Fizjoterapia - Ciało, Zdrowie, Nauka

2013-02-08T14:58:00.000-08:00

Terapia Lustrzana- Mirror Box Therapy

Terapia lustrzana jest mało znanym a przez to niedostatecznie docenianym środkiem terapeutycznym w Polsce. Na świecie natomiast – szczególnie w USA oraz na Zachodzie Europy – cieszy się ona dużym zainteresowaniem zarówno badaczy, jak i praktyków. Zainteresowanie to jest związane z dużym problemem, jakim są niedowłady poudarowe lub przewlekłe dolegliwości bólowe, z którymi borykać się muszą pacjenci poddani amputacjom kończyn. Poszukują oni różnorodnych metod terapeutycznych, które pozwoliłyby na powrót utraconej funkcji lub uwolniły od bólu, dziwnych doznań zwanych w żargonie medycznym parestezjami, skurczów oraz wielu innych niezwykle uciążliwych objawów odczuwanych w amputowanej kończynie.

Mirror Box Therapy (terapia lustrzana) po raz pierwszy opisana została przez V.S. Ramachandran’a i współpracowników w 1995 roku. Jest to terapia wolna od leków, która jest coraz lepiej opisana w literaturze medycznej. Polega ona na tym, że pacjent umieszcza “chorą” kończynę w “lustrzanym pudełku”, a zdrową naprzeciwko lustra. Widząc odbicie, pacjent otrzymuje wizualne sprzężenie zwrotne (visual feedback), a mózg odczytuje je jako normalnie funkcjonującą kończynę. Pacjent oczywiście wie, że kończyna w lustrze to tylko odbicie, ale mózg podświadomie odbiera je jako własną część ciała (nawet jeżeli w rzeczywistości jest amputowana). Mapy korowe zostają więc ponownie przemodelowane. David Butler również zaczął zajmować się tym tematem

WSKAZANIA:

Ból fantomowy
CRPS (zespół Sudecka)
Udar mózgu
Paraplegia

Ból fantomowy Cierpienie pacjentów związane z doświadczaniem tzw. bólów fantomowych (bólów poamputacyjnych) jest dla nich samych, jak i dla osób z ich najbliższego otoczenia, trudne do zrozumienia: Jak to jest możliwe, że odczuwam ból w utraconej ręce? Dlaczego odczuwam drętwienie, pieczenie, palenie, zimno, gorąco, zmiany kształtu i wielkości kończyny, której nie mam?

Jednakże to nie niewiedza jest przyczyną cierpienia pacjentów, lecz niemożność poradzenia sobie z wciąż narastającym problemem. Nie można bowiem masować, rozgrzać lub ochłodzić stopy bądź ręki, której fizycznie nie ma. Nie można otworzyć zaciśniętej w pięść ręki, dlatego że została ona amputowana. Sytuacja wydaje się być beznadziejna. Znikąd nie można uzyskać pomocy. Cierpi pacjent – i to cierpi podwójnie – fizycznie oraz psychicznie. Poza objawami somatycznymi pojawiają się lęki oraz zaburzenia depresyjne. Często dręczą go myśli: utraciłem rękę, a teraz zdaję się odchodzić od zmysłów, tracić głowę. Cierpi również rodzina pacjenta, obserwując, jak życie drogiej im osoby zamienia się w koszmar, a oni są bezsilni. Próbują wszelkich możliwości niesienia pomocy, lecz gdy pojawia się ból, są bezsilni. Mogą jedynie milcząco wspierać drogą im osobę, często myśląc, że byliby w stanie zrobić wszystko, aby ulżyć jej w cierpieniu.

Okazuje się, że istnieje metoda, która jest skuteczna w leczeni bólu poamputacujnego – tzw. bólu fantomowego. Trzeba jedynie dotrzeć do specjalisty, który zna się na tzw. terapii lustrzanej. Chociaż rozwiązanie istnieje, nie jest łatwo znaleźć takiego terapeutę, ponieważ w Polsce dopiero teraz rozpoczyna się kształcenie fizjoterapeutów wykwalifikowanych w stosowaniu tej metody.

Zanim jednak przedstawię sposób oddziaływania tej niezwykłej terapii, wyjaśnię, skąd bierze się tzw. ból poamputacyjny. Ból ten nie powstaje w amputowanej kończynie lecz w mózgu. Ludzki mózg poniekąd przyrównać można do mapy. Podobnie jak mapa odzwierciedla różne miejsca w przestrzeni, tak i mapa zapisana w korze mózgowej odzwierciedla poszczególne obszary naszego ciała. Odzwierciedlenie to nazywa się wewnętrznym schematem ciała. Poszczególne element tego schematu rozłożone są na korze mózgowej w pewnej konfiguracji, w stałych miejscach obok siebie – na przykład obszar odpowiadający ręce położony jest bardzo blisko obszaru odpowiadającego twarzy.

W normalnych warunkach informacje czuciowe – odnoście ciepła, zimna, bólu, położenia danej części ciała – przesyłane są do mózgu właśnie do tych obszarów mapy, które odpowiadają danej części ciała. Gdy jednak dochodzi do utraty części ciała, obszar mózgu, który był odpowiedzialny za odbieranie informacji o jej stanie, nie znika. W rzeczywistości więc osoba po amputacji straciła swoją kończynę, lecz mózg o tym „nie wie”, w mózgu nadal znajduje się jej reprezentacja zapisana na mapie zwanej schematem ciała. Do danego regionu w mózgu przestają jednak docierać informacje z amputowanej kończyny. Rozpoczyna się więc przebudowa wewnętrznego schematu ciała, zgodnie z zasadą, że obszar nieużywany staje się coraz mniejszy. Chociaż obszar reprezentacji odpowiadający np. amputowanej ręce się zmniejsza, nie znaczy to, że uzyskana przestrzeń pozostaje niewykorzystana. Zwolnione miejsce zajmowane jest powoli przez obszary przylegające np. odpowiadające twarzy. W rezultacie dochodzi więc do znacznej przebudowy wewnętrznej mapy ciała. Bodźce pochodzące z różnych innych obszarów ciała odbierane są przez obszary mózgu pierwotnie odpowiedzialne za amputowaną kończynę i interpretowane przez mózg jako dolegliwości pochodzące z amputowanej kończyny.

Rozmiar problemu jest ogromy. Występowanie bólów fantomowych zgłasza ponad połowa pacjentów po amputacjach. Jak radzić sobie w takiej sytuacji, gdy problem tkwi w mózgu, w zmianach w wewnętrznym schemacie ciała? Chociaż zabrzmi to paradoksalnie, należy spróbować oszukać swój własny mózg!

Po raz pierwszy dokonał tego profesor Ramachandran, który do leczenia bólu poamputacyjnego zastosował specjalnie skonstruowane lustro – nazwane na cześć odkrywcy metody skrzynką Ramachandrana. Lustro to ustawia się w taki sposób, aby zasłaniało ono amputowaną kończynę, a odbijało zdrową. Osoba poddawana terapii obserwuje w lustrze swoją zdrową kończynę, a ponieważ jest to odbicie lustrzane, do złudzenia przypomina ono kończynę, która musiała zostać amputowana. Pacjent wchodzi w świat iluzji. Angażując się w nią mentalnie, jest w stanie oszukać swój mózg, który odbiera fałszywą informację wzrokową jako prawdziwą.

Dzięki systematycznemu treningowi możliwe jest między innymi pozbycie się dręczącego bólu, uczucia zmian temperatury i kształtu kończyny oraz rozluźnienie zaciśniętej ręki. Udaje się więc dokonać właściwie rzeczy niemożliwej. W wyniku wytrwałej pracy dochodzi również do odbudowy prawidłowego schematu ciała: obszar, który przynależał do amputowanej ręki jest znowu bodźcowany i nie zmienia swojego kształtu czy rozmiaru. Nasz mózg czerpie bowiem informacje o stanie ciała z różnych źródeł, w tym również ze źródeł wzrokowych. Aby jednak uległ on nieprawdziwej informacji, terapia musi być przeprowadzona przez odpowiednio wyszkolonego fizjoterapeutę, który dysponuje gruntowną wiedzą i umiejętnościami zaplanowania i przeprowadzenia terapii. Bardzo istotny jest bowiem plan poszczególnych sesji, przygotowanie do nich pacjenta, rodzaj wykonywanych ćwiczeń, stosowanie odpowiednio dobranych bodźców, pomoc pacjentowi w wykonywaniu niektórych zadań, które są na bieżąco aktualizowane wraz z postępami terapii, a także właściwy czas poświęcony na każdą sesję oraz prawidłowe rozplanowanie ćwiczeń w czasie. Praca ze specjalnym lustrem zresztą nie jest jedyną składową terapii lustrzanej, która jest metodą kompleksową.

Jaka jest jednak skuteczność terapii lustrzanej? Około 80% chorych poddawanych terapii lustrzanej deklarowało, że przyniosła im ona ulgę. Czasami bóle ustępowały całkowicie, czasami ulegały istotnemu zmniejszeniu. Możliwe było również wykorzystanie terapii lustrzanej w sytuacji nagłej – powtarzających się skurczów amputowanej kończyny, uczucia palenia i pieczenia. Wyraźnie efekty często osiągane były już po około 10 sesjach terapeutycznych.

Należy jednak uświadomić sobie, że efekt terapii w bardzo dużej mierze zależy od pacjenta, od jego systematyczności i skrupulatności w wykonywaniu zaleceń fizjoterapeuty. Efekt jest zależny również od czasu, który upłynął od amputacji do momentu podjęcia terapii: czym jest on krótszy tym efekt będzie szybszy i bardziej zadowalający. Jest to związane ze wspomnianymi zmianami zachodzącymi w mózgowej mapie ciała. Są one najmniejsze krótko po operacji i niestety pogłębiają się w miarę upływu czasu. Stara zasada mówiąca, że lepiej być zapobiegliwym, sprawdza się również w przypadku terapii lustrzanej. Zgodnie z najnowszymi pilotażowymi badaniami przeprowadzonymi przez grupę badaczy wydziału anestezjologii uniwersytetu w San Diego terapia lustrzana przeprowadzana przed planowanym zabiegiem amputacji może zapobiec wystąpieniu bólu fantomowego po operacji. Wspomniane badanie zostało wykonane z udziałem jak na razie nielicznych ochotników i wymaga dalszego potwierdzenia. Wyniki są jednak obiecujące.

CRPS

Ostatnie badania nad terapią lustrzaną wykazują znaczące zmniejszenie bólu u pacjentów z CRPS. Chora kończyna jest chowana do pudełka, natomiast poruszana jest zdrowa. Mózg odbiera odbicie w lustrze jako bezbolesny ruch zajętej kończyny. Dochodzi w związku z tym do reorganizacji kory czuciowej. Wyniki sugerują, że terapia lustrzana zmniejsza ból i niepełnosprawność w okresie ostrym (<3 miesiące), ale nie u pacjentów z przewlekłą postacią CRPS.

Udar mózgu

Pacjent obserwuje w lustrze ruchy “zdrowej” kończyny, zajęta kończyna jest schowana. Obserwacja prawidłowego ruchu powoduje pobudzenie obszaru mózgu odpowiedzialnego zazwyczaj za poruszanie chorą kończyną. Badania dowodzą, że pacjenci po udarze mózgu, którzy korzystali z terapii lustrzanej prezentowali znacznie większą poprawę w zakresie motorycznej funkcji ręki w stosunku do grupy porównawczej. Poprawa utrzymywała się nawet 6 miesięcy po terapii.

Paraplegia

Terapia lustrzana może być również zastosowana przy problemach bilateralnych, np. u paraplegików, którzy często cierpią z powodu bólu ośrodkowego. Część ciała poniżej uszkodzenia bywa odczuwana jako bolesna. Można w tym przypadku umieścić lustro w górnej części telewizora, tak, że pacjent widzi odbicie górnej części ciała. Puszczany zostaje film, w taki sposób, że w dolnej części telewizora widać od pasa w dół idącego człowieka. Mózg odbiera to jako własny ruch dzięki czemu może dojść do zmniejszenia bólu. Pisał o tym Lorimer Moseley w czasopiśmie “Pain” w 2007 roku.

TERAPIA LUSTRZANA A PLASTYCZNOŚĆ MÓZGU

Aby podczas terapii lustrzanej w pełni wykorzystać zjawisko plastyczności mózgu należy przestrzegać kilku zasad

Podczas terapii pacjent konieczne ma być skoncentrowany, musi zwracać uwagę na to co widzi i czuje. Dlatego wykonywane zadanie ma być dla pacjenta ważne, powinno być związane z jego zainteresowaniami lub zawodem.
Ważna jest duża ilość powtórzeń. Jest to warunek, aby doszło do reorganizacji kory mózgowej.
Jedna z sesji terapeutycznych powinna odbyć się przed snem. W czasie snu mózg konsoliduje nowo zdobytą wiedzę.

Choroba Duplaya- Zespół bolesnego barku

2012-06-03T14:46:00.000-07:00

artykuł Małgorzaty Kręciny, magistra rehabilitacji, konsultowany z dr. n. med. Henryką Bielecką, lekarzem ortopedą

Przyczyn tzw. zespołu bolesnego barku jest wiele. Niekiedy mogą je spowodować urazy, upadki i przeciążenia sportowe, a także nieroztropne uprawianie rekreacyjnego sportu: zbyt intensywne zajęcia areobiku, ćwiczenia na siłowni, gra w tenisa, a nawet forsowna poranna gimnastyka. Wywołać je może nagły wysiłek fizyczny, np. dźwignięcie ciężkiego przedmiotu, albo długotrwały bezruch. Do takiej dolegliwości przyczynia się niekiedy zmieniająca się wraz z wiekiem nieprawidłowa postawa ciała i siedzący tryb życia, co powoduje osłabienie mięśni, a szczególnie obręczy barkowej.

ZBB jest efektem przedwczesnego zużycia tkanek miękkich okolicy barku.

Trzy stadia

Dolegliwości bólowe związane z tzw. zespołem bolesnego barku powodują ogromne utrudnienia w codziennym życiu, uniemożliwiają ubieranie się, czesanie i mycie. Pacjent nie może spać w nocy, szczególnie wtedy, gdy śpi na chorym boku.

Choroba ta przebiega zazwyczaj w trzech stadiach:

zapalenie kaletki maziowej - ból pojawia się po przeciążeniu ruchem podnoszenia i rotacji wewnętrznej;
zapalenie torebki stawowej i ścięgien - ból występuje podczas pracy mięśni (rotatorów, głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia);
uszkodzenie rotatorów i/lub ścięgna głowy długiej mięśnia dwugłowego ramienia - ból jest ciągły, nocny, nie pozwalający choremu spać na chorym barku, niemożność ruchu czynnego barku (podnoszenia ręki, ruchu bokiem, rotacyjnego).

Jak stwierdzono, przyczyną bólu jest zazwyczaj:

- zapalenie ścięgien - 52%
- zapalenie stawów - 27,2%
- zapalenie kaletek - 8%
- urazy i złamania - 4,8%. Choroba dotyczy częściej kobiet w wieku 45-55 lat.

Podobne dolegliwości mogą być także spowodowane przez zwyrodnienia odcinka szyjnego kręgosłupa. W tym przypadku ból barku zazwyczaj promieniuje na ramię poniżej stawu łokciowego aż do ręki. Towarzyszą mu zaburzenia czucia skóry, takie jak wrażenie odrętwienia, kłucia "szpilkami" itp. Dlatego tuż przed rozpoczęciem leczenia i rehabilitacji ważne jest rozpoznanie przyczyny choroby, aby wybrać odpowiedni sposób postępowania z cierpiącym pacjentem. Nieco inaczej leczy się bark wtedy, gdy przyczyną jest upadek; inaczej wówczas, gdy chodzi o zmiany w kręgosłupie szyjnym; a jeszcze inaczej w pozostałych przypadkach. W diagnozie pomaga wywiad z chorym, dzięki czemu można poznać przyczynę dolegliwości, a także wybrać sposób leczenia; badanie kliniczne dokonane przez lekarza polegające na oględzinach barku; RTG kręgosłupa szyjnego oraz chorego barku; niekiedy USG.

Problemy z ruchem

W zależności od przyczyny najczęściej spotykane sytuacje podczas tej choroby to:

ograniczenie ruchów biernych i czynnych pochodzenia stawowego na tle zwyrodnieniowym lub urazowym;
ograniczenie ruchów biernych i czynnych pochodzenia pozastawowego mięśniowego w wyniku zapalenia kaletki mięśnia naramiennego;
staw może wykazywać pełny zakres ruchów biernych, ból pojawia się tylko przy jednym z ruchów czynnych - dzieje się tak przy zapaleniu (uszkodzeniu) ścięgna któregoś z mięśni (może to wykazać np. badanie RTG, USG);
stwierdza się osłabienie kończyny lub brak możliwości ruchu - oznacza to przerwanie ścięgna któregoś z mięśni lub uszkodzenie nerwu.

Jak leczyć

Leczenie bolesnego barku nie jest łatwe, ale jednak możliwe pod warunkiem, że dobrze określi się przyczynę, zajęte tkanki oraz zaawansowanie procesu chorobowego. Trzeba wyraźnie zaznaczyć, że najwięcej pożytku przynosi leczenie nieoperacyjne (zachowawcze), ale jest ono najtrudniejsze i wymaga dużo cierpliwości.

a) W pierwszej fazie choroby, gdy dolegliwości dopiero się rozpoczynają, zaleca się leczenie ogólne (za pomocą doustnych tabletek) i miejscowe lekami przeciwzapalnymi niesterydowymi i ograniczenie ruchu.

b) W drugim, ostrym etapie, gdy ból jest intensywny, a proces zapalny zaawansowany, ważne jest również ograniczenie obciążania stawu i poruszania nim. Można wtedy staw unieruchomić, używając temblaka.
Stosuje się wówczas bardziej inwazyjne działania, czyli wstrzyknięcie leku do barku (tzw. blokady) lub jego okolic, aby preparat dotarł jak najszybciej do samego stawu. Tabletki działają bowiem na cały organizm, więc stężenie środka farmakologicznego w miejscu zmienionym chorobowo jest mniejsze. Podczas blokady lekarze podają niekiedy środki sterydowe hamujące proces zapalny (np. Diprophos). Działają one bardzo szybko, silnie, a poza tym dosyć długo, nawet do kilku tygodni (tak więc niekiedy podaje się trzy razy zastrzyk co kilka dni, a niekiedy raz na miesiąc). Niestety, sterydy mogą spowodować trwałe zniszczenia chrząstki stawowej, dlatego też unika się leków sterydowych szczególnie u młodszych osób, u których można zdecydować się na mniej radykalne środki lecznicze. Poza tym nie przekracza się dawki 1-3 zastrzyków w ciągu roku.
Do samego stawu lub w jego okolice wstrzykuje się również inne leki o działaniu przeciwzapalnym i przeciwbólowym, a także preparaty homeopatyczne (Zeel T lub Traumeel S). Leki można także podawać miejscowo w postaci żelów (lepiej wchłaniają się od maści) lub naklejać plastry borowinowe. Niektóre z tych preparatów są dostępne bez recepty (Fastum, Mobilat, Reparil).

c) W trzecim etapie choroby podaje się miejscowo niesteroidowe leki przeciwzapalne lub homeopatyczne oraz zaleca się rehabilitację usprawniającą ograniczoną ruchomość barku i fizykoterapię. Jeżeli leczenie długo nie przynosi rezultatu, a stan barku nie poprawia się lub choroba ciągle nawraca się (np. po kilku miesiącach), lekarz może wykorzystać leczenie homeopatyczne za pomocą tabletek, kropli lub zastrzyków. Nie tylko hamują one stan chorobowy, ale poprawiają ogólną odporność organizmu. W bardzo rzadkich przypadkach ostateczną metodą może być zabieg chirurgiczny. Warto podkreślić, że o sposobie leczenia zawsze decyduje lekarz.

Potrzebne zabiegi
Długotrwały ból barku, ramienia i ręki sprawia, że chory unika ruchów ręką, trzyma ją nieruchomo blisko tułowia, aby zapobiec dolegliwościom. Ponieważ proces chorobowy może trwać bardzo długo (nawet kilka miesięcy), w barku dochodzi do stałych przykurczów i zrostów, co powoduje stałe ograniczenie ruchów i niemożność podnoszenia ramienia, ruchu w bok i do tyłu. Bark staje się jakby "zamrożony".

Dlatego też równolegle z leczeniem farmakologicznym jak najszybciej zaleca się zabiegi fizykoterapeutyczne, takie jak:

jonoforeza - polega na wprowadzeniu do tkanek przezskórnie za pomocą pola elektrycznego leków w miejsce objęte stanem chorobowym. Stosuje się wówczas hydrocortison, naklofen, lignokainę, chlorek wapnia 1%. Aby osiągnąć zamierzony skutek, zaleca się wówczas serię 10-15 zabiegów (najlepiej codziennie);
elektroterapia przeciwbólowa i przeciwzapalna - polega na używaniu prądów interferencyjnych lub diadynamicznych. Można ją stosować równocześnie z jonoforezą;
ultradźwięki - przypominają "mokromasaż" spowodowany wahaniem ciśnień w przebiegu fali ultradźwiękowej. Dzięki temu działają przeciwzapalne, zmniejszają napięcie mięśni, rozszerzają naczynia krwionośne i przyspieszają wchłanianie tkankowe. Liczba zabiegów - ok. 10;
laser - ma efekt stymulacyjny, przyspiesza procesy odżywiania, regeneracji komórek oraz pobudza miejscowe krążenie krwi;
krioterapia - wykorzystuje środki oziębiające (najprostszym jest okład typu Cold-Pack), co daje efekt przeciwbólowy i przeciwzapalny (stosuje się w połączeniu z gimnastyką, która umożliwia uruchomienie stawu);
masaż - ma na celu uruchamianie różnych warstw tkankowych, ścięgien, miejscowe przekrwienie, zwiększenie metabolizmu, uruchomienie lub odblokowanie stawu.

Uruchomić staw

Równocześnie (również jak najszybciej) stosujemy kinezyterapię, a więc oddziaływanie ruchem, aby uruchomić "zamrożone" i zesztywniałe stawy. Początkowo chory wykonuje ćwiczenia pod okiem rehabilitanta. Rodzaj ruchów jest uzależniony od stanu obręczy barkowej. W celu utrzymania lub odzyskania pożądanego zakresu ruchu wykonuje się ćwiczenia: rozluźniające, rozciągające, rozciągające czynno- bierne, ruchy w odciążeniu, ostrożne regresje (rozciąganie w zależności od stadium schorzenia i przyczyny).

W dalszym etapie trening może wzmacniać siłę i wytrzymałość mięśni.

Zabiegi (fizykoterapia) i ćwiczenia rehabilitacyjne (kinezyterapia) przysługują ubezpieczonemu bezpłatnie, w ramach kasy chorych. Trzeba mieć na nie skierowanie od lekarza rodzinnego, ortopedy albo lekarza rehabilitanta. Zabiegi typu wykonuje się w przychodniach rehabilitacyjnych, a także w prywatnych placówkach.

Czy wiesz, że...

Niektórzy lekarze twierdzą, że zmiany chorobowe wywołuje również osłabienie układu odpornościowego (często spowodowane m.in. długotrwałym silnym stresem) oraz stan zapalny, np. przeziębienie czy wychłodzenie całego organizmu lub samego barku i ramienia. Takie efekty może dać także "przechodzona" lub niedoleczona do końca infekcja.

Nieprzyjemne dolegliwości związane z barkiem odczuwają kierowcy lub pasażerowie, którzy podczas jazdy trzymają rękę tuż przy otwartym oknie samochodu. Kiedy indziej jest to efekt przeciągu lub długotrwałego siedzenia w domu przy oknie. Zespół bolesnego barku zdarza się także wtedy, gdy szybko zmieniamy temperaturę pomieszczenia, w której się znajdujemy, a więc np. przechodzimy z dobrze nagrzanego pokoju do zimnego korytarza.

Przed podjęciem leczenia, w początkowej fazie choroby, należy wykluczyć inne stany chorobowe, np. schorzenia serca, gdyż początkowo dają one podobne dolegliwości (dyskomfort lewej strony ciała).

Chroń chory staw

Staraj się nie leżeć na chorym barku;

Nie obciążaj go podczas prac domowych, które znacznie go nadwerężają, nosząc zakupy i bagaże;

Śpij na odpowiednich poduszkach lub wałkach, wypełniając przestrzeń między potylicą a barkiem, aby kręgosłup szyjny miał punkt podparcia (wyprofilowaną poduszkę i wałek można kupić w sklepie ze sprzętem rehabilitacyjnym);

Aby poprawić zakres ruchów, systematycznie ćwicz w domu. Mogą ci również pomóc ciepłe kąpiele i rehabilitacja na basenie, np. ćwiczenia i pływanie;

Przy skłonnościach do nawrotów, zdecyduj się na pobyt w sanatorium, w którym stosuje się zabiegi balneologiczne przynoszące ulgę chorym stawom (np. okładanie błotem borowinowym).

Pamiętaj, że...

Gdy cierpisz na zespół bolesnego barku, możesz stosować maści lub żele bez recepty:

- o działaniu przeciwbólowym i przeciwzapalnym (zawierające np. diklofenak lub inne substancje), jak Veno-żel, Veral-żel, Naproxen-żel, Voltaren, Fastum, Mobilat, Dicloratio żel;

- o działaniu rozgrzewającym (zawierające np. kamforę), jak maść kamforowa, maść ze świstaka.

Kręta droga do reumatologa

2012-03-01T14:28:00.000-08:00

Iwona Kołakowska

Na Mazowszu na jednego reumatologa przypadają „tylko” 22 tys. pacjentów. Jest to jeden z najlepszych wskaźników w skali kraju, a i tak na konsultację u tego specjalisty trzeba czekać kilka miesięcy.

W SPZZLO Warszawa-Żoliborz do reumatologa można zapisać się za dwa i pół miesiąca, w Instytucie Reumatologii – za trzy. Tymczasem w przypadku chorób reumatycznych często dochodzi do zaostrzeń.

– W takich wypadkach chory powinien mieć równie szybki dostęp do specjalisty, jak do pogotowia ratunkowego. Tylko wówczas lekarz ma szansę skutecznie pomóc cierpiącemu. Za dwa, trzy miesiące objawy mogą złagodnieć albo, co gorsza, jeszcze się zaostrzyć – tłumaczy Jolanta Grygielska, prezes Zarządu Głównego Stowarzyszenia Reumatyków i ich Sympatyków.

Utrudniony dostęp do specjalisty oznacza także, że choroby reumatyczne są bardzo późno wykrywane. – Zwykle mija przynajmniej pół roku od pojawienia się pierwszych objawów do rozpoczęcia leczenia – podkreśla Grygielska.

W kolejce do specjalisty

Według danych Naczelnej Izby Lekarskiej z 2010 r., mamy na Mazowszu 235 reumatologów. Na jednego przypada ponad 22 tys. mieszkańców (to lepiej niż średnia krajowa – 25 tys. na jednego reumatologa). Zdaniem ekspertów, o problemie można mówić wtedy, gdy liczba osób przypadających na jednego specjalistę przekracza 30 tys.

Na Mazowszu działa dziewięć szpitali z oddziałami reumatologicznymi. Wydatki NFZ przeznaczone na te oddziały wyniosły w przeliczeniu na jednego ubezpieczonego 6,86 zł (2010 r.). Średnia krajowa równa się 5,40 zł. Dane pochodzą z Raportu „Stan opieki reumatologicznej w Polsce, Uczelnia Łazarskiego".

235 reumatologów pracowało na Mazowszu w 2010 r. Dane Naczelnej Izby Lekarskiej

Dlaczego więc z dostępem do specjalistów jest tak źle?

– Reumatolodzy na Mazowszu są grupą szczególną – wyjaśnia dr Jerzy Gryglewicz, reumatolog i ekspert ds. ochrony zdrowia. – Bardzo dużo tych specjalistów pracuje w placówkach naukowo-badawczych (np. w Instytucie Reumatologii), w związku z tym, oprócz leczenia chorych, prowadzą prace naukowe. Siłą rzeczy są mniej dostępni dla pacjentów. Musimy też pamiętać, że Warszawa leczy bardzo wielu pacjentów spoza województwa. Do Instytutu Reumatologii, oddziału reumatologicznego w instytucie na Szaserów i reumatologii przy Wołoskiej przyjeżdżają chorzy z całej Polski, dlatego tworzą się tam kolejki.

Nowe leki nie dla każdego

W terapii reumatoidalnego zapalenia stawów (RZS) i zesztywniającego zapalenia stawów kręgosłupa (ZZSK) pojawiły się innowacyjne leki biologiczne. Dzięki nim można znacznie opóźnić rozwój choroby.

Wyliczono tzw. wskaźnik innowacyjności, który określa dostępność leczenia biologicznego. Na Mazowszu wynosi on 30 proc., czyli bardzo niewiele (dobrze byłoby, gdyby wynosił ponad 50 proc.).

Można pomyśleć, że słaba dostępność leczenia biologicznego wynika z jego wysokich kosztów. Za terapię NFZ musi zapłacić około 40 tys. zł rocznie.

– Tu nie chodzi o barierę finansową – uważa Jerzy Gryglewicz.

– Kontrakty na leczenie biologiczne w 2010 r. nie zostały na Mazowszu wykorzystane. Problem polega na tym, że innowacyjne leki mogą być stosowane tylko w niektórych szpitalach w ramach tzw. programów terapeutycznych. Żeby chory miał szansę na terapię, musi trafić do odpowiedniej placówki. Tymczasem współpraca pomiędzy takimi właśnie wyspecjalizowanymi placówkami a poradniami reumatologicznymi najwyraźniej zawodzi.

Być może sytuacja w reumatologii zmieni się na lepsze w związku z nowym zarządzeniem prezesa NFZ, które weszło w życie 1 lipca i zmieniło zasady organizacji oraz finansowania świadczeń w poradniach specjalistycznych.

– Pacjentów ze schorzeniami reumatycznymi można bardzo szybko diagnozować i skutecznie leczyć w trybie ambulatoryjnym. Leczenie szpitalne często nie jest konieczne – przekonuje Jerzy Gryglewicz. – Teraz, kiedy NFZ przeznaczył większe środki na specjalistkę, będzie to łatwiejsze niż dotychczas. Gdy chory z bólem i obrzękiem stawów trafi do reumatologa, ten zleci mu na miejscu wszystkie potrzebne badania. I albo rozpocznie leczenie sam, albo wyśle pacjenta na terapię biologiczną. Wszystko powinno trwać krócej i przebiegać sprawniej. Teoretycznie. Zobaczymy, jaka będzie praktyka – podsumowuje Gryglewicz.

Porady nie od parady - lekarz reumatolog

2012-02-28T13:05:00.000-08:00

W "Poradach nie od parady" nasz gość pomagał Państwu odpowiedzieć na pytania związane ze schorzeniami reumatoidalnymi.

Porad na antenie Radia dla Ciebie udzielała dr Ewa Stanisławska - Biernat, z-ca kierownika Kliniki Reumatologii Instytutu Reumatologii i prezes Polskiej Fundacji Reumatologii.

Zapraszamy do wysłuchania audycji: link do strony-

http://www.rdc.pl/index.php?/pol/artykuly__1/warto_wiedziec/porady_nie_od_parady_lekarz_reumatolog

Od lipca trudniejszy dostęp do terapii biologicznych w reumatologii

2012-02-28T12:53:00.000-08:00

W Polsce dostęp do nowoczesnych terapii biologicznych dla dzieci i dorosłych z zapalnymi chorobami stawów jest utrudniony. Od 1 lipca 2012 r. ulegnie on dodatkowo pogorszeniu - twierdzą specjaliści reumatolodzy.

Ich zdaniem, będzie to efekt zastąpienia wraz z początkiem lipca programów terapeutycznych przez tzw. programy lekowe oraz ograniczenia środków, które NFZ może przeznaczyć na ich realizację.

Eksperci mówili o tym na spotkaniu prasowym, które towarzyszyło II Ogólnopolskiej Konferencji "Interdyscyplinarne Oblicza Reumatologii", zakończonej w weekend 20 lutego w Warszawie.

Reumatolodzy szacują, że 10-15 proc. chorych z zapalnymi chorobami reumatycznymi, takimi jak reumatoidalne zapalenie stawów (RZS), młodzieńcze idiopatyczne zapalenie stawów (MIZS) czy zesztywniające zapalenie stawów kręgosłupa (ZZSK), powinno otrzymywać drogie leki biologiczne. Tymczasem w Polsce odsetek ten ocenia się na ok. 1,5 proc.

Jest to spowodowane bardzo restrykcyjnymi kryteriami włączenia do programu leczenia biologicznego. Nie przysługuje ona bowiem dzieciom z tzw. skąpostawową postacią MIZS. Poza tym, żeby otrzymać tę terapię, ich stan zdrowia musi osiągnąć stan krytyczny.

Według obecnego na konferencji prof. Piotra Wilanda, prezesa Polskiego Towarzystwa Reumatologicznego (PTR), od początku lipca 2012 r. dostęp do leczenia biologicznego ulegnie w Polsce dodatkowemu pogorszeniu. PTR sygnalizowało to już w pierwszej połowie stycznia w komunikacie skierowanym do lekarzy i pacjentów (a 26 września 2011 r. w piśmie skierowanym do minister zdrowia Ewy Kopacz).

Jak wyjaśnili reumatolodzy, w myśl ustawy refundacyjnej od 1 lipca 2012 r. terapeutyczne programy zdrowotne, które obejmują leczenie konkretnej jednostki chorobowej, zostaną zastąpione przez programy lekowe, których przedmiotem będzie lek. Co więcej, osobne programy będą tworzone dla tego samego leku w tym samym schorzeniu w zależności od dawki i wielkości opakowania.

W związku z tym PTR przewiduje "duże komplikacje proceduralne w realizacji programów". Np. oddział reumatologiczny, który prowadzi leczenie pacjentów z RZS, MIZS, ZZSK i ŁZS (łuszczycowe zapalenie stawów) i który chciałby móc im oferować wszystkie zarejestrowane leki, będzie musiał zawrzeć z NFZ ponad 20 umów na realizację programów, zamiast - jak dotychczas - 4. Każda z tych umów będzie rozliczna oddzielnie.

- Dostępność leków biologicznych dla pacjentów zależy jednak nie tylko od tego, czy program terapeutyczny lub lekowy istnieje, ale też - ile środków NFZ przeznaczy na jego realizację - podkreślił prof. Wiland.

Zgodnie z art. 74 ustawy refundacyjnej, w całym 2012 r. NFZ nie będzie mógł przeznaczyć na leczenie pacjentów w programach więcej niż w 2010 roku.

POCZUJ SIĘ LEPIEJ!

2012-02-04T10:32:00.000-08:00

Oferuję pomoc rehabilitacyjną w wielu schorzeniach oraz pełen zakres masaży leczniczych i relaksacyjnych.
Jestem studentem 3-go roku fizjoterapii, a wcześniej ukończyłem szkołę medyczną na kierunku masażysta z tytułem technika.

Moją misją jest pomaganie ludziom oraz propagowanie zdrowego trybu życia.
Do każdego pacjenta podchodzę indywidualnie i traktuję jak partnera

-Masaż klasyczny
-Masaż relaksacyjny
-Masaż aromaterapeutyczny
-Masaż klasyczny + terapia punktów spustowych
-Masaż twarzy, szyi i dekoltu
-Masaż wyszczuplający bańką chińską

-Rehabilitacja w różnych schorzeniach

jeśli jesteś zainteresowany(a) to pisz na mojego maila lankosz2@op.pl

JA PRZYJADĘ DO CIEBIE! RYBNIK, OKOLICE
UWOLNIJ SIĘ OD BÓLU!

Ćwiczenia wykorzystywane w RZS

2012-01-17T14:38:00.000-08:00

Program rehabilitacji powinien skupić się na:

- zapobieganiu powstawaniu deformacji

- korekcji powstałych zniekształceń

- w miarę możliwości wzmocnienie siły mięśniowej i uelastycznianie struktur okołostawowych

- kompensacji.

W okresie zaostrzeń główną uwagę należy skupić na zapobieganiu zniekształceniom narządu ruchu. W tym czasie chory podświadomie przyjmuję pozycję przynoszącą ulgę w bólu, funkcjonalnie jednak niekorzystną. Rolą fizjoterapeuty jest korygowanie postawy i zapobieganie jej wadliwemu utrwaleniu.

Niezmiernie ważnym elementem terapii jest zapewnienie odpowiedniego łóżka oraz pozycji w czasie snu. Zaleca się leżenie na prostym materacu, bez poduszek z kończynami górnymi w lekkim odwiedzeniu i rotacji zewnętrznej, lub też w przywiedzeniu i rotacji wewnętrznej, ze zgiętymi stawami łokciowymi.

Kończyny dolne wyprostowane w stawach biodrowych i kolanowych, staw skokowy w pozycji pośredniej, stopa podparta i zabezpieczona przed zgięciem podeszwowym.

W leżeniu tyłem wskazane jest podkładanie wałeczków pod odcinkiem lędźwiowym i szyjnym.

Chory w miarę możliwości powinien układać się bokiem i przodem.

Bardzo bolesne stawy można na czas odpoczynku unieruchomić w miękkich ortezach, co zabezpieczy je przed przykurczami. Zaleca się też częstą zmianę pozycji ułożeniowych.

W celu utrzymania zakresu ruchów należy 3 razy dziennie prowadzić ćwiczenia czynno-bierne kończyn górnych i dolnych oraz ćwiczenia izometryczne.

Zmiany spowodowane stanem zapalnym powodują bolesność stawów i tkanek okołostawowych, co z kolei wywołuje odruchowe napięcie mięśni. W efekcie staw zostaje jeszcze bardziej obciążony i przez to bolesny.

Leczenie ma na celu w pierwszym rzędzie przerwanie tego „błędnego koła”. Należy więc zadziałać jednocześnie przeciwbólowo i przeciwzapalnie, rozluźniająco i odciążająco stosując farmako- i fizykoterapię.

W pracy z pacjentem należy uwzględnić okresy zaostrzenia objawów, przejawiające się obrzękami, wysiękiem i bólem stawów, stanami podgorączkowymi oraz okresy remisji.

Stan powierzchni stawowych i uszkodzenie chrząstki określa 4-stopniowa skala Seyfrieda:

1 stopień uszkodzenia stawu – badany wykonuje ruch z obciążeniem kończyny płynnie, w pełnym zakresie

2 stopień uszkodzenia stawu – badany wykonuje ruch w pełnym zakresie, niewielkie obciążenie powoduje ból

3 stopień uszkodzenia stawu – badany wykonuje ruch w odciążeniu płynnie, bez odciążenia ruch wykonywany jest powoli, „skokami”

4 stopień uszkodzenia stawu – badany nie jest w stanie wykonać ruchu czynnego, w warunkach odciążenia ruch wykonywany jest w zakresie mniejszym od biernego zakresu ruchu w danym stawie.

-Przy uszkodzeniach 1 stopnia chory może wykonywać ćwiczenia oporowe, z obciążeniem ½ maksymalnego. Chory może również odbywać dalekie spacery, w razie potrzeby odciążając kończynę przez użycie laski lub kuli.

-Chorzy z 2 stopniem uszkodzenia stawu mogą wykonywać ćwiczenia czynne wolne lub w odciążeniu z oporem.

-Przy uszkodzeniu 3 stopnia zaleca się ćwiczenia w odciążeniu lub w odciążeniu z niewielkim (do 1kg) oporem. Stawy kolanowe w czasie chodu należy odciążyć poprzez zastosowanie stabilizatorów i kul.

-U chorych z uszkodzeniami 4 stopnia, gdy jest taka możliwość stosuje się ćwiczenia w odciążeniu, jeśli stan pacjenta na to nie pozwala należy prowadzić ćwiczenia czynno-bierne i wspomagane.

Dodatkowo u pacjentów z 1 i 2 stopniem uszkodzenia chrząstki w celu zapobiegania przykurczom zaleca się wykonywanie ćwiczeń czynnych wolnych.

Przykładowe ćwiczenia:

1.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne wyprostowane, staw skokowy w pozycji pośredniej
Ćwiczenie: krążenie stóp

2.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne wyprostowane, staw skokowy w pozycji pośredniej
Ćwiczenie: zginanie grzbietowe stóp

3.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne wyprostowane, staw skokowy w pozycji pośredniej
Ćwiczenie: naprzemienne zginanie i prostowanie kończyn dolnych w stawach biodrowych i kolanowych

4.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne wyprostowane, staw skokowy w pozycji pośredniej
Ćwiczenie: wyprost kończyny w stawie kolanowym z jednoczesnym zgięciem grzbietowym stopy

5.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne zgięte w stawach kolanowych , stopy oparte o podłoże
Ćwiczenie: unoszenie miednicy aż do wyprostu w stawach biodrowych

6.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem, kończyny dolne zgięte w stawach kolanowych , stopy oparte o podłoże
Ćwiczenie: unoszenie miednicy aż do wyprostu w stawach biodrowych, następnie naprzemienne prostowanie lewej i prawej kończyny w stawie kolanowym

7.Pozycja wyjściowa: leżenie na boku lewym
Ćwiczenie: obszerne krążenie kończyną dolną prawą, następnie zmiana ułożenia i krążenie drugą kończyną

8.Pozycja wyjściowa: leżenie przodem
Ćwiczenie: naprzemienne zginanie i prostowanie stawów kolanowych

9.Pozycja wyjściowa: leżenie tyłem
Ćwiczenie: wznos kończyn dolnych do leżenie przewrotnego, następnie szybkie przejście do siadu prostego i powrót do pozycji wyjściowej

10.Pozycja wyjściowa: siad prosty
Ćwiczenie: skłon w przód, powrót do pozycji wyjściowej

11.Pozycja wyjściowa: siad prosty
Ćwiczenie: naprzemienne wznoszenie kończyn górnych

12.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż tułowia.
Ćwiczenie: krążenie ramion w przód., krążenie ramion w tył, naprzemienne krążenie ramion w przód, naprzemienne krążenie ramion w tył.

13.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż tułowia
Ćwiczenie: krążenie biodrami

14.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż tułowia.
Ćwiczenie: unoszenie rąk w górę – wdech nosem, opuszczanie rąk w dół – wydech ustami

15.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż tułowia, trzymają kijek
Ćwiczenie: unoszenie kijka w górę – wdech, opuszczanie kijka w dół – wydech

16.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane z przodu trzymają kijek
Ćwiczenie: uniesienie rąk z drążkiem w górę, skłon tułowia w prawo, powrót, skłon tułowia w lewo

17.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane z tyłu trzymają kijek
Ćwiczenie: odchylanie wyprostowanych ramion w tył, powrót do pozycji wyjściowej

18.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż tułowia
Ćwiczenie: odwiedzenie wyprostowanych rąk pod kątem 90° w stosunku do tułowia, kilkakrotne nawracanie i odwracanie dłoni (ruch jak przy wkręcaniu żarówki), powrót do pozycji wyjściowej

19.Pozycja wyjściowa: stanie w lekkim rozkroku, ręce wyprostowane wzdłuż, dłonie splecione
Ćwiczenie: wspięcie na palce, uniesienie rąk w górę – wdech, powrót do pozycji wyjściowej – wydech

20.Pozycja wyjściowa: postawa zasadnicza, stopy zwarte
Ćwiczenie: przeprost w stawach kolanowych z jednoczesnym napięciem mięśni czworogłowych ud i pośladkowych wielkich, następnie rozluźnienie mięśni

Zabiegi Fizykalne w RZS

2012-01-12T10:39:00.000-08:00

ZABIEGI FIZYKALNE W RZS

1. Zabiegi termiczne:

- krioterapia miejscowa lub ogólna wskazane przed ćwiczeniami- zimne okłady żelowe, lizaki lodowe

- ciepłolecznictwo- fango, IR, UD, parafina

2. Elektroterapia

3. Ultradźwięki – fonoforeza

4. Magnetoterapia

5. Wodolecznictwo

6. Elektromagnetyczne pole wielkiej częstotliwości (DKF, Terapuls)

Do zabiegów dobrze działających przeciwbólowo zalicza się krioterapie (miejscową oraz ogólną), działa poprzez blokowanie zakończeń nerwowych przewodzących ból, co prowadzi do szybkiego jego stłumienia. Skutkiem jest dużo lepsza ruchomość stawów, mogąca się utrzymywać nawet przez dłuższy czas. Zimno działa- przeciwbólowo, przeciwzapalnie, przeciwobrzękowo, znieczulająco, zmniejsza napięcie, zwiększa fagocytozę.

Zimnolecznictwo (krioterapia) powtarzane, codziennie przez 3 tygodnie wywierają wyraźny efekt przeciwbólowy, hamują aktywność procesów zapalnych i przyczyniają się do rozluźnienia mięśni. Stwierdzono, ze efekt przeciwbólowy po jednokrotnym skorzystaniu z wpływu zimna utrzymuje sie przez 3-4 godziny. Dobrym efektem stosowania zimna jest także pobudzanie przysadki mózgowej do produkcji hormonu, który zmusza nerki do odkwaszania tkanek, stąd po jakimś czasie objawy chorobowe zmniejszają się.

U chorych z RZS po zakończeniu cyklu 10 zabiegów przy użyciu krioterapii uzyskano skrócenie czasu trwania sztywności porannej, zmniejszenie obwodu stawów, zwiększenie siły chwytu o średnio 30%

Ciepłolecznictwo:

Ciepło już od wielu tysięcy lat stosowano jako środek służący leczeniu reumatyzmu. Ciepło powoduje miejscowo silniejsze ukrwienie i poprzez skórę działa na narządy wewnętrzne. Jednocześnie powoduje zmniejszenie napięcia mięśni, ponieważ działając przez dłuższy czas ciepłem na skórę mięsień w końcu się poddaje i dochodzi do rozluźnienia oraz pobudzenia przemiany materii. W RZS stosowanie ciepła w okolicach stawów przy istniejącej jeszcze aktywności choroby nie jest dozwolone, gdyż może wywołać skokowe pogorszenie. W stadiach nieaktywnych natomiast można je ostrożnie stosować; jest bardzo pomocne zwłaszcza przy napięciach mięśni grzbietu i tkanek okołostawowych.
Ciepło ma dobrą tolerancję w postaciach przewlekłych, pozytywna stymulacja fagocytów.
-Ciepłe kąpiele
-Fango, parafina
-UD

-IR
Przy stosowaniu ciepłolecznictwa trzeba zwrócić szczególną uwagę na to iż ciepło jest obciążeniem dla naczyń krwionośnych, w stanach ostrych ból nasili się, należy kojarzyć tą terapię z ruchem.

W elektroterapii mamy do czynienia z kilkoma rodzajami zabiegów oraz z prądami o różnych częstotliwościach.
W leczeniu RZS szczególne znaczenie ma jonoforeza. Polega na wprowadzeniu do tkanek siłami pola elektrycznego jonów działających leczniczo. Od celu jaki chcemy uzyskać będzie zależał wybór leku.

Wybrane leki używane w jonoforezie to:

Chlorowodorek lidokainy (+) działanie znieczulające

Chlorek wapnia (+) działanie przeciwzapalne

Jodek potasu (-) rozmiękczający wpływ na blizny

Hydrokortyzon (-) działanie przeciwzapalne

Tolazolina (-) rozszerzenie naczyń krwionośnych

Galwanizacja jest zabiegiem leczniczym, w którym wykorzystuje się prąd stały. Przepływ prądu stałego przez tkanki powoduje wytwarzanie w nich ciepła oraz ich przekrwienie, a także wpływa na zmianę pobudliwości nerwów i mięśni. Galwanizację prądem anodowym stosuje się w celu przeciwbólowym i przeciwzapalnym. Prąd katodowy wykorzystuje się do leczenia porażeń wiotkich oraz zaburzeń krążenia obwodowego.

Prądy diadynamiczne (DD) - są to prądy małej częstotliwości powstałe w wyniku nałożenia na prąd stały impulsów prądu zmiennego. Wykazują one silne działanie przeciwbólowe i przekrwienie, zmniejszające napięcie mięśni.

Prądy interferencyjne są to prądy średniej częstotliwości, powstające w wyniku nałożenia się dwóch prądów przemiennych w taki sposób, aby interferencja zachodziła w miejscu procesu chorobowego w głębi tkanek. Pobudzają do skurczy mięśnie szkieletowe, zwiększają przekrwienie tkanek, mają zastosowanie w leczeniu stanów bólowych zwłaszcza dużych stawów.

TENS (Transcutaneous Electrical Nervous Stimulation) jest odmianą elektrostymulacji, wykorzystującą prądy impulsowe o niskiej częstotliwości (1-150 Hz), zbliżonej do częstotliwości prądów fizjologicznych. Każdy rodzaj unerwienia reaguje na inną częstotliwość.

Np.: unerwienie naczynioruchowe, reaguje na częstotliwość 1,5-5 Hz.; Unerwienie mięśni wolno kurczliwych- na częstotliwość 5-25 Hz, szybkokurczliwych na 30-100 Hz (zależnie od typu). Unerwienie czuciowe i autonomiczne - na częstotliwość 8-15 Hz itd.

TENS, zależnie od dobranych parametrów osłabia czucie bólu, zmniejszając ilość sygnałów wysyłanych przez nerwy bólowe do kory mózgowej. Parametry stymulacyjne (częstotliwość, szerokość impulsu, modulacja, czas) mają wpływ na poszczególne typy unerwienia i odpowiednie reakcje efektorów. Specjalnie ukształtowane impulsy, powodują wzmożone uwalnianie do krwiobiegu endorfin - produkowanych przez organizm neurohormonów o działaniu podobnym do morfiny. Endorfiny, łagodzą na wiele godzin czucie bólu i stymulują chore tkanki do regeneracji.

W terapii ultradziwiękowej w podobny sposób substancje czynne można wprowadzać do organizmu przez skórę za pomocą zabiegu zwanego fonoforezą.

Ultradźwięki są falami akustycznymi wywierającymi na organizm człowieka działanie mechaniczne powodując mikro masaż tkanek. Mają właściwości przeciwbólowe, przeciwzapalne, zmniejszające napięcie mięśni, rozszerzające naczynia krwionośne, zwiększające przemianę materii.

Magnetoterapia - jest to leczenie polem magnetycznym, które przenika przez całe ciało docierając do każdej komórki. Ubranie ani opatrunek gipsowy nie jest dla niego przeszkodą. Działanie biologiczne pola magnetycznego polega na pobudzeniu oddychania komórkowego i regeneracji tkanek, zwiększając odporność organizmu, poprawiając ukrwienie tkanek, dając efekt przeciwbólowy, przeciwobrzękowy, przeciwzapalny.

Dowiedziono, iż zmienne pole magnetyczne o przebiegu sinusoidalnym stosowane w sposób przerywany wykazuje u większości chorych hamujący procesy destrukcyjne w stawach, ponieważ działa przeciwbólowo i przeciwzapalnie.

Terapuls to zabieg wykorzystujący działanie impulsowego pola elektromagnetycznego o wysokich częstotliwościach. Prawdopodobnie działanie terapeutyczne wiąże się z wpływem pól na elektryczny potencjał błon komórkowych, powodując zmiany fizykochemiczne na poziomie komórek. Z tego powodu impulsowe pole elektromagnetyczne wielkiej częstotliwości wykazuje działanie przeciwbólowe, przeciwzapalne oraz przeciwobrzękowe.

Diatermia krótkofalowa jest to przegrzanie tkanek pod wpływem pola elektrycznego lub pola magnetycznego o wysokiej częstotliwości w celu uzyskania rozluźnienia mięśni. Diatermia nie uszkadza tkanek. Wyróżnia się w niej dwie metody: kondensatorową i indukcyjną.

Diatermia kondensatorowa wykorzystuje do nagrzania tkanek pole elektryczne. Nagrzewa ona głównie tkanki płytko położone takie jak tkanka tłuszczowa.

Diatermia indukcyjna wykorzystuje do nagrzania tkanek pole magnetyczne, wokół którego zgodnie z prawami Maxwella powstaje wirowe pole elektryczne nagrzewające głównie tkanki głęboko położone takie jak mięśnie.

W następnej części postaram się przedstawić najczęściej wykorzystywane ćwiczenia usprawniające w Rzs.

REUMATOIDALNE ZAPALENIE STAWÓW- RZS

2012-01-06T06:41:00.000-08:00

RZS należy do uogólnionych chorób tkanki łącznej

Inne nazwy tej choroby to:

- gościec przewlekle postepujący,

- polyarthritis reumatoidea,

- RZS

Jest to choroba zapalna, nieropna, uogólniona tkanki łacznej całego ustroju. Stawy obejmuje

najczęściej symetrycznie. Na pierwszy plan wysuwają się zmiany stawowe i zaniki

mięśniowe, ale później zmiany są widoczne w całym organizmie.

Jest to choroba

• przewlekle występująca

• z okresami zaostrzeń

• z okresami remisji.

Zmiany chorobowe wystepują w wielu narządach. Podkreśla się predyspozycje genetyczne i

predyspozycje płci żeńskiej do zachorowania na te chorobę.

Etiologia i patogeneza

Etiologia RZS jest nieznana.

Rozważano możliwosc udziału wirusów różyczki, cytomegali i mykoplazmy. 20 lat temu

zwrócono szczególna uwagę na zakażenie wirusem Epsteina – Barr (EBV), okazało się

bowiem, e 80% chorych na RZS wykazuje obecność przeciwciał na EBV.

Artykuł lekarza rodzinnego Marcina Pustkowskiego

Reumatoidalne zapalenie stawów występuje około 4 razy częściej u kobiet niż u mężczyzn, a dotyczy około 1-2% całej populacji.

Co to jest właściwie reumatyzm? Czy reumatyzm to choroba?

Reumatoidalne zapalenie stawów, zwane niegdyś gośćcem przewlekle postępującym, jest przewlekłą chorobą całego organizmu, z okresami zaostrzeń i remisji (ustąpienia ostrych objawów). W wielu przypadkach choroba ta prowadzi do inwalidztwa, a niekiedy nawet do zgonu.
Przyczyny, czyli samobójczy atak
Reumatoidalne zapalenie stawów (rzs) należy do grupy chorób zwanych autoimmunologicznymi. W schorzeniu tym organizm zwraca się przeciwko samemu sobie. Obiektem "ataku" układu immunologicznego jest on sam, a dokładniej fragment przeciwciała zwany Fc. Nie znamy, niestety, przyczyn takiego stanu. Na pewno wiąże się on z uwarunkowaniami genetycznymi i, być może, z zakażeniem wirusami bądź innymi drobnoustrojami. Czynnikiem bezpośrednio wyzwalającym objawy jest czasem przebyty poród, znaczny wysiłek fizyczny, silny i długotrwały stres, uraz czy zakażenie.

Z takim "samobójczym atakiem" łączy się zawsze odczyn zapalny, który doprowadza do pogrubienia błony maziowej stawów i zniszczenia chrząstki. Zapaleniu ulegają również małe naczynia w całym organizmie. Jest to przyczyna objawów pozastawowych.

Po pierwsze - stawy...
Jak w wielu chorobach przewlekłych, w rzs występuje uczucie rozbicia, skłonność do pocenia, stany podgorączkowe; symptomy te nazywamy ogólnymi albo nieswoistymi.

Jednak najbardziej charakterystyczne dla tej choroby są objawy związane ze stawami. Typowa jest ich lokalizacja w małych stawach dłoni. Zmiany są najczęściej symetryczne. Występuje obrzęk, ból, sztywność, zwłaszcza w godzinach porannych. W zaawansowanych stadiach rzs palce ustawiają się w jednym kierunku (w stronę kości łokciowej). Nazywamy to odchyleniem łokciowym. Charakterystyczne są też zaniki mięśni. Ostatecznie dłoń staje się niesprawna, a drobne stawy usztywnione.

W 20% przypadków pod skórą, szczególnie na łokciach i kolanach oraz w innych miejscach narażonych na ucisk, pojawiają się guzki reumatoidalne. Ze stawami są związane także torbiele Bakera spotykane w dole podkolanowym. Przyczyną powiększenia obwodu kolana jest wtedy przepuklina torebki stawowej.

Inne objawy
W rzs spotyka się również (rzadko) objawy narządowe. Możemy obserwować zapalenie osierdzia, a nawet zmiany w EKG naśladujące zawał serca. Dość często dochodzi też do zapalenia opłucnej. Charakterystyczne mogą być również objawy ze strony oczu - zapalenie spojówek i rogówki, zapalenie twardówki czy nadtwardówki. Zapalenie małych naczyń prowadzi do sinicy, rumienia dłoni, a czasami do martwicy palców.

Powikłaniem rzs bywa skrobiawica polegająca na odkładaniu się patologicznego, powstającego w przewlekłych procesach zapalnych białka w różnych narządach - m.in. w nerkach. Może wtedy dojść do niewydolności nerek i (na szczęście rzadko) do zgonu.

Tabletki...
Farmakologiczne leczenie rzs rozpoczyna się od niesteroidowych leków przeciwzapalnych (NLPZ). Do tej grupy leków należy m.in.: kwas acetylosalicylowy, indometacyna, diklofenak czy ibuprofen. Jednak ich stosowanie wiąże się z występowaniem wielu działań niepożądanych. Mogą to być zaburzenia żołądkowo-jelitowe, odczyny alergiczne, zaburzenia pracy szpiku (i w rezultacie np. niedokrwistość), zaburzenia pracy układu nerwowego (bóle i zawroty głowy). Niekiedy (na szczęście rzadko) NLPZ wywołują krwawienia z przewodu pokarmowego oraz wrzody żołądka i dwunastnicy.

Drugą grupę stanowią leki modyfikujące proces zapalny, skuteczne w 50-70%. Wydawać by się mogło, że terapię należałoby zacząć od nich. Jednak ich stosowanie wiąże się z jeszcze większą liczbą objawów niepożądanych niż przy NLPZ. Poza tym do pełnego uwidocznienia ich działania potrzeba przynajmniej dwóch miesięcy. Dlatego leczenie rozpoczyna się zwykle od działających prawie natychmiast NLPZ.

Jednym z leków modyfikujących proces zapalny jest sulfasalazyna stosowana na przykład we wrzodziejącym zapaleniu jelita grubego. Jej działanie, w przeciwieństwie do innych leków, rozpoczyna się stosunkowo szybko. Działania niepożądane to głównie objawy alergiczne oraz nudności, wymioty, bóle głowy i zaburzenia czynności wątroby.

Innym lekiem jest chlorochina. Spotykamy ją głównie w terapii zimnicy (malarii). Jej zastosowanie w leczeniu rzs jest ograniczone przede wszystkim do przypadków o lekkim przebiegu. Niestety i ona powoduje działania niepożądane, zwłaszcza dolegliwości żołądkowo-jelitowe, odczyny alergiczne, a przy długotrwałym stosowaniu - uszkodzenie wzroku (rogówki, siatkówki). Dlatego bardzo ważna jest coroczna kontrola okulistyczna.

Chyba najbardziej znanym środkiem w leczeniu rzs są sole złota. Cały czas zajmują silną pozycję w terapii rzs ze względu na dosyć dużą skuteczność. Dają jednak objawy uboczne: uszkodzenie wątroby, szpiku i nerek, zapalenie skóry i jamy ustnej. Konieczne są okresowe badania krwi i moczu. Przy stosowaniu leków doustnych objawów jest mniej (głównie ze strony układu pokarmowego, np. biegunka).

Podobną do soli złota skuteczność ma też D-penicylamina. Niestety objawy niepożądane (dotyczące skóry, błon śluzowych, szpiku kostnego, nerek, przewodu pokarmowego) występują częściej. Zawsze ważna jest okresowa kontrola moczu i krwi.

Inną dużą grupą leków stosowanych w rzs są leki immunosupresyjne, hamujące wytwarzanie szkodliwych przeciwciał. Niestety, dochodzi tutaj do zaburzenia dzielenia się innych niż limfocyty komórek. Dotyczy to błony śluzowej przewodu pokarmowego, jamy ustnej, włosów. Wskazaniem do ich zalecenia są ciężkie postaci rzs.

...ale nie tylko
Oprócz leków w rzs niezmiernie ważne jest stosowanie fizykoterapii. Wykorzystuje się zimno, ciepło, kąpiele i masaże wodne oraz elektroterapie, masaże i ćwiczenia ruchowe.

Czasami są niezbędne metody zabiegowe: usunięcie ziarniny z błony maziowej stawów oraz zabiegi rekonstrukcyjne i protetyczne. Innym sposobem na usunięcie przerosłej błony maziowej jest wstrzyknięcie do stawów substancji radioaktywnych.

Objawy choroby

poranna sztywność stawów,
obrzęk (zapalenie) stawu obejmujący co najmniej 3 lub więcej stawów,
lokalizacja zmian w nadgarstkach, śródręczu lub w palcach,
symetryczność zmian,
typowe zmiany radiologiczne,
guzki reumatoidalne,
obecność czynnika reumatoidalnego.

Jeśli chory spełnia co najmniej 4 z tych kryteriów, to lekarz rozpoznaje reumatoidalne zapalenie stawów.

Jakie badania?
W rozpoznaniu choroby pomocne bywają również badania laboratoryjne. Należy do nich między innymi określanie czynnika reumatoidalnego, który wykrywa się w 70-80%. Jest to przeciwciało skierowane przeciwko innym przeciwciałom. Jednym z najbardziej popularnych badań stwierdzających obecność tego czynnika jest odczyn lateksowy (popularnie "lateks").

W badaniach obserwuje się zmiany charakterystyczne dla przewlekłego stanu zapalnego: wzrost OB, zmniejszenie stężenia żelaza w surowicy, niedokrwistość.

Ważne jest również badanie radiologiczne - najczęściej są to zdjęcia dłoni. Stwierdza się wtedy m.in. osteoporozę, zwężenia szpary stawowej, nadżerki.

Zdjęcia nie powinny być wykonywane częściej niż co 1-2 lata

Zespoły posturalne- Ćwiczenia mm. brzucha, grzbietu

2012-01-01T12:46:00.000-08:00

Trening mięśni brzucha powinien być poprzedzony rozgrzewką-nie gorszą niż przed treningiem innych partii umięśnienia. Prawidłowa rozgrzewka przed treningiem mięśni brzucha zawiera, poza ćwiczeniami aerobowymi( zwiększającymi temperaturę mięśni)-jak przy innych grupach mięśniowych, także odpowiednie ćwiczenia angażujące dolny odcinek grzbietu- np. skłony, skręty tułowia, krążenia bioder jak również mięśnie prostowniki bioder(bardzo aktywne w treningu mięśni brzucha).

Ćwiczenia wzmacniające mięśnie BRZUCHA

Połóż się na plecach, ugnij nogi w kolanach, ręce połóż wzdłuż ciała z ugiętymi do góry dłońmi w nadgarstkach. Następnie lekko unosimy tułów, maksymalnie napinając mięśnie brzucha.
Dla ułatwienia ćwiczenia można położyć ręce na karku. Pozycję końcową możesz utrzymać przez kilka sekund. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy

Połóż się na plecach, ugnij nogi w kolanach, ręce załóż za głowę i unoś barki zadzierając brodę do góry. Pozycję końcową utrzymuj w górze przez kilka sekund. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund.

Połóż się na plecach podeprzyj głowę dłońmi i unoś wyprostowany tułów do góry. Masz kilka wariantów w jaki sposób możesz to ćwiczenie wykonać:

- pozycję końcową utrzymuj przez kilka sekund;
- opuszczaj stopy tuż nad podłoże i ruchem rolującym lekko unoś głowę;
- unoś tułów ruchem rolującym, najpierw głowę, potem barki i resztę tułowia
Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund.

Usiądź sobie na podłodze i podeprzyj się z tyłu na lekko ugiętych rękach. Następnie unoś pięty nad podłoże i prostuj nogi do góry, po czym wracaj do pozycji wyjściowej. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund.

Połóż się na plecach podeprzyj głowę dłońmi i unoś głowę nad barki, następnie prowadź raz prawy, raz lewy łokieć do przeciwnego kolana. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund.

Połóż się na plecach, zegnij nogi w kolanach i unieś do góry pośladki tak, aby wszystko tworzyło z tułowiem linię ciągłą. Wyciągnij prostą prawą nogę, następnie kilkakrotnie zginaj ją w kolanie i znowu prostuj. Zgięte kolano zbliżaj do klatki piersiowej. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund na obie strony: raz lewą, raz prawą nogą.

Stań w rozkroku, na lekko ugiętych kolanach, spleć dłonie nad głową i wykonuj głęboki skłon w bok nie skręcając tułowia. W pozycji końcowej możesz pogłębić skłon. Ćwiczenie wykonuj w dwóch seriach po 10 razy z przerwą 15 sekund.

Zespoły posturalne – bóle szyi i lędźwi. Problem cywilizacyjny?

2011-11-17T14:33:00.000-08:00

W wyniku ewolucji ciało ludzkie przybrało formę wyprostną - a więc postawę dwunożną (homo erectus). Spowodowało to, że kręgosłup jest obciążany osiowo, a więc siły jakie na niego działają znacznie wzrosły. Kręgosłup składa się z kręgów, krążków międzykręgowych, więzadeł oraz funkcjonalnie powiązanych z nim mięśni, które jako całość są odpowiedzialne za przenoszenie obciążeń. Bardzo ważnym elementem są także krzywizny kręgosłupa - lordoza szyjna, kifoza piersiowa, lordoza lędźwiowa, a także ułożenie kości krzyżowej wraz z miednicą. Krzywizny te także mają za zadanie amortyzację i zmniejszenie obciążeń jakie mogłyby oddziaływać na idealnie prosty kręgosłup.

Zespoły posturalne są to zaburzenia głównie w obrębie układu mięśniowego, w których wyniku dochodzi do bolesności i ograniczenia funkcji odpowiednich okolic ciała. Najlepszym przykładem są: zespół skrzyżowania górnego i dolnego. Pierwszy z nich dotyczy zaburzeń w okolicy szyi, łopatek, barków oraz kończyn górnych. Zespół skrzyżowania dolnego dotyczy bólów odcinka lędźwiowo-krzyżowego kręgosłupa, których przyczyna nie leży w zaburzeniach struktury i mechaniki samego kręgosłupa, a więc nie jest spowodowany dyskopatią, zablokowaniami stawów międzykręgowych oraz innymi zmianami strukturalnymi kręgosłupa. Jednak zaznaczyć należy, że nieleczony zespół posturalny powoli przeradza się w zespół funkcjonalny (ograniczenie funkcji), a następnie w strukturalny (zaburzenia strukturalne, zwyrodnienia, itp.). Można zatem powiedzieć, że zespół posturalny jest oznaką przeciążenia układu mięśniowego – świadczy o złej postawie, także o niekorzystnych pozycjach przyjmowanych podczas dnia.

Zespoły posturalne często powodują objawy rzekomokorzeniowe. Oznacza to, że łatwo zdiagnozować je jako zaburzenia pochodzenia kręgosłupowego, podczas gdy dysfunkcja leży zupełnie gdzie indziej. Niestety zauważa się, że coraz częściej podczas diagnostyki, wielu specjalistów kieruje się tylko wynikami badań obrazowych (RTG, USG, MRI, CT, itd.), nie wykonując testów klinicznych, które często znacznie lepiej zróżnicują istniejący problem. Wielu znakomitych lekarzy i terapeutów powtarza już od dawna: „Podstawą badania są testy kliniczne, których wyniki są następnie potwierdzane lub wykluczane w badaniach dodatkowych i obrazowych”.

Zespół posturalny obejmuje tkankę mięśniową, powięziową oraz skórną powodując różnie umiejscowione bóle o różnym charakterze bólowym.

Zespół skrzyżowania górnego

– szyja, barki, kończyny górne

Jest to bardzo często występująca dysfunkcja, dotycząca szyji, łopatki, barków i kończyn górnych. Pierwszą oznaką, która jest charakterystyczna dla tej jednostki to wysunięta w przód głowa, uniesione i wysunięte w przód barki oraz często odstające łopatki. Zespół ten może być jedno- lub obustronny. W jego wyniku pojawiają się rwące, palące lub ciągnące bóle mięśniowe, rwące bóle stawu ramiennego, łokciowego, a nawet nadgarstka (ważne zróżnicowanie z zespołem cieśni nadgarstka). Charakterystyczne są punkty dużej bolesności w mięśniach, a także poczucie sztywności szyji i barków. Mogą występować bóle głowy – głównie w okolicy potylicy, skroni i oka. Inna charakterystyczną oznaką są drętwienia i / lub bóle skóry w okolicy barku, ramienia po stronie zewnętrznej. W silniejszej fazie może dojść do osłabienia siły mięśniowej ramienia, przedramienia i nadgarstka.

Trudnością w diagnostyce zespołu skrzyżowania jest to, że wiele objawów pokrywa się z innymi dysfunkcjami jak np.: zespół górnego otworu klatki piersiowej, w którym podobne objawy wywołane są na skutek ucisku traktów nerwowych i / lub naczyniowych w okolicy obojczyka – co należy zróżnicować.

Główną oznaką tego zespołu jest brak zaburzeń kręgosłupa szyjnego, pomimo występujących objawów rzekomokorzeniowych. W wyniku złej postawy (np.: przy biurku w pracy, przy komputerze) dochodzi do skrócenia mięśni, czyli przykurczu. Następnie zachodzą zmiany właściwego współgrania mięśni, pojawiają się złe wzorce i sekwencje ruchowe w wyniku czego w mięśniach powstają tzw: Trigger Points – czyli punkty spustowe bólu.

Uaktywnienie się tych punktów w jednym mięśniu wiąże się z powstawaniem zaburzeń w innych – i w ten sposób dochodzi do „łańcuchowej” reakcji, która prowadzi do bardzo dużej bolesności i ograniczenia funkcji szyji i kończyny górnej.

Bardzo często początki zespołu są nieodczuwalne dla pacjenta lub pacjent odczuwa je jako dyskomfort szyji lub barków. Zaniedbanie tych oznak może prowadzić do „bolesnych konsekwencji”, opisanych powyżej. Bardzo charakterystyczną oznaką zespołów posturalnych jest fakt, że często nie ma reakcji na leki przeciwbólowe.

Terapia opiera się głównie na terapii tkanek miękkich (Trigger Points Release, Myofascial Release, Postisometric Relaxation, Positional Release, itd.) oraz po uzyskaniu właściwego napięcia mięśniowego i usunięciu bolesności przechodzi się do stabilizacji właściwej postawy, korekcji sekwencji ruchowej (np.: rytm łopatkowo-ramienny) oraz właściwego wzorca ruchowego.

Bardzo ważną - jak nie najważniejszą – rzeczą, o jaką powinien zadbać terapeuta, jest ergonomia życia codziennego. Oznacza to właściwe dostosowanie warunków miejsca pracy, które to najczęściej są przyczyną powstawania owego zaburzenia (wysokość biurka, krzesła, ułożenie komputera, klawiatury, myszki, fotela samochodowego, itp.)

Pacjent musi pamiętać o tym, że w głównej mierze to od niego zależy jak szybko wyzdrowieje, gdyż nawet codzienne spotkania z terapeutą stanowią 1/24 czasu jaki pacjent spędza sam ze sobą w ciągu doby. Stąd też musi się jak najdokładniej stosować do wytycznych terapeuty, aby liczyć na dobre rezultaty. Terapeuta pokazuje jak osiągnąć żądane efekty, stymuluje układy do poprawy, przywraca pewne naturalne właściwości mechaniczne, natomiast bardzo dużo zależy od samego pacjenta – proszę o tym pamiętać.

Zespół skrzyżowania dolnego

- okolica lędźwiowo-krzyżowo-miedniczna, kończyna dolna

Dysfunkca ta jest najczęściej mylnie diagnozowana jako problem dyskopatyczny lub odkręgosłupowy, podczas gdy przyczyna leży w niewłaściwym ustawieniu posturalnym kompleksu lędźwiowo-krzyżowo-miednicznego. Najczęściej związane jest to z pogłębieniem lordozy lędźwiowej, lecz w wielu przypadkach mamy do czynienia ze zmniejszoną krzywizną kręgosłupa lędźwiowego. W wyniku zaburzenia posturalnego (np.: zła pozycja siadu, często przez wiele godzin) dochodzi do przykurczu i punktów spustowych bólu w jednych grupach

mięśniowych i wydłużenia oraz osłabienia innych grup mięśniowych. Okolica ta jest stabilizowana przez kilka układów mięśniowych, które ze względu na miejsce działania możemy nazwać mięsniami lokalnymi i globalnymi oraz możemy ułożyc je w grupy, które ze soba współpracują – grupa wewnętrzna (m.wielodzielny, mm.dna miednicy, m.poprzeczny brzucha i przepona)

oraz grupa zewnętrzna składająca się z kilku podgrup mięśni globalnych. Skrótowo można powiedzieć, że dochodzi do upośledzenia (osłabienia) działania grupy wewnętrznej oraz mięśni pośladkowych i mm.brzucha. Ważne jest aby zróżnicować, czy m.wielodzielny (który leży blisko kręgosłupa i jest głównym stabilizatorem dynamicznym odcinka lędźwiowego) jest w stanie przykurczu i nadmiernego napięcia, czy też ulega już zanikowi i osłabieniu. Przykurcz i podwyższone napięcie dotyczy mięśnia biodrowo-lędźwiowego, prostego uda, mięśni przywodzicieli, napinacza powięzi szerokiej i czasem czworobocznego lędźwi. W ten sposób powstaje tzw. dysbalans mięśniowy, który prócz zaburzenia sekwencji i wzorców ruchowych, objawia się jako objawy rzekomokorzeniowe, a więc daje bóle promieniujące do kończyn (jak dyskopatia), opasa tułów lub wywołuje sztywność tego odcinka.

Opisywany tutaj schemat dysfunkcji jest dla Państwa z pewnością trudny do zrozumienia. Tak więc, aby Państwu przybliżyć i ułatwić wyobrażenie na temat owego problemu – opiszą to w przenośni: proszę sobie wyobrazić, że kręgosłup lędźwiowy to maszt, a miednica to łódź. Razem połączone są linkami (mięsniami), które przebiegają w różnych kierunkach, dzięki czemu maszt jest stabilnie osadzony w łodzi. W przypadku dysbalansu mięśniowego, jedne linki się skracają a inne wydłużają – powoduje to „niestabilność” masztu w odniesieniu do łodzi, co ciągnie za soba niebezpieczeństwo nadwyrężenia lub uszkodzenia samego masztu. Myślę, że tak opisana sytuacja jest dla Państwa znacznie łatwiejsza do zrozumienia, a zrozumienie swojego problemu jest najlepszym kluczem do jego rozwiązania.

Podczas diagnostyki tego odcinka ciała uwzględnia się także inne obszary ciała, doszukując się różnych asymetri i zaburzeń, które mogły wtórnie wywołać ten stan. Zwraca się szczególna uwagę na ustawienie miednicy, stawów biodrowych, kolanowych i skokowo-goleniowych, a także całego kręgosłupa, barków i szyji. Każda z tych okolic w przypadku zaburzenia symetrii, będzie prowadzić do kompensacji (wyrównania) w innym odcinku ciała.

Terapeuta nie skupia się wyłącznie na okolicy bolesnej, lecz działa globalnie, gdyż nasze ciało jest jednym mechanizmem, w którym jedna usterka ciągnie za sobą kolejne. Usunięcie przyczyny powodować będzie ustąpienie innych, wtórnych skutków. Nazywamy to leczeniem przyczynowo-skutkowym.

Podobnie jak w przypadku zespołu skrzyżowania górnego, tak tu kładziemy silny nacisk na ergonomię środowiska pracy i otoczenia, ucząc pacjentów jak powinni odciążać chore miejsca, jak właściwie siadać,

stać podczas prac oraz jak dostosować miejsce pracy (biurko, komputer, fotel, itp.)

Problemy zaburzeń współdziałania w układzie mięśniowym są rzadko rozpoznawane, patrząc całościowo na służbę zdrowia w naszym kraju. Nowoczesne badania, śledzenie doniesień naukowych powoduje, że potrafimy znacznie sprawniej i efektywniej leczyć dysfunkcje, które często wrzuca się do jednego worka z najpopularniejszymi problemami narządu ruchu.

Gorset mięśniowy

2011-11-15T14:14:00.000-08:00

Kluczowe jest uzyskanie optymalnej wydolności, wytrzymałości i siły mięśni brzucha

(szczególnie głębokich partii) pozwalających na utrzymanie prawidłowej postawy, a także kontrolowanie ustawienia kręgosłupa podczas wykonywania ruchu tak, by odbywał się on bez bólu. Według badań osoby posiadające silne mięśnie rzadziej skarżą się na bóle kręgosłupa, bo jak wiadomo, silne mięśnie zapewniają dobrą stabilizację. Jednak w przebiegu dyskopatii uważa się, że obniżenie takich parametrów jak wydolność i wytrzymałość (głównie mięśni brzucha i grzbietu) decyduje o konsekwencjach bólowych.

Z kolei dla odzyskania balansu mięśniowego miednicy ważna jest praca nad mięśniami pośladkowymi (ale z głową! Niektóre ćwiczenia wzmacniające mięsień pośladkowy wielki bardzo ładnie zwiększają lordozę lędźwiową, co często nie jest pożądane). Ćwiczenia gibkościowe to głównie PIR, a potem stretching przykurczonych tkanek w obrębie wspomnianego modułu.

Należy także pamiętać o grupie chorych leczonych operacyjnie – w ich przypadku intensywne ćwiczenia są wskazane dopiero po 4 – 6 tygodniach po zabiegu, do tego czasu najbardziej wskazane są ćwiczenia w wodzie i wszelkie inne, które będą bezbólowe, a wzmocnią gorset mięśniowy bez nadmiernego ruchu kręgosłupa. Z zasady ćwiczenia te powinny być krótkotrwałe.

Masaż Twarzy

2011-11-08T02:35:00.000-08:00

W XIX wieku Karol Darwin interesował się wyrazami mimicznymi. Od tej pory analizowano mimikę przede wszystkim jako sposób wyrażania emocji. Dominowało przekonanie o wrodzonym podłożu wyrazów mimicznych i ich użytecznym charakterze.

Na przykład uważano, że warczenie i szczerzenie zębów było komunikatem społecznym, pierwotnie związanym z submisją i groźbą (tak jak u psów, które łaszą się i warczą jednocześnie). U współczesnych ludzi te zachowania przerodziły się w uśmiech. Gdy dawni ludzie jedli coś niesmacznego, to rzekomo marszczyli nos i wypluwali jedzenie, dlatego te wyrazy mimiczne związane są z uczuciem wstrętu (marszczenie nosa, wydęte wargi, zmrużone oczy). Zdziwienie związane miało być z odruchem orientacyjnym, który polega między innymi na zwiększaniu się wrażliwości zmysłów (obniżenie progów reakcji). Objawia się to podniesieniem brwi, szerokim otwarciem oczu, nastawieniem uszu itp.

Darwin był zdania, że wyrazy mimiczne wykształciły się w toku ewolucji, bowiem były mechanizmami adaptacyjnymi, zwiększały szanse przetrwania. Gdy jeden osobnik zobaczył np. niebezpiecznego drapieżnika, jego wyraz twarzy mógł ostrzec innych przed niebezpieczeństwem. Gdy twarz przybierała wyraz gniewu, był to czytelny komunikat dla słabszych osobników, aby trzymali się teraz z daleka. Wyraz twarzy obrzydzenia ostrzegał: "Bleee, nie jedzcie tego!".

Dzisiejsze badania potwierdzają przekonanie o biologicznym uwarunkowaniu wyrazów mimicznych podstawowych grup emocji.

Dodaję zdjęcia przedstawiające mięśnie twarzy podczas ich pracy ------>

Niżej zamieszczam linki do filmików przedstawiających wykonanie masażu kosmetycznego, klasycznego twarzy!

Masaż twarzy-- pozycja leżąca

http://chomikuj.pl/WanillaCandle/Masa*c5*bc+-+filmiki+krok+po+kroku/masa*c5*bc+twarzy/masaz+klasyczny+twarzy,258244573.avi

Masaż twarzy-- pozycja siedząca

Metodyka masażu klasycznego twarzy.

Pozycja wyjściowa: pacjent leży tyłem lub siedzi choć ta pozycja jest mniej wygodna dla pacjenta, masażysta stoi z tyłu za pacjentem. Większość ruchów masażysta wykonuje 4 palcem.

Czoło:
1.      Gł - od nasady nosa do linii owłosienia.
2.      Gł - ręka za ręką, rozpoczynając od linii środkowej czoła, kończąc na skroniach.
3.      Gł - czterema palcami.
4.      Uciski pionowe od nasady nosa przez środek czoła do linii włosów - wzdłuż linii włosów do skroni + rozcieranie na skroni.
5.      R - poprzeczne od środka czoła do skroni - Gł.
6.      R - czterema palcami.
7.      U - ze skręceniem (palec wskazujący i środkowy) - Gł.
8.      O- opukiwanie opuszkami palców i całymi dłońmi -Gł.
9.      W - stabilna - Gł.

Masaż okolic oczu:
1.      Gł - dookoła oczu.
2.      Gł - okularowe.
3.      Gł - dookoła oczu z uciskami.
4.      Gł — okularowe z uciskami.
5.      R-dookoła oczu.
6.      O - opukiwanie dookoła oczu.

Masaż powiek:
1.      Gł - powiek od wewnętrznych kątów do zewnętrznych kątów oczu.
2.      R- powiek od wewnętrznych kątów do zewnętrznych kątów oczu.

Masaż brwi:
1.      Gł — wzdłuż brwi.
2.      R- wzdłuż brwi.
3.      U - szczypczykowe lub/ i ugniatanie falą brwi - Gł.
4.      Formowanie brwi - pod włos.
5.      Gł -robimy nitke chwyt pomiędzy palcem IV a I i przeciągnięcie.
6.      Opukiwanie kurzych łapek.

Masaż nosa:
1.      Gł-nosa.
2.      R - nosa.
3.      Uciski - od skrzydełek, po bocznych powierzchniach do nasady nosa.
4.      U - szczypczykowe nosa - Gł.
5.      Formowanie nosa - Gł.
6.      Opukiwanie nosa.

Masaż wargi górnej i dolnej:
1.      Gł - okrężne ust.
2.      R - okrężne ust.

3.      Uciski pionowe dookoła ust.
4.      Gł - czerwieni ust.
5.      Formowanie ust - Gł.
6.      Opukiwanie i szczypanie ust.

Masaż policzków:
1.      Gł - mm jarzmowych, śmiechowych i policzkowych.
2.      R - w 4 pasmach:

■        Od nosa pod oczami do uszu.
■        Od skrzydełek nosa, przez policzki do uszu.
■        Od kącików ust do kątów żuchwy.
■        Od środka brody po krawędziach żuchwy do kątów

3.   U - podłużne i poprzeczne w tych samych pasmach.
4.   Uciski -podłużne i poprzeczne w tych samych pasmach.
5.   0- opuszkami palców i całymi dłońmi.
6.   Wibracja - stabilna.

Masaż brody i podbródka:
1.      Gł - poprzeczne od środka brody do kąta żuchwy.
2.      R - okrężne środka bródki.
3.      Gł - poprzeczne od środka brody do kąta żuchwy.
4.      U - podłużne i „falą" od środka brody do kąta żuchwy.
5.      Gł - poprzeczne.
6.      Formowanie brody.
7.      Opukiwanie brody.
8.      Opukiwanie krawędzi brody.
9.      O - podbródka.

Masaż szyi (z ominięciem krtani i gruczołu tarczowego):
1.      Gł - poprzeczne i podłużne (od obojczyków do kątów żuchwy).
2.      R- poprzeczne i podłużne (od obojczyków do kątów żuchwy)..
3.      Opukiwanie i O - mm szyi.

Zakończenie:
1.      Gł - całej twarzy.
2.      O - całej twarzy - Gł.
3.      Wibracja - całej twarzy - Gł.

Masaż ucha:
1.      Gł - ucha.
2.      R-ucha-Gł.
3.      Formowanie ucha.

DOBRY TRENING

2011-10-04T00:27:00.000-07:00

Kulturystyka lub fitness czyli sporty pozwalające na uzyskanie upodobanej sylwetki są dziedzinami tylko dla wytrwałych. Serwis poświęcony fitness i sportom siłowym oraz kulturystyce. Zawiera porady, informacje i działy takie jak: sporty siłowe, odżywki, suplementy, dieta, trening, odchudzanie i szeroko pojęty aktywny tryb życia. Mamy nadzieje, że nasze treści okażą się przydatne i uczynią Twój trening bardziej efektywny.

Siłownia to sposób nie tylko by wypracować mięśnie, gdyż na siłowni można także skutecznie schudnąć. Niestety kulturystyka to nie łatwy orzech do zgryzienia. Nie jest łatwo by wyglądać jak kulturysta. Droga do godnych podziwu bicepsów jest długa, nie wystarczą do tego trzy wizyty na siłowni tygodniowo. Siłownia jest pełna maszyn, bądź ciężarów. Można precyzyjnie ćwiczyć poszczególne grupy mięśni samemu lub pod opieką trenera. Idąc pierwszy raz na siłownię, powinno się powiedzieć trenerowi, co chcesz osiągnąć czy schudnąć, czy nabrać na masie, wyrzeźbić mięśnie, czy nabrać kondycji.

TRENING DLA KAŻDEGO

Według badań około 70% populacji ludzkiej, jest niezbyt zadowolona z wyglądu własnej sylwetki, i każda z tych osób coś by zmieniła w własnym wyglądzie. Osobiście nie znam osób, które są w 100% zadowolone z własnego wyglądu i po krótkiej rozmowie okazuje się, że mają chęć zmienić to i owo w swojej sylwetce.

O ile dla młodego człowieka są to zazwyczaj względy estetyczne to sprawa zaczyna być o wiele poważniejsza, kiedy chodzi o ludzi, którzy chcą przeżywać „drugą młodość”, ponieważ nie chodzi już tylko o wygląd, lecz również o zdrowie.

Kiedy przechodzisz okres wieku średniego zazwyczaj nie masz czasu na zajmowanie się sobą i całą siłę poświęcasz zarabianiu na życie czy wychowaniu dzieci? Ciężka stresująca praca, brak ruchu, zły sposób odżywiania, nieprawidłowa dieta powodują narastanie problemów zdrowotnych. Pojawia się otyłość, różnego rodzaju bóle kręgosłupa i inne problemy zdrowotne, to pierwszy sygnał, że czas się wziąć za zdrowy styl życia

Tkanka tłuszczowa jest jak gąbka i zaczyna nabierać tłuszczu oraz wody powodując ociężałość Twojego organizmu. Nie masz siły na większy wysiłek, co powoduje pogrążanie się w bezruchu i coraz większe problemy ze zdrowiem. Kiedy Twoje dzieci już dorosną zazwyczaj jesteś już w takim stanie, że coraz ciężej Ci wrócić do formy z okresu przed 30 lat.

Jedną z najlepszych metod treningowych dla osób mniej doświadczonych czy mających np. początkowe problemy krążeniem, co uniemożliwia intensywny trening jest:

Metoda treningu 3x30x130

To sposób wykonywania treningu:

3 Treningi w tygodniu
30 min to czas trwania jednego treningu
130 to tętno (ilość uderzeń serca na min. podczas wykonywania treningu)

Trening rekreacyjny 3x30x130 to najlepszy trening dla osób, które chcą zacząć trenować w celu odzyskania lepszej formy.

Jak się zabrać do przygotowania takiego treningu?

Wyznacz sobie 3 dni treningowe w tygodniu może to być, np. poniedziałek środa i piątek. I weź głębokie postanowienie o treningu. Jeśli chcesz uniknąć kłopotów z wymówką do treningu na świeżym powietrzu. Zainwestuj w sprzęt sportowy do ćwiczeń w domu
Najlepiej zrobisz zapisując sobie takie postanowienie w widocznym miejscu by o nim ciągle pamiętać. Bez odpowiedniego przygotowania trudno będzie wytrwać w tym postanowieniu. Złe warunki atmosferyczne, niezapowiedziane wizyty znajomych mogą przeszkodzić w tym postanowieniu. Dlatego dobrze jest ustalić, że np. w poniedziałek o godzinie 17: 00 uprawiasz trening i jeśli uwzględnisz to w twoim harmonogramie zajęć i poinformujesz o tym rodzinę i znajomych to będzie dużo łatwiej wytrwać.
Pogoda też nie musi być przeszkodą, ponieważ możesz zakupić sobie przyrząd do ćwiczeń, np. rowerek treningowy, orbitrek czy bieżnię treningową. Jeśli tylko masz wystarczającą ilość pieniędzy polecam tę ostatnią dużo bardziej angażuje rozwój Twojej sylwetki. Wtedy, jeśli nie możesz wyjść na trening na świeże powietrze wykonasz go w domu. Idealnym rozwiązaniem, jeśli masz dostęp do klubu sportowego, w którym wykonasz taki trening pod okiem trenera.
Taki trening powinien trwać od 30 do 40 min to na początek wystarczy by twoja krew przetoczyła się w sposób szybszy, a Twój organizm rozgrzał się powodując lepsze dotlenienie mięśni (serce to również mięsień), innych organów oraz mózgu. Takie rozgrzanie organizmu spowoduje naturalną poprawę krążenia i lepsze samopoczucie. Pierwsze efekty zobaczysz już po tygodniu ćwiczeń
Podczas treningu Twoje tętno powinno oscylować w granicach 130 uderzeń na minutę, w klubie sportowym są często specjalne nadajniki zapinane w okolicach klatki piersiowej, które ułatwią zadanie. Z takim nadajnikiem zobaczysz bicie twojego serca na monitorze maszyny.
Masz również możliwość zobaczyć bicie Twojego serca na specjalnym
Pulsometrze, który ma już w komplecie taki nadajnik. W urządzeniach do treningu domowego też są specjalne czytniki, które odczytują bicie twego serca poprzez dotyk twojej dłoni w określonym miejscu. Takie czytniki są w urządzeniach lepszej klasy typu bieżnia czy rowerek treningowy
Najprostszą metodą sprawdzenia tętna jest przyłożenie 2 palców do tętnicy szyjnej. Metodą prób i błędów dojdziesz do wprawy. Ustalisz tempo treningu na takim właśnie poziomie jak napisane powyżej. Jedynym i najtrudniejszych zadań jest utrzymanie takiego tempa treningu przez okres 30 min. Najlepszym treningiem jest trening na świeżym powietrzu, więc szybki marsz w okolicy twojego miejsca zamieszkania z Pulsometrem na ręku jest doskonałym rozwiązaniem

Metoda treningowa 3x30x130 polecana jest osobą powyżej 50 roku życia oraz ludziom po przebyciu ciężkich chorób. Spróbuj Tej metody treningowej, a zobaczysz, że twoje samopoczucie poprawi się w znaczny sposób, a po około 2 miesiącach zaczniesz mieć ochotę na coraz cięższy trening, co na pewno przyczyni się do poprawy Twojego stanu zdrowia.

Masaż

2011-09-30T13:27:00.000-07:00

Masaż od kilku lat przeżywa swój renesans. Jako zabieg wpływający leczniczo na wiele układów, pozwalający zregenerować i zrelaksować zarówno umysł jak i ciało, cieszy się w pełni zasłużonym uznaniem. Nie zawsze jednak tak było.

Za kolebkę masażu uznaje się starożytne Indie i Chiny. Tam właśnie kilka wieków przed naszą erą zainicjowano stosowanie niektórych technik. Początkowo zabiegi pozostawały w silnym związku z praktykami religijnymi. Dla ludów Azji, dla których nie istniał podział na sfery materialne i duchowe masaż stanowił połączenie cielesności i duchowości. Dbałość o duszę związana była nierozerwalnie z dbałością o ciało, a sam zabieg stanowił swego rodzaju sakrum, wpływając zarówno na ciało jak i wnętrze człowieka. W Indiach po raz pierwszy spisano techniki masażu oraz miejsca i rodzaje oddziaływania na ciało.

Również starożytna Grecja i Rzym doceniły dobrodziejstwa tego rodzaju zabiegów. Podobno nawet sam Juliusz Cezar poddał się serii masaży w czasie ataku rwy kulszowej. Masaże stosowano również powszechnie w czasie przygotowań do igrzysk i zawodów sportowych.
Poprzez Grecję i Rzym masaż przywędrował do Europy, gdzie rozpowszechnił się i stosowany był przez kilka stuleci.

Zapomniano o nim zupełnie dopiero w średniowieczu, uznając go za grzech i rozpustę. Powrócił do łask w okresie renesansu, dzięki francuskiemu lekarzowi Ambrożemu Pare, który docenił jego właściwości lecznicze i relaksacyjne. Pare obserwując reakcje swoich pacjentów doszedł do wniosku, że zabieg ten stanowi nie tylko przyjemność i relaks lecz ma również zbawienny wpływ na mięśnie i całe ciało człowieka.

Przez następne lata masaż stosowany był przez nielicznych lekarzy europejskich, nie zyskał jednak wielkiej popularności.

Rozpropagowano go dopiero na przełomie XIX i XX wieku w Skandynawii. Od tego czasu stosowany był powszechnie w leczeniu chorób narządu ruchu oraz w schorzeniach laryngologicznych i chirurgicznych.
W różnych ośrodkach dokonano modyfikacji technik i chwytów, co w jeszcze większym stopniu poszerzyło wiedzę na temat wpływu tego rodzaju zabiegów na organizm.

Obecnie znów obserwujemy powrót do naturalnych metod leczenia. Masaż, jako jedna z nich cieszy się coraz większym i w pełni zasłużonym zainteresowaniem.

Pierwsze polskie dzieła o masażu zostały stworzone przez Jana Zaorskiego „Mieszenie Lecznicze” 1927 rok. Pięćdziesiąt lat później powstałą pierwsza książka o masażu leczniczym stworzona przez Józefa Jankowskiego.

Masaż klasyczny jest metodą leczenia zewnętrznych i wewnętrznych objawowów jak i przyczyn choroby. Polega na mechanicznym drażnieniu tkanek, wywierając wpływ na organizm. Masaż klasyczny charakteryzuję się 8 technikami wykonywanymi w odpowiedniej kolejności.

Głaskanie
Rozcieranie
Wyciskanie
Ugniatanie
Uderzanie (oklepywanie)
Wstrząsanie
Wibracja
Ruchy bierne

Masaż klasyczny może być całościowy, czyli taki gdzie masowane są kończyny dolne i górne, plecy i kark, brzych i klatka piersiowa lub częściowy, gdzie masowany jest tylko wybrany przez pacjenta obszar np. same plecy i kark lub nogi.
Masaż trwa od 30 minut do 1,5 godziny.

MASAŻ POSZCZEGÓLNYCH CZĘŚCI CIAŁA

Masaż grzbietu - masaż całego ciała rozpoczynamy od największych jego powierzchni i dlatego rozpoczynamy od masażu grzbietu. masowany leży na brzuchu, kkg, ułożone wzdłuż tułowia. Stojąc z lewej strony masowanego na wysokości odcinka lędźwiowego, prowadzimy masaż na stronie przeciwnej grzbietu stosując wszystkie techniki. Masaż grzbietu można przeprowadzić w pozycji stojąc tylko po jednej stronie masowanego. Masaż grzbietu przeprowadzamy od pośladka do barku oraz do kręgosłupa do linii pachowej środka. Techniki: głaskanie - podłużne, poprzeczne, rozcieranie - podłuzne poprzeczne, ugniatanie.

Masaż kręgosłupa - masowany leży na brzuchu, kk.g ułożone wzdłuż ciała, masażu kl, kregosłupa zalecany jest kierunek od dołu do góry czyli od k. krzyżowej do barku. Dla dokładniejszego rozmasowania m kręgosłupa które narażone są na duże przeciążenia należy stosować kilka rodzajów rozcierania i ugniatania. Techniki: głaskanie, rozcieranie ugniatanie oklepywanie

Masaż karku i obręczy barkowej - Można przeprowadzić w poz. siedzącej lub lezącej. W pozycji siedzącej masowanego układa on k.g na stoliku a ciało opiera na swoich rekach. W pozycji siedzącej masowany może opierać czoło na wałku a k.g na udach. W pozycji lezącej na brzuchu masowany podkłada kończyny pod czoło. Masaż obejmuje okolice karku, barków, łopatek.Po obu stronach kręgosłupa przeprowadzamy: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, oklepywanie, wibracja.

Masaż kl. p - Masowany leży na plecach, kk.g ułożone wzdłuż ciała. Masaż prowadzimy wzdłuż mostka i pod obojczykiem oraz stosujemy: głaskanie podłużne i poprzeczne, rozcieranie podłużne i poprzeczne, ugniatanie mm piersiowych w kilku pasmach, oklepywanie górnej części klp. wibracje podłużną i poprzeczną.

Masaż mm międzyżebrowych - masowany siedzi na leżance lub na wysokim krześle bez oparcia. Stoimy za nim. Opuszki palców 2,3,4 jednej reki przykładamy miedzy poszczególne żebra przy mostku. Masaż prowadzimy od mostka do kręgosłupa w przestrzeniach międzyżebrowych. Głaskanie, rozcieranie, wibracje. Najpierw masujemy po jednej stronie a potem po drugiej.

Masaż powłok brzusznych - pozycja na plecach, kk.g wzdłuż ciała, kk.d ustawione w zgięciu w stawach kolanowych i biodrowych pod które układamy wałek. tajemy po prawej stronie masowanego. Masaż prowadzimy w prawą stronę. wg. wskaz. zegara. Wyk. głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, oklepywanie,wibracje.

Masaż k. dolnej - pozycja leząca na plecach, brzuchu lub boku, w zależności od grupy mięśniowej która chcemy masować. k.d masujemy etapami, rozpoczynając od palców stopy a kończąc na stawie biodrowym. Masaż przedniej str. kończyny dolnej przeprowadzamy, rozcieranie, głaskanie równoczesne na wszystkich palcach stopy od palców do pięty prowadząc: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie str. przyśrodkowej i bocznej stopy, oklepywanie, głaskanie. Kolejno masujemy str. grzbietowa stopy wykonując głaskanie oraz rozcieranie wzdłuż poszczególnych k. śródstopia od palców do st. skokowego Przeprowadzamy tu rozcieranie wokół kostek oraz pow. przedniej stawu między kostkami.

Masaz k.górnej - Wykonujemy w pozycji siedzącej albo w leżeniu na plecach. Masaż przeprowadza się etapowo rozpoczynając od palców reki.

Ręka i st. nadgarstkowy - Rozpoczynamy od palców które masujemy oddzielnie przeprowadzając od paliczka dalszego w kierunku st. śródręczno paliczkowego. Na palcach wykonujemy głaskanie, rozcieranie i ugniatanie po stronie grzbietowej, dłoniowej i stronach bocznych. Grzbiet reki masujemy od stawów śródręczno-paliczkowych od stawu nadgarstkowego wzdłuż poszczególnych kości śródręcza. Na grzbiecie ręki stosujemy: głaskanie, rozcieranie, Na stronie dłoniowej: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, ugniatanie kłębu i kłębika, oklepywanie, głaskanie. Staw nadgarstkowy Masujemy na całej szerokości stosując głaskanie i rozcieranie.

Masaż przedramienia i stawu łokciowego - Przeprowadzamy od st. nadgarstkowego do łokciowego. Głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, wibracja. Staw łokciowy masujemy przy lekkim zgięciu przedramienia. Wykonuje się rozcieranie samego stawu oraz najbliższego jego otoczenia.

Masaż całego ciała - rozpoczynamy od największego obszaru czyli od masażu tylnej strony tułowia. Masowany leży na brzuchu z kończynami górnymi wzdłuż tułowia, głowa na boku. W pierwszej kolejności masujemy grzbiet i kręgosłupa następnie kark i bark. Przy masażu karku i barku masowany leży na brzuchu z rękami podłożonymi pod ciało. Kolejno wykonujemy masaż mięśni pośladkowych a później tylnych stron kończyn dolnych. Rozpoczynamy od masażu ścięgna pięty Achillesa, następnie masujemy łydkę i tylną stronę uda. Po masażu stron kończyn dolnych masowany obraca się na plecy i przeprowadzamy masaż stron kończyn dolnych. Rozpoczynamy od masażu palców następnie masujemy stronę podeszwową stopy i jej str. grzbietową. Kolejno wykonujemy masaż st. skokowego, podudzia, st. kolanowego oraz uda. Po masażu kończyn dolnych masujemy powłoki brzuszne i klp. w pozycji leżenia masowanego na plecach. Następnie przeprowadzamy masaż kk.g w pozycji leżenia masowanego na plecach albo w poz. siedzącej. W poz. siedzącej masujemy również głowę i szyję.

Pozycje ułożeniowe

Leżenie tyłem - W tej poz. zwrócić uwagę na lordozę szyjną, włożyć płaski wałeczek w celu odciążenia tego odcinka.

Leżenie przodem - Ułożenie to wymaga wyrównanie fizjologiczne lordozy columnea, ręcznik pod kolce biodrowe przednie górne, głowa na bok twarzą do masażysty. W celu uzyskania rozluźnienia mm. grzbietu pod barki wkładamy małe kliny w okolice st. skokowych podkładamy wałeczek w celu rozluźnienia mm. podudzi.

Leżenie na boku - Wymagane ułożenie głowy na poduszce i podłożyć miękki wałek pod talię w celu zmniejszenia napięcia w odcinku C i TH-L, kończyny górne zgięte w łokciach spoczywają przed tułowiem, noga lekko zgięta spoczywa na podłożu a k. górna jest przetorowana na wałku wzdłuż podudzia.

Pozycja siedząca - Istotne jest stabilne i wygodne i jak najbardziej rozluźniające mięsnie usytuowanie pacjenta do zabiegu. Przy masażu okolic głowy i karku a tym bardziej obręczy k. górnej konieczne jest podparcie głowy i ustabilizowanie kk. górnych przez oparcie ich na biodrze.

TECHNIKI

Głaskanie - technika mająca na celu obniżenie napięcia poprzez odpowiedni nacisk opuszkami palców na powierzchnie skóry i wykonywanie naprzemiennych posuwistych ruchów po tkance masowanej. Możemy wykonywać stroną dłoniową , grzbietową reki lub opuszkami palców. Dłoń może być ułożona prostopadle do masowanych mięsni lub poprzecznie, palce mogą być złączone lub rozstawione. Istotą jest by podczas głaskania cała powierzchniowa dłoni przylegała do powierzchni masowanej, wywierając równomierny nacisk. Kierunek wykonywania ruchów zgodny z anatomicznym przebiegiem mięśni i naczyń. Dzielimy na: głaskanie powierzchowne, głębokie, płaskie obejmujące

1 Powierzchowne - w fazie wstępnej przy dominacji objawów bólowych oraz tam gdzie wskazany jest łagodny i uspakajający bodziec, wykonujemy powoli w rytmie 24-25/min. Powoduje: uspokojenie układu nerwowego, obniża pobudliwość emocjonalną i tonizuje napięcie. Dzięki temu powoduje rozluźnienie i poprawę funkcji naczyń skórnych, przetransportowanie materiałów odżywczych skórnej i podskórnej tk łącznej.

2 Głebokie - przyspiesza krążenie krwi i chłonki (zmniejsza zastoje i obrzęki). Pod jego wpływem jest wchłanianie płynów z podskórnej tk łącznej. Wykonujemy rytmicznie energicznie wpływając na pobudzająco na OUN przyśpieszając krążenie, przekrwienie mięsni pobudzając gruczoły potowe i łojowe w skórze. U pacjentów z niedowładami porażeniami głaskanie lekkie obniża pobudliwość kom. rdzenia kręgowego, a na klp. zwalnia ruchy oddechowe.

Głaskanie oczyszcza skórę ze zrogowaciałych łusek naskórka, poprawia oddychanie skórne. Masaż zaczynamy, kończymy i przeplatamy każdą technikę głaskaniem.

Rozcieranie - technika po głaskaniu mająca na celu przesuwanie głębszych warstw ruchami kolisto-posuwistymi tk. masowanej. Powoduje to utworzenie się fałdów w którym występuję rozcieranie i rozciąganie tkanki. Rozróżniamy powierzchowne i głębokie stosuje się w okolicach stawów, patologicznych zmianach tk. około wstawowych leczeniu przykurczy, bliznowatych deformacji skórnych, zrostów pourazowych. Tempo wolne, krótkotrwałe na jednym i tym samym odcinku od 60-100 ruchów/min. Nie stosować środków wspomagających przesuwanie się. Podczas rozcierania pojawia się uczucie ciepła. Temp. tk. może wzrosnąć nawet o 5st.

Ugniatanie - technika w której masażysta swoimi rękami unosi, uciska i wyciska tk masowaną. Wykonujemy na dużych grupach mięśniowych. W tempie 40-50 ruchów min. i pod jego wpływem powstają podrażnienia proprioreceptywna, co powoduje że w OUN powstają procesy pobudzające. Dzięki tej technice osiągamy regeneracje funkcjonalnej niewydolności mięśnia i stymulacje procesu wymiany tlenu i CO2. Odmianami ugniatania są: wałkowanie, zruszanie i zwijanie. Istotne jest aby ręce objęły dokładnie część tkanki masowanej i dzięki temu odciągnęły bezboleśnie i ucisnęły odpowiednie tkanki, ręce muszą płynnie przesuwać się po masowanym mięśniu. Nie wolno powodować ześlizgnięcia się reki, nierównomiernego prowadzenia i szarpania. Wałkowanie wykonujemy na kończynach głównie na mm osłabionych po urazach i stanach patologicznych naczyń obwodowych. Zawijanie wykonuje się przy masażu przedniej ściany brzucha gdy mm są osłabione i zwiotczałe. Zruszanie w okolicach gdzie trudno nam uchwycić mm, głównie na plecach w okolicach przykręgosłupowych.

Oklepywanie - polega na uderzaniu rękoma w tkanki masowane. Jest silnym bodźcem mechanicznym. Wykonuje się najczęściej dłoniowa częścią paliczków lub opuszkami palców. Uderzenie powinno być sprężyste, krótki ale bezbolesne.

Dzielimy na: łyżeczkowe - dłoniowa częścią reki przy zgiętych palcach tworzący wraz z kciukami tzw. łyżeczki, powstaje poduszka powietrzna miedzy częścią dłoniowa masażysty a tk masowaną. Miotełkowanie -brzegami bocznymi rozstawionych palców 5-4-3-2 w czasie uderzenia ręka ustawiona pod katem 45st a palce kolejno uderzają o siebie i tkanki. Siekanie -miedzy brzegiem łokciowym a palcem uderzenia są zwarte lub lekko odwiedzone. Technika tak dostosowana, aby kontakt był jak najkrótszy z tkanka a siła uderzenia była równomiernie rozłożona. W tempie 250-300 uderzeń/ min. Dobór sposobu zależy od okolicy masowanej, grubości tkanki tłuszczowej, stanu fizjologicznego tkanki nerwowej. Wykonujemy wzdłuż przebiegu włókien mięśniowych i nerwów obwodowych. Słabe oklepywanie powoduje zwężenie naczyń krwionośnych, szybkie powoduje rozszerzenie naczyń, podwyższenie temp. tk wywołuje odruchowe skórze mm podwyższając napięcie mięśniowe. Nie stosuje ssie przy wzmożonym napięciu i porażeniach spastycznych.

Wstrząsanie - potrząsanie tkankami. Przekazywanie rekami drgań mechanicznych o znacznej amplitudzie i częstotliwości na koniczynach w celu obniżenia napięcia mięśniowego i obniżenie aparatu więzadłowego. Kończyny górne chwytając rękoma kończynę pacjenta w okolicy nadgarstka. Kończyną dolna w okolicy stawu skokowego powoduje zmniejszenie spastyczności, stymuluje gruczoły zewnętrznego wydzielania, aktywuje obieg chłonki, poprawia krążenie obwodowe, zwiększa elastyczność w więzadłach stawowych.

Wibracje - technika polegająca na przekazywaniu drgań mech. Poprawne i dokładne wykonanie wibracji wymaga dużego wysiłku ze strony masażysty. Dlatego stosuje się aparaty wibrujące. Rozróżniamy wibracje: stabilną - wykonywana wzdłuż przebiegu mm narządów i naczyń. Wywołując wibracje należy wywołać nacisk na tkanki, na początku lekki a potem silniejszy i znowu słabszy. Drgania mogą być przekazywane przez cała dłoń. Stabilną - na bolesne punkty w miejscach wyjścia nerwów obwodowych oraz miejsca złamania. Wykonujemy w czasie 5-15sek.Wibracja punktowa obniża pobudliwość nerwowa, działa przeciw bólowo, przyśpiesza tworzenie kostniny oraz zmniejsza powstawanie obrzęków.

TOK ZABIEGU

Podstawowa informacja dla masażysty jest podanie w skierowaniu rozpoznania zasadniczego dostosowania masażu oraz występujących schorzeń współistniejących u chorego kierowanego na zabieg. Tok ten ma trzy części:

1.Część Wstępna - 3-10min. Rozpoznanie się ze zleceniem, uzyskanie dodatkowych inf. od chorego o dolegliwościach, zorganizowanie stanowiska pracy, odpowiednie pomoce dla chorego, poinformowanie chorego o sposobie przygotowania się i ewentualna pomoc choremu w rozebraniu się, przyjęciu właściwej pozycji, przygotowanie tkanek do zabiegu.

2.Część Główna -10-30min.

Faza Przygotowawcza - palpacyjna ocena reaktywności tkanek i reakcji ogólnej chorego, występowania zmian tkankowych( przeczulica napięcie mięśniowe). Masaż wstępny okolic funkcjonalnie związanych z miejscem wyst. schorzenia

Faza właściwa -masaż tk. powierzch. w okolicy zmian chorobowych, tkanek głębiej położonych w okolicy zmian chorobowych.

Faza utrwalająca -masaż tk funkcjonalnie związanych z procesem chorobowych, ruchy bierne lub czynne w stawach funkcjonalnie związanych z okolica masowana w fazie właściwej.

3.Część Końcowa - 5-10min.Czyszczenie skóry chorego i rak masażysty po zabiegu, poinformowanie chorego o przewidywanych reakcjach po zabiegu, pomoc choremu w ubraniu się i poinformowanie chorego o zachowaniu się po zabiegu, uporządkowanie stanowiska zabiegowego.

Proporcje czasowe zależą od rodzaju schorzenia, kolejności zabiegu i reaktywności chorego.

RODZAJE MASAŻU LECZNICZEGO

Masaż klasyczny - Klasyczne techniki masażu: ułożenie rozluźniające, technika głaskania, technika rozcierania, oklepywania, wstrzasania, wibracji.

Masaż specjalistyczny - segmentarny, łącznotkankowy, okostnowy, izometryczny.

Masaż w środ. wodnym - wirowy, podwodny, natryskowy.

Masaż przyrządowy - wibracyjny, pneumatyczny, synkardialny.

METODY MASAŻU

Może być wykonywany ręcznie, przy użyciu aparatów i urządzeń do masażu oraz metodą łączną. Ręcznie najczęściej, pozwala to na palpacyjną oceną reaktywności tk. masowanych oraz na ocenę występowania zmian tkankowych tj. zgrubienie łącznotkankowe, tkliwość bólowa, przeczulica, zmiany napięcia mięśniowego. Pozwala na dokładne opracowanie topograficzne tkanek z uwzględnieniem odpowiedniego doboru wyk. masażu stosownie do okolicy masowanej i występujących zmian chorobowych. jako samodzielne zabiegi lecznicze stosuje się masaż aparatem Akwawibron, masaż synkardialny i masaż ultradźwiękowy. Zastosowanie aparatów i urządzeń do masażu jako samodzielnych źródeł energii mech. przekazywanych tkankom jest w zasadzie metodą uzupełniającą. Urządzenia stosowane w masażu wytwarzają głównie (wibracja) drganie mech.

FORMY MASAŻU LECZNICZEGO

Może być wykonywany miejscowo na ściśle określone okolice ciała lub całe ciało. W pierwszym przypadku mówimy o masażu częściowym, a w drugim o masażu ogólnym lub całkowitym. Ale podział możemy przedstawić również na masaż krótko bodźcowy, średnio bodźcowy i długo bodźcowy.

Masaż krótko bodźcowy - 10-20 min. należy dostarczyć taką ilość bodźców, aby w czasie zabiegu wystąpił odczyn miejscowy. Można wykonywać codziennie. Odczyn powinien powodować odpowiednie przestrojenie funkcji fizjologicznych różnych ukł.

Masaż Średnio bodźcowy - 20-30 min. wykonywać codziennie lub co drugi dzień .Dostarczyć taką ilość bodźców aby wystąpił odczyn miejscowy i częściowo odpowiednie reakcje ogólne.

Masaż długo bodźcowy - 30-45min.Wyk.co 2 dzień. Oprócz odczynu miejscowego można zaobserwować reakcje ogólne.

MECHANIZM DZIAŁANIA MASAŻU

Działanie centralne - Pobudzenie ukł. nerwowego za pośrednictwem odruchów i czynności koordynacyjnych kory mózgu może wpływać na wszelkie narządy i układy org.

Działanie lokalne - mechaniczny przepływ krwi w naczyniach oraz chłonki w naczyniach chłonnych.

W czasie masażu docierają do mózgu miliony bodźców. Wywołują one stan pobudzenia kory mózgu, która jest narządem kierującym czynnościami wszystkich narządów a zatem i mięśni. Pobudzenie kory mózgowej powoduje szybsze i bardziej sprawne wykonywanie czynności przez narządy wykonawcze.

WPŁYW NA POSZCZEGÓLNE UKŁADY

Wpływ na skórę - masaż przyspiesza obieg krwi i limfy w naczyniach skórnych dzięki czemu z jednej strony następuje bardziej aktywne dostarczanie tkankom i organom masowanego odcinka substancji odżywczych, a z drugiej szybsze wydalanie produktów przem. mat. Skórne naczynia krwionośne rozszerzają się przez co poprawia się odżywianie skóry oraz znajdujących się w niej gruczołów. Poprawia czynność wydalniczą gruczołów łojowych i potowych, ułatwia oddychanie skóry.

Wpływ na tk. mięśniową - masaż pobudza włókna mięśniowe do skórczu i podnosi ich napięcie co zapobiega zanikom mięśniowym, zwiększa zdolność mięsni do pracy. Po 5 min. masażu zdolność do pracy zmęczonego mięśnia wzrasta 3-5 krotnie. Powoduje szybsze wydalanie produktów przem. mat. Pod wpływem masażu tk. mięśniowa jest obficiej zaopatrzona w tlen.

Stawy i aparat więzadłowy - szybciej przywraca się zdolność stawów i aparaty wiez. do pracy. Masaż stawu polepsza jego ukrwienie przez co następuje szybsza wymiana prod. rozpadu na subst. odżywcze. Pod wpływem masażu zwiesza się elastyczność i wytrzymałość aparatu więzadłowego a zatem stopień ruchomości stawu.

Ukł. krwionośny i limf. - Pod wpływem masażu naczynia krwionośne rozszerzają się i zwiększa się szybkość obiegu krwi w tętnicach przez co ułatwia prace serca, ułatwia dopływ krwi żylnej, przyspiesza usuwanie z organizmu produktów rozpadu, pobudza ukł. krwionośny i limf. do pracy co powoduje wzmożenie zasilenia organów w tlen i subst. odżywcze.

Ukł. nerwowy - działa uspokajająco lub pobudzająco - głaskanie, delikatne rozcieranie, słaba wibracja działają uspokajająco. Ugniatanie, oklepywanie, silna wibracja działają pobudzająco. Masaż działający na ośrodkowy ukł. nerw. powoduje wysyłanie bodźców do mięsni, gruczołów wydzielania wew. oraz poszczególnych narządów. Wywiera działanie na ośrodkowy ukł. nerw. za pośrednictwem włókien czuciowych obwodowych. Masaż jako bodziec mech. przede wszystkim działa na OUN

Pozostałe ukł. - Masaż powoduje przyspieszenie procesów biochemicznych zachodzących w org. a co za tym idzie wpływa na szybsze usunięcie prod. przem. mat. i dostarczania subst. odżywczych do tkanek i narządów. Podczas masażu zwiększa się ilość krwi przepływającej przez nerki, przez co ulega poprawie i stymulacji czynność filtracyjna nerek i wydalane są z moczem prod. przem. mat. Masaż pośrednio wpływa na ukł. pokarmowy polepszając jego ukrwienie, co w znacznym stopniu poprawia trawienie i przyswajanie subst. odżywczych a także przyspiesza wydalanie z przewodu pok. prod. niestrawionych.

ZASADY OBOWIĄZUJĄCE

Wszystkie techniki w masażu klas. wykonuje się wzdłuż przebiegu naczyń limf.

Kk.d - od stopy do st. kolanowego a potem do biodrowego

Kk.g - od dłoni do st. łokciowego i ramiennego

Powłoki brzuszne - w kierunku węzłów chłonnych

Klp - od mostka na boki węzłów chłonnych pachowych oraz w górę w kierunku węzłów podobojczykowych

szyja - od żuchwy i do ucha w dół do węzłów chłonnych podobojczykowych

głowa i twarz - w stronę węzłów chłonnych przyusznych

kark i ob. barkowa - w kier. węzłów chłonnych pod potylicznych i pachowych

grzbiet - od kręgosłupa na boki oraz z dołu do góry w kier. węzł. chłonnych pachowych

miednica i ok. krzyżową - w kier. pachwiny

WSKAZANIA I PRZECIWWSKAZANIA

Wskazania do masażu częściowego

w chorobach skóry - zaburzenia odżywcze skóry, odmrożenia choroby naczyń krwion. i limf. wyst. blizn pooperacyjnych i zrostów powstałych po wstrzyknięciach domięśniowych cele kosmetyczne

w chorobach ukł. krążenia - stany obniżonego ciśnienia krwi, choroby naczyń krwionośnych, niewydolność krążenia, stwardnienie tętnic obwodowych, stany po przebytych zap. żył k. d.

w chorobach ukł. mięśniowego - zapobieganie i leczenie zaników mięśniowych, pobudzenie mm. narządów wew. likwidacja skurczów bł. mięśniowej naczyń krwionośnych, rozluźnianie napięcia m oddechowych w przewlekłych nieżytach oskrzeli oraz w dychawicy oskrzelowej w okresie miedzy napadowym, stan pourazowy mm, przewlekłe stany zapalne mięsni, zaniki mięśniowe pochodzenia neurogennego (niedowłady, porazenia)

w chorobach narządu ruchu - wady wrodzone oraz zaburzenia rozwoju narządu ruchu, zmiany zniekształcające kostno-stawowe w następstwie procesu zwyrodnieniowego, stany po przewlekłym zap. stawów, mięsni, wieszadeł i torebek ścięgnistych, przypadki po zdjęciu opatrunku gipsowego w celu usunięcia zrostów oraz poprawy krążenia i trofiki skóry, stany pooperacyjne narządu ruchu, choroby kości i stawów, stany pourazowe, zmiany narządu ruchu będące następstwem przeciążenia

w chorobach reumatycznych - wszystkie postacie gośćca, szczególnie tk. miękkich w celu zmniejszenia obrzęków i bólu oraz zapobiegania zanikom mięśniowym.

Wskazania do masażu częściowego

W okresie rekonwalescencji, jako masaż kondycyjny, w celu zapobiegania odleżynom i zaburzeniom ukł. krążenia, w otyłości i nadwadze, w stanach związanych z długim przebywaniem w łóżku, w nerwicach typu psychicznego (masaż obniża stan nadpobudliwości ukł. nerwowego)

Przeciwwskazania do masażu klas.

Wszelkiego rodzaju zmiany dermatologiczne, zap. szpiku kostnego z przetokami, wczesny okres po złamaniach, skręceniach, zwichnięciach, ostre i podostre steny zap. krwotoki i skłonność do wyst. stany chorobowe przebiegające z wysoką temp. powyżej 38 st. świeże zakrzepy, kamica wątrobowa i nerkowa, stany zapalne dróg żółciowych, choroba jelit z owrzodzeniem, choroba wrzodowa a krwawieniami, nowotwory, menstruacja, tętniaki.

Fizjoterapia

2011-09-16T04:15:00.000-07:00

Fizjoterapia jest metodą leczenia wykorzystującą zjawisko reaktywności organizmu na bodźce.

Określony bodziec wywołuje w organizmie określoną reakcję. Odpowiednio dobierając rodzaj bodźca można wywołać różne reakcje lub grupy reakcji, np.: wydzielanie pewnych substancji biochemicznych powodujących określone reakcje organizmu pod wpływem bodźców cieplnych lub świetlnych. Ruch z oporem powoduje zwiększenie siły mięśni, a odpowiednio aplikowany ruch bierny określonego stawu, oprócz działania lokalnego, ma działanie odruchowe, wpływające na odległe od niego obszary ciała. Nasz organizm posiada wbudowane możliwości walki z chorobą. Czasami jednak nie potrafi w pełni z nich korzystać. Niektóre zabiegi z zakresu fizjoterapii usprawniają te procesy, lub wyzwalają dodatkowe, wspomagając naturalne możliwości organizmu.

Historia anatomii człowieka

2011-09-15T14:37:00.000-07:00

Anatomia człowieka (antropotomia) anthropos- człowiek - nauka o budowie narządów i układów ciała człowieka, wchodzi w skład morfologii i posługuje się metodami na poziomie makroskopowym (np. obserwacji żywych organizmów i badań sekcyjnych zwłok). Jest to anatomia opisowa, zwana też anatomią klasyczną. Zajmuje się ona badaniem i opisaniem narządów, które spełniają wspólną funkcję, oraz poszczególnych części ustroju.

Już w czasach starożytnego Egiptu posiadano dużą znajomość anatomii ludzkiego ciała - miało to związek z balsamowaniem zwłok. W Grecji anatomią człowieka zajmowały się szkoły lekarskie.

Jednym z najwybitniejszych anatomów starożytności był Hipokrates (460-377r. p.n.e.), który na podstawie licznie przeprowadzanych badań na zwierzętach i ludziach, opracował pierwszy zbiór podstawowych faktów z anatomii. Opisał budowę szkieletu człowieka, przewodu pokarmowego z gruczołami, układu oddechowego, budowę serca, zajmował się mózgiem, narządami zmysłów.

Liczne badania morfologiczne przeprowadzał Arystoteles (384-322r. p.n.e.), uczeń Platona. Od niego zaczyna się historia nauk morfologicznych, był pierwszym anatomem porównawczym, pierwszym twórcą systematyki.

W 320r. p.n.e. słynną szkołę w Aleksandrii otworzył Ptolemeusz, i tam także rozwijana była anatomia. Z tej szkoły wywodzili się znakomici anatomowie Herofilos i Erasistratos. Pierwszy opisał dokładnie budowę przewodu pokarmowego, od niego pochodzi nazwa dwunastnica, rozpoznał naczynia chłonne, rozróżniał żyły i tętnice. Drugi z anatomów aleksandryjskich, rozróżniał nerwy czuciowe i ruchowe.

Obecnie anatomia ściśle wiąże się z fizjologią, poświęcając dużo uwagi funkcji i działaniu poszczególnych narządów. Jest to anatomia czynnościowa. Anatomia i fizjologia stanowią podstawę medycyny, gdyż nie można skutecznie udzielić pomocy w chorobie nie znając dokładnie budowy i czynności organizmu zdrowego.