti…

Türkiye'de 'rıza üretimi' (N.Ç davası üzerine)

2011-11-04T08:09:00.000-07:00

N.Ç’nin bitmek bilmeyen dava sürecinin sonunda verilen karar, toplum vicdanını rahatlatmaktan çok uzak. N.Ç yıllar boyunca (aslında bu adı kullanırken, suça maruz kalan kişinin yaşadıklarını adını sürekli telafuz ederek bir kez daha üretmemek için XY) içinde bulunduğu zor durumla yeniden ve yeniden yüzleşti.

‘XY.’ye annelik yapan’ Leman Yurtsever, bir gazeteye yaptığı açıklamada “Geceleri kabuslar görüyor. Onu en çok kendi rızasıyla yaptı denmesi yaraladı. Destek veren psikiyatrist bile başka psikiyatristten destek aldı.” diye konuşmuş.

Buradaki ‘rıza’ aslında XY’nin gösterdiği değil, üretilen bir ‘rıza’. Buradaki mesele ise Chomsky’nin ‘rıza üretimi’nden (manifacturing consent) oldukça farklı. Çünkü Chomsky’nin bahsettiği anlamda rıza üretimi ‘ istek yaratmak’ anlamını kapsıyor ancak NÇ’nin rızası olsa olsa ‘kabul etmek zorunda kalmak’ veya ‘kabul etmekten başka çaresi olmamak’ şeklinde çevrilebilir.

TDK, ‘rıza göstermek’ kalıbını, razı olmak ve istemek olarak tanımlıyor. ‘Razı’ kelimesini ise ‘uygun bulan’, ‘benimseyen’, ‘isteyen’ veya ‘kabul eden’ olarak tanımlanıyor. Aslında XY bu sürece ‘razı olmuş’ (kabul etmek anlamında) olabilir. Hayatını kaybetmekten veya başka bir şeyden korkmuş, hemen şikayetçi olamamış, kaçamamış olabilir ya da çok farklı ve akla hayale gelmeyecek zorlu bir süreç yaşamış olabilir. Bunun cezayı hafifleten tarafı ne?

Anlaşılmayan, anlatılamayan, anlamadığımız nokta bu. Bir çocuğu en büyük eziyeti kabul etmekten başka çaresi olmadığı bir duruma sokmanın sonucunda tanık olunanlar…

‘Rıza’ hukukta tam olarak nasıl tanımlanıyor bilmem ama, razı olmak bana hep yenilgiyi ve çaresizliği hatırlatıyor.

Çocuk istismarcılarının tekrar tekrar aynı suçu işlemeyeceğine emin olduğumuz bir dünyada yaşamak dileğiyle…

Bu yazı erkansaka.net'te (burada) yayınlanmıştır.

http://twitter.com/elifsudagezer

Her gün yeniden anlıyoruz: Siyaset siyaset içindir

2011-07-06T01:28:00.000-07:00

Türkiye'deki siyasal gelişmelerin (gelişmemeler) yarattığı tek bir etki var: yabancılaşma. Çünkü Türkiye'de siyaseti anlamak; Osmanlı'da Divan Edebiyatı'na hakim olmaktan bile daha zor. Elbette, anlaşılmadığını kast ettiğim siyasi partilerin iyi-kötü, doğru-yanlış, ben-sen düzeyindeki tartışmaları değil. Bu tartışmaları yapmadaki amaçlarının ne olduğu ve amaçları esnasından neden halkı yok saydıkları?

Son seçimlerde Türkiye'deki oyların yarısı "görece dağınık durumda". Bu durumun bizi "görece sevindirmesi" gerekiyor fakat pratik hiç de öyle değil. Meclis boykotları da, meclise girersin- girmezsin tartışmaları da tamamen "tepki için tepki" kıvamına gelerek tamamen halkı yok sayma örüntüsü yarattı. Durum öyle bir yere gitti ki sanki Türkiye'nin sorunları üzerine kafa yormak yerine; AKP, CHP, BDP ve MHP'nin sorunlarına tanıklık ediyoruz patlamış mısırlarımızla. Kim kimi temsil ediyor hatta kim hangi değerleri, hangi siyasi kararları temsil ediyor, anlayabilene aşk olsun.

Siyaset, ayrışmadan beslenir ki ayrışmada hem demokrasi açısından elzem hem de siyasal varoluş açısından zorunludur. Çünkü herkes aynı fikrin çatısı altında toplanmak zorunda değildir. Fakat, ayrışmak için ayrılmak ne temsili demokrasinin ne de halk için devlet anlayışına uygundur.

Onun için 'Gelmem, fena olur' 'Gelmezsen gelme, ben sensiz de çok iyi iyi yaşarım' anlayışını bırakıp somut adımlar için uzlaşmacı bir üslup oluşturulmalı. Üstelik de bu üslup tarafları, ütopik ve salt uzlaşmaya götürecek diye bir kaide yok. Ama şurası kesindir ki en azından bir sonuca götürecek.

'Siyaset için siyaset' bir nebze olsun 'halk için siyaset' kıvamına gelecek.

"Bir avuç çapulcu"dan sistematik bilgi üretimine

2011-06-28T23:49:00.000-07:00

Sosyal medyanın şeytanileştirilmesinin yanı sıra karşılaştığı ikinci en önemli problem hiç şüphesizdir ki önemsizleştirilmedir. Bu sebeple, Twitter deyince akla ilk gelen “bir avuç çapulcu”nun reflekslerinden öteye gitmeyen sistematik ve güvenilir olmayan bir veri yığını. Peki gerçekte Twitter bir grup anonimin kendi kendine konuşmasından ibaret mi? Pek çok örneğin gösterdiği üzere hayır. Çünkü Mikro blogculuğun en önemli temsilcilerden birisi olan Twitter olmak üzere bir çok sosyal mecra hız ve güvenilirlik konusunda önemli bir mesafe kat etmiş durumda.

Özellikle ana akım medyanın ilgi göstermediği ve fazlasıyla manüpüle ettiği olayların pek çoğu- bunlara en iyi örnek protestolar- Twitter’ın bir hizmeti olan “Twitpic” , önemli bir fotoğraf paylaşım mecrası olan “Flickr” ve sağladığı video paylaşım imkanı ile Cablagate skandalına kadar pek çok olayın aydınlanmasını sağlayan Youtube gibi mecralar hayati önem taşıyor. Üstelik de sosyal mecraların geçişkenliği ve entegrasyonu herhangi bir bilginin farklı formlarda her bir mecrada ayrı ayrı paylaşımına izin veriyor. Bu sebeple entegre olmuş teknolojilerin tamamının akışından önemli bir rol oynayan Twitter, diğer sosyal mecralar kadar geleneksel medyayı da kapsıyor.

İşte bütün bu sebeplerden ötürü Twitter, “Twitter For Newsroom” (Haberodası için Twitter) isimli yeni bir destek sayfası yayınladı. Site, http://media.twitter.com/newsrooms ‘da yer alan ‘#TfN’ hastag’iyle paylaşılan yeni destek sayfasının amacını gazetecilere hitaben şu sözlerle açıklıyor:

“Biz sizin işinizi daha kolay yapmanızı istiyor; kaynaklara daha kolay bir şekilde ulaşmanızı, daha kolay bir şekilde bilgiyi doğrulamanızı, bilgiyi daha hızlı bir şekilde sağlamanızı ve kendinizi daha kolay bir şekilde tanıtmanızı sağlamayı hedefliyoruz.

Biliyoruz ki hepiniz farklı jenerasyonlardan ve radyo, gazete, televizyon gibi farklı mecralardaki deneyimlerden geldiniz. Bütün farklılıklara rağmen güvenilir bilgi ortak paydasında buluşan sizler Twitter’da daha büyük işler yapıp daha çok kişiye ulaşma imkanı bulabilirsiniz.”

TFN, 4 bölümden oluşuyor: #Report , #Engage, #Publish ve #Extra. Bu dört bölüm, Twitter’ı haber alma ve haber verme için kullanmak isteyen gazetecilerin nasıl daha fazla kişiye ulaşacağına, gördüğü bir bilginin doğruluğuna nasıl emin olacağına kadar çeşitli bilgileri içeriyor.

Bütün bu detay bilgiler ise, Twitter’daki bilgi üretme sürecinin “bir avuç çapulcunun zırvası”ndan öte; bir bilgi üretimi ve yeniden üretimi olduğunu ortaya koyuyor.

Özellikle geleceğin gazetecilerinin bu karmaşık teknolojik ilişkileri doğru bir şekilde takip etmeyi ve yönetmeyi öğrenmeli.

Twitter, bu haliyle pek çok eksiğe sahip olsa da en azından bu fikri benimsemesiyle gelecek stratejileri konusundan olumlu bir işaret veriyor kullanıcılarına.

“Twitter for Newsroom” yani TFN hakkındaki neler tartışılıyor öğrenmek için #TfN hastag’iyle paylaşılan iletileri takip edebilir veya Twitter’ın destek sayfasına ulaşabilirsiniz.

Bu yazı Erkansaka.net'te (burada) yayınlanmıştır.

İşçi Bayramı'na yabancılaşmak

2011-05-01T06:27:00.000-07:00

Sembolik demokrasiden gerçek özgürlüğe...

Charlie Chaplin, 'Modern Times' filminde vida sıkan bir işçidir, yabancılaşmayı ve makinelerin uzantısı halini almayı temsil eden. Hep bildiğimiz ve hatta yaşadığımız üzere insanlar 'o kadar büyük' sistemlerin bir parçasıdır ki; bazen bulunduğu noktadaki varlık sebebine bile yabancılaşır.

Aslına bakarsanız, şartları ne olursa olsun; hangi iş 40 yıldan fazla günü aynı saatlerini kapsayarak ve aynı şartları sunarak yabancılaşmadan korur insanı? Yalnızca vida sıkan ya da overlok yapan mı? Değil. Her gün yazı yazan da, her gün hesap yapan da, her gün davaya koşan da bir nevi yabancılaşır zaman zaman.

Tabii çalışmak ne kadar rutinse, çalışmamak da o kadar rutindir; bu yüzden de çalışmama, iki çalışma arasındaki boşluk ve hatta 'çalışma'nın uzantısıdır. Hafta sonları, resmi tatiller veya 1 Mayıs (O da salt çalışmayanlar için) her yıl birbirini takip eder durur, ofiste geçen saatler gibi.

Hal böyle olunca, çalışmama ve hatta çalışmayı protesto etme bile yabancılaşmaya dönüşür. Blogumda geçtiğimiz yıl, 1 Mayıs üzerine ne yazmışım diye bakarken; tam 1 yıl önce de aynı masada oturup, 1 Mayıs fotoğraflarına göz attığım anları hatırladım. Ve aynı geçtiğimiz yıl söylediğim gibi hak olarak verilmiş bir '1 Mayıs'ın, sınırların, belirliliğin ve rutinin, işçinin sesinin duyulması için yeterli olmadığını, bu durumun 1 Mayıs'ı adeta bir 'pazar kahvaltısı' gibi sürecin parçasına dönüştürdüğünü düşünüyorum.

Belli bir gün var, aynı pazar kahvaltısı ettiğimiz ve gazetemize göz gezdirdiğimiz gün gibi...1 Mayıs da, sendikalaşmanın ve hak aramanın sistematikleşmediği ve yaşam biçimi haline gelmediği bu dönem de benim için bir pazar kahvaltısı veya yılbaşı kutlaması ya da bayramda el öpmek gibi rutin ve bir o kadar da sistemin parçası.

Tabii, söylediklerimden, 1 Mayıs'ta sokaklara dökülmenin mühim olmadığını düşündüğüm anlaşılmasın. Bence sokağa dökülmek, ,'düzen' gibi bir soyutluğa karşı isteklerini haykırmak ve her şeyden önce isteyebilmek çok önemli, bu sebeple de 1 Mayıs, insanların ev kirası ödeyebilmek için günde 15 saate kadar çalıştığı bir sömürü ortamında oldukça kutsal.

Ama eğer sadece yılda bir kere hak ararsak, o zaman sembolik demokrasiye; her gün hak ararsak gerçek haklara ve özgürlüğe kavuşuruz.

Ne de olsa emekçiye her gün 1 Mayıs....

elif sudagezer

http://twitter.com/elifsudagezer

Devrimden Sonra’ üzerine

2011-04-05T07:22:00.000-07:00

-A brief review on After the Revolution, a Turkish movie-

Yönetmenliğini Mustafa Kenan’ın üstlendiği ve Nazım Hikmet Kültür Merkezi’nde (NHKM) çalışmaları süren ‘Devrimden Sonra’ adlı film bu soruyu cevaplıyor.

Oldukça manidar bir tarih olan 1 Mayıs’ta gösterime girecek olan film, 12 farklı insan hikâyesine konu olacak.

Filmle ilgili en ilginç detay- ki buna detay demek çok da doğru değil- filmin lise öğrencilerinden ünlü oyunculara pek çok kişinin hiçbir ücret talep etmeden canla başla filmin yapımına katkıda bulunma çabası.

Başka bir deyişle, film yalnızca sosyalist bir mesaj vermekle kalmıyor, ayrıca sosyalist bir biçimde üretiliyor.

Zaten filmin web sitesinde de ( http://www.devrimdensonra.com ) filme emek verenlerin tam listesinin olduğu bir ‘Emek verenler’ bölümü mevcut.

Sitedeki bir diğer ilginç bölüm ise ‘Ben ne yapabilirim?’ bölümü… Adından da belli olduğu gibi herhangi bir ziyaretçi eğer isterse katkıda bulunanlar arasına katılabiliyor.

Son olarak ise birçok kişinin herhangi bir filmi izleyip izlememe kararını etkileyen popüler oyuncuların kim olduğu mevzusu… Bence, bu filmde hangi ünlü oyuncuların oynadığı çok da enteresan değil, nitekim onlar da bir ‘emek veren’.

Ama yine de merak edip bakmak isteyenler bu linke tıklayabilir:

http://www.dha.com.tr/haberdetay.asp?Newsid=141819

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------

What if there was a Socialist Revolution in Turkey?

The movie, ‘Devrimden Sonra’ (After Revolution) directed by Mustafa Kenan and being produced in Nazım Hikmet Centre Culturel is answering this question.

The movie which will begin to play at a very meaningful purposeful date 1st May 2011 is going to describe 12 different life stories after the socialist revolution.

The most significant detail- I am not sure if it’s a detail- about the movie is a large number of people -including both high school students and famous players- are contributing to the production of the movie voluntarily.

That’s why the movie doesn’t only give a socialist message but also is being produced in socialist way.

Besides, there is a full list of the ‘painstakings’ on the official web site of the movie

( http://www.devrimdensonra.com ).

The other interesting section on the website is ‘How can I help’ section which enables visitors to contribute in any way if they want to.

For many people it’s a matter to learn who are the famous actresses and actors contributed to the movie. It doesn’t matter to me. Because they are only the ‘painstakings’.

But still if you want to learn who they are, you can click on the link below:

http://www.dha.com.tr/haberdetay.asp?Newsid=141819

* Fotoğraflar devrimdensonra.com adresinden alınmıştır /Photos are taken from devrimdensonra.com

* Bu yazım erkansaka.net'te yayınlamıştır/ The article of mine is taken from erkansaka.net

http://twitter.com/elifsudagezer

Press üzerine...

2011-04-03T06:02:00.000-07:00

Yazıyorlar o halde öldürülüyorlar

Yönetmenliğini Sedat Yılmaz’ın üstlendiği ‘Press’ isimli Türk yapımı film, insanların düşündüğü, araştırdığı ve yazdığı için öldürüldüğü bir korku ortamını konu oluyor.

Film, 1990’ların başında Diyarbakır’da yayınlanan Özgür Gündem gazetesindeki bir grup insanın toplumun bamtellerine bastıkça nasıl teker teker öldürüldüğü ve öldürülme sürecinde kadar hangi baskılarla karşılaştığını konu alıyor.

Filmin isminin ‘Press’ olması filme dair çok çarpıcı bir detay. Çünkü Press’i ‘basın’ olarak algılamak da mümkün ‘baskı’ olarak da. Zaten film basım, ‘baskı’ ve ‘baskın’ların iç içe olduğu bir yer ve zamanda geçiyor.

Press, şiddeti abartıya kaçmadan ama tüm çıplaklığı yani tüm gayri meşruluğunu göz önüne sererek sunuyor. Filmde, filmin başında Fırat’ın müzik dinlediği bölüm hariç herhangi bir efekt veya müzik mevcut değil.

Filmin ne kadar gerçeğe bağlı kaldığı, ne kadar kalmadığı çok mühim değil. Önemli olan filmin farklı bir ses olması, korkuyu korkmadan ele alması.

Filmi, isim, yer ve gerçek zaman ve politik bir tutumdan bağımsız izleyebilenler muhtemelen şunu görecekler:

Düşünüyorlar, o halde öldürülüyorlar.

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

They write therefore they are killed

The Turkish movie ‘Press’ written and directed by Sedat Yılmaz describes the fear atmosphere when the journalists are killed unblinkingly just because they are thinking, searching and writing.

The movie’s subject matter is how the journalists of the newspaper, Özgür Gündem (Free Agenda) that published in Diyarbakır, who ‘irritate’ some sections are killed one by one and how they struggle to be able to write and survive.

The name of the movie is Press (Not the Turkish form of Press as ‘basın’) because press has double meaning as pressure and the printing. Besides, the plot is the complex of ‘printing’, ‘pressure’ and ‘incursion’.

Press reveals the violence without any exaggeration but with its absolute blakeness and illegitimacy. And excluding the first scene Fırat is listening to music, there isn’t any sound effect or music which strengthens the impact of the movie.

It doesn’t matter if the movie is abided by the real experiments in 90s in Diyarbakır but their intrepidity to describe the fear matters to me.

The people who can watch the movie without any political bias, the perception of time and setting will face this fact:

They are writing therefore they are killed

twitter.com/elifsudagezer - Yazının kaynağı: http://erkansaka.net/archives/8834

Blog neydi, ne olacak?

2011-03-27T07:44:00.000-07:00

Zeynep Atikkan ile Doç Dr. Aslı Tunç'un 'Blogtan Al Haberi' isimli kitabı Türkiye'de Blogspot'un yasaklandığı sırada piyasaya sürüldü.

Blogun kısa tarihçesini dünyanın birçok yerinden sosyal medya uzmanları ve blogger’larının fikirlerine de yer vererek anlatan bu kitap günümüzde önemli bir görünürlüğe sahip bloglar hakkında Türkiye’de yazılmış en kapsamlı kitap.

Atikkan ve Tunç’un yazdığı bu kitap, dünyanın farklı bölgelerine ait farklı kültürlerin internet ve sosyal medya ile olan ilişkilerinden, çok tartışılan internet aktivizmi gibi birçok konuyu tartışması açısından da büyük bir öneme sahip.

‘Blogdan Al Haberi’ Euro Krizi’ni öngören ve 60 kişilik bir köyde yaşayan İngiliz blogcu Edward Hugh gibi başarılı blogger örnekleriyle okuyucuya ilham kaynağı niteliğinde. Üstelik, Atikkan ve Tunç, bu başarılı blogların hikayelerine yer verirken mutlak ‘dijital optimism’e de mesafeli bir tutum içindeler. Yazarlar yaygın görüşün aksine, her blogun sesini duyurma konusunda eşit şansı olduğunu ve blogların niteliklerinden bağımsız olarak topyekûn güçleneceğini savunmuyor. Aksine orijinal bilgiyi hızlı ve yenilikçi bir biçimle paylaşan bloglar da güçlenerek yükseleceğini, birçok bloğun da Darwin’in doğal seleksiyon teorisinde açıkladığı gibi yok olup gideceğini dile getiriyor.

Başka bir deyişle, Atikkan ve Tunç’a göre ‘zeki, çevik ve ahlaklı’ bloglar, yakın gelecekte bilgi kaynağı pastasından büyük bir dilime sahip olacak gibi görünüyor.

‘Mısır’daki devrim neden Twitter devrimi olarak adlandırılıyor?’, ‘Blogculuk gazetecilik midir?’, ‘Dijital Aktivizm gerçek mi yok illüzyon mu?’ ve 'Blog neydi, ne olacak?' gibi sorulara cevap daha doğrusu cevaplar bulmak isteyenler mutlaka ‘Blogtan Al Haberi’ isimli bu kitabı edinmeliler.

Blogtan Al Haberi, Zeynep Atikkan- Aslı Tunç, Yapı Kredi Yayınları- 2011

* Bu yazım Posta.com.tr'de yayınlanmıştır.

http://www.posta.com.tr/yasam/HaberDetay/Blog_neydi__ne_olacak_.htm?ArticleID=64375

Behzat Ç. rakı içse ne olur?

2011-02-25T07:10:00.000-08:00

‘Bir Ankara Polisi: Behzat Ç’ isimli dizinin ‘serseri polis’ karakteri olan Behzat Ç.’nin sık sık içtiği rakı ‘Acaba gençlere kötü örnek mi oluyor?’ furyasından nasbini alan son örnek oldu.

Tartışma, medyanın insanlar üzerindeki etkisinin nasıl tanımlandığını göstermesi açısından önemli.

Behzat Ç.’nin rakısının ‘gençlere’ kötü örnek olacağı inanışı, 1930’larda ortaya atılan ‘Şırınga Teorisi’ olarak Türkçeleştiren ‘Hypodermic Model’in savunduğu gibi izleyici tek tip, pasif yani medya okuryazarlığına sahip olmayan ve medyadaki herhangi bir mesajı olduğu gibi algılayan bir kitlenin varlığına inanan ekolden geliyor.

1930’larda ortaya atılan Şırınga Teorisi, 1960 yılında İngiliz sosyologları tarafından medyanın gençleri sapkınlaştırdığına görüşüyle yeniden canlanan ve daha sonradan ‘Etki Teorisi’ olarak karşımıza çıkıyor. Ki bu yıllar ayrıca İngiltere’nin hem ‘sapkınlaşma’* (esasından özgürleşme) konusunda marjinal bir çizgiye vardığı 1960-70’li yıllar aslında İngiltere’nin de ahlaki panik konusunda hat safhaya vardığı yani oldukça muhafazakarlaşma arasında kaldığı ilginç bir döneme denk geliyor.

1970 ve hatta 80’lere kadar popüler olan ve medyanın insanlar üzerinde direkt etkisi olduğuna inanan İngiltere merkezli bu görüş, yerinin izleyicinin tek tip ve pasif sayılmadığı ‘Reception Analysis’ anlayışına bırakıyor.

Bu yeni görüş, insanların her birinin herhangi aynı mesajı çok farklı şekillerde yorumlayabileceğini hatta mesajı alma biçimlerinin bile farklılaştığını söylüyor. Yani arkadaşlarıyla sohbet ederken Behzat Ç.’yi izleyen biri ile pürdikkat aynı diziyi izleyen biri; Behzat Ç’nin bir dizi karakteri olduğunu fark ederek izleyen birisi ile gerçeklik ve kurgu algısı daha flu olan birinin o diziden nasıl etkilendiği arasında fark var. Yani ‘gençler’ veya ‘çocuklar’ üzerinde ortak bir etkiden söz etmek oldukça zor.

Elbette, prime time, marjinal şiddet, kan ve seks gibi öğeler için kesinlikle uygun bir zaman dilimi değil. Fakat bu gibi temel noktalar dışında neyin zararlı neyin zararsız olduğunu belirlemek sahiden bu kadar kolay mı?

Son zamanlarda diziler ile ilgili birçok tartışma yapılıyor ve tartışmalarda sıkça ‘gençler’ , ‘çocuklar’ ve ‘seyirciler’ gibi kitleselliği çağrıştıran kavramlar ile tartışılıyor. Ve bu grupların her birinin izlediklerinden direkt etkileneceği algısıyla yaklaşılıyor.

Ben sanmıyorum ki, her Behzat Ç. izleyen rakıya sarılıyor. Bir grup belki rakıya sarılıyor, diğer grup bu polis karakterini absürt buluyor, bir grup rakı kısmına dikkat bile etmeden öylece izliyor.

Ben diyorum ki, bu sürü psikolojisinin son bulması iyi olmaz mı?

Elif Sudagezer

Twitter.com/elifsudagezer

Friendfeed.com/elifsudagezer

Hadımdan dekolteye tecavüz açmazı

2011-02-16T06:13:00.000-08:00

‘Sen dekolte giyinirsen bu tür çirkinliklerle karşılaşman sürpriz olmaz’ sözleri, uzun bir dönem boyunca popüler olan Wilson ve Kelling tarafından Amerika’nın New Jersey eyaletindeki 28 şehirde “Güvenli ve Temiz Çevre Programı” adı altında yapılan uygulama sonrasında ortaya çıkan sonuçları açıklamada kullanılan ve Atlantik dergisinde 1982’de yayınlanan ‘Kırık Cam Teorisi’ni (Broken Windows Theory) hatırlatıyor bana. Teorinin savunduğu şey şu:

Eğer bir binada kırık bir cam varsa, bu camı kırmaya gönüllü insanları o binayla yeteri kadar ilgilenilmediği fikrine sevk edecektir. Böylelikle tek bir camı kırık olan bir bina harabeye dönmeye mahkûmdur.

Bu teoriyi Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Bölüm Başkanı Prof. Orhan Çeker’in sözlerine uyarlarsak, cinsel suçların özünde tedbirsizlik yatıyor. Yani kurban aslında asıl suçlu! Düz mantıkla buraya kadarını açıkladık fakat bu mantıkta bir sorun olmalı!

İlk olarak, mağduriyet ve suçluluk arasındaki çizginin bu kadar belirsizleşmesi, suçun sebeplerinin ‘tahrik unsurları’ ile açıklanması. Bu mantık hedefi ( mağduru) korumaya yönelik olmak şöyle dursun, suçu çok büyük oranda meşrulaştırıyor. Hâlbuki tecavüz yoğun bir tahrik sonucu ortaya çıkan eylem değildir ve geçtiğimiz günlerde Bülent Somay’ın Radikal gazetesinde yazdığı yazıda anlattığı gibi tecavüz ne cinsel bir deneyimdir ne de sonu tatmin ile biter. Tecavüz Somay’ın bahsettiği gibi çaresiz bir erk arayışının dışa vurumudur. Üstelik de tecavüze uğrayan kişiler çoğu zaman zannedildiği gibi mini etekli, ağzında sakız gece tek başına sarhoş bir şekilde yürüyen yani kısaca ‘aranan’ stereotype’inin içinde değildir.

Yani kırık cam teorisinde anlatılmaya çalışıldığı gibi suç ‘anarşi’den veya tedbirsizlikten doğmaz. Suç, suçludan doğar ve suç düşünüldüğünden çok daha karmaşık bir süreçtir.

Bu kadarını bilmek için adli psikolog olmaya gerek yok ama unutulmamalı ki bu noktadan sonrası adli psikolojinin alanı. Yani suçun sebepleri ile tahrik unsuru olarak bile sayılmaması gereken unsurları birbirine karıştırmak hem suçu teşvik ediyor hem de suç gibi gerçekten oldukça karmaşık olan bir olguyu ‘bana göre’ ,

‘bence’ ile başlayan cümlelerle açıklamaya çabalamak daha da karmaşık hale getiriyor.

Tabii cinsel suçun bu şekilde ele alınmaya başlaması insanı ister istemez ‘distopik’ düşünceler silsilesiyle karşılaştırıyor:

- Kadının açık saçık giyinmesi tahrik unsuru.

- Tamam, giyinmeyelim.

- Kadının ‘belli bir saatten sonra’ dışarı çıkması sakat.

- Tamam.

- Kadının dışarıda öyle elini kolunu sallayarak tek başına gezmesi yanlış.

- ….

Bu liste uzar ama uzatmak beni sadece özgürlüğün lügattan silindiği bir dünyaya doğru götürür. O yüzden cinsel suçlara ‘kırık pencere’ kuramı perspektifinden bakanlar, kadınların en güvenli olduğu yerin pencerenin arkası olduğunu söylerler ve suçu ahlaki panik sürecine dönüştürürlerse, durum daha vahim sonuçlar doğurabilir uzun vadede…

Sağlam pencere, perdeleri kapalı pencere derken aman tamamen içimize kapanmayalım da…

Bakınız:

Bülent Somay: Hadım tecavüze şifa olur mu?

Kırık cam teorisi

Elif Sudagezer

Twitter.com/elifsudagezer

Friendfeed.com/elifsudagezer

Defne Joy ölmedi, Twitter’da 'yaşıyor'

2011-02-02T07:08:00.000-08:00

'Yok Böyle Dans’ yarışmasıyla uzun bir süredir en çok konuşulanlar arasında yer alan sunucu Defne Joy Foster, dün sabaha karşı hayatını kaybetti.

Bu yüzden sabah gözümüzü maalesef ki Foster’ın ölüm haberiyle açtık.. Olay hızla ama adım adım aydınlandı. Önce evinde ölü bulundu denildi, ardından bir evde ölü bulunduğu söylendi, kısa bir süre sonra ise Foster’ın Ahmet Altan’ın oğlu Kerem Halit Altan’ın evinde öldüğü ortaya çıktı.

Altan ifadesinde, Defne Joy Foster 'ın rahatsızlandığını ve burnundan kan geldiği için kendisinin yakın bir klinikten doktor bulmak için çıktığını, döndüğünde de Foster’ı baygın halde bulduğunu söylüyor. Hikâyenin sonrası oldukça açık: Defne Joy Foster kurtarılamıyor ve olay yerinde can veriyor.

Sabahtan öğleden sonraya kadar Foster haberlerinin hızla akmasının ardından iki sebep var: Birincisi, ölüm, hiçbir zaman sıradanlaşmayacak kadar yaşamın dışında algılanıyor. İkincisi ise her hafta birçok kişi tarafından takip edilen bir yarışmanın birkaç gün önce elenen yarışmacısı olduğu için Foster, özellikle son dönemde birçok kişinin görmeye alıştığı ve bunun da ötesinde alıştığı ve benimsediği bir karakter (idi).

Hal böyle olunca, astım hastalığı olan Foster’ın alkol ve ilaç kullanması sebebiyle olduğu iddia edilen ölümü sosyal bir travma yarattı.

Bu arada Sabah gazetesi yazarı Yüksel Aytuğ bugün (2 Şubat 2010) köşesinden ‘Yok Böyle Dans’ yarışması için Defne Joy’u sunucu olarak önerdi ama gazete okuyucuların eline ulaştığı saatlerde Foster çoktan hayatını kaybetmişti.

Şimdi ise aklıma Profesör Aslı Tunç’un bahsi geçen bir anekdot geldi. Sanıyorum ki Foster gibi hayatını kaybeden ünlüler ve hatta ünsüzler ile yakın gelecekte Twitter ve Facebook’taki ölü insanların sayısı oldukça artacak. Birçok insan hayatını kaybetse bile Twitter ve Facebook’ta paylaşımlarıyla yaşamaya mahkum olacak.

Garip değil mi?

Defne Joy Foster hakkında her şey:

DEFNE JOY KİMDİR?

FOSTER'IN DOKTORUNDAN AÇIKLAMA

DEFNE JOY'UN TWITTER HESABIHALİT ALTAN İFADESİNDE NELER SÖYLEDİ?

DEFNE’NİN EĞLENDİĞİ MEKANIN SAHİBİNDEN AÇIKLAMA

ACUN ILICALI’DAN ‘YOK BÖYLE DANS’ AÇIKLAMASI

Bu yazı erkansaka.net 'ten alınmıştır: http://erkansaka.net/archives/7714

Elif SUDAGEZER

twitter.com/elifsudagezer

friendfeed.com/elifsudagezer

Kanuni de bizi görecek mi?

2011-01-23T03:35:00.000-08:00

Muhteşem Yüzyıl isimli dizinin resmi web sitesindeki haber akışına baktığımda gözlerime inanamadım. Sitenin haber akışı kısmında ’15 Ocak 2011: 3. Bölüm fragmanı’ başlıklı bir video vardı. Hâlbuki Milliyet’in web sitesinden (ki bu medya ortalamasını gösteren iyi bir örnek) ‘Muhteşem Yüzyıl’ anahtar kelimesiyle dizi üzerine ne kadar çok haber yazılmış çizilmiş diye baktığımda Ocak ayının başından beri 40’ın üzerinde doğrudan diziyle ilgili haber olduğunu gördüm.

Sadece 3 bölümü yayınlanmış 4. bölümü ben bu yazıyı yazdığım sırada henüz yayınlanmış olan bir diziyle yatıp kalkmışız kısacası. Üstelik sadece ‘biz’* (Biz kimiz ki, ya da öyle bir ‘biz mevcut mu sahi?) değil politikacılar, tarihçiler, belli ideolojilere mensup örgütler, ‘milliyetçiler’, sanatçılar herkes bu konuyu konuşmuş.

Ben diziyi izlemedim ama bir grup olaya ahlakçı bir bakış açısıyla yaklaştığı için Hürrem ile Kanuni arasındaki ‘müstehcen’ sahnelerin birçok kişiyi rahatsız olduklarını ve bu sahnelerin bir kısmının kırpıldığını, bir grup insanın ise bu dizinin tarihi yansıtmada ne gibi sorunlar taşıdığını tartıştığını ilgiyle izlemekteyim.

Hatta öyle ki ana akım medyada (ki birçok web sitesi içeriği kopyaladı) ‘200 Muhteşem Hata’ başlıklı dizinin tarihi ‘yansıtırken’ ne gibi eksikleri ve yanlışları olduğunu sorgulayan bir haber de yayınlandı.

Şimdi ahlakçı ve tarihçi perspektife yönelik birkaç tane soru işaretini paylaşmak istiyorum. Öncelikle, dizinin tarihsellik tartışması öyle bir boyut aldı ki belgesellerde bile göreceliliği kabul edilen, tarihçilerin kendi aralarında bile tartışma konuları olan ‘derin meseleler’ gündeme geldi.

Böylece, bir kurgu olduğunun ve prime time’da yayınlanan eğlencelik bir dizi olduğunun yeniden ve yeniden vurgulanması gereken ‘Muhteşem Yüzyıl’ Foucault’un bahsettiği anlamda bir ‘episteme’ tartışmasına döndü. Hâlbuki dizilerin tarihi yansıtma gibi bir misyonu yok, üstelik de kurgusallığı ‘eğlencelik’ kılan da gerçekliğin biçiminin bozulması ve kaçınılmaz bir değişime uğramasıdır.

Kanaatimce, dizinin tarihselliğine dair kaygıların yok olması, bir padişahın nasıl bu kadar “ahlaksız” gösterildiğine dair kaygıları da yok edecektir. Çünkü orada “ahlaksız” gösterilen padişahın kendisi değil. Padişahın yalnızca kurgusal bir temsili.

Yani biz padişahı görüyoruz ama korkmayın padişah bizi görmüyor… (Bakınız Zeki Müren de bizi görecek mi?) Padişahı evimizde de ağırlamıyoruz. Her şey bir kurgu. Kanuni diye bahsettiğimiz kişi padişah canlandırması yapan’ Halit Ergenç ve orası saray değil yalnızca 2000 yılı şartlarında ve bu zamanda bulunabilen materyallerle dekore edilmiş bir set.

Bir diziden keyif alma kısmı güzel de, gerçeklikle kurgusallık arasındaki çizginin flulaşması biraz garip değil mi?

Bunlara da bakabilirsiniz!

Muhteşem Yüzyıl haberleri
Muhteşem Yüzyıl Resmi Web Sitesi
Vizontele- Zeki Müren de bizi görecek mi? VİDEO

Kaynak:

Erkan's Field Diary

'Şu’cular, ‘Bu’cular ve kavram anarşisi

2010-10-20T07:01:00.000-07:00

Bir arkadaşım sorunca bugün bir kere daha depreşti içimdeki yara…’Ne olacak memleketin hali?’ temalı bir konuşma yaparken arkadaşım dönüp benim ne’ci olduğumu sordu yarı esprili bir tonla. Bir şeyci olmamakla apolitik olmanın neredeyse birebir örtüştüğü ve politik tutumun yaftasından bağımsız var olamayacağı inancından nasibini hat safhada almış- belki de bu hat safha değil daha da fazlası var bu durumun- yurdumda maalesef hiçbir şeyci değilim demek de ‘şu’cuyum, ‘bu’cuyum demenin sonuçlarını göğüslemek kadar zor. Amma ve lakin ‘şu’culuk ile ‘bu’culuk sürekli anlam değiştirmekte, anlam değişiminin ötesinde bir ‘kavram anarşisi’ yaratma halindeler.

Karşılıklı etkileşim temelli ilişkilerin ön planda olduğu ve benim de dahil olduğum çeşitli kamusal alanlarda gözüme çarpan belli noktalar var bu ‘kavram anarşisi’ne dair.

Birincisi, kendilerini liberal olarak tanımlayanlar, kendilerini liberal olarak tanımlamayan veyahut tanımı ‘kamuoyunca’ geçerli sayılmayan diğer görüşlere ve yaftalara sahip kişileri ya görmezlikten geliyor ya da bu kişileri anti-özgürlüğün, geri kafalılığın ve hatta faşizmin ‘folk devil’ı yani günah keçisi sayıyor.

Kendilerini liberal olarak addetmeyenler de, kendilerini liberal sayanları tutuculukla suçlarken, kendilerini tutucu olarak sayanlar kendilerini desteklemeyenleri ‘halkın şeytanları’ olarak ilan ediyor.

Söz konusu durumda, özgürlük temelli, cumhuriyet ilkeleri temelli, demokrasi ve bireysel özgürlük temelli ve din temelli yaklaşım karman çorman olmuş durumda.

Ama durumdaki en büyük tezatlıklardan birisi liberal olanın doğası gereği ‘liberal kavramı’ ile dahi sınırlanamayacak bir yapıya sahip olmasındaki zarurilik. Yani ben bireysel özgürlük temelli bir toplum istiyorum deyip, insanlar şu oyu vermeli, insanlar olaylara şu şekilde yaklaşmalı ve hatta insanlar illa özgürlüğü şu biçimde yaşamalı gibi baskıcı söylemler, özgürlüğe, özgürlüğün kendisiyle ikili karşıtlık yarattığını düşündüğü diğer dogmalardan çok daha büyük zararı var.

Hal böyle olunca, ortaya öyle bir ‘kavram anarşisi’ çıkıyor ki, dilim ne liberalim, ne tutucuyum ne de herhangi başka bir şeyim demeye varıyor.

Arkadaşımla konuşurken bunu daha kısa bir şekilde açıklamıştım ama aslında uzun bir süredir içimde ukde olan bu mesele bence Türban veya Kürt gibi ‘popüler’ meselelerin temelinde olan bir nokta.

Yapmak gereken özgürlüğü düşünmekten önce özgür düşünmeyi öğrenebilmek...

The democracy problematic of Taraf /Taraf'ın demokrasi problematiği

2010-09-14T02:15:00.000-07:00

Sayfa açtıklarından önlerinde ingilizce bir metin görenler şaşırmasınlar. Bu yazı bir başka internet bloğu için hazırladığım ama yayınlanmadığı için buradan duyurmaya karar verdiğim Taraf gazetesinin editöriyel anlamdaki etik problemine değinmeyi amaçlayan yazımdır. Eleştirebilmenin gerçek demokrasi olduğunun anlaşılması dileğiyle... Yazının en sonunda Türkçe bir özeti var, dileyenler göz atabilirler...

After %58 ‘yes’ to referendum I examine almost whole newspaper to see and understand their approach to ‘the victory of Democracy. (This description is not mine; it’s the heading of Zaman Newspaper which is one of the conservative newspapers in Turkey)

The results are not surprising, big percentage of whole newspapers define ‘yes’ majority as democracy, and some of Newspapers like Milliyet, Posta, Habertürk and Hürriyet is seemed to have objective approach and they preferred to give the referendum results directly or a ‘quoted’ part from Recep Tayyip Erdoğan’s speech.

But there was a exception which is no more an exception to astonish many people like me.As might have been expected, it’s Taraf newspaper mentioned as ‘Turkish Wikileaks’

I want to make a discourse analysis with the stand point of a ‘media staff’ and a media graduate student.

The heading of Taraf is public seize the management which is referring to ‘oppresive and unethical approach’. First you might think that it’s an ironic way to criticize the ‘anti-democratic side of army’* It could be right but under the heading, another new is greeted with the title of ‘ Salty Water Conservatives’(Tuzlu su muhafazakarları) which aims to tell that whole edge cities except Black Sea said ‘no’ to referendum.

The spot of ‘Salty Water Conservatives’ news can be translated like this:

The most ‘resisdent’** regions to constitutional change (custody regime change) are Thracian, Aegean and Mediterranean shorelines. If it’s just the matter of democracy, how can a newspaper define voting for another opinion as resisting? ‘Resisting’ reminds me a revolution which is against people under the name of people’s prosperity.

Taraf claim that they are the speaker of democracy, so they should first achieve to associate democracy and variety.

This is out of media ethics. And someone should correct the wording. Otherwise ‘to be able to insult is new way of freedom’ opinion can be legitimized in the next level too. So it's a step back and democracy is something out of ‘word violence’ too.

THE REFERENDUM RESULTS OF MEDIA

I don’t need to repeat the results of Turkey, the results are on the map. But as ‘trifid Turkey’ (Yes, No and Boykott) Turkish media is divided to three as well. First group is people who believes the referendum results are results of AK Parti and it’s the symbol of the future achievement of the ruling party. The second group is the group which attributes democracy to the referendum and on the top of the world. And the third group is the group who believes that Turkey will face ‘the dark side of democracy’ because anti democracy will get bigger under the name of democracy.

* I don’t think this referendum brings democracy at all But the important question here is: ‘Do more otherization is more democracy?

** If it’s just the matter of democracy, how can a newspaper define voting for another opinion as resisting? Is that so?

TARAF'IN DEMOKRASİ PROBLEMATİĞİ

Referandum tartışmalarının had safhada olması beklenen 13 Eylül sabahı, gazetelerin referandum sonuca yönelik nasıl bir yaklaşım içinde olduğunu görmek için elime geçen tüm gazeteleri incelemek oldu:

-Bir grup gazete( ana akım olarak addedilebilecek; Hürriyet, Milliyet, Habertürk ve Posta gibi) manşetlerinde referandumu evet ve hayır gibi iki farklı seçim olarak hangi yüzdelerle hangi tercihin ön plana çıktığı yönünde vermeyi tercih etmişler.

-Zaman ve Sabah gazetesi ise referandumda 'evet' çıkmasının demokrasiye hizmet ettiği görüşünde olanlardan...

- Fakat sıra Taraf gazetesine geldiğinde gördüğüm ön sayfa çelişkisi oldukça düşündürücü. Manşet kısmında 'Halk yönetime el koydu' başlığıyla Hürriyet'in darbe sonrası attığı manşete gönderme yapan Taraf'ın manşet altındaki 'Tuzlu Su Muhafazakarları' başlıklı haberinin spot ve metin kısmında bence büyük bir etik problem var. 'Tuzlu su etkisinden kendini koruyan tek şehir Karadeniz oldu' ifadesi ise bu medya etiğine uymayan ifade biçimini destekler nitelikteydi.

- Anayasa referandumu, vesayet rejiminin değişmesine en çok 'direnen' bölgenin Batı kıyısı olduğunu gösterdi. Trakya, Ege ve Akdeniz sahilleri 'Hayır' diyerek ülke genelinden ayrıldı.

- Kendini demokratik olarak konumlayan bir gazetenin 'değişime direnç gösterdi' ve Türkiye genelinden ayrıldı gibi ötekileştirici yaklaşımı, demokrasiden çok 'halka rağmen halkın refahı' mantığıyla örtüştüğü çin bu bir 'sözcük şiddeti'.

-Unutulmasın ki, demokrasi denen şey yapısı gereği hiç bir şiddet türünü içermemeli.

- Son olarak bu eleştirimi seçmen kimliğimden önce 'medyacı'* kimliğimle yaptığımı belirtmek istiyorum.

* Posta İnternet editörü, İstanbul Bilgi Üniversitesi Medya ve İletişim Sistemleri Yüksek Lisans öğrencisi

Türkiye’de '0 promil siyaset' dönemi!

2010-07-27T05:00:00.000-07:00

Siyasetin bir anda ilgi odağı olan ‘alkol’ün siyasi gündemin bu denli yoğun olduğu bir dönemde en gözde konulardan biri haline gelmesi oldukça şaşırtıcı…

2008 yılı Eylül ayında Moda İskelesi’ndeki içki yasağı üzerine yaptığı bir konuşmada “Vatandaşın bir kısmı içiyor mu, buyursun içsin. Bir kısmı da içmiyorsa, bırak da o da içmesin. O seni niye rahatsız ediyor? Mahalle baskısı, mahalle baskısı deniyor ya, asıl mahalle baskısı bu ülkede ‘Ben içmiyorum kardeşim, sen buyur iç’ diyenlere. Bunlara yapılıyor mahalle baskısı...” diyen başbakan Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz günlerdeki ortaya attığı ‘alkol yerine meyve’ söylemiyle alkol tüketiminin gündemde yeniden yer bulmasına sebebiyet verdi.

Başbakan’ın, Dünya Sağlık Örgütü’nün ödül töreninde alkolün meyvelerden elde edildiği gerekçesiyle alkol yerine meyve tüketilmesini tavsiye eden sözleri ‘0 promil siyaset’ dönemini tetikler nitelikteydi.

Bir kaç gün sonra ise TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet Erdöl, Kapalı yerlerde sigara yasağının sloganı olan 'dumansız hava sahası'nı ilk Osmanlı’nın uyguladığını, Osmanlı'nın son döneminde trende taşınacak köpekler, tehlikeli eşyalar ile sigara içenler, diğer yolculardan ayrı bölmelerde taşındığını ve buna karşılıksa Cumhuriyet döneminde ise her askere günlük 10 gr sigara verilerek sigaranın, asker eliyle teşvik edildiğini dile getirdi.

Peki, nedir bir anda peydahlanan ‘O promil dönemi’? Ne gereği ya da ne karşılığı var ‘alkolün zararlı olduğu’ gündemini yaratmanın. Yoksa özü ‘Alkol çok zararlı, biz sizi sizden daha çok düşünüyoruz’ söylemleri ‘gece kulüplerine –çevredekiler rahatsız oluyor gerekçesiyle getirilen ses sınırlandırılması mı meşrulaşacak bizde?

Ya da geçtiğimiz günlerde ortaya çıkan ve Hollanda’da yaşayan Tamer Tabak'ın özel yöntemle ürettiği ve Avrupa ülkelerinde ‘Wine König’, Ortadoğu ve Arap ülkelerinde ‘Helal Wine’ sloganıyla satışa sunulan şaraplar gibi yeni bir pazar mı “peydahlanacak”?

Neye hazırlıklı olmalıyız, neyi ön görebiliyor olmalıyız? İçmeyene yapıldığı iddia edilen mahalle baskısının altında içmeye tövbe etmeye mi? Meyhane yerine ‘meyvehanelere’ takılmaya mı? İçtiği gerekçesiyle ‘ibret olsun diye’ saldırıya uğrayanlara mı oluşan galeyanla?

Bence Osmanlı- Türkiye veya içen-içmeyen gibi ikili karşıtlıklar yaratmaya, olanları da körüklemeye lüzum yok.

Üzerine çok düşünmeye, düşündürmeye de… Mümkünse “Sigara içenler ve köpekler” aynı cümlede geçmesin, kafalar bulanmasın… Bir dönemin tiyatro metinlerine konu olan “Sağ mıyım, sol muyum? Bizim patron solsa sanırım ben de ‘solum’; aman neme lazım, ortada kalmayayım” halet-i ruhiyesine benzer “İçkici miyim değil miyim” gibi bir sosyal problematik oluşmasın…

Bırakın isteyen alkol alsın, isteyen sade gazozla takılsın…

TBMM Sağlık Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Cevdet Erdöl'ün açıklamasının tamamına buradan ulaşabilirsiniz!

'Alkol gündemi'yle ilgili diğer yazılarım:

TURKEY ON FRUIT ERA! (TÜRKİYE MEYVE DÖNEMİNDE)

ELİF ON ALCOHOL-FREE WINE (HELAL ŞARAP PİYASAYA ÇIKTI!)

Her şeyin bir ‘yolu’ mu var ki?

2010-07-11T04:31:00.000-07:00

Aşırı kontrolcü bir kültürün parçasıyız fark etmesek de… Direksiyon başındaymış gibi yaşıyoruz hayatı… Direksiyonu biraz daha sert kırsak ölmeyeceğiz hâlbuki… Çünkü daim çarpmamız için barikatlar ve yuvarlanmamız için şarampoller beklemiyor bizi. Yani kasmayıp akışına bıraktığımız gibi 3. sayfa haberi olacak değiliz illa ki…

Amma ve lakin ‘her şeyin kontrol altında olması’ fikrine aşırı bir bağlılık gösteriyoruz. Hal hatır sorarken “Her şey yolunda mı?” deriz mesela. Her şeyin bir yolu yordamı var mı ki?

Yaşamın, işin, ilişkilerin veya tercihlerin doğru olduğunu ölçebileceğimiz bir kılavuz ya da?

Hem öyle bir kılavuz olsa ve yaşadığımız her şey ya doğru ya yanlış olsa, okuma yazma öğrenir öğrenmez dağıtmazlar mıydı bu doğrular kitabından ya da çocuklara yönelik ‘doğru yaşam programları’ endüstrisi doğmaz mıydı çoktan?

Eğer böyle bir rehber olsaydı epey kapsamlı olurdu, şimdi düşündüm de… Alfabetik sırayla aile, aşk, başarı gibi binlerce başlık ve milyonlarca alt başlığı olurdu. O zaman yorumlamaya gerek kalmazdı hiçbir şeyi… Başımıza geldikçe indeksten bakıp doğru sayfaları bulur, okur tekrar ederdik.

Sıkılır mıydık peki? Hiç şüphesiz. Bu hayatımızın sonunda ne olacağını bilmemiz kadar ürkütücü bence. İnsan ne yapacağını her daim bilirse ve her daim ne yapacağını her zaman bileceğini de bilirse boğulmaz mı?

Mesela âşık olduğumuz ve ilk kez el ele yürüdüğümüz zaman kitap bize yanaklarımızın hafif hafif kızarması gerektiğini söylese heyecan gerçekten tecrübe edilebilir bir duygu olmaktan çıkmaz mıydı?

Ben diyorum ki herkesin bir ‘racon’u var yaşamak konusunda ama ısrarla başkalarını yargılarken, kendi yargılarının içinde kendi özgürlüğünü de elinden alıyor. Hâlbuki dünyanın en güzel şeyi kendi yaşadıklarını başkalarının nasıl yaşadığını bilmemek. En büyük özgürlük öğrenmemek aslında.

80’lerden bize kalan en büyük ceza da bu yüzden bu röntgenci kültür değil mi bizi hep üçüncü kişilerle kendimizi istemeden de olsa karşılaştırmaya zorlayan?

Eğer bir yolu varsa da her şeyin ‘yoldan çıkmak’tan bu kadar korkmamak lazım. ~~Porno izleyip teknik ezberlemek~~, magazin okuyup ~~başka yaşanmışlıkları ezberlemek,~~ Ayşe, Fatma, Hayriye ne yapmış diyerek hisleri bastırmak yerine biraz daha az gürültü yaratmak, yeni olandan korkmamak ve bilinçaltını ‘bak Şukufe Hanım’ın kızı ne kadar uslu, sen de onun gibi ol’ fikrinden arındırmak gerek!

Gökte ararken yerdekinin üzerine basmak!

2010-07-04T07:17:00.000-07:00

Gücüne inandıklarımız hep en uzağımızdakilerden genellikle. Ağladığına, nezle olduğuna veya günlük yaşamına dair detaylarına tanık olduklarımızın gücüne ısrarla ihtimal vermeyiz.

‘Ben onun çocukluğunu bilirim, sümüklünün tekiydi’ söyleminin doğuşunda da kendisine yakın olanın kendinden güçlü olabileceği ihtimaline karşı duyulan korku yok mudur zaten?

Dünyanın bir ucundaki bir şarkıcının en harika olduğunu düşünmekten tut, tanımadan sevip tanıdıkça kanıksanan aşklara kadar hep bu halet-i ruhiyenin uzantısıdır birçok şey.

İyi ve güçlü olan hep gökte aranır, yerde olan ‘iyi’yse ‘aval aval’ yukarı bakarken gözden kaçıp ezilir, kalır.

Biraz daha derine inmek gerekirse kişinin kendisine dair bir özgüvensizliktir bu. Kimbilir belki de bu yüzden inanç bu kadar soyut ya…

Dün Türk sinemasının önemli isimlerden birisi olan çoğunlukla ‘İnek Şaban’ çağrışımı yapan sanatçı Kemal Sunal’ın ölüm yıldönümüydü.

Çoğunluğa göre Kemal Sunal filmleri basit komedi unsurlarının toplamından öteye daha fazlası olmasa bile; sinema tarihinin önemli isimlerinden birisi olan Charlie Chaplin filmleri ile pek çok ortak noktası olan bu filmler, toplumdaki sosyo-ekonomik nedenlere dayalı sınıfsal çatışmayı temsil etmesi açısından büyük önem teşkil ediyor.

Şark Bülbülü, Korkusuz Korkak, 7 Bela Hüsnü, Çöpçüler Kralı, Talih Kuşu ve Gurbetçi Şaban gibi toplumun zaaflarını absürt olma derecesinde abartılı ve gülünç hale sokan filmlerin Modern Times( Modern Zamanlar), The Gold Rush( Altına Hücum) ve The Limelight (Sahne Işıkları) filmlerinden tamamen ayırmak pek de mümkün olmasa gerek.

İşte bu yüzden Chaplin’i pop kültürünün ikonlarından biri olan ve sesli sinemaya geçildiği dönemde bile The Great Dictator (Büyük Diktatör) filmine kadar sessiz sinema filmi çekmeye devam etmesi dolayısıyla ‘çizgi üstü’ sanat olarak kabul ederken, Sunal’ı da en azından başarılı bir uyarlamacı kabul etmek sanatçı için fazla olmasa gerek.

Aslında, söz konusu sanat olduğunda ‘iyi’ olanı gökte aramanın çok da büyük bir sakıncası yok. Ama göğe bakarken yerdekini ezip geçmemekte yine de fayda var.

Bakış açım ne milliyetçi bakış açısı, ne de anti-Chaplinist. Aksine Chaplin en beğendiğim yönetmen ve oyunculardan birisi ama yine de yiğidi öldürmek ama hakkını yememek gerek!

Hatırlamak… Dönüp bir bakmak… Ne neden yapılmış düşünmek gerek…

Başarılıyı, iyiyi güçlüyü çok da uzakta aramamak gerek…

‘Zincirleme aşk kazası’nda ‘1’i kadın 2 ölü’ ve çok sayıda yaralı

2010-06-29T02:54:00.000-07:00

Bu gerçek bir haber olabilirdi ama sadece geçtiğimiz hafta sık kullanılan deyimle ‘milyonları ekrana kilitleyen’ Aşk-ı Memnu başka bir deyişle Seks-i Memnu’nun tek cümlelik özeti…

Uzun bir süredir “Sonunda ne olacak?” tartışmalarının bile bir hayli ilgi gördüğü dizinin sonunda tam da beklenen oldu ve yasak aşkın kadın karakteri yaşadığı travmaya dayanamayıp intihar etti.

1925’te yazılmış bir aşk romanından popüler bir aşk hikâyesi yaratmanın başlı başına bir problematik olduğu başından beri aşikârdı. Amma ve lakin dizinin detaylarında yapılan günümüze uyarlama çabasının, dizinin sonunda görülmemesi çok daha büyük bir sorun teşkil ediyor.

Dizide Aşk-ı Memnu’nun orijinaline sadık kalınması, isteyerek ya da istemeyerek kadını yasak aşkın ve hatta tutkulu aşkın günah keçisi ve suçluluktan muzdarip olması gerekeni haline getirdi.

Aşk, seks, ihanet gibi sıkça bir arada kullanılan temaların sonunda “kadınların tarumar olması ve erkeklerin acılı ama mağrur bir şekilde yoluna devam etmesi” klişesinin yeniden ve yeniden üretilmesi kanaatimce son derece sakıncalı.

Yakın bir zamana kadar ‘1’i kadın 3 kişi’ gibi tabirlerin kullanıldığı bir haber kültürünün hedef kitlesi olan bizlerin, kadına yönelik bu ayrımcı şiddeti daha da körükleyen ve kadınları; ihanetin, etikten yoksunluğun ve çarpıklığın günah keçisi haline getiren söylemlere bir dur demesi gerekmez mi?

Özellikle de dizi karakteri olan Bihter için Facebook’ta gruplar açıp cenaze düzenleyecek kadar dizilerin gerçekle karıştırıldığı bir atmosferde yapılması gereken zaaflardan ve ezbere bilinenlerden yararlanmaktan çok topluma yeni bir bakış açısı katmak olmalı.

Tabii, medyanın kar amaçlı olduğunu düşünürsek bütün bunları düşünmemek daha sağlıklı bile olabilir. Ne de olsa teorinin aksine, medyanın misyon ve vizyonu daha çok görünür olmak ve daha çok görünür olmaktan ibaret.

Hal böyle olunca da Bihter’in ölmesi de; yurdum insanının ölen karaktere cenaze düzenlemesi de dizi karakterlerinin dünyada olup biten bütün önemli olayları ezip geçmesinin de bir anlamı olduğu söylenebilir.

Yine de dizilerin; pişman aşığın, sevgilisi kendini öldürdükten sonra pişmanlık duyup ağlamasından, aldatılan kocanın ihanet eden için yas tutmaktan çok aileyi yeniden toparlamasından ve dizilerdeki tüm tutkudan nasibini alan kadınların bir anda dağılması gibi aleni bir ‘ilahi’ cezaya çarptırılmasından daha derin bir psikanalize sahip olması gerektiğine inanıyorum…

Bu yazı için bana esin kaynağı olan Erkansaka.net’teki yazıma da bakabilirsiniz:

Elif: Aşk-ı Memnu: Forbidden love killed a woman and injured the rest!

İnternette '3 maymun kapanımı'

2010-06-17T08:28:00.000-07:00

‘Sakınılan göze çöp atar’ deyimi şu sıralar Türkiye’deki internet yasağını tanımlamak için adeta biçilmiş kaftan. Neden mi? Atatürk’e hakaret içerikli videolar sebebiyle Türkiye’de tam 773 gündür devam etmekte olan Youtube yasağı, 2 yıl önce 'Youtube'a ben giriyorum, siz de girin' diyen başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ı da mağdur etti. Gazze baskını sonrası siteye konulan başbakana yönelik hakaret içerikli videoların kaldırılma talebi de ret cevabı alınca, son zamanların en hassas konularından birisi olan "İnternet yasağı özgürlüğü engeller mi yoksa bu kadar özgürlük Türkiye'yi bozar mı?" tartışması gündeme gelmiş durumda.

Bu ne demek oluyor?

Youtube-Türkiye ilişkisi giderek geriliyor ve bu durum 'Türkiye'de internet özgürlüğü' diyen sivil grupların aksine daha çok filtreleyen, eleyen, ayrıştıran ve internette 'zararlı' olanı seçici algıya yerleştiren bir tavrın gelişmesine neden oluyor. Yani sakınılan göze çöp batıyor, çöp battıkça gözler tamamen kapanmayı tercih ediyor.

Peki bunun çözümü ne?

Elbette ki ~~çocuk pornografisi~~ ve ~~nefret söylemi~~ gibi dünyanın suç unsuru saydığı içeriklere sahip video, görüntü veya yazılar yasaklansın - ki zaten dünyada da yapılmaya çalışılan bu- amma ve lakin her ne kadar etik çerçeveden uzaklaşsa bile duymak ve görmek istemediğimiz şeylerden ne kadar kaçmaya çalışmamakta fayda var.

Küçük bir çocuk ile anne arasındaki ilişkiden, mahalle baskısı mercileri ile birey arasındaki ilişkiye kadar her türlü ikili etkileşimde yasak, bireylerin yasağa yönelimini arttıran bir unsur.

Nasıl ki çocukların dalga geçip dışladığı çocuk ağladığı ya da şikayet ettiği sürece daha fazla acımasızlıkla karşı karşıya kalmaya mecbursa, 'benim hakkımda düzgün konuşulsun' diyen herkesin daha fazla karalamaya maruz kalacağının göstergesi.

Kısacası 3 maymunu oynaya oynaya, böyle olmaya çabalaya çabalaya önce görmek-duymak-bilmek istemeyen, bir sonraki aşamada ise görmeyen-duymayan-bilmeyen bir toplum olma yolunda ilerliyoruz.

Halbuki, duymazlıktan gelmenin rehavetine alışmamak lazım. Nihayetinde itibar her gün üzerine tuğla koyduğun sürece yıkılmaz. Birileri yazdıkça çizdikçe -kimin hakkında olursa olsun- yapılması gereken bunun tersini kanıtlayabilmek.

Gerisi hikaye... Hem internet kontrol edilmesi neredeyse imkansız bir mecra. Youtube'dakini kaldırtırsın, Moutube açarlar, ona da yetiştin diyelim xtube, ytube, ztube derken zaten uğraşamazsın...

Üstelik de pire içi yorgan yakarken bir de bakarsın. gün gelir interneti, msn'e girip chat yapmaktan ibaret hale getirirsin...

Ben bunları yazarken neler oldu?

ERDOĞAN YOUTUBE MAĞDURU OLDU!

YOUTUBE YASAĞI GENİŞLETİLDİ!

Çözüm dadının haddini bilmesinde mi?

2010-06-14T05:20:00.000-07:00

hakan

Karl Marx’ın bahsettiği sınıf çatışması, ait olduğumuz ‘sınıf’ ( ki bunu kim sınıflandırıyor?) kimliğimize dönüştükçe sınıf çatışmasından kimlik çatışmasına doğru evrimleşerek gelişti ve daha baş edilmez hale geldi.

İkamet ettiğimiz yerlerden yediğimiz yemeğe, gittiğimiz mekânlardan kelimeleri telaffuz ediş biçimimize kadar her şey birbirine daha da bağlı, bağımlı olmaya başladı.

Herhangi bir meslek erbabının nasıl bir karaktere ve yaşayışa sahip olacağı doğal olarak oluşmaktan ziyade, ‘böyle olması gerek’ler üzerinden şekilleniyor. Başka bir deyişle, biz var olmadan çok önce nasıl bir hayat yaşamamız gerektiğini (ki aslında hayat var oluşçu felsefeye göre -meli -malı’lardan seçtiklerinden ibarettir ve bu bakış açısı da birçok açıdan pek çok yönden tutarlılık gösterir) belirliyor.

Konuyu daha açıkça anlatmak için kendimden yola çıkabilirim. Ben memur bir ailenin kızıyım, şimdiki mesleğim ise gazetecilik. Herhangi bir sınıfa ait olduğuma inanmıyorum çünkü eğer sınıflanmak bu kadar büyük bir önem ve kesinliğe sahip olsaydı, bir yöneticinin tek sözü sizi işe almaz, sizi işten çıkarmaz, bir gün gazetecilik yapan bir hayatının bir başka döneminde işsiz kalmaz, limon satmaz veya resim sanatıyla uğraşmazdı.

Bu yüzden alt kimliklerin üst kimliği yok etmesine neden olmaya, alt kimlikler üzerinden ötekileştirme yapmaya, var olmayan bir kast sistemini varmış gibi göstermeye hiç mi hiç gerek yok.

Peki, bütün bunları yazmama ne sebebiyet verdi?

Bu yazının vesilesi Hürriyet gazetesinin hafta sonu eklerinden birinde ‘dadı ile tatil’ temalı bir yazı yazarak gündeme tabir-i caizse ‘bomba gibi’ düşen Sibel Arna imzalı bir tuhaf yazı…

Arna belli bir süre tatil detaylarından ve oğluyla ilgili detaylardan bahsettikten sonra tatilde ‘yanından götürdüğü’ dadının tatili kendisine nasıl ‘zehir ettiğinden’ şu sözlerle bahsetmiş:

“Tekne tatilinin bana tatil olmamasının bir nedeni de dadımız Hanife Hanım. Tekneye binince, Göcek, Rodos, Simi gezince ona bir şeyler oldu. ~~Resmen aklı uçtu~~. Yoksa neden Rüzgar’a tarhana çorbası yapalım dediğimde yayla çorbası pişirsin? Bunu yaptığı gün Rüzgar sabah kahvaltıda yumurta yemişti üstelik. E yayla çorbasının içinde de yumurta var. Bir gün içinde iki yumurta veremeyeceğimizi ezbere biliyor. Yüzme bilmemesine rağmen her gün beş posta denize giremediği için hayıflanmaya başladı. “~~Sibel Hanım keşke kocamla çocuklarım da burada olsaydı” sayıklamalarının ardı arkası gelmedi~~. Normal şartlarda Rüzgar’ı mutlu etmek konusunda profesör olan kadın, deniz üstündeyken sınıfta kaldı. ………Neymiş su altında nasıl nefes alınıyor çok merak ediyormuş. ~~Büyük konuşmayayım ama ben o kadının kafasını dalış tüpü olmadan suya gömerim…..”~~

Yazının eksiği yok, fazlası var, bir kısmını attım kopyalarken…

Peki işte...

Soru 1: Bahsedilen metnin ana fikri aşağıdakilerden hangisidir?

a) Dadılar denize giremez

b) Dadıyla tatile gidilemez

c) Dadılar da insandır

d) Hiç biri

Soru 2: Peki, bu yazının topluma zararı ne?

a) Sınıf çatışmasını körüklemesi

b) Stereotype (kalıplaşmış yargı) yaratması

c) Ötekileştirmeyi arttırması

d) Hepsi

Dip not: Soruları basit tuttum, cevap anahtarını da koyma gereği duymadım…

Bonus soru: ‘Evimin dadısı, çocuklarımın anası olacaksın’ sözünü yorumlayınız….:)

Bütün bunları nereden biliyoruz?

2010-06-09T08:25:00.000-07:00

Sevmeyi, aşık olmayı ya da aşık olmakla yalnızca istemek arasında ayrım yapmayı...

İstediğimiz zaman çok istekli görünmemeye çalışmayı ama kısmen başarmayı, istemediğimiz zaman rahatlıkla çok istiyormuş gibi yapabilmeyi…

Düşünmeyi, bir umuda, bir umutsuzluğa kapılmayı ya da sadece bir kapılıp bir kapılmamayı, gülmeyi, bağırmayı, ağlamayı, sessiz kalmayı, istemeyi, isteyememeyi, fazla çekingen ya da fazla istekli görünmeyi…

Kime dokunabileceğini bilmeyi, bildiğini sanmayı, algıda seçici olmayı, duymayı, dinlememeyi, anlamayı, unutmayı, hatırlamayı…

Eskilerle yenileri karıştırmayı, karıştırmayacağım dediklerini fark etmeden ters konumlamayı, korkulara bu kadar açık olmayı, tehlikeye gözü kapalı atlamayı…

Hiçbir yerde konuşulmamış olanları…

Tersine inanılanları, yok sayılan ama var olanları, günah, ayıp olanı, etik çelişki içine sokanı, mantığı ezeni, akıldan geçip gitmeyeni, hayal kurmayı, şarkı söylemeyi, yazı yazmayı, dans etmeyi…

Kafa tutmayı, küfür etmeyi, kibar olmayı, akılda kalmayı, kırmayı, dökmeyi, açık vermemeyi, tam isabet vurmayı, akışına bırakmayı, her şeyi kontrol altına almaya çalışmayı…

Dedikodu yapmayı, dikkat çekmeyi, sessiz kalmayı, konuşmadan hisleri dışa vurmayı, tehlikenin kokusunu almayı, yardım isteme yüzü, yardım etme gücü bulmayı…

Derin nefes almayı, durmayı, tekrar yol almayı, ya hislerin ya da mantığın peşine takılmayı, her ikisinin ayırdına varmayı, başa sarmayı, bağlantı kurmayı, kurgulamayı…

Hisleri peşinden koşmayı, yorulunca durup dinlenmeyi, sıkılınca bir oyun yaratmayı, oyunları gerçek sanmayı, zamanı gelince saat çalmadan da uyanabilmeyi, bilmeyi, haddini bildirmeyi…

Söz oyunları yapmayı, kaybetmeyi, yeniden bulmayı, ummayı, umutlara cephe almayı, -miş gibi yapmayı…

Kızmayı ama nefretten arınmayı, gözlerimizi karartmayı, heyecanlara rağmen uykuya dalmayı, yorgunluğa rağmen uyanmayı…

Bir yaşam seçmeyi, seçimleri değiştirmeyi, yaşama yön vermeye çalışmayı, uğraşmayı-didinmeyi…

Annelerimizin elini bırakmaya çalışarak dünyayı izlerken mi, çok sevdiğimiz bir filmden ya da küçükken izlediğimiz çizgi filmden esinlenirken mi yoksa bir bilenden mi öğrendik bunca şeyi?