De Georgische president Michail Saakasjvili heeft gegokt en verloren. Twee weken na zijn mislukte poging om de zeggenschap over het opstandige Zuid-Ossetië te herstellen, deelt het Russische leger in Georgië vooralsnog de lakens uit. Saakasjvili�??s vermeende bondgenoot, de intern verdeelde NAVO, heeft het nakijken.

Wat de afgelopen jaren uitgroeide tot een pokerspel tussen de NAVO en Rusland met als inzet de Kaukasus, begon ooit als een regionaal conflict. Toen met het uiteenvallen van de Sovjet-Unie, eind jaren �??80, de voormalige Sovjetrepubliek Georgië onafhankelijk werd, besloten de Georgische regio�??s Abchazië en Zuid-Ossetië zich van de jonge republiek af te scheiden. Het in meerderheid islamitische Abchazië, evenals Georgië ooit een machtig rijk aan de oevers van de Zwarte Zee, vreesde het Georgisch nationalisme dat onder Zviad Gamsachoerdia, de eerste president van het onafhankelijke Georgië, de kop had opgestoken.

Hetzelfde gold voor de orthodox-christelijke, van oorsprong uit Iran afkomstige Zuid-Osseten. Zij voelden meer voor hereniging met het Russische Noord-Ossetië. Conform het verdeel-en-heersprincipe hadden de leiders van de Sovjet-Unie in 1922 Ossetië immers opgedeeld in een noordelijk deel, dat een autonome republiek werd binnen de Sovjetrepubliek Rusland en een zuidelijk deel, dat een autonome status kreeg binnen de Sovjetrepubliek Georgië.

Dat de vrees van de Abchazen en Zuid-Osseten niet geheel ongegrond was, bleek wel toen Gamsachoerdia tot president was verkozen. Hij schrapte de autonome status van Abchazië en Zuid-Ossetië en bepaalde dat het Georgisch de taal van heel het land moest worden. Oorlog tussen Georgië en de beide opstandige regio�??s bleef dan ook niet uit. Beide conflicten eindigden begin jaren �??90 in een wapenstilstand, waarna troepen uit Rusland, dat feitelijk aan de zijde van de opstandelingen stond, moesten toezien op het staakt-het-vuren.

Een definitieve vredesregeling bleef uit en ook onder de opvolger van Gamsachoerdia, Eduard Sjevardnadze, bleef de status-quo gehandhaafd. In Zuid-Ossetië, waar zich nog altijd door Tbilisi gecontroleerde Georgische enclaves bevonden, namen de spanningen tussen Zuid-Ossetiërs en Georgiërs geleidelijk af. Tussen Georgische en Ossetische dorpen werd op zeker moment weer gewoon handelgedreven en in de Ossetische dorpen waren naast de Russische roebels ook Georgische lari in omloop, zo verklaarde de Georgische politieke wetenschapper Paata Sakareisjvili vorige week in de Frankfurter Allgemeine.

Achtertuin
Aan de relatieve rust kwam een einde toen na de Rozenrevolutie van eind 2003 Michail Saakasjvili aantrad als opvolger van de verdreven president Sjevardnadze. De nieuwe president maakte er geen geheim van Abchazië en Zuid-Ossetië weer onder het gezag van Tbilisi te willen brengen. Daarnaast wilde hij zijn land zo snel mogelijk de NAVO binnenloodsen. Met name dat laatste was tegen het zere been van Rusland. Toenmalig president en huidig premier Vladimir Poetin, die ooit zijn teleurstelling uitsprak over de ondergang van de Sovjet-Unie, vond dat het met de uitbreiding van de NAVO richting het oosten genoeg was geweest en sprak zijn veto uit over de aanwezigheid van de verdragsorganisatie in een regio die Moskou beschouwt als zijn achtertuin.

Sindsdien liepen de spanningen tussen Rusland en Georgië alsmaar op. Terwijl Saakasjvili volhardde in zijn prowesterse koers en zijn leger moderniseerde, kondigde Rusland tegen zijn buurland een boycot af, haalde het Georgische spionagevliegtuigjes neer en versterkte het zijn greep op de opstandige regio�??s, niet in de laatste plaats door massaal Russische paspoorten uit te reiken aan Abchazen en Zuid-Ossetiërs. Regelmatig kwam het tot schermutselingen aan de grens met Abchazië en in Zuid-Ossetië. Totdat dat het in de nacht van 7 op 8 augustus volledig uit de hand liep.

De afgelopen twee weken is er druk gespeculeerd over de vraag wie schuldig aan de escalatie van het conflict. Die vraag is makkelijker gesteld dan beantwoord. Sinds half juni was er in Zuid-Ossetië opnieuw sprake van ernstige geweldsincidenten en schietpartijen. Op 7 augustus ging een geplande ontmoeting tussen vertegenwoordigers van Georgië en Zuid-Ossetië niet door, omdat de laatste de Georgiërs niet wensten te ontvangen. Volgens waarnemers was dat alleen mogelijk met instemming van Moskou.

Diezelfde avond kondigde Saakasjvili in een dramatische televisietoespraak een eenzijdige wapenstilstand af. Een afleidingsmanoeuvre, zo menen Rusland en Zuid-Ossetië, want drie uur later bestormden Georgische troepen de Zuid-Ossetische hoofdstad Tschinvali. Een reactie op nieuwe mortierbeschietingen op Georgische dorpen, zo luidde naderhand de Georgische verklaring. Bovendien had Tbilisi het bericht binnengekregen dat door de Rokitunnel, de enige verbinding tussen Zuid- en Noord-Ossetië, een groot contigent Russische troepen onderweg was.

Bijna alle waarnemers zijn het erover eens dat Saakasjvili met zijn beslissing om Tschinvali aan te vallen, rechtstreeks in de Russische val is gelopen. De Zweedse minister van Buitenlandse Zaken, Carl Bildt, verwoordde het treffend: �??Als je de keus hebt tussen nietsdoen en iets stoms doen, is het beter om niets te doen.�?? De autoritaire en onstuimige Saakasjvili koos echter de tweede optie.

Vergissing
�??Saakasjvili had moeten weten dat een militair optreden tegen Zuid-Ossetië een zelfmoordactie is. Hij had moeten weten dat hij met het Russische leger te maken zou krijgen. Het is onduidelijk hoe het militaire offensief tegen Georgië tot stand kwam, maar als die was gepland, dan vraag ik me af hoe men ooit zo�??n aanval kon beginnen�??, zei de Duitse Kaukasusdeskundige Uwe Halbach vorige week tegen een Duitse internetkrant. Dat Saakasjvili mogelijk rekende op steun vanuit het Westen, in het bijzonder de VS, kan er bij hem niet in: �??Als hij daarop heeft gerekend, moet men echt aan zijn verstand twijfelen. Vanuit het Westen is hem telkens weer duidelijk gemaakt: Wij ondersteunen de territoriale integriteit van Georgië, maar we zijn tegen een militaire oplossing van het conflict. Zelfs de VS hielden hem voor: Wees voorzichtig.�??

Toch valt niet uit te sluiten dat Saakasjvili het slachtoffer is geworden van zijn eigen ambitie. In de eerste vier jaar van zijn presidentschap verzesvoudigde de Georgische president het militaire budget tot een bedrag van bijna 400 miljoen euro, wat van meet af aan de verdenking opriep dat hij het gezag over de opstandige regio�??s met geweld wilde herstellen. Voor Saakasjvili, die inmiddels aan zijn tweede termijn bezig is, begon de tijd te dringen. De grensconflicten moeten immers zijn opgelost om het felbegeerde lidmaatschap van de NAVO in de wacht te kunnen slepen.

Dat werd nog eens duidelijk tijdens de NAVO-top in april in de Roemeense hoofdstad Boekarest. Daar kreeg Georgië, evenals Oekraïne, te horen dat het op termijn wel lid mocht worden van de NAVO, maar nog niet mocht meedoen aan het officiële toetredingsprogramma MAP (Membership Action Plan). Dit historische besluit -een vlees-noch-viscompromis als gevolg van West-Europees aarzelen en Amerikaans drijven- beschouwen waarnemers als een fatale vergissing, omdat het Moskou de gelegenheid bood de Georgische plannen te dwarsbomen en de NAVO als een papieren tijger neer te zetten.

Niet denkbeeldig is tevens, dat Saakasjvili vanaf dat moment dacht te kunnen rekenen op steun van de �??bondgenoten�??. Wie dat niet uitsluit, is de Amerikaanse oud-ambassadeur bij de NAVO, Robert Hunter. De �??foutieve gedachte dat hij (Saakasjvili, DT) vrienden heeft aan het hof�?? in Washington, heeft hem wellicht aangespoord tot de fatale aanval van Georgië op Tschinvali, aldus Hunter tegenover het Duitse blad Der Spiegel.

Haat
De beslissing in Boekarest heeft een grote rol gespeeld bij de escalatie van het geweld op de Kaukasus, vindt ook de Moskouse analist Pavel Felgenhauer. Als een van de weinigen kiest hij ondubbelzinnig partij voor Saakasjvili. In een interview deze week met de Franse krant Le Figaro verwees hij naar het feit dat Rusland al in het voorjaar extra troepen naar de opstandige regio�??s had gestuurd. Verder maakte hij melding van �??onophoudelijke provocaties�?? van Osseten en Abchazen richting Georgië en riep hij de uitspraak van de chef van de generale staf, de begin juni ontslagen Joeri Baloejevski, in herinnering. Die verklaarde in april dat Rusland zich het recht voorbehield gebruik te maken van zijn gewapende troepen als de voormalige lidstaten van de Sovjet-Unie lid zouden worden van de NAVO.

�??Daarna zijn de provocaties van de Osseten begonnen, de plunderingen van Georgische dorpen. Saakasjvili kon niet niet-reageren�??, aldus de Rus. �??Hij had geen keus. In ieder geval zouden de Russen vroeg of laat zijn binnengevallen, net zoals dat is gebeurd in augustus 1999 in Tsjetsjenië.�??

Toch heeft Rusland zijn doel niet bereikt, denkt de Kremlinkritische analist. �??Het ging erom definitief te voorkomen dat Georgië lid wordt van de NAVO. De Russische autoriteiten wilden het Georgische leger vernietigen en het huidige regime met zijn president, voor wie Vladimir Poetin dezelfde hardnekkige haat voelt als voor de oligarch Michail Chodorkovski (de oud-topman van het oliebedrijf Yukos, die tot acht jaar strafkamp is veroordeeld, DT). Wat de Russen leken te beogen (�?�), is een federale staat met zeer beperkte macht, waarvan de veiligheid zou worden gegarandeerd door het Russische leger.�??

Lang niet alle deskundigen zijn het op dit punt met Felgenhauer eens. De algemene teneur van veel commentaren is dat Rusland wel degelijk een slag heeft gewonnen in het internationale spel om de macht. Met zijn optreden heeft Moskou niet alleen het prowesterse Georgië een lesje geleerd, maar ook een dikke streep op de kaart van Europa getrokken waarachter het Westen en de NAVO niets hebben te zoeken. En het valt nog maar te bezien of Rusland zijn andere doelstellingen, de val van Saakasjvili en het verzwakken van Georgië, op termijn niet alsnog bereikt.

In eigen beleving heeft Rusland bovendien ook zijn gram gehaald voor wat het beschouwt als vernederingen die het in het recente verleden heeft moeten slikken: de bombardementen op Servië in 1999, de oorlog in Irak die de VS zeer tegen de zin van Rusland doorzetten en de erkenning van Kosovo, de Servische provincie waar eerder dit jaar de Albanezen met instemming van het Westen de onafhankelijkheid uitriepen. De boodschap uit Moskou is duidelijk: de wereld moet weer rekening houden met Rusland.

Reformatorisch Dagbad

Michail Gorbatsjov verdedigt het Russische optreden in Georgië.

Michail Gorbatsjov was de leider van de Sovjet-Unie van 1985 tot het land uiteenviel in 1991. In 1990 kreeg hij de Nobelprijs voor de vrede en nu leidt hij de International Foundation for Socio-Economic and Political Studies.

De acute fase van de crisis die is uitgelokt door de aanval van de Georgische troepen op de Zuid-Ossetische hoofdstad Tskhinvali is intussen alweer voorbij. Maar de pijn is nog niet helemaal verdwenen.

De verschrikkelijke beelden van de nachtelijke Georgische raketaanvallen op de vredige hoofdstad staan op ons netvlies gebrand. Hele huizenblokken werden met de grond gelijk gemaakt, tal van inwoners vonden hun dood in de kelders waarin ze schuilden en oude monumenten en voorouderlijke graven werden op een barbaarse manier verwoest.
Rusland heeft deze crisis nooit gewild. De Russische leiders staan sterk genoeg in eigen land. Ze hadden helemaal geen behoefte aan �??een kleine oorlogstriomf�??. Rusland is meegesleurd in de strijd door de roekeloosheid van de Georgische president Michail Saakasjvili. Zonder steun van buitenaf had hij het nooit aangedurfd om de aanval in te zetten. Rusland van zijn kant kon het zich gewoonweg niet veroorloven om werkeloos toe te zien.

Met zijn beslissing om de vijandigheden te staken liet de Russische president Dmitri Medvedev zien dat hij een verantwoord leider is. Wie had verwacht dat het verwarring troef zou zijn in Moskou had het bij het verkeerde eind. De Russische president heeft beheerst, vol zelfvertrouwen en doortastend gereageerd.

De mensen die deze campagne hebben gepland, hadden een duidelijk doel voor ogen. Hoe de militaire campagne ook zou aflopen, Rusland moest de schuld krijgen van het feit dat de toestand in de regio en in de wereld er alleen maar op verslechtert. En het Westen heeft, vooral in de Amerikaanse media, van de gelegenheid gebruikgemaakt om met hun hulp een propaganda-aanval op Rusland in te zetten.

Vooral in de eerste dagen van de crisis was er amper sprake van een eerlijke en evenwichtige verslaggeving. Tskhinvali lag nog na te smeulen en duizenden mensen ontvluchtten de stad waarin nog geen Russische manschappen te bespeuren waren. Toch werd Rusland toen al beschuldigd van agressie en bleven de leugens van de verstoute Georgische leider overal nazinderen.

Het is nog altijd niet duidelijk of het Westen op de hoogte was van de plannen van Saakasjvili, en dat is een ernstige zaak. Wat wel duidelijk is, is dat de westerse hulp bij de opleiding van de Georgische troepen en de massale wapenleveringen de regio veeleer in de richting van de oorlog dan in de richting van de vrede hebben gedreven.

Als deze militaire misstap de beschermheren van de Georgische leider heeft verrast, wordt het er alleen maar erger op en leven we helemaal in een omgekeerde wereld.

Saakasjvili is met lof overladen omdat hij zo�??n trouwe bondgenoot van de Verenigde Staten en een echte democraat heette te zijn. Bovendien kon het Westen ook in de oorlog in Irak op hem rekenen. Nu moeten we met zijn allen, de Europeanen maar ook de onschuldige inwoners van de regio, de brokstukken lijmen die Amerika�??s beste vriend er heeft achtergelaten.

Wie een oordeel wil vellen over de gebeurtenissen in de Kaukasus of zijn invloed in de regio wil uitbreiden, moet eerst een goed inzicht verwerven in de complexiteit van de regio. De Ossetiërs wonen zowel in Georgië als in Rusland. Hetzelfde fenomeen doet zich voor in de hele regio: het gebied is een lappendeken van etnische bevolkingsgroepen die in mekaars nabijheid leven. Daarom kunnen we zinswendingen als �??dit is ons land�?? of �??we bevrijden ons land�?? maar beter helemaal achterwege laten. We moeten in de eerste plaats denken aan de mensen die in het land wonen.

Het Kaukasische probleem valt niet met geweld op te lossen. Dat is al meermaals geprobeerd en telkens weer is het faliekant afgelopen. De oplossing bestaat erin een wettelijk bindende overeenkomst aan te gaan om geen geweld te gebruiken. Saakasjvili heeft meermaals geweigerd een dergelijke overeenkomst te ondertekenen. Intussen kennen we zijn beweegredenen maar al te goed.

Het Westen zou er goed aan doen als het nu hielp om zo�??n overeenkomst op te stellen. Maar als het Westen ervoor kiest om Rusland met de vinger te wijzen en Georgië opnieuw te bewapenen, zoals Amerikaanse staatsambtenaren nu opperen, zouden we wel eens op een nieuwe crisis kunnen afstevenen. In dat geval kunnen we ons maar beter op het ergste voorbereiden.

Onlangs hebben minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice en president George Bush beloofd dat ze Rusland buitenspel zouden zetten. Bepaalde Amerikaanse politici hebben ermee gedreigd om Rusland uit de G8 te zetten, om de NAVO-Rusland Raad af te schaffen, en om er bij de Wereldhandelsorganisatie op aan te dringen Rusland het lidmaatschap te weigeren.

Dat zijn loze dreigementen. De Russen vragen zich intussen al een tijdje af waarom ze die internationale instellingen in feite nog nodig hebben als er toch geen rekening wordt gehouden met hun mening. Moeten we er dan gewoon plaatsnemen aan netjes gedekte tafels en luisteren naar lezingen?

Rusland is inderdaad lange tijd voor voldongen feiten geplaatst. Neem nu de onafhankelijkheid van Kosovo. Of de eenzijdige opzegging van het ABM-Verdrag en onze beslissing om raketafweersystemen te plaatsen in de buurlanden. Of denk maar aan de eindeloze uitbreiding van de NAVO. Intussen werd Rusland zoet gehouden met praatjes over een partnerschap. Maar waarom zou iemand zo�??n schertsvertoning blijven slikken?

In de Verenigde Staten gaan er nogal wat stemmen op om de relaties met Rusland �??te herzien�??. Ik weet alvast één iets wat dringend aan herziening toe is: de gewoonte om op een neerbuigende manier over Rusland te praten en de Russische standpunten en belangen naast zich neer te leggen.

Onze twee landen kunnen een agenda opstellen die moet leiden tot een echte in plaats van een symbolische samenwerking. Ik denk dat veel Amerikanen en Russen daar de noodzaak van inzien, maar geldt dat ook voor de Amerikaanse politieke leiders?

Een tweeledige commissie, voorgezeten door gewezen senator Gary Hart en senator Chuck Hagel, heeft onlangs beslist om de Amerikaans-Russische relaties aan een onderzoek te onderwerpen. In de commissie zetelen ernstige mensen en als we mogen afgaan op de eerste bevindingen van de commissie, begrijpen ze wat het belang van Rusland en van een constructieve samenwerking is.
Het mandaat van de commissie stelt dat ze �??de nieuwe regering zal voorzien van beleidsaanbevelingen om de Amerikaanse nationale belangen in de relatie met Rusland te verdedigen�??.

Als dat het enige doel van de commissie is, denk ik niet dat we er veel heil van mogen verwachten. Maar als de commissieleden bereid zijn om ook rekening te houden met de belangen van de andere partij en met de gemeenschappelijke veiligheid, kunnen ze de weg effenen voor een vernieuwd wederzijds vertrouwen.

Kris Roman

Voorzitter Euro-Rus

www.eurorus.org

De TV staat aan. Het Russisch nieuws vertelt ons over Zuid-Ossetië.

Mijn hart en bewondering gaan naar o.a. Denis Vetshnikov, majoor, 32 jaar. Hij is één van de (voorlopig cijfer) 74 Russische soldaten die het leven verloren tijdens de bevrijding van Tsinvali, de hoofdstad van Zuid-Ossetië, en de rest van Ossetië en Abchazië. Er zijn er nog 19 vermist. We weten allen dat �??vermist zijn�?? tijdens een oorlog niet veel goeds betekent. Denis verloor het leven toen hij journalisten beschermde. Hij zag hoe Georgische troepen opzettelijk naar journalisten schoten. Hij beschermde ze al strijdend. Hij kreeg een vijandelijke kogel in zijn lichaam. En dan nog één, en daarna nog één. Na de achtse kogel was zijn strijd over. De journalisten waren gered. Voor hem was het over. De jonge weduwe zei dat hij een lieve goede man was, een soldaat in hart en nieren, één die van een betere wereld droomde en daar ook iets wou voor doen. Volgograd, de stad vanwaar hij afkomstig was, verliest een held. En dit wordt door Rusland officieel erkend. Hij en een gesneuvelde kolonel kregen de Russische medaille voor Heldenmoed.
Denis was niet zoals één van schurkachtige NAVO-soldaten, die vanop 10 kilometer hoogte burgers bombarderen. Denis was geen toognationalist.

Russische soldaten grepen in toen het Georgische leger massaal Zuid-Ossetië binnenviel en er een bloedbad aanrichtten. Zij omsingelden het laag gelegen Tsgingali, dat omring wordt door een bergketen. Zij beschoten de Zuid-Ossetische hoofdstad met tanks en kanonnen. Zij vermoordden vele burgers, waaronder vele kinderen. Na Beslan moeten Ossetische kinderen opnieuw door de hel, worden zij opnieuw door moorddadige benden opgejaagd. Angelsaxische oorlogen kennen geen mensenrechten.

Ossetiërs vluchtten weg in een kerk. Het Georgische leger vond er niets beter op dan de kerk te beschieten en dan in brand te steken. De inzittenden hebben het niet overleefd. Daarom moesten Russische troepen tussenbeide komen.

De beelden zijn pijnlijk. Kapot geschoten huizen, oude vrouwtjes huilend tusen de ruïnes, mensen treurend om het verlies van hun verwanten. Zo�??n 2000 burgers werden door de Georgiërs vermoord, waaronder vele ouderen, vrouwen en kinderen. Vanonder de puinhopen steekt soms een verbrande pop de kop op. De pop is stuk, de kinderen zijn niet meer. De Georgiërs zulen nooit meer welkom zijn in deze streek. Wat ze gedaan hebben, is des duivels. Is dit verwonderlijk met al die Amerikaanse en Israëlische �??hulp�?? ? Irak en Palestina weten wat het betekent. Hamas en Hezbollah steunen Rusland tegen de door Amerikanen en Israëliërs aangewakkerde oorlog. Ossetische getuigen zeggen dat �??zelfs de Duitsers nooit zoiets hebben gedaan�??.

Het Russisch leger heeft het Georgisch leger helemaal van de kaart geveegd. Drie oorlogsbodems gekelderd, vele vliegtuigen en tanks vernietigd. Georgië zal veel tijd nog hebben om van zijn misdaden te bekomen. Georgische politici, waaronder de Idioot van de Kaukassus, wilden de satanisch NAVO tot aan de deur van Moskou brengen. Daarvoor wilden ze Ossetië opruimen. De opdracht is mislukt.

Russische onderzoekers vinden tussen de uitgeschakelde Georgische tanks uniformen van Amerikaanse makelij en daarin �?� dode soldaten van Afro-Amerikaanse origine. Georgië heeft gebruikt gmaakt van vreemde troepen om tegen burgers en het Russisch leger te vechten. Russische onderzoekers vinden eveneens veel Israëlisch materiaal.

Op de televisie zien we dagelijks Ossetiërs, jong en oud, met tranen de Russische soldaten omarmen, hen bedanken. De Westerse televisie kent die beelden niet. Daar hangen de beeldschermen van George Owell aan de muur. Wanneer verjagen de Europeanen hun beulen en schurken die hen al 60 jaar voorliegen ?

Het Russisch televisienieuws gaat verder. Rusland schenkt 10 miljard roebel (250 miljoen euro) hulp aan Ossetië.. Voor een kapot geschoten regio iets groter dan Vlaanderen, is dat veel geld. Dagelijks komen vanuit Rusland vliegtuigen toe. Mensen krijgen hulp. De armste Osseten worden in Rusland warm opgevangen door gastgezinnen. De Russische televisie doet een oproep aan Russische gezinnen. Ossetiërs zijn welkom tot in Vladivostok. Mensen van uit het hele land bellen en zeggen dat ze hun Europese broeders willen helpen en opvangen. Niet zoals het westen dat graag �??broeders�?? uit Afrika helpt. Russen helpen graag indien het over eigen volk gaat.

Een Ossetische dame en een Ossetisch jong meisje, die beide in Amerika wonen, getuigen dat ze door VS-veiligheidsdiensten onder druk werden gezet om toch maar niet te vertellen dat �??de Russen Ossetië hebben bevrijd van het Georgische juk�??. Zij waren op bezoek geweest bij familie en hebben de oorlog van dichtbij meegemaakt. Op het einde van het interview dankten ze op emotionele wijze de Russen voor de hulp voor hun volk.

Ook Geogië wilde een eeuwenoude truk toepassen. Er werd ontdekt dat Georgische soldaten in Russisch uniform klaar waren om misdaden tegen eigen volk te plegen. Deze verklede soldaten moesten misdrijven plegen tegen Georgiërs opdat �??iedereen zou weten dat Rusland heeft aangevallen en beestachtig te werk ging�??. Gelukkig kwam het zover niet.

We zien lijken. Georgische lijken. De oorlog is afgelopen. De Georgiërs zijn absoluut niet gehaast om hun vele dode soldaten te komen ophalen. Ze rotten in de hete zon, zonder respect van hun oversten. Ze verdienen dit miscchien niet. Ze hebben gestreden als lafaards : sterk tegen burgers, letterlijk wegrennend en wapens achterlatend voor getrainde Russische soldaten.

Het nieuws op de tv. Opnieuw zien we de dagelijkse beelden van ontroerde Ossetiërs die met hun dankbaarheid tegenover Rusland bijna geen blijf weten. Rusland heeft zich gedragen als een ware bevrijder.

Ook ik dank Rusland. Het heeft gestreden voor Europa. Het heeft gestreden tegen het Amerikaans-zionistisch imperialisme dat onze vrijheid wil afnemen. Het heeft zijn bloed gegeven. Dank aan de Russische soldaat. Dank aan de Russische vrijheidsbeschermer. Dank aan de Russische helden.
In de eerste plaats dank aan de 74 die hun leven hebben gegeven voor Europa.

God is met jullie !

Kris Roman
Voorzitter Euro-Rus
www.eurorus.org

De open brief die de Georgische president Saakasjvili aan de Washington Post schreef en die gisteren in vertaling in deze krant werd gepubliceerd, klinkt als een noodkreet die ons in het Westen allemaal moet wakker schudden. Het zou een brief van zijn Amerikaanse collega in het Witte Huis kunnen zijn als je de verwijzingen naar een strijd voor vrijheid en democratie leest.

Ik zou vooral willen oproepen om ons door deze brief niet te laten verleiden om wat er zich afspeelt in (en rond) Zuid-Ossetië te herleiden tot een strijd van de �??goeie�?? tegen �??de slechteriken�??, tussen het Georgië (en het Westen) enerzijds en Rusland anderzijds. Van een terugkeer naar deze Koude Oorlogsmentaliteit kan geen sprake zijn.

Van een terugkeer van Rusland als grootmacht daarentegen is er wel sprake. Die comeback van Rusland als volleerde schaakmeester in de internationale politiek is er niet opeens gekomen. Het is een evolutie die al langer aan de gang is, maar die nu daadwerkelijk kracht werd bijgezet door het militaire optreden van de Russen in Georgië. Daarin ligt de essentie van dit conflict: Rusland maakt aan de internationale gemeenschap duidelijk dat het haar plaats op het internationale toneel opeist en dat het de zuidelijke lidstaten van het G.O.S., die wel eens worden beschreven als de onstabiele onderbuik, als een deel van haar invloedssfeer beschouwt. Dit is een toepassing in de praktijk van de Russische versie van de �??Monroe�??-doctrine, die eigenlijk al sinds 1993 de kern uitmaakt van Ruslands houding tegenover wat het haar �??Nabije Buitenland�?? noemt, zijnde de voormalige Sovjetrepublieken met uitzondering van de Baltische staten.

Het is misschien nog te vroeg om over de winnaars en verliezers van deze (hopelijk) korte militaire confrontatie te spreken, maar het is nu al duidelijk dat Saakasjvili een aantal inschattingsfouten heeft gemaakt. Dat is overigens niet de eerste keer sinds hij in de door de Verenigde Staten ondersteunde Rozenrevolutie eind 2003 aan de macht kwam. De stelling van Saakasjvili dat Georgië een indrukwekkende vooruitgang heeft geboekt op het vlak van democratisering moet ook met een korrel zout worden genomen. Hij heeft inderdaad een verdienstelijke poging gedaan om Georgië economisch en politiek gezonder te maken. Maar de hoge verwachtingen die hij creëerde werden niet ingelost. Hij kreeg al snel te maken met interne oppositie en vertoonde in zijn aanpak enkele zeer ondemocratische trekjes.

De kracht van de petrodollars

Dat Saakasjvili door de actie die hij ondernam om het de facto onafhankelijke Zuid-Ossetië terug onder controle van Georgië te brengen, een dergelijke reactie van Rusland over zich heen zou krijgen, moet hij geweten hebben. De spanning tussen Rusland en Georgië is al jarenlang te snijden, omdat Georgië al vanaf het uiteenvallen van de Sovjet-Unie probeert een koers te varen die onafhankelijk is van Moskou en aansluiting zocht bij de Westerse instellingen. Sinds Saakasjvili verklaarde dat het zijn prioriteit was om de territoriale integriteit van zijn land te herstellen en de bevroren conflictgebieden terug onder de controle van Tbilisi te brengen, zijn er speculaties over mogelijke militaire acties. Er was al een tijdlang een kat- en muisspel aan de gang met provocaties langs beide zijden. Lange tijd nam Rusland een uiterst pragmatische houding aan en hield de toestand status quo omdat die bevroren situatie werd gezien als het meest voordelig voor de Russische nationale belangen.

Moskou was zich ervan bewust dat een open conflict in de onstabiele Kaukasus een groot explosief potentieel zou hebben. Ook zonder rechtstreeks militair conflict heeft Rusland voldoende middelen om haar invloed te laten gelden in deze regio. Bovendien is Zuid-Ossetië een oninteressant, onooglijk klein, zeer onherbergzaam en economisch achtergesteld gebied dat op zich weinig te bieden heeft. In de loop van de jaren is het uitgegroeid tot een �??zwart gat�?? waar de enige bron van inkomsten te zoeken valt in smokkel en andere criminele activiteiten.

Het gaat dus mijns inziens niet om Rusland die dit gebied (en de rest van Georgië) zou willen annexeren. Rusland koestert geen ouderwetse imperialistische ambities. Maar het is een hegemoniale wereldmacht, die dankzij de petrodollars economisch zeer sterk staat tegenover de EU en de VS die momenteel door een economische crisis gaan.

Nu is het bevroren conflict in Zuid-Ossetië dus weer ontdooid tot een actief conflict. Het beste waarop men voorlopig kan hopen is dat de situatie snel terugkeert naar de bevroren toestand. Het valt ten zeerste te betwijfelen of deze hele episode voor een doorbraak zal zorgen die alsnog tot een diplomatieke oplossing leidt. Daar is men de voorbije 15 jaar niet in geslaagd en niets wijst erop dat dat nu plots wel mogelijk zou zijn. Het is begrijpelijk dat Saakasjvili zijn geduld op is, maar hij zal toch moeten inzien dat hij de president is van een kleine republiek, weliswaar van groot strategisch belang, maar waarvoor de VS en het Westen niet zonder meer een direct conflict zullen aangaan met het opnieuw zeer sterke Rusland.

Ria Laenen doceert aan het Institute for International and European Policy van de KU Leuven.

De beide kamers van het Russische parlement beslisten gisteren unaniem er bij het Kremlin op aan te dringen de onafhankelijkheid te erkennen van de separatistische regio�??s Abchazië en Zuid-Ossetië. Het is nu aan president Dmitri Medvedev om de knoop door te hakken.
(tijd) - De Russische president heeft daarmee een belangrijk extra drukkingsmiddel in handen naast de Russische troepen die zich in weerwil van het Franse vredesplan voor Georgië nog op Georgisch grondgebied bevinden. Medvedev heeft eerder laten doorschemeren dat de beslissing om de onafhankelijkheid van Zuid-Ossetië en Abchazië al dan niet te erkennen afhangt van de Georgische president Mikhail Saakatsjvili.

Moskou heeft Saakajsvili bestempeld als een crimineel met wie niet meer te praten valt. Het wil wil het woord �??regime change�?? niet in de mond nemen, maar het lijkt er sterk op dat Rusland de held van de Rozenrevolutie van 2003 van het toneel wil zien verdwijnen.

Rusland is door de aanhoudende aanwezigheid van Russische troepen in bufferzones nabij Abchazië en Zuid-Ossetië in staat de verbindingsweg van de Zwarte Zee naar de hoofdstad Tbilisi af te sluiten. Een blokkade van de Georgische hoofdstad zou de druk op Saakaksjvili kunnen vergroten om op te stappen. Medvedev zou er ook mee kunnen dreigen Abchazië en Zuid-Ossetië te erkennen als Saakasjvili niet de eer aan zichzelf houdt.

Westerse dreigementen lijken ondertussen niet veel uit te halen. Moskou heeft de Verenigde Staten eerder al laten verstaan dat het op een bepaald moment een keuze zal moeten maken tussen steun aan het regime van Saakasjvili en samenwerking met Rusland. Gisteren nog maakte Medvedev duidelijk dat het Westen meer belang heeft bij samenwerking met Rusland dan omgekeerd. Dat geldt vooral voor de NAVO, die de betrekkingen met Rusland heeft bevrozen in afwachting van de terugtrekking van de Russische troepen. De NAVO heeft Rusland nodig voor de bevoorrading van haar manschappen in Afghanistan.

Rusland lijkt intussen lak te hebben aan samenwerking met de NAVO. Rusland lijkt ook lak te hebben aan het lidmaatschap van de Wereldhandelsorganisatie. Premier Poetin zei gisteren geen voordeel te zien in lidmaatschap van de organisatie waarvan Moskou al sinds 1993 lid probeert te worden.

Maar er is toch een lichtpuntje. Misschien heeft Rusland wel oren naar de dreigementen van de Europese Unie. Berlijn herinnerde Rusland er gisteren aan dat het nood heeft aan samenwerking met de Europese Unie om zijn productieapparaat te vernieuwen en te moderniseren.

Toch lijkt Moskou intussen vastbesloten af te rekenen met de man die na de Rozenrevolutie Georgië op een pro-Westerse koers zette. Een jaar later volgde in Oekraïne de Oranjerevolutie. Moskou stelt sindsdien alles in het werk om dat soort revoluties in Rusland onmogelijk te maken. De machtsoverdracht van mei in het Kremlin verliep dan ook vlekkeloos. Nu lijkt het moment aangebroken om in Georgië de klok terug te draaien. Als dat lukt, komt daarna Oekraïne aan de beurt. Rusland speelt hoog spel en hoopt waarschijnlijk dat het Westen bereid zal zijn Mikhail Saakasjvili op te offeren. En dat voor de lieve vrede.

Ludwig De Vocht
Redacteur Politiek&Economie

De Tijd
tijd.be

Rik Coolsaet greep in de weekendkrant het Russische offensief in Georgië aan om te pleiten voor meer Europese soft power. Jonathan Holslag breekt een lans voor meer realisme in het Europese buitenlandbeleid, het ontwikkelen van een eigen Europese invloedszone en pragmatische allianties met de grootmachten.

Een nietig hoekje van Eurazië: zo typeerde de negentiende-eeuwse Russische strateeg Nicholas Danilevski de positie van West-Europa. Een eeuw later heeft Europa inderdaad het geopolitieke postuur van een gefrustreerde kabouter te midden van ambitieuze reuzen. Een schoothondje dat wat bedeesd zit te staren naar de grote jongens die kloek hun territorium afplassen. Territoria en invloedssferen, daar gaat het om in de multipolaire wereld waar we aanvankelijk zo met grote verwachtingen naar uit hebben gekeken.
Die verwachtingen blijken voor de Europese Unie dus enigszins anders uit te draaien dan gehoopt. Na de Russische blitzkrieg in Georgië is er in de verste verte geen spoor meer van de OVSE-waarnemers die de Kaukasus binnen de democratische invloedszone van de Unie moesten houden. Terwijl de rookpluimen boven Tbilisi opstegen, kibbelden de Europese leiders meer over de Russische gasfactuur dan over het lot van de burgers van Georgië. De Russen waren allerminst onder de indruk van de onderhandelingspogingen van de Franse president Sarkozy. �??Die man is meer met zijn ego bezig dan met Europa�??, merkte een diplomaat bij de NAVO op. �??Poetin heeft hem zelfs geen wodka moeten voeren om te kunnen zwanzen.�??

Niet alleen de Russen zetten de Europese Unie in haar hemd. In het Nabije Oosten botst de Unie op Iran, dat geen duimbreed toegeeft in de onderhandelingen over het nucleaire programma. Eén kattebelletje, opgesteld in lettertype 20, voor de helft in het Engels en voor de helft in Farsi, volstond voor Teheran om de hoge vertegenwoordiger Javier Solana te laten opkrassen. Ondertussen blijft Iran Europese vredesbemiddeling in het Midden-Oosten ondermijnen door Syrië te voorzien van extra economische steun en kruisraketten met een bereik tot in Israël.

Ook op Afrika heeft Europa nauwelijks nog greep. Terwijl onze jongens naar het verre Afghanistan worden gestuurd om er Osama bin Laden en zijn trawanten uit te roken, porren islamfundamentalisten het heilige vuur op in onze geopolitieke achtertuin. Een recent VN-rapport erkende dat Al Qaida terrein wint in West-Afrika, nadat diverse Noord- en Oost-Afrikaanse staten al eerder voor de bijl zijn gegaan. Europa doet niets. Het heeft mond vol van �??vrede�??, �??goed bestuur�?? en �??democratie�??, maar weigert te investeren in een coherente Afrikastrategie. Ondertussen verstevigen de Amerikanen, de Chinezen, de Indiërs en de Brazilianen hun invloed in sneltempo.

De grote tragedie van de Europese Unie is dat ze zich naar oude gewoonte nog steeds wenst te bemoeien met wat er misgaat in de hele wereld, terwijl ze in haar eigenste kleine uithoek geen orde op zake kan stellen, laat staan aan de grenzen van de Unie. In plaats van verwaterde internationale �??soft power�?? uit te oefenen moet Europa werk maken van tastbare invloed in zijn nabije omgeving. Het moet gaan om een strategisch plan voor een eigen invloedssfeer, waarbinnen veiligheid, mensenrechten, vrije handel en duurzame ontwikkeling op krachtdadige wijze worden gepromoot.

Dat vraagt om een coherentere inzet van middelen. Op economisch vlak is er Europese politieke sturing en ondersteuning nodig om bedrijven te laten investeren in de ontwikkeling van nabije landen. De minimumlonen aan de Chinese oostkust zijn weldra even hoog als die in Noord-Afrika of Oost-Europa. Met wat extra gunstmaatregelen en betere infrastructuur hoeft er dus niet veel op de rendabiliteit te worden ingeboet. Net zoals China, Rusland en India moet Europa zich in het centrum positioneren van een modern regionaal transportnetwerk en bruggen slaan van de Golf van Guinee tot Spitsbergen.

Ontwikkelingshulp kan daarbij een ondersteunende rol spelen, maar moet strategischer, efficiënter en zichtbaarder georganiseerd. De eindeloze versnippering over ontelbare ngo�??s en overheidsagentschappen kan worden opgelost door de oprichting van één Europees donoragentschap met een duidelijke agenda: duurzame ontwikkeling als garantie voor politieke en sociale stabiliteit aan de Europese grenzen.

Op militair vlak dringen zich nieuwe prioriteiten op. Vredesoperaties in Afrika lijden aan een chronisch tekort aan goed uitgeruste troepen. De Verenigde Staten staan zowat alleen in de strijd tegen het oprukkende terrorisme in de Sahel en de stabilisering van Irak, cruciaal voor het hele Nabije Oosten, heeft nood aan een extra inspanning die beslissend kan zijn. Intussen zitten meer dan 20.000 Europese militairen vast in Afghanistan, waar het dweilen is met de kraan open. Om dat land te stabiliseren zou het Westen ook zowat heel Pakistan moeten controleren en om grip op Pakistan te krijgen, moeten de Chinezen en de Indiërs het spel meespelen: een onbegonnen zaak.

De invasie van Afghanistan is een even zware blunder als de oorlog in Irak, maar het strategische belang van Irak voor het Europese nabuurschapbeleid is aanzienlijk groter. Europa zal moeten kiezen: een stabiel Irak of een onzekere uitputtingsslag in Zuid-Azië. Enkel de eerste optie is zinvol om op korte termijn de handen vrij te hebben om zich te concentreren op conflicthaarden in de nabije omgeving.

Tot slot zal Europa zich vertrouwd moeten maken met de kunst van het smeden van pragmatische allianties. In plaats van Iran verder naar het Oosten te duwen, zou de Europese Unie beter beginnen met zaken te doen dan oeverloos te blijven doordrammen over kernwapens die het land toch ontwikkelt als het echt wilt. Liever economische en diplomatieke samenwerking onder een nucleaire paraplu dan een verdere radicalisering en een confrontatie met Teheran in Irak en Syrië.

De Amerikanen zullen op hun beurt moeten aanvaarden dat hun kortzichtige en eenzijdige politiek tegenover Israël niet in het belang is van Europa en dat als Washington echt inzit met de trans-Atlantische betrekkingen, het daar rekening mee moet houden. Dat geldt ook voor de machtsspelletjes met Rusland die ze vaak op de kap van Europa voeren. Net zoals het Witte Huis een agenda heeft voor Europa, heeft Europa een realistische visie nodig voor Washington.

Voor wat Rusland betreft, zit er niet veel anders op dan de aanspraak van het Kremlin op de Kaukasus te aanvaarden. In plaats van zich blind te staren op de ondertekening van een nieuw samenwerkingsakkoord, een proces dat al begraven werd nog voor de gesprekken startten, zou de Europese Unie zich beter afvragen hoe het de Russische arrogantie kan intomen: door alternatieve energiebronnen aan te boren, de stabiliteit in de Balkan de consolideren en door te voorkomen dat Moskou de kans krijgt om Iran verder tegen Europa uit te spelen.

Het Europese buitenlandse beleid heeft nood aan een dosis realiteitszin, eerder dan soft power. De zachte macht van Europa werkt niet en heeft ons de voorbije jaren al meer dan genoeg invloed gekost.

Jonathan Holslag

Jonathan Holslag is expert internationale relaties en onderzoeker aan de Vrije Universiteit Brussel.