O technologii i organizacji IT

Książka "Przygotowanie do certyfikacji OCPJP 6"

2012-05-08T15:54:00.003+02:00

Niebawem ukaże się wznowienie mojej książki, którą opublikowałem w 2009 roku pod tytułem "Przygotowanie do certyfikacji SCJP 6". Tym razem książka będzie nosiła tytuł "Przygotowanie do certyfikacji OCPJP 6". Jest to zasadniczo rzecz biorąc kolejna wersja, nieco rozbudowana względem poprzednika, tej samej książki, zaś zmiana tytułu wynika ze zmiany oficjalnej nazwy certyfikatu. Zapraszam do witryny domowej publikacji, dostępnej pod adresem www.ocpjp.net, za pośrednictwem której książkę tę można będzie nabyć.

General Interface już nie od TIBCO

2012-04-26T17:18:00.004+02:00

Jakiś czas temu, w artykule "TIBCO General Interface – Warstwa widoku dla SOA", pisałem o znakomitej bibliotece JavaScript - TIBCO General Interface. Dobra wiadomość jest taka, że powstał klon biblioteki, już bez TIBCO w nazwie. Nazywa się to po prostu General Interface i jest projektem typu open-source. Polecam uwadze.

Dlaczego tak ważny jest czas trwania projektu

2012-04-16T15:37:00.001+02:00

Gdyby tak zapytać przeciętnego członka projektu, co jest zazwyczaj w projektach najbardziej pilnowane, to pewnie większość odpowiedziałaby, że terminy, tzn. czas, zwłaszcza czas do zakończenia całości. Może nawet bardziej niż koszty, a z pewnością bardziej niż jakość. Tego mitycznego czasu zarządzający projektami pilnują tak bardzo, że być może nawet nie zastanawialiśmy się nigdy czemu ten czas jest tak ważny. No bo skoro tak tego pilnują to przecież ważny być musi i już.

Czas trwania projektu jest oczywiście ważny z kilku przyczyn. Po pierwsze, dla kierownika projektu czas ważny jest z pobudek czysto egoistycznych – jest to bodaj najłatwiejszy sposób oceny skuteczności tegoż kierownika. Łatwo jest zadać pytanie czy projekt był oddany na czas, dużo trudniej rozstrzygnąć czy jakość jest zadowalająca. Często też trudny do policzenia jest rzeczywisty koszt. Jeśli kierownicy projektów rozliczani są głównie z tego, czy oddali poszczególne produkty projektu na czas, to nic dziwnego, że czas staje się szybko najważniejszym czynnikiem.

Oczywiście bywa też tak, że czas jest ściśle powiązany z kosztami. Jeśli projekt realizowany jest przez wynajętą firmę, to naturalnie kierownictwo tej firmy będzie dążyło do tego, żeby projekt skończył się jak najszybciej, bowiem wynagradzani są oni za dostarczane produkty, podczas gdy płacą (swoim pracownikom) za czas. Jeśli sami mają płacone za czas swoich pracowników, których tylko wypożyczają, to nadal czas jest dla nich kluczowy, tyle że tym razem zależy im na tym aby ci pracownicy zatrudnieni byli jak najdłużej, a wiadomo, że zatrudnieni będą co najwyżej do momentu zakończenia prac. Grają więc wtedy, o ile tylko mogą, raczej na wydłużenie czasu trwania projektu.

Powyższe czynniki nie są jednak źródłem autentycznego znaczenia czasu. Mówiąc to mam na myśli fakt, że są to znaczenia raczej nadane przez taką a nie inną organizację pracy czy konstrukcję umów. Jednak czas trwania projektu ma także autentyczne, niezależne od niczyich pomysłów czy bezpośrednich działań znaczenie. I to ogromne znaczenie.

Zastanówmy się na początek, z jakich etapów składa się projekt. Słowa projekt używam tu w znaczeniu potocznym i możliwie szerokim, tzn. mam na myśli projekt jako dążenie do uzyskania jakiegoś zamierzonego celu, od samego początku, od powstania idei, aż do samego końca, tzn. aż do końca istnienia skutków realizacji tych dążeń. Zgodnie z tą szeroką definicją możemy projekt podzielić na 4 etapy: etap przed-inwestycyjny, etap realizacji, etap eksploatacji i w końcu etap likwidacji. Samo ujęcie projektu w ten sposób, tak naturalny dla dyrektorów finansowych, może już być dla nas, specjalistów IT, szalenie odświeżające. Oto bowiem uświadamiamy sobie, że to co często nazywamy projektem, to tylko faza realizacji, czyli raptem pewna, często mała część projektu pojmowanego całościowo. Oto uświadamiamy sobie, że oprócz fazy poprzedzającej wykonanie pracy, jest także faza eksploatacji produktów projektu, która często łączy się z kosztami dużo wyższymi niż samo wytworzenie, ale nade wszystko, uświadamiamy sobie, że jest jeszcze coś takiego jak faza likwidacji. Tak, samo wycofanie produktów projektu z użytkowania też trwa i kosztuje, często bardzo dużo. Ale to osobny temat. Powróćmy do dyskusji o znaczeniu czasu.

W zdrowej organizacji projekty prowadzimy nie dla tego, że ktoś ma taką fantazję, tylko dla tego, że ktoś spodziewa się w wyniku realizacji tych projektów uzyskać określone korzyści ekonomiczne. Zanim więc przejdziemy od pomysłu do realizacji, musimy zastanowić się dobrze, jakie korzyści możemy realizując dany projekt uzyskać i z jakimi kosztami będzie się to wiązać. Weźmy dla przykładu ostatni głośny projekt sieci telekomunikacyjnej Play, mianowicie wdrożenie oferty na abonament w stałej cenie, bez limitu rozmów. Ktoś z całą pewnością musiał zastanawiać się nad tym ilu klientów zyska a ilu straci, musiał policzyć koszty wprowadzenia oferty i jej przyszłe skutki finansowe i dopiero na tej podstawie podjął decyzję o wdrożeniu. Zatem decyzja została podjęta jakiś czas temu. Przygotowanie wszystkiego co jest do jej zaoferowania klientowi końcowemu niezbędne, to etap realizacji projektu. Teraz jesteśmy w fazie eksploatacji, liczenia kosztów i zysków. Być może kiedyś Play zdecyduje się z oferty wycofać i wtedy wejdziemy w fazę likwidacji. Wiemy że mniej więcej równocześnie, praktycznie identyczną ofertę udostępniła inna sieć a kolejna zapowiedziała swoją adekwatną reakcję, toteż być może okaże się, że Play nie uzyska tych wszystkich pozytywnych efektów których się spodziewał. Zastanówmy się teraz, co by było, gdyby Play wystartował z taką ofertą rok temu, kiedy to konkurencja być może nie była jeszcze absolutnie gotowa na szybką odpowiedź? Co by było, gdyby odpowiedź konkurencji nadeszła dopiero po roku? Z pewnością Play zyskał by wielu nowych klientów. Nie jest dla nas ważne jak to było w tym konkretnym przypadku, ale załóżmy że Play podjął decyzję o realizacji już dawno temu, zaś samo przygotowanie zaplecza technicznego, tj. realizacja projektu niemiłosiernie wydłużała się w czasie. Oznaczało by to, że ogromna szansa na zostanie liderem rynku została zaprzepaszczona z powodu zbyt powolnej realizacji projektu! I to jest właśnie to autentyczne znaczenie czasu trwania projektu, a ściślej rzecz biorąc jego fazy realizacyjnej. Jeśli realizacja świetnego pomysłu będzie trwała długo, to może okazać się, że z samego tego powodu utracimy gro słusznie oczekiwanych korzyści ekonomicznych. Żyjemy w czasach gospodarki ściśle konkurencyjnej, gdzie szybkie wprowadzanie usprawnień, zmian czy nowych ofert jest często grą o być albo nie być. Znaczenie czasu realizacji projektów jest w tych warunkach szalenie ważne!

Organizacja to głównie kooperacja i informacja

2012-04-15T18:34:00.002+02:00

Z kolejnego zjazdu studiów podyplomowych, które niedawno rozpocząłem wróciłem z dosyć pokaźną listą złotych myśli, które zanotowałem sobie z zamiarem utrwalenia w pamięci i przekazania dalej. Spora część z nich sprowadza się do jednego - ludzie muszą rozumieć sens swojej pracy i muszą znać uzasadnienie dla podejmowanych decyzji, zwłaszcza tych trudnych. Wszyscy ludzie, nie tylko kadra zarządzająca!

Firma to pewna organizacja. Czynniki warunkujące sprawne funkcjonowanie organizacji to: struktura władzy, jakość kooperacji, przepływ informacji i polityka. Na niedostatki władzy i polityki w polskich organizacjach raczej narzekać nie można, za to wiele do życzenia pozostawia jakość kooperacji i przepływ informacji. Poniżej przytaczam kilka sytuacji, które dostatecznie naświetlają sedno tych niedostatków.

Wyobraźmy sobie, że pewnego dnia przychodzi na spotkanie pewnego zespołu projektowego jakiś ważny jegomość, niech to będzie dyrektor finansowy, i oznajmia, że możemy wracać do biurek, do innych zadań, bo ten projekt został anulowany. Co czujemy? Zapewne zaskoczenie i pewnie jeszcze nie małe zdenerwowanie i zniechęcenie. Jeśli jeszcze na odchodne dorzuci coś w stylu: "nikt wam nie powiedział? przecież to wiadomo już od dwu miesięcy", to mamy dobre samopoczucie załatwione co najmniej na następny tydzień. I wyobraźmy sobie jeszcze, że tuż po takim zdarzeniu przychodzi do nas inny kierownik innego projektu i prosi o zwiększenie zaangażowania, bo projekt jest ważny a terminy gonią. Z pewnością pomyślimy sobie: "no tak, ten co przez ostatnie dwa miesiące robiłem z dużym zaangażowaniem też był ważny". No i jak to wpływa na naszą wydajność i sukces firmy w której pracujemy? A może projekt został anulowany z jakichś ważnych, obiektywnych przyczyn? Z pewnością wszyscy by to zrozumieli i przeszli by nad tym do porządku dziennego, gdyby tylko dano im ku temu szansę, tj. gdyby oprócz decyzji zakomunikowano im także w sposób wyczerpujący te obiektywne przyczyny. Oczywiście sama forma komunikacji też ma znaczenie. Wszyscy potrzebują mieć poczucie poszanowania ich pracy.

Albo wyobraźmy sobie inną sytuację - zleca się komuś przygotowanie raportu analitycznego, na podstawie którego ma być podjęta jakaś ważna decyzja. Przygotowanie raportu jest pracochłonne i wymaga zaangażowania kilku dodatkowych osób. Z raportu tego wynika, że racjonalnie będzie podjąć decyzję A lub B, podczas gdy opcje C i D winny być z góry odrzucone. Odbiorca raportu, po jego pobieżnym przekartkowaniu, podejmuje tymczasem decyzję D z chłodno wygłoszonym komentarzem treści: "tak właśnie będzie". Jak to wpływa na nasz zapał do pracy nad kolejnymi zleceniami? Jak to wpływa na morale wszystkich tych, którzy zainwestowali sporo czasu i pracy aby pomóc nam w przygotowaniu tego raportu? Co ciekawe historyjka ta ukazuje więcej niż jeden problem. Problemem który rzuca się w oczy jest to, że nie podano żadnego uzasadnienia dla z pozoru błędnej decyzji, przez co nie tylko powstaje wśród pracowników przeświadczenie o głupocie zarządzających, ale także o bezcelowości własnej pracy - no bo przecież jej wyniki i tak nie są brane pod uwagę. No bo przecież nie tylko podjęto decyzję sprzeczną z rekomendacją, ale rekomendacji tej nawet dokładnie nie przeczytano! A może zlecający przygotowanie raportu miał na myśli zupełnie inny raport, biorący pod uwagę zupełnie inne czynniki i tylko "zapomniał" powiedzieć co ten raport powinien zawierać? Może pobieżne przekartkowanie wystarczyło aby przekonać się, że autor raportu nie jest jasnowidzem? Może za wyborem wariantu D przemawiały pobudki zupełnie nie znane autorowi raportu?

Uświadommy sobie jeszcze, jak ważna jest sama umiejętność odpowiedniego postawienia zadania. Przykładowo, zupełnie inną perspektywę będzie miała osoba, której każe się cyklicznie wypełniać jakiś formularz, którego przeznaczenia zupełnie nie zna i celu nie widzi, a zupełnie inną osoba, która wie, że dane które w ten sposób są zbierane są niezbędne dla realizacji jakiegoś wartościowego przedsięwzięcia. Osoba, która traktuje czynność którą wykonuje jako zbędną i bezcelową z pewnością będzie tę czynność wykonywała dużo gorzej niż osoba, która rozumie cel i ma świadomość budowania czegoś wartościowego. Jeśli więc oczekujemy od innych, że będą wykonywali pewne zadania, to poinformujmy ich o celu. Ludzie muszą wiedzieć że ich wysiłek ma sens.

Najciekawsze w tym wszystkim wydaje się to, że opisane przeze mnie powyżej problemy zdają się być dobrze znane i oczywiste. Tylko, jeśli są, to dlaczego tak często tego typu problemy cały czas w organizacjach w których pracujemy występują?

Wartość księgowa

2012-04-05T13:58:00.003+02:00

Zrozumienie pojęcia wartości księgowej nie jest celem samym w sobie, choć nawet samo w sobie może być pożyteczne. Celem nadrzędnym jest zrozumienie czym jest realna wartość firmy, z czego wynika i co się na nią składa, oraz jak dążenie do budowania wartości wpływa na naszą codzienną pracę, którą wykonujemy bądź powinniśmy wykonywać w IT. Wartość księgowa jest tylko jednym z elementów tej układanki, tym elementem, od którego zaczniemy.

Wartość księgowa to, mówiąc prostym językiem, wartość jaka wynika z ksiąg – ksiąg które prowadzą księgowe i księgowi. Mówiąc precyzyjniej, wartość księgowa przedsiębiorstwa (WK) to wartość aktywów (A) pomniejszona o wartość kapitału obcego, czyli długi (D). Chcąc zapisać to wzorem otrzymamy zależność WK = A – D.

Aktywa są to zasoby majątkowe przedsiębiorstwa o wiarygodnie określonej wartości, których posiadanie ma być w przyszłości źródłem uzyskania korzyści ekonomicznych. Mówiąc prościej, aktywa jest to majątek firmy. Do aktywów zaliczamy budynki i maszyny, towary które firma posiada w magazynach i pieniądze na rachunkach bankowych, ale także wartości niematerialne i prawne takie jak koncesje, patenty i marki. Oczywiście wszystko to musi być wycenione w jednostkach pieniężnych.

Kapitał obcy, czyli długi, to wszelkie zobowiązania firmy które podlegają spłacie, tzn. pieniądze które kiedyś będą musiały wypłynąć z firmy. Zauważmy, że jeśli firma nie ma żadnych zobowiązań finansowych, to wartość księgowa tej firmy równa się wartości jej aktywów, a więc sumarycznej wartości poszczególnych składników jej majątku.

Co o rachunkowości powinni wiedzieć wszyscy

2012-04-03T16:51:00.001+02:00

Nie bój się czytelniku. Nie mam zamiaru prowadzić tutaj wykładu z rachunkowości. Zdaję sobie sprawę z tego, że dla większości ludzi – w tym dla mnie – słowo rachunkowość mogło by być synonimem dla słowa nuda. Szczęśliwie, my specjaliści IT, nie musimy o rachunkowości wiedzieć zbyt wiele.

W zasadzie to póki co wystarczy nam wiedzieć, że wyróżniamy dwa rodzaje rachunkowości: rachunkowość finansową i rachunkowość zarządczą. Rachunkowość finansowa to działanie które ma na celu przygotowanie informacji dotyczących finansów firmy wymaganych przepisami prawa. Jest ona pewnego rodzaju sprawozdaniem finansowym z zaistniałych faktów i zawsze dotyczy przeszłości. Rachunkowość zarządcza z kolei jest prowadzona w całości na użytek wewnętrzny i nie podlega żadnym regulacjom ani ograniczeniom a jej celem jest dostarczenie informacji niezbędnej do sprawnego zarządzania firmą. Rachunkowość zarządcza może zarówno interpretować przeszłe i teraźniejsze jak i projektować przyszłe zdarzenia finansowe.

Rachunkowość finansową prowadzimy głównie po to, by wiedzieć jak dużo podatków musimy zapłacić. Podatki płacimy od dochodu, stąd naturalne dążenie do tego, by wykazywany dochód był jak najmniejszy. Zauważmy, że chodzi o dochód wykazywany a nie rzeczywisty! Zasady rachunkowości finansowej są co prawda szczegółowo określone przepisami prawa, jednak istnieje w ramach tego prawa wiele możliwości odpowiedniego kształtowania wykazywanego dochodu.

W przypadku spółek giełdowych istnieje także obowiązek publikowania sprawozdań finansowych dla inwestorów. Sprawozdania te są produktem rachunkowości finansowej i naturalnie zawierają dane dotyczące dochodu. Oczywiście wysoki dochód w takim sprawozdaniu wygląda dobrze, jednak profesjonalny inwestor wie, że papierowy (oficjalny) dochód nie koniecznie odzwierciedla możliwości firmy, tzn. rozumie że jest on przeważnie sztucznie pomniejszany, aby zaoszczędzić co nieco na podatku dochodowym, toteż dyrektorzy finansowi mimo wszystko skupiają się raczej na minimalizowaniu tegoż dochodu.

Póki co nie musimy na ten temat wiedzieć wiele ponad to co napisałem powyżej. Wystarczy abyśmy rozumieli, że sprawozdania finansowe i inne oficjalne dokumenty to jedno, a rzeczywistość to drugie. Podczas gdy w rzeczywistości najczęściej dążymy do maksymalizacji zysku, w papierach chcieli byśmy tego zysku wykazywać jak najmniej. I to wszystko do pewnego stopnia da się legalnie robić. Musimy zrozumieć, że wiele z pozoru dziwnych działań ma swoje motywacje księgowe, tzn. pewne działania które mają miejsce w naszych firmach, a które dla osoby niezorientowanej mogły by się wydawać irracjonalne, są w istocie jak najbardziej słuszne, tyle że powody są powiedzmy sobie… pozamerytoryczne. Aczkolwiek z drugiej strony patrząc… czyż to nie finanse są właśnie meritum działalności każdej firmy?

Forum Architektów IT

2012-04-03T15:10:00.001+02:00

19 kwietnia 2012 r. w Bibliotece Uniwersyteckiej w Warszawie, przy ul. Dobrej 56/66, odbędzie się II Forum Architektów IT. Polecam waszej uwadze. Ja będę!

O biznesie dla IT

2012-04-02T16:19:00.002+02:00

Zapisałem się w tym roku na prowadzone na SGH studium podyplomowe Efektywne Zarządzanie IT w Przedsiębiorstwie. Właśnie zakończył się trzeci zjazd a ja jestem niezmiennie tymi studiami oczarowany. Nawet nie chodzi o to, że te konkretne studia są tak dobrze prowadzone – chociaż są – ale o to, jak bardzo otwarcie się na tego typu wiedzę wzmacnia mój profesjonalizm w podejściu do tego czym się zawodowo zajmuję. A zajmuję się oczywiście IT.

Od dawna czułem, że brakuje mi solidnych podstaw wiedzy czysto biznesowej, ale nawet nie wiedziałem jak bardzo. Panie i Panowie, formułuję dziś tezę, że każdy specjalista IT, niezależnie od tego czy to programista, administrator, pracownik utrzymania, architekt, analityk, tester czy kierownik projektu, wszyscy pracujący w IT, bez wyjątku, powinni posiąść minimum wiedzy o biznesie. Chociażby po to, aby nie frustrować się niepotrzebnie gdy przyjdzie nam porzucić w pół drogi świetnie od strony technicznej rozwijający się projekt, czy po to aby nie denerwować się, gdy przyjdzie nam sklecić do kupy jakieś rozwiązanie które w oczach programisty jest do dupy, a jest takie, bo są duże naciski na minimalizację czasu czy kosztu wytworzenia. Porzućmy przekonanie, że tego typu zdarzenia są objawem jakichś nieprawidłowości! Mogą być ale nie muszą. Porzućmy też przekonanie, że decyzje dotyczące IT powinny zapadać w IT. My, ludzie IT często irytujemy się, gdy przyjdzie nam wdrażać rozwiązanie IT kupione przez ludzi biznesu, które to rozwiązanie nie do końca jest zgodne z naszymi preferencjami. Często całkiem niesłusznie. Dobrze jest rozumieć uwarunkowania biznesu i to jak one rzutują na IT.

Każdy powinien działać na rzecz ogólnie pojętego dobra firmy w której pracuje. Za to nam w końcu płacą i z tego czerpiemy satysfakcję. Tyle, że niekoniecznie wiemy i rozumiemy czym to ogólnie pojęte dobro jest. Zrozumienie szerszego kontekstu – kontekstu biznesowego – nie tylko pozwoli nam pozbyć się zbędnych w większości przypadków frustracji, ale także pomoże nam dobrze wykonywać naszą pracę. Niestety bardzo niewielu z pośród nas, specjalistów IT, rozumie na czym ta jakość polega, tzn. często nie wiemy co to znaczy dobrze wykonać naszą pracę, co jest ważne a co nie. To szkodzi naszym firmom, ale przede wszystkim szkodzi naszej satysfakcji i dobremu samopoczuciu. Coś z tym trzeba zrobić.

Podobnie jak to czyniłem w trakcie przygotowań do certyfikacji SCJP, będę w trakcie tych studiów notował najważniejsze, posłyszane tam myśli i publikował je w formie wpisów na niniejszym blogu. Na użytek swój własny i wszystkich tych, którzy zdecydują się te wpisy czytać.

Portal naukaJavy.pl na Facebooku

2011-07-26T16:54:00.000+02:00

Stało się - portal naukaJavy.pl zyskał swoją Facebookową odsłonę. Mam nadzieję, że zyska też pokaźne grono Facebookowych wielbicieli:) Jeśli się komuś treści portalu podobają, to zachęcam do wyrażenia tego poprzez deklarację sympatii, tj. poprzez klikanie osławionego 'Lubię To!'.

Kurs WWW

2011-07-08T15:28:00.000+02:00

W ciągu kilku ostatnich dni napisałem i opublikowałem na portalu naukaJavy.pl krótki kurs WWW przeznaczony dla osób całkowicie początkujących.

Jeśli więc ktoś chciałby nauczyć się podstaw nie tylko języka Java, ale także podstaw implementacji WWW w Javie to zapraszam do lektury tegoż kursu WWW. Oczywiście polecam także kurs języka Java.

Certyfikacje z Javy teraz przez Pearson VUE (zamiast Prometric)

2011-06-17T14:52:00.001+02:00

Od 1 czerwca 2011 wszystkie egzaminy certyfikacyjne związane z Javą (i innymi technologiami zakupionymi przez Oracla wraz z SUNem) prowadzone są przez Pearson VUE (do tej pory operatorem był Prometric). Więcej informacji pod adresem http://blogs.oracle.com/certification/entry/0419.

SCJP to teraz Oracle Certified Professional Java Programmer

2011-02-08T14:00:00.000+01:00

Oracle kupił był SUNa, no i zapragnął pozmieniać nazwy certyfikatów, w tym certyfikatu SCJP. Pół biedy, gdyby zrobił to konsekwentnie, ale nie - konsekwentnie to oni tylko sieją zamęt i wprowadzają niepewność. Na stronie opisującej szczegóły certyfikatu SCJP nadal widnieje nazwa "Sun Certified Java Programmer (SCJP) SE 6", ale już na stronie listującej wszystkie certyfikaty Javy certyfikat ten nazywa się "Oracle Certified Professional Java Programmer".

Wszystkich uczących się do egzaminu SCJP/OCPJP lub planujących rozpocząć naukę uspokajam, że mimo zamieszania z nazwą egzaminy są cały czas te same.

Na zamieszaniu z nazwami nie koniec jednak. Na stronie education.oracle.com widnieje informacja jakoby egzamin na ten certyfikat kosztował PLN 984 (informacja na dzień pisania tego artykułu), natomiast jak przejdziemy do rejestracji, na stronę Prometrica, to okazuje się, że cena to wcale nie PLN 984, tylko USD 300. Tak! To oznacza, że egzamin jest droższy!

Przy okazji - zmienił się sposób zapisów na egzamin. Teraz nie trzeba już kupować voucherów. Wchodzimy na stronę Prometrica, tam rezerwujemy miejsce i termin i tam też płacimy. To trzeba by zapisać zdaje się jako zmianę na plus.

Moja książka do SCJP dostępna jako eBook

2011-01-27T12:14:00.000+01:00

Zdecydowałem się udostępnić możliwość zakupu mojej książki "Przygotowanie do certyfikacji SCJP 6" w postaci elektronicznej (jako PDF). Trzeba iść z duchem czasu, oszczędzać papier i takie tam :)

Zaledwie dwa dni temu udostępniłem możliwość zamawiania eWydania książki (na stronie getSCJP.pl) a już dziś miałem przyjemność wysłać pierwszy egzemplarz do - mam nadzieję szczęśliwego -, historycznego, pierwszego nabywcy. Znaczy się pomysł chwycił. Znaleźli się chętni na wersję elektroniczną.

Co z tą Javą (Java SE 7 i 8)

2010-12-29T12:36:00.005+01:00

Co się dzieje z Javą? Wszyscy którzy śledzą rozwój Javy, już od dłuższego czasu zadają sobie pytanie - kiedy będzie Java SE 7? Miała być dawno temu, ale po drodze dużo się działo i cały czas nie wiadomo kiedy specyfikacja ujrzy światło dzienne. No właśnie, póki co nie było nawet JSRa, w ramach którego specyfikacja miałaby być opracowywana.

Aż tu nagle, równocześnie, tworzy się JSRy dla specyfikacji Java SE 7 i - uwaga, uwaga - Java SE 8! Wyciągam na tej podstawie wniosek, że Java 7 nie będzie miała długiego życia. Pewnie nie długo potem pojawi się Java 8. Miejmy nadzieję, że tak będzie, bo się nam Java trochę przyblokowała w rozwoju.

Przy okazji warto odnotować, że głosowanie nad standardami Java SE 7 i 8 przebiegło w nieprzyjemnej atmosferze wojny o licencje. W obydwu przypadkach mamy 3 głosy na NIE a ci którzy głosowali na TAK wyraźnie zaznaczają, że im też nie podoba się to co się dzieje. Komentarze głosujących można streścić w dwu zdaniach.

Grupę głosującą na NIE dobrze reprezentują słowa Googla:

"While we support the technical content of this JSR, Google is voting no because of its licensing terms."

A grupę głosującą na TAK słowa Red Hat'a:

"Red Hat's vote is based solely on the technical merits of the JSR. (...). However, we are extremely disappointed with the license terms and that a more open license has not been adopted by the Specification Lead."

Mówiąc w skrócie, wszyscy zgadzają się co do tego, że merytorycznie standardy Java SE 7 i 8 zmierzają w dobrą stronę, jednak jednocześnie wszyscy dostrzegają, że coś niedobrego dzieje się jeśli chodzi o otwartość platformy.

Nowości na portalu naukaJavy.pl

2010-12-13T12:05:00.006+01:00

Idąc za głosem użytkowników, którzy od samego początku istnienia portalu domagali się zadań i kursów multimedialnych, zapoczątkowałem ten właśnie kierunek rozwoju, wychodząc na przeciw i jednym i drugim.

Pojawiło się więc pierwsze zadanie - zadanie do rozdziału "Zbiory"; oraz pierwszy filmik szkoleniowy - "HelloWorld w Eclipse IDE", a właściwie to cała sekcja "Multimedia", która to jednakowoż póki co zawiera tylko ten jeden film.

Filmik póki co jest dosyć słaby, ale szlaki przetarte i mam nadzieję z czasem zastąpić go produkcją wyższej jakości. Zadanie za to wydaje mi się być w pełni ciekawe. Jest też rozwiązanie. Zapraszam do testowania nowych materiałów.

Mam certyfikat z TOGAF 8

2010-11-24T13:45:00.006+01:00

Właśnie pobrałem z TOGAF Directory of Certified People PDFa z moim certyfikatem. Od dziś jestem TOGAF 8 Certified - mały krok dla ludzkości, ale duży dla mnie!

Co to jest TOGAF próbowałem pisać - jak jeszcze sam nie do końca wiedziałem, ale wyszło całkiem nieźle - w artykule "Co to jest EA na przykładzie metody TOGAF". A jest to taka metodyka do planowania rozwoju firmy, z głównym naciskiem na to, w jaki sposób muszą się rozwijać systemy IT aby tenże rozwój całej firmy jak najlepiej wspierać.

Certyfikat z TOGAF 8 zdobywa się w sposób niestandardowy, tj. wpierw trzeba przejść przez certyfikowane szkolenie, a potem - już w domu - trzeba napisać egzamin, tj. odpowiedzieć na dwadzieścia kilka pytań, i wysłać go do The Open Group do oceny. Dwa z nich wymagają odpowiedzi w formie małego opowiadanka, a pozostałe w formie jednego czy dwu zdań. W każdym razie nie jest to test.

Tabela oceny umiejętności

2010-11-03T14:01:00.000+01:00

Każdy z nas od czasu do czasu musi wypełnić jakąś tabelę, która to ma rzekomo opisywać nasze umiejętności. Taką tabelę samooceny zawodowej. Właśnie wypełniam jedną z nich i znów pojawia się we mnie to nieodparte poczucie, że wyrazić swoje umiejętności w postaci takiej tabeli jest niezmiernie trudno. Nie to żebym uważał że się nie da – wprost przeciwnie – tylko że jeszcze nigdy nie zdarzyło mi się widzieć takiej tabeli, która to pozwalałaby mi „pokazać prawdziwego siebie”. Ktoś z was widział? Jakieś ciekawe spostrzeżenia w temacie?

Nie ma iBatisa, jest MyBatis

2010-10-13T16:33:00.003+02:00

Jakiś czas temu wydano wersję 3.0 iBatisa. Wprowadzono kilka ciekawych funkcjonalności; między innymi możliwość definiowania mapowania za pomocą adnotacji czy obsługę funkcji pobierania wygenerowanych kluczy (tj. wykorzystanie operacji JDBC getGeneratedKeys()) bez konieczności pisania (i uruchamiania) osobnych zapytań. Mnie interesuje akurat to drugie. Jeszcze nie wykonałem migracji więc nie wiem jak i czy to działa - wersja 3 nie jest w pełni wstecz kompatybilna z wersją 2 iBatisa więc nie jest to zadanie trywialne i troszkę potrwa.

Jednocześnie (może nie całkiem jednocześnie) zrobiono mały rebranding, tzn. iBatis nazywa się teraz MyBatis i nie jest już dzieckiem fundacji Apache tylko Googla. Nowa strona domowa projektu to http://www.mybatis.org/.

Kariera dla informatyka – od Programisty do Czekoladnika

2010-09-17T10:55:00.010+02:00

Każdy z nas zastanawia się czasem nad kierunkiem w którym zmierza – odwieczne pytanie – kim chcę być w przyszłości?

Ja swoją karierę zawodową zaczynałem, razem z dwoma kolegami z uniwersyteckiej ławy, jako Konsultant IT ds. PeopleSoft CRM (IBM który nas zatrudnił wysłał nas właśnie w takim charakterze do TP S.A.). Teraz jestem Architektem SOA w AGORZE i zastanawiam się co dalej. Jeden ze wspomnianych kolegów – Tomasz Sienkiewicz – wybrał błyskotliwą karierę Czekoladnika (!).

Jeszcze kilkanaście miesięcy temu Tomek był dobrze zapowiadającym się Architektem IT. Teraz, do spółki z kolegą (także informatykiem), prowadzi Manufakturę Czekolady – maleńki zakład produkcyjny, gdzie zgodnie z tradycyjną recepturą wytwarzają najprawdziwszą i najpyszniejszą czekoladę jaką tylko ludzkość nauczyła się wytwarzać. Bez wypełniaczy w stylu masło kakaowe czy lecytyna i bez sztucznych dodatków. Wszystko robi się na miejscu, począwszy od prażenia i miażdżenia ziarna kakaowca, aż do ręcznego zawijania w złote papierki.

Manufaktura Czekolady ma w swojej ofercie 6 smaków. Najbardziej wyjątkowy z nich to Czekolada Deserowa z Kwiatem Soli Morskiej. Jak smakuje? Trzeba spróbować samemu! Ja mogę pokazać jedynie jak wygląda.

Zadania cykliczne w bazie Oracle - pakiet DBMS_JOB

2010-09-15T11:04:00.006+02:00

Ilekroć pada stwierdzenie, że jakiś proces powinien być uruchamiany cyklicznie, pada też stwierdzenie, że należy napisać skrypt uruchamiany przez Unixowego demona CRON. Pewnie nie jest to podejście złe, ale jeśli jedyne co trzeba robić, to wykonywać operacje na bazie danych Oracle, to można to zrobić prościej, w ramach samego Oracla, przy użyciu pakietu DBMS_JOB.

Aby zdefiniować i uruchomić cyklicznie zadanie operujące na danych w bazie danych Oracle wystarczy napisać procedurę składowaną PL/SQL i uruchomić funkcję SUBMIT(…) z pakietu DBMS_JOB, przekazując jako argumenty wywołania nazwę procedury PL/SQL, czas pierwszego uruchomienia oraz wyrażenie określające interwał.

Przykładowo, jeśli chcemy aby procedura składowana o nazwie DO_CLEAN uruchamiana była co dzień o godzinie 1:00 w nocy, to wystarczy wykonać blok:

VARIABLE v_jobno NUMBER;
BEGIN
  dbms_job.submit(:v_jobno,'DO_CLEAN;',trunc(sysdate)+1+1/24,'trunc(sysdate)+1+1/24');
END;

Definicje zadań uruchomionych w powyższy sposób są umieszczane w tabeli systemowej USER_JOBS. Możemy tam wyszukać nasze zadania i zobaczyć jaki jest ich status. Dobra dokumentacja pakietu DBMS_JOB jest na stronie http://psoug.org/reference/dbms_job.html.

Jeśliby nam chodziło o cykliczne kasowanie starych (starszych niż 5 dni) danych z tabeli LOGS to procedura DO_CLEAN mogłaby wyglądać następująco:

CREATE PROCEDURE DO_CLEAN IS
  ts_max TIMESTAMP := trunc(current_timestamp - 5);
BEGIN
  DELETE FROM logs WHERE logs.ts < ts_max;
  
  COMMIT;
END DO_DELETE;

W najnowszych wersjach bazy danych Oracle powinno się zamiast pakietu DMBS_JOB używać pakietu DBMS_SCHEDULER, aczkolwiek wersja z którą ja pracuję jeszcze na tyle nowa nie jest.

Podział na tych co robią i tych co wymagają

2010-08-03T17:32:00.000+02:00

Bardzo dobrze jest, gdy osoba która określa w jaki sposób wykonać pewną pracę i osoba która tę pracę wykonuje, to są różne osoby. Bardzo dobrze dla jakości ostatecznego produktu, niezależnie od tego co tym produktem jest.

Człowiek ma tendencję do chodzenia na skróty. Nawet najambitniejsi z czasem zaczną zniżać swe loty, jeśli to oni sami będą decydowali o tym jak zrobić to co robią i jeśli nikt nie będzie kontrolował jakości ich pracy. Najłatwiejsza do pokonania ścieżka nigdy nie prowadzi na najwyższy szczyt.

Przekładając powyższe na język projektów IT - Analityk, który określi jak to co powstaje ma działać, Architekt, który zadecyduje jak to coś należy zaimplementować i Programista, który to implementować będzie to powinny być różne osoby. Tester, który przetestuje finalne rozwiązanie to w żadnym razie nie może być Programista, który to rozwiązanie implementował. Ważną rolą w procesie projektowym jest także Kierownik Projektu i także ta rola nie powinna być łączona z pozostałymi.

Idealnie jest, gdy każda z ról obsadzona jest przez inną osobę, ale jeśli to nie jest możliwe, to powinniśmy starać się co najmniej o to, aby nikt nie robił w dalszej fazie projektowej tego, co sobie sam w poprzedniej fazie zdefiniował. Najważniejsze jest więc, żeby nie byli tą samą osobą Analityk i Architekt, Architekt i Programista, Programista i Tester. Kierownik projektu nie powinien być w żadnym razie Architektem. Kierownikowi zależy przecież głównie na tym, żeby było szybko. Zadaniem architekta jest zadbać o to, żeby było dobrze. Te dwa cele często niestety kłócą się ze sobą. Patrząc długofalowo jest może nawet wprost przeciwnie, ale w rzeczywistości rzadko się tak niestety patrzy, a już na pewno nie patrzą tak kierownicy projektów, których głównym celem jest przecież wykonać dany projekt.

Co to jest EA na przykładzie metody TOGAF

2010-06-09T16:11:00.002+02:00

Jakiś czas temu moim światem zawodowym zawładnął trzyliterowy skrót SOA. Najbliższy czas upłynie mi zdaje się nad zgłębianiem sensu akronimu EA (akr. Enterprise Architecture). Kolejny akronim, o którym zaczyna się robić głośno… a może i było o nim głośno już od dawna, tyle że ja nie słyszałem, jako że stoję teraz nieco z boku, tj. w firmie która wdrożenia nowinek IT raczej kupuje a nie sprzedaje, w związku z czym nowinki te docierają do niej troszkę wolniej. W każdym razie wygląda na to, że potrzebuje rozeznać się nieco lepiej w temacie, co niniejszym wspólnie z wami czynię.

No więc cóż kryje się pod pojęciem Enterprise Architecture? Co to jest architektura IT wszyscy my – a więc profesjonaliści IT – dobrze rozumiemy. Architektura IT to sposób zorganizowania IT, tj.: komponenty IT, relacje między tymi komponentami oraz relacje komponentów z otoczeniem.

Architektura jest to – w ogólności – podział całości na części, ze zrozumieniem funkcji każdej z tych części i wzajemnych relacji poszczególnych części oraz relacji tych części ze światem zewnętrznym, a więc z tym co jest poza naszą całością.

A co to jest Enterprise? Enterprise to jest zbiór jednostek (firm, działów jednej firmy, oddziałów, agencji, itd.) mających wspólne cele i funkcjonujących jako pewnego rodzaju całość.

Enterprise Architecture jest więc podziałem na części korporacji. Próbą zrozumienia jak funkcjonuje korporacja i próbą planowego i celowego zarządzania zmianami w tejże korporacji, włączając w to, ale nie ograniczając się do IT.

Enterprise Architecture jest pomysłem na to, aby zanim przystąpi się do jakichkolwiek działań w obrębie IT, zastanowić się poważnie nad tym, po co te działania w IT miałyby być robione i jak to co ostatecznie będzie zrobione ma wyglądać.

Oczywistym jest, że rolą IT jest wspieranie funkcjonowania firmy w tym sensie, że powinno ono wytwarzać narzędzia ułatwiające to funkcjonowanie. Zanim przystąpimy do zastanawiania się, jak powinno wyglądać nasze IT, a więc zanim przystąpimy do rozważań nad Architekturą IT, powinniśmy zastanowić się, jak chcemy aby wyglądał nasz biznes, tj. nad architekturą biznesu, przedsiębiorstwa jako takiego. To jest właśnie sens EA. W sumie rzecz zdaje się dość oczywista, tyle że jak zwykle diabeł tkwi w szczegółach. Ważne jest, aby robić to w sposób systematyczny i planowy a co za tym idzie rozumny i celowy.

Dobrym zobrazowaniem idei EA jest pobieżne choćby przyjrzenie się metodzie TOGAF (The Open Group Architecture Framework). Po pierwsze, mówi się tam, że Architektura Przedsiębiorstwa to Architektura Biznesowa, Architektura Danych, Architektura Aplikacji i Architektura Infrastruktury IT.

Architektura Biznesowa to sposób funkcjonowania korporacji, a więc struktura organizacyjna, strategia biznesowa i kluczowe procesy biznesowe.

Architektura Danych to typy i źródła oraz cykl życia danych niezbędnych do funkcjonowania korporacji. Zauważmy, że to właśnie dane są najważniejsze. Aplikacje mają za zadanie jedynie wspomagać zbieranie i przetwarzanie oraz przeszukiwanie tych danych. To jakie to są dane i w jaki sposób są przetwarzane w dużym stopniu determinuje sposób konstrukcji oprogramowania, które te dane ma za zadanie przetwarzać. Architektura Danych jest łącznikiem pomiędzy Architekturą Biznesu i Architekturą IT.

Architektura Aplikacji to znaczna część tego co można rozumieć pod pojęciem Architektury IT. Jest to sposób organizacji oprogramowania, tj. podział na poszczególne aplikacje i integracja tych aplikacji tak aby wspólnie zapewniały zaplanowane przetwarzanie danych i wspierały istniejące procesy biznesowe.

Architektura Infrastruktury IT to rozwiązania techniczne zapewniające funkcjonowanie oprogramowania zgodne z przyjętymi założeniami i istniejącymi możliwościami.

TOGAF opisuje także metodę rozwoju architektury, tj. Architecture Development Method (ADM). Metoda ta złożona jest z kilku kroków kojarzących się z cyklem rozwoju oprogramowania, tyle że tylko część etapów związana jest bezpośrednio z oprogramowaniem.

Pierwsza faza metody ADM to w wielkim skrócie ustalenie kontekstu biznesowego i konsolidacja wokół inicjatywy wszystkich kluczowych interesariuszy.

W fazie drugiej tworzona jest wizja korporacji do której dążymy. Jest to kluczowy krok z punktu widzenia celowości pracy. W końcu każda praca rozwojowa powinna być nakierowana na osiągnięcie jakiegoś konkretnego celu mającego znaczenie z perspektywy korporacji jako całości. Jeśli miało by się na tym etapie okazać, że tak naprawdę nikt nie wie do czego omawiana inicjatywa dąży, to jest to bardzo dobra przesłanka, aby tej inicjatywy szybko zaprzestać.

Kolejny etap to opisanie istniejącej Architektury Biznesowej oraz Architektury Biznesowej docelowej, a więc tej do której dążymy. To na tym etapie zaczyna być widoczne, co trzeba będzie zrobić. Są to zmiany na poziomie procesów biznesowych, a więc trzeba to będzie jeszcze przełożyć na zmiany w IT, ale wstępny zakres tych zmian zaczyna być już widoczny. Nie zapominajmy też, że projekt IT to tylko część całego projektu, który może zawierać także takie elementy jak reorganizacja. Po tym etapie ma być wiadomym co trzeba zmienić w firmie, nie tylko w IT.

Dalsze etapy to właśnie rzutowanie zmian w biznesie na zmiany w IT, a więc opracowanie niezbędnego zakresu zmian Architektury Danych, Architektury Aplikacji i Architektury Infrastruktury IT oraz implementacja i wdrożenie tych zmian. Ten fragment pracy związany jest już stricte z rozwojem oprogramowania.

Już dawno zorientowałem się, że użyte technologie mają – paradoksalnie – najmniej decydujący wpływ na ostateczny rezultat projektu IT. Jeśli to nie technologia decyduje o powodzeniu lub porażce projektów technologicznych to w takim razie co? Właśnie sprawność zarządzania architekturą korporacji, bo takie zarządzanie i taka architektura w każdej korporacji istnieje, tyle że nader często jest to architektura niekontrolowana, powstała i zarządzana samorzutnie. Jeśli kogoś interesuje rozwój IT, to w pierwszym rzędzie powinien zająć się rozwojem architektury. Im szerzej pojęta architektura to będzie, tym lepiej.

SOA to tylko element architektury IT

2010-05-06T11:02:00.002+02:00

SOA to tylko jeden z elementów architektury – jeden z wielu drogowskazów, uczących nas jak należy organizować systemy informatyczne przedsiębiorstwa, by były takie jakimi chcielibyśmy je widzieć. Może to się wydawać stwierdzeniem dość banalnym, ale wynika z niego jedna fundamentalna prawda, bez zrozumienia której nie mamy co myśleć o wdrożeniu SOA. Nie da się wdrożyć SOA, jeśli nie wdrożymy wpierw – albo co najmniej równolegle – procesów zarządzania globalnego architekturą IT!

SOA nie może się rozwijać w oderwaniu od rozwoju poszczególnych systemów dziedzinowych, które udostępniają usługi będące fundamentem SOA. Jeśli systemy dziedzinowe będą budowane bez myślenia o uniwersalności i re-używalności, to nie wiele re-używalności i uniwersalności uda nam się osiągnąć na poziomie usług.

Jeśli współpracujące systemy będą ze sobą powiązane w sposób logiczny, tj. jeden będzie budowany ściśle pod kątem drugiego, to zupełnie niewiele pomoże nam, że komunikację pomiędzy tymi systemami zaimplementujemy jako wywoływanie usług. Może to dobrze wyglądać z lotu ptaka, ale to nie jest SOA!

Mam SCWCD

2010-03-09T20:46:00.007+01:00

W zeszły piątek zdobyłem nowe trofeum - certyfikat SCWCD, EE 5. Kolekcja rośnie. Wynik egzaminu bardzo dobry, aż 94 %. Trochę nawet ponad to czego bym się spodziewał.

Jakie wrażenia? W sumie było dosyć podobnie jak na egzaminie do SCJP. Uprzedzając pytania - uczyłem się z książki "Head First Servlets & JSP". Dodatkowo przerobiłem testy z pakietu WGS-PREX-J083C od SUNa. Testy kupiłem w promocji - pisał o niej Jacek w artykule "Pakiety certyfikacyjne od Suna za 600 PLN (...)" - razem z Voucherem w pakiecie za 600 zł. BTW - dzięki Jacek. Nie dość że dzięki tobie miałem dostęp do dobrych testów przygotowujących to jeszcze zaoszczędziłem 150 zł na Voucherze. Kolejny dowód na to, że warto czytać blogi o Javie :)

Poniżej raport z egzaminu. Co trochę mnie zaskoczyło błędy popełniłem w częściach z których czuję się dosyć mocny - może to właśnie ta pewność siebie mnie zgubiła? Może troszkę za mało się zastanawiałem nad odpowiedziami?

Portal naukaJavy.pl

2010-03-01T22:43:00.002+01:00

Nadszedł już czas ujawnić moje nowe przedsięwzięcie. Jacek Laskowski ujawnił swoje plany stworzenia nowego serwisu ad. Javy i społeczności wokół niej skupionej już na etapie domeny internetowej (no, może ma więcej tylko trzyma to w szafie a nie w sieci) czym zachęcił mnie nieco do ujawnienia się troszkę wcześniej niż inicjalnie planowałem. No więc... jakiś czas temu zacząłem budowę serwisu przeznaczonego dla osób które chcą rozpocząć naukę Javy. Treści jeszcze nie ma wiele, ale już widać mniej więcej jak to ma wyglądać. Zapraszam do oględzin - www.naukaJavy.pl!