GÜLEFENDiM

PEYGAMBERİMİZİN TAVSİYE ETTİĞİ SPOR DALLARI

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 23:06:00 +0000

PEYGAMBERİMİZİN TAVSİYE ETTİĞİ SPOR DALLARI

Günümüzde doktorlar, düzenli egzersiz yapmayı veya herhangi bir spor dalıyla uğraşmayı hararetle tavsiye ediyorlar. Düzenli spor yapanlar, kasların kuvvetlenmesinden, şişmanlık riskinin azalmasına, düşünme potansiyelinin artmasından, yaşlanma sürecini geciktirmeye kadar pek çok konuda insanın sağlığına ciddi katkısı olduğunda hemfikirler.

Peki Peygamber Efendimiz'in bazı spor dallarını bizzat kendisinin yaptığını, bazılarını ise teşvik ve tavsiye ettiğini biliyor muydunuz? İsterseniz bunları madde madde işleyelim:

Atletizm (yürüme-koşu): Pek çok rivayette yürümenin tavsiye edildiğine, ashabın da buna önem verdiğine şahit olmaktayız. Yürüme, her yaş ve seviyedeki insanın yapabileceği bir spordur. Peygamberimiz, "İki hedef arasında koşan kimsenin her adımı için bir hasene (iyilik) mevcuttur", "Ok yarışı yapın, vücutça sertleşin, yalın ayak yürüyün" (Mecmeu'z-Zevâid, 5/136) buyurarak bu sporu teşvik etmiştir.

Efendimiz'in eşi Hz. Âişe ile zaman zaman koşu yarışı yaptığı, bu şekildeki yarışları teşvik ettiği ve sahabenin de bu tür koşu yarışmaları yaptığı bilinmektedir. Bir defasında yarışı Hz. Âyşe, diğerinde de Peygamberimiz kazanmıştır. (Bkz. Ebu Davud,Cihad 68)

Güreş: Torunları Hz. Hasan ile Hz. Hüseyin Peygamberimiz'in huzurunda güreşmişlerdir. Mekke'nin ünlü pehlivanı Rükane b. Abdi Yezid, Müslaman olmak için, kendine göstermesi gereken bir mucize olarak güreşmeyi ve Hz. Peygamber'in güreşte kendisini yenebilmesini şart koşar. Peygamber Efendimiz de teklifi kabul eder ve Rükane'yi tuş eder. (Bkz. İbn Hişam, Siyer, 1/390)

Atıcılık ve ok atma: "Onlara karşı elinizden geldiğince kuvvet hazırlayın" (Enfâl, 8/60) âyetindeki kuvveti, Peygamberimiz "remy" ok atma olarak açıklamış, çarşıda ok atma yarışı sahabileri takdir etmiş, başka bir hadislerinde ise, "Allah tek bir ok sebebiyle üç kişiyi cennete koyar: 1- Onu yapan; yeter ki bunu hayır maksadıyla yapsın. 2- Oku atan. 3- Atana ulaştıran. Atın ve binin. Sizin ok atmanızı, ben binmenizden daha çok seviyorum" buyurarak ok atışıyla uğraşanları Allah'ın cennetine koyacağını müjdelemiştir. (Buhari, Cihad 78)

Binicilik ve at-deve yarışı: Peygamber Efendimiz'in teşvik ettiği, kazananlara zaman zaman maddi ödül verdiği, çoğu kere bizzat katıldığı sportif faaliyetlerdendir. "Şu üç şeyde armağan vardır; Deve yarışı, at yarışı ve ok yarışı" buyuran Efendimiz'in Adbâ ismindeki devesi de pek çok yarışta birinci gelmişti. Ancak Peygamberimiz bu işi kumar şeklinde yapmayı yasaklamıştır. (Ebu Davud, Cihad 67)

Yüzücülük: Yüzmeyi çocukluk yaşlarında öğrenen Efendimiz atıcılık, binicilik ve koşunun yanı sıra yüzmenin de öğrenilmesi ve öğretilmesini teşvik etmiş, hatta bir babanın evladına karşı vazifelerinden söz ederken onları helâl rızıkla besleme, yazıyı öğretme yanında atıcılık ve yüzme öğretmeyi de ifade etmiştir. Bu teşvikler sonucudur ki sahabiler arasında bu tür faaliyetlerin oldukça yaygın olduğu, Hz. Ömer'in de gerek hutbelerinde Medine halkına, gerek mektup ve talimatlarında diğer bölge halklarına ve ordu kumandanlarına atıcılık, binicilik, yüzme, koşu gibi eğitici ve yetiştirici sportif faaliyetlere önem verilmesini, bunların çocuklara öğretilmesini istediği belirtilmiştir.

EFENDİMİZİN EĞİTİM ANLAYIŞI

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:51:00 +0000

EFENDİMİZİN EĞİTİM ANLAYIŞI

Mekke döneminde Hz. Peygamber (s.a.v), ashabına nazil olan ayetleri öğretmek, onlara dini esasları anlatmak için ilk eğitim ve öğretim müessesi olarak El-Erkam ın evini seçmişti. Kaynaklara "Dar ul-Erkam" olarak geçen bu evde Peygamberimiz (s.a.v), hem Kureyş den gizlenmiş, hem de davet vazifesini yürütmüştü. İslam ın ilk tebliğ döneminde Mekke şehrindeki İslami eğitim ve öğretim bu evle de sınırlı kalmamış, pek çok evde sahabeler tarafından yürütülmüştür. Hatırlanacağı üzere, Hz. Ömer in Müslüman olmasında, Said İbn Zeyd in Hz. Ömer in kız kardeşi Fatıma bint el-Hattab a ve kocası İbn Amr a Kur an öğretmek üzere evde bulunduğu sırada oraya gelmişti. Hadise Hz. Ömer in ev de kardeşini dövmesi ve eniştesini tartaklaması, sonunda da hidayet bularak Müslüman olmasıyla neticelenmişti.

Sonra da Said İbn Zeyd in gizlendiği yerden çıkarak Kur an ın önemini zikretmişti. Söz konusu hadise, Mekke döneminde eğitim ve öğretimin evlerde sürdürüldüğüne dair belirgin bir örnektir.Evlerin mektep vazifesi için kullanıldığına Medine döneminde de rastlamaktayız. Hz. Peygamber (s.a.v), hicretten önce istek üzerine, Medineli Müslümanlara dini anlatmak, Kur an ı öğretmek için Mus ab İbn Umeyr i Medine ye göndermiş, Mus ab da Medineli Müslümanların evlerinde onlara dersler vermiş ve onları eğitmiştir. Bunların dışında bazı evlerin ise "Dar ül-Kurra"olarak tanındığını ve bu evlerin sadece Kur an eğitimine hasredildiğini görmekteyiz.Peygamber Efendimiz, hicretten sonra Medine ye varışını müteakip bir arsa satın alarak bugünkü Mescid-i Nebevi yi inşa etmiş, bitişiğine de "Suffa" adıyla İslam tarihinde eğitim ve öğretim müessesesi olarak tanınmış olan ve bir mektep, bir üniversite işlevi gören güzide binayı yaptırmıştır.

Bu bina gündüzleri bir okul şeklinde kullanılıp, geceleri ise barınacak yeri olmayanlar için bir yatakhane vazifesi görmüştür. Bir de buna ek olarak Resulullah ın (s.a.v), zevcelerine tahsis olunmuş bir-kaç odadan ibaret ayrı bir kısım inşa edilmiştir.Peygamber(s.a.v) in döneminde kuşkusuz eğitim ve öğretim müessesesi olarak önceliği Mescid-i Nebevi alır. Çünkü Allah Resulü, eğitim ve öğretim için ilim meclis ve halkalarını bizzat burada kurup idare etmiştir. Sahabeler Kur an ve Hadis bilgilerini Hz. Peygamber den burada tedris etmişlerdir. Ayrıca, vahyin büyük bir kısmı bu şehirde yani Medine de nazil olmuştur. Hz. Peygamber(s.a.v.) mescide oturduğu zaman sahabeler hemen O nun etrafını çevirip ilim halkası oluşturmuşlardır. Böylelikle Peygamberimiz (s.a.v.) in mesciddeki vaazları, hutbeleri, feyizli sohbetleriyle sahabeler aydınlanmış ve yetişmişlerdir.Öte yandan Mescid-i Nebevi yedi ayda, bir başka rivayete göre ise hicri 2. yılda tamamlanmıştır.Peygamber Efendimizin Mescidi çok sade olup, aslında etrafı duvarlarla çevrili bir avludan ibaret idi. Efendimiz bir hurma kütüğüne dayanarak ve de kıble cihetine dönerek sahabelere konuşmalar yapardı?İslamiyet i kabul etmemiş bazı kimseler de buraya gelir, Peygamberimizle görüşürlerdi. Söz gelimi, İslamiyet i kabul etmemiş olan Ben i Sakif kabilesi, Peygamberimiz (s.a.v.) tarafından, müzakereler yapılmak üzere bu mescide kabul edildi. İbn Hişam ın naklettiğine göre, Peygamberimiz (s.a.v.) onlara avluda üç adet çadır kurdurttu. Müzakere için gelen bu kişiler mescidde rahatça dolaşıyor ve namaz biter-bitmez, Peygamberimizle (s.a.v.) müzakereye girişiyorlardı.Müslüman cemaat ise istediği gibi mescide otururlar ve birbiriyle sohbet ederlerdi.

Peygamberimiz (s.a.v.) ise bağışları burada kabul eder, onları sahabelerine burada dağıtırdı. Burada ticari müzakereler de yapılırdı. Hatta bazen Sudanlılar ve Habeşliler, Peygamberimizin müsaadesi ile mescidde mızrak ve kalkan ile gösteri yaparlardı. (Bk. İslam Ansiklopedisi, C.8, s.23.)İslamiyet yayıldıkça, Müslümanlar güç-kuvvet buldukça mescidlerin önem ve fonksiyonu daha da arttı. Özellikle de Medine İslam devletinin kurulmasından itibaren Mescid, devletin yönetildiği siyasi bir hüviyet ve niteliğe de kavuştu. Mescid bir yandan İslam dininin talim edildiği, Müslümanların Resulullahın önderliğinde ibadet ettiği bir işlevi yerine getirirken, diğer yandan da devlet yönetim merkezi gibi bir işlevi de gördü. Allah Resulü hem bir Peygamber hem de bir devlet başkanı olarak İslam ı bu mescid de (Mescid-i Nebevi) anlattı, tebliğ etti, devleti de buradan yönetti.

Kısacası, Sevgili Peygamber Efendimiz tarafından Medine de inşa edilen Mescidi Nebevi, çok geçmeden din ve devletin iç içe yürüdüğü, yürütüldüğü bir fonksiyona kavuştu...

NEBi'DEN ADALET ÖRNEKLERi

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:46:00 +0000

NEBi'DEN ADALET ÖRNEKLERi

Adalet; insaflı ve doğru davranmak, zulmetmemek, eşit tutmak ve her şeyi yerli yerince yapmak gibi anlamlara gelir.

Dinî bir terim olarak adalet, hak yol üzere dosdoğru olmak, dinin emir ve yasaklarına uymak, haklıya hakkını, haksıza cezasını vermek, suç ve ceza oranına dikkat etmektir.

Kur’ân-ı Kerîm’de Allah; konuşmada, şahitlikle, yargıda, barışın sağlanmasında, borçlanmalarda, senet düzenlemede ve aile hayatında âdil olunmasını emretmiştir. Kur’ân’da adaletle ilgili pek çok âyetin olması Allah’ın adalet konusunda verdiği önemi göstermektedir. Bu konuda Allah şöyle buyurmaktadır: “Allah size, emanetleri mutlaka ehline vermenizi ve insanlar arasında hükmettiğiniz zaman adaletle hükmetmenizi emrediyor. Doğrusu Allah, bununla size ne güzel öğüt veriyor! Şüphesiz ki Allah, hakkıyla işitendir, hakkıyla görendir.”

Öte yandan Allah, şahitlik yaparken adaletli davranmayı emretmiş ve “Ey iman edenler! Kendiniz, ana babanız ve en yakınlarınızın aleyhine de olsa Allah için şahitlik yaparak adaleti titizlikle ayakta tutan kimseler olun. (Şahitlik ettikleriniz) zengin veya fakir de olsalar(adaletten ayrılmayın)…” buyurmuştur.

Bir toplumda adalet varsa orada dayanışma, barış, huzur ve mutluluk vardır. Adaletin güvencesi olan hukuk işliyorsa orada haksızlık ve zulüm olmaz. Aksi durumda toplum daima, huzursuzluk ve adaletsizlikle karşı karşıya kalır. Peygamberimiz (asm), her konuda olduğu gibi adalet konusunda da çok hassas davranmıştır. Gençliğinden itibaren insanlar Hz. Muhammed’in (asm) adaletine güvenmiş ve onun hakemliğine başvurmuştur. Kendisine peygamberlik geldikten sonra da Allah’ın emirleri doğrultusunda ayrım yapmadan herkese karşı adaletle davranmıştır. O, kız ve erkek çocuklar arasında ayrım yapmamış, bu ayrımı yapanlara da, “Çocuklarınız arasında adaleti uygulayınız.” diyerek uyarıda bulunmuştur.

Toplumun hakları söz konusu olduğunda suçlunun mevki ve itibarı ne olursa olsun Hz. Peygamber (asm), mutlaka adaleti uygulamıştır. Meselâ, Medine’nin önde gelen ailelerinden birine mensup olan bir kadın hırsızlık yapmıştı. Bu olay Hz. Peygamber’e (asm) haber verilince aile üyeleri, onun bu kadını affetmesi için aracı olacak birini aradılar. Fakat bu konuyu Hz. Peygamber’e (asm) söylemeye kimse cesaret edemedi. Sonunda Peygamberimizin (asm) sevdiği bir sahabe olan Üsame bin Zeyd’i buldular. Üsame, Hz. Peygamber’den (asm) kadını affetmesini istedi. Onun böyle bir istek ile gelmesine çok üzülen Peygamberimiz (asm) şunları söyledi: “İsrail oğulları, aralarından mevki ve makam sahibi kişiler hırsızlık yaparsa onlara dokunmazlardı. Ama zayıf ve kimsesiz kişiler hırsızlık yaptığında onları cezalandırırlardı. Eğer hırsızlık yapan bu kadın Mahzumoğulları’ndan biri değil de kendi kızım Fatıma bile olsaydı, onu da cezalandırırdım.”

Böylece Hz. Peygamber (asm), suçlu olan kendi çocuğu dahi olsa onu cezalandıracağını söyleyerek adalet konusunda ne kadar hassas olduğunu ortaya koymuştur. Peygamberimiz (asm), istemeden birinin canını incitecek olursa karşı taraftan mutlaka helâllik almıştır. Daha önce İslâm’a ve Hz. Peygamberin (asm) şahsına karşı ağır hakaretlerde bulunan kimseler, Mekke’nin Fethi’nden sonra O’nun (asm) huzuruna gelip Müslüman oldukları zaman Hz. Peygamber (asm) onları affetmiş ve hayatlarını teminat altına almıştır.

TÜRK SAHABELER

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:42:00 +0000

TÜRK SAHABELER

Bugün İslam ümmetinin yüzde yirmisi Türk’tür. Fakat yeryüzünde bugüne kadar Peygambere yazılmış şiirlerin yüzde sekseni Türkçedir. Peygamber adını çocuklarına en çok koyanlar yine Türklerdir. Üstelik Türkler askerlerini bile onun adıyla anarlar: ‘Mehmet’çik derler. Türkler Peygamberlerini çok sevdiler, yaşadılar, yaşattılar. Pekiyi, sevgili Peygamberimiz pek çok millet hakkında bilgi verirken acaba biz Türkleri de tanımış ve tanıtmış mıydı?

Etrafında Süheyb-i Rumi gibi Rum, Selman-ı Farisi gibi İranlı, Şuayip gibi İtalyan, Bilal gibi Habeşli… olduğuna göre, arkadaşları arasında Türk de bulunmuş mudur? Elbette bulunmamasının bir kaybı, ya da bulunmasının bir kazancı olduğundan sormuyoruz bu soruyu. Çünkü O, “ameli geri bırakanı soyu sopu bir yere götüremez” diyen ve soy övünmeciliğinin anlamsızlığını insanlığa öğreten bir rehberdi. Kendi öz kızı dahi soyundan dolayı bir imtiyaz görmemişti.

Fakat peygamber sevgisi iliklerine bu denli sinmiş bir milletin onun yakınında akrabalarının bulunduğunu bilmesi de bir sevinç nedeni olabilir. Bugüne kadar üzerinde pek durulmamış bu konuya biraz değinmekte fayda olduğunu düşünüyor, asıl çabayı konunun uzmanlarından bekliyoruz.

Doğrusu hadis alimlerimizin bu konu üzerinde yoğunlaşmış detaylı çalışmaları yoktur. Yüzeysel ve tartışmalı bir takım bilgiler vardır elimizde. Bunları delilleri ile görmekte herhalde yarar olacaktır.

Türkler Şaman Dini’nden Değildi

Hz. Peygamber döneminde Göktürk devleti vardır. İpek yolu denilen ticaret yolunun çoğuna da hakimdirler. İran şahı Nuşirevan’da Göktürk Hakanı’nın kızı vardır. İnanışları tek Tanrıyaydı. Ulu Tanrı veya Gök Tanrı diye anarlardı O’nu. Sanıldığı gibi şamanist değillerdi. Şamanizm Moğolların diniydi. Din adamları şaman’lardı. Türklerin din adamları ise ‘Kam’ adını taşırdı. Konfüçyanizm, Budizm,Taoizm gibi akımlara ‘mızmız dinler’ adını takmışlardı. Bütün tarihçiler Türklerin tek Tanrı’ya, ahirete, hesaba, cennet ve cehenneme inandıklarını zikrederler(1). Peki,Budizm, Konfüçyanizm, Mecusilik, Şamanizm, Taoizm, Manihaizm, Zerdüştilik… gibi yüzlerce inanış arasında Türkler nasıl tek Tanrı inanışıyla İslam’a bu kadar hazır kalabilmişlerdir?

Tevrat kaynaklı bir görüşe göre Hz. Nuh’un oğullarından Yafes’in bir oğlunun adı Türk’tür. Özellikle İbn-i Haldun ve başka bazı müelliflerce ciddiye alınan bu görüşe göre Türklerin atası da bu kişidir.(2). “Türklerin Soy kütüğü” kitabı da bu görüştedir. Ve ilave eder: Hz. Nuh’tan Kara Han’a kadar Türkler İslam itikadı üzeredir. Karahan’dan sonra bozulmuşlardır. Oğuz Han, Kara Han’ın oğludur ve efsanesindeki hikayesi ilginçtir: Doğduktan sonra üç gün annesini emmez. Üzülen annesinin rüyasına girerek “Bir olan yaratıcıya inanmadığın sürece seni emmeyeceğim” der. Evladına şefkatinden iman eden annesini emmeye başlar Oğuz. Ergenliğinde çevresindeki kızlara hiç ilgi göstermediği ve onları “putperest oldukları için” sevmediği anlatılır. Amcasının putperest olmayan ve çirkin kızıyla evlenmeyi tercih eder. Bu uğurda babasıyla da ters düşer ve onunla savaşır. Babası bu savaşlardan birinde hayatını kaybedince tahta geçer. Adaletle yönetir ülkeyi. Öylesine faziletleri rivayet edilir ki bir peygamberden terbiye almış olabileceği üzerinde durulmakta ve bazı kaynaklarda ‘rahmetullahi Aleyh’ diye anılmaktadır.

Bilge Cihangir Oğuz Han

İktidarında Türkleri zaferden zafere koşturur. Dünyanın Büyük Okyanus’tan Akdeniz’e kadar tek büyük gücü olur. Bütün bu özelliklerine ‘dünya egemenliği’ de eklenince Kur’an’da zikredilen Zülkarneyn’in Oğuz Han olduğu ileri sürülmüştür(3). Kur’an’da Zülkarneyn’in dünyaya hakim olmuş bir kaç kişiden biri olduğu belirtilir. Yaptığı bir seferde Uzakdoğu’da mayası temiz bir kavimle tanışır ve onları Yecüc ve Mecüc denilen bir kavmin zulmünden kurtarmak için bir set yapar. Çin Seddi -ki uzaydan görülecek kadar büyük tek insan yapısıdır- Oğuz Han zamanında yapılmıştır. Hz. Zülkarneyn’in, yaptığı bir seferde artık iyice ilerlemiş bir yaşındayken Hz. İbrahim’le görüşerek onun hayır duasını aldığı anlatılır. Peygamberimizin iki zevcesinden gelen bir rivayette peygamber efendimiz hane-i saadette iken sıkıntılı bir şekilde doğrulur ve üzüntüyle “şu anda Zülkarneyn’in seddinden yüzük genişliğinde bir delik açıldı” der. Acaba peygamber efendimizi üzen neydi? Bilinen sadece bir olay vardır o tarihte: Doğu Göktürklerin Çin ordusu tarafından imha edilmesi olayı. Bu tarihten sonra doğu’nun büyük gücü haline gelecek olan Çin’in önü ancak Türk ve İslam ordularının işbirliği ile Talas’ta kesilebilecektir.

Sevgili Peygamberimiz(sav)’den rivayet edilen bazı hadisler, ‘kanturaoğulları’nın bu ümmeti uzun süre idare edeceğini belirtir. Bilindiği gibi Hz. İbrahim’in üç hanımı bilinmektedir: Sare, Hacer ve Kantura. Hacer’den olan oğlu İsmail’i Arabistan’a bırakmış İsmailoğulları burada zamanla Nabtiler ve Palmirana denilen güçlü devletler kurmuşlardı. Sare’den olan oğlu İshak’ın torunu olan Yakup’un 12 oğlundan İsrailoğullarının oniki kolunun türediği ve Hz. Musa ile Mısır’dan çıkmalarından sonra Filistin’de İsrail ve Yehuda denilen iki devlet kurdukları ve Hz. Süleyman devrinde Yemen’de Sebe devletini ihya ettikleri bilinmektedir. Kantura’dan olan oğullarını da Hz. İbrahim’in tevhidi tebliğ için Horasan’a gönderdiği rivayet edilir. Bu çocuklarının; “diğer çocuklarını yakınında tutuyorsun da niçin bizi uzaklara gönderiyorsun?” diye ağlaştıkları anlatılır.

Kantura’nın Çocukları…

Hz. İbrahim ise, gittikleri yöreyle ilgili bilgi verir onlara. Nasıl hareket edeceklerini anlatır. Onlara yağmur duası öğretir. Bu çocukların Horasan’a gitmesinin nedenini Hz. İbrahim ve Sevgili Peygamberimizin hayatları incelendiğinde bir yere elçi gönderecekleri zaman oralı olmalarına dikkat ettikleri görülür. Bu noktadan hareketle Horasan’a giden çocukların annesinin Orta Asya kökenli olması muhtemeldir. Oğullar Horasan’a geldikten bir süre sonra yaşanan kıtlık ve kuraklıkta onların duasının yağmur getirmesi ‘Han’ ilan edilmelerine ve ‘kanlarının akıtılmasının haram’ ilan edilmesine neden olmuştur. Öyle ki, gerçekten, Türk tarihinde hanların kanı akıtılmaz. Öldürülürken dahi kılıç kullanılmaz, Yay kirişi ile boğulurlar. Bu boğma adeti Göktürklerden sonra Selçuklu ve Osmanlı Hanedanında bile sürmüştür.(4)

Hz. İbrahim’in M.Ö. 2000 yıllarında yaşadığı düşünülürse; dünya tarihinde üç büyük gücün; İsrailoğulları, İsmailoğulları ve Türklerin üç koldan dünya yüzünde belirdiği M.Ö.1500-1000 yılları arasındaki bu güç dengeleri oluşumu da daha iyi anlaşılabilir. İşte, bu temaslardır ki Türkleri İsmailoğulları ve İsrailoğulları arasında olduğuna yakın bir şekilde vahdaniyet görüşüne yatkın tutmuş ve Hz. Peygamberin mesajına açık, hazır bulundurmuştur.

Peygamberimizin geldiği toplum Türklerden habersiz değildi. O devrin süper güçlerinden birisi olan Göktürkler biliniyordu. Hatta Peygamberimizin amcası Ebu Talip, müşriklere karşı onların zulümlerine karşı söylediği bir şiirinde; Müşriklerin, “Peygamberle birlikte neredeyse ta.. Türk kapılarına kadar çekilip gitmelerini istediklerini” ifade eder. Bunun yanında Arap şairler kahramanlık, mertlik ve cesaret söz konusu olunca hep Türkleri örnek gösterirlerdi. Bunlardan bazıları Hassan B.Hanzala, Evs B. Hacer, Şemmah b.Zirar, Nabiğa ez Zübyani ‘dir. Arabistan’da İran kanalından köle statüsünde pek çok Türk olduğu tahmin edilmektedir. Ancak isimler arapçalaştığı için tam ayırd etmek güç olmaktadır.

Türklere Dokunmayın…

Hadis kaynaklarından Buhari, Müslim ve Ebu Davud’da zikredilen Türklerle ilgili pek çok hadis vardır. Bunlardan meşhurları, Arap-Türk savaşı olacağı ve Türklerin Arabistan’ın da ele geçireceği şeklindeki hadistir. Bir diğeri de Peygamberimizin Dış Politika tavsiyesidir: Size “Türkler dokunmadıkça siz Türklere dokunmayın!” Nitekim Hz. Peygamberin bu tavsiyesini tutması sayesinde İslam orduları pek çok kez büyük kayıplara uğramaktan kurtulmuştur. (5)

Yine Kuzey Arabistan’da Dicle’ye yakın yerleşen ve Harboğulları denilen bir kabile, dilleri anlaşılmayan, savaşçı bir topluluktur. Bu sülaleden gelen Mısırlı araştırmacı Muhammed Harb, Harboğullarının dillerini incelemiş ve bunların Türk olduğu ihtimalinin ağır bastığını belirtmiştir. Bunlar Bedir hazırlıkları sırasında peygamberimize elçi göndermişlerdi.

Abdullah b.Mes’ud ve Abdullah b. Abbas Peygamberimizin Bedir Savaşında girdiği yuvarlak bir çadırdan bahsederler. 627 Hendek savaşında peygamberimize kurulan çadıra KubbetütTürki(Türk Çadırı) adı verilmiştir. Bu çadırı kurarken peygamberimiz de çalışmış, hatta İstanbul’un fethedileceği haberini, İstanbul’u fetheden komutana ve askerlerine övgüsünü bu çadırın gölgesinde söylemiştir. Yine, ünlü Hudeybiye anlaşması bu çadırda imzalanmıştır. Mekke’nin fethi öncesi kuşatmada Ebu Süfyan’la bu çadırda görüşmüştür Hz. Peygamber. Ve itikaflarına bu çadırda çekilmeyi itiyad edinmişlerdi. Bu nedenle Ümmü Derda gibi bazı sahabilerin de itikafa (Ramazan Ayı’nın son 10 günü ibadet için hayattan soyutlanmaya) bir Türk çadırı kurarak çekildiği rivayet edilmektedir. Bu çadırın kurulduğu yerde hatıra olarak sahabenin yaptığı günümüze kadar gelen Zübab Mescidi bulunmaktadır(6).

Uhud Savaşı öncesinde Dicle Türk Boylarının İlbeği olan Büğdüz-Aman Hanedanı’nın bir grupla beraber Medine’ye gelerek müslüman oldukları ve bu çadırı da bu heyetten Medine’de kalan bir Türk’ün kurduğu rivayet edilmektedir. Bu Türk boyu İran sınırında olmasıyla da Peygamberimizin devletine stratejik bir kuvvet ikamesi sağlamışlardır(7).

Hz.Hüseyin ve Peygamber Arkadaşlarında Horasan’a Büyük İlgi

Peygamber efendimiz kendisi öldükten sonra ashabına yeryüzüne dağılmalarını ve mümkün mertebe geldikleri memlekete dönmelerini ve bilhassa gençlere sahip çıkmalarını tavsiye etmişti. Bir Horasan seferinde, 300 sahabinin olması bu açıdan ilginçtir. Bunlardan, Arslan Baba denilen ve gerçek adı bile unutulan bir sahabi anlatılır. Hz. Hüseyin’in Kerbela’da abluka’ya alındığında Emevi komutanından son isteği kendisini Horasan’a gidebilmesi için bırakmasıydı. Bu isteğinin dedesi Peygamberden alınmış bir işaret üzerine olduğu düşünülebilir(8).

Ozanların pîri sayılan Korkut Ata bizzat Medine’ye gidip Hz. Ebubekir ile görüşerek Müslüman olmuştur(9).Hz. Ömer zamanında Sasanileri ve Bizans’ı ağır yenilgilere uğratan İslam ordularına İran kışkırtmasıyla bazı küçük Türk boyları saldırır. Komutan Ahnef b. Kays savaşmaya izin ister. Yenmeleri işten bile değildir ama Hz. Ömer kesin emir gönderir: “Türklere ilişmeyin. Keşke onlarla aramızda ateşten bir deniz olsaydı!”

Muaviye zamanında, Ubeydullah b. Ziyad komutasındaki ordular Türkistan içine akınlar düzenler. Bunu öğrenen Muaviye’den mektup gelir: “Anan sana matem tutsun. Harekatı derhal durdur! Onlara neden ilişiyorsun! Vallahi Resulallah’tan duyulmuştur ki Türkler Yavsan otu biten yere kadar hakim olacaklardır.”

Üç Türk Kızı Üç Halife’ye Gelin Oluyor

Hz. Ömer zamanında, ele geçen İran’dan esirler gelir. Bunların arasında Şah Nuşirevan’ın kızları da vardır. Bu üç kızın anneleri devrin Doğu’daki süper gücü Göktürk Hakanı’nın kızıdır. Hz. Ömer bu kişilerin kimliğini öğrenince bunlara esir ve cariye muamelesi yapılmasına izin vermez. Onları güçlü sahabelerle evlendirir. Birisini Şehr Banu’yu Hz. Ali’nin oğlu Hz. Hüseyin ile evlendirir. Bu evlilikten büyük takvası ile meşhur Zeynel Abidin dünyaya gelir(10). Bir diğerini kendi oğlu Asım’a alır. Bu evlilikten doğan kız ünlü Halife Ömer B. Abdülaziz’i dünyaya getirir. Üçüncü kızı ise Hz. Ebubekir’in oğlu Muhammed’le evlendirir. Bu izdivaçtan ise, Selman-ı Farisi’nin yanında yetişen ünlü bilgin Kasım b. Muhammed doğar.

Türk Sahabeler

Sahabe (Peygamberin arkadaşları) arasında Türk kökenlilerin de olduğu tahmin edilmektedir. Örneğin Ebu Bekre’nin(11) annesi Türk asıllı bir köle, babası iran asıllı bir köledir. Ebu Huzeyfe’nin azadlısı Salim de Horasan kökenli bir Türk sahabidir. Salim Kur’an’ı en iyi ezberleyenlerden olduğu için Hz. Peygamberin iltifatına mazhar olur. “Kur’an’ı şu dört kişiden öğreniniz”, dediği sahabilerinden birisidir. Medine’ye hicret eden kafilede, üstelik içinde Hz. Ömer gibi büyüklerin de bulunduğu kafileye peygamber tarafından Salim ‘imam’ tayin edilmiştir. Hz. Ebubekir zamanında Müseylemetül Kezzab’a(yalancı Peygambere) karşı yürütülen Yemame gazasının sancaktarıdır. O’nun gibi bir Kur’an hafızının zarar görmemesi için sancağı elinden almak isteyen sahabilere; “Eğer bugün bu sancağı taşımazsam Kur’an ehlinin en bedbahtı benim!” diye karşılık verir. Sancağı düşürmek için şiddetli saldırılardan yara alırken sürekli “Ve ma Muhammedün İlla Resul..”(Muhammed ancak Allah’ın resulüdür”(12) ayetini okumaktadır. Son nefesinde de bu ayeti haykırdığını duymuşlardır. Vefat ettiğinde 28 yaşındaydı. Hz. Ömer, Salim’e özel bir sevgi ve saygı duyardı. Halifeliğinin son yıllarında “Eğer yaşasaydı Salim’e halifeliği bırakmak isterdim” diye sürekli onu anıyordu. Hz. Peygamber Hz. Salim için “Salim Allah’tan korkar. Eğer korkusu olmasaydı, O, Allah’a olan sevgisinden yine günah işlemezdi.” demişti.

Habbab B. Eret de Kufe Türklerinden olan sahabilerdendi. Yine İran üzerinden köle olarak gelmişti. Ümmü Enmar isimli bir kadının himayesinde yaşıyordu. Demirci ustasıydı. Kılıç yapmakta üstüne yoktu. Hz. Ebubekir aracılığıyla Müslüman olanlardandı. Müslüman olduktan sonra gördüğü ağır işkencelerin izini ömür boyu sırtında taşıdı. Hz. Peygamberin sık sık dükkanına uğrayıp sohbet ettiği bir sahabeydi. Hz. Ömer’in kız kardeşi ve kocasının Kur’an öğretmenliğini yaptı. Sonradan birbirlerini çok seven Hz. Habbab ve Hz. Ömer akraba oldu. Habbab(Türk sahabi), Hz. Ömer’in eniştesi oldu. Bedir Savaşında taktik belirlemede önemli katkıları vardır. Yalancı peygamberlerle savaşa ve Suriye’nin fethine katıldı. 657’de Kufe’de vefat etti.

Şehr b. Bazan aslen Hamedanlıdır. İran’dan alınan esir Türklerdenken savaş için gönderildiği Yemen’e yerleşen babasıyla Kisra’ nın Hz. Peygamber’i yakalamak üzere gönderdiği ekiple Medine’ye gelmiştir. Peygamberimizin tayin ettiği ilk vali olan Amr b. Şehr, Şehr b.Bazan’ın oğludur. Yalancı Peygamber Esvedül Ansi tarafından öldürülmüştür.

Doğu Ülkesi’nin Nuru ve Rehberi Olacaksın…

Peygamber Efendimizin “Sen, Zülkarneyn Aleyhisselam’ın inşa ettirdiği bir şehre gideceksin ve kıyamet gününde Doğu ülkesinin nuru ve rehberi olacaksın” dediği rivayet edilen ve Horasan yöresinde yaşayarak ömrünü tamamlayan, Merv’de defnedilmiş sahabi Büreyde b. Husayb’ın hikayesi de ilginçtir: Hicret yolunda Peygamberimizi ödül için öldürmeye gelen 70 kişiden birisiyken, Hz. Peygamberin tatlı dili ve güler yüzü karşısında erir ve arkadaşlarıyla Müslüman olur. Sabah olunca sarığını mızrağa sarar ve “sancaktarın olmak istiyorum Ya Resulallah” der. Bunun üzerine yukarıdaki iltifatları işitir. İslam’ın ilk bayraktarıdır. Hayber’e ilk giren sahabidir. Peygamberimizin tüm savaşlarına katılmıştır. Peygamberimizin katiplerindendir. Hz. Ömer’in ordu komutanlığını yapar. Önce Basra’ya sonra da Horasan’a yerleşir.

Sahabeden Kufe’li olup Kufe’de vefat eden ve Horasan valiliği yapan Abdurrahman b. Ebza ve Basra bölgesinde idari görevler alıp Burada da vefat eden Abdurrahman b. Semure’nin de aslen Türk olduğu tahmin edilmektedir(13)

‘Küfrün İşini Bitiren’ İslam’ın İlk Kadın Şehidi

Sümeyye de Bir Türk Hanımdı

Nihayet, İslam’ın ilk kadın şehidi, asıl adı ‘Pamuk’ olan Sümeyye üzerinde duralım. Araplar tarafından Zandaverd’de(Türklerin yaşadığı Keşker bölgesi İran dolaylarında) esir alınan ve köle olarak getirildiği Mekke’de Peygamber’in amcası Ebu Cehil’e satılan Sümeyye, Yemen asıllı Yasir ile evlendirildi. İslam Tarihi ile ilgili hemen bütün kitaplarda örnek imanı anlatılır. Ebu Cehil’in kölesi iken Müslüman olan ve Hz. Peygamber’e inanan ilk Müslümanlardan olan Sümeyye, İnancı yüzünden kocası Yasir ile birlikte ‘sahibi’ Ebu Cehil tarafından işkencelere maruz bırakılmış ve inancında ısrar edince de parça parça edilerek öldürülmüştür. Bu vahşete maruz kalırken dahi imanını dile getiren Sümeyye, asırlardır Müslümanların gözlerini yaşartan bir örnektir. Sümeyye, İslam’ın ilk kadın şehidi olmuş, İslam toplumlarında büyük bir saygıya layık görülmüştür. Müslümanlar, kız çocuklarına onun adını vermeye çalışmışlar, İslam ülkelerinde camilere adı verilen ender kadın şahsiyetlerden birisi yapmışlardır. Yasir ve Sümeyye, Arap olmadıkları için Mekke’de destek olan akrabaları yoktu. O nedenle Ebu Cehil Peygamberimize ve inananlara gözdağı vermek için onlara işkence etmekten çekinmedi. Onlar da tıpkı Habeşli Bilal (Hz. Peygamber’in Müezzini) gibi inançlarından dolayı eza ve cefa görmüştü. Bilal’dan bir farkla ki onlar sonunda ailecek şehit edilmişlerdi.(14)

Peygamberimize Sümeyye’nin şehit edildiği haberi geldiğinde yanağından süzülen yaşlar eşliğinde dudaklarından şu iki kelime döküldü:

“Artık küfrün işi bitti!”

Kaynakça:

1. Bkz. Prof. Zekeriya Kitapçı, Yeni İslam Tarihi ve Türkistan, Otağ Yayınları,s.39.

2. Bkz. İbn-i Haldun, Tarih-u İbn-i Haldun, Mısır Tabı, c.I., s.8.

3. Bkz. Eski Türkler Hakkında Neler Biliyoruz?… Ahmet Sarıbay,Tarih ve Düşünce Dergisi, c.I. sy.1,sh.43. Ayrıca Zülkarneyn ile ilgili yeni bir yorumun, O’nun uzaylı olduğu ve yeryüzünü uzaydan ordularıyla gelerek ele geçireceği şeklinde olduğu malumdur.

4. Türk Dünyası Tarihi,II. Baskı, s.36. Nevzat Kösoğlu, İstanbul 1991.

5. Kitapçı,a.g.e.s.190-193. Peygamberimizin mektubunu yırtan ve elçisine hakaretler yağdıran İran Kisrası

Hüsrev Perviz Yemen temsilcisine de Peygamberimizi tutuklayarak kendisine getirmesini emretmişti. Zukar harbinde Basra’da İslam Ordularına karşı yenilen İran, aynı anda Türk saldırılarıyla iki şehrini daha kaybetmişti. Arapların Türklerle iyi geçinme politikasının altında İran düşmanlığının da etkisi vardır. Hadislerin tarihi olaylarla nasıl denk düştüğü de kitapta ayrıca incelenmiştir.

6. İslam Tarihi, M. Asım Kösal.

7. Sarıbay,a.g.m.,sh.47. Büğdüz, hizmet eden demektir.

8. Sarıbay,a.g.m.,sh.46

9. Kutadgu Bilig’de Kut ve Töre, S. Başer, Ankara,1990 s.77

10 Hz. Hüseyin(ra) şehit edilirken bütün çocukları da katledilir. Ancak çok hasta olan Zeynel Abidin’e ne de olsa ölür zannıyla dokunulmaz. Kerbela faciasından hemen sonra Zeynel Abidin Şam’a götürülür. Tüm doktorlar seferber olur ve Allah’ın izniyle çocuk yaşar. İşte, Peygamber efendimizin Seyyid denilen soyu Zeynel Abidin’den yürümüştür. O’na “Seyyidlerin Nuh’u” da denir.

11 .Taif kalesinden kaçarken bir kuyu çıkrığı ile inmiş olması Hz. Peygamberin hoşuna gitmiş ve ona Ebu Bekre(Çıkrık Babası) adını takarak iltifat etmiştir.

12. Al-i İmran,144.

13. Sarıbay,a.g.m.,49.

14. Belâzuri’nin Sümeyye’nin macera dolu yaşamını ayrıntılı anlattığından bahisle konuyu Prof. Muhammed Hamidullah’tan naklen aktaran; Bkz. Prof. Dr. Zekeriya Kitapçı, Türkler Nasıl Müslüman Oldu, s.10,11, Yedi Kubbe Yayınları, 2004, Konya

MEDİNE'DE TARIM

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:33:00 +0000

MEDİNE'DE TARIM

birisi sağlam bir ekonomidir. Bundan dolayı yöneticiler almış oldukları tedbirlerle ekonomideki sağlamlığın devamını ve bu konuda mümkün olduğu kadar en iyi seviyenin tutturulmasını hedefler. Ekonomide, sınırları belli olan kaynaklarla hangi malın ve hizmetin üretilmesi, bu üretimin miktarı, nasıl yapılacağı ve hedef kitlesinde kimlerin olacağı gibi parametreler ön plana çıkmaktadır. İdareciler bu parametreleri kendi ülkesinin durumu ve şartlarına göre belirler, toplumun her kesimini kucaklamaya çalışırlar ve bu minval üzere bir istikrar yakalama gayretine girerler. Hz. Peygamber de Medine merkezli kurmuş olduğu İslam devletinde o dönemin şartlarına ve devletin gücüne göre bir ekonomi politikası belirlemiştir.

Hz. Peygamber’in ekonomi politikasının temelini üretim oluşturmaktadır. Bu durumu pek çok hadis-i şerifte görmek mümkündür. Onun ekonomi stratejisine göre bir kişinin, tembel tembel durmayıp çalışması, bir şeyler üretmesi, ailesinin nafakasını çalışarak helalinden temin etmesi, Allah yolunda cihad etmesiyle, gündüzlerini oruçlu, gecelerini namaz kılarak geçirmesiyle eş değerdir.Üretim beraberinde pazarlama ve ticaretin de gelişmesini gerektirdiğinden dolayı Hz. Peygamber bu iki sektör için de gerekli adımları atmıştır. Müslümanların kolaylıkla ürünlerini pazarlayacakları ve alışverişlerini yapacakları yerlerin temin edilmesinin yanında ticaret yapmak teşvik edilmiş, ticarî ortaklıkların önü açılmıştır. Paranın saklanmak suretiyle elde tutulmasının önüne geçilerek piyasaya arzı sağlanmıştır. Paranın para ile kazanılması anlamına gelen ribâ ve tefecilik gibi haksız ve emek ortaya konmadan elde edilen kazançların önüne geçilmiştir. Düzgün ve sağlam bir ekonomi için hayati tehlike arz eden alışveriş çeşitleri ve ihtikâr gibi uygulamalar yürürlükten kaldırılmıştır. Piyasada serbest rekabet oluşmasına zemin hazırlamak maksadıyla fiyatların arz ve talep dengesine göre oluşmasına izin verilmiştir. Ekonomide muhatap kitlelerden birisi olan tüketicilerin haklarının korunması bağlamında düzenlemeler yapılmıştır. İşçi işveren ilişkilerinde iki tarafın da haklarının gözetildiği bir çizginin oluşmasına gayret gösterilmiştir. Hz. Peygamber, her işte olduğu gibi ekonomi sahasında da işin ehli insanların görev almasını, bu insanların da işlerini layıkıyla yapmalarını istemektedir. Hz. Peygamber, iş piyasasında küçük esnaf ve sanatkârın da faaliyet göstermesinin önünü açmıştır. Nitekim onun zamanında demircilik, attarlık, sarraflık, manifaturacılık, eczacılık, terzilik gibi iş dallarının varlıklarından söz edilmektedir. Ekonominin önemli parametrelerinden olan üretimin başta gelen kalemlerinden birisini kuşkusuz tarımsal faaliyetler oluşturmaktadır. Bu durumu gayet iyi analiz eden Hz. Peygamber ziraî faaliyetler üzerinde titizlikle durmuştur. Birçok sözüyle etrafındakilere ziraatı özendirmiştir. Ekecek toprağı bulunan bir kimsenin toprağını ekmesini, buna gücü…

PEYGAMBER ZAMANINDA EKONOMİ

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:08:00 +0000

PEYGAMBER ZAMANINDA EKONOMİ

“Din başta olmak üzere aşağı doğru inen bir değerler hiyerarşisi vardır. Buna göre; iktisat siyasetin, siyaset hukukun, hukuk ahlakın, ahlak ise dinin bir parçasıdır. Fakat bu hiyerarşiyi Batı tersine çevirmiş ve her şeyini buna göre şekillendirmiştir.

Çalışmalarımdan, “Cahiliye Mekkesi modern bir toplum, Batı ise cahil bir toplumdur” sonucunu çıkardım. Yani benim bakışıma göre Batı’yla Mekke toplumu arasında zihin yapısı bakımından genel hatlarıyla bir farklılık bulunmamaktadır.

Eğer biz Cahiliye Mekkesi’nde neyin düzeltilmiş ve neyin miras olarak bırakılmış olduğunu tespit edersek kendi cahiliyemizi nasıl düzelteceğimiz konusunda kriterlerimizi de belirlemiş oluruz.

Cahiliye, kültürsüz, cahil insanların bulunduğu toplum değildir. İktisadi açıdan düşünecek olursak o toplumun da bankaları, anonim şirketleri, borsaları, ticari merkezleri vardı ve dünya imparatorlukları olan Bizans ve Pers İmparatorlukları’yla ve Habeşistan’la ticaret yapıyorlar, Kızıldeniz’de gemi işletiyorlardı. Bütün bunları yapabilmek için ciddi de bir alt yapıları vardı. Kısacası onların cahiliyesi bugünün modern dünyasında yaşanan cehalet gibiydi.

Mekkeliler, Hz. Peygamber’in dedesi zamanına kadar sadece Harem bölgesinde ticaret yapıyorlardı. Fakat ticaret yapabilmek için borçlanan tüccarın faiz katlandıkça borcunu ödeyememesi, o tüccarın şehri terk etmesine ve bir daha geri dönmemesine sebebiyet vermeye başladı. Hz. Haşim, bunun üzerine küçük sermayeleri bir arada toplayıp şirket kurma önerisini getirdi. Böylelikle “mübadele” adını verdiğimiz sistem oluştu. Ben bu şirketin kök salmasından hareketle iptidai de olsa bir borsa kurulduğu kanaatindeyim, tarihçi ve ilahiyatçı arkadaşlarımız belki bu kanaatimi destekleyecek işaretler bulabilirler. Maalesef biz bu tür araştırmaların çok uzağındayız. İslam Dünyası’nda Cahiliye Mekkesi’yle ilgili araştırma yapan hiçbir özel enstitü ve kurum yok fakat Kudüs’te İsrail’liler tarafından sadece Cahiliye Mekke ve Medinesi’ne yönelik olarak üç tane İngilizce dergi yayınlanmakta. Yahudiler bunu babamızın hayrına yapıyor olamazlar.

Mekke, iklim şartlarından dolayı tarım ve ziraatın yapılamadığı bir şehirdir. Kureyş suresinin tefsine dikkat ettiğimizde “İlaf” tan bahsedildiğini görürüz. O surede ilaf için şükretmeleri istenir. Çünkü onlara bir nimet olan ‘ilaf’ verilmiş, onlar da bu nimet sayesinde aç iken doymuşlardır. Mekke’de aç iken doymak ise sadece ticaret yapmakla mümkündür.

Kureyş’li tüccarlar ticaret alanlarının genişlemesi için kabilelere şöyle bir teklif götürmüşlerdir: “Sizin mallarınız yakın pazarlarda ucuza gidiyor. Biz, gittiğimiz pazarlarda sizin mallarınızı satıp karınızı da sermayenizi de getirelim.” Kabilelerin bu tüccarlara itimadı bulunduğu ve durdukları yerden kazanç sağlayacakları için kabul edip anlaşırlar. Böylece

Yemen’den Şam’a kadar Mekke merkezli bir “dünya ekonomi” oluşmuştur. Ekonomik yapı gelişince Mekkeliler bununla yetinmeyip Taif’e tarım için yatırımlar yapmaya başlamışlar, hatta kendilerine arazi satmak istemeyen Beni Sakif kabilesini de Harem’e almamakla tehdit etmişlerdir. Çünkü oraya, haram aylarda her yerden tüccarlar gelirdi ve alış-verişler olurdu. Harem’e girememeniz bir sene boyunca ürettiğiniz malların elinizde kalması demektir. Yani Beni Sakif kabilesine uygulanan şey bir nevi iktisadi ambargodur.

Bu arada kabile ekonomileri de güçleniyordu. Fakat o kabilelerin ileri gelenleri artık sermayeyi yakın yerlere yatıramıyorlardı ve bu sebeple Mekke’ye göç başladı. Biz bunu Anadolu’dan büyük şehirlere göç olarak 1950-1960’lardan bu yana yaşadık.

Mekke’de olabildiğince tekelci bir iktisadi yapı olduğu için fiyatlar serbest teşekkül etmiyor, ekabir olanlar piyasayı siyasi ve fiziki güçleriyle kendi lehlerine çeviriyorlardı. Bu ise onlarda doğal bir üstünlük duygusu uyandırıyordu.

Yani cahiliye demek, bu insanların körkütük cahil olması demek değildir. Cenab-ı Hakk’ın kendilerine bildirmiş olduğu haberi kabullenmek konusundaki inatları yüzünden biz onlara cahil diyoruz. Daha postmodern bir tabir kullanırsak epistemolojik cehalet, zihni bir cehalet söz konusudur. Mekke döneminde inen çoğu Ayet-i Kerimelerde bu tür yönelişlerin yanlış olduğu, sapkınlık olduğu ve Müslümanların daha sağlam bir zihne, kalbe, imana nasıl sahip olabilecekleri belirtilmektedir.

Yaşanan dönüşümün sosyal ve iktisadi hayata nasıl yansıtılacağı sorunu henüz Mekke döneminde karşımıza çıkmamıştı fakat Medine’ye hicretten sonra durum farklılaştı. Müslümanlar Medine’ye göç ettiklerinde şehri orada bulunan Yahudiler, Hıristiyanlar ve müşriklerle beraberce yönetmek için bir ahitname hazırlamışlardı. Aynı günlerde Efendimiz Medine’deki bütün pazar yerlerini dolaşmış buraların Mü’minler için uygun pazar yeri olamayacağına karar vermişti. Bu kararı iki şekilde anlayabiliriz: Ya “burada cari olan ilkeler, İslamiyet’ e uymaz” ya da “burada köşe başlarını birileri tutmuş, Müslümanlara yer yok”. Bu karardan sonra Müslümanlar Medine Pazarı adını verdiğimiz pazar yerini kurmuşlar ve Peygamber Efendimiz bu pazar yerinde uygulanması için üç tane basit prensip koymuştur. Ben o üç ilkeyi çok önemsiyor ve diyorum ki; tarihin herhangi bir döneminde ve herhangi bir topluluk tarafından bu üç ilkeyi esas olarak uygulayabilen toplum, Müslümanca bir ekonomi geliştirmiş olur. O ilkeler şunlardır:

1-Bu pazarda fiyatları Allah tesbit edecektir: Bir malın ilk aşamasından son aşamasına kadar geçirdiği evreler esnasında hak ettiği bedeli kimsenin tam olarak tayin edebilmesi mümkün değildir. Çünkü fiyat teşekkülünde adaletli olabilmek için sonsuz bilgiye ihtiyaç vardır. Bunu Allah’tan başka kimsenin tayin etmesi mümkün değildir. Eğer bir yerde kimsenin müdahalesi olmadan fiyatlar teşekkül ediyorsa bu, Sünnetullah’ a uygundur. Fakat bu kapitalizm değildir, çünkü kapitalizmin büyük numarası, piyasayı boğan bir sistem olduğu halde kendisini serbest piyasa ekonomisi diye sunmasıdır. Kapitalist sistemdeki müteşebbisler doğal olarak kendi sermayelerini sonsuzca arttırmak isterler ve bu yüzden serbest piyasa karı yerine tekel karını tercih ederler. Çünkü serbest piyasa karı en düşük kar, tekel karı ise en yüksek kardır.

Piyasayı doğal seyrine bıraktığınızda tekelciliğin yaşaması mümkün değildir. Çünkü istatistiki olarak biliyoruz ki cemiyette her zaman daha uyanıklar, daha kabiliyetliler çıkacak ve mevcut tekelci konum aşınacaktır. Eğer böyle olmuyorsa arkada büyük bir gücün desteği var demektir. Bu güç ise devlettir. Demek ki kapitalizm; devlet gücüyle, tekelleşme eğilimindeki ekonomik gücün izdivacıdır, iç içe geçmesidir. Devlet olmadan kapitalizm olmaz, tıpkı Cahiliye Mekkesi’nde olduğu gibi. Sizce Ebu Cehil, siyasi gücü olmadan Mekke Pazarı’nda fiyat oluşumunu etkileyebilir miydi? Avrupa’da da 16-17. y.y.dan itibaren devlet kurma ile şirket kurma, pazar oluşturma, birbirlerini besleyen ve paralel akan süreçler olmuş, bu yüzden de kapitalizm hüküm sürmüştür.

Kapitalizm hakkında, Liberallerle Marksistler arasında 150 yıldır süren fakat yanlış zeminde yapılan bir tartışma var. Liberaller; “Kapitalizm, serbest piyasa düzenidir. Böyle bir sistemde insanların menfaatleri örtüşür ve herkes bundan pay alır” diyorlar iken Marksistler ise; “Rekabet kötü bir şeydir çünkü toplumda, üretim araçlarına sahip olanların yanında zincirlerinden başka kaybedecek hiçbir şeyi olmayan güçsüzler, işçiler var. Bundan dolayı toplumdaki rekabet sömürü ile sonuçlanır” diyorlar. Dikkat ederseniz her ikisi de kapitalizmin bir rekabet sistemi olduğu yanlışlığı noktasında uyuşuyorlar. Braudel ise bunlara muhalif olarak; “Tarihi olarak dünyanın hiçbir yerinde kapitalizm bir rekabet düzeni olmamıştır. Tam aksine kapitalistler, fırsat buldukları her noktada piyasayı bastırmaya, boğmaya çalışmışlardır,” demektedir.

Kısacası Hz. Peygamber tarafından Medine Pazarı için öngörülen müdahalesiz doğal seyir ile fiyatlar herkesin razı olacağı hale gelecektir.

2-Bu pazarda vergi alınmayacaktır: Pazara satmak üzere götürdüğünüz mala vergi ödüyorsanız, bu vergiyi satacağınız o mala yansıtmak durumundasınız. Üstelik malınızı satıp satamayacağınız da belli değil. Halbuki bu sistemde vergi ödemeyeceğiniz için malınızı daha ucuza satacaksınız ve verginizi zenginleşince artan servetinizden vereceksiniz. Bu sistemde müteşebbisin teşvik edilmesi ve fiyatların düşük olması sebebiyle iktisadi faaliyetin de önü kesilmemiş olur.

3-Bu pazarda kimsenin belli bir yeri olmayacaktır. Pazar yerinde köşe başları daha kıymetlidir. Siz bir defa şansla bir köşeyi kaparsanız ve sürekli aynı yeri çalıştırırsanız orada bir rant oluşur. Fakat getirilen bu ilkeyle kazanç imkanları sürekli olarak yeniden dönüşebilir ve yeniden hak edilebilir olur.

Hz. Peygamber’ in Medine’deki pazar yerinde uyguladığı bu üç ilke, nerede uygulanırsa uygulansın böyle bir ekonomi, Müslümanca yürütülen bir ekonomi olur.”

İSLAM TARİHİNDE DEPREMLER

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sun, 30 Apr 2023 22:00:00 +0000

İSLAM TARİHİNDE DEPREMLER

Fetihlerle birlikte Müslümanların Suriye, Irak, Horasan gibi aktif fay hatlarının olduğu bölgelere doğru yayılmasıyla İslam tarihinde pek çok şiddetli depreme şahit olunmuştur. İslam coğrafyalarında vuku bulan birçok deprem yarattıkları korku ve büyük hasar sebebiyle tarihçilerin kayıtlarında yer almaya hak kazanmışlardır. Bu yazıda İslam Tarihinde yer alan depremlere kısaca değinip Müslümanların nasıl bir tavır aldıklarına bakacağız.

İslam tarihinde ilk deprem Hz. Peygamber(sav) zamanında gerçekleşmişti. Enes b. Malik’ten gelen rivayete göre Hz. Peygamber(sav) Hz. Ebû Bekir, Hz. Ömer ve Hz. Osman ile Uhud Dağı‘na çıkmıştı. Onlar Uhud dağında bulundukları sırada yer sarsılmış ve Allah Rasûlü şöyle buyurmuştu:

Ey Uhud, sabit ol. Senin üstünde bir peygamber, bir sıddîk, iki de şehit bulunuyor.

Kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre Hz. Peygamber döneminden sonraki ilk deprem Hz. Ömer’in hilafet zamanında başkent Medine’de vuku bulmuştu. Hicri 20 senesinde gerçekleşen depremin ardından Hz. Ömer ayağa kalkıp, Allah’a hamd ettikten sonra “Ne çabuk bidatler ihdas ettiniz! Vallahi geri dönecek olursa aranızdan çıkıp gideceğim”. buyurmuştu.İskenderiye Feneri

Bunun dışında İslam tarihinin muhtelif zamanlarında çeşitli bölgeler şiddetli depremlerle sarsılmış, büyük can ve mal kayıpları yaşanmıştır. Örneğin 94/713 tarihinde Antakya’da büyük bir deprem olmuş ve deprem neticesinde Antakya’nın tamamı yıkılmıştır. Yine kaynaklarda Endülüs adasında üç büyük şehri etkileyen bir depremden bahsedilmektedir. 180/716 tarihinde İslam toprakları içerisinde bulunan Mısır da şiddetli bir deprem ile sarsılmış ve tarihi İskenderiye Feneri’nin tepesi yıkılmıştır.

Emevî iktidarının son senesi olan hicri 130 yılında Şam’da şiddetli bir deprem yaşanmış, depremin ardından Taberiye’de tsunami gerçekleşmiştir. Neticede pek çok insan hayatını kaybetmiş, Beyt-i Mukaddes de harap olmuştur.

Abbasiler zamanında da birçok depremden söz edilmektedir. 247/861 senesinin Nisan ayında Bağdat’ta deprem olmuş, bir yıl öncesinde 246/860 tarihinde de Mağrib bölgesinde bir deprem vuku bulmuş, pek çok kale, ev ve köprü yıkılmış dönemin halifesi Mütevekkil zarar gören evler için 3 milyon dirhem bütçe ayrılmasını emretmiştir.

Yine 249/863 senesinin Zilhicce ayında Rey şehrinde çok sayıda insanın vefat etmesine sebep olan büyük bir deprem meydana gelmiş, çok fazla ev yıkılırken, sağ kalan insanlar da şehri terk etmişlerdir. 288/901’de Dübeyl’de gece yarısı olan depremde enkazların altından 150 bin kişinin cansız bedenine ulaşılmıştır. Horasan bölgesinde de 203/818-819 yılında Belh, Cüzcan, Faryab, Talekan, Merv şehirlerini etkileyen büyük bir deprem olmuştur. Artçılarla beraber 70 gün süren deprem şehirlerde büyük bir tahribata sebep olmuş, Belh şehrinin 1/4 ‘ü yıkılmıştır.Tebriz Kalesi

434/1042 senesinde Tebriz şiddetli bir deprem ile sarsılmış ve Tebriz Kalesi, evleri ve çarşıları yıkılmıştır. Bu deprem yaklaşık 50 bin, bir başka rivayete göre ise 100 bin kişinin canına mal olmuştur. 460/1068 tarihinde Filistin’de gerçekleşen depremde Remle halkından 15 bin kişi hayatını kaybetmiş, Medine’yi de sarsan deprem Mescid-i Nebi’nin iki şerefesinin yıkılmasına sebep olmuştur. Her ne kadar tarihi kayıtlardaki can kayıpları abartılı gibi gözükmekte ise de depremlerin büyüklüğünü göstermesi açısından kıymetlidir.

1256 tarihinde Medine’de büyük bir deprem olmuş, ardından Harre bölgesinde volkanik patlama meydana gelmiş, üç minare yüksekliğinde lav tepecikleri oluşmuştu. Olayın büyüklüğünden hareketle Medine halkı Hz. Peygamber’e nispet edilen “Hicaz bölgesinden çıkacak ve Bûsra’daki develerin boyunlarını aydınlatacak ateş” hadisinden hareketle depremi kıyamet alameti olarak telakki etmişlerdir. İslam tarihi kaynaklarında burada zikrettiklerimiz dışında son derece şiddetli ve yıkıcı daha pek çok deprem hadisesinden söz edilmektedir.

Depremler Müslümanlar tarafından daha çok dini boyutuyla algılanmıştır. Büyük yıkımlara, kayıplara sebep olan, insanları derin bir korku ve paniğe sevk eden depremler toplumdaki bozulmalarla ve günahların artmasıyla açıklanmaya çalışılmıştır. Nitekim Hz. Ömer’in Medine’deki depremi Hz. Peygamber’den sonra ortaya çıkarılan bidatlerle ilişkilendirilmesinde bu durum açıkça görülmektedir. Aynı şekilde Abbâsî Halifesi Kâhir-Billâh’ın Mısır’da gerçekleşen depremlerden sonra içki içmeyi ve gayri ahlaki uygulamaları yasaklaması da Müslümanların depreme dair bakış açısının dini-ahlakî yönde olduğunu göstermektedir.

İslam toplumuna zarar veren siyasal hadiseler de depremle irtibatlandırılmıştır. Örneğin 219/834 yılındaki depremin halku’l-Kur’an meselesinde Ahmed b. Hanbel’e yapılan işkenceler sebebiyle vuku bulduğu düşünülmüştür. Mısır valisi Ebü’l-Misk Kâfûr el-İhşidî’nin haksız icraatı, Karmatîler’in Kâbe baskını, Nûbeliler’in Mısır baskını gibi hadiselerle o dönemde gerçekleşen depremler arasında bağlantı kurulmuştur.

Kimi zaman depremler yarattıkları fiziksel ve psikolojik etkiler sebebiyle kıyamete benzetilmiştir. Muhtemelen Kur’an-ı Kerim’de kıyamet sahnesini tasvir eden ayetlerde sarsıntılardan(zelzele) bahsediliyor oluşu ve kıyamete yakın depremlerin artacağına dair Hz. Peygamber’e isnad edilen hadisler böyle bir algının oluşmasında etkili olmuştur. 654/1256 yılındaki Medine’deki deprem ve şehrin doğusunda meydana gelen volkanik patlama, kıyamet alameti olarak telakki edilmiştir. Osmanlı dönemindeki 22 Ağustos 1509 İstanbul depremi de “Kıyamet-i Suğra” yani “Küçük Kıyamet” olarak isimlendirilmiştir.

Hz. Peygamber’in depremlerden sonra Allah’a sığınıp, dua etmeyi tavsiye etmesinden hareketle ashaptan Abdullah b. Abbas Basra’da, Abdullah b. Mes‘ud Fesâ’da Ebü’d-Derda da Dımeşk’te yaşanılan depremlerin ardından insanları namaz kılıp, dua etmek için bir araya toplamışlardır. Emevîler döneminde gerçekleşen bir depremin ardından da Ali Zeynelâbidîn halka namaz kılmalarını, Allah’a sığınmalarını ve depremler bitinceye dek Pazartesi ve Perşembe günleri oruç tutmalarını tavsiye etmiştir. Sonraki dönemlerde de bazı depremlerin ardından oruç ilanları yapılmıştır.

Kaynakça:Arslantaş, N. (2023, 03 05). Zelzele. TDV İslâm Ansiklopedisi: https://islamansiklopedisi.org.tr/zelzele#1

Güneş, Mustafa. Emeviler ve Abbasiler Döneminde Doğal Afetler ve Salgın Hastalıklar. Tokat: Gaziosmanpaşa Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi. 2018.

Yüksel, Mücahit. “İslam Tarihinde Vuku Bulan Doğal Afetler, Salgınlar, Kıtlıklar ve Buna Karşı Müslümanların Tutumu”. Olağandışı Dönemlerde Ahlak ve Vicdan Ekseninde Değişim, Süreklilik ve Sürdürülebilirlik. ed. Muhittin Okumuşlar vd. 1/275-293. Konya: Türkiye İmam Hatipliler Vakfı Yayınları, 2021.

HZ. PEYGAMBER ZAMANINDA EKONOMİ

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Tue, 10 May 2022 21:28:00 +0000

Asr-ı Saadet'te ekonomi

Stokçuluk, karaborsa, fahiş fiyat gibi dertler vesilesiyle…

Yığınla olumlu makro ekonomik göstergeye rağmen, mikro ekonomide, yani vatandaşın cebinde pek çok sıkıntı olduğu da bir vaka. Tabloyu daha da ağırlaştıran ise hiç kuşkusuz ekonomik sistemdeki kimi aktörlerin kötü niyetli yaklaşımları.

ASR-I SAADET’İN TİCARÎ KURALI: ERKEN KALKAN KAZANIR

Peygamber Efendimiz (sav), İslam yayılıp, Müslümanlar sayıca çoğaldıkça onların topluluk olarak zayıf düşmemesi için hayatın her alanında önlemler alınmasına dikkat ediyordu. Bu bağlamda, farklı kabilelerin elinde olan pazarların Müslümanların işlerini sık sık zorlaştırdığını bilen Hz. Peygamber, müstakil bir pazar yeri için kendi cebinden bir arsa satın alıp vakfetmişti. Alınan arsanın üzerinde eski kabirler de vardı. Muhtemelen böyle bir yerin çarşı olarak seçilmesinde, Müslümanların “ticarete dalıp, ölümü unutmamaları gerektiğini” akla getiren fiilî bir nasihat ortamı oluşturma hikmeti gizliydi. Burada kalıcı bir çarşı inşa ettiren Hz. Muhammed, buranın kurallarını da bizzat belirlemişti. Buna göre; yaptırdığı dükkânları, çadır yerlerini aynı kişilere kiraya vermek yerine, hiçbir kira bedeli almadan, sabahın erken saatlerinde kim erken gelirse ona tahsis edilmesi kuralını getirmiş, “İşte bu sizin pazarınızdır, burada sabit köşeler, yerler edinmeyin.” buyurmuşlardı.

Peygamber Efendimiz böyle yaparak, bir yandan tekelleşmenin önüne geçerken, diğer yandan da Müslüman tacirler arasında tatlı bir rekabeti başlatmıştı. Satıcılar erkenden çarşıya gelip, cazip pazarlama usulleriyle satış yapmayı hedefliyorlardı. Böylece tüketici de rekabet ortamında daha hızlı ve kaliteli ürün/hizmet alabilir olmuştu.

Yine, o dönem çarşılarda esnaftan işgaliye bedeli alınıyordu. Esnaf da bu vergiyi sattığı mala yansıtıyor, bu yüzden de halk daha fazla pazar harcaması yapmak zorunda kalıyordu. Hz. Muhammed, yeni çarşıda bu uygulamaya da son vermişti.

PİYASA DENETİMİ, TÜKETİCİNİN KORUNMASI

İslam’ın zuhur etmesi, yayılması, Müslüman kitlenin kendi kurumlarını oluşturması süreci, toplumsal ihtiyaçlara yönelik yeni yapılanmaları da ortaya çıkartmıştı. Bu yapılanmalardan biri de “muhtesiplik” teşkilatıydı. Bu teşkilat; hayatın en önemli alanlarından birisinde, ekonomik cephede olası yanlışlıkları gidermek üzere kurgulanmıştı. Muhtesipler; Kur’an ve Sünnet’ten süzülüp hayata geçmesi amaçlanan kuralların denetimini yapıyorlardı. Gerek Mekke gerek Medine gerekse de diğer İslam beldelerinde uzman ve itibarlı isimler, pazarlara giderek kalite kontrolü yapıyorlardı.

Muhtesipler; örneğin sütleri kontrol ediyor, süte su katanları çok ağır bir biçimde uyarıyor, tekrarı halinde ise cezalara çarptırıyorlardı. Yine, meyveleri olgunlaştırmadan satanları ikaz ediyor, hububatta küflü, nemli ürünlerin satışına müdahale ediyorlardı. Muhtesipler bunun gibi daha pek çok üretim ve satış sürecini denetleyerek, bir kalite standardı oluşturmaya ve korumaya çalışıyorlardı.

MALININ KUSURUNU SAYIP DÖKEN TÜCCARLAR

Peygamber Efendimiz, “Dürüst ve güvenilir tüccar; Cennet’te Peygamberler, sıddîklar ve şehitlerle beraberdir.” buyurmuştu. Bu çerçevede, kusur adına gerek malın işlevini azaltan gerekse değerini düşüren ne varsa bunların alıcıya açıkça söylenmesini emrederdi:

“Müslüman, Müslüman’ın kardeşidir. Kusurunu açıkça söylemeden, bir Müslüman’ın diğerine herhangi bir kusurlu, ayıplı malı satması helal değildir.”

Bir gün Medine pazarında gezerken, sergilenen bir tezgâhtaki buğday dikkatini çekmiş, elini buğday dolu çuvalın içerisine daldırmış ve buğdayın üstünün kuru, altının ise yaş olduğunu fark etmişti. Satıcıya neden böyle yaptığını sorup, ondan, “Ya Resûlüllah! Yağmur yağdı, buğdayım ıslandı, ben de kuru olanları üste, yaş olanları alta koydum.” cevabını alınca, “Hayır, böyle yapma! Yaşı ayrı sergile sat, kuruyu ayrı sergile sat. Aldatan bizden değildir." demiştir.

Efendimiz’in bu uyarıları, diğer tüm ikâzları gibi Sahâbe tarafından hemen benimseniyor, gerekleri özenle yerine getiriliyordu. Mesela, Cerîr b. Abdullah, bu konuda çok titizdi. O, bir mal satacağı zaman bütün kusurları söylerdi. Sonra da müşteriyi muhayyer bırakır ve “İstersen al, istersen bırak!” derdi. Bazen arkadaşları ona, “Allah iyiliğini versin! Hep böyle yaparsan satış yapamazsın.” dediklerinde ise her defasında, “Biz Allah Resulü’ne, Müslümanlara nasihat etmek üzere biat ettik.” diyordu.

ÖLÇÜ VE TARTIDAKİ HASSASİYET

Vahyin ilk dönem ayetlerinden itibaren, ölçü ve tartıların doğru olması Kur’an-ı Kerim’de yer almıştı. Özellikle Mutaffifin Suresi’nde ağır bir uyarı vardı: “İnsanlardan alırken ölçüp tarttıklarında tam, onlara vermek için ölçüp tarttıklarında ise noksan yapan hilekârlara yazıklar olsun!” Bundan dolayı Hz. Peygamber, hem satarken hem de alırken, tartı ve ölçünün tam olarak kullanılmasını istiyordu. O devrin Mekke ve Medine’sinde birçok ölçü ve tartı kullanılıyor, bu ise zaman zaman ihtilaflara yol açıyordu. Peygamber Efendimiz bunlara bir standart getirerek, “Ölçek Medine’nin ölçeği, tartı ise Mekke’nin tartısıdır.” buyurmuştu.

ALIRKEN DE SATARKEN DE KOLAYLIK GÖSTERİN

Cömertlik, iyilikseverlik anlamlarına gelen “semahat”, Asr-ı Saadet’in ticaret dünyasındaki temel kodlardan birisiydi. Peygamber Efendimiz, kendi ticarî işlerinde de, günlük ihtiyaçların temininde de alışverişi kolaylaştırıcı hale getiriyordu. Ne satarken, ne alırken başkalarını zora sokmuyor, yemin etmiyor ve yemin edilmesini hoş görmüyor, muhataplarının yemin etmesi için de herhangi bir zemin hazırlamıyordu. İslam toplumu da büyük bir oranda Hz. Muhammed’in tutumunu benimsiyordu. Bu nedenle Müslümanlar arasında kıran kırana pazarlık, pek görülen bir şey değildi. “Asr-ı Saâdet’te Ticaret ve Tüccar Sahâbîler” kitabının yazarı Muhammed Emin Yıldırım, semahatten bahsederken, günümüzdeki bir probleme de dikkat çekmekte:

“Bu vesileyle çokça yaptığımız bir yanlışın altını çizmekte yarar var. Yapılan yanlış şu ki, sanki Allah Resûlü’nün tüm sünnetlerine temessuk etmişiz (sarılmışız) gibi, ‘pazarlık sünnettir’ deyip, satarken ve alırken sınırları zorlamamızdır. Evet, doğrudur, pazarlık sünnettir. Ama asıl sünnet olan semahattir, yani kolaylıktır, zora sokmamaktır, üç kuruş fazla alıp, eksik verme adına yeminler edip, yeminler ettirilmesine sebep olup ortamı germemektir.”

PEYGAMBER EFENDİMİZ: “STOKÇU, KARABORSACI NE FENA BİR KULDUR”

Stokçuluk, tarihin her döneminde olduğu gibi, İslam’ın yayılma yıllarında da görülen bir ticarî defoydu. Özellikle cahiliye devrinde hâkim olan bu anlayışın İslam toplumunu da etkisi altına almaması için özel bir gayret gösteren Peygamber Efendimiz, malı istifleyip, daha sonra fahiş fiyatla satma girişimlerini yasaklamış, uymayanları uyarmış, ısrar edenlerle ilgili olarak “Stokçu, karaborsacı ne fena bir kuldur; fiyatların düştüğünü öğrenince üzülür, yükseldiğini duyunca sevinir.” buyurmuştu.

Yine başka bir hadis de şöyleydi:

“Uzak yerden bedeller ödeyerek mal getiren tüccar rızıklandırılmış, malı stoklayıp ondan haksızca kazanç elde etmek isteyen ise lanetlenmiştir.”

Gerek Peygamber Efendimiz gerekse Dört Halife döneminde kamusal otorite; bireylerin hür iradeleriyle gerçekleşen, rızaya dayalı ticarete – toplumsal bir mahzur olmadıkça – karışmıyor ama bu durum, piyasanın başıboş bırakıldığı anlamına da gelmiyordu. Mesela, küçük üreticilerin haksız rekabete maruz kalmamasına azamî dikkat gösteriliyordu. Medine pazarlarına bahçelerinden, tarlalarından çeşitli ürünler getiren köylüler vardı. Bunlar, Medine’nin dışında oldukları için de fiyatlardan haberleri olmuyordu. Büyük tüccarlar ya da onların görevlendirdiği simsarlar ise bu bilgi eksikliğinden yararlanmak için köylüyü pazara gelmeden yolda yakalıyor; elindeki ürünleri ucuza kapatıyor, sonra da pazarda rayiç bedelle satıyorlardı.

Peygamber Efendimiz bundan haberdar olunca, yollarda köylüden mal alımını yasaklamış, “Bırakın, pazara gelsinler, fiyatları görsünler, siz ondan sonra mallarına talip olun” buyurmuştu. Pazarlık kızıştırmaya da karşı olan Peygamber Efendimiz, “Bir malı alıyor görünerek değerini artırmayın.” hükmünü getirmişti. Birisinin, mülkiyetinde olmayan bir malı satmasının veya mahsulü kaldırmadan “faraza satışı” ve “faraza alışı”nın yasaklanması da yine Hz. Muhammed’in getirdiği kurallardandı.

Resulullah, bu konuda şöyle buyurmuştu: “Yanında (mülkiyetinde) bulunmayan bir malı satman helal değildir. Teslim almadan önce satılan malın kârı da helal değildir.”

TİCARÎ DAYANIŞMANIN ETKİN FORMÜLÜ: MUDARABA

Putperest Araplarının tuhaf âdetlerinden birisi de iş hayatında yaşanan başarısızlıkların ağır bir cezalandırmaya maruz bırakılmasıydı. Üstelik bu cezayı, başarısız olan kişi kendi kendine verirdi. “İtifad” adı verilen bu âdete göre, ticari olarak batan bir tüccar; bunu onursuzluk olarak görür, çöle çekilip çadırında ölümü beklerdi. Müflis tüccar, ailesini de beraberinde götürdüğü için olayın sosyal boyutu da yıkıcı oluyordu. Hz. Peygamber’in üçüncü göbekten dedesi olan Hâşim b. Abdümenaf, itifadın yıkıcılığını görmüş, zararlarını Mekke ahalisine anlatmıştı. Bu uygulamanın, kendilerini diğer Araplar arasında zayıf düşürdüğü görüşünü savunmuştu.

Çare olarak da, “mudaraba” sistemini getirmişti. Buna göre tâcirler, sermayelerini bir araya getirip kervan oluşturacaklardı. Böylece küçük yatırımcı güvence altına alınmış, ortak sermaye de büyük bir meblağa ulaşmış olacaktı. Bu uygulamanın başlamasıyla birlikte ticari sermaye örgütlenmiş, büyümüştü. Organizasyonun, küçük sermayedarı cezbeden yapısı, hassaten Hâşim b. Abdümenaf’ın “ilâf” (ısındırırak, alıştırarak ahidleşme) çabalarıyla büyüyen sermaye, Arap Yarımadası’nın ötelerine kadar uzanmıştı. İşte bu yöntem, mudaraba yöntemi, sonraları İslam toplumunun en önemli ekonomi enstrümanlarından birisi haline gelecekti. Hz. Peygamber ve Halifeler döneminde bu yöntem daha da geliştirilerek, Kureyş’ten olmayan tâcirlerin, büyük bir ticaret merkezi olan Mekke’ye göç ettiklerinde, dengi olan bir Kureyşli tâcirle ittifak kurması zorunlu hale getirilmişti. Giderek, panayırlarda en fazla Kureyş lehçesi kullanılır hale gelmişti. Bu da Kureyş lehçesinin bölge dışına taşınmasına, diğer lehçelere üstünlük sağlamasına yol açmıştı. Sonuçta, diğer Arap tüccarlar, ticaretlerini yürütebilmek için - tıpkı, bugün ticarî ilişkilerde İngilizcenin hâkim dil olması gibi - Kureyş lehçesini öğrenmek zorunda kalıyorlardı. Bu ise beraberinde Kureyş örfünün, yaşam tarzının yayılmasını getiriyordu. Böylece, diğer kabilelerden insanlar bu örfleri öğreniyor, uyguluyor, geldikleri yerlere de taşıyorlardı. Bütün bu etkenler Kureyş ve onun temsil ettiği inançsal ve siyasal gücün yayılmasını, bilahare de İslam’ın sırasıyla yerel, bölgesel ve devletler arası bir güç haline gelmesini kolaylaştırıyordu.

PEYGAMBER EFENDİMİZİN HESABINDA KARIŞIKLIK OLUNCA…

Resulullah, parasal konularda son derece hassastı. Bir dönem Peygamber Efendimiz’in hesap kitap işlerine bakan Meysere, bir gün O’nu hesaplarla meşgulken görmüştü. Yanına giderek, “Ey Muhammed! Saatlerdir ne yapıyorsun burada?” diye sorunca, Hz. Peygamber şöyle demişti:

“Ey Meysere! Kervanın hesapları ile kendi hususî hesaplarımı ayırmıştım ama nasıl yapmışsam küçük bir karışma olmuş. Kervanın parası mı benim parama karışmış, benim param mı kervanın parasına karışmış bilemiyorum. Bu şüphe içerisinde daha fazla bocalayacağıma, sen şahit ol ki, tüm paramı kervanın parasına katıyorum. Kervanın bir tek dirhemi bana geçeceğine benim onlarca dirhemim kervanın hesabına geçsin.”

MEDİNE’DEKİ KITLIK GÜNLERİNDE

Hz. Ebû Bekir’in halifeliği döneminde, İslâm orduları aynı anda 14 farklı cephede savaşmak durumunda kalmıştı. Bu nedenle de İslam toplumun kaynaklarının büyük bölümü savaş giderlerine harcanıyordu. Kaynaklar savunma ve taarruza gidince de Medine’de çok ciddi bir kıtlık görülmüştü. Öyle ki, artık insanlar yiyecek bulmakta zorlanıyor, en temel ihtiyaçlarını bile karşılayamıyorlardı. O günlerde Hz. Osman’a ait 1000 develik büyük bir kervan ise Medine’ye gelmek üzereydi. Kervan, Şam’dan getirilip Medine pazarında satılacak gıda maddeleriyle doluydu. Hz. Osman’ın malları şehre girince Müslümanlar büyük bir sevinç yaşamışlardı. Zira 1000 develik bir kervan, kıtlığı ciddi ölçüde azaltacaktı. Tüccarlar hemen Hz. Osman’ın kapısında sıraya girmişlerdi. Tüccarlar, “Ey Osman! Malları Şam’dan kaça aldınsa yüzde 10 fazlasına bize sat” deyince Hz. Osman, “Sizden daha fazla veren var. Niye size satayım ki?” cevabını vermişti. Tüccarlar, “Yüzde 20 olsun.” demiş ama gene aynı cevabı almışlardı.

Alıcılar yüzde oranlarını ne kadar artırdılarsa da Hz. Osman’dan hep aynı cevap geliyordu. Tüccarlar sonunda isyan edip, “Osman sen fırsatçılık yapıp fiyat yükseltiyorsun. Medine’de bu fiyattan daha fazlasını sana verecek birini tanımıyoruz. Şimdi gidip seni Ebu Bekir’e şikâyet edeceğiz.” diyerek Halife’nin karşısına dikilmişlerdi.

Halife Hz. Ebu Bekir, Hz. Osman’ın böyle bir şey yapmayacağını bildiği için, işin doğrusunu kendisinden öğrenmek isteyip, yanına Hz. Ömer’i de alarak evine gittiğinde, ondan şu sözleri duyacaktı:

“Ey Allah Resûlü’nün Halifesi! Ben tüccarların verdiklerinden daha fazla veren bir tüccar buldum. Niye ona vermeyeyim ki? O tüccar Yüce Allah’tır. Medine’nin halkı bu kıtlık günlerinde bu zorlukları çekerken, ben nasıl olur da bu işe seyirci kalırım? Ey Ebu Bekir! Sen ve tüm müminler şahit olun ki, bu bin deve üzerindekilerle beraber Medine halkına infaktır.”

ŞARABI YASAKLAYAN ÂYET İNDİĞİNDE

Vahiy devam ederken, ortaya çıkan kimi yeni emirler, ticari hayatı da etkileyebiliyordu. İşte bu noktada muhtesipler devreye giriyor, insanları yeni emirler konusunda bilgilendiriyorlardı. Dönemin meşhur tüccarlarından Keysân, Şam’a gitmiş, buranın en tutulan şaraplarından develer dolusu yükü Medine’ye getirmişti. Keysan, bu ticaretinden büyük bir gelir bekliyordu. O günkü pazarın muhtesipleri ise Hz. Muhammed ile Hz. Ömer’di. Efendimiz Keysân’a, “Ey Keysân! Senin ardından içki haram kılındı” demişti. Keysân bunu öğrenince bir an bile tereddüt etmeden, eline aldığı bir bıçakla şarap kırbalarını (tulum) delip, bütün şarabı sokağa akıtmıştı.

FAİZLE KARARLI MÜCADELE

İslam toplumunda hızlıca hayata geçen bir diğer finansal uygulama ise faizin her türlüsünün yasaklanması olmuştu. O devirlerde ticaretin en belirleyici faktörü faizdi. Peygamber Efendimiz, faizin haram kılınmasının ardından, bu belanın toplumdan tamamen sökülüp atılması için çok önemli adımlar atmıştı. Borçlu ile alacaklı arasındaki hukuk yeniden tanzim edilirken, bir tarafın suistimal etmemesini, diğer tarafın da fırsatçılık yapmamasını temin için ne gerekiyorsa onlar kurala bağlanmıştı. Peygamber Efendimiz ve arkadaşlarının faiz konusundaki kararlı tutumu öylesine etkili olmuştu ki, Medine’de tamamen faiz üzerinden yürüyen geçerli sistem; çok değil, Hicret’in sadece altıncı yılının sonlarında toplumun ticarî ve sosyal hayatından tamamen kalkmıştı.

* Muhammed Emin Yıldırım, “Asr-ı Saâdet’te Ticaret ve Tüccar Sahâbîler”, İktisadî Girişim ve İş Ahlâkı Derneği Yayınları, İstanbul, 2014

DUA; TAM ZAMANINDA?!

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 07 May 2022 21:40:00 +0000

Duanın kabul edileceği vakitler...

Duanın kabul edileceği zaman var mıdır? Ne zaman dua edilmelidir? Duayı sahih kılacak zamanlar var mıdır? Ne zaman dua edilmelidir? Dua için özel vakitler var mıdır?

"İki şey var ki, geri çevrilmezler -veya çok az geri çevrilirler-: Ezan esnasında yapılan dua ve (hak yolundaki savaşta) savaş kızıştığı zaman yapılan dua." (1)

Duaların her zaman kabul görme umudu varsa da bazı özel vakitlerde yapılacak duaların kabul görüp reddedilmeyeceğine ilişkin hadis-i şerifler vardır.

Ezan okunurken, ezanla kamet arasında ve kamet getirildiğinde yapılacak dualar da bu kabildendir. Bu konuda Hz. Peygamber (asm) şöyle buyurmuştur:

“Ezan okunduğunda sema kapıları açılır ve yapılan dualar kabul olur. Kamet getirildiğinde dua reddedilmez.” (3)

Hz. Peygamber (asm), “Ezanla kamet arasında yapılan dua reddedilmez.” buyurdu. Bunun üzerine sahabe, “Ey Allah’ın elçisi! Ne dua edelim?” diye sordular. Hz. Peygamber (asm), “Allah’tan dünya ve ahirette afiyet/sağlık dileyiniz.” (4) buyurdu.

Allah yolunda gazilerin saf bağlayıp düşman saflarına dalarak savaşa başladıkları vakit; üçüncüsü de yağmur yağarken yapılan dua da makbuldür. Çünkü o an Allah'ın rahmetinin indiği andır.

Duayı makbul kılan savaş, Allah’ın adını yüceltmek ve onun rızasına kazanmak için yapılan savaştır. Bu da kafirlere karşı bu niyetle yapılan savaştır. Ganimet, şeref, üstün gelmek gibi Allah'ın rızasını kazanmaya yönelik olmayan maksatlarla yapılan savaşlar buraya girmez. (5)

Duanın kabule daha yakın olduğu vakitler

Dua, her zaman ve her yerde yapılabilir. Bununla birlikte mübarek yer ve zamanlarda yapılan duanın kabule daha yakın olduğu ifade edilmiştir:

Seher Vakti

Seher vakti yapılan dualarla ilgili iki ayet meali şöyledir:

“Seher vakitlerinde Allah’tan bağışlanma dilerlerdi.” (6)

"Allah’ın rızası ve cennet nimetleri; sabredenlerin, doğruluktan şaşmayanların, huzurda boyun bükenlerin, hayra harcayanların ve seher vakitlerinde istiğfar edip yalvaranlarındır." (7)

Hadisler:

“Gecenin son saatlerinde ve farz namazlardan sonra yapılan dua makbuldür.” (8)

"Allah Tebareke ve Teâlâ, her gece, gecenin son üçte biri kalınca dünya semasına iner ve şöyle buyurur: Mülkün sahibi benim! Kim ki bana dua ederse, ona cevap veririm. Kim ki benden isterse ona veririm. Kim ki bana istiğfar ederse onu bağışlarım. Tan yeri ağarıncaya kadar bu böylece devam eder." (9)

Gece vaktinde

“Geceleyin öyle bir zaman vardır ki, Müslüman bir kimse o zamana rastlayıp Allah’tan dünya ve ahirete dair hayırlı bir şey dilerse, Allah ona dilediğini verir. Bu her gece böyledir.” (10)

Ezan ile kamet arasında

“Ezan ile kamet arasında yapılan dua reddedilmez.” (11)

Namaz kıldıktan sonra

“Gecenin son saatlerinde ve farz namazlardan sonra yapılan dua makbuldür.” (12)

Secde sırasında

“Kulun Rabbine en yakın olduğu hal secde halidir. İşte bu sebeple secdede çok dua etmeye bakın!” (13)

Ancak namaz kılarken yapılan secdelerde dünyevi sözlerle istekte bulunmak doğru olmaz. Yapacağımız özel dualar için nafile kabilinden secdeye varıp üç kere “sübhanerabbiyelala” dedikten sonra istenen özel dualar yapılmalıdır.

İftar ederken

“Oruçlunun iftar vaktindeki duası reddedilmez.” (14)

“Oruçlunun orucunu açarken yapacağı dua reddedilmez.” (15)

Ramazan ayında

“Ramazan`ın ilk gecesinde Cennet kapıları açılır. Her gece sabaha kadar bir münadi seslenir: Günahlarının affedilmesi için istiğfar eden yok mu? Tevbe eden yok mu? Allah tevbesini kabul buyursun. Dua eden yok mu? Cevap verilsin. Kendisi için bir şey isteyen yok mu? isteği hemen karşılansın.” (16)

Yolculuk sırasında

“Makbul olduğunda şüphe bulunmayan üç dua vardır: Mazlumun duası, misafirin duası, babanın çocuğuna duası.” (17)

Cuma günü

"Cuma günü içinde öyle bir vakit vardır ki, Müslüman bir kul namaz kıldığı halde o vakte rastlar da Allah'tan bir şey dilerse, muhakkak Allah onun dileğini yerine getirir." (18)

Mübarek gün ve gecelerde

"... Duaların en faziletlisi arefe günü yapılan duadır. ...” (19)

“En hayırlı dua arefe günü yapılan duadır.” (20)

“Şaban ayının yarısı (Berat gecesi) gelince gecesini namazla, gündüzünü oruçla geçiriniz. Cenabı Allah o gece güneşin batmasıyla dünya göğüne iner ve şöyle der: "Benden af dileyen yok mu; onu affedeyim. Rızık isteyen yok mu; rızık vereyim. Şifa dileyen yok mu; şifa vereyim." Allah Teâlâ Şaban'ın on beşinci geresi (Berat gecesi) tecelli eder ve ana-babaya asi olanlarla Allah'a ortak koşanlar dışında bütün kullarını bağışlar.” (21)

1) Muvatta, Nida 7/1, 70; Ebu Davud, Cihad 41/2540; Darimi, Salat 9.
2) bk. Nevevi, Netaicü’l-efkar, s. 367.
3) İbn Ebi Şeybe, Musannef, 10/32.
4) Tirmizî, Daavat, 145.
5) İbrahim Canan, Kütüb-i Sitte Tercüme ve Şerhi, Akçağ Yayınları: 6/523-524.
6) Zariyat, 51/18.
7) Al-i İmran, 3/17.
8) Tirmizî, Daavât 79.
9) Tirmizî, Namaz 326.
10) Müslim, Müsâfirîn 166, 167.
11) Ebû Dâvûd, Salât 35.
12) Tirmizî, Daavat 79.
13) Müslim, Salat 215.
14) Tirmizi, Daavat-129.
15) İbn Mace, Sıyam 48.
16) Müsned, 4/22.
17) Ebu Davud, Vitr 29.
18) bk. Buhârî, Cum`a 37, Talâk 24, Daavât 61; Müslim, Müsâfirîn 166, 167, Cum`a 13-15.
19) Muvatta, Hacc 246.
20) Titmizi, Dua 8.
21) İbn Mace, İkametü's-Salât, 191; Tirmizî, Savm 38.

PEYGAMBER'İMİZİN SÜT ANNELERİ

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 07 May 2022 21:05:00 +0000

Efendimiz'in Süt Anneleri

Kâinatın biricik efendisine süt annelik yapan üç muhterem kadın vardır.

1- Süveybe: Ebû Leheb'in cariyesi bulunan Süveybe, oğlu Mesruh ile birlikte Hz. Peygamber'i emzirmiştir Daha önce, Resûl-i Ekrem'in amcası Hz. Hamza (ra)'ya da süt annelik yapan Süveybe, daha sonra Ebû Seleme (ra)'yi de emzirmiş bulunmaktadır. Bu emzirme, Halime-i Sa'diye'den önceki günlerde olmuştur.

Rasûlullah (sav) Mekke'de bulunduğu sırada Süveybe'yi ziyaret eder, hatırını sorar ve kendisine yardımda bulunurdu. Medine-i Münevvere'ye hicret ettikten sonra da bu ilgisini devam ettirmiş ve ona giyecek elbiseler göndermiştir. Rasûlüllah (sav) Hayber savaşından döndüğü günlerde, ömrünü tamamlayan Süveybe vefat etmişti. Oğlu Mesruh ise annesinden önce vefat etmiştir.

2- Halime-i Sâdiye: Halime binti Ebi Züeyb (r.anhs), Sa'd kabilesine mensuptur. Kocası Hâris bin Abdiluzzâ’dır. Oğlu Abdullah ile birlikte Hz. Peygamber'i emzirmiş bulunmaktadır. Halime binti Ebi Züeyb'in Cüdâme (Şeyma) ve Üneyse isminde iki de kızı vardı. Onlar yaşça Abdullah'tan daha büyük olduğu için Peygamber'in bakımı ile ilgilenirlerdi.

Hz. Peygamber, Halime-i Sâdiye'nin yurdunda dört yaşına kadar kaldı. Hz. Hatice ile izdivacından sonra bu muhterem kadın, Allah Resûlü'nün ziyaretine gelmişti. Yurtlarındaki kuraklık ve sıkıntıdan söz açan Halime'ye Hz. Hatice kırk koyun ve bir deve hediye ederek yurduna gönderdi. Bu muhterem süt anne, Medine-i Münevvere'nin Baki kabristanında medfundur.

Fahr-i kâinat (sav), ondan bahsederken, "Anamdan sonra anam (kadar sevdiğim kadın)dır" buyurmuşlardır. Bir gün, "Cennet ehlinden bir kadınla evlenmek isteyen, Ümmü Eymen ile evlensin" buyurunca Zeyd bin Hârise (ra) onunla evlenmiştir.

3- Ümmü Eymen: Adı Bereket olan bu muhterem hanım, Resûl-i Ekrem'e süt annelik yapmıştır. Ümmü Eymen, Resûl-i Ekrem'in babasından miras olarak kendisine intikal etmişti. Hz. Hatice ile evlendiği sırada onu âzat etmiştir. Fahr-i kâinat (sav) ondan bahsederken, "Anamdan sonra anam (kadar sevdiğim kadın)dır" buyurmuşlardır. Bir gün, "Cennet ehlinden bir kadınla evlenmek isteyen, Ümmü Eymen ile evlensin" buyurunca Zeyd bin Hârise (ra) onunla evlenmiştir. Bu mutlu izdivaçtan Üsâme bin Zeyd dünyaya gelmiştir.

Peygamber Efendimiz'in Süt Kardeşleri

Peygamberimizin süt kardeşleri: Hz. Hamza, Ebû Seleme b. Abdi’l-Esed el-Mahzûmî, Abdullah b. Cahş, Mesruh, Ebû Süfyan, Şeyma binti Hâris, Abdullah b. Hâris ve Üneyse binti Hâris'dir.Hamza: Hz. Peygamber’in amcası olup, Efendimiz’den önce Süveybe’den süt emmiştir.

Ebû Seleme b. Abdi’l-Esed el-Mahzûmî: Süveybe’den süt emmiştir. İslam’ı kabul eden ilk kimseler arasındadır.

Abdullah b. Cahş: Süveybe’den süt emmiştir.

Mesruh: Ebû Leheb'in cariyesi Süveybe’nin oğlu olup, Hz. Peygamber ile birlikte süt emmiştir.

Ebû Süfyan: Mevzubahis Ebû Süfyan, Hz. Peygamber’in evlendiği Ümmü Habibe’nin babası Ebû Süfyan değil, Hz. Peygamber’in bir amca oğlu olan Abdulmuttalib’in oğlu el-Haris’in oğlu Ebû Süfyan’dır. Tam adı Ebû Süfyan İbni'-Hâris İbni’l-Muttalib’tir.

Şeyma binti Hâris: O, Mekke civarında oturan Hevâzin kabilesinin Benî Sa’d bin Bekir koluna mensuptur. Asıl adı Huzâfe’dir. Şeyma lakabıdır. “Benli” manasına gelen Şeyma adı ile meşhur olmuştur. Babasının adı Hâris bin Abdiluzzâ’dır. Annesi de sevgili peygamberimize süt anne olma şerefine eren bahtiyar hanım Halime es-Sa’diye hatundur.

Abdullah b. Hâris: Babasının adı Hâris bin Abdiluzzâ’dır. Annesi de peygamberimize süt anne olan Halime es-Sa’diye’dir. Hz. Peygamber ile birlikte Halime es-Sa’diye’den süt içen kardeştir.

Üneyse binti Hâris: Babasının adı Hâris bin Abdiluzzâ’dır. Annesi de sevgili peygamberimizin süt annesi Halime es-Sa’diye’dir.

Şeyma yaş itibariyle Efendimiz’den büyüktü. Çocukluk yıllarında birlikte bulunurken süt kardeşi Muhammed’e çok hizmet etmiştir. Alemlerin Fahri Ebedîsi olacak bu çocuğa yemek yedirir, sevgi ve şefkatle onu kucaklar, birlikte elinden tutar gezdirirdi.

Hz. Peygamber Huneyn Gazvesine çıkmıştı. Bu gazve Hevazin kabilesi ile müslümanlar arasında geçti. Çetin çarpışmalar oldu ve birçok mal, eşya ganimet olarak alındı. Çok sayıda insan esir olarak getirildi. Efendimizin süt kardeşi Şeyma’da bu esirler arasındaydı.

Şeyma esirler arasında götürülürken kendisine sert davrananlara, “Biliniz ki vallahi ben sizin efendinizin süt kardeşiyim” diyerek havayı yumuşatmak istiyordu. Fakat etrafındakileri inandıramıyordu. Zira aradan çok uzun yıllar geçmişti. Onu esirler arasından ayırıp Efendimiz'e götürdüler. O, Efendimiz'in huzuruna vardığında:

- “Yâ Rasûlullah! Ben senin süt kardeşinim.” dedi. Efendimiz ona:

- “Buna alâmet ve işâret nedir?” dedi. Şeyma kolunu açtı ve:

- “Yâ Rasûlullah! Sen küçük iken beni ısırmıştın! İşte izi.” dedi. Şeyma o günün hâtıralarını bir bir anlatmaya başladı:

- “Sirer vâdisinde, ailemizin koyunlarını otlatıyorduk. O zaman benim babam senin süt babandı. Annem de süt annendi. Seni memeden ben ayırmıştım. Hatırladın mı şimdi yâ Rasûlullah!” dedi.

Sevgili Peygamberimiz ısırık izini görünce hatırladı. Şeyma kardeşini tanıdı ve ridâsını yere serip üzerine oturttu. Ona sevgi ve şefkatini gösterdi. Aradan uzun yıllar geçmişti. Çocukluk hatıraları gözünün önüne geldi. Bu manzara karşısında duygulandı ve gözleri doldu. Şeyma kardeşine hürmet etti. Hemen süt anne ve süt babasını sordu. Onların daha önce öldüğünü söyleyince Efendimiz hüzünlendi. Onu memnun edebilmek için elinden gelen gayreti gösterdi. Süt kardeşi Şeyma’ya:

“İstersen itibarlı ve sevilen birisi olarak burada kal, her türlü hizmetini göreyim. Eğer kabîlene dönmek istersen seni göndereyim.” dedi. Şeyma kabilesine dönmek arzusunu belirtti. Peşinden İslâm dinini kabul edip, kelime-i şehadet getirerek müslümanlığını ilân etti.

“Ey Rabbimiz, Muhammed’i bize bırak ki, onun delikanlılığını göreyim. / Sonra onu itaat edilen bir efendi göreyim. / Düşmanlarının ve hasetçilerinin yüzüstü geldiklerini göreyim. / Ona, ebediyen devam eden bir şeref ve izzet ver.”

Fahr-i Kâinat Efendimiz süt kardeşi Şeyma’ya bir erkek bir kadın köle verdi. Birçok eşya ile birlikte deve ve davar cinsinden hayvanlar hediye ederek kabilesine gönderdi.

Şeyma (r.anha) da, Rasûlullah (sav)’ın küçüklüğünde, ona oyun oynatırken söylediği şiiri hatırlatıp okudu:

“Ey Rabbimiz, Muhammed’i bize bırak ki, onun delikanlılığını göreyim.

Sonra onu itaat edilen bir efendi göreyim.

Düşmanlarının ve hasetçilerinin yüzüstü geldiklerini göreyim.

Ona, ebediyen devam eden bir şeref ve izzet ver.”

Köyüne gitmek üzere ayrılırken de, Hz. Muhammed (sav)'i şu sözlerle takdir etti: "Sen küçük bir çocukken de büyük bir adamken de ne iyi kefil (bakan) ve ne iyi bakılansın."

kynk:sonpeygamber.info

PEYGAMBER ZAMANINDA TİCARET

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 07 May 2022 20:52:00 +0000

Peygamberimiz Zamanında Medine’de Ticaret Nasıldı?

Peygamber Efendimiz döneminde Medine’de ticaret hayatı nasıldı? Peygamber Efendimiz’in koyduğu ticaret kuralları nelerdir? Medine Çarşısı ve Medine’de ticari hayat...

Resûlullâh Medîne’ye geldiğinde Müslümanlara, Yahûdîlerden ayrı bir çarşı ve pazar yeri göstererek ticâretlerini burada yapmalarını istedi. Zîrâ ticârî alanda istiklâl kazanmak için müstakil pazarların ehemmiyeti, herkesçe mâlum bir hakîkattir.

PEYGAMBER EFENDİMİZ’İN KOYDUĞU TİCARET KURALLARI

Resûlullâh, çarşı ve pazarla yakından alâkadar olur, tüccarları ve ticâret mallarını teftiş ederdi. Bir gün Hz. Peygamber çarşıda bir satıcıya uğradı. Önündeki buğday yığınının içine elini daldırdı ve ıslak olduğunu hissedince:

“–Nedir bu?” diye sordu. Adam:

“–Yağmur ıslattı, ey Allâh’ın Resûlü!” dedi. Efendimiz:

“–Bu ıslak kısmı üstte bırakıp herkesin görmesini sağlayamaz mıydın? Aldatan benden değildir.” buyurdu. (Müslim, Îman, 164) Kays bin Ebî Gareze (r.a.) anlatıyor:

“Biz Resûlullâh zamânında «Simsârlar» diye isimlendiriliyorduk. Bir gün Efendimiz bize uğradı ve daha güzel bir isim vererek şöyle buyurdu:

“–Ey tüccar topluluğu! Muhakkak ki alışverişe yalan ve yemin bulaşır. Bunun için siz de ona sadaka karıştırınız!” (Ahmed, IV, 6; Ebû Dâvûd, Büyû’, 1/3326)

İnsan her ne kadar dikkat etse de unutarak veya gaflet eseri olarak alışverişinde haksız durumlar meydana gelebilir. Bu sebeple her ihtimâle karşı tedbirli davranarak kazançtan bol bol sadaka vermek ve infakta bulunmak gerekmektedir. Resûlullâh yukarıdaki hadîs-i şerîfte bu husûsa dikkat çekmektedir. Rifâa bin Râfî (r.a.) der ki:

“Biz, Allâh Resûlü ile birlikte Musallâ’ya gidiyorduk. Efendimiz insanlardan bir kısmının alışveriş yapmakta olduğunu gördü. Onlara:

«−Ey tâcirler cemaati!» diye seslendi. Onlar da Allâh Resûlü’nün hitâbına kulak vererek O’na bakmaya başladılar. REsûlullâh:

«−Şüphe yok ki tâcirler kıyâmet günü fâcirler olarak diriltilirler. Ancak Allâh’tan korkan, iyilik eden ve sadâkat ehli olan bundan müstesnâdır.» buyurdu.” (Tirmizî, Büyû’, 4/1210)

Resûlullâh, ticâretteki ahlâk ve fazîlete dâir Benî İsrâîl’in sâlihlerinden iki kişi arasında cereyân eden şu vâkıayı nakletmiştir:

“Sizden önce yaşayanlardan bir adam, bir kimseden akar (gelir getiren mülk) satın aldı. Bu akarı satın alan kimse orada, içinde altın bulunan bir küp buldu. Satana gelip:

«–Altınını al! Ben senden toprak satın aldım, altını satın almadım!» dedi. Satan da:

«–Ben sana arâzîyi içinde bulunan her şeyiyle birlikte sattım!» dedi.

(Anlaşamayınca) bir adamı hakem tâyin ettiler. Adam (onları dinledikten sonra):

«–Sizin çocuklarınız var mı?» dedi.

Onlardan biri, oğlunun; diğeri de, kızının olduğunu söyledi. Hakem:

«–Oğlanla kızı evlendirin! Bu paradan ikisi için harcayın ve tasaddukta bulunun!» dedi.” (Buhârî, Enbiyâ, 54; Müslim, Akdiye, 21; İbn-i Mâce, Lukata, 4)

Gençliğinde ticâret kervanlarıyla uzun seyahatler yapmış mâhir bir tüccar olan Resûlullâh, Medîne’ye geldiğinde bu hususta da birtakım esaslar ortaya koymuştur. Ticâretin ehemmiyetine dâir şöyle buyurmuştur:

“Kazancın onda dokuzu ticârettedir.” (Süyûtî, I, 113)

“Kişinin yediği şeylerin en helâl ve güzel olanı, bizzat kazanarak yediğidir.” (İbn-i Mâce, Ticârât, 1)

Zîrâ gıdânın maddî tesirinin yanında bir de mânevî tesiri vardır. Lokmanın helâl, haram veya şüpheli yollardan gelmiş olması, rûhumuzu tesiri altına alır. Yâni yediğimiz lokmanın mânevî durumu hissiyâtımıza tesir eder. Bütün ibâdetlerle birlikte bilhassa hac ibâdetinde helâl paranın ehemmiyeti hadîs-i şerîfte şu şekilde îzâh edilmiştir:

“Kim bu Beyt’i, haram kazançtan elde ettiği para ile ziyâret ederse Allâh’a itaatten çıkmış olur. Böyle bir insan hacca niyet eder ihrâma bürünerek bineğinin üzengisine ayağını basıp devesini hareket ettirdikten sonra «Lebbeyk Allâhümme lebbeyk» derse semâdan bir münâdî şöyle seslenir: «Sana ne lebbeyk ne de sa’deyk. Çünkü senin kazancın haram, azığın haram, bineğin haramdır. Hiçbir sevap almadan günahkâr olarak dön! Hoşlanmayacağın şeyle karşılaşacağından dolayı üzül!»

Fakat kişi helâl parayla hac yolculuğuna çıkar, bineğinin üzengisine ayağını basıp onunla hayvanını hareket ettirir ve «Lebbeyk Allâhümme lebbeyk» derse semâdan bir münâdî şöyle seslenir: «Lebbeyk ve sa’deyk. Sana icâbet ettim. Çünkü senin bineğin helâl, elbisen helâl, azığın helâldir. Haydi çok büyük sevaplar elde etmiş ve hiç günâha girmemiş olarak dön! Seni memnûn ve mesrûr edecek şeyle karşılaşacağın için sevin!»” (Heysemî, III, 209-210)

Yiyecek ve kazançta helâl ve haram husûsu, çok mühim ve çokça ihlâl edilen bir mesele olduğundan, Bakara Sûresi’nde ilâhî hükümlerle, büyük şirkten sonra ilk olarak bu kapı kapatılmıştır. Hattâ fazla ahkâm ihtivâ etmeyen En’âm, A’râf, Yûnus ve Nahl gibi Mekkî sûrelerde bile akâid bahislerinin hemen ardından gıdâ ve kazançtaki helâl-haram hususlarına açıklık getirilmiştir.

DİNİMİZ KARABORSACILIK VE STOKÇULUĞU YASAKLAMIŞTIR

Allâh Resûlü, ticârette dürüst ve cesur davranmak gerektiğini bildirerek şöyle buyurmuştur:

“Malını satışa arz eden cesur tüccar merzuk (rızıklandırılmış), muhtekir (karaborsacı) ise mel’undur.” (İbn-i Mâce, Ticârât, 6)

“Korkak tâcir mahrum, cesur tâcir merzuktur.” (Deylemî, II, 79)

Peygamber Efendimiz’in ticâret husûsunda ortaya koyduğu esaslardan bâzıları da şöyledir:

“Alışveriş yapan iki kişi, birbirlerinden ayrılmadıkça veya ayrılıncaya kadar (caymakta) muhayyerdirler. Eğer dürüst alışveriş yapıp da her şeyi olduğu gibi açıklarlarsa alışverişleri bereketli olur. Eğer bâzı hakîkatleri gizleyip yalan söylerlerse alışverişlerinin bereketi kalmaz.” (Buhârî, Büyû’, 19; Müslim, Büyû’, 8)

“Yemin, mala alâkayı artırır, ancak bereketi giderir.” (Buhârî, Büyû’, 26; Müslim, Müsâkât, 13)

Peygamber Efendimiz, ticâret mallarının çarşı ve pazara getirilmeden, yolda karşılanmasını, satın alınan şeyi, tamâmıyla teslîm almadan satmayı veya yanında bulunmayan bir malı çarşıdan satın alıp müşteriye satmayı, birbirlerinin alışverişi üzerine satış yapmayı, müşteri kızıştırmayı vs. yasaklamıştır.

ALIŞVERİŞİ KOLAYLAŞTIRIN

Alışverişte kolaylaştırıcı bir tavır takınmak gerektiğini bildiren Resûlullâh şöyle buyurmuştur:

“Satışında, alışında, borcunu ödeyişinde cömert ve müsâmahalı davranan kimseye Allâh rahmetini bol kılsın!” (Buhârî, Büyû’, 16)

“Allâh, sizden önce yaşamış olan bir kimseye rahmetiyle muâmele etti. Çünkü bu adam sattığında, aldığında, borcunu istediğinde (kabalık ve sertlik değil, anlayış ve) kolaylık gösterirdi.” (Tirmizî, Büyû’, 75/1320)

Mal hırsı ile dünyâ menfaatine aldanarak Resûlullâh Efendimiz’in koyduğu bu esaslara riâyet etmeyip daha fazla kazanacağını zannedenler, âhiret fukarâsı olma tehlikesiyle karşı karşıya kalırlar. Allâh’ın rızâsını ve âhiret azığını kazanma azminde olan dürüst tüccarlar ise Peygamber Efendimiz’in şu müjdesine muhâtaptırlar:

“Emîn, doğru sözlü ve müslüman bir tâcir, kıyâmet günü şehîdlerle berâberdir.” (İbn-i Mâce, Ticârât, 1)

MEDİNE'DE KITLIK

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 19 Mar 2022 21:11:00 +0000

MEDİNE'DE KITLIK

İnsanlık tarihinde birçok kıtlık olayı yaşanmıştır. Bunlardan bazıları, insanların felaketiyle neticelenmiştir. Müslümanlar da bu kıtlıklardan nasibini almıştır. Hz. Peygamber’in dönemin-den günümüze kadar sayısız kıtlık örnekleri bulunmaktadır. Bunların içerisinde en önemli olanlarından biri de Ömer b. el-Hattâb’ın (öl. 23/644) halifeliği döneminde Medine ve çevre-sinde etkili olan kıtlık hadisesidir.

Hz. Ömer’in halifeliğinin 6. yılına tekabül eden bu kıtlığın olumsuz sonuçları oldu. Yağmurların yağmadığı ve toprağın kül haline geldiği bu dönemde, canlılar zarar gördü ve bazı ölüm vakaları yaşandı. Şehirdeki imkânlar kıtlığı gidermede yeter-siz kalınca halife, çevre vilayetlerden yardım talebinde bulundu. Buralardan gelen yardımlar sayesinde halk, bir nebze de olsa rahat bir nefes aldı. Remâde yılı olarak bilinen kıtlık yılında Hz. Ömer, halktan zekât almadığı gibi hırsızlıktan dolayı had cezasını da geçici olarak uygula-madı. Hz. Ömer, sebepler dairesinde elinde olan bütün imkânları seferber ettikten sonra kurak-lığın ortadan kalkması için yağmur duasına çıktı. Yağmurlar yağıp hayat normale döndükten sonra halife, Medine’nin kırsal kesiminde bulunan ve kıtlıktan dolayı şehre gelen insanları ikametgâhlarına geri gönderdi.

Özet: İnsanlık tarihi boyunca değişik coğrafyalarda birçok kıtlık hadisesi yaşanmıştır. Bunlar-dan bir kısmı insanları fazla etkilemezken bazılarının sonuçları ölümcül olmuştur. Hicaz bölge-si de bu doğal afetlerden nasibini almıştır. Özellikle kurak bir iklime sahip olan Mekke, İslam öncesi dönemden günümüze gelinceye kadar sayısız kıtlık hadisesine sahne olmuştur. Pey-gamber şehri olarak bilinen Medine ise Mekke kadar olmasa da yine de kıtlık olaylarına sahne olmuştur. Hz. Peygamber’in hicretiyle birlikte önemi bir cazibe merkezi haline gelen Medine hem Allah Resulü zamanında hem de daha sonraki dönemlerde kıtlıklarla boğuşmuştur. Bu kıtlıklar içerisinde Hz. Ömer’in halifeliği döneminde yaşanan kıtlık ise etkileri itibariyle bir hayli ağır olmuştur.7

Medine’de yaşanan ve tarihi kaynaklara Âmurremâde olarak geçen kıtlık yılı, Yağmurun yağ-madığı ve toprağın kül rengi haline gelip rüzgârın önünde savrulmasından dolayı böyle bir isimle anılmıştır. Hicretin 17. yılının sonlarında başlayıp 18. yılının başlarına kadar devam eden kıtlık, yaklaşık olarak dokuz ay sürmüştür. Bu süre zarfında yağmur yağmadığından toprak kurudu, ekinler yeşermedi ve hayvanlar telef oldu. Halk, açlık ve sefalette maruz kaldı ve elle-rinde hiçbir şey kalmadı. Çarşılar ve pazarlar boşaldı, alınıp satılan herhangi bir şey kalmadı. İnsanlar alışveriş yapamaz hale geldi. Öyle ki insanlar, karınlarını doyurmak için toprağı eşerek kertenkele ve köstebekleri çıkarıp yemek zorunda kaldılar.

Kıtlık, Medine’nin kırsal yerlerinde etkisini daha çok hissettirdi. Çölde yaşayanlar, yiyecek bir şey bulamayınca Medine’ye sığınmak zorunda kaldılar. Kuraklık öyle bir hale geldi ki bazı kabilelerde ölüm olayları yaşandı. Hayatta kalan da yaşamını sürdürebilmek için ellerine ne geçerse yemek zorunda kaldı. Yemek için kestikleri hayvanların zayıflığından dolayı et namına bir şey bulamadılar. Böylece halk, açlıktan dolayı ölü hayvanların derilerini çıkarıp ateşte pişiriyor ve onları kemirerek karınlarını doyurmaya çalışıyordu. Diğer yandan ölü hayvanların kemiklerini parçalayarak kırıntılarını yiyorlardı.

Kıtlık, etkisini uzun süre devam ettirince birçok kişinin hayat şartlarını değişti. Halife Ömer, halkın sıkıntılarını gidermek amacıyla bazı tedbirlere başvurdu. İlk önce Medine'deki merkezi hazinede bulunan gıda maddelerini, kıtlıkta zarar görenlerin hizmetine sundu. Merkezi bey-tülmâldaki yiyecekler yetersiz kalınca, valilerine haber göndererek kendi bölgelerinden Medi-ne ve çevresinde sıkıntı çekenlere yardım göndermelerini istedi. Yapılan çağrı karşılık buldu. Şam, Kûfe, Basra, Mısır ve Yemen gibi beldelerden Medine’ye bol miktarda yardım gönderildi. Gönderilen yardımlar sayesinde insanlar rahatladı. Çünkü temel ihtiyaç maddeleri başta olmak üzere hemen hemen her şeyin fiyatı çok yüksek bir seviyeye çıkmıştı. Bu yardımlar vesilesiyle yiyecek fiyatları gerilemiş halife de bu yardımları büyük bir özveriyle dağıtmıştı.

Taşradan gönderilen yardımların hem Medine halkına hem de dışarıdan gelip Medine’nin çev-resine yerleşmiş olan insanlara adaletli bir şekilde dağıtılabilmesi için Hz. Ömer, bazı kişileri görevlendirerek ihtiyaç sahibi olanlarının sayısını tespit etmeye çalıştı. Halkın sayısı belirlen-dikten sonra kıtlıktan zarar görenlerin adlarını ve ihtiyaçlarını gösteren bir liste hazırladı. Daha sonra gıda maddelerini alabilmeleri için halka Hz. Ömer'in mührünü taşıyan karneler verildi.

Halife Ömer, valilerden gelen yardımlar sayesinde ihtiyaç sahipleri için un ambarını kurmuş-tur. Medine'ye gelenler, buradan un, ekmek, hurma, üzüm vb. yiyecekler alıyordu. Ayrıca bazı günlerde yirmi deve kesilip kıtlıkta sıkıntı çekenlere sıcak yemek veriliyordu. Halife, ekmekle birlikte tencerelerde pişirilmiş tirit ile zeytinyağını katık yapıyordu. Yemekler yapıldıktan sonra insanlar yemeğe davet ediliyor, gelemeyenler olursa onlara da yemek gönderiliyordu. Bu uygulama, kıtlık bitinceye kadar her ay düzenli bir şekilde devam ediliyordu. H. Ömer, dağıtılacak bir şey bulamadığı zaman azığını bulabilmiş her bir hane halkına, azığı olmayan bir hane halkını misafir ederek sıkıntılarını gidermeye çalışıyordu.

Yağmurlar yağdıktan sonra halife, kıtlık zamanında gelip Medine’ye yerleşen Arapları, memleketlerine geri gönderdi. Yurtlarına rahat bir şekilde ulaşabilmeleri için de hazineden azık ve binek tedarik etti. Arap kabileleri, Hz. Ömer’in kıtlık boyunca gösterdiği bu güzel muameleden dolayı memnun oldular ve kendisine teşekkür ettiler.

Hz. Ömer, kuraklık döneminde zekâta taalluk eden mallardan zekât almamıştır. Ancak kıtlık etkisini kaybedince iki yılın zekâtını beraber almıştır. Aynı şekilde zaruretten dolayı gayrimeşru yollarla karnını doyuran kişilere de had cezasını uygulamamıştır.

Hz. Ömer, kıtlık yılında halkın sıkıntılarını gidermek için çok uğraştı ve bütün tedbirlere baş-vurdu. Ancak kıtlık etkisini kaybetmediği için zor durumda kaldı. Bunun için yağmur duasına çıkmaya karar verdi ve valilerinden de yağmur duasına çıkmalarını istedi. İnsanlar, Hz. Ömer’in yağmur duasına çıkacağına öğrenince hep birlikte ona iştirak ettiler. Halife Ömer, yanına Hz. Abbas’ı da alarak Allah’tan istiğfarda bulundu. Yapılan dualar netice verdi. Medine ve çevresine bol miktarda yağmur yağdı. Böylece kıtlık ortadan kalktı ve halk, rahat bir nefes aldı.

Müslümanların idarecisi olan Hz. Ömer, kıtlık esnasında halktan farklı bir şey yemiyor zaman zaman onlardan daha kötü şartlarda besleniyordu. Kıtlık bitinceye kadar birçok defa halkın nefsini kendisine tercih ediyordu. Bunun için de çoğu zaman aç kalıyordu. Bu şekilde hareket etmek, Halife Ömer’in sağlığını ciddi manada tehdit ediyordu. Bu şartlar, halifenin şahsıyla münhasır kalmıyor ailesine de etki ediyordu. Çünkü Hz. Ömer’in aile fertleri, diğer ailelere oranla daha fazla sefalet içerisinde yaşıyorlardı. Kıtlık etkisini kaybedinceye kadar şartlar bu şekilde devam etti.

KURBANI ÇOCUKLARA NASIL ANLATMALI

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 16:23:00 +0000

KURBAN BAYRAMI VE ÇOCUK

Bayramlar, çocukların en mutlu olduğu günlerdir. Bayramlıklar giyilir, büyüklerin elleri öpülür, duası alınır ve harçlık toplanır… Ramazan bayramı’ndan farklı olarak bu bayram bir de günler öncesinden alınan kurbanlar kesilir. Peki insanlığın sevgi ve yardımlaşma ile birbirine yaklaştığı Kurban bayramı, çocuklara nasıl anlatılabilir?

Birlik, beraberlik, sevgi ve yardımlaşmayla kalplerin birbirine yaklaştığı bir Kurban Bayramı daha geliyor. Bu bayramda yapılacak en büyük ibadetin kurban kesmek olduğunu Peygamber Efendimiz (sas) ‘İnsanoğlu, Kurban Bayramı günü Allah için kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmış olamaz.’ sözleriyle anlatıyor. Anne-babaların kurbanda aklına takılan soru ise şu: “Çocuğuma kurban kavramını nasıl anlatırım?” İlahiyatçı Prof. Dr. Mehmet Emin Ay, Hz. İbrahim ve Hz. İsmail’in güzel bir hikâye üslubu ile anlatılmasının doğru olacağını belirtirken, uzman psikolog Farika Teymur Artır, çocuklara yaşına uygun ve programlı verilen dini eğitimin bu soruyu cevaplandıracağı görüşünde.

Prof. Ay, eğitimci ve ebeveynlerin çocuklara kurban ibadetinden bahsetmeden önce konu hakkında doğru ve yeterli bilgiye sahip olmaları gerektiğini vurguluyor. “Yaşanan bu hadiseyi tatlı bir üslupla, hikâyeleştirerek anlatmak bile çocuklar için ‘Neden kurban kesiyoruz?’ sorusuna cevap olmaya yeter.” diyen Prof. Ay, Hz. İbrahim, Hz. İsmail ve diğer peygamberlerin isimleri ve hayat hikâyeleri ne kadar bilinirse, kurban kavramının da çocuğa o kadar yakın olacağını aktarıyor. İlahiyatçı Mehmet Emin Ay, “Zira çocuk, kurbanı çok sevdiği peygamber Hz. İsmail’in hayatına karşılık cennetten gönderilmiş bir hediye olarak görüyor ve sevgi, minnet duyabiliyor. Böylece çocuğun canlılara merhamet duygusu da kaybolmuyor. Allah’ın emri olduğunu düşünüyor ve kabul etmesi kolay oluyor.” şeklinde konuşuyor.

Uzman psikolog Farika Teymur Artır ise kurbanın çocuklara anlatılmasında doğru din eğitiminin önemini vurguluyor. Artır, aile içi din eğitiminde ebeveynin çocukla birlikte ibadet etmesi ve manevi ortamlarda birlikte olmasının etkili olduğunu kaydediyor. “Sahip olduğu nimetlerin devamı için Allah’a şükretmeye ve dua etmeye alışmış çocuk, kurban ibadetini anlayacaktır. Kurbanı bir canlıyı öldürmek olarak anlamayacaktır.” diyen uzman psikolog, çocuğun kurbanı bir canlının öldürülmesi olarak algılamaması için gördüğü bütün güzelliklerin Allah’tan geldiğinin farkında olması gerektiğini aktarıyor. Farika Artır, bu noktada anne-baba ve yetişkinlere de büyük sorumluluklar düştüğünü söylüyor. Çocukların duyduklarını ve gördüklerini doğru yorumlayabileceği altyapı oluşmadan, kurban, ölüm gibi açıklanması güç kavramların anlatılmasının olumsuz etkiler bırakabileceğini dile getiren Artır, “Ebeveyn öncelikle çocuğun sorduğu sorulara yaşına ve kişisel özelliklerine uygun cevaplar vermeli. Onların anlayacağı somut ve net açıklamalar yapmalı.” diyor.

Çocukta Allah inancının temeli 3 yaşında atılıyor!

0-3 yaşçocuklarda kavramların yerleştiği bir dönem. Kurban Bayramı kavramının yerleşmesi de diğer kavramlar gibi anne, babanın tutumlarını izlemesi sonucu oluşacağından bayram ziyaretlerine önem verilmeli. Bayramda anne-baba ve akrabaların mutluluğunu gören çocuk, bayram sevincini paylaşırken birlik ve beraberlik duygusunu yaşar. Çocuk küçük hediyelerle sevindirilmeli. Çocukta Allah inancının temeli 3 yaşında sorulan sorulara verilen cevaplarla atılır. Böylece ileriki yıllarda Allah için kurban kesildiği söylendiğinde, bunu anlaması Allah’a iman duygusu ile mümkün olacaktır.

3-6 yaşarası çocuğa, paylaşma ve yardımlaşma duygusunu anlatmak için Kurban Bayramı bir fırsat. Bayramın sosyal boyutu anlatılırken Kurban Bayramı’nda koyun, inek gibi hayvanların kesilerek yardıma muhtaç insanlara dağıtılıp yardım edildiği ifade edilmeli. Bu yaştaki çocuk yararlı gıdaları öğrenmeye başlıyor. Et yemenin insan sağlığı için önemli olduğu, bazı hayvanların insanların besin ihtiyacını karşılamak için yaratıldıkları ve kesim esnasında canlarının yanmadığı anlatılabilir. Koyun keçi gibi kurban edilen bu hayvanların kendilerini besleyen ve kurban eden insanlara sağlık kazandırdıkları için mutlu oldukları söylenebilir.

7-12 yaşdöneminde çocuk, hayat ve ölüm kavramını kazanmaya başlıyor. Bu dönemde çocuğa Allah’ın emriyle koç, koyun gibi hayvanların kurban edilerek etlerinin ihtiyaç sahibi kişilere dağıtılacağı uygun bir dilde anlatılmalı. Müslümanların kurban ibadetiyle sevap kazandığı söylenmeli. Bu yaşlarda kurbanın hayat nimetine şükür için kesildiği, Hz. İbrahim’e kurban etmesi için koç gönderildiği uygun bir dille anlatılabilir. Hikâyeler çocukların bazı kavramları daha iyi öğrenmesini sağlar. Bu hususta çocuğun kişisel özellikleri ile birlikte duygusal gelişimi de dikkate alınmalı. Bu yaştaki çocuklardan kurban eti dağıtma konusunda yardım istenebilir. Kurban kesimi küçük yaşta çocuklara izletmek doğru değildir. 9 yaşından sonra isterse izletilebilir.

Anne-baba çocuğun gelişim düzeyine uygun olarak kurban kesimi hakkında açıklama yapmamış ve çocuk beklemediği bir anda kesime tanık olmuşsa bu, çocukta psikolojik travma etkisi yapabilir. Hassas, ürkek, duygusal yapıda olan çocuklara özellikle dikkat edilmeli. Yaşı kaç olursa olsun kurban kesimi zorla izletilmemeli. Anne-babanın çocuğun duygularını hafife alarak “Zaten ölecekti, ne var bunda büyütülecek?” demesi, çocuğu ihmal ederek hiç açıklama yapmaması çocuk üzerinde olumsuz izler bırakır.

KURBANI ANLATAN AYET VE HADİSLER

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 16:16:00 +0000

KURBAN'I ANLATAN AYET VE HADiSLER

Kurban, Kitap, Sünnet ve icma ile meşru kılınmış bir ibadettir ve hicretten iki sene sonra meşru kılınmıştır Kurban ibadetine Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’inde mealen şu ayetlerle işaret buyurmuştur:

“Rabbin için Namaz kıl ve Kurban kes” (Kevser Suresi: 2), “şüphesiz benim namazım, kurbanım ve diğer ibadetlerim, hayatım ve ölümüm âlemlerin Rabbi olan Allah içindir O'nun ortağı yoktur ” (En’am Suresi: 162)

Kurban ibadetinin önem ve ehemmiyetine vurgu yapan hadis-I şeriflerden bir kaç tanesi ise şöyledir:
“Ademoğlu kurban bayramı gününde (kurban) kanı akıtmaktan daha sevimli bir iş ile Allah'a yaklaşabilmiş değildir Kanını akıttığı hayvan, kıyamet günü boynuzları, çatal tırnakları ve kılları ile gelecektir Akan kan yere düşmeden önce, Yüce Allah katında, yüksek bir makama ulaşır Bu bakımdan kurbanlarınızı gönül hoşluğu ile kesiniz”, “Kim imkânı olduğu halde kurban kesmezse bizim namazgâhımıza yaklaşmasın” (ibn Mace, Ahmet bş Hanbel)

Bu ayet ve hadislerden hareketle Kurban ibadetinin hükmü hakkında islam âlimleri şu mütalaa ve mülahazalarda bulunmuşlardır:

Kurban kesmek, dinen aranan şartlara haiz olan bir kişiye, Hanefi mezhebindeki çoğunluğun ve bazı müctehid imamların görüşüne göre vaciptir Diğer müctehidlerin çoğunluğuna göre ise, sünnet-i müekkededir Ancak buradaki sünnet-i müekkede tabiri de Hanefi mezhebindeki vacib hükmüne tekabül etmektedir Yani vacip derecesinde bir ibadettir demek olur Biraz önce geçen “Kim imkânı olduğu halde kurban kesmezse bizim namazgâhımıza yaklaşmasın” hadisindeki şiddetin de dozu gösteriyor ki kurban ibadeti, şartları tutan her insan tarafından mutlaka yerine getirilmelidir Terki bir Müslümanı islam cemaatinden uzaklaştırmaya kadar götürecek olan bir ibadet, elbette son derece mühim bir ibadettir .
Kesilen kurban üzerinde yapılacak muamele konusunda da hem Kur’an, hem de Sünnet bizi yalnız bırakmıyor Önce ayetler:

“Onlardan yiyin ve eli dar olana ve yoksullara yedirin” (Hac Suresi ayet: 28);
“Etinden yiyin ve ondan dilenen ve dilenmeyen yoksullara yedirinş” (Hac Suresi ayet:36)

Bu konuda bize ışık tutan Hadislerin bir kısmı da şöyledir:
Bir rivayette Rasulullah (sav,) iki güzel (kusursuzve semiz) koç kurban etmiş ve onları kendi elleriyle keserek: “Bismillah'i Allah'u Ekber! Bunlar, benim ve kurban kesemeyen ümmetim içindir ”buyurmuştur (Muttefekun aleyh)
Bir diğer rivayet ise şöyledir: Peygamberimiz(sav), Hz Aişeye: “Kurban etini ne yaptınız?” diye orduğunda Hz Ayşe (ra) validemiz: “Ya Rasulallah! Hepsini dağıttık sadece ön ayakları kaldı” cevabını vermişler Bunun üzerine Peygamberimiz efendimiz (sav): “Bilakis ey Aişe! Hepsi kalmış ön ayakları hariç buyurmuşlar”
Rabbimizin islam dini mensuplarına bir hediyesi olarak, islam’dan önceki dinlerin aksine, Allah rızası için kesmiş olduğumuz kurbanlarımızdan hem kendimiz yiyebiliriz, hem de dost, ahbap ve akrabalarımıza elbette en başta da fakir ve fukaraya ikram ederiz .

Kurban, ibadet olmasının yanında, tamamen anlayamasak da içinde onlarca hikmeti barındıran ve sosyal birçok faydası olan mühim bir yardımlaşma müessesesidir Kurbanın çok sayıdaki hikmetlerinden farkına varabildiğimiz ve tesbit edebildiğimiz, bazı hikmetlerini şöylece sıralayabiliriz:

Kurban, kurban kesen insanın kulluğundaki sadakat ve teslimiyetinin bir nişanesidir Kulun bedeni ibadetinin yanında, mali bir ibadetten de kaçınmadığını gösterir.
Kurban bayramı Namazından hemen sonra kurban kesen mü’min, “bedenimi Allah’a kulluğa sevkettiğim gibi malımı da Allah’a kulluk yolunda sarfederek hem beden hem de malımla kulluğumu ispat ediyorum” demek istiyor Kelimenin manasından da anlaşılacağı gibi, kurban, kurban ibadetini yerine getiren Müslümana, Allah'a daha da yakın olma arzusu ve isteğiyle bu ibadeti gerçekleştiği için ilahi sevgiyi kazandırır.
Ferdi, cimrilikten, kişisel çıkarlardan, ihtiras ve maddecilikten uzaklaştırıp, Allah'ın cömertlik sıfatının tecellisine mazhar kılar.
Kişiyi topluma bağlar; komşu ve muhtaçlarla kaynaşma imkânını sağlar Kişinin toplumda itibarını artırır.
Aileye huzur getirir; çocukların dimağlarında dinden ve dindarlıktan, yardımda bulunmaktan yana silinmez izler meydana getirir.
Aile ferdlerini hayırda, iyilikte, yardımda bulunmaya, fakirlerle ilgilenmeye alıştırır
Toplumun samimi duygularla bütünleşmesine yardımcı olur Rahmet meleklerinin dua ve istiğfarlarını artırır Eve rahmet ve bereket inmesine sebep olur.
Kabirde huzur içinde yatmayı sağlar Ahirette sahibine manevi bir binek ve sırattan geçmesine destek olur.
Hz Peygamber (sav)’in güzel sünnetlerinden birini yerine getirmenin sevinç ve huzurunu tattırır ve O'nun şefaatına vesile olur.

KURBAN BAYRAMINDA YAPILMASI GEREKEN DUA VE İBADETLER

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 16:10:00 +0000

Kurban Bayramı’nda yapılacak ibadetlere arefe gününden başlanmalıdır. Arefe gününe hürmet edilmeli, günaha girmemeye dikkat edilmelidir. Çokça dua ve istiğfar edilmesi gereken bu özel günde ihlas suresi okunmalı hatta vaktinizin çoğunu Kuran'ı Kerim okuyarak geçirmelisiniz.

>>Arefe Günü Nasıl Dua Etmeli

Peygamber Efendimiz, "En hayırlı, kabulü şayan olan dua, Arefe Günü yapılan duadır" (Tirmizî, Dua, 8; Malik, Dua, 500) diye buyurmuştur.

Bazı kaynaklarda, "Arefe günü besmele ile bin İhlas okuyanın günahları affedilir ve duası kabul olur" şeklinde buyurduğu da yazılır. "Kim İhlâs suresini Arefe gününde öğle ile akşam arasında bin defa okursa Allah (cc), ona ne isterse verir." Buyurduğu da rivayet edilir. Bu hadislerden hareketle, bu mübarek günde İhlas Suresi'ni bin defa okumak yapılacak en faydalı işlerden biridir. Tövbe istiğfar, salavat, kelime-i tevhid okumak tavsiye edilen ibadetlerdendir.

1000 İhlas Fazileti

İhlâs Sûresini farklı sayılarda okumanın fâziletlerine dair hadisler olduğu (1) gibi, 1000 defa okumanın faziletiyle ilgili rivayetler de vardır:

"Arefe günü Besmele ile bin İhlâs okuyanın günahları affedilir ve duası kabul olur." (Ebu-ş şeyh)

Bir hadis-i şerifte:

"Kim ihlâs suresini Arefe gününde öğle ile akşam arasında bin defa okursa Allah (cc), ona ne isterse verir." buyrulmaktadır.

Hadis-i şeriflere göre; "İhlâs suresini okumak kul hakkı hariç diğer bütün günahların affına vesiledir." (Ebu-ş şeyh)

Kurban Bayramı'da Okunacak Dualar

Ey rahmeti ile bütün varlığı, bütün kâinatı kuşatan Rahman ve Rahim olan Allah'ım

Şu mübarek Bayram sabahında huzuruna geldik. Lâyıkı veçhile kul olamayışımızın mahcubiyeti içinde divanına durduk. Şükrümüzü hakkıyla eda edemeyişimizin bilinci içindeyiz. Bizi huzuruna kabul buyur, dua ve niyazlarımızı kabul eyle Allah'ım!

Ya Rabbi!

Kıldığımız namazları, “Kurban Bayramı günlerinde senin katında en sevimli amelimiz olan kurbanlarımızı”, okuduğumuz Kur'anları, indirdiğimiz hatm-i şerifleri, yaptığımız zikirleri, tesbihatı, dua ve niyazları, va'z-u nasihatleri, hasılı bütün ibadet ve taatlerimizi, hayır ve hasenatımızı, şu Bayram günü hürmetine en güzel şekliyle kabul eyle Allah'ım!

Bu mübarek bayram sabahında, yürekten itiraflarımız ve samimi tövbelerimizle sonsuz rahmet ve mağfiretine iltica ediyoruz. Bizi gönüllere şifa, dertlere deva, huzur ve barış kaynağı olan Kur'an'la buluştur Allah'ım!

Bize bahşeylediğin en büyük sermaye olan ömrümüzü rızana uygun geçirmeyi nasip eyle Allah'ım! Bizleri Sana layık bir kul, Habibine layık bir ümmet eyle.

Onları cennetinle ve cemalinle müşerref eyle! Ailelerine sabır ve metanet ihsan eyle! Dinimizin, devletimizin, milletimizin bekasını sarsacak her türlü dâhili ve harici belalardan, sıkıntılardan, musibetlerden, kederlerden ve terörden bizleri muhafaza eyle!

KURBAN VE TÜM DETAYLARI

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 16:03:00 +0000

TÜM YÖNLERİYLE KURBAN İBADETİ

Kurban ibadeti İslâmiyetten önce de vardı
Cenab-ı Hakk'ın dostu olma şerefiyle şereflenmiş bir peygamber olan İbrahim (a.s.) bir adakta bulunmuş, bir oğlu olduğu takdirde onu Allah'a kurban edeceğini adamıştı. Aradan geçen zaman içerisinde oğulları olmuş ama o, adağını nasılsa unutmuştu. Rüyada oğlunu kurban ediyor görmüş ve irkilmişti. Hz. İbrahim bu rüyayı üç ayrı gece görmüştür.

Peygamberlerin rüyası vahiy olduğu gibi onlar tarafından yapılan tabirleri de vahiydir. İbrahim a.s. da rüyasını, oğlunu kurban etmesi gerektiği şeklinde tabir etmiş ve böylece bu tabir de vahiy olmuştur. Artık Hz. İbrahim'in bu vahyi yerine getirmesi gerekiyordu.

Elbette bu çok zordu ama Allah'tan aldığı vahye uymaması daha zordu. İbrahim a.s büyük bir imtihan karşısında olduğunu anladı. Hiç tereddüt etmeden Allah'a teslim oldu ve durumu oğlu İsmail aleyhi's-selâm'a açmaya karar verdi.

Şimdi konu ile ilgili olarak Kur'an-ı Kerim'in açıklamalarını dinleyelim: Allah Teala buyuruyor:

"İbrahim 'Ey Rabbim, bana iyilerden (bir oğul) ihsan et' dedi. Biz de kendisine yumuşak huylu bir oğul müjdeledik. Oğlu yanında koşacak çağa gelince, 'Ey oğlum, ben seni rüyamda boğazladığımı gôrüyorum, bir düşün, ne dersin ?' dedi. (İsmail) Babacığım, sana ne emrolunuyorsa yap. İnşaallah beni sabredenlerden bulacaksın.' dedi. Her ikisi de Allah'a teslim oldular (Allah'ın emrine boyun eğdiler). İbrahim, oğlunu şakağı üzerine yatırdı. Biz de ona şöyle seslendik: 'Ey İbrahim, rüyana gerçekten sadakat gösterdin, şüphesiz ki bu apaçık bir imtihandı.' Dedik ve ona (İsmail'e karşılık ) büyük bir kurbanlık fidye verdik. Kendisine sonradan gelenler için de iyi bir nam bıraktık. Selam olsun İbrahim'e. İşte biz iyilik yapanları böyle ödüllendiririz. Çünkü 0, bizim mümin kullarımızdandır." (1)

Görülüyor ki, Kur'an da Hz. İbrahim'in gördüğü rüyanın vahiy olduğunu teyit etmiştir. Çünkü Cenâb-ı Hak kendisine seslenirken: "Ey İbrahim, gördüğün rüyaya gerçekten sadakat gösterdin." buyurmuştur.

İbrahim a.s, Allah'ın emrine boyun eğerek oğlunu kurban etmek üzere şakağı üzerine yatırınca Cenab-ı Hak, İsmail'in yerine bir koyun kurban etmesini emretmiştir. Bu, Allah'ın insanlığa büyük bir lütfudur. Allah, insanları Hz. İbrahim'in aracılığı ile insanı kurban etmekten korumuş olmasaydı muhtemelen insanlar, insan kurban etme, gibi korkunç bir geleneğe sahip olabilirdi ve insanları bu korkunç gelenekten kimse de kurtaramazdı.

İbrahim a.s oğlu yerine Cenâb-ı Hakk'ın kendisine gönderdiği koçu kurban etmiştir. Böylece kurban Hz. İbrahim'den sünnet olarak bize intikal etmiştir.

Kurban, insanın Allah'a yaklaşmasına ve O'nun rızasını kazanmasına vesile olan bir ibadettir. "Kurban"kelimesinde bu mana vardır. İnsan kurban kesmekle İbrahim (a.s.) gibi Allah'a ve O'nun emirlerine bağlılığını, gerekirse O'nun rızasını kazanmak için her fedakârlığa katlanacağını göstermiş olur.

Allah'ın hoşnutluğunu kazanmak için yapılan her şeyde esas olan iyi niyettir. Kurbanda da böyledir, iyi niyet ve ihlas esastır. Bakınız, bu konuda Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyuruluyor:
"Onların (kurbanların ) ne etleri ne de kanları Allah'a ulaşır. Fakat O'na sadece sizin takvanız ulaşır.'' (2) Esasen Allah Teâla ancak takva sahiplerinin yapmış oldukları ibadetleri kabul eder. Maide suresindeki şu ayet-i kerimeler bu konuyu bir örnek vererek açıklıyor. Allah Tealâ buyuruyor.

"(Ey Muhammed) Onlara Adem'in iki oğlu ile ilgili haberi hakkıyle oku. Hani her ikisi birer kurban sunmuşlardı, birinden kabul edilmiş, diğerinden kabul edilmemişti (Kurbanı kabul edilmeyen ötekine).
-Seni öldüreceğim, demişti. Diğeri ise :
- Allah, yalnız kendisinden korkanlardan kabul eder, dedi ve devam etti : "Allah'a yemin ederim ki sen beni öldürmek için bana el uzatsan da ben seni öldürmek için sana el uzatacak değilim. Ben, alemlerin Rabbi olan Allah'tan korkarım.'' dedi. (3)

Görülüyor ki, kurban kesenlerden biri iyi niyeti ve Allah'tan korkması sebebiyle sunduğu kurban kabul görmüş, diğeri ise kötü niyeti sebebiyle kurbanı kabul edilmemiştir.

Sevgili Peygamberimiz de bu konuda şöyle buyurmuştur :
"Amellerin kıymeti ancak niyetlere göredir. Herkesin niyet ettiği ne ise eline geçecek olan ancak odur.''(4)

Kurban, İslâm'daki sosyal yardımlaşma ve dayanışmanın bir başka örneğidir. Her gün dünyada sayısız hayvan kesilir ve bundan çoğunlukla varlıklı kimseler yararlanır. Halbuki kurban bayramında kesilen kurbanlardan daha çok yoksullar ve hayır kurumları istifade eder.

Kurban Bir İbadet midir Yoksa Gelenek midir?
Kurban bir gelenek değil, kitap ve sünnetle meşrûiyeti sabit olan bir ibadettir. Kurban da zekat gibi Hicretin ikinci yılında meşru kılınmıştır. Kur'an-ı Kerim'de şöyle buyuruluyor:
"Kurbanlık deve ve sığırlar, Allah'ın size olan nişanelerinden kıldık. Sizin için onlarda hayır vardır. O halde onları ön ayaklarından biri bağlı olduğu halde keserken üzerlerine Allah'ın adını anın. Yanları yere yaslandığı vakit onların etlerinden yiyin, kanaat edip istemeyene de, isteyene de yedirin. Böylece onları sizin emrinize verdik ki, şükredesiniz."(5)

Peygamberimiz de bir hadis-i şeriflerinde şöyle buyurmuşlardır:
"Ademoğlu kurban bayramı günü, Allah katında kurban kesmekten daha sevimli bir iş yapmamıştır. Şüphesiz ki o kesilen kurban kıyamet günü boynuzları ve kılları ile gelir. Hiç şüphe yok ki, kurbanın kanı yere düşmeden önce Allah katında kabul görür. Öyle ise gönüllerinizi kurban ile hoş edin."(6)

Peygamberimiz kurbanı tavsiye ederlerken kendileri bizzat kurban keserek de örnek olmuşlardır. Müslim'in rivayetine göre Enes (r.a.) şöyle demiştir :
"Allah'ın Resûlü, beyaz renkli iki koç kurban ederdi." (7)

Kurbanın Hükmü
İslâm alim ve müçtehitleri kurbanın hükmü hakkında farklı içtihatlarda bulunmuşlardır.

İmam Azam Ebû Hanife'ye göre kurban vaciptir. Delili de:"Rabbin için namaz kıl ve kurban kes"(8) âyet-i kerimesinin delâletiyle peygamberimizin :

"Kimin hali vakti yerinde olur da kurban kesmezse namazgahımıza yaklaşmasın."(9) Hadisindeki vaid (korkutma) dır. Böyle bir korkutma ancak vacip olan bir ibadetin terki için yapılır. Yani İmam Azam demek istiyor ki, kurban vacip olmasaydı peygamberimiz onu terkedene böyle bir tehditte bulunmazdı.

Şâfiî, Mâliki ve Hanbelîler ile Hanefîlerden İmam Ebû Yusuf'a göre ise kurban vacip değil, sünnet-i müekkededir.(10)
Kurbanın sünnet olduğunu söyleyenlerin dayandıkları delillerin bir kısmı aşağıdaki hadis-i şeriflerdir:

Ümmü Seleme (r.a.)' den rivayete göre Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
"Bilinen on gün girdiği vakit elinde kurbanı olup kurban kesmek isteyen kimse (bedeninden) asla bir kıl almasın, tek bir tırnak kesmesin."(11)
Bu hadis-i şerifte Peygamberimiz kurbanı kişinin isteğine bırakmıştır. Bu ise onun vacip olmadığını gösterir.
Bir başka hadis-i şerif ise meâlen şöyledir:
"Üç şey vardır, bunlar bana farz, size nafiledir. Onlar da vitir, kurban ve kuşluk namazıdır."(12)

Kurbanın hükmü (yani vacip mi sünnet mi olduğu) hakkındaki bu farklı görüş ve içtihatlar sebebiyle; bir kimsenin zekât, hac, sadaka-i fıtır, ve kurban borcu olduğu halde vefat edip bu borçlarının ödenmesi için malının üçte birini vasiyet etse (ki ancak malının üçte birini vasiyet etmeye mezundur) malının üçte biri yeterse borçlarının tamamı ödenir. Malının üçte biri borçlarını ödemeye yetmediği takdirde önce zekât borcu ödenir. Çünkü borçların içerisinden önemli olanı zekâttır. Bu borcu ödendikten sonra malı artarsa haccı yaptırılır. Bundan sonra sadaka-i fıtır borcu ödenir. Daha sonra da malı kalırsa kurban borcu ödenir.

Kurban Kimlere Borçtur?
Kurban, mukim olan ve sadaka-i fıtır nisabına malik olan her kadın ve erkek müslümana vaciptir.
Bu tariften şu anlaşılıyor: Müslüman olmayan, seferde bulunan müslümana ve fakir olana kurban vacip değildir.

Hz. Ebû Bekir ile Hz. Ömer seferde bulunduklarında kurban kesmemişlerdir. Şayet seferde olan kimse kurban kesmek isterse, kurban kendisine vacip olduğu için değil, nafile olarak kesebilir, kesmediği takdirde sorumlu olmaz.

İmam Azam Ebû Hanife ile Ebû Yusuf'a göre kurbanın vacip olmasında akıl ve erginlik çağına gelmiş olma şart değildir. Yani zengin olan çocuğun ve delinin mallarından babaları veya vasileri kurban keserler. Bu kurbanlardan sadece kendileri yiyebilir, başkaları yiyemez.

İmam Muhammed ile İmam Züfer'e göre kurbanın vacip olması için akı1 ve erginlik çağına gelmiş olma şarttır. Bu itibarla zengin olan çocuklarla deli olanların mallarından kurban kesilmez. (13) Fetvâ da bu görüşe göredir, yani zengin de olsalar çocuklarla delilerin kurban kesmesi gerekmez. (14)

Zenginliğin Ölçüsü
Herhangi mali bir ibadetin borç olması için ön görülen zenginlik ölçüsü 'Nisap' kelimesi ile ifade edilmektedir.

Kurban nisabı, kişinin temel ihtiyaçları olan oturacak evi, evinin yeter derecede eşyası, binek için olan hayvanı, üç kat elbisesi, kendisinin ve bakmakla yükümlü olduğu kimselerin bir yıllık nafakalarından ve borcundan fazla 80, 18 gr. altın veya bunun kıymeti para ve eşyaya malik olan kimse kurban kesecek kadar zengin demektir. Bu kimseye yılda bir defa kurban günlerinde kurban kesmek vacip olur.

Bu ölçü aynı zamanda zekat için de geçerlidir. Ancak zekat nisabında malının artıcı olması ve üzerinden bir yıl geçmiş bulunması şarttır.

Kurban nisabında bunlar aranmaz. Kurban kesme günlerinde zengin olan kimseye kurban kesmek vacip olur.

Hangi Hayvanlar Kurban Edilir?
Kurban edilecek hayvanlar; koyun, keçi, deve, sığır ve mandadır.

Bu hayvanlardan devenin 5, sığır ile mandanın 2 ve koyun ile keçinin 1 yaşını doldurmuş olmaları gerekir. Ancak koyunlar altı ayı tamamladıkları halde bir yaşını doldurmuş gibi gösterişli olurlarsa bunlar da kurban edilebilir.

Bir koyun veya keçiyi ancak bir kişi kurban edebilir. Fakat sığır, manda ve deve yedi kişiye kadar ortaklaşa kurban edilebilir. Ortakların tek veya çift olmalarında bir sakınca yoktur.

Ortakların hepsi ibadet niyetiyle katılmak durumundadır. Meselâ ortaklardan biri vacip olan kurbanı, diğeri adak kurbanı, bir diğeri de nafile kurbanı niyet edebilir. Çünkü hepsinin niyeti ibadettir. Fakat ortaklardan biri her hangi bir ibadet değil de et kasdiyle katılmış olsa bu sahih olmaz, diğerleri de niyet etmiş oldukları kurbanı kesmiş, sayılmazlar.

Hangi Ayıplar Hayvanın Kurban Olmasına Mani Olur?
Bilindiği üzere kurban bir ibadettir. Bunun için kurbanlık hayvanların kusursuz olmaları esastır. Her kusur olmasa da bazı kusurlar kurbana manidir. Bu kusurlar kısaca şunlardır:

İki veya bir gözü kör olan,
Aşırı derecede zayıf olan,
Kesim yerine yürüyerek gidemeyecek derecede aksak olan,
Kulağının, kuyruğunun veya tenasül organının üçte birinden fazlası gitmiş olan,
Dişlerinin yarıdan fazlası düşmüş olan,
Doğuştan kulağı ve tenasül organı olmayan,
Koyun ve keçide bir, sığırda iki memesi kurumuş olan,
Burnu kesilmiş olan,
Dilinin çoğu kesilmiş olan,
Ölüm derecesinde hasta olan.

Böyle kusuru olan hayvanları kurban etmek câiz değildir. Bunun için kurbanlık satın alınırken kusurlu olup olmadığına dikkat etmek gerekir.
Kurban, bayram namazı kılınan yerlerde namazdan sonra olmak üzere bayramın ilk üç günüdür. (Şafiîlerde dördüncü günü de olabilir.)
Arefe günü veya bayramın ilk üç gününden sonra kurban kesmek, kurban olmaz. Peygamberimiz buyuruyor :

"Bu günümüzde yapacağımız ilk şey bayram namazı kılmaktır. Sonra evlerinize dönüp kurban kesmek olacaktır. Her kim böyle yaparsa sünnetimize uygun iş yapmış olur. Kim önce kurban keserse o da ancak ailesine bir et sunmuş olur, bu kestiği kurban olmaz.''(15)

Kurbanın Bedelini Yoksullara Vermekle Kurban Kesilmiş Olur mu?
Bazı kimseler hemen her yı1 kurban bayramında bu soruyu sorarlar: Hayvanı kesmeden canlı olarak veya bedelini yoksullara vermekle kurban kesilmiş olur mu? Kurbanın rüknü, kurban edilmesi câiz olan hayvanlardan birini kesmek olduğundan, hayvanı kesmeden canlı olarak veya bedelini yoksula vermekle kurban ibadeti yerine getirilmiş olmaz, bu ancak sadaka olur.
Yalnız kurban kendisine vacip olan kimse satın aldığı kurbanı her hangi bir sebeble kurban günlerinde kesmez veya hiç kurban satın almaz ise kurban günleri geçtikten sonra, bu kimse kurbanlık hayvanının kıymetini fakirlere sadaka olarak verir. Satın alıp kesmediği kurbanını ise canlı olarak fakire verir. Kurban günleri geçtikten sonra daha önce satın alınmış kurbanlık artık kesilmez.

Kurbanı kesebiliyorsa kendisi keser. Çünkü bu bir ibadettir. Onu, kişinin kendisinin yapması, başkasına vekâlet vermesinden daha faziletli ve sevaptır. Peygamberimiz vedâ haccında yüz deve kurban etmiş, bunların altmış üç tanesini bizzat kendileri kesmiş, kalanlarını da Hz. Ali'ye vekâlet vererek kestirmiştir.(16) Şayet kendisi kesemiyorsa o takdirde ehil olan birisine vekâlet vermek suretiyle kestirir ve kendisi de orada hazır bulunur. Peygamberimiz kızı Hz. Fâtıma'ya :

"Kurbanın kesilirken orada hazır bulun. Zira işlemiş olduğun her günah, kurbanın kanından ilk damlası yere düştüğünde, bağışlanır" (17) buyurmuştur.

Az önce de söylediğimiz gibi, kesebiliyorsa kendisi, kesemiyorsa ehil olan birisine kestirmelidir. Hayvan kesmede ehil olmayan yani bunu beceremeyen kimseler, hayvana eziyet ederler ki, bu haramdır, günahtır. Bir ibadet yapılırken günah işlenmez.
Hemen her yıl kurban bayramı günlerinde televizyon ekranlarına yansıyan görüntüler, seyredenlere büyük rahatsızlık vermektedir. Bu görüntülerin ortadan kalkması, kurbanların ehil olan kimseler tarafından kesilmesine bağlıdır. Ehil kimse bulamayanlar kurbanlarını mezbahalarda kestirmelidirler.

Yurtdışında bulunanlardan kurbanlarını memleketlerinde kestirmek isteyenler, bir tanıdıklarına vekâlet vermek suretiyle kurbanlarını kestirebilirler. Böyle yaptıkları takdirde hem kurbanları kesilmiş, hem de daha iyi değerlendirilmiş olur.

Kurban Nasıl Kesilir?
Hayvan incitilmeden kesilecek yere götürülür. Devenin dışındakiler kıbleye karşı sol tarafları üzerine yavaşça yatırılır. Kolaylık olması için üç ayağı da bağlanır. Sonra kesecek olan:
"Allahü ekber, Allahü ekber, lâ İlâhe illallahü vellahü ekber, Allahü ekber ve Lillahilhamd. Bismillâhi Allahü ekber'' der, ara vermeden büyük ve keskin bir bıçakla keser.
Sadece "Bismillâhi Allahü ekber'' diye kesse de olur.
Usulüne göre bir kesim yapmış olmak için, hayvanın yemek ve nefes boruları ile iki şah damarının kesilmesi gerekir.

Kurban kesildikten sonra sahibi, Allah rızası için iki rekat namaz kılar, sonra da dua ederek Cenâb-ı Hak'tan dileklerde bulunur.

Kurban Etinin Taksimi
Deve ve sığır gibi hayvanlar ortaklaşa kurban edildiğinde etleri ortaklar arasında tahmini olarak değil, tartılarak taksim edilir. Ancak bir ailenin fertleri için kurban edilen hayvanın etini taksim etmek gerekmez. Bunun gibi ortaklaşa kurban kesenler kurban etini tamamen yoksullara veya bir hayır kurumuna verecek olurlarsa yine kurban etini taksim etmeleri gerekmez.

Kurban etinin hepsini yoksullara sadaka olarak dağıtmak veya kendisi ve çoluk çocuğu için alıkoymak caiz ise de, en uygun olanı, kurban etini üçe taksim edip, birini kurban kesmeyen yoksullara sadaka olarak dağıtmak, bir bölümünü de akraba, tanıdık ve komşulara ikram etmek, birini de kendi çoluk çocuğu ile yemektir.

Kurban etinden müslüman olmayan komşulara da vermek caizdir.
Şayet kurban kesen kimsenin çoluk çocuğu kalabalık ve hali vakti de çok iyi değilse bu takdirde kurban etini sadaka ve hediye olarak dağıtmayıp, tamamını çoluk çocuğu için alıkoyması daha uygun olur. Çünkü kan akıtmakla kurban vecibesi yerine getirilmiştir.

Bayram

Peygamberimizin Mekke'den Medine'ye hicretlerinin ikinci yılında meşru kılınmıştır.

Peygamberimiz Medine'ye hicret buyurduklarında Medinelilerin eğlendikleri iki günleri vardı. Peygamberimiz: "Bu günler ne oluyor?" diye sorduğunda, onlar "Biz cahiliyette bu günlerde oynayıp eğlenirdik.'' dediler. Bunun üzerine peygamberimiz : "Bunların yerine Allah Teâla size daha hayırlı iki gün verdi: Ramazan bayramı, kurban bayramı" (18) buyurdu. Ramazan bayramı namazı gibi kurban bayramı namazı da vaciptir ve Cuma namazının şartlarına tabidir. Yani Cuma namazını kılmakla yükümlü olanlar, bayram namazını kılmakla da yükümlüdürler. Ancak Cuma namazı farz, bayram namazı ise vaciptir.

Bayram namazı
Güneş doğduktan ve kerahet vakti çıktıktan sonra, öğleye kadar kılınır. Herhangi bir sebeple ilk günü kılınamazsa ertesi günü kılınır. Bayram namazı Cuma namazı gibi ancak cemaatle kılınır. İki rekattır. Şöyle niyet edilir:

"Niyet ettim Allah rızası için kurban bayram namazını kılmaya, uydum imama.'' Bundan sonra tekbir alınır. Birinci rekatta "Süphaneke" okunur. Sonra imam açıktan, cemaat tarafından da gizlice üç defa "Allahü ekber" diye tekbir alınır. İlk iki tekbirde eller yukarı kaldırılır, sonra yanlara salıverilir. Üçüncü tekbirin peşinden eller yanlara salıverilmeyip bağlanır. İmam Fatiha ve sure okur; cemaat dinler. Sonra diğer namazlarda olduğu gibi rukû ve secde yapılır. İkinci rekata kalkıldığında imam önce Fatiha ve sûre okur. Sonra birinci rekatta olduğu gibi üç defa tekbir alınır. Her üç tekbirde de eller yukarı kaldırılıp yanlara salıverilir. Dördüncü tekbir ile rukûa gidilir ve secdeler yapılarak oturulur, tehiyyât ve salli barik okunur, sonra selâm verilir.

Bayram Gecesi ve Günlerinde Yapılması Müstehap Olan Şeyler

a) Bayram gecelerini dua ve ibadetle ihya etmek, kaza namazı kılmak, Kur'an okumak ve Allah Teâlâ'dan af ve mağfiret dilemek. Çünkü duaların makbul olduğu gecelerden birisi de bayram geceleridir. Nitekim Peygamberimiz şöyle buyurmuştur:
"Ramazan ve kurban bayramı gecelerini, sevabını umarak ibadetle geçiren kimsenin kalbi, kalplerin öldüğü gün ölmez."(l9)
b) Bayram sabahı erken kalkarak yıkanıp temizlendikten sonra namaza gitmek.
c) Güzel koku sürünmek.
d) Temiz ve yeni elbise giyinmek.
e) Gücü yetiyorsa namaza yürüyerek gitmek.
f) Güler yüzlü ve sevinçli görünmek.
g) Yoksullara çokça sadaka vermek.
h) Bayram namazına giderken yolda tekbir getirmek.
i) Kurban kesecekse kurban etinden yiyinceye kadar oruç tutuyormuş gibi bir şey yiyip içmemek.
j) Kurban etinden iftar etmek. Çünkü peygamberimiz böyle yaparlardı.
k) Çoluk çocuğuna bolluk göstermek.

Bütün bunlar bayramda yapılması müstehap olan işlerdir.

Bayram günleri sevinç günleridir. Bu günlerde sevinçli ve güler yüzlü görünmek tavsiye edilmiştir.

Bu itibarla bayramın toplum hayatımızda üstün yeri ve değeri vardır. Bayram günleri toplum şuuru bütünleşir. Toplum fertleri birbirleriyle sevinip kaynaşır. Hayatın bitmek tükenmek bilmeyen sıkıntıları içinde bunalan, bitkin ve yorgun hale gelen insanları bayramlar dinçleştirir ve çalışma azimlerini artırır.

Bu günlerde akraba ve komşularımızla olan ilişkilerimiz kuvvetlenir, birlik ve kardeşliğimiz güçlenir. Bayram sabahı camilerimizi dolduran kalabalıkların hep birlikte ve içtenlikle yüce Allah'a yönelmeleri, O'ndan af ve bağış dilemeleri ayrı bir önem taşır. Çünkü böyle bir amaçla bir araya gelen, aynı iman ve heyecanı taşıyan toplulukları yüce Allah'ın rahmeti kuşatır ve onları affeder.

Bu günlerde annemizin-babamızın ellerini öpüp hayır dualarını almalıyız. Dinimizde Allah'a ibadetten sonra anne ve babaya saygı ve iyilik emredilmiş, onlara karşı "öf" demek dahi yasaklanmıştır. Akraba ve komşularla tebrikleşerek, karşılıklı sevgi ve saygı duyguları aktarılmalı, karşılaştığımız herkesle selâmlaşarak tebrikleşmeliyiz. Tanıdıklarımızı ziyaret ederek hatırlarını sormalı ve gönüllerini almalıyız. Hastahanelerde ve evlerde yatan hastaları görmeli, şifa dileklerimizi sunmalıyız. Yetimlerle ve kimsesiz çocuklarla ilgilenip onları okşamalı ve onlara anne ve baba gibi davranmalıyız. Çevremizdeki yoksullara ve bakıma muhtaç çocuklara yardım ellerimizi uzatmalı, onların da bayram sevinci yaşamalarını sağlamalıyız.

Bizden hayır dua bekleyen ölülerimizin mezarlarına giderek onlara dua etmeli, ruhları için hayır ve hasenatta bulunmalıyız. Tanıdıklarımızdan dargın olanları barıştırmaya çalışmalı ve aralarını bulmalıyız. Her zaman olduğu gibi bayram günlerinde de İslâm'ın emrettiği şekilde çevremizdeki insanlara iyi davranmalı, incitici ve zarar verici davranışlardan sakınmalıyız. Bütün bunlar, toplumu oluşturan fertleri birbirleriyle kaynaştırarak milli birliğin sağlanmasında ve toplumu rahatsız eden ayrılık ve düşmanlıkların yok olmasında etkili olur. Bu duygularla hepinizin kurban bayramını tebrik ediyor, daha nice bayramlara sağlıkla, huzurla erişmemizi Cenâb-ı Hak'tan diliyorum. Mübarek bayramın ülkemize, İslâm alemine ve bütün insanlığa iyilik ve hayırlar getirmesini diliyorum. Cenâb-ı Hak yaptığımız ibadetleri ve keseceğimiz kurbanları rızasına muvafık eylesin ve bizi kendisine ibadetten ayırmasın. Amin.

1- Saffât, 100-111.
2- Hacc, 37.
3- Maide, 27-28.
4- Buharî, Bedülvahiy, 1.
5- Hacc, 36.
6- Tirmizî, Adâhî, 1; İbn Mâce, Adâhî, 3.
7- Müslim, Adâhî 3, İbn Mâce, Adâhî, 2.
8- Kevser, 2.
9- İbn Mâce, Adâhî, 2.
10- Mebsût, c. 12, s. 8, Neylülevtar, c. 5, s. 126.
11-Müslim, Adâhî, 7.
12- Ahmed b. Hanbel.
13- Bedayiu's-sanayi, Beyrut, 1974, c. 5, s. 64.
14- Reddülmuhtar, c. 5, s. 309.
15- Buhari, Adâhî, 1.
16- Müslim, Hac, 19.
17- Et-Tergib ve't-Terhîb, Beyrut, 1968, c. 2, s. 154.
18- Ebû Davût, Salat, 245.
19- Mecmeu'zevâid, Beyrut, 1967, c. 2, s. 198.

AREFE GÜNÜ YAPILACAK İBADETLER

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 15:47:00 +0000

AREFE GÜNÜNDE YAPILACAK DUA, ZİKİR VE İBADETLER

Arefe Günü okunacak dualar, yapılacak ibadetler nelerdir? Kurban Bayramı'nın Afere Gecesi'nde ibadetlerini eda edecek müslümanlar, Allah'a yakarışta bulunarak Kurban Bayramı'nın hürmetine af diler ve dualarının ederler.

Arefe Gününün Önemi

Arefe gününde göz haramdan uzak tutulmalı, dedikodu edilmemeli, laf taşınmamalı ve kötü söz söylenmemeli. Bu ve bunun gibi davranışlara önem veren kişiler arefe gününü değerlendirmiş kabul edilir. Günahtan kaçınılmalı, yoksula yardım edilmeli, insanlarla iyi geçinilmelidir. Küs olunan kişilerle barışılmalı, gönülleri alınmalıdır. "Günlerin en faziletlisi arefe günüdür. Faziletçe cumaya benzer. O, cuma günü dışında yapılan yetmiş hacdan faziletlidir. Duaların en faziletlisi de arefe günü yapılan duadır. Benim ve benden önceki peygamberlerin söylediği en faziletli söz de: Lailahe illallah vahdehu la şerike lehu. (Allah birdir, ondan başka ilah yoktur, O'nun ortağı da yoktur) sözüdür." (Muvatta, Hacc, 246).

Arefe Günü Okunacak Dualar

Resûl-i Ekrem Efendimiz arife gecesinde şu duâyı okuyana Cenâb-ı Hak istediğini vereceğini beyân buyurmuştur.

Duâ şudur:

* "Sübhânellezi fi's-semâvâti arşuhu. Sübhanellezi fi'n-nâri sultânühu. Sübhanellezi fi'l-kubûri kadâuhu. Sübhanellezi fi'l-hevâi rûhuhu. Sübhânellezi raa's-semâe bigayri amedin. Sübhânellezi vadaa'l-arda. Sübhânellezi lâ melcee illâ ileyhi."

İmam-ı Tirmizi, Resûl-i Ekrem Efendimiz'in, "Duânın hayırlısı arife günü yapılan duâdır," buyurarak Peygamberlerin arife günü duâsını şöyle okuduğunu haber verir:

* "Lâ ilâhe illâllahü hüve lehü'l-hamdü ve hüve alâ küli şey'in kadir."

Buhâri'de geçen bir hadisten öğrendiğimize göre arife günü şu duayı okuyan, şeytanın tasallutundan kurtulur, kendini muhafaza altına almış olur.

* "Allahümme'c'al fi kalbi nûran ve fi basari nûran. Allahümme'şrah li sadri ve yessir li emri..."

"Allah'ım, kalbimi, gözümü, gönlümü nûrlu kıl. Allah'ım, kalbime genişlik, işlerime kolaylık ver.

Peygamberimiz (s.a.s) buyurdu ki: Arefe gününe hürmet ediniz! Çünkü Allahü Tealänın kıymet verdiği bir gündür. Arefe gecesi ibadet edenler Cehennem'den azad olur. Arefe günü ibadet edenlerin iki senelik günahları affolur. Biri geçmiş senenin, diğeri gelecek senenin günahıdır. Arefe günü bin ihlas okuyanın bütün günahları affolur ve her duası kabul olur. Hepsini besmele ile okumalıdır.

Peygamber Efendimiz bugün için "En hayırlı, kabulü şayan olan dua, Arefe Günü yapılan duadır" şeklinde bir Hadis söylemiştir. Müslümanlar bugünü oruç, namaz ve dua eşliğinde geçirmelidir.

Efendimiz (s.a.v.) Arefe gününün faziletini şu hadisle müjdeliyor:

"Arefe gününden daha faziletli bir gün yoktur. Allahü Teâlâ o gün, yer ehli ile meleklere karşı övünür ve (Arafat'taki hacıları kastederek) şöyle buyurur:

Kullarıma bir bakın. Saçları başları dağınık, toz toprak içinde her uzak ilden bana geldiler. Bu halleri ile onlar, rahmetimi ümit etmekteler, azabımdan dahi korkmaktalar. Şahit olunuz, onları bağışladım. Onların yerlerini cennet eyledim. Arefe günü olduğu kadar, hiçbir gün cehennemden daha çok azat edilen olmaz."

Arefe Günü Zikirleri

Arefe Günü Müslümanlar verilen şu 4 zikri çekebilirler.

1. İhlâs Suresi

2. La ilahe illellahü vahdehü la şerike leh, Lehül mülkü ve lehül hamdü ve hüve ala külli şey`in kadir.

3. Allahümme salli ala Muhammedin ve enzilhül muk`adel mükarrebe ındeke yevmel kıyameh.

4. La ilahe illellahü vahdehü la şerike leh, Lehül mülkü ve lehül hamdü biyedihil hâyrû vehüve alâ külli şey'in kadîr

Ayrica Tevriye, arefe gününden bir önceki güne denir. Peygamber Efendimiz (s.a.v.) şöyle buyurmuştur:

"Tevriye günü oruç tutan ve günah söz söylemeyen Müslüman cennete girer."

Arefe Günü Yapılacak İbadetler

Arefe günü içinde İhlas Suresi’nin sürekli okunması gerektiği vurgulanıyor.

İhlas Suresi’nin Arapça okunuşu:

“Kul hüvellâhü ehad. Allâhüssamed. Lem yelid ve lem yûled. Ve lem yekün lehû küfüven ehad.”

İhlas Suresi’nin Türkçe çevirisi:

“De ki; O Allah bir tektir. Allah eksiksiz, sameddir (Bütün varlıklar O'na muhtaç, fakat O, hiçbir şeye muhtaç değildir). (O)Doğurmadı ve doğurulmadı. O'na bir denk de olmadı.”

Arefe gününün faziletine binaen Resulullah Sallallahü aleyhi ve Sellem buyurdular ki ‘ Arefe gününde oruç tutmak, geçmiş ve gelecekten birer senenin küçük günahına kefaret olur. Aşure günü orucu ise yalnız geçmiş olan bir senelik günaha kefaret olur.’

Arefe bayramı ve geceleri mümkünse 1001 kere

‘Estagfirullahe’l-azime be etubü ileyh’ İstigfar etmeli ve tesbih namazı kılmalıdır.

Resulullah (s.a.v) Arefe günü şu duayı okurdu:

‘Allahümmec’al fi kalbi Nuran ve fi besari nuran’

Allah’ım Kalbimi ve gözümü nurlandır. Allah’ım göğsüme genişlik ver ve işimi kolaylaştır.

Her kim bu duayı okursa büyük mükâfata nail olur.

Tövbe Namazı Kılmak: İkindi namazını kıldıktan ve Arefe Duasına başlamadan önce göğün altında iki rekat namaz kılmalı ve Hak Teala'nın huzurunda günahlarını itiraf ederek ikrar etmelidir. Böylece Arafat sevabına nail olsun ve günahları bağışlansın.

Mahsus Namaz: Zeval vakti olduğunda göğün altına çıkmalı (yani açık alanda olmalı) öğlen ve ikindi namazlarını ruku ve secdesini güzel bir şekilde yaparak kılmalı. Namazları bittikten sonra iki rekat namaz kılmalı. Namazın birinci rekatında Fatiha Suresinden sonra ihlas suresini, ikinci rekatta Fatiha Suresinden sonra Kafirun Suresi okunmalıdır. Bu namazın ardından 4 rekat namaz kılmalıdır. Namaz iki rekat iki rekat kılınmalıdır. Her rekatta Fatiha suresinden sonra 50 kere ihlas suresini okumalıdır. Bu namaz Emire'l Mümin'in Hz. Ali'nin namazıdır.

KURBAN BAYRAMI NAMAZI SAAT KAÇTA ? (2021 İL İL BAYRAM NAMAZI SAATLERİ)

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 19 Jul 2021 15:17:00 +0000

İL İL BAYRAM NAMAZI SAATLERİ

>> Bayram Namazı Nasıl Kılınır?

>> Kurban Nasıl Kesilir?

Adana: 06.07
Adıyaman: 05.53
Afyonkarahisar: 06.22
Ağrı: 05.30
Aksaray: 06.09
Amasya: 05.57
Ankara: 06.10
Antalya: 06.25
Ardahan: 05.28
Artvin: 05.32
Aydın: 06.35
Balıkesir: 06.31
Bartın: 06.09
Batman: 05.42
Bayburt: 05.40
Bilecik: 06.21
Bingöl: 05.42
Bitlis: 05.37
Bolu: 06.13
Burdur: 06.25
Bursa: 06.25
Çanakkale: 06.36
Çankırı: 06.06
Çorum: 06.00
Denizli: 06.30
Diyarbakır: 05.45
Düzce: 06.15
Edirne: 06.32
Elazığ: 05.48
Erzincan: 05.44
Erzurum: 05.37
Eskişehir: 06.20
Gaziantep: 05.58
Giresun: 05.46
Gümüşhane: 05.43
Hakkari: 05.32
Hatay: 06.05
Iğdır: 05.26
Isparta: 06.24
İstanbul: 06.23
İzmir: 06.36
Kahramanmaraş: 05.59
Karabük: 06.08
Karaman: 06.15
Kars: 05.28
Kastamonu: 06.03
Kayseri: 06.02
Kırıkkale: 06.08
Kırklareli: 06.29
Kırşehir: 06.07
Kilis: 06.00
Kocaeli: 06.20
Konya: 06.16
Kütahya: 06.23
Malatya: 05.52
Manisa: 06.35
Mardin: 05.44
Mersin: 06.10
Muğla: 06.34
Muş: 05.38
Nevşehir: 06.06
Niğde: 06.07
Ordu: 05.48
Osmaniye: 06.03
Rize: 05.37
Sakarya: 06.18
Samsun: 05.53
Siirt: 05.38
Sinop: 05.56
Sivas: 05.54
Şanlıurfa: 05.52
Şırnak: 05.37
Tekirdağ: 06.29
Tokat: 05.55
Trabzon: 05.41
Tunceli: 05.45
Uşak: 06.27
Van: 05.31
Yalova: 06.23
Yozgat: 06.03
Zonguldak: 06.11
Lefkoşa: 06.18
Berlin: 05.54
Londra: 05.51
Saraybosna: 05.59

KADİR GECESİ NE ZAMAN

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Wed, 13 May 2020 20:33:00 +0000

KADİR GECESİ NE ZAMAN

KADİR GECESİ NE ZAMAN ? KADİR GECESİ RAMAZANIN KAÇINCI GÜNÜ ? 2020 KADİR GECESİ HANGİ GÜN ? KADİR GECESİNDE NELER OLDU ? KADİR GECESİ NE ZAMAN, HANGİ GÜN ?

Ramazan ayının 27. gecesi Kadir Gecesi olarak kabul ediliyor.

Öte yandan Ramazan ayının son on gecesinin içerisinde saklı olduğu ve bu gecelerin çok özel bir şekilde değerlendirilmesi gerektiği rivayet ediliyor. Peki 2020 Kadir Gecesi ne zaman?

Kadir Gecesi İslam aleminin en mübarek kabul ettiği gecelerden biri. Kur’an’da Kadir Gecesi ile ilgili Kadir Suresi bulunmaktadır. Bin aydan hayırlı kabul edilen Kadir Gecesi’nde Kur’an, Allah tarafından Cebrail aracılığıyla Hz. Muhammed’e vahyedilmeye başlanmıştır. Bu özel gecede bol bol dua edilmeli, af dilenmeli, nafile ve tesbih namazları kılınmalı, Kur’an okunmalıdır. İşte Kadir Gecesi tarihi…rihi… Kadir Gecesi ne zaman?

KADİR GECESİ NE ZAMAN?

On bir ayın sultanı Ramazan 24 Nisan'da başladı ve bu ay içinde olan ve ‘Bin Aydan Daha Hayırlı' olarak ifade edilen Kadir Gecesi ise 19 Mayıs 2020'de idrak edilecek.

KADİR GECESİ'NİN ÖNEMİ

Peygamberimiz Hazreti Muhammed Kadir Gecesi için şöyle buyuruyor;

“Kim Kadir Gecesi'nde inanarak, ihlas ile o geceyi ibadetle geçirirse, geçmiş günahları bağışlanır.”

“Kadir Gecesi yatsı namazında cemaatte hazır bulunan, ondan nasibini almıştır.”

Peygamberimiz (sav) buyuruyor:

“Kadir gecesinde bir defa, Kadir sûresini okumak, (başka zamanda) Kur’ân-ı kerîmi hatmetmekten daha sevâptır. Bu gece koyun sağma müddeti kadar namaz kılmak, ibâdet etmek, bir ay her geceyi ibâdetle geçirmekten daha kıymetlidir.”

Kadir Suresi'nde ne anlatılır: Kadir Gecesinin önemini en güzel anlatan da Kur'an da yer alan Kadir Suresi'dir. Türkçe meali şöyledir;

Rahmân ve Rahîm olan Allah'ın ismiyle.

Biz o (Kur'ân)nu Kadir gecesinde indirdik.
Kadir gecesinin ne olduğunu sen nereden bileceksin?
Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır.
Melekler ve Ruh (Cebrail veya Ruh adındaki melek) o gece Rablerinin izniyle, her iş için inerler.
O gece, tanyeri ağarıncaya kadar süren bir selâmettir.

RAMAZAN AYI'NIN HER GECESİNDE KILINACAK NAMAZLAR

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 09 May 2020 21:47:00 +0000

RAMAZAN AYI'NIN HER GECESİNDE KILINACAK NAMAZLAR

1- Ramazan ayının birinci gecesi kılınacak namaz: Bu gecede bir kimse 2 rekat namaz kılsa, her rekatta da KADİR SÜRESİNİ okursa; ALLAHÜ Teâlâ ( cc ) o kişiye 3 türlü kolaylık verir.

Bu ay içinde orucu ve namazı o kişiye kolaylaştırılır.
Bu ay içinde orucu ve namazı ALLAH tarafından kabul edilir.
Gelecek yıla kadar fakirlikten emin kılınır.

2- Ramazan ayının ikinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecede bir kimse bir FATİHA SURESİ ile 4 er kere FELAK ve NAS SURELERİNİ okumak suretiyle 2 rekat namaz kılsa, o yıl içinde ettiği muameleden ziyan görmez.İmansız kalmak tehlikesinden emin olur.Ahirette de iki iyilik bulur.

Cehennemden halas ( kurtulma ) olur.
Cennete felah bulur.

( HZ. ÖMER R.A. rivayet ediyor )

3-Ramazan ayının üçüncü günü kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecenin sonunda 1FATİHA SURESİ, 5 KEVSER SURESİ ve 5 İHLAS SURESİ okumak suretiyle 2 rekat namaz kılan kişi, Hz. Ebubekir ( R.A.) elinden bir kase dolusu Kevser şarabı içer ki asla susuzluk görmez.

( Hz. Ömer r.a. ve Hz. Said r.a. rivayet etmiştir.

4-Ramazan ayının dördüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gece 1 FATİHA SURESİ ile

4 kere ASR SURESİ okuyarak altı rekat namaz kılan kişi altı türlü iyilik bulur.

Müslüman olarak dirilir.
Müslüman olarak ölür.
Kabir sualine İhlâs okur gibi cevap verir.
Yüzü ayın on dördü gibi olur.
Sırat köprüsünden yıldırım gibi geçer.
Hz. Ebubekir r.a. köprübaşında ona cenneti müjdeler.

( Hz. Derda r.a. rivayet etmiştir. )

5-Ramazan ayının beşinci günü kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV) buyuruyor ki: Kim bu gecede 4 rekatlık namaz kılıp 1. rekatta FATİHA SURESİ ile 1 TEKASÜR SÜRESİ, 2. bir FATİHA bir ASR SURELERİ, 3. rekatta bir FATİHA ile bir MAUN SURESİ, 4. rekatta bir FATİHA ile üç İHLAS SURESİ okuyan kişi kabir azabı görmez. ALLAH cc. Onun günahlarını defterinden kazır.Yerine büyük taatlerin sevabını yazar.

6.Ramazan ayının altıncı gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecede bir kişi bir FATİHA SURESİ, bir AYETEL KÜRSİ ile ŞEHİDALAHÜ ENNEHÜ ( Al-i İmran suresi, Ayet:18 )ayetini hesapsız olarak okuyarak iki rekat namaz kılarsa, ALLAHÜ cc. Buyuruyor ki:

Ey kulum! Bu namaz ile bütün günahlarını bağışladım.Artık bunun gibi güzel amellere başla, er gibi ol, güzel işlerden yüz çevirme.

7-Ramazan ayının yedinci günü kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bir kimse bu gecenin yarısında dört rekat namaz kılarsave her rekatında bir FATİHA SURESİ ile 10 ar defa İHLAS, FELAK, NAS SURELERİNİ okursa, AALLAH cc.meleklere buyurur ki:

Görün benim kulumu ki, tatlı uykusunu terk edip benim rızamı ister.O halde siz şahit olun ki, ben de kulumun günahlarını bağışlayıp cennete girmesini emrederim.

8-Ramazan ayının sekizinci gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecede bir FATİHA SURESİ birer defa İHLAS, FELAK, NAS SURELERİNİ okuyarak iki rekat namaz kılan kimseye: yedi cehennem kapısı kapanır, sekiz cennet kapısı açılır.

9-Ramazan ayının dokuzuncu gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz (SAV) buyuruyor ki:Bir kimse, bu gecede bir FATİHA SURESİ, 10 İHLAS SURESİ ve 5 er kere FELAK ve NAS SURELERİ ile 12 rekat namaz kılsa, on türlü haceti kabul olunur ve kıyamette yüzü ayın bedir hali gibi nurlanır.

10-Ramazan ayının onuncu gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz (SAV) buyuruyor ki: Bir kişi bu gecede 4 rekat namaz kılsa, birinci rekatta bir FATİHA, bir AYETEL KÜRSİ, Şehidalahü ennehü ( Al-i İmran suresi, Ayet:18 ) ayeti ile DUHA SURESİNİ, ikinci rekatta birer defa FATİHA, A’LA ve ĞAŞİYE, üçüncü rekatta birer defa FATİHA ve DUHA SURESİNİ, dördüncü rekatta da FATİHA ile İNŞİRAH SURELERİNİ birer kere okusa, ALLAH cc. O kulun namazını kabul edip ölüm meleğine emir verir ki:

Ben bu kulumu, benim şiddetimden ve azabımdan emin kıldım.

11-Ramazan ayının on birinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz (SAV ) buyuruyor ki: Bir kişi bu gecede dört rekat namaz kılarsa, her rekatında 1 kere FATİHA, 10 kere AYETEL KÜRSÜ, 10 kere KEVSER ile 10 kere İHLAS SURELERİNİ okursa, kıyamet gününde kendisine bütün peygamberlerin sevabı verilir.Ayrıca kıldığı bu namaz 50 yıllık geçmiş günahlarına keffaret olur.

12-Ramazan ayının on ikinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gece, ALLAH cc.’nın verdiği sure ile ( herhangi bir sure ) 10 rekat namaz kılan kimse, muhakkak ki günah derdine karşı dermanı tam olarak bulmuştur.

13-Ramazan ayının on üçüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecede bir kimse ,1 kere FATİHA ve 30’ar kere FELAK ve NAS SURELERİNİ okumak suretiyle ile altı rekat namaz kılsa, ALLAH cc.o kimsenin bütün günahlarını bağışlar.O kimsenin günahları deniz köpüklerinden fazla olsa da.

14-Ramazan ayının on dördüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse 1 kere FATİHA ve 30 kere İHLAS SURESİNİ okumak suretiyle 4 rekat namaz kılarsa rızkı ve bereketi fazla olur.Aynı zamanda o yıl içinde bütün muradları hasıl olur.

15-Ramazan ayının on dördüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bir kimse bu gecede 1 kere FATİHA ve 10 kere İHLAS SURESİNİ okuyarak altı rekat namaz kılsa her iki rekatta bir selam vererek, ALLAH cc. O kimseyi cehennemden azad ettiği gibi ona Tevrat’ı, İncil’i ve Hz. İbrahim As. İnen sahifeleri okumuş kadar sevap verilir.Ayrıca yetmiş yıl aralıksız ve hiç dönmeden kafirlerle gaza etmiş gibi sevap verilir.Aynı zamanda 100 kerede hac etmiş sevabı verilir.

16-Ramazan ayının on altıncı gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gece seher vaktinde bir kimse 1 kere FATİHA ile KULLİLLAHÜMME ( Al-i İmran suresi, Ayet 26 ) okuyarak iki rekat namaz kılarsa, ALLAH cc. O kimsenin 100 türlü hacetini verir.Bunların onu dünya ve doksanı ahiret hacetidir.

17-Ramazan ayının on yedinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bir kimse bu gecede ilk rekatında 1 kere FATİHA il KEVSER SURESİNİ, 2. rekatta 1 kere FATİHA ile 10 kere İHLAS SURESİNİ okuyarak iki rekat namaz kılarsa, ALLAH cc. O kimseyi Müslümanlık üzerine diriltir ve Müslümanlık üzerine öldürülür.Ayrıca Azrail As. Son nefesinde ona Kevser şarabından içirir.Kıyamette açlık ve susuzluk görmez.

18-Ramazan ayının on sekizinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gece bir kimse dört rekat namaz kılarsa, her rekatta 1 kere FATİHA, 3 ‘er kere AYETEL KÜRSÜ, İHLAS , FELAK ve NAS SURELERİNİ okursa o kimse, anasından doğduğu gibi günahlarından soyunup çıkar.Azrail As. Ona geldiği vakit, kendisini cennetle müjdeler.

19-Ramazan ayının on dokuzuncu gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bir kimse bu gecede 4 rekat namaz kılsa, her rekatında 1 FATİHA ile 7 kere ZİLZAL SURESİNİ okursa, o kişi kıyamet korkularından emin olur ve bütün günahlarından arınır.Bütün kötülükleri iyiliğe dönüşür.

20-Ramazan ayının yirminci gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bir kimse, bu gecede altı rekat namaz kılsa her rekatında da 1 kere FATİHA ile DUHA SURESİNİ okusa, o kimsenin kabri nurlu olur ve hesabı da kolay olur.

21-Ramazan ayının yirmi birinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki : Bir kimse bu gecede iki rekat namaz kılsa, her rekatında 1 kere FATİHA ile 5’er defa FELAK ve NAS SURELERİNİ okursa, o kimseye gelecek yıla kadar kötü nazar değmez ve rızkı bereketli olur.O yıl içerisinde ölecek olsa şehit olarak ölmüş olur.

22-Ramazan ayının yirmi ikinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bir kimse bu gece yarısında 4 rekat namaz kılsa, her rekatında da 1 kere FATİHA il 4 kere İNŞİRAH SURESİNİ okusa, o kimse kırk peygamber sevabını bulur.

23-Ramazan ayının yirmi üçüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber fendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse gece yarısında iki rekat namaz kılsa, her rekatta 1 kere FATİHA ile 5’er kere DUHA SUESİNİ okursa, o kimsenin yüzü kıyamette güneşten daha fazla nurlu olur.Onun yüzünün nuru ile sırat köprüsünden ev halkının 70 kişisi rahatça geçer.

24-Ramazan ayının yirmi dördüncü gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) efendimiz buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse 1 kere FATİHA ve 1 kere KARİA SURESİ ile iki rekat namaz kılsa, o kimseye şöyle nida gelir.

Korkma! Muhakkak ki sen, emin ( korkusuz ) kılınanlardansın.

25-Ramazan ayının yirmi beşinci gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse iki rekat namaz kılsa, her rekatta 1’er defa FATİHA, FİL ve KUREYŞ SURELERİNİ okusa, o kimse kıyamette kime şefaat ederse şefaati ret olunmaz.Ayrıca suya kanmış ve karnını tok tutmuş olur.

26-Ramazan ayının yirmi altıncı gecesi kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse iki rekat namaz kılsa her rekatında 1 kere FATİHA, 1 kere AYETEL KÜRSÜ ve 3 kere de İHLAS SURESİ okursa, kıyamet gününde o kimseye öyle bir taç giydirilir ki, bütün mahlukların kılları sayısınca dil olsa o tacın kıymetini tavsif edemez.

27-Ramazan ayının yirmi yedinci gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse iki rekat namaz kılsa, her rekatında 1 kere FATİHA ile 7 kere KADİR SURESİNİ okursa, o kişinin sevabı, Kadr’e yetenlerin sevabından eksik olmaz.

28-Ramazan ayının yirmi sekizinci gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gecede bir kimse 1 kere FATİHA ve 3 kere İHLAS SURESİNİ okuyarak iki rekat namaz kılsa, anasından doğduğu gün gibi günahlarından çıkar ve kıyamette hesaptan kurtulur.

29-Ramazan ayının yirmi dokuzuncu gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki:Bu gecede bir kimse 1 kere FATİHA, 7 kere İHLAS ve 1’er kere FELAK ve NAS SURESLERİNİ okuyarak iki rekat namaz kılsa, ALLAH cc. O kimseye nida eder ki:

Ey kulum! Sana müjdeler olsun ki, orucunu ve namazını kabul ettim.Günahlarını bağışlayıp cenneti sana vacip kıldım.

30- Ramazan ayının otuzuncu gecesinde kılınacak namaz: Peygamber efendimiz ( SAV ) buyuruyor ki: Bu gece bir kimse 1 kere FATİHA, 10 ‘ar kere İHLAS, FELAK, NAS SURELERİNİ okuyarak iki rekat namaz kılarsa, o kimsenin şu üç türlü büyük haceti kabul olunur.

Taatleri makbul olur.
Dünyadan imanla gider.
Kitabı sağ tarafından verilir.

RAMAZAN PİDESİ TARİFİ

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 27 Apr 2020 20:37:00 +0000

RAMAZAN PİDESİ TARİFİ

Pide tarifi ve yapımı araştırılan konular arasında yerini aldı. Ramazan ayının ilk orucu 24 Nisan’da tutuldu. On bir ayın sultanı bu yıl nisan ve mayıs aylarında idrak ediliyor. Koronavirüs önlemleri kapsamında evlerinde kalan vatandaşlar marketlere de belirli aralıklarla gittikleri için evde ekmek yapmaya başlamışlardı. Ramazan ayının gelmesi ile beraber, “Evde pide nasıl yapılır?” sorusunun yanıtı araştırılmaya başlandı. İşte püf noktaları ile ramazan pidesi tarifi…

Evde pide yapımı, on bir ayın sultanı ramazan ayının gelişi ile araştırılan konular arasında yerini aldı. Pide tarifi ve yapımı yoğun ilgi görüyor. Koronavirüs önlemleri kapsamında evlerinde kalan vatandaşlar marketlere de belirli aralıklarla gidiyorlar. Evde ekmek yapımının ardından mübarek ramazan ayının gelmesi ile beraber pide yapımı da artış gösterdi. Peki ramazan pidesi nasıl yapılır?

EVDE PİDE NASIL YAPILIR?

Yapımı için malzemeler

1 paket instant maya
1 tatlı kaşığı toz şeker
1 su bardağı ılık su
1 su bardağı ılık süt
2 yemek kaşığı ayçiçeği yağı
2 çay kaşığı tuz
6 su bardağı un

Üzeri için:

2 adet yumurta sarısı
4 yemek kaşığı sıvı yağ
1 yemek kaşığı yoğurt
2 yemek kaşığı su
Susam
Çörekotu

RAMAZAN PİDESİNİN YAPIMI

Mayanın canlanması için birkaç dakika bekledikten sonra üzerine sıvı yağı ve sütü ilave edin.

Unu ve tuzu da ekleyip pürüzsüz bir hamur elde edene dek 10-15 dakika yoğurun.

Hamurunuz istediğiniz kıvama gelince ikiye ayırın.

Hamurların üzerine nemli bir bez örtün ve yarım saat kadar oda sıcaklığında mayalandırın.

Yoğurt, yumurta sarısı ve sıvı yağı çırpın.

Fırın tepsinize yağlı kağıt serip hamuru buraya aktarın.

Elinizi yağlayıp hamuru kenarlarından çekerek büyütün.

Diğer hamura da aynı işlemi yapın.

Hamurlarınızı bu şekilde 15 dakika da tepside mayalandırın.

Bu sırada fırını 200 dereceye ayarlayıp ısıtmaya başlayın.

Mayalanan pidelerin üstlerini bıçağın ucuyla çizerek baklava deseni verin.

Hazırladığınız yumurtalı yoğurtlu karışımı pidelerinizin üzerine sürün.

Son olarak zevkinize göre çörekotu ve susam serpin ve fırınlayın.

Pideleriniz kabarıp kızardığında pişmiş demektir.

Fırından alıp ilk sıcağı çıktıktan sonra afiyetle yiyebilirsiniz…

İSLAM TOPLUMUNDA SALGINLA MÜCADELE

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Mon, 27 Apr 2020 20:10:00 +0000

İSLAM TOPLUMUNDA SALGINLA MÜCADELE

Yüz binlerce insanın hayatını kaybetmesine yol açan salgın hastalıklar ve afetler İslam tarihinin ilk dönemlerinde tehlikeli boyutlara ulaşmıştı. Özellikle bulaşıcı bir deri hastalığı olan taun farklı dönemlerde ciddi sayıda can kaybına yol açmış; Müslümanlar Allah’ın kaderinden yine Allah’a sığınmışlardı. Doğal afetlerin ilahî bir cezalandırma olduğu yönündeki iddiaların ise zan olmaktan öteye geçmediği biliyorlardı.

İnsanlık bugüne kadar deprem, kasırga, çığ, toprak kayması, sel baskını, yangın, salgın hastalık, çekirge istilası gibi birçok felâket yaşamıştır. Bu olayların büyük can ve mal kaybına sebebiyet verdiği, hatta dünya tarihinin akışında önemli etkiye sahip olduğu muhakkaktır. Can ve mal kaybında insanın ihmâli gibi etkenleri de unutmamak gerekir. Allah Elçisi’nin (sas) “Deveni bağla, sonra Allah’a tevekkül et” (Tirmizî, “Kıyame”, 60) sözü prensibimiz olsa bu kayıpların azalacağı aşikâr. İhmalkârlığın dışında istismar ve haksız kazanç elde etmek için yapılan yanlışlar ise ayrı bir problem.

İnsanlığın karşılaştığı her felâketten sonra meydana gelenlerin ilahî bir cezalandırma olup olmadığı hususunda polemikler yapılır. Bazen insanların söyledikleri kırıcı sözler, acı çeken mağdurlar için incitici olabilmektedir. Felâketlerin ilahî cezalandırma olarak meydana gelip gelmediğiyle ilgili kesin yargıda bulunabilmek ancak ilahî bir bildirim varsa mümkündür. İlahî bildirim olmayan bir konuda insanların söyledikleri ise kendi tahmin, yorum ve zanlarından ileri gitmez.

Hem Kur’an’da, hem de diğer dinî metinlerde Yüce Yaratıcı’nın iradesine karşı çıkanları doğal afetlerle cezalandırabildiğine ilişkin örnekler yer alır. Eski Ahit’te Rabb’in emirlerine itaatsizlik yapan İsrailoğullarına ceza sadedinde salgın hastalıklar zikredilir:

“Rabb’e sırt çevirmekle yaptığınız kötülükler yüzünden el attığınız her işte O, sizi lanete uğratacak, şaşkına çevirecek, paylayacak. Sonunda üzerinize yıkım gelecek ve çabucak yok olacaksınız. Rab, mülk edinmek için gideceğiniz ülkede sizi yok edinceye dek salgın hastalıkla cezalandıracak. Veremle, sıtmayla, iltihapla, yakıcı sıcaklıkla, kuraklıkla, samyeliyle, küfle cezalandıracak. Siz yok oluncaya dek bunlar sizi kovalayacak. Başınızın üstündeki gök tunç, ayağınızın altındaki yer demir olacak. Rab siz yok oluncaya dek gökten yağmur yerine ülkenize toz ve kum yağdıracak” (Kutsal Kitap, “Yasanın Tekrarı”, 28/20-24).

Başka bir yerde Hz. Davud’un salgın hastalıkla sınandığı anlatılır:

“Rab Davud’un bilicisi Gad’a şöyle dedi: Gidip Davud’a de ki, ‘Rab şöyle diyor: Önüne üç seçenek koyuyorum. Bunlardan birini seç de sana onu yapayım.’ Gad Davud’a gidip şöyle dedi: “Rab diyor ki, ‘Hangisini istiyorsun? Üç yıl kıtlık mı? Yoksa kılıçla seni kovalayan düşmanlarının önünde üç ay kaçıp yok olmak mı? Ya da Rabb’in kılıcının ve Rabb’in meleğinin bütün İsrail ülkesine üç gün salgın hastalık salmasını mı? Beni gönderene ne cevap vereyim, şimdi iyice düşün.” Davud, “Sıkıntım büyük” diye cevapladı, “İnsan eline düşmektense, Rabb’in eline düşeyim. Çünkü O’nun acıması çok büyüktür.” Bunun üzerine Rab İsrail ülkesine salgın hastalık gönderdi. Yetmiş bin İsrailli öldü. Tanrı Yeruşalim’i yok etmek için bir melek gönderdi. Ama melek yıkıma başlayacağı sırada Rab onu gördü. Göndereceği yıkımdan vazgeçerek halkı yok eden meleğe, “Yeter artık! Elini çek” dedi. Rabb’in meleği Yevuslu Ornan’ın harman yerinde duruyordu. Davud başını kaldırıp baktı. Elinde yalın bir kılıç olan Rabb’in meleğini gördü. Melek elini Yeruşalim’in üzerine uzatmış, yerle gök arasında duruyordu. Çula sarınmış Davud’la halkın ileri gelenleri yüzüstü yere kapandılar.

Davud, Tanrı’ya şöyle seslendi:

“Halkın sayılmasını buyuran ben değil miydim? Günah işleyen benim, kötülük yapan benim. Ama bu koyunlar ne yaptı ki? Ya Rab, Tanrım, ne olur beni ve babamın soyunu cezalandır. Bu salgın hastalığı halkın üzerinden kaldır.” Rabb’in meleği Gad’a, Davud’un Yevuslu Ornan’ın harman yerine gidip Rabb’e bir sunak kurmasını buyurdu. Davud Rabb’in adıyla konuşan Gad’ın sözü uyarınca oraya gitti. Harman yerinde buğday döverken, Ornan arkasına dönüp meleği gördü. Yanındaki dört oğlu gizlendi. Davud’un yaklaştığını gören Ornan, harman yerinden çıktı, varıp Davud’un önünde yüzüstü yere kapandı. Davud Ornan’a, “Rabb’e bir sunak kurmak üzere harman yerini bana sat” dedi, “Öyle ki, salgın hastalık halkın üzerinden kalksın. Harman yerini bana tam değerine satacaksın.” Ornan, “Senin olsun!” diye karşılık verdi, “Efendim kral uygun gördüğünü yapsın. İşte yakmalık sunular için öküzleri, odun olarak düvenleri, tahıl sunusu olarak buğday veriyorum. Hepsini veriyorum.” Ne var ki, Kral Davud, “Olmaz!” dedi, “Tam değerini ödeyip alacağım. Çünkü senin olanı Rabb’e vermem. Karşılığını ödemeden yakmalık sunu sunmam.”

Böylece Davud harman yeri için Ornan’a altı yüz şekel altın (yaklaşık 6,9 kg.) ödedi. Davud orada Rabb’e bir sunak kurup yakmalık sunuları ve esenlik sunularını sundu. Rabb’e yakardı. Rab yakmalık sunu sunağında gökten gönderdiği ateşle onu cevapladı. Bundan sonra Rab meleğe kılıcını kınına koymasını buyurdu. Melek buyruğa uydu. Rabb’in kendisine Yevuslu Ornan’ın harman yerinde yanıt verdiğini gören Davud, orada kurbanlar kesti. Musa’nın çölde Rab için yaptığı çadırla yakmalık sunu sunağı o sırada Givon’daki tapınma yerindeydi. Ama Davud Tanrı’ya danışmak için oraya gidemedi. Çünkü Rabb’in meleğinin kılıcından korkuyordu (Kutsal Kitap, “1. Tarihler”, 21/10-30).

Tevrat’ta salgın hastalıkların ceza olarak gönderilmesine dair birçok anlatım mevcut. Uzatmamak için yukarıda verdiğimiz örneklerle yetiniyoruz. Kur’an’da Hz. Musa’ya inanmayan Firavun ve Mısırlılar üzerine gönderilen cezalardan bahsedilirken kullanılan “ricz” kelimesini bazı müfessirler taun olarak tefsir etmişlerdir.

“And olsun biz, Firavun ailesini, öğüt alsınlar diye yıllarca süren kıtlık ve ürün eksikliği ile cezalandırdık. Fakat onlara iyilik geldiği zaman, “Bu bizimdir, (biz çalışıp kazandık)” derler. Eğer başlarına bir kötülük gelirse Mûsâ ve beraberindekilerin uğursuzluğuna yorarlardı. İyi bilin ki onların uğursuzluk sebebi ancak Allah katında (yazılı)dır. Fakat çokları bilmezler. Dediler ki: “Bizi büyülemek için her ne getirirsen getir, biz sana inanacak değiliz. Biz de, her biri ayrı ayrı birer mucize olmak üzere başlarına tufan, çekirge, ürün güvesi (haşerât), kurbağalar ve kan gönderdik (Hiçbirinden ders almadılar). Büyüklük tasladılar ve suçlu bir kavim oldular. Üzerlerine azap (ricz) çökünce, “Ey Mûsâ! Rabbinin sana verdiği söz uyarınca bizim için dua et. Eğer azabı üzerimizden kaldırırsan, mutlaka sana inanacağız ve İsrailoğullarını seninle birlikte elbette göndereceğiz” dediler. Fakat erişecekleri bir süreye kadar biz azabı üzerlerinden kaldırınca hemen yeminlerini bozarlar.” (A’râf 7/130/135).

Arapların “taun”la büyük imtihanı

Esasen bu uzun girişi son günlerde Çin’de görülen Corona virüsü ile ülkemizde yaşadığımız deprem ve çığ felâketleri sebebiyle bazı insanların oldukça yüzeysel, bilgiye dayanmayan ve zan ifade eden açıklamalarıyla karşılaştığımız için “Acaba eskiden İslam dünyasında salgın hastalıklar meydana gelmiş mi?” sorusunu cevaplandırmak için kaleme aldık.

Uzun asırlar boyunca salgın hastalıklar insanlık tarihini etkileyen, çok korkulan önemli gelişmeler olmuştur. Milyonlarca insanın ölümüne sebep olan salgınlar, bir ülkenin ekonomisini ve demografik yapısını ciddi anlamda etkileyebilmiştir. Bu durum tabii olarak gıda temininde zorluk yaşanmasına ve pahalılığa sebep olmuştur.

Araplar salgın hastalıklar için veba ve taun kavramlarını kullanırlar. Bunlar birbirlerinin yerine kullanılır. Ancak taunu vebanın bir türü olarak düşünmek yanlış değildir. Kaynaklarda yer alan bilgilerden anlaşıldığı kadarıyla taun, derinin hassas olduğu yerlerde ortaya çıkan çıban ve yaralarla kendisini gösterir. Sancı ve kusma gibi belirtileri vardır. Tauna yakalanan hastalığın etkisiyle baygınlık geçirebilir. Acı çekerek hayatını kaybeder. Biz burada taunla ilgili vakalar hakkında bilgi vereceğiz.

Geçmişte meydana gelen birçok taun salgınından söz edilir. Bunlardan biri Allah Elçisi’nin (sas) yaşadığı dönemde, 627 yılında meydana gelmiştir. Şireveyh adı verilen bu taun Sasanilerin başkenti Medain’de görülmüştür.

Hz. Ömer (ra) döneminde, 639 yılında meydana gelen Amvas veba salgını Suriye bölgesindeki Müslümanların faaliyetlerini ciddi anlamda etkilemiştir. 20 binden fazla insanın öldüğü bu taun sırasında Ebu Ubeyde b. Cerrah, Muaz b. Cebel gibi ashabın ileri gelenlerinden vefat edenler de olmuştur. Aynı yıl etkili bir kıtlık da yaşandı.

670 yılında Kufe’de bir taun vakasıyla karşılaşıldı. Muğire b. Şu’be bu taundan etkilenmemek için Kufe’den ayrıldı. Salgının etkisi geçtikten sonra döndüyse de hastalık kendisine bulaştı ve bundan dolayı vefat etti.

685 yılında Mısır’da ortaya çıkan taun da çok sayıda insanın ölümüne sebep olmuştur. Bundan iki yıl sonra, Abdullah b. Zübeyr’in hilafeti döneminde 687 yılında Basra’da oldukça etkili bir taun daha ortaya çıktı. Birçok insanın ölümüne sebep olduğu için sel sularının önüne geleni sürüklemesine benzetilerek Carif Taunu diye anılır. Bu taundan üç günde 70 biner kişinin öldüğü söylenir. Yine bu taunda Enes b. Malik’in Basra’da ikamet eden çocuklarından ve torunlarından 80 kişinin hayatını kaybettiği anlatılır. Sayılarda biraz abartı olsa da anlatılanlar taunun çok etkili olduğunu göstermektedir.

698 yılında Şam bölgesinde ortaya çıkan taunun da tesiri kuvvetli olmuş, neredeyse bütün ahalinin ölüp gitmesine yol açmıştı. 706 yılında ortaya çıkan Feteyat taunu Basra, Vasıt ve Şam’da etkili oldu. Feteyat denmesinin sebebi, ilk önce genç kızlarda ve kadınlarda görülmesiydi.

725 ve 733 yılında Şam’da şiddetli taun salgınları yaşandı. 734 yılında ise Şam ve Irak bölgelerinde, özellikle Irak’ın Vasıt şehrinde etkili olan bir taun görüldü. 735 yılında tabiin müfessirlerinden Katâde b. Diâme el-Vâsıtî taun sebebiyle Vasıt’ta öldü. Etkisi azalsa da bu taunun birkaç yıl sürdüğü anlaşılmaktadır.

Emevi halifesi III. Yezid b. Velid’in 744 yılında -başka sebeplerin yanında- kendisine isabet eden taun sebebiyle vefat ettiği söylenir. Yine bu dönemde Harici liderlerinden Said b. Behdel’in taundan hayatını kaybettiği, bunun üzerine onun yerine Haricilerin başına son Emevi Halifesi II. Mervan döneminde isyan ederek yönetimi epey meşgul eden Dahhak b. Kays eş-Şeybani’nin geçtiği anlatılır. III. Yezid ile Said’in ayrı zamanlarda ve yerlerde öldüklerinden hareketle bu taunun geniş bir bölgede etkili olduğu anlaşılmaktadır.

749 yılında Basra ve çevresinde etkili olan bir taun salgınının üç ay sürdüğü ve bu sürede her gün yaklaşık bin kişinin hayatını kaybettiği anlatılır. 911 yılında Faris bölgesinde meydana gelen taunda ise 7 bin kişi vefat etmiştir.

977 yılında Bağdat’ta birçok doğal afetin meydana geldiği anlatılır. Yangın, depremler, Dicle Nehri’nin taşması gibi felaketlerin yanında taun da zikredilir. 1085 yılında Irak, Hicaz ve Şam bölgelerinde salgın hastalıkların ve taunun arttığı nakledilir. İnsanların yanı sıra evcil ve vahşi hayvanlar arasında ciddi ölümler meydana gelmiştir. Bundan başka 1258 yılında Bağdat’ta etkili olan taun ve salgın hastalıklar sebebiyle birçok kişinin vefat ettiğini biliyoruz.

Bir günde bin can

1341 yılında meydana gelen taunda dönemin ünlü âlimlerinden Ebü’l-Haccac el-Mizzî Dımaşk’ta vefat etmiş, cenazesi İbn Teymiyye’nin mezarının yakınına defnedilmiştir. 1348 yılında geniş bir bölgede etkili olan taun sebebiyle Şam’da bir günde 300’den fazla kişinin vefat ettiği anlatılır. Bu dönemde meydan gelen kum fırtınası sebebiyle karanlığın çöktüğü ve bunun yarım saatten fazla sürdüğü, insanların bunun taunun sona ermesine vesile olmasını temenni ettikleri, ancak durumun daha da kötüleştiği anlatılır. Salgın sırasında şehrin hatibi Tacüddin Abdurrahim b. Celalüddin Muhammed el-Kazvini vefat etti. 1349 yılında salgının etkisi azaldı. 1363 yılında Mısır’da görülen taunda günde bin kadar kişinin öldüğü kaydedilir. Bunlar arasında âlimler de vardır.

Zikrettiğimiz salgınların dışında İslam dünyasında ya da diğer bölgelerde etkili olan birçok salgın hastalık ortaya çıkmıştır. Bunların yayılmasını engellemek için uygulanan en önemli yöntemlerden biri karantinadır. Günümüzde de koruyucu bir önlem olarak uygulanmaktadır. Hz. Peygamber’in bir yerde veba salgınının çıkması halinde oraya girilmemesini, oradakilerin de oradan ayrılmamalarını tavsiye ettiği bilinmektedir (Buhârî, “Tıb”, 30). Hz. Ömer, Amvas vebasının etkili olduğu Şam bölgesine girdiğinde bu kurala uygun davranarak vebanın olduğu ordugâha girmedi. Daha sonra Dımaşk şehrindeki salgını etkisiz hale getirmek için Hz. Ömer’in vali olarak görevlendirdiği Amr b. el-As, insanları gruplara ayırarak çevredeki dağlara yerleştirdi ve birbirleriyle temas kurmamalarını istedi. Böylece hastalığın bulaştığı grupta bulunanların hepsi öldü, diğerleri ise kurtuldu. Bir süre sonra şehre girip yerleşmelerine izin verdi.

Cahiliye döneminde Mekkeli Arapların çocuklarını sütanneye vererek çöle göndermelerinin asıl sebebi, onları taun gibi bulaşıcı hastalıklardan korumaktı. Çünkü bu tür hastalıkların en çok yayılma imkânı bulduğu yerler şehirlerdi. Özellikle dünyanın farklı bölgelerinden insanın uğradığı Mekke gibi merkezî bir şehir risk teşkil ediyordu. Benzer bir riskin hac döneminde de söz konusu olabileceğini, bunun için de ciddi önlemler alınması gerektiğini unutmamak gerekir.

İFTARDA NE YENİR?

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Thu, 23 Apr 2020 22:01:00 +0000

İFTARDA NE YENİR?

Ramazan ayına sayılı günler kaldı. Vatandaşlar heyecanla Ramazan orucunu tutmayı bekliyor. Uzmanlar ramazanda beslenme konusuna dikkat çekerken bazı uyarılarda da bulunuyor. Özellikle zayıflama aracı olarak görülen Ramazan, aslında yanlış bir araç olarak görülüyor. Ramazanda beslemeye daha dikkat edilmesi gerekiyor.

Ramazanda beslenmeye ayrı bir önem vererek sağlığın korunması büyük önem taşıyor. Tüm gün aç ve susuz kalan vücudun toparlanması ve kendini yenilemesi için iftar saatinde neler yenmeli ve nasıl beslenilmelidir? Sizler için derlediğimiz bazı püf noktalara dikkat ederek Ramazan'da sağlıklı kalabilirsiniz.

Hızlı yemek yemeyin

Bütün gün aç ve susuz kalan midenize birden yüklenmeniz hoş olmayan sorunlarla karşılaşmanıza neden olur. Çok acıkmış olsanız da kendinizi dizginlemeniz ve yavaş yavaş besinleri tüketmeniz daha kararında olacaktır. İlk başta fark edilmese de bir süre sonra mideniz doyduğunun sinyallerini verecektir. Bu nedenle sabırlı olmanız ve aşırı porsiyon tüketiminden kaçınmanız daha doğru olacaktır.

Yağlı yiyecekler ve hamur işinden uzak durun

Aşırı yağlı, hamur işi gibi ağır yiyecekler tüm gün boş kalan midenize ağır gelir ve sindirim sisteminizi oldukça zorlar. Doyduktan bir süre sonra kendinizi çok rahatsız hissedeceğiniz ve daha halsizleşeceğiniz bir gerçektir. Ayrıca yavaşlayan metabolizma alınan yağların yakılmasını zorlaştıracağından bunlar hep kilo olarak size geri dönecektir.

Karbonhidrat alımına dikkat edin

Şekerli gıdaları canınızın çekme olasılığı Ramazan ayında daha fazladır. Tüm gün açlık ve yorgunluktan enerjinizin düştüğünüzü hissedersiniz ve tatlı yeme ihtiyacı duyarsınız. Ağır şerbetli tatlılar hemen yerine sütlü tatlıları tercih etmeniz daha iyi olacaktır. Fazla karbonhidrat kan şekerinizi hızla düşürüp yükselttiği için çok çabuk acıkmanıza ve enerjinizin düşmesine neden olur.

Sıvı tüketmeyi unutmayın

Tüm gün susuz kalan vücudunuzun sıvı ihtiyacını karşılamanız çok önemlidir. Bu nedenle birden yüklenmeden ama belli aralıklarda iftardan sahura kadar su, sıkma meyve suları vb. içeceklerle karşılamanız gerekir. Şeker içeren ve gazlı, asitli içeceklerden uzak durmanız kan şekerinizin yükselmesini önleyecektir.

Vitamin ve mineralleri eksiksiz alın

İftar saatinde tek öğünle beslenmeyi tercih etmemeniz, pek çok besinin içerdiği vitamin ve mineralleri yeterli miktarda almanız sağlığınız için gereklidir. Sebze, et, meyve gibi besinlerin içerdiği faydaları almanız önemlidir.

Hafif egzersizler yapın

Ramazan boyunca hareket etmeye özen gösterin. Kendinizi çok zorlamadan hafif yürüyüşler ve egzersizler yapabilirsiniz. Tüm gün aç, susuz ve hareketsiz kalan vücudu iftar yaptıktan sonra bu şekilde ödüllendirmek hem kendinizi daha rahat hissetmenizi hem de metabolizmanızın çalışmasını sağlayacaktır.

SAHURDA NE YEMELİ?

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Thu, 23 Apr 2020 21:29:00 +0000

SAHURDA NE YEMELİ?

Uzun ve sıcak yaz günlerinde sağlığımızı bozmadan oruç tutabilmek için yiyecek ve içeceklere ayrı bir dikkat edilmesi gerektiği belirtildi.

Oruç tutarken beslenmeye ayrı bir özen göstermek gerektiğini belirten İç Hastalıklar Uzmanı Uzm. Dr. Figen Çağılcı, oruç açıldıktan sonra hızlı bir şekilde yemek yemenin sağlıksız ve ağır gıdalar tüketip sonrasında hareketsiz kalmanın problemlere yol açabileceğini söyledi.

Çağılcı “Sıcak ve uzun yaz günlerinde özellikle aşırı su kaybı sağlığı tehdit eder. Açık havada çalışmak zorunda kalanların uygun koruyucu kıyafet ve şapka kullanmaları gerekir. Oruç açtıktan sonra sahura kadar 2-2,5 lt. sıvı almak çok önemlidir. Aşırı sıvı kaybına sebep olacak aktivitelerden kaçınmak, aralıksız güneş altında kalmamaya çalışmak gerekir. Uzun süreli açlık dönemini tolere edebilmek için mutlaka sahur yemeği yenmelidir.

SAHURDA KAHVALTI ŞART!

İftardan sahura kadar da 2 ara öğün alınması çok faydalı olur. Ara öğünlerde yoğurt, badem, ceviz, salata gibi posalı gıdalar , dondurma, muhallebi gibi sütlü tatlılar tercih edilebilir. Zeytinyağlı sebzeler tüketilebilir. Sahur yemeği genelde erken bir kahvaltı tarzında olmalıdır. Yumurta, tost, süt ve süt ürünleri, çorbalar hem mideyi çok yormaz hem de tok tutar.

Mide boşalım hızı yavaş olan baklagiller, sebze yemekleri, ceviz, badem doygunluk hissi yaratır. Sahurda beyaz undan yapılmış hamur işleri, kızartma, yağlı ve baharatlı, aşırı tuzlu gıdalar hem mideyi yorar hem de erken acıkma hissi yaratır. Lifli ve proteinli yiyeceklerse tokluk hissi verir.

İFTARDA ÖNCE SU VE ÇORBA

Ayrıca sahurda bol sıvı tüketilmesi de çok faydalı olur. İftarda önce su ve çorba içilmelidir. Mutlaka salata veya bir çeşit sebze yemeği yenmelidir. Yoğurt, ayran içecek olarak tercih edilmelidir.Gazlı içecekler, çok şekerli şerbet ve hoşaflar az tüketilmelidir. Et, balık, tavuk iftarda olması gereken gıdalardır ama yağlı ve kızartma tercih edilmemelidir” dedi.

İFTARDAN SONRA HAFİF YÜRÜYÜŞ

Bu beslenme önerilerine uyulmazsa kabızlık, reflü, gastrit gibi sağlık sorunları ortaya çıkabileceğini kaydeden Çağılcı “Bunu önlemek için iftardan sahura kadar 4 kez az az, sık sık yemeye dikkat edilmelidir. Yeterince sıvı tüketilmeli, iftardan sonra uzanmak veya uyumak yerine hafif yürüyüşler tercih edilmelidir. Yürüyüş hem kabızlık hem de hazımsızlık için önemlidir.

Ayrıca Ramazan'da yemekler ızgara, haşlama, ve fırında yapılmalıdır. Kavrulmuş, tütsülenmiş veya kızartılmış yemeklerden uzak durulmalıdır” ifadelerini kullandı.

TERAVİH NAMAZI EVDE KILINIR MI?

noreply@blogger.com (Serden Yiğit) — Sat, 18 Apr 2020 22:48:00 +0000

TERAVİH NAMAZI EVDE KILINIR MI?

Evde teravih namazı kılınır mı? Tek başına evde teravih namazı nasıl kılınır? Teravih namazı kaç rekattır? Teravih namazı ne zaman kılınır?

Dünya'nın ve insanlığın Covid-19 salgınıyla sınandığı şu günlerde Ramazan şefkatiyle bize yaklaşmakta. Bu günlerde camilerimizi değil evlerimizi camii ettik. Yeniden omuz omuza vereceğimiz sağlıklı günlere kavuşana dek bir süre böyle devam edecek. Ramazan'ın sevinçlerinden biri de teravih namazı. Salgın sebebiyle bir araya gelemediğimiz bu günlerde akıllara; ''Evde Teravih Namazı Kılınır Mı?'' sorusu gelmekte.

İki Rekat Teravih Namazı Nasıl Kılınır (Video)

Evde tek başına veya cemaatle de kılınabilir.

Peygamber Efendimiz şöyle buyurmuştur: “Faziletine inanarak ve mükâfatını umarak Allah rızası için ramazan gecelerini ibadetle geçiren (teravih namazını kılan) kimsenin geçmiş günahları bağışlanır.” (Buhari, İman, 27)

Teravih namazı, yatsı namazından sonra kılınır. Yatsıdan önce kılınması caiz değildir.
Vitir namazı ramazan ayında teravihten sonra kılınır. Teravihten önce de kılınabilir.
Teravih namazı her iki rekâtın sonunda selam verilerek kılınır. Dört rekâtta bir selam verilerek de kılınır.
Vaktinde kılınmayan teravih namazı sonradan kaza edilemez.

Teravih namazının tamamı tek namaz hükmünde olduğundan bu namaz için baştan bir niyet yeterli ise de aralarda verilen selamdan sonra namazdan çıkılmış olduğundan, yeniden namaza başlarken tekrar niyet edilmesi ihtiyata daha uygundur.

Teravih namazı, Ramazan ayı boyunca yatsı namazından sonra kılınan nafile bir namazdır. Bu namaz ile Ramazan geceleri ibadetle değerlendirilir. Bu namaza Peygamber Efendimiz (sallallahu aleyhi ve sellem) ile dört halife (Hulefa-i Raşidîn) devam etmişlerdir. Bu namazın cemaatla kılınması da, bir kifaye sünnettir. Bunun için bütün bir mahalle insanları, teravih namazını cemaatla kılmayıp evlerinde yalnız başlarına kılacak olsalar, sünneti terk edip hata işlemiş olurlar.

Teravih namazının her dört rekatı sonunda bir miktar oturup istirahat edildiği için bu dört rekata bir "Terviha" denilmiştir. Bu teravih namazında beş "Terviha" vardır. Bu söz, Tervîh kelimesinden bir masdardır. Tervih ise, nefsi rahatlandırmak anlamındadır. Çoğulu Teravih" dir.

Teravih namazı kaç rekat nasıl kılınır?

Ramazan ayına mahsus yirmi rekattan ibaret bir müekked sünnettir. Teravih namazı, İslam ülkelerinin çoğunda cemaat ile, iki rekâtte bir selam verilerek toplamda yirmi rekât olarak kılınmaktadır. Hz. Ömer’in (r.a.) uygulamasına binaen bütün mezheplerde temel kabul edilen yirmi rekât kılma hükmünün yanında Mâlikî mezhebinde otuz altı rekât ve Şâfii mezhebinde ise 8 rekât da kılınabileceği şeklinde görüşler de bulunmaktadır.

İki Rekatlık Teravih Namazının Kılınışı (Kısaca)

1. Rekat

"Niyet ettim Allah rızası için iki rekat Teravih namazı kılmaya" diye niyet ederiz.
"Allahu Ekber" diyerek İftitah Tekbiri alır ve namaza başlarız.
Sübhaneke'yi okuruz.
Euzü-besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz.

2. Rekat

Ayağa kalkarak Kıyama dururuz.
Besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz.
Oturarak Ettahiyyatu ve Allâhumme salli, Allâhumme Bârik ve Rabbenâ dualarını okuruz.
"Es selâmu aleyküm ve rahmet'ullah" diye sağa ve sola selam vererek namazı tamamlarız.

Dört Rekat Teravih Namazı Nasıl Kılınır (Video)

İki Rekatlık Teravih Namazının Kılınışı (Kısaca)

1. Rekat

"Niyet ettim Allah rızası için dört rekat Teravih namazı kılmaya" diye niyet ederiz.
"Allahu Ekber" diyerek İftitah Tekbiri alır ve namaza başlarız.
Sübhaneke'yi okuruz.
Euzü-besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz.

2. Rekat

Ayağa kalkarak Kıyama dururuz.
Besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz.
Oturarak Ettahiyyatu ve Allahumme salli ve Allâhumme Barik dualarını okuruz.

3. Rekat

Sübhaneke'yi okuruz.
Euzü-besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz.

4. Rekat

Ayağa kalkarak Kıyama dururuz.
Besmele çekeriz.
Fatiha Suresini okuruz.
Kur'an'dan bir sure okuruz.
Rüku'ya gideriz.
Secde'ye gideriz. Doğruluruz, tekrar Secde'ye gideriz
Oturarak Ettahiyyatu ve Allâhumme salli, Allâhumme Bârik ve Rabbenâ dualarını okuruz.
"Es selâmu aleyküm ve rahmet'ullah" diye sağa ve sola selam vererek namazı tamamlarız.

Rabb'im tüm ibadetlerinizi kabyl eylesin..!