FARAŞÎN Blog News (FBN)

Rewşenbîriya Kurd

2022-10-02T11:19:00.004-07:00

Jibo her civakê Rewşenbîrî xwedî ciheke biqîmet e. Di demên herî bizehmet de Rewşenbîr dikevin nava hewldanên ku ji gel re rêveberiyê bikin. Hemû daxwaz û hewldanên Rewşenbîran divê pêsverû bin û azadîxwaz bin. Lewre berpirsyartiya Rewşenbîran herdem ligel tekoşînên azadîxwaz in, pêşverûn in.

Dema ku mirov li gelê Kurd binêre mixabin rewşa cihê Rewşenbîran zêde di nava ronahoyê de nîn e. Lewre car caran ez ji xwe dibirsim ; gelo em Kurd ji Rewşenbîriyê mehrûm in ?

Bêguman em Kurd di aliyê pirr derfetan de feqîr in. Di serî de dewleteke me tine. Axa welatê me di bin dagirkeriyê de ye. Ji sedan salan virve hêzên dagirker di nava me Kurdan de cur be cur nexweşî dane afirandin, me bihev kirine duşmin. Ji her deverê Kurdistanê cuda cuda deng derdikevin, yek yê din guhdar nake, hevdu weke raqîbên hev, carna jî weke duşminên hev dibînin. Li her herêmên Kurdistanê çandeke cuda hatiye çandin, li gorî daxwaza dagirkeran dejenerasyon kûr bûye.

Jibo nexweşiyên ku heyî ji nava me rabin dê xebateke mezin a Rewşenbîriyê bê meşandin. Jibo vê jî pêwîstî bi ehlaqeke baş ya Rewşenbîriyê heye. Lewre divê her Kurdê ku xwe weke « Rewşenbîr » dibîne li hemû Kurdan bi çaveke Heval, Kek û Bira binêre. Rewsenbîr ew kesê ku pista xwe nade ti hêz, partî û saziyan. Li gorî devê ti sazî û partiyan li kesî nanêre û derheqê kesî de nirxandinan nake. Herwuha Rewşenbîr ew e ku di jiyana xwe de ji gel re dibe mînak.

Digel rewşa neyênî a gelê me, mixabin hin kes, di bin navê « Rewşenbîriyê » de dixwazin xwe bidin axiftin. Di sosyal medyayê de hespên xwe dibezînin. Herkes dixwaze li gorî daxwaza xwe nirxeke Rewşenbîrî bide qebûlkirin. Lewre, û mixabin, çandeke baş a Rewşenbîrî di nava me de nayê çandin.

Ez naxwazim hemû kesên ku ji xwe re dibên « ez Rewşenbîr im » weke hev bibînim û binirxînim. Bêguman bi dehan kesayetiyên me, ên ku em weke Rewşenbîr bibînin hene. Lêbelê têr nake, ji gelê me re bi sedan, hetta bi hezaran Rewşenbîr divê.

Ez bi kêfxweşiyeke mezin pêşketina Jinên Kurd dişopînim. Di pirr aliyê de jina Kurd derdikeve pêş û dixwaze rola xwe baş bileyze û zêdetir bar bigire ser milên xwe. Di nava 20 salên dawî de rewşa Jina Kurd di pirr aliyan de guherî ye. Li hemû herêmên Kurdistanê her ku diçe zêdetir Jinên ku serî li kevneperestiyan radikin hene. Ev rewş hêviyan xurttir dike.

Bi gotina dawî ez dixwazim vê bêjim ; beriya hemû beşên civakê, divê Rewşenbîr hêza xwe bikin yek û rola xwe bileyzin. Civaka bê Rewşenbîr nikare bibe xwedî pêşerojeke serfiraz.

Ahmet Gulabi DERE

YEKÎTIYA KURDAN

2021-10-12T06:11:00.011-07:00

Pirsgrêka Yekîtiyê jibo hemû gelan xwedî wateyekê sereke ye. Gelên ku di nava xwe de yekîtiyek çênekiribin ew nikaribûne bibin xwedî ciheke serfiraz. Yek ji van gelan jî Kurd in

Di van mehên havîna borî de careke din pirsgirêka Yekîtiya Kurdan kete rojeva me. Nakokiyên di navbera KDP û PKK’ê heyî dibin fersend jibo hêzên dagirker. Bi taybetî dewleta tirk ji heman nakokiyan sûd werdigire. Di havîna borî de careke din heman rastî derkete pêş.

Bi taybetî nakokî û aloziyên di navbera KDP û PKK’ê de heyî astengiya herî mezin ya li pêşiya çêkirina yekîtiyê ye. Lewre her kesê û kesên ku jibo çêkirina Yekîtiya Kurdan kar û xebat dikin divê ew beriya her tiştekê hewl bidin daku heman astengî ji holê rabe. Dibe ku di navbera pirr hêz û rêxistinên me yên din de jî nakokî hebin, û hene jî, lêbelê ew di asteke wusan de nînin ku li pêşiya Yekîtiya Kurdan bibin kelem.

Car caran rayedarên KDP û yên PKK’ê wusan diaxifin ku mirov dixwaze wan bawer bike, lê mixabin, dema ku mijar dibe avêtina gavan, ku Yekîtî çêbibe, her rayedar tenê berjewendiyên hêza xwe esas digire.

Em dizanin ku di navbera nêzîkatiya îdeolojîk ya van her du hêzan de cudahiyên kûr hene. Lê belê divê cudahiyên îdeolojîk nebin kelem li pêşiya parastina nirxên neteweyî û berhewendiyên gel. Eger ev her du hêzên kurd dibêjin « Armanca me serkeftin û serfiraziya gelê Kurd e » wê demê divê nêzîkatiyên îdeolojîk nebin kelem.

Ez hêvîdar im rojekê zûtirîn ev her du hêzên me li xwe vebiceniqin û destên xwe bikin bin barê avakirina Yekîtiya Neteweyî.

Pirsgrêka Qerebax û Kurd

2020-10-28T03:51:00.006-07:00

Qerebax bûye navenda pirsgrêkên Qafqasya û Rojhelata Navîn. Wusa diyar e ku bi rêya Qarabax’ê hêzên weke Rûsya, Fransa, Emerîka, Tirkiye û hwd. dixwazin bandora xwe firehtir bikin, ji xwe re derfetên jeo-stratejîk biafirînin.

Qafqasya di aliyê jeografîk de bûye xwedî grîngiyeke mezin. Ew ne weke Rojhelata Navîn be jî, bi taybetî ji bo Rûsya û Ewropayê dikare bibe xwedî bandoreke grîng.

Piştî hilweşandina Sovyetê, di sala 1990’î de pirsgrêka Qerebaxê derket. Wê demê şêniyên Qerebaxê bi giranî Kurd bûn, pirraniya wan çûn Rusyayê, yên din jî li cur be cur welatan belav bûn.

Di salên destpêka şerê di navbera Ezerî û Ermeniyan de hin cîwanên Kurd jî hatin bikaranîn, hem ji aliyê Ezeriyan ve û hem jî ji aliyê Ermeniyan ve. Lêbelê piştî salên 90’î Kurdan xwe ji her du aliyan ve jî dûr xistin. Şer di navbera Ezerî û Ermeniyan de domand. Bi taybetî Ermeniyan pirr hewl dan ku Kurd li aliyê wan cih bigirin, lêbelê ew bi ser neketin, Kurd neketin defa wan, nebûn aliyên şer.

Çendî li Qerebaxê, bi taybeti li bajarên Laçîn, Qubatlî û Kelbecer’ê bi dehan hezaran Kurdan jiyan kiribin û ew der weke axa Kurdan bê dîtin jî, divê Kurd xwe nexin aliyê vê şerî. Ne pêwîst e ku Kurd li aliyê Ezerî an jî li aliyê Ermeniyan cih bigirin. Di vî şerî de ti berjewendiyên Kurdan tine. Lêbelê piştî ku ev şer hate rawestandin, li Qerebaxê rewş asayî bû, wê demê divê Kurd mafên xwe bixwazin. Bi dehan hezaran Kurdan, bi sedan salan li ser wê axê ked dane, xwîdan rijandine, lewre di her aliyê de mafê wan heye ku doza xwe bikin daku mafên xwe bidest bixin. Li gorî krîterên Neteweyên Yekbûyî jî Kurd dikarin li Qerebaxê bibin xwedî mafên xwe.

Îro pirraniya Kurdên Qerebaxê li Rusya dijî, lewre divê ji naha ve li Moskova saziyekê Kurdên Qerebaxê bê avakirin. Ji naha ve divê karê dadî bê meşandin daku pişt re astengî çênebin. Ev mijareke grîng e, lewre divê rewşenbîrên me yên Kurdên Qerebaxê ji naha ve destên xwe bikin bin bar û jibo pêşerojê amadekarî bikin.

Diyaspora Kurd

2020-10-12T04:46:00.010-07:00

Li Diyasporayê hêzeke mezin, derdorê 7 mîlyon Kurd heye. Lêbelê û mixabin ev hêz belave ye. Cur be cur hêzên kurd vê potansiyelê parçe kirine. Ji her parçeyê jî dengekê derdikeve. Jiber sedema vê parçebûnê pirraniya Kurdên li Diyasporayê xwe ji kar û xebatên Kurdîstanî dûr digirin. Lewre ji vê hêza Kurd deng dernakeve. Lewre divê li diyasporayê Kurd xwe ji nû ve tenzîm bikin.

Di demên borî de, bi taybetî li Ewropayê PKK'ê xwast heman karî bimeşîne, PDK’ê jî di vî warî de hin xebat meşand û naha jî dimeşîne. Lêbelê heman xebat ser neketin, nakevin jî. Hin hêzên din jî car caran xwastin di vî warî de gavan biavêjin, ew jî ser neketin. Çima gelo ? Bêguman sedem ew e ku Kurdên li Diyasporayê, bi taybetî yên li Ewropayê naxwazin ligel hêzekê cih bigirin, lidij yên din bisekinin. Ev nêzîkatiyeke ne şaş e, û di cih de ye. Divê ti Kurd lidij ti Kurdî (ê) cih negire. Lewre xebatên bi armanca tenzîmkirina Diyaspora Kurd nemeşiyan, ser neketin.

Ev demekê ye li Ewropayê hin hewldanên bi armanca tenzîmkirina diyaspora Kurd hene. Ez naxwazim ji naha ve navekê li vê an jî van xebatan bikim, tenê ez dixwazim bêjim ku, heger xebatên bi armanca tenzîmkirina Diyaspora Kurd bi şêweyeke serbixwe û ji partû û hêzên siyasî serbixwe nemeşe wê negihêjin armanca ku tê xwestin.

Piştî bi dehan salan ku li her çar parçeyên Kurdistanê tekoşîna azadiyê meşiya û destkeftiyên li Başûr derketine holê û herwuha yên ku wê li Rojava derkevin holê naha dema tenzîmbûna Diyaspora Kurd e. Bi taybetî vê demê pêwîstiyeke mezin bi tenzîmkirina Kurdên li Diyasporayê heye. Hêza ku li Diyasporayê çê bûyî, çi di warê aborî de û çi jî di warê siyasî û civakî de be, dikare ji Diyaspora Kurd re jî derfetên nû biafirîne, dikare ji Kurdistanê re jî, ji hemû parçeyan re, derfetên nû derxe holê.

Weke tê zanîn tenê li welatên Yekîtiya Ewropayê nêzê hezar komeleyên Kurdan hene. Lê belê di nava van komeleyan de yên ku ji aliyê kesên profesyonel ve tên birêvebirin zêde tinene. Herwuha pirraniya wan jî tenê di xizmeta hêzekê an jî hêzan de ne. Komeleyên ku bi awayekê profesyonel neyên birêvebirin û armanca wan parastin û pêşxistina berjewendiyên hemû bêşên civaka Kurd nebin nikarin ser bikevin.

Divê were zanîn ku Diaspora bi rêya girseyên tenzîmkirî dibe hêz. Bêguman hejmar jî girîng e, lê belê bi wê ve girêdayî divê sazî û rêxistinên ku bikaribin dengê girseyan bigehînin raya giştî jî hebin. Lewre girseya ku bi mîlyonan hejmara wê hebe lê belê nikaribe xwe baş tenzîm bike nikare bibe hêza Diaspora. Li Ewropayê û li Amerîkayê eger deng û navê Diaspora Cihûyan û ya Ermeniyan heye ew jiber baştir tenzîmbûna wan e.

Ji destpêka salên 2000’î vir ve em Kurd dibêjin Diaspora me jî heye. Ez yek ji kesên ku hevoka Diasporayê zêdetir bikar aniye me. Min di pirtûka xwe ya bi navê « Yekîtiya Ewropayê û Rastiya Kurd » de vê mijarê bi dorfirehî şîrove kiriye. Lê belê dema ku ez li rewşa me ya giştî dinêrim, mixabin hê jî em nebûnin hêzeke diasporal.

Li Ewropayê, herwuha li Welatên Sovyeta Berê, li Kanada, Avustralya, Amerîka û li cur be cur welatên Rojhelata Navîn, Kurd gehiştiye astekî wisa ku di warê aborîde jî ew bûye xwedî hêzeke mezin. Tenê di destê Kurdên li Ewropayê de bi mîlyaran euro sermaye heye. Heger ev hêz baş were bikar anîn, wê bibe sebebê ku di pir aliyan de dengê Kurdan bilind be, herwuha ew ê bixwe jî hêztir bibe. Bi taybetî di hêla karê lobî û dîplomasiyê de Diyaspora Kurda dikare roleke mezintirîn bileyze û wê bixwe xizmeta hemû beşên Kurdistanê.

Ez dixwazim careke din bêjim; Karê Diyaspora Kurd nikare bi pêşengiya û fermanên partî û hêzên siyasî bimeşe û ser bikeve. Divê hemû partî û hêz ji heman karî re alîkar bibin, lê belê xwe nexin pêşeng. Xebatên ku naha li Ewropayê dimeşin dikarin Diyaspora Kurd tenzîm bikin, tenê pêwîstî bi alîkariya girseyên ku bi rastî û ji dil Kurd heye.

Roja îroyîn di nava Kurdên li Diyaspoayê de bi hezaran kesên me yên ku di pirr aliyan de xwedî tecrube û huner hene. Pirraniya wan di demên borî de di nava cur be cur partî û hêzên kurd de cih girtine. Lêbelê, jiber cur be cur sedeman, îro ew bi ti partî û hêzan re kar nakin, pirraniya wan bêdeng û di mala xwe de sekinîn in. Ev potansiyel dikare xwe aktîf bike, dikare tecrube û hunerên xwe bike xizmeta gelê xwe.

Ahmet Gulabi DERE

12.10.2020

Dagirkirina Rojava, helwesta cîhanê û Kurd

2019-11-24T14:40:00.001-08:00

Ji 9’ê Cotmehê vir ve dewleta tirk bi hêza xwe ya artêşê û ya çeteyan ketiye Rojavayê Kurdîstanê. Dewleta tirk hemû mafan ji xwe re rewa dibîne, lê belê ji Gelê Kurd re mafê jiyanê nasnake. Bi teyare û tankan bajar û gundên Rojava topbaran dike. Heya naha bi sedan kesan jiyana xwe jidest dane. Li ber çavên cîhanê çekên kîmyewî jî hatiye bikaranîn, tê bikaranîn.

Çendî dewleta tirk, jiber berxwedana gelê Rojava, neçar ma ku hewldanên xwe yên dagirkirinê bisekîne, dîsa jî bi alîkariya Rûsan ew li ser axa Kurdan xwe dike xwedî soz. Hewl dide ku bi sed hezaran çeteyên DAIŞ’ê, ku bi salan e ew wan li Tirkiyê xwedî dike, bibe ser axa Kurdan bicih bike. Çendî li cîhanê pirr dewlet lidijî vê daxwaza dewleta tirk derkevin jî, AKP bi hemû derfetên dewletbûnê di nava lebatê de ye ku vê armanca xwe bicih bîne.

Piştî vekişandina leşkerên Emerîkî ji Rojava dewleta tirk vê carê bi Rûsyayê re hevpeymanekê îmze kir. Hê ne diyar e ka wê encamên vê hevpeymanê çawa bin, lê belê ji naha ve PYD diyar kiriye ku ew hemû xalên hevpeymana Rûs-Tirkan napejirîne û li gorî wê tevnagere. Di rojên pêş de wê hêdî hêdî encamên heman hevpeymanê derkevin holê.

Beriya her tiştî dagirkeriya dewleta tirk ji aliyê pirraniya dewletên cîhanê ve hate şermezarkirin. Ji derveyê hin welatên tirkan, di cîhanê de dewletên ku vê dagirkeriya tirkan pejirandiye tine.

Lê mixabin, digel ku pirraniya dewletên cîhanê dijitiya xwe ji dagirkeriya dewleta tirk re aşkere kirin, hêza ku bi awayekê tûnd û bi pratîka xwe lidijî vê dewleta dagirker sekinî û disekine tine.

Ji derveyê Macaristan, di serîde Fransa û hemû welatên din yên Yekîtiya Ewropa (YE) dijîtiya xwe aşkere kirine. Lê belê heya naha di aliyê pratîk de li dijî dewleta dagirker ya tirk tu diştekê nehatiye kirin. YE’yê cur be cur daxûyanî da, hê jî dide, lê belê helwesta wê tenê bi daxûyaniyan ve bi sînor e. Gelê Kurd li benda kiryarên pratîk e.

Cîhan bi tevayî dizane ku Gelê Kurd bûye xwedî hemû şert û mercên netewbûnê, mafê wê heye ku bixwe biryara pêşeroja xwe diyar bike. Herwuha pirraniya Kurdan bûye xwedî mentaliteyekê hemdem. Lê mixabin, jiber cur be cur hejmara berjewendiya hêzan, yekîtiyekê di nava Kurdan de pêknayê û ev xal hertim ji aliyê duşminên Kurdan ve tê bikaranîn.

Divê dagirkirina Rojava bibe sedemê yekbûn û hêzbûna Kurdan. Lidijî dagirkeriya dewleta tirk pêwîste hemû hêzên kurd bibin xwedî yek helwestê. Divê kes nikaribe bêje « Ev der di bin bandora min de ye, bila kes neyê alîkariya min ». Herwuha divê kes vê jî nebêje « Ew der ji min dûr e, çi dibe bila bibe ez xwe tevlê nakim ». Ev her du nêzîkatî jî şaş in.

Roj roja yekîtî, hevkarî û tekoşîna jibo serkevtina gel e. Divê her Kurd gavên xwe li gorî berjewendiyên gel biavêje. Derveyê vê rastiyê tu mafê jiyanê ji me re tine.

Ahmet Gülabi DERE

25.10.2019

Bratiya Kurd û Tirkan…?

2019-08-30T14:53:00.001-07:00

Hin derdor herroj di nava gotinên xwe de cih didin mijara biratiya Kurd û Tirkan û wê diparêzin. Gelo ev mijar heq dike ku mirov liser wuqasan raweste ?

Tê zanîn ku di rojên buhurî de sê serokên Şaredariyên Mezin, Amed, Van û Mêrdîn, ji kar hatin girtin. Ew bi hilbijartinan hatibûn destnîşankirin û bi mîlyonan kesan dengê xwe dabûn wan. Lêbelê desthilatdariya AKP’ê hebûna wan tehemul nekir, bi biryara wezîrê karê derve ew ji Şaredariyân hatin dûrxisitn û kesên ku eleqeya xwe bi Şaredariyan tinene weke Serokên heman Şaredariyan hatin wezîfedarkirin. Çendî girseyên gel vê rewşê qebûl nekin û bi rojan protestoyan dikin jî rayedarên dewleta tirk kker û kor in, ne tiştekê dibihîsin ne jî dibînin. Wusa dixûyê ku wê ev bêdadî û neheqî bidome.

Di aliyekê de jî, ji mehan vir ve, dewleta tirk hewl dide ku bikeve hemû Rojava û heman herêmê bike bin destê xwe. Lêbelê hêza Emerîka destûrê nadê, ew nikare bi awayekê azad vê daxwaza xwe bîne cih. Lewre dewleta tirk hewl dide ku bi fitne û fesadiyan ji xwe re derfetekê biafirîne ku bikeve Rojava. Çima dewleta tirk wuqasan Rojava aciz e? Bêguman sedem hebûna Kurdan e. Ew tehemul nake ku Kurd li Rojava bibin xwedî bandor.

Ne tenê li Rojavayê Kurdistanê, dewleta tirk li ti deverê hebûna Kurdên Zindî qebûl nake. Eger ew bi Herêma Kurdistana Başur re di nava hin têkiliyan de ye sedem ew e ku Kurdên Başur di bin bandora wê de ne. Eger KDP û herwuha YNK li dijî berjewendiyên dewleta tirk tev bigerin ew nikarin yek rojê bi dewleta tirk re têkiliyan bimeşînin. Ev rastiyekê ye û ez bawer im rayedarên Başûr vê yekê baş dizanin.

Dema ku mirov li rewşa Bakurê Kurdistanê dinêre heman rastî baştir tê xûyan. Kurdên ku ji aliyê dewleta tirk ve têne hezkirin ew yên ku tenê ji dewletê re xizmetê diken in. Yanê Kurdên mirî, ne yên zinde. Her Kurdê ku xwe bi rastî weke Kurd dibîne ji aliyê dewleta tirk ve û herwuha ji aliyê partî û saziyên tirk ve nayên hezkirin. Hemû saziyên ewlekariya dewleta tirk derbarê Kurdan de xwedî yek nêzîkatiyên in, Kurdên zinde herdem di bin çavanden in.

Ne tenê dewleta tirk, pirraniya Gelê Tirk jî xwedî heman nêzîkatiyê ye. Lewre hin bajarên Tirkan ji Kurdan re qedexen in. Her salê bi sedan êriş li dijî Kurdan tên kirin û hemû jî li bajarên Tirkan diqewumin, yên ku heman êrişan dikin jî Tirk in.

Bi kurtayî mirov nikare di nava heman şert û mercan de û bi dilekê rehet doza biratiya Kurd û Tirkan biparêze. Yek jî, yak u zêdetir bala mirov dikêşîne ev e ; mijara Biratiya Kurd û Tirkan bi giranî ji aliyê Kurdan ve tê niqaşkirin. Pirr kêm rewşenbîrên ku eslê xwe tirk in vê mijarê niqaş dikin.

Ez li dijî biratiya gelan nîn im, lêbelê pêwîste biratî yekalî nebe. Divê her du alî jî biratiyê bixwazin û hez bikin. Eger ne wusan be ew biratî ne ya rast e, ji kesê re jî feydeya wê nabe.

Eger siyaseta dewleta tirk wusan bidome tê wuyan ku demekê bi şûnde wê ti mecal nemîne ku mirov behsa « biratiya Kurd û Tirkan bike ».

Di dawi de ez dixwazim vê jî bêjim ; divê ku em Kurd zêde vê mijarê niqaş nekin daku « Tirk » nebêjin « Kurd hewceyên biratiya men in ». Çiqas Kurd hewceyê biratiya bi gelan re ne, wuqasan jî Tirk, Ereb û Faris jî hewcen in.

Ahmet Gülabi DERE

30.08.2019

Ziman Hebûn e

2019-02-25T15:23:00.001-08:00

21’ê Sibatê roja Zimanê Dayîkê bû. Weke hemû gelan em jî heman rojê bi wate dibînin. Lewre bi wê minasebetê li Kurdistan û herwuha li derveyê welat cur be cur çalakî pêkhatin. Ez jî heman rojê li hemû gelan pîroz dikim.

Dê were zanîn ku yek ji nirxên gelan ziman e, bê parastin û pêşxistina zimanê dayîkê ti gel nikare hebûna xwe biparêze. Lewre jibo me Kurdan jî ziman pirr pirr grîng e, axiftina bi kurdî, nivîsandina bi kurdî li ser me hemûyan ferz e.

Mirov bingeha şexsiyeta xwe di demên zarokatiyê de digire. Dê û bav çi bi zarokan bidin fêmkirin ew zarok wusan fêrî jiyanê dibin. Ziman yek ji tişta herî grîngtirîn ya ku zarok pê şexsiyeta xwe çêdikin e. Lewre pirr pêwîste ku her zarokê û zaroka kurd hevokên xwe yên destpêkê bi kurdî bînin ziman. Bi taybetî di vê dema niha de fêrkirina kurdî bi zarokan weke wezîfeya herî girîng ya welatparêztiyê ye.

Lê mixabin rastiya me Kurdan pirr cuda ye. Hin Kurd nikarin bi tirkî, erebî an jî farsî baş xwe îfade bikin, lêbelê ew bi zarokên xwe re bi tirkî, erebî an jî farsî diaxifin. Heman Kurd li Ewropayê jî hene, ew nikarin baştir bi Fransî, Almanî an jî zimanekî din yên ewropî biaxifin, lêbelê hewl didin ku bi zarokên xwe re bi heman zimanan biaxifin. Di nava wan de hin kes hene gihîştine astekê wusan ku nikarin bi zarokên xwe re biaxifin, di navbera wan û zarokên wan de diyalog tine. Jiber ku ew û zarokan hevdu fêm nakin.

Li gorî min yek ji derdê Kurdan yê herî grîng divê weke nezanîna kurdî bê dîtin. Dema ku em li dora xwe dinêrin Kurdê ku baştir dikare xwe bi kurdî bîne ziman ew baştir bi nirxên gelê xwe ve jî grêdayî ye. Ew kesên ku jibo doza gelê Kurd ditekoşin lêbelê xwe fêrî kurdî nekirine samimî nîn in û ez bi wan beled nînim. Doza azadiya gelekî nikare bi zimanekî din bê pêşxistin. Ew kesên ku dibên ‘Ziman ne grîng e, ya herî muhîm tekoşîn e’ xwe û gel dixapînin.

Bêguman tenê bi axiftina bi kurdî tekoşîna azadiya gelê Kurd nameşe, divê kes min şaş fêm neke. Lêbelê bê ziman û bê pêşxistina zimanê gelê Kurd jî tekoşîna azadiyê nameşe. Li ser vê xalê ez bawer im pirraniya kesên baqil, zanyar bihevre ne.

Dema ku ez dibêm zimanê kurdî divê tenê zaravayê kurmancî neyê heşê kesî. Kurdî weke ziman xwedî dewlemendiyekê zaravayan e. Kurmancî, Soranî, Zazakî, Goranî, Lorî û her wekî din, hemû parçeyên zimanê me yê şîrîn kurdîn in. Kî bi kîjan zaravayê dikare baştirîn xwe bîne ziman bila wê zaravayê biaxife, bi zarokên xwe bide fêrkirin.

Carekê din ez roja zimanê dayîkê li hemû gelan pîroz dikim.

Bayê Êlekzeran (Gilets Jaunes) li Fransa

2018-12-26T04:22:00.002-08:00

Ji 17 meha kanûnê vir ve li hemû herêmên Fransa tevgera Êlekzeran çalakiyan dike. Ev tevger ne bi helwesteke siyasî derket holê, ji her derdoran bes di nav de hebûn.

Digel ku tevgera Êlekzeran xwe alîgirê ti partiyên siyasî neda xwûyan dîsa jî hêzên ultra çepgir û ultra rastgir xwe ji çalakiyên wê dûr negirtin. Bi taybetî çalakiyên rojên şemiyan di bin bandora van hêzên ultra de man. Lewre her ku roj derbasbûn tevgera Êlekzeran hêza xwe winda kir.

Xalekî din ku bûye sedemê heman tevger alîkariya girseyî winda bike jî ev e ; hin kesên ku weke berdevk hatibûn nasîn bi lez û bez ketine nava hewldanên siyasî. Ew ji niha ve xwe amade dikin ku tevlî hilbijartinên parlemena ewropayê bibin. Hin ji wan ji niha ve komeleyên siyasî damezrandine û lîsteya berendamên parlemena ewropayê amade dikin. Jibo berdewamiya heman tevgerê ev hewldan neyênî tên dîtin. Kesên ku ji cur be cur derdorên siyasî di nava heman tevgerê de cih digirtin hêdî hêdî xwe jê dûr digirin û tevlî çalakiyan nabin.

Digel wendakirina hêzê dîsa jî Serokkomariya Emmanuel Macron û hikûmeta Edouard Philippe hin gavan avêt. Çendî heman gav bersiv nedin daxwazên tevgera Êlekzeran û herwuha ya girseyan dîsa jî pirraniya hemwelatiyên frensî razîbûnên xwe diyar dikin. Lewre wusa xûyaye ku di destpêka 2019’an de hêdî hêdî bandora heman tevgerê winda bibe û çalakiyên wê bidawî bibin.

Tevgera Êlekzeran ne tenê li Fransa, herwuha li hemû welatên Ewropayê bandor çêkir. Ji niha ve li Belçîka, li Holanda û li hin welatên din bi heman şêweyî tevger çêbûn, çêdibin û herwuha çalakî pêktên. Lewre, çendî heman tevger hêza xwe ya girseyî li Fransa wunda bike jî ew bûye meşaleya daxwazên girseyên xizan. Heman rastî tenê li Ewropayê nayê dîtin, herwuha li cur be cur welatên din jî bandora wê diyar dibe.

Li gorî hin zanyaran, ez jî wusa difikirim, tevgera Êlekzeran dikare bibe derman ji nexweşiyên sîstema ewropî re. Pêdiviya Yekitiya Ewropayê jî bi tiştekî wusan heye.

Ahmet Gulabi DERE / 25.12.2018

Hilbijartin û Ewlekariya Başûrê Kurdistanê

2018-10-08T00:02:00.002-07:00

Di rojên borî de li Başûrê Kurdistanê hilbijartin pêk hatin. Çendî bi derengî be jî pêkhatina heman hilbijartinan grîng e, divê herkes ji encamên wan re rêz bigire.

Dibe ku di pêkanîna heman hilbijartinan de hin pirsgrêk çêbibin, lêbelê ev nayê wateya ku encamên wan ne grîng bin. Di hilbijartinên pirraniya welatan de cur be cur pirsgrêk çêdibin. Daxwaz a me ew e ku hemû hilbijartin di nava şert û mercên demokratîk de pêk bên.

Başûrê Kurdistanê jibo hemû Kurdan weke pêngava ber bi serxwebûnê ve ye. Rêya avakirina dewletekê Kurdan, ya serbixwe û azad, di Başûrê Kurdistanê de derbas dibe. Çiqas jî hin derdor vê rastiyê qebûl nekin ew rastiyek e. Lewre pêşketina heman herêmî jibo hemû Kurdên welatparêz xwedî girîngiyeke mezin e. Bi taybetî pêşketina demokratîk ya saziyan û herwuha ya sîstema birêvebirina herêmê.

Di van hilbijartinan de dîsa PDK weke hêzeke sereke derket. Çendî derbarê PDK’ê de rexne û gazinên hin derdoran hebin jî carekê din hate dîtin ku gelê Başurê Kurdistanê bi giranî li pişt heman partiyê ye. Digel hemû rexne û gazinan meşrûyeta PDK’ê nikare bê niqaşkirin. Bêguman partî û hêzên din jî li Başûrê Kurdistanê, bi taybetî YNK û GORAN jî xwedî giraniyekê mezin in. Dîsa sazî û rêxistinên sivîl jî di heman herêmê de xwedî soz in.

Ji vê demê bi şûnde barekê giran ketiye ser milên rayedarên PDK’ê. Weke hêza herî mezin ya Başûrê Kurdistanê, divê PDK ji pêşketinên demokratîk re baştirîn rêberiyê bike. Divê rexne û gazinên gelê herêmê û herwuha yên hemû Kurdan liber çav bên girtin. Di bingeha pirraniya rexne û gazinan de divê rastiyek bê dîtin. Bêguman hin derdor bi qerez rexne û gazinan dikin, lêbelê ew xwedî rêjeyek mezin nin in, û pirraniya wan jî tê naskirin.

Divê bê zanin ku di dilê pirraniya Kurdên welatparêz de cihê Başûrê Kurdistanê cuda ye. Her Kurdê welatparêz dixwaze rojekê biçe li heman parçeyê Kurdistanê bijî. Lêbelê heya niha derfet nehatine afirandin daku daxwaza heman girseyê pêk were. Lewre divê rayedarên reveberiya Başûrê Kurdistanê di vî warî de çi divê pêk bînin, daku her Kurdê ku dixwaze ew bikaribe bê xem biçe herêmê û eger bixwaze bikaribe li wê derê kar bike û bijî. Ez bawer im bi hezaran Kurd van hêvî û daxwazên min parve dikin.

Li gorî ku ez dizanim bi dehan rewşenbîrên Kurd dixwazin biçin Hewlêr, Silêmanî, Duhok û bajarên din yên Başûrê Kurdistanê. Lê mixabin, jiber nebûna ewlekariyê zêde kes naxwaze wê ve biçe. Di vî warî de karên îstixbaratî yên dewleta tirk û îranê sebebên herî giring in. Lewre pêwîste rayedarên herêmê, bi taybetî yên PDK’ê, di vî warî de nêzîkatiyên xwe biguher in. Divê rêya Başûrê Kurdistanê ji hemû Kurdan re vekirî bê hîştin. Eger wusa be pêşketin jî zûtir çêdibin.

Bi van nêrînan ez dixwazim tişta ku di dilê pirraniya Kurdan de derbas dibe bînim ziman. Hêvîdar im rayedarên me, yên Başûrê Kurdistanê, piştî êlankirina encamên hilbijartinan û herwuha avakirina hikumeta nû pêvajoyek xweştirîn bidin destpêkirin.

Ahmet Gulabi DERE / 07.10.2018

Yekîtiya Neteweyî Pêwîstiyeke Grîng e

2018-03-24T17:24:00.002-07:00

Nirxên gelan bi hêza neteweyî ya hemû beşên civaka neteweyî tê parastin û pêşxistin. Hebûna ti gelan bê hêzeke neteweyî nikare bidome. Bi taybetî ji destpêka sedsala borî vir ve ev rastî jibo hemû neteweyan xwedî wateyeke hebûn û tinebûnê ye.

Divê xeta zirav ya di navbera netewebûn û neteweperestî, an jî nijadperestiyê de bê dîtin. Jibo hemû gelan parastina nirxên neteweyî pewîst e, ew nabe netewperestî, anjî nijadperestî. Eger di bin navê parastina nirxên neteweyî de nijadperestî bê kirin bêguman ew nayê qebûl kirin. Lebelê netewebûn tiştekê pêwîst e, bi taybetî jibo Kurdan ew îro pirtir ferz e. Jibo vê jî pewîstî bi dezgeh û saziyan heye. Bê hebûna heman dezgeh û saziyan em Kurd nikarin nirxên xwe biparêzin, herwuha lipêşbixin.

Kurd bi her awayî xwedî hebûneke gelêrîn in. Hemû nirxên Kurdan yên gelêrî hen in. Lêbelê weke piraniya gelan em Kurd hê xwedî hemû pêdiviyên neteweyî nîn in. Ev mijar bi serxwebûna Kurdistanê ve girêdayî nîn e. Kurd li ser esasê çar parçeyan jî dikarin bibin xwedî hin sazî û dezgehên neteweyî. Çi jibo parastin û lipêşxistina ziman, çand û wejeyê be çi jî jibo astengkirina qirkirin, parçekirin û asîmîlekirina gel be heman sazî û dezgeh xwedî wateyek pirr pirr girîng in.

Piştî pirr hewldanan me dît ku bi pêşengiya hêzên heyî yên Kurdan Yekîtiyeke Neteweyî nayê çêkirin, anjî çêkirina wê pirr pirr zehmet e. Jiber ku her hêz, anjî partî dixwaze heman yekîtî tenê ligorî parastina berjewendiyên wê yên hizbî bê çêkirin. Bêguman bi van helwestan Kurd nikarin Yekîtiya Neteweyî çêkin. Hemû hewldanên ku jibo çêkirina Yekîtiya Neteweyî ku heya naha hatî dayîn jiber van sedeman negihîştine encamekê. Lewre divê beriya her tiştî rêxistinên kurdan bizanibin û bikaribin hevdu qebûl bikin, berjewendiyên neteweyî lipêş yên hizbî bigirin. Ne wusan be, mixabin wê hê pirr leystok lidijî gelê me pêkwerin.

Ne pêwîst e em zêde dûr biçin, sala borî, eger di nava Kurdan de yekîtiyekê hebûya hikûmeta îraqê wusan bihêsanî nikaribû êrişî Kerkûk’ê bike. Herwuha, eger heman yekîtî hebûya dewleta tirk nikaribû biketa Efrîn’ê. Em dikarin pirtirîn bûyerên wusa rêz bikin.

Roj roja avakirina Yekîtiya Neteweyî ye. Bêguman bê tevlîbûna hêz, rêxistin û partiyan Yekîtiya Neteweyî nikare bê avakirin. Beriya her tiştî divê hêzên weke KDP, PKK, YNK, GORAN û yên din destê xwe bikin bin bar. Lêbelê tenê bi van hêzan jî nabe, divê hemû, çi piçûk û çi jî mezin, rêxistin û partiyên din jî tevlî heman hewldanan bibin. Bi tevlîbûna hêz, rêxistin û partiyan tenê jî Yekîtiya Neteweyî çênabe, pêwîst e rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd jî tevlî heman xebatan bibin. Ez dibêm di vî warî de divê rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd pirtirîn rolê bigirin ser xwe. Herwuha ez dibêm pêwîst e heman xebat ji aliyê wan ve bê destpêkirin. Lewre ez bi vê gotarê dixwazim bangê li hemû rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd bikim daku ew inîsiyatîf bigirin.

Weke hêz, rêxistin û partiyên siyasî yên Kurdan, mixabin rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd jî di nava xwede parçe parçen in. Pirraniya rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd, jiber cur be cur sedeman, li dora rêxistin û partiyan kom bûn in. Pirraniya wan tenê li gorî berjewendiyên heman rêxistin û pariyan tevdigerin. Lewre nêrîn û nêzîkatiyên wan jî rast û objektîf nabin. Ew weke alîgir tevdigerin. Hin rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd jî bêteref in. Lêbelê ew jî, jiber cur be cur sedeman, zêde deng dernaxin, înisiyatîfan nagirin û lewre jî soza wan jiyê hêz û partiyan ve nayê guhdarkirin. Jiber heman sedeman, jibo parastin û lipêşxistina nirxên gelêrî û neteweyî, zêde xebat dernakevin pêş.

Roj girîng e, pêvajo her ku diçe pêdiviyên bi çêkirina Yekîtiya Neteweyî zêdetir derdixe pêş. Di rewşeke wusan de divê rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd destên xwe bixin bin bar. Bê ku guhdarî li rexne û heqaretên cur be cur hêz, rêxistin, partî anjî derdorên nexêr bikin, pêwîst e xebatekê bêteref bê destpêkirin. Bê ku cudahî bikin navbera hêz, rêxistin, partî û herwuha komeleyên Kurdan, çi piçûk û çijî mezin, divê bang li hemûyan were kirin daku ew cudahiyên hevdu qebûl bikin, bihevre li dora armanca parastin û lipêşxistina nirxên neteweyî kar bikin. Înisiyatîfekê wusa tenê rewşenbîr, hunermend û zanyarên kurd dikarin bigirin ser xwe. Lewre û beriya her tiştî divê rewşenbîr, hunermend û zanyarên me jî hevdu qebûl bikin. Bê ku bêjin « Te wusan digot, tu beriya demekê bi filan û bêvan hêz, rêxistin anjî partiyê re bûyî » divê bikaribin werin gelhev û dest bi xebatekê bikin.

Bi vê gotarê bangê li hemû Rewşenbîr, Hunermend û Zanyarên Kurd dikim ; Werin em dest bidin hev bingeha Yekîtiya Neteweyî biavêjin.

Ahmet Gulabi DERE / 23.03.2018

Efrîn û Leystokên Navneteweyî

2018-02-12T09:04:00.002-08:00

Ji 3 hefteyan zêdetir e artêşa dagirker ya tirk hewl dide ku biçe Efrînê û li heman bajarê Kurdan xwe bicih bike. Hewldanên dewleta hov ya tirk ne tenê dagirkerî ye, ew dixwaze Kurdan di komkujiyekê de derbas bike, yané kiryarê bav û kalên xwe dubare bike. Digel ku ev 3 hefte ye artêşa tirk û cehşên wê yên Daeş bihev re heman şerî dimeşînin û nagihêjen armanca xwe, ew hewl didin ku hemû derfetên xwe bikar bînin.

Beriya her tiştî berxwedana ku Kurd li Efrînê raber dikin tiştekê pîroz û bêhempa ye. Ji naha ve heman berxwedanê serokê dewleta tirk û hemû rayedarên wê kiriye nava rewşekê tengav. Şerê wan hatiye tewandin, rûyê wan bi rêxê hatiye neqişkirin. Ev tiştekê dîrokî ye, divê kes jibîr neke.

Piştî ku hate dîtin artêşa tirk wuha tengav bûye rayedarên dewleta tirk ketine nava hawldanên cur be cur

daku çareseriyekê ji xwe re bibînin. Lewre ew bi rayedarên Rus û Emerîkiyan re diyalog dikin daku hin leystokên nû bikar bînin. Di van rojan de hin rayedarên Emerîkî tên Tirkiyê, di navbera wan û rayedarên dewleta tirk de pazarî çê dibe. Li gorî ku ez dibînim dewleta tirk dixwaze bi alîkariya Emerîkiyan ji xwe re rêya dagirkirina Efrînê peyde bike. Heman pazarî bi Rusan re jî didome. Heya naha ne Emerîkî û ne jî Rusan bersiva erênî nedane dewleta tirk. Lêbelê ev nayê wateya ku wê nexwazin tirk bigehêjin heman armanca xwe. Lewre vê gavê pazarî di navbera wan de didome. Dê were zani ku mirov nikare ne bi Rusan ne jî bi Emerîkiyan ewle bibe. Ev her du hêz jî li gorî berjewendiyên xwe tevdigerin. Dema ku berjewendiyên wan destûr bidin ew dikarin di nava yek rojekê de « dost » û « hevalên xwe » bifiroşin. Lewre di vî warî de divê Kurd, bi taybetî rayedarên PYD, pirr şiyar bin.

Bêguman weke hêzên navneteweyî tenê Rus û Emerîkî li Rojhilata Navîn xwedî sozê nîn in. Çendî bandora wan zêde nebe jî welatên endamên Yekîtiya Ewropayê (YE) jî hene. Bi taybetî Fransa di vî warî de dixwaze soza xwe bibandor bike. Lewre ji destpêkê vir ve heman welat cur be cur daxûyaniyan dide, diyar dike ku ew û hemû YE’yê bi helwesta dewleta tirk re nîn in. Herwuha ew didin xûyan ku dewleta tirk lidijî Kurdan komkujiyê dike. Heman mijar di Parlemena Ewropayê de jî hate niqaşkirin. PE’yê helwesta xwe di vî warî de aşkere kir. Di van rojan de di PE’yê de cur be cur daxûyaniyên bi heman rengî wê bên raberkirin.

Di vê helwesta Ewropiyan de bandora çalakiyên ku Kurd li çar parçeyên Ewropayê dikin jî heye. Çalakiyên ku bi tevlêbûna bi hezaran kesan tên pêkanîn pirr girîng in. Lewre divê heman çalakî zêdetir û bi girseyên hê xurttir çêbibin.

Li dora bûyera Efrînê her ku diçe leystokên navneteweyî zêdetir dibin. Her hêzên ku li Rojhilata Navîn dixwazin bibin xwedî bandor di derbarê êrişa dewleta tirk bêdeng namînin. Hin ji wan lidijî derdikevin, hin ji wan jî dixwazin jê sûd werbigirin. Ji derveyê Rûs û Emerîkiyan dewletên Îran û Îsraîl jî di vî warî de aktîf in. Ev her du dewlet jî di herêmê de aktor in. Divê helwesta van du dewletan jî baştir bê analîzkirin.

Ahmet Gulabi DERE / 12.02.2018

GEL TV – TEVIZYONA GEL

2017-11-26T15:29:00.001-08:00

Ji dawiya sedsala 20’an vir ve medya di jiyana mirovahiyê de roleke esasî dileyze. Li kûderê cîhanê tiştekê biqewume di nava demekê kurt de raya giştî pê dihese. Bê guman pirr caran li hemberî bûyerên neyênî mirovahî bêdeng dimîne, helwest raber nake.

Gel û civakên ku xwedî medya (TV, Rojname, Kovar, Radyo, Malpere û hwd.) xurt nebin ew nikarin di xebatên jibo pêşxistina mirovahiyê de rol bileyzin. Ne tenê di pêşxistina mirovahiyê de, herwuha ew nikarin xwe jî baştir lipêş bixin. Lewre îro di cîhanê gel û civakên ku xwedî medya xurt û azad in ew yên ku herî zêdetir pêşketîn in. Gel û civakên ku xwedî medya xurt û azad nebin ew di nava xwede dirizin, li paş hemû gel û civakan dimînin.

Ji salên 1990’î vir ve Kurd hêdî hêdî bûnin xwedî medya xwe. Destpêkê medya kurd bi zimanê biyanî (Tirkî, Erebî, Farsî, Rûsî) dahate meşandin. Lêbelê herku diçe medya kurd bi kurdî tê lipêşxistin. Îro bi dehan TV, Radyo, Rojname, Kovar, Malpereyên ku bi kurdî weşanan dikin hene. Bê guman ev pêşketinekê ye û ez pê kêfxweşim. Çendî di warê axiftina bi kurdî de zêde pêşketin tinebin jî di warê pêşxistina akademîk ya zimanê kurdî de mesafeyekê baş heye.

Di nava weşanan de yên herî girîng bê guman televizyon in. Ji ber ku bi rêya televizyonan mirov dikare xîtabê hemî beşên civakê bike ; kal, pîr, xort, jin, zarok û hwd ; Lewre, di roja îroyîn de haceta herî grîng ya jibo xizmeta gelan televizyon e.

Digel bi çendan televizyonên Kurdan henin jî ew hê nikarin bersivê bidin daxwazên hemû beşên Gelê Kurd. Eger televizyonên ku hene yên cur be cur rêxistinan nebûna wanê karibûna ji pirr daxwazên cur be cur beşên civakan re bibûna bersiv. Lê mixabin wusa nîn e, pirraniya televizyonên kurd ku heyî tenê di xizmeta rêxistinan de ne. Ez naxwazim li vir navan bidim, lê mixabin pirr kêm televizyonên kurdan hen in ku cudahiyê nakin nava beş û civakên Gelê Kurd. Lewre pêdiviyekê mezin bi televizyonekê Gel heye, yanê GEL TV. Televizyona ku cudahiyê neke navbera beşên civakê, herwuha ji hemû rêxistinan re xwedî yek nêzîkatiyê be. Dîsa televizyonekê ku deriyê wê ji hemû şexsiyet û kesayetiyên kurd re vekirî be.

Ev nêzê deh salan e ez kovara mehanê Avantaj Post derdixim. Li herêma Alsace ya Fransa û herwuha li Almanya, bajarên sînorê Fransayê ev kovar belav dibe û tê xwendin. Heman kovar bi Kurdî, Tirkî û herwuha Fransî ye. Armanca min ew bû ku, di warê herêmî de, bi rêya heman weşanê ez bikaribim ji gel re xizmetekê bikim. Lêbelê ev demekê ye ez dibînim ku bi rêya heman hewldanan ez nikarim ji hêvî û armancên xwe re bibim bersiv. Lewre ev demekê ye li ser vekirina kanalekê televizyonê difikirim û lêgerînê dikim.

Vekirina televizyonekê ne hêsan e. Beriya her tiştî pêdivî bi hêzekê zanyarî, pisporî û herwuha aborî heye. Li gorî ku min lêgerîn kiriye potansiyelekê baş ya Kurdên ku ji xebatekê wusan re bibin alîkar heye. Bêguman eger derfetên me hebûna me dixwast heman karî li welat bimeşandiba, lê mixabin roja îroyîn li tu parçeyê Kurdistanê derfetên ku weşanekê azad û bêteref bê meşandin tine. Her kesê ku hinekê rewşa li parçeyên Kurdistanê dişopîne dikare vê rastiyê bibîne. Lewre cihê herî baş yê jibo heman xebatê, jibo demekê, Ewropa ye.

Weşana televizyonekê profesyonel û bi rêya satelîtan ne hêsan e. Lewre jibo destpêkê pêdivî bi weşana çend saetan bi rêya înternetê heye. Piştî ku heman weşan gihîşt encamekê bêguman wê GEL TV (Nav dikare cuda be jî) bi rêya satelîtê jî weşanê bike.

Bi vê munasebetê ez dixwazim bêjim ; her kesên ku jibo xebatekê wuha pîroz bixwaze bibe alîkar dikare bigehêje me.

Ahmet Gulabi DERE / 27.12.2017

Pêvajoyekê nû ya Aşîtiyê û Kurd

2017-05-23T00:02:00.000-07:00

Van rojan derdorên AKP’ê, bi cur be cur çalakî û mesajan, diyar dikin ku ew dixwazin carekê din pêvajoyekê bi navê ‘Pêvajoya Aşîtiyê’ destpê bikin.

Beriya her tiştî divê were zanîn ku pêvajoya bi navê "Pêvajoya Çareseriyê" ku di sala 2014’an de ji aliyê AKP'ê ve hatibû destpêkirin ne ciddî bû. AKP'ê dixwast bi rêya heman taktîkê Kurdan bikişîne gel xwe. Di aliyê dinde tevgera kurd jî dixwast heman pêvajoyê jibo berjewendiyên xwe yên taktîkî bikar bîne. Lewre heman pêvajo nemeşiya û encamekê neda. Li gorî min, çi AKP be û çi jî tevgera kurd be, her duyan jî ji heman pêvajoyê sudwergirtin. Yê ku ji heman pêvajoyê zerar dît gelê kurd bû.

Weke tê zanîn di sala 2019'an de li Tirkiyê hilbijartin hene. Wusa tê dîtin ku AKP dixwaze ji naha ve amadekariyên xwe bike. Lewre pêdiviya wê bi alîkariya Kurdan heye. Wusa dixûyê ku AKP dixwaze carekê din pêvajoyekê bi navê "Pêvajoya Aşîtiyê" dest pê bike. Lêbelê bi awayekê din ew nabe pêvajoya aşîtiyê, di rastiyê de wê tenê bibe pêvajoya piştgiriya AKP'ê.

Divê were zanîn ku bi siyaseta heyî ya AKP'ê pirr zehmet e ku pirsgirêka kurd çareser bibe. Herwuha bi nêzîkatiya heyî ya tevgera kurd jî heman pirsgirêk çareser nabe. Divê siyaset û nêzîkatiyên nû bên afirandin daku ji pirsgirêka kurd re çareseriyekê rast bê dîtin. Jibo vê yekê jî divê li Tirkiyê siyasetekê nû bê meşandin. Lêbelê ne rewşa Tirkiyê û ne jî AKP ji heman tiştî re amade nîn in. Hemû armanc û daxwazên AKP'ê ew in ku ew heya 2027'an liser desthilatdariyê bimîne.

Di aliyê din de divê di nava Kurdan de jî nûjeniyekê bê afirandin. Jibo vê yekê pêwîstî bi hevkariya hemû Kurdan heye. Yanê divê hemû hêz û tevgerên kurdan li dora yek stratejiyekê û heman daxwazan bicivin û bihev re kar bikin. Herwuha divê daxwazên Kurdan jî li gorî rastiya Tirkiyê û herwuha ya hemû Kurdan bin daku ji aliyê pirraniya gelên kurd û tirk ve û herwuha ji aliyê raya giştî ya navneteweyî ve bê destek kirin. Ne wusa be, di konjonktûra heyî de, ne mumkun e ku pirsgirêkekê weke ya kurd bê çareser kirin.

Lê mixabin, eger wusa dewam bike, diyar e ku hemû tevger, rêxistin û hêzên kurdan li dora yek stratejiyê û heman daxwazan nayên gel hev. Di roja heyî de her tevger, rêxistin û hêzên kurdan li gorî berjewendiyên xwe yên teng tevdigerin. Yanê 'hebena me bena', (hemû tişt ji min re).

Îro di nava Kurdan de parçebûnekê fireh heye. Li dora tevgerên siyasî zêde rewşenbîr û zanyar namînin. Bi awayekê din tevgerên siyasî yên Kurdan bersivê nadin daxwazên nûjen yên rewşenbîran. Lewre di nava rewşenbîrên kurd de jî yek nêrînekê çê nabe. Roja îro pirraniya rewşenbîrên kurd li gorî berjewendiyên derdorên xwe yên herêmî û malbatî tevdigerin. Jibo pêşeroja gelê kurd ev xeteriyekê ye. Divê rewşenbîr nebin girtiyên berjewendiyan. Parastina nirxên neteweyî û demokratîk û herwuha azadî û serfiraziya gel berpirsyartiya herî sereke ya rewşenbîran e.

Ahmet Gülabi DERE / 15.05.2017

Rojeva Tirkiye ; Referandum

2017-03-31T11:16:00.002-07:00

Ji destpêka sala 2017’an vir ve li Tirkiyê rojev germ e. Wusa diyar e ku wê ev sala 2017’an bi tevahî germ derbas bibe. Çi di warê siyasî de be, çi jî di warê civakî û herwiha aborî de be, wê bihar û havîn pirrtir germ derbas bibin.

Di van rojên destpêka biharê de Tirkiye di nava hewa referandumê de ye. Ji naha ve li Ewropayê hemwelatiyên Tirkiyê diçin ser sandoqan. Li vê parzemînê ji 500 hezar zêdetir hilbijêrên ku hemwelatiyên Tirkiyê ne hene. Di hilbijartinên 2015’an de li Ewropayê 390 hezar kesan dengên xwe bikar anîn. Wisa diyar e ku wê îsal zêdetir kes biçin ser sandoqan.

Li gorî ku ez agahiyan radigirim, li Tirkiyê pirraniya kesên ku wê dengên xwe NA bikar bînin nikarin aşkere nêrînên xwe bînin ziman. Jibo welatekî weke Tirkiye ev normal e, li wê derê ne demokrasî heye û ne jî mafên mirovan. Lewre encamên anketan zêde ne rast in. Sibeha 17’ê Nîsanê wê ‘rastî’ derkeve holê.

Bi Encama vê referandumê ve wê rengê pêşeroja Tirkiyê jî diyar bibe. Eger NA bi serkeve, wê AKP dîn û har bibe, zehmet e ku mirov texmîn bike ka ewê êrişê kîjan beşên civakê bike. Eger ERÊ bi serkeve wê dîsa bibe sedemê ku AKP serxoş bibe û bi vî awayî êrişê pirr derdoran bike. Yanê çi encam ji sandoqan derkeve wê bibe sedemê harbûna AKP’ê. Bi awayekê din, mirov dikare bêje ev sala 2017’an ya harbûna AKP’ê ye. Xwedê civakên Tirkiyê ji AKP mihafeze bike.

Encamên vê referandûmê çi dibe bila bibe, bi taybetî jibo gelê Kurd tiştekê naguherîne. Çi ERÊ û çi jî NA, jibo Kurdan dîsa wê şer gurtir bike û pê re jî zexta dewletê zêdetir bike. Tişta ku ji destê Kurdan were ew e ; bi rêbazên aqilane divê xwe biparêzin. Eger rêbazên xweparastinê bi awayekê aqilane neyên bijartin, mixabin wê ev sal bi bûyerên pirr neyênî derbas be.

Piştî ku dema referandumê diyar bûye Tirkiye ya AKP’ê ketiye nava hewldanên harbûniyê. Hikûmeta AKP’ê har bû ye, êrişî hemû derdoran dike. Ev harbûna hikûmeta AKP’ê diyar dike ku texmînên derbarê referandumê de jibo wê xetere ne.

Dema ku mirov li gotinên rayedarên AKP’ê guhdar dike dikeve nava gumanan ; gelo ev referanduma derbarê destûra bingehî de ye, an jî hilbijartinên giştî ne ? Jiber ku rayedarên AKP’ê di hemû axiftinên xwe de tenê mijarên xebatên hikûmetê tînin ziman. Dibêjin « Me bi sedan kîlometre rê çêkiriye, me aboriya Tirkiyê pêşxistiye, me rewşa civakê guhertiye….. » Kesekê biaqil tine ku ji wan re bêje « Hey rayedarên AKP’ê, hûn dikarin bi heman destûra bingehî jî karê xwe li pêş bixin, çi divê hûn destûrê diguherînin û sîstema serokatiyê tînin ? »

Bê guman hemû armanca AKP’ê ew e ku Recep Tayip Erdogan bikin Sultan, lewre çi ji destê wan tê dikin. Miqarne jî belav dikin, komirê jî…..

Ahmet Gulabi DERE / 28.03.2017

Sala 2016 û Kurd !

2016-12-30T15:58:00.003-08:00

2016 salekê bi zehmet bû. Ne tenê jibo Gelê Kurd, herwiha jibo piraniya gelên cîhanê 365 rojên bi zehmet li pey me man. Hêvîdar im 2017 jibo me Kurdan û herwiha jibo mirovahiyê bi selametî derbas be, aşîtî û hestên biratiya gelan serkevin.

Sala borî rojeva Gelê Kurd bi tekoşînekê çetin tije bû. Çi li Kurdistan û çi jî li derveyê welat be piraniya Kurdan rojên xwe di nava çalakiyan û tekoşînê de derbas kirin.

Beriya her tiştî li Rojavayê welatê me şer bandorê li ser hemû aliyên jiyanê kir. Li heman parçeyê Kurdistanê rewşa siyasî û herwiha ya civakî hê jî bialoz e, di aliyekê de xeteriya terorîstên DAIŞ’ê heye, di aliyê din de jî ya artêşa tirk û herwiha ya rejîma Suriyê heye. Derbarê Rojava de mirov ne dikare baweriya xwe bi sozên parastina Rusya bîne û ne jî bi yên Amerîka û Ewropiyan. Lewre li Rojava her tişt di nava mij û dumanê de ye. Ya herî girîng ew e ku Kurdên heman parçeyê di nava xwe de hevgirtinekê baş çê bikin û bi hêza xwe ya cewher derfetên xweparêstinê zêde bikin. Çareseriya ku bi destê Rusya û Tirkiyê jibo Suriyê were dîtin jibo Rojava nabe çareserî. Lewre divê Kurdên Rojava baş şiyar bin û bi her awayî xwe biparêzin.

Sala borî li Bakurê welatê me jî rewş cuda ne bû, di kolanên bajar û navçeyan de roj nebûn ku teqîn û reqîn çênebin. Li bajarên weke Amed, Şirnex, Colemêrg û herwiha navçeyên wan hê jî pirr kolan xeraben in. Di heman kolanan de komkujî pêkhatin. Li Şirnexê bi hezaran kes, vê zivistanê li derve, di çadiran de dijîn. Mixabin dengê wan ji aliyê ti kesan ve nayê bihîstin.

Bi sedan nunerên gelê me, bi taybetî parlementer û serokên şaredariyên HDP’ê, hatine girtin, rojên xwe di pişt hesinên zîndanan de derbas dikin. Vê gavê bi sedan rayedarên HDP’ê girtîn in, her rojê jî hinekên din tên girtin. Kes nizane ka heman rewş heya kengê wê bidome.

Di sala 2016’an de li Başûrê Kurdistanê jî rewş asayî nebû. Di navbera hêzên weke KDP, YNK û Goran de nakokî jiyîn, hê jî heman rewş dewam dike. Me hêvî dikir ku li vê parçeyê Kurdistanê êlankirinekê dîrokî çê be, yanê Dewleta Serbixwe bê îlankirin, lê mixabin, jiber cur be cur sedeman heman daxwaza gelê me pêk nehat. Hêvîdar im wê di sala pêş de ev daxwaza giştî ya Gelê Kurd pêk were. Bila ala Kurdistanê jî di nava 193 alên welatên endamê Yekîtiya Neteweyande cih bigire.

Li Başûrê Kurdistanê herêma Şengalê rewşa gelê me yê Êzdî hê jî awarte ye. Digel heman rewşê, mixabin, hêzên kurd hejmara berjewendiyan dikin. Niqaşên ku di navbera KDP û PKK’ê de hene weke parçeyekê heman hejmaran e. Piştî wuqasan salên ku bi tekoşîn derbasbuyî hê jî hin derdor dixwazin ku şerê birakujî di navbera Kurdan de çêbe. Sedem ji aliyê kîjan hêzê ve tê bila were, kîjan hêz bibe sedemê şerê birakujî ew tenê dibe duşminê gelê me. Wê roj were ku dîrok hesab bipirse.

Sala borî li Rojhilatê Kurdistanê jî rewşa Kurdan cuda ne bû. Çendî di navbera PJAK û hêzên dewleta Iranê de şerekê gur nebû be jî, rewşa Kurdên heman parçeyê ji yên din baştir nebû. Derd û kulên ku li Bakur û li Rojavayê welat hate jiyîn bandorê li ser Kurdên heman parçeyê jî çê kir.

Digel neyêniya sala borî, ez hêvîdar im ku wê 2017 bibe sala çareseriya pirsgirêkan.

Sersala we pîroz be !

Ahmet DERE / 31.12.2016

Şerê li Rojava

2016-08-28T12:02:00.001-07:00

Weke tê zanîn ji 15 Adar a 2011’an vir ve li Sûriyê şer nesekiniye. Roj tine ku li vê welatê mirov jiyana xwe jidest nedin. Heman şer li Rojavayê Kurdistanê jî dimeşe. Di aliyekê de rejîma Sûriyê êrîşê ser Kurdan dike, di aliyê din de DAEŞ wehşetê dimeşîne, di aliyê din de jî dewleta tirk bi tank û topên xwe ve lidijî gelê Kurd ketiye nava şer, şerê dagirkeriyê.

Dagirkeriya dewleta tirk li Rojavayê Kurdistanê wê bibe sedemê rewşeke nû a siyasî û herwiha ya jeografîk. Çendî Emerîka û Rûsya daxûyaniyên dijber didin jî, di rastiyê de heman dagirkeriya dewleta tirk bi agahiyên wan hatiye destpê kirin. Eger heman dagirkeriya dewleta tirk bi agahiya Emerîka û ya Rûsya nebûya wê heman hêzan helwesteke cuda diyar kiribûna.

Bi vê dagirkeriyê dewleta tirk xwe xistiye nava rewşeke zehmet. Ji vê demê bi şûnde êdî ew nikare bi hêsanî, ne bi Sûriyê re û ne jî bi Kurdên Rojava re dostaniyê bike. Bi heman helwesta xwe ve AKP her ku diçe ji Tirkiyê re duşminan zêde dike. Eger wisa bidome wê her çar aliyên Tirkiyê bi duşmanan ve tije bin.

Gelo armanca dewleta tirk çî ye ?

Qasê ku tê zanîn dewleta tirk dixwaze di Sûriye ya pêşerojê de ji xwe re mafê sozê çê bike û bandora hêza xwe bide belav kirin. Herwiha ew dixwaze lidijî avakirina dewleteke kurd li Rojava astengiyan çê bike. Bi heman rewşê ve girêdayî ew dixwaze di herêmê de jî bibe hêza sereke ya nîzamê.

Ew ê bigehêje armanca xwe ?

Bê guman na. Ne Emerîka û ne jî Rusya û herwiha ne ji Yekîtiya Ewropâyê naxwazin dewleta tirk di herêmê de bibe xwedî sozeke sereke. Weke sedsala borî, ewê Tirkiyê di xizmeta berjewendiyên xwede bikar bînin, kengê gihîştin armanca xwe ewên lepatekê di serê wê de bidin. Dîrokê heman rastiyê bi me baş daye nîşandan.

Piştî 15’ê Tîrmehê AKP serxoşiyekê dijî. Ew wisa difikire ku bi hêza ku wê di nava gelê tirk de bidestxistiye ewê bikaribe di herêmê de jî bibe hêzeke sûper. Ne tenê di herêmê de, herwiha di cîhanê de ew dixwaze bibandor bibe. Lê belê rastî wisa nîn e, hevsarê Tirkiyê herdem di destê hêzên cîhanî yên weke Emerîka, Rûsya, Çîn û YE’yê de ye, ew çawa bixwazin Tirkiye nikare bêje « na ».

Divê rayedarên dewleta tirk baş bizanibin ku dostaniya herî baş û hêja ya bi gelên herêmê re ye. Dibe ku rayedarên AKP’ê wisa nafikirin, lêbelê wê rastiya dîrokê bi me bide fêm kirin ku roja herî bi zehmet de dîsa wê gelê cîran, bi taybetî gelê kurd bi gelê tirk re dost e. Lewre divê herkesê şiyar û demokrat lidijî vê helwesta şerxwaz ya dewleta tirk derkeve û bêje « Na ji dagirkeriya Rojava re »

Kurd wê çi bikin ?

Bê guman ji destê Kurdan tenê berxwedan tê. Kurd neçarin ku liberxwe bidin. Tenê Kurdên li Rojava na, herwiha divê hemû Kurd lidijî vê dagirkeriya dewleta tirk derkevin. Divê gelê Rojava bi tenê nemîne, bi her awayî divê ew were desdekkirin. Qedera hemû Kurdan bihev re ye, parçeyeke Kurdistanê bê yên din nikare azad be. Di vê aliyê de divê hikûmeta herêmî ya Başûrê Kurdistanê jî baş dersê derxîne û li berpirsyartiyên xwe yên dîrokî xwedî derkeve. Ti car dostaniya Tirkan, ya Iraniyan û ya Ereban nikare ji ya Kurdan bi xwe re baştir be.

Ahmet DERE / 28.08.2016

Xweparastin û Şerê Qirêj

2015-09-27T15:43:00.001-07:00

Li welatê Kurdan ti car şer nesekinî ye. Herdem jî heman şer ji aliyê hêzên dagir ve hatine meşandin û ev didome. Di encama hemû şeran de bi sedan û hezaran Kurdan jiyana we ji dest danin, welatê wan tar û mar bûye.

Ji heman şeran yek jî naha dimeşe. Ji 20’ê Tîrmehê vir ve dewleta tirk bi hêzên xwe yên leşkerî û polîs li Kurdistanê şer dimeşîne. Bêguman di nava heman şerî de gêrîlla jî heye, ew li pirr deveran lidijî leşker û polîsan şer dike. Dema ku mirov li encamê dinêre mixabin bi sedan kuştî, birîndar û herwiha talana aborî dibîne. Ya herî xerab jî ev şer li ser axa herêmên kurd dimeşe, yanê tevahiya zerara vî şerî digehêje Kurdan.

Şer qirêj e, di encama hemû şeran de kuştin, brîndarkirin, talankirin û wehşet heye. Lêbelê hin car hen in ku mirov nikare xwe ji şer dûr bigire, yanê şer tê xwe li mirov dixe. Di demên wiha de bêguman xwe baratstin, berxwedan dibe mafê herî rewa. Mirov neçar dibe ku lidijî qirêjaya şer bi çekan û bombeyan xwe biparêze. Di encama şerê xweparastinê de jî, mixabin, dîsa kuştin û birîndarkirin çê dibe. Şerê çekdarî ku bê kuştin û birîndarkirin bûye tine. Ev rastiya teorîk û herwiha pratîk ya şeran e.

Li gorî daxûyaniyên rayedarên PKK’ê ev şerê ku li Kurdistanê dimeşe bi înisiyatîfa AKP’ê û herwiha ya dewleta tirk hatiye destpêkirin. Li gorî daxûyaniyên rayedarên AKP’ê jî ev şer ji aliyê PKK’ê ve hatiye destpêkirin û dimeşe. Li gorî nêrîna derdorên serbixwe jî ev şer bi daxwaza her du aliyan, yanê ya AKP-Dewlet û herwiha ya PKK’ê hatiye destpêkirin û lewma jî dimeşe. Ez, weke kesekê ku bi salan e her du aliyan jî dişopînim, dema ku mijarê şîrove dikim di encamê de rola her du aliyan jî dibînim. Yanê çendî ev şer li gorî daxwaza AKP’ê hatibe destpêkirin jî di domandina heman pêvajoya şer de rola PKK’ê jî heye. Lewre daxwazên HDP’ê, bi taybetî yên Selahattin Demirtaş ku dixwaze PKK bi awayekê yekalî şer bide sekandin, bê bersiv dimînin. Li gorî min eger PKK bixwaze ew dikare bi awayekê pirr pispor vî şerî bide sekandin û rê ji hewldanên siyasî yên HDP’ê re vebike.

Weke tê zanîn roja 1’ê Mijdarê dîsa hilbijartin çê dibin. Ev hilbijartin bi daxwaza Erdoğan û herwiha ya AKP’ê ketine rojeva Tirkiyê. Bi awayekê pirr aşkere dixûyê ku hemû hewldanên AKP’ê û herwiha yên Erdoğan ew in ku HDP nekeve meclîsê. Di van hewldanên xwe de jî vî şerê qirêj bikar tînin. Lewre ez dibêm pêwîste PKK ji HDP’ê re mecalên xebatekê siyasî vebike daku ew bikaribe li hemû herêmên Tirkiyê dengan bigire. Ev rê tenê dikare di rawestina şer de derbas bibe.

Ji 1’ê Mijdarê re hê mehekê zeman heye, hêvidar im ku PKK di vê demê de gavekê wiha erênî biavêje. Eger ne wisa be meşandina şer tenê dikeve xizmeta AKP’ê û wê zerarê bide HDP.

Çawa ku rayedarên PKK’ê dixwazin ; mirov nikare hêvî bike ku dewleta tirk û bi taybetî jî AKP şer bide sekandin. Ev rastî ji aliyê hemû cîhanê ve dixûyê. Jiber ku pîlan û programên wan li gorî meşandina vî şerî hatiye lidarxistin. Lewma tenê PKK dikare şer bide sekandin û wê jî bike xizmeta xebatên siyasî yên HDP’ê.

Ahmet DERE / 26.09.2015

Hilbijartin

2015-04-28T15:34:00.001-07:00

Weke tê zanîn di 7’ê Hezîranê de li Tirkiyê hilbijartinên giştî pêk tên. Wateya van hilbijartinan ji yên demên borî pirr cudatir e. Lewre ji destpêka vê salê ve mijara pirraniya niqaşan li dora heman hilbijartinan digere. Li Tirkiyê rojeva raya giştî bi van mijaran ve tije ye.

Eger di van hilbijartinan carekê din AKP serkeve wê bibe cara çaremîn ku heman parti dibe desthilatdar. Lewre hemû rayedarên AKP û herwuha Serokkomar Recep Tayîp Erdogan bi hemû hêzên xwe, yên askere û veşartî kar dikin.

Bêguman di pêvajoyekê wusan de partiyên muxalefetê jî di nava kar û barekê giran de ne. HDP, CHP, MHP û partiyên din yên piçûk û navçe jî hewl didin ku destûrê nedin AKP ku ew jibo cara çarem desthilatdariyê bi dest bixe. Lê belê di nava hemû partiyên muxalefetê de HDP ya herî zêde balê dikêşîne ser xwe ye. Dema ku mirov li niqaşên raya giştî ya Tirkiyê dinêre wusa tê xûyan ku qey ev hilbijartin tenê di navbera AKP û HDP’ê de dimeşe. Navê CHP, MHP û partiyên din zêde di nava mijarên niqaşan de derbas nabe. Lewre girîngiya van hilbijartinan bi taybetî jibo HDP û AKP pirr mezin e.

Benda Antîdemokratîk ya Hilbijartinan

Li Tirkiyê sîstemekê antîdemokratîk ya hilbijartinan heye. Benda hilbijartinan sedî deh e. Li tu welatekê demokratîk benda hilbijartinan ji sedî 5 jortir nîn e, nabe jî. Lê belê li Tirkiyê rewş cuda ye, ev tê wateya ku heman welat hê xwedî sîstemekê demokratîk nîn e û di pir aliyan de şûn de maye. Bêguman ev ne tiştekê ecêb e jibo raya giştî ya Tirkiyê û herwuha jibo cihanê jî.

Derdorên ku zêdetir ji vê benda hilbijartinan zerarê dibînin Kurd in. Heya naha tu partiyekê Kurdan nikaribûye vê benda hilbijartinan biqetîne û di parlementoya Tirkiyê de bibe xwedî hêzekê berbiçav. Lê belê vê carê HDP (Partiya ku zêdetir mafê Kurdan diparêze) hewl dide ku weke partî ji sedî dehan zêdetir dengan bistîne û bikeve parlementoyê. Çendî zehmet be jî vê carê şansê ku HDP biserkeve heye. Dema ku mirov li rewşa niqaşan dinêre hêviyên ku HDP biserkeve mezin dibin. Eger Kurd û demokratên Tirkiyê berbirsyartiyên xwe pêkbînin serkeftin qet jî zehmet nîn e.

Diyaspora Kurd

Jibo ku HDP serkeve karekê girîng dikeve ser milên Diyaspora Kurd jî. Li Ewropayê ji 2 Milyonan zêdetir Kurd hene, ew xwedî derdorê 700 hezar dengan e. Eger baş kar bê meşandin mumkun e ku ji 500 hezarî zêdetir deng ji HDP’ê re li Ewropayê derkeve. Ev jî tê wateya ku wê HDP 1.3 dengan ji derveyê Tirkiyê û Kurdistanê bigire.

Çi dibe bila bibe divê vê carê benda hilbijartinan bê qetandin. Ne tenê jibo Kurdan, heman serkeftin bi giştî jibo hemû gelên li vê welatî dijîn girîng e. Eger HDP bendê biqetîne û bi komekê fireh bikeve Meclîsa Tirkiyê mirov dikare şansê demokratîkbûnê bide Tirkiyê. Ne wusa be wê pirr zehmet be ku ev welat bibe xwedî rewşeke asayî ya mafên mirovan.

Ahmet DERE / 28.04.2015

2015 û Kurd

2015-01-05T04:07:00.001-08:00

Tê bîra pirr kesan, 20 sal berê, yanê sala 1994 pirr dijwar derbas bibû. Şerê qirêj li hemû herêmên Kurdistanê belav bibû. Di bin navê Hîzbûl-Konra de dewleta tirk di pirraniya bajarên Kurdistana Bakur de di nava hewldanên qirêj de bû. Her mehê bi dehan welatparêzên kurd dahatin kuştin. Di aliyê din de jî, bi alîkariya cehşan artêşa tirk operasyonên dorfireh pêk dianî. Di dîroka şerê gêrilla de, li Bakurê Kurdistanê, wendayiyên herî zêde di sala 1994’an de hatine dayîn. Lewre ez heman salê weke sala herî reş dibînim.

Bîst sal pişt re, yanê sala 2014’an jî pirr dijwar derbas bû. Hêza terorîst DAİŞ’ê lidijî gelê me ferman derxist. Di bin navê ola îslamê de lidijî Kurdan wehşet hate meşandin. Destpêkê li Şengalê, pişt re jî li Kobanê wehşeta DAİŞ’ê bû sedemê kuştina bi hezaran zarok, jin û mêrên Kurd. Her wiha bi sedan hezaran Kurd neçar man in ku ji welatê xwe koçber bibin. Îro li cur be cur welatan bi hezaran Kurd nizanin çawa bijîn û wê pêşeroja wan çawa be.

Tê zanîn ku ji destpêka sedsala 21’în vir ve, bi awayekê giştî Têkoşîna Rizgariya Gelê Kurd ketiye qadekê awarte û herwiha girîng. Digel cur be cur rêbazên şer yên hêzên dagirker, ji salên 2010 vir ve xala çareseriya pirsgirêka kurd zêdetir ketiye rojeva qada navneteweyî. Bi taybetî mijara statûya Başûrê Kurdistanê ji aliyê rêxistinên weke Neteweyên Yekbûyî û herwiha Yekîtiya Ewropayê ve, bi awayekê fermî hatiye niqaş kirin. Digel rewşa neyênî ya sala borî, wisa diyar e ku wê di vê sala 2015’an de heman mijar zêdetir bê niqaş kirin û bigehêje zelaliyekê.

Di sala 2014’an de li Bakurê Kurdistanê jî hin pêşketinên berçav hatin dîtin. Çendî hikûmeta AKP’ê xwedî helwestekê samimî ne be jî, diyaloga ku bi Birêz Öcalan re hate lipeşxistin xwedî gavekê girîng e. Di dîroka Komara Tirkiyê de cara yekem dewletê bi awayekê fermî pêwîstiya bi çareseriya Pirsgirêka Kurd aşkere anî ziman û kir rojeva raya giştî. Bê guman heman rewş li gorî berjewendiyên fermî yên Komara Tirkiyê nebûn, lê belê rayedarên wê ji bo tiştekê wisa neçar bûn. Û carekê gotin ji nava lêvan derket, êdî ne mumkun e ku heman mijar bê înkar kirin.

Piştî salekê weke ya 2014’an em nikarin ji bo sala 2015’an pirr bi hêvî bin. Çendî kes nikare berê rewşê zêdetir biguhere û ber bi paş ve bibe jî, dîsa wê ev sal bi zehmetiyan derbas be. Hebûna hêza terorîst ya DAİŞ’ê hê jî weke xeteriyekê li pêşiya me ye. Wisa diyar e ku, heya dawiya vê salê jî wê heman xeterî ji holê neyê paqiş kirin. Bê gûman serkeftin ya Gelê Kurd e, lê belê wê zehmetî jî hebin. Digel hêvî û daxwazên min, bi heman xalê ve girêdayî, heya dawiya vê salê jî aramî kirina rewşa li Rojava pirr zehmet tê xûyan.

Tê zanîn ku di vê salê de, di 6’ê Hezîranê de, li Tirkiyê hilbijartinên giştî hene. Li gorî min wateya van hilbijartinan ji yên hemû demên borî zêdetir e. Di dîroka Komara Tirkiyê de cara yekem e ku, bi awayekê ne fermî be jî, nûnerên Gelê Kurd dikarin xwe îfade bikin. Lewre divê di hilbijartinên 6’ê Hezîranê de Kurd bi hêzekê hê mezintir bikevin heman Parlemenê. Ji bo heman hilbijartinan pêwîstî bi siyasetekê aqilane heye. Lê mixabin, li gorî daxûyaniyên nû yên rayedarên HDP’ê ez nikarim zêde xweşbîn bibim. Eger HDP weke Partî bikeve hilbijartinan xeterî heye ku di 4 salên pêş de Parlemena Tirkiyê tenê ji AKP, CHP û MHP’ê re bimîne. Bê guman mirov nikare ji parlemenekê wisa tiştên baştirîn hêvî bike. Lewre ez dibêm pêwîste carekê din bi nûnerên serbixwe Kurd bikevin hilbijartinan. Ne wisa be derbas kirina rêjeya %10 ya hilbijartinan pirr zehmet e.

Di vê sala 2015’an de hêviyên min yên ji bo avakirina bingehekê saxlem ya Yekîtiya Neteweyî jî hene. Li gorî helwesta hemû hêzên Kurdistanî, bi taybetî jî ya KDP û KCK’ê, ez hêvîdar im ku di vê salê de hîmekê baş yê ji bo avakirina Kongreya Neteweyî bê avêtin. Bi pêşxistina heman gavê rê li hemû qirêjiyên weke birakujî û qirkirina Kurdan bi destê Kurdan dikare bê girtin.

Dîsa, ji her demê zêdetir di vê salê de derfetên meşandina Dîplomasiyekê Neteweyî hene. Hêvîdar im ku hikûmeta herêmî ya Başûrê Kurdistanê û KCK di zanistiya vê karê girîng de bin û pêdiviyên wê bînin cih.

Digel hemû neyêniyan, sersala we pîroz be, hêvîdar im aşitî û serfirazî bibe qismetê gelê me jî.

Ahmet DERE / 05.01.2015

Pêvajo, Kurd û Hêzên Navneteweyî

2014-11-26T15:12:00.000-08:00

Jibo herêma Rojhilata Navîn herdem û hemû pêvajo xwedî grîngiyekê mezin in. Hezar sal berê jî wisa bû ye, îro jî wisa ye. Herdem rojeva cîhanê li dora Rojhilata Navîn çê bû ye, naha jî wisa ye.

Dema ku mirov li dîrokê dinêre baş tê dîtin ku ; her hêza ku xwastiye di cîhanê de bibe xwedî soz wê dest avêtiye Rojhilata Navîn. Naha jî wisa ye, her hêza ku dixwaze di qada navneteweyî de bibe xwedî giranî û soza wê bê guhdar kirin, beriya her tiştî ew di Rojhilata Navîn de dixwaze ji xwe re cih bigire. Heman helwest bi awayekê zelal di siyaseta Emerîka û ya Ewropayê de dixûyê.

Mijara Sûriyê dikare weke mînak bê dîtin. Ji ber daxwaza serdestiyê roja îroyîn derbarê Sûriyê’de Emerîka-Ewropa, Rûsya, Çîn û hin hêzên din nikarin bibin xwedî yek nêrîn û sozê. Hêza ku derbarê Sûriyê de ser bikeve dikare li gorî berjewendiyên xwe nîzamê jî bide vê herêmê. Lewre yek naxwaze înisiyatîfê ji yê din re berde. Bêguman jiber vê hejmara hêzên mezin, gelên piçûk û bê qewet tên pelçiqandin. Kurd, hin ji gelên Ereb, û heta Tirk ji van gelan hinek in.

Di mijara Sûriyê de Kobanî û bi tevahî Rojava xwedî cihekê girîng e. Çendî di van rojên dawîn de Kobanî û rewşa wê zêde di medya tirk û herwiha ya ewropî de neyê niqaş kirin jî, ew hê jî di rojeva hêzên navneteweyî de di nava rêzên yekem de cih digire. Di civînên pişt deriyan de heman mijar pirr tê niqaş kirin. Êdî xeteriya DAİŞ’ê li ser pêşeroja Kobanê nemaye, lewre hêzên navneteweyî ji naha ve li ser mijara pêşeroja Rojava û herwiha bi giştî ya rewşa Sûriyê radiwestin. Li gorî ku ez dişopînim ji destpêka serê sala 2015’an bi şûn de wê heman mijar zêdetir bê niqaş kirin. Dereng an jî zû wê di 6 mehên destpêka sala 2015’an de ji vê, an jî van pirsgirêkan re çareserî bê dîtin.

Ji bo me ya herî girîng, bê guman rewşa Gelê Kurd e, statûya Rojava û herwiha mijara azadiyê ye. Weke Kurd, em hê nebûn in xwedî pozisyonekê girîng ku bi hêzên navneteweyî re guftugoya çareseriyê bikin, lêbelê dengê gelê me jî her ku diçe bilindtir dibe û xwe dide bihîstin. Eger di navbera hêz û rêxistinên Kurdan de îtifaq bê çê kirin û hevkarî lipêş bikeve di demên nêz de hêzên navneteweyî neçar dibin ku helwest û pozisyona gelê me bigirin ber çavan. Hêvî û daxwazên me jî ev in.

Ahmet DERE / 26.11.2014

Kurdistan û Helwesta Ewropayê

2014-08-16T05:06:00.002-07:00

Li Kurdistanê şer dimeşe. Ev şer ne weke yên di navbera hêz an jî dewletan de ye. DAİŞ rêxistinekê terorîst û wehş e. Ew bi navê îslamiyetê wehşetê dimeşîne û tu pêwendiya wê û rastiya ola musulman bihev tine. Lê belê heman rêxistin hê jî ji aliyê dewleta tirk ve weke terorîst nayê binav kirin. Jiber ku ji salan vir ve, bi taybetî jî ji sala 2012’an vir ve, dewleta tirk vê rêxistina terorîst destek kiriye û hin hêviyên xwe pê girê daye. Lewre divê DAİŞ û Dewleta Tirk jihev dûr neyên dîtin.

Ji hefteya borî vir ve terorîstên DAİŞ’ê li ser axa Kurdistanê êrişan çê dikin, lidijî Gelê Kurd komkujiyan pêk tînin. Nûçeyên derbarê vî şerî de, bi rêya televîzyon, radyo û înternetê digihîjin hemû quncikên cîhanê. Li Ewropayê her rojê li dehan deveran girseyên Kurdan meşan û cur be cur çalakiyan çê dikin. Her kesên ku xwe Kurd dibînin di vê demê de bê deng namînin, çi ji destên wan tên dikin daku cîhan lidijî vê wehşeta ku DAİŞ dimeşîne bê deng nemîne.

Roja 7’ê Tîrmehê, dema hate ragihandin ku DAİŞ’ê êrişê herêma Şengalê kiriye û berê xwe daye Hewlêrê, Serokkomarê Fransa François Hollande da xûyan ku welatê wî amade ye ku alîkariyê bide otorîteya Herêma Kurdistanê. Roja 8’ê Tîrmehê, piştî ku balefirên şer yên Emerîkiyan êriş birin ser DAİŞ’ê, serokwezîrê Îngilîstanê David Cameron jî diyar kir ku ew jî amade ne ku tevlî heman hewldanên Emerîkiyan bibin. Helwesta Fransa û ya Îngilîzan weke ya Yekîtiya Ewropayê (YE) li pêş dikeve. Serdana Hewlêrê ya Wezîrê Karê Derve yê Fransa Laurent Fabius weke gavekê pratîk yê YE’yê tê dîtin.

Saziyên YE’yê, bi taybetî Parlemento û komisyonên wê, di meha Tebaxê de kar nakin. Jiber hilbijartina nû ya Serokê Komisyona YE’yê heman sazî hê neketiye nava xebatekê asayî. Jiber van sedeman mirov nikare hêviya helwestekê giştî ya YE’yê bike. Lê belê bi rêya Fransa û Îngilîzan YE’yê dijîtiya xwe ya li hemberî DAİŞ’ê û alîgiriya xwe ya ji bo Herêma Kurdistanê diyar kiriye. Lewre, ez wusa dibînim ku ji destpêka meha Îlonê bi şûn de di rojeva saziyên Ewropayê de wê cihekê fireh ji rewş û statûya Herêma Kurdistanê re bê veqetandin.

Çendî van rojan li Herêma Kurdistanê, bi taybetî jî li Şengalê û Mexmûrê rewşa gelê me di tengasiyê de be jî, ez xwedî bîr û baweriyekê mezin im ku Gelê Kurd wê serdest bê. Terorîstên DAİŞ’ê wê nikaribin li ser axa vî gelê berxwedanvan zêde bijîn û kiryarên wehş pêk bînin. Lewre pirr girîng e ku di navbera hêzên kurd de rihekê yekîtî û hevkariyê lipêş bikeve. Herwuha pirr girîng e ku di qada navneteweyî de karekê dîplomatîk yê pispor bê meşandin daku statûyekê nû ji Herêma Kurdistanê re bê nas kirin.

Piştî van êrişên terorîstên DAİŞ’ê atmosfera siyasî û dîplomasiya navneteweyi dikare ji bo berjewendiyên Kurdan bê xebitandin. Divê mijara Serxwebûna Herêma Kurdistanê bi awayekê zindî bikeve rojevê. Bê hêzbûna Kurdan êdî ne mumkun e ku di Rojhilata Navîn de nirxên weke demokrasî û mafên mirovan bên parastin. Dibe ku hin kes vê analîza min hinekê negihîştî bibînin, lê belê, li gorî jiyan û tecrubeyên xwe, ez vê yekê qet jî weke êhtimalekê dûr nabînim.

Ahmet DERE / 11.08.2014

Diyaspora Kurd Diçe Ser Sandoqan

2014-07-29T01:53:00.000-07:00

Ji roja 28’ê Tîrmehê vir ve hemwelatiyên Tirkiyeyê, ku li Ewropayê dijîn, diçin ser sandoqan. Di nava heman girseyê de Kurd jî pirr in.

Weke ev cara yekem e ku hemwelatiyên Tirkiyeyê li Ewropayê diçin ser sandoqan di amadekariyan de pirr kêmasî hene. Rayedarên tirk girseya ku hejmara wê bi mîlyonan e neçar kirine ku her kes du caran biçe li deriyê konsolosan bixe. Weke ev ne bes be, divê her hilbijêr bi rêya înternetê jî qeyda xwe çê bike. Lewre ji bo vê girseya hilbijêran çûyîna ser sandoqan bûye weke îşkence.

Hilbijartinên vê carê di nava girseya diyaspora kurd de jî heyecanekê çê kiriye. Li hemû welatên Ewropayê pirraniya komeleyên Kurdan di vî warî de kar û xebatekê dikin. Bi rêya propagandekê dorfireh tê xwastin ku Kurdên ku hemwelatiyên Tirkiyeyên in biçin qeydên xwe çê bikin û herwuha dengên xwe bikar bînin. Li pirraniya herêmên ku girseya Kurdên Bakur lê dijîn cur be cur komîte di nava vî karî de ne. Dîsa, bi rêya çapemeniyê û weşanê jî heman xebat bi dorfirehî dimeşe.

Weke pirr caran û herwuha pirr mijaran, mixabin vê carê jî di nava girseya kurd de xemsariyekê mezin heye. Pirr kesan zehmetiyên bûrokratîk ji xwe re kirine qelem daku neçin ser sandoqan. Digel hewldanên komîteyan û herwuha kesên ku di vî warî de xebatan dikin, dîsa jî bi hezaran, hetta bi dehan hezaran kes wê dengê xwe bikar neynin. Ne tenê Kurd, di nava hemû girseya hemwelatiyên Tirkiyeyê de ev kêmasî heye.

Dibe ku rêjeya dengên ku wê li Ewropayê bên bikaranîn encama hilbijartinan neguherîne, dibe ku hilbijartina Recep Tayip Erdoğan garantî be, lê belê rêjeya dengên ku Selahattin Demirtaş bistîne di pêserojê de dikare bandorê li ser siyaseta dewleta tirk bike. Herwuha encamên van hilbijartinan bandorekê dîrekt li ser hilbijartinên giştî ku wê di sala pêş de çê bibin dike. Dîsa di warê moral de encama van hilbijartinan dikare tesîrekê baştir li ser xebatên cur be cur saziyên ku çareseriya pirsgirêka kurd dixwazin bike.

Li gorî min wateya van hilbijartinan pirr girîng e.

Çima ?

Beriya her tiştî ev cara yekem e ku Serokkomarê Tirkiyê bi rêya dengên gel tê hilbijartin. Ya din, di van hilbijartinan de tenê 3 namzet hene û di nava wan de Selahattin Demirtaş weke nûnerê Kurdan û yê alîgirên çareseriya pirsgirêkan e. Eger Demirtaş ji %15 zêdetir jî dengan bistîne ev tê wateya ku Tirkiye hêdî hêdî ber bi rewşekê çareseriya pirsgirêkan ve diçe. Herwuha encamekê baş dikare ji naha ve bandorê li ser hilbijartinên giştî ku wê di sala pêş de çê bibin bike. Lewre çi dibe bila bibe, çiqas bi zehmet dibe bila bibe, divê her Kurdê ku dikare dengê xwe bikar bîne biçe ser sandoqan.

Ahmet DERE / 28.07.2014

Li Ewropayê Rojev Germ e

2014-07-29T01:51:00.002-07:00

Digel meha remezanê û herwuha germahiya havînê rojeva Ewropayê germ e.

Piştî hilbijartinên Parlementoya Ewropayê, ku di dawiya meha Gulanê de pêkhatî, vê heftê jî Serokê Komisyona Ewropayê tê destnişan kirin.

Di rojên 26 û 27’ê Hezîranê de Serokên Dewletên Yekîtiya Ewropayê (YE) namzetiya Jean Claude Juncker (Serokwezîrê berê yê Luxembourgê), weke Serokê Komisyona Ewropayê erê kiribûn. Lê belê divê ev biryar di Parlementoya Ewropayê (PE) de jî bê erê kirin. Lewre di vê hefteyê de, li Strasbourgê PE’yê heman mijarî digire rojeva xwe. Bê guman namzetiya Jean Claude Juncker tê erê kirin.

Van rojan mijara Filîstînê jî di rojeva PE’yê de ye. Li gorî ku ez dişopînim derbarê vê mijarê de di nava welatên YE’yê de konsansûsekê tine. Bi taybetî Almanya mafê xweparastina Îsraîl’ê weke xalekê bê niqaş dibîne. Heman nêzîkatî ji aliyê hin welatên din ve jî tê destekkirin.

Ji 12’ê Tîrmehê vir ve li cur be cur welatên Ewropayê, ji aliyê rêxistinên sivîl ve hin meş û mitîngên ku êrişên Îsraîl’ê şermezar dikin çê dibin. Lê belê, li gorî ku tê xûyan, tevlêbûna li heman çalakiyan kêm e.

Digel êrişên IŞID’ê ku li Rojavayê Kurdistanê û herwuha li Herêma Başûr pêk tên, mixabin ti dengekê ji aliyê heman rêxistinên sivîl yên Ewropî ve dernakeve. Tenê Kurdên li Diyasporayê hewl didin ku dengê xwe derbixin, ev jî zêde bibandor nîn e.

Karên ji bo Hilbijartinên Serokkomariyê

Weke tê zanîn di 12’ê Tebaxê de li Tirkiyê hilbijartinên Serokkomariyê pêk tên. Cara yekem e ku heman hilbijartin yekser ji aliyê gel ve pêk tên û herwuha cara yekem e ku hemwelatiyên Tirkiyê jî li Ewropayê diçin ser sandoqan. Lewre alîgirên her 3 namzetan jî di nava girseya hemwelatiyên Tirkiyê de xebatên propagandayê dimeşînin. Recep Tayip Erdogan hat Ewropayê û ji bo vê yekê çend mitîng çê kir. Dibe ku hê çend carên din jî bê van welatan.

Ji bo namzetê HDP Selahattin Demirtaş jî li welatên Ewropayê xebatekê dimeşe. Heya naha li pirr welatan cur be cur komisyon ava bûnin, di nava girseyê de kar dimeşînin. Roja 18’ê Tîrmehê Selahattin Demirtaş tê Paris’ê û li wê derê mitîngekê lidar dixe. Li gorî ku hatiye ragihandin, Selahattin Demirtaş wê li hin welatên din jî tevlî mitîngan bibe.

Çendî hêviya ku Selahattin Demirtaş bê hilbijartin zêde nebe jî di nava diyaspora Kurdên Bakur de xebatekê germ dimeşe. Bi hezaran Kurdan çûnin konsolosan, qeydên xwe dane çêkirin. Lê belê divê were zanîn ku daxûyaniyên hin rayedarên HDP’ê, weke ya Pervîn Buldan ku gotiye ‘Ji bo pêvajoya çareseriyê R. Tayip Erdogan namzetê herî bi îsabet e’ di nava heman girseyê de dilsariyekê jî çê kirine. Lewre pêwîst e rayedarên HDP’ê li gorî hesasiyeta pêvajoyê gotinên xwe bînin ziman.

Ahmet DERE / 14.07.2014

Nobeta Azadiya Öcalan

2014-07-08T15:37:00.001-07:00

Sê sal borî, roja 25’ê Hezîrana 2012’an, li Strasbourgê nobeta jibo azadiya Öcalan dest pê bû. Çalakiya ku bi girseyî hate dest pê kirin, li pêşiya avahiya Konseya Ewropayê, bi tevlêbûna komên ji 5 kesan, bê navber dewam kir. Her heftê bi dorvegeriya tevlêbûna komekê ji cur be cur bajarên welatên Ewropayê heman çalakiyê heya naha domand û hê jî didomê.

Li Ewropayê ev çalakî ya herî demdirêj e ku ji aliyê Kurdan ve tê meşandin. Ji derveyê Kurdan car caran hin Ewropî jî tevlî heman çalakiyê dibin.

Weke di sernivîsê de jî dixûyê, armanca heman çalakiyê azadiya Öcalan ê. Li gorî çalakvanan wê ev nobet heya ku serokê PKK’ê azad nebe dewam bike.

Di duyemîn salvegera vê çalakiyê de derdorê 150 kes, li pêşiya avahiya Konseya Ewropayê hatin ba hev. Di nava wan de berpirsyarên hin rêxistinên diyaspora Kurd, bi taybetî yên nêzîkê PKK’ê, û herwiha sê parlementerên HDP’ê û dîsa çend kesên Ewropî jî amade bûn. Di heman çalakiya salvegerê de hate destnîşan kirin ku çareseriya pirsgirêka kurd bi azadiya Öcalan ve girêdayî ye û jiber heman sedemê wê ev çalakî heya dawî bidome.

Ez bi xwe jî li bajarê Strasbourgê dijîm. Digel ku heman çalakî ketiye sala xwe ya sêyem, li vî bajarî mirov ti bandora wî nabîne. Di Konseya Ewropayê de jî, di Dadgeha Mafê Mirovan ya Ewropayê de jî û herwiha di Parlementoya Ewropayê de jî ti dengekê heman çalakiyê nayê bihîstin. Mirov dikare bêje ; Kurd bi xwe çalakiyê dikin û dengê wê jî bixwe dibîhîzin. Mixabin ev handîkapekê Kurdan e, bi heman awayî pir çalakî tên lidarxistin û kes jî dengê wan nabîhîze.

Di hefteya borî de herwiha civîna demî ya Konseya Ewropayê jî hebû. Di avahiya Konseya Ewropayê de min ji çend Ewropiyan pirsî ka gelo ew derbarê vê çalakiyê de çi difikirin. Lê mixabin her rayedarê ku min jê pirs kir derbarê heman çalakiyê de tiştekê nizanibû. Lewre ez dibêm caran Kurd bixwe ji xwe re çalakiyan dikin.

Li Ewropayê her salê bi sedan çalakî ji aliyê Kurdan ve tên lidarxistin. Bi dehan hezaran Kurd tevlî wan çalakiyan dibin. Lê mixabin li gorî tevlêbûna girseya kurd ji heman çalakiyan deng dernakeve. Sedem çî ye gelo ?

Ez dikarim heman sedeman di sê xalan de wuha rêz bikim ;

1-Cih û dema çalakiyan baş nayê bijartin.

2-Bingeh jibo çalakiyan baş nayê amade kirin, bi taybetî xebatên jibo çapemeniyê pir amator tên kirin.

3-Armanca çalakiyan baş nayê bijartin, caran mijarên ku Ewropî fêm nakin dibin armanca heman çalakiyan.

Eger rêxistinên Kurdan berpirsyartiyên xwe baş bicih bînin, keda ku Kurdên li Ewropayê didin dikare bandora Tekoşîna Rozgarî û Azadiya Gelê Kurd mezintir bike û di qada navneteweyî de sempatiyekê baştirîn bide çê kirin. Ev kêmasî di nava hemû rêxistinên Kurdan de heye.

Not : Ev nivîs di rûdawê de hatiye weşandin

İŞİD û Hêzên Rojavayî

2014-06-19T14:28:00.001-07:00

Tê zanîn ku İŞİD beşekê El Qaîde ye. Herwiha tê zanîn ku El Qaîde ji aliyê Emerîka ve hatiye avakirin û mezin kirin. Lê belê heman hêz ji demekê şûn ve berê xwe daye Emerîka û hêzên Rojavayî. Lewre ji salên 2000’î vir ve ev hêzên terorîst bûn in ‘bela’ serê Emerîka û ya Ewropayê jî.

Piştî ku İŞİD ket Musulê rewşa heman hêzê bû ye mijara sereke ya hêzên Rojavayî (bi Taybetî Emerîka û Yekîtiya Ewropayê). Ji hefteya borî vir ve, digel mehên havînê û herwiha digel ku hê Parlemetoya Ewropayê dest bi karê xwe nekiriye, di korîdorên saziyên YEyê de cur be cur civîn pêk tên. Di hemû civînan de rayedarên NATOyê jî cih digirin. Wusa diyar e ku hêzên Ewropî li ser mijara êrişekê leşkerî jî disekinin. Lê belê, li gorî ku ez dişopînim, hêzên Ewropî naxwazin yekser bikevin nava hewldanên leşkerî. Beriya ku biryara êrişekê leşkerî bigirin ew dixwazin rêbazên siyasî û yên ‘din’ bikar bînin.

Çin in rêbazên ‘din’ ?

Weke têzanîn roja 16’ê vê mehê Sekreterê NATOyê Anders Fogh Rasmussen li Tirkiyê bû. Çendî mijara fermî ya heman serdanê cuda be jî, di hemû hevdîtinên wî de mijara İŞİDê hate guftugoh kirin. Bi rêya heman serdanê NATO dixwaze bi rêya hêzekê weke Tirkiyê çareseriyekê bibîne. Bê guman rayedarên Ewropî û herwiha Sekreterê NATOyê têkîliyên di navbera İŞİD û Tirkiyê de dizanin. Ji ber heman sedemê ew dixwazin karta Tirkiyê bikar bînin. Digel mijara Konsolosa Tirkiyê a Musulê, rayedarên tirk, bi taybetî yên AKPê, naxwazin bikevin nava germahiya mijarê. Ew dixwazin rewşê bişopînin, kengê li gorî berjewendiyên wan tiştekê derket holê wê demê ew ên bikevin nava lebatan. Tişta ku vê gavê dixûyê ev e.

Li Ewropayê mijara İŞİDê û ya rewşa li Îrakê ji nêz ve tê şopandin. Ji bilî hewldanên saziyên YEyê, li welatên navîn yên Ewropayê jî heman mijar bi awayekê zinde tê şopandin. Bi taybetî welatên weke Îngilîstan û Fransa di vî warî de xwedî hewldanên taybet in. Eger İŞİD bandora xwe hinekê din li Îrakê fireh bike dibe ku Emerîka, Îngilîstan û Fransa bikevin nava hewldanekê taybet ; rêbazên leşkerî.

Weke tê zanîn ji 12ê mehê vir ve maçên Kûpa Cîhanê jî dest pê kirine. Li hemû welatên Ewropayê heman maç bi awayekê balkêş tên şopandin. Çav û guhên girseyên gel li heman maçan in. Lê belê digel heman maçan dîsa jî di televîzyon, radyo û rojnameyên ewropî de mijara İŞİD û ya rewşa li Îrakê cihekê mezin digire. Di rûpelên yekem yên rojnameyan de heman mijar cihê xwe diparêze. Lewre mirov dikare fem bike, digel ku ew naxwazin û herwiha heya ku ji destê wan were ew ên xwe jê dûr bigirin jî, Ewropî dixwazin raya xwe a giştî ji êhtimala êrişekê leşkerî re jî amade bikin.

Vê gavê êrişa leşkerî hê nehatiye biryar kirin, lê belê eger rewş wisa bidome heman êhtimal dikare di nava demekê kurt de jî bikeve pratîkê. Lewre her tişt di her demê de dikare biqewume.

Ev nivîs di Rûdawê de hatiye weşandin