Menudo Elemento

O número de Avogadro

2018-12-18T18:04:00.000+01:00

Como se calculou o número de Avogadro?

É unha pregunta que fan os meus alumnos cando descubren o tamaño deste número e a súa importancia nos cálculos químicos.

O primeiro e decirlles que non foi o turinés Amedeo Avogadro senón o francés Jean Baptiste Perrin, gañador do Nobel no ano 1926.

Avogadro propuxo que diferentes gases nas mesmas condicións de temperatura e presión teñen os mesmo número de partículas. ( A presión e a temperatura están relacionadas có movemento e có número de choques destas partículas).

Así 1 gramo de hidróxeno ou 16 gramos de osíxeno exercen a mesma presión se estan á mesma temperatura, e dacordo con Avogadro, nos dous casos debemeos ter o mesmo número de partículas.

Ese número de partículas coñécese como mol (n), tan só nos queda averiguar o seu valor.

Imos alá: se a masa dun átomo de hidróxeno é de 1 uma (1 uma = 1,660538921·10 ^ -24 kg)

Tan só nos queda averiguar cantos átomos hai en 1 gramo de hidróxeno.

ÁNIMO !!

Péndulo de Curie

2018-11-26T21:10:00.001+01:00

PÉNDULO DE CURIE

Cando un material ferromagnético como o níquel acada a temperatura de Curie ou punto de Curie ( 357º) este deixa de ter un comportamento ferromagnético.

Xeralmente consideramos os materias ferromagnéticos divididos en dominios magnéticos, e cando se someten a un campo magnético intenso, os dominios tenden a orientarse con este.

O acadar a da temperatura de Curie, os dominios desordénanse e o materia abandona o seu comportamento ferromagnético.

¿CIENCIA OU FICCIÓN?

2016-04-21T20:56:00.002+02:00

Esta semana celébrase no instituto a semana da ciencia co título de ¿Ciencia ou Ficción?. Os alumnos de 2º de E.S.O. van realizar unha serie de experiencias que seguramente nos sorprenderán, e que amosarán a tódolos seus compañeiros (proximamente darémolas a coñecer neste blog).

Dende o departamento de física e química propoñemos, unha divertida e curiosa actividade .

Seguros que lembras as aventuras do coiote e do correcamiños. Tamén con eles podemos aprender física. Mira o seguinte vídeo e decide das #10 aventuras propostas, cales cres que son ciencia e cales ficción.

Anímate e participa.

DÍA DA CIENCIA EN GALEGO

2013-11-14T11:36:00.003+01:00

O departamento de física e química levou a cabo o día 12 de outubro, dentro das actividades organizadas pola CGENDL para conmemorar o IV día da ciencia en galego, unha videoconferencia na biblioteca do I.E.S de Porto do Son. Esta conferencia foi seguida por aproximadamente uns 100 centros educativos e uns 5500 alumnos galegos; así no noso centro, participaron os alumnos de 4º ESO e de 1º de bacharelato de ciencias (aprox 80 alumnos).

O relator da conferencia foi o profesor e catedrático de electromagnetismo na facultade de física da USAC Jorge Mira Pérez, coñecido tamén polas súas múltiples achegas a divulgación científica e as súas colaboracións en diferentes programas de prensa, radio e televisión.

Dun xeito ameno, pero non por iso sen rigor científico, o profesor Jorge Mira fixo unha descrición das primeiras medidas astronómicas realizadas polos pensadores gregos. Así, dende a primeira medida da lonxitude terrestre realizada por Eratóstenes de Cirene (276 a.C) no ano 240 a. C. con tan só observar e medir a sombra dunha pequena estaca, ata os cálculos que realizaron Aristarco de Samos (310 a.C) e máis tarde Hiparco de Nicea (190 a.C) e que lles permitiron calcular a distancia da Terra á Lúa e o tamaño desta.

Finalmente, tódolos alumnos tiveron a ocasión de participar nun chat co profesor Jorge Mira onde este respondeu a multitude de dúbidas e curiosidades que lles foron realizadas polos alumnos dos diferentes centros participantes na actividade.

Laika

2013-03-25T13:06:00.004+01:00

Лайка (Ladra) en ruso , para nos Laika. Foi unha cadela vagabunda que no ano 1954 entrou a formar parte do programa espacial soviético, converténdose no primeiro ser vivo que orbitou arredor da Terra. Así un 3 de novembro de 1957 foi lanzada dentro da nave Sputnik 2 para pode estudar os efectos do lanzamento e das condicións do espazo exterior. O estres que sufriu e o sobre quecemento da nave por fallos técnicos, provocou a súa morte poucas horas despois do seu lanzamento. Máis tarde a Unión soviética mandou máis cans ao espazo, uns sobreviviron e outros non, Para Laika e para tódolos animais empregados nas investigacións científicas aí vai esta homenaxe.

As campás de Benjamín Franklin

2013-01-31T21:59:00.000+01:00

Como saberedes o estadounidense Benjamín Franklin (1706-1790), coetáneo de I. Newton, foi un estudoso dos fenómenos eléctricos e é moi coñecido por inventar o pararraios. A el debémoslle os termos positivo e negativo para o estudo da electricidade, segundo os corpos tiveran ou non no seu interior un "fluído eléctrico". Hoxe sabemos que non existe tal "fluído" se non que son as cargas eléctricas dos corpos e o movemento destes (electróns) os que determinan as propiedades eléctricas.

Para os estudos eléctricos dos raios das tormentas, B. Fraklin ideou unhas campás que soarían ante a presenza de cargas eléctricas na atmosfera. Por un lado as campás estaban conectadas a un pararraio e por outro a terra, no noso caso substituímos as "nubes cargadas" pola pantalla do televisor e ..... ale jop xa está.

Ao conectar o televisor, o papel de aluminio recolle as cargas e transmíteas a unha das latas, que se cargará negativamente e inducirá na boliña de aluminio carga eléctrica, que da cordo ca lei de Coulomb se repelerá e golpeará a segunda lata onde as cargas negativas viaxarán a terra descargándose e repetindo o movemento.

Sinxelos motores eléctricos

2013-01-08T21:59:00.001+01:00

Uns sinxelos motores eléctricos

Cun material do máis sinxelo (imán, fíos, pila, parafuso etc) realizamos uns eficaces motores eléctricos. Trátase dunha experiencia de física dentro do tema de electromagnetismo que están a estudar os alumnos de 2º de bacharelato.

La puerta de los tres cerrojos

2012-10-15T21:23:00.000+02:00

Hoxe quería falarvos dun libro que atopei na biblioteca do noso centro case que de casualidade. Trátase dunha historia bonita e sinxela, case un conto sen grandes adornos lingüísticos, onde dun xeito ameno van a introducirvos, igual que ao protagonista Nico, nun mundo do máis estraño, nada máis e nada menos que no mundo cuántico. Non debedes ter "medo" a lelo, seguro que cando finalicedes a historia coñeceredes termos como : efecto túnel, Principio de superposición, dilatación do tempo, incluso coñeceredes ao famoso gato de Srödinger, antimateria, neutrino, criptografía cuántica, etc. Repito trátase dunha narración fácil e xuvenil para alumnos de 1º e 2º de bacharelato e para calquera outro con inquietudes científicas. Sen dúbida o mundo cuántico e este conto sorprenderanvos.

2012-08-17T23:22:00.003+02:00

A figura de Enistein é toda unha icona e non só no mundo estudantil. Neste libro de Robert L. Wolke empregase esta figura como nexo de unión entre o publico e a ciencia. Dun xeito sinxelo e ameno realízanse ensaios sobre os temas máis diversos. Un libro moi entretido, con aclaración como as que Einstein podería ter feito ao seu barbeiro ¿Algunha vez iría ao barbeiro?.

Algunhas das aclaracións coas que se pretende encantar e marabillar e aos lectores son entre outras moitas : ¿¿Porque os espellos inverten a dereita e a esquerda e non o arriba e o abaixo? ¿¿ Por que o llaneiro solitario emprega balas de prata? ¿Por que o ceo é azul ? etc etc etc ...

MarinoFeQ ¡FINALISTA!

2012-08-16T01:07:00.001+02:00

O proxecto "MarinoFeQ" acaba de recibir un gran recoñecemento ao ser seleccionado como finalista na edición 2012 de " EDUCARED ". Trátase dun premio internacional que otorga a fundación telefónica aos mellores traballos no ámbito educativo que favorexcan a innovación das TICs na educación, a motivación dos alumnos e educación participativa. A mediados de setembro saberemos cales son os traballos gañadores.

Os elementos químicos

2012-04-23T23:13:00.000+02:00

Non me diredes, que non é unha boa introdución para desperta interese por coñecer esas partículas minúsculas, atemporales e presentes en tódalas partes do Universo, as mesmas que forman as estrelas, as galaxias e mesmo a nos mesmos, e que dunha forma constante e inmutable seguirán a formar parte deste inmenso Universo. Eses átomos que agora mesmo permiten a túa existencia, non saben dela, e quen imaxina, se nun futuro non moi afastado poderán formar parte da calquera anfibio, planta, ou vai ti saber; do podes estar seguro, e que nun pasado, si formastes parte dunha estrela.

Os congresos Solvay

2012-04-10T19:12:00.003+02:00

Unha imaxe que é unha icona da ciencia. Grazas ao mecenazgo de Ernest Solvay, celebrábanse en Bruselas dende comenzos do século XX unha serie de congresos científicos, neste caso, no 5º congreso no ano 1927 reuníreonse os máis importantes científicos da época, moitos deles resultaránche coñecidos (Fila superior, de esquerda a dereita) A. Piccard, E. Henriot, P. Ehrenfest, Ed. Herzen, Th. De Donder, E. Schrödinger, E. Verschaffelt, W. Pauli, W. Heisenberg, R.H. Fowler, L. Brillouin. (Fila intermedia, de esquerda a dereita) P. Debye, M. Knudsen, W.L. Bragg, H.A. Kramers, P.A.M. Dirac, A.H. Compton, L. de Broglie, M. Born, N. Bohr. (Fila inferior, de esquerda a dereita) I. Langmuir, M. Planck, Madame. Curie, H.A. Lorentz, A. Einstein, P. Langevin, Ch. E. Guye, C.T.R. Wilson, e O.W. Richardson.
Tomeime a liberdade de poñer en negrilla os que eu penso que che soarán máis.

The pale blue dot

2012-04-09T19:06:00.002+02:00

Navegando pola internet atopei este video que, penso eu, deberíanos facer pensar durante uns instantes, non perdas de velo.

Un bo libro de física e ademais divertido

2012-02-19T19:53:00.000+01:00

Hoxe rematei de ler " La física de los superhéroes" un libro de divulgación científica escrito por "James Kakalios".
Se che gusta a física, e estás cansado de escoitarme na clase sempre os mesmos exemplos, neste libro poderás atopar algo distinto para entender á física. As ondas, a electricidade,o magnetismo, a enerxía, as leis de Newton, a teoría da relatividade,a física cuántica, o campo gravitatorio, a radioactividade, a física do estado sólido etc , etc... Tódolos temas poden ser introducidos dunha forma sinxela se empregamos os exemplos axeitados. Se che entusiasma a física, e es alumno de 1º ou 2º de bacharelato deberías botarlle unha ollada, pois está na biblioteca do instituto.

Ciencia para neófitos

2011-12-03T18:51:00.000+01:00

Cine, literatura, música, pintura, poesía, baile, fotografía, teatro.... pero eres Newtoniano ou Aristotélico. Se premes na imaxe poderás realizar unha pequena proba dos teus coñecementos de ciencias.

A gaiola de Faraday

2011-11-25T13:10:00.000+01:00

Estes días estivemos os alumnos de 2º de bacharelato construíndo unha gaiola de Faraday. Pode ser que nunca oirades falar dela, pero seguro, que tedes quedado sen cobertura no móbil no interior dun ascensor, ou oíches des falar, que o sitio máis seguro nunha noite de tronada é o coche, e os máis curiosos te rédevos fixado na reixa que ten o microondas, todo isto pódese explicar e comprobar co teorema de Gauss e a xa citada gaiola de Faraday.

O material para a súa elaboración é caro e difícil de conseguir, de tódolos xeitos, aquí tesdes unha fotos.

Esta primeira e unha pequena caixa de papel de aluminio, se metedes o móbil dentro dela observaredes que quedades sen cobertura.

Esta segunda imaxe, amósabos un material máis elaborado, neste caso trátanse de dous coladores, e os efectos son os mesmos que no caso anterior.

O átomo segundo Cantinflas

2011-11-18T00:16:00.001+01:00

Posiblemente non sexa unha das mellores definicións que teñas escoitado, pero non me negarás, que non é divertida.

Por qué sucede lo que sucede

2011-10-19T22:58:00.001+02:00

Hoxe rematei de ler un libro ben curioso. Dun xeito sinxelo, pero con rigor científico, Andrea Frova explica multitude de fenómenos cotiás, o funcionamento de diversos aparellos, a física no deporte, na natureza, os colores etc. Un libro para os curiosos e os amantes da ciencia.

Agora que comezas a estudar a ciencia

2011-04-09T17:04:00.000+02:00

Seguro que te tes preguntado como se teñen realizado algúns dos descubrimentos científicos dos que che falan nas clases. Este é un "pequeno libro de só 150 páx" onde se recollen, dun xeito maxistral, quen e como levaron a cabo os decubrimentos técnicos e científicos que pola súa importancia revolucionaron o mundo e o pensamento científico. Desde Marie e Pierre Curie ata Arquímedes ou Pasteur, Isaac Asimov introdúcenos dun xeito ameno na historia da ciencia. Se che gusta a ciencia deberías lelo.

A velocidade da Luz

2011-03-30T22:52:00.000+02:00

Hai xa uns días propuxen aos meus alumnos de 2º de bacharelato que determinaran a velocidade da luz nas súas casas. Para iso tan só tiñan que empregar un aparello que hoxe en día en común en tódalos nosos fogares, ¡ Un Microondas! si, si, un microondas.

Tan só deberían mirar o seu manual ,ou no seu defecto a placa que teñen na súa parte posterior, e averiguar cal é a frecuencia de funcionamento das ondas coas que traballa. (2450 MHz = 2.450.000.000 Hz)

Un penúltimo paso, determinar a lonxitude das ondas. Para iso, eu empreguei unhas lonchas de queixo, si unhas lonchas de queixo para determinar a velocidade da luz. (outras variantes poden ser o regalíz ou .......) postas as lonchas nun prato e a máxima potencia durante un pouco de tempo obtemos:

No meu caso 10,2 cm (0.102 m) e finalmente cuns sinxelos cálculos:

c = 2450.000.000 x 0,102 = 249.900.000 m/s

¡¡¡ Non está tan mal para unhas lonchas de quiexo !!!

Un libro de consulta

2011-02-24T20:41:00.000+01:00

Hoxe queríavos presentar un libro que, se vos apaixona a ciencia, pode converterse no voso libro de consulta e curiosidade. Eu teño dende hai moito tempo, e logo de reléelo e reléelo aínda hoxe segue despertándome curiosidade. Non debe impresionarvos o seu tamaño, (1147 páxinas), debería ser o voso "dicionario da ciencia" onde podedes atopar infinidade de temas: o Universo, o Sistema solar, a Terra, a atmosfera, os elementos, as partículas, as ondas, a máquina, o reactor, a molécula, as proteínas, a célula, os microorganismos, o corpo, as especies, e a mente. E que libro será este, estarédesvos a preguntar, pois é "Nueva guía de la ciencia" de Isaac Asimov. O meu xa é a sexta edición do ano 2000. Estou seguro, que se vos interesa a ciencia, este libro vai a conquistarvos e converterase no voso "profe" de consulta.

2011 Ano internacional da química

2011-01-13T18:48:00.000+01:00

O ano 2011 coincide co centenario da concesion do premio Nobel a Marie Curie. A IUPAC e a UNESCO veñen de facer esta declaración baixo o lema "Chemistry: our live; our future"; para recoñecer a labor da química na satisfacción das necesidades da sociedade e como estímulo dos máis novos na súa aprendizaxe.

Os retos da química para a sostenibilidade da nosa sociedade son enormes: alimentación, auga, enerxía, saúde, transporte etc... e a química como ciencia creativa terá que dar resultados.

Os estudiantes teran ao longo deste ano multitude de actividades, recursos, videos, libros, artículos etc, que intentarei dar a coñecer neste pequeno recuncho. ¡ Ánimo !

Un novo Exoplaneta

2011-01-13T00:33:00.000+01:00

E xa se coñecen máis de 300. Hoxe saíu unha noticia no xornal "La Voz de Galicia" na que nos informaban que un novo exoplaneta foi descuberto. O seu nome é "Kepler-10b" e foi descuberto dentro da misión Kepler da NASA. O telescopio foi lanzado no ano 2009 e está buscando planetas extrasolares nunha rexión do Universo coñecido como "Ricitos de Ouro" ou o que é o mesmo nas zonas "habitables" é dicir, rexións noi moi frías nin noi quentes.

¿Lembras o conto de Ricitos de Ouro ?

Esta misión trata de axudar a dar resposta a unha pregunta que ten inquietado a toda a humanidade dende sempre, ¿poderán existir mundos como o noso ou parellos, noutro lugar do Universo? ¿Ti que cres que é probable?

Por certo, o nome da misión, ¿lémbrache algo?

Imaxínaste como se poden detectar os planetas extrasolares. É inxenioso pero sinxelo, o telescopio está orbitando ao redor da Terra para non estar influído pola atmosfera, e xunto con el van aparellos moi sofisticados, capaces de detectar variaicións moi pequenas no brillo dunha estrela cando un planeta pasa por diante dela. ¿Curioso, non?