พัดลมตัวนี้ทำงานที่ระดับความเร็วรอบสูงสุด ที่ 5,000 rpm ระดับความดัง 19.6 dBA เพราะไม่ได้ต่อผ่านตัวควบคุมความเร็ว โดยต่อผ่าน USB power adapter และตัวมันไม่มีชุดปรับความเร็วรอบพัดลมแบบของ AC Infinity

ปัญหาคือ ในการต่อพัดลมรอบก่อนหน้านั้น ผมต่อแบบด้านบนดูดลมเข้าตัวพัดลม ซึ่งผ่านตัวหน้ากากเหล็กทำให้ได้เสียงที่ดังกว่าที่ควรจะเป็นอย่างมาก จากการทดสอบพบไม่ว่าจะใช้ AC Infinity MULTIFAN Mini Compact 40mm x 20mm USB หรือ Noctua NF-A4x10 5V PWM เสียงที่ได้หากต่อจากด้านนอกนั้นจะได้เสียงรบกวนที่มากขึ้น

แต่ถึงจะเป็นแบบนั้น ในระดับเสียงรบกวนของพัดลมทั้งสองตัวแบบระบายความร้อนตามปรกติไม่ได้ติดตั้งไปยังหน้ากากเหล็ก พัดลมของ AC Infinity จะมีเสียงรบกวนที่ยังคงกว่าพอสมควรอยู่ดี

คราวนี้เมื่อรู้ว่าการติดตั้งด้วยการติดจากภายนอกมันได้เสียงรบกวนที่ดังจนรับไม่ได้ ผมจึงแกะเครื่องแล้วตัดตั้งจากด้านในแทน แล้วเดินสายเชื่อมต่อสำหรับ USB ออกข้างนอก

หลังจากติดตั้งตัวชุดพัดลมตัวนี้แล้ว พัดลมตัวนี้ทำงานปล่อยเสียงรบกวนในระดับที่น่าพอใจ

สำหรับระดับความร้อนหลังจากติดตั้งไปแล้ว หากไม่เปิดแอร์จะอยู่ที่ประมาณ 50-52c แต่หากเปิดแอร์จะอยู่ที่ประมาณ 43-48c ซึ่งถือว่าดีกว่าตอนไม่ใส่พัดลม ที่ระดับ 75-80c หากไม่เปิดแอร์และ 60-65c เมื่อเปิดแอร์ ซึ่งกราฟก็สามารถดูได้จากด้านล่างนี้ เพราะระดับความร้อนทั้งสองช่วงนั้นไม่หนีกันมากสำหรับพัดลมทั้งสองตัวนี้

ความอยากถนอมตัวอุปกรณ์นี้จึงเกิดขึ้น คือการตามหาพัดลมขนาด 40mm ที่สามารถต่อผ่าน USB ได้แทน ก็ไปเจอพัดลมที่คาดว่าน่าจะตอบโจทย์คือยี่ห้อ AC Infinity รุ่น MULTIFAN Mini Compact 40mm x 20mm USB Fan

พัดลมตัวนี้เป็น 40mmx20mm ที่ต่อไฟผ่าน USB ได้ ซึ่งตัวมันรองรับการปรับระดับรอบของตัวพัดลมได้ 3 ระดับด้วย ช่วยลดเสียงรบกวนและรอบพัดลมก็จะลดลงตามระดับความดังที่ได้รับด้วย

เมื่อนำมาติดตั้งลงในรูปแบบที่จะไม่ต้องแกะเครื่อง ซึ่งจะทำให้ void ประกันเสียหายแบบด้านล่าง
(เพราะแม้จะใส่เข้าไปด้านในสวยงาม แต่จากภาพแผงวงจร ไม่มีช่องให้ต่อแหล่งจ่ายไฟจากที่ตัวบอร์ด PCB อยู่ดี)

จากผลการทดสอบระหว่างยังไม่มีพัดลมและมีพัดลม จะเห็นความร้อนที่เกิดจากตัวเครื่องลดลงชัดเจนมาก (ช่วง 10:00 – 10:38 เป็นช่วงเปลี่ยนใส่พัดลม)

แม้ความร้อนดีขึ้น แต่เสียงที่ได้กลับน่ารำคาญแทน พัดลมทำงานที่ความดังระดับเกือบ 70dB แม้จะเปิดใช้งานในรอบของพัดลมต่ำสุดก็ตามที

สรุปว่าตัว AC Infinity MULTIFAN Mini Compact 40mm x 20mm USB Fan ไม่ผ่านในแง่สเปคในการลดเสียงรบกวน แม้จะทำงานด้านระบายความร้อนได้ดีก็ตาม คงต้องหาพัดลมตัวอื่นที่ทำงานได้เงียบกว่านี้แทน

ในมุมมองของผมนั้น คิดว่าในช่วงเวลานี้ เป็นช่วงเวลาที่ “เหมาะสมอย่างมาก” ที่ Microsoft จะนำ console Xbox “ตัวล่าสุด” เข้ามาขายในไทย ด้วยเหตุผลด้านช่องว่างที่ Sony Thai ไม่สามารถส่งมอบเครื่อง PS5 ให้กับลูกค้าได้อย่างทั่วถึง และไม่แก้ไขปัญหา resale ราคาแพงได้อย่างเป็นชิ้นเป็นอัน

ไม่มีเวลาไหนเหมาะกับการเปิดตัว Xbox “ตัวล่าสุด” เท่าช่วงเวลานี้แล้วแหละ

เพราะประโยชน์ทั้งหมดไม่ใช่กับ Microsoft เองที่จะสามารถสร้าง ecosystem ให้ประสานกันลงตัวมากขึ้นในประเทศไทย แต่ยังรวมไปถึงกลุ่มคนเล่นเกมที่ได้ประโยชน์จากการแข่งขันในตลาด console ไทยที่จะดุเดือดมากขึ้น หลังจากที่ Sony Thai ยึดตลาดไปเป็นผู้เล่นรายเดียว

1. TOTP (TOTP: Time-Based One-Time Password Algorithm) RFC 6238
2. HOTP (HOTP: HMAC-based one-time password) RFC 4226

โดย Google Authenticator และ Microsoft Authenticator รองรับทั้ง 2 รูปแบบ และในความเป็นจริง Authenticator ทางเลือกอีกหลาย ๆ เจ้าก็รองรับ TOTP และ HOTP กันเป็นปรกติ เพราะเป็นมาตราฐานกลางอยู่แล้ว ฉะนั้นจึงไม่แปลกที่เราสามารถใช้งานข้ามยี่ห้อกันได้

รายการแอปทางเลือกเท่าที่ทราบ

• Authy (รองรับ sync และ backup/restore)
• FreeOTP (opensource ไม่รองรับ backup/restore)
• FreeOTP+ (opensource ที่ folk จาก FreeOTP เพื่อให้รองรับการ backup/restore)
• 1Password (เสียเงิน และรองรับ field OTP)
• LastPass (เสียเงิน และรองรับ field OTP)

จริง ๆ มีแอปอีกหลายตัวลองศึกษาเพิ่มเติมและดูความเสี่ยงกันได้ โดยดูว่ารองรับ TOTP/HOTP ตามาตราฐานหรือไม่เป็นอันดับแรก

สำหรับแอป Authenticator ควรจะรองรับการ backup/restore ได้หรือไม่ ก็ยังถกเถียงกันอยู่ต่อไป แต่ผู้ใช้งานต้องยอมรับคามเสี่ยงเพิ่มเติมในการรั่วไหลของข้อมูลเพิ่มเติมหากสำรองข้อมูลอย่าง QR code หรือ secret key ของ TOTP/HOTP ไว้เพื่อเรียกคืนค่าเดิมหากต้องเปลี่ยนโทรศัพท์แล้วเจน TOTP ใน Authenticator ใหม่

วิธีที่ผู้ให้บริการมีเป็นทางเลือกคือ backup code ตัวนี้เป็นท่าพื้นฐาน เราก็เอา backup code การบันทึกเก็บไว้ในที่ปลอดภัย และหวังว่าจะไม่ลืมหรือโดนขโมย ซึ่งวิธีนี้แม้จะคล้ายกับการเก็บ QR code หรือ secret key ในข้างต้น แต่แตกต่างตรง backup code ที่ได้ จะใช้ได้แค่ครั้งเดียว เมื่อใช้ไปแล้ว code ที่เราเลือกใช้ จะใช้ซ้ำอีกไม่ได้ และหากรั่วไหลสามารถขอสร้างใหม่ได้ง่ายกว่ามาก

อีกวิธีก็คือใช้ Security Key เป็นอุปกรณ์อีกตัว มันสามารถเก็บ TOTP/HOTP และเป็น FIDO U2F แทนก็ได้ เพราะปรกติการเปิดใช้งาน MFA มักจะมีทางเลือกให้อย่างน้อย 2 ทางในการใช้งาน MFA อยู่เสมอ หรือถ้ายินยอมรับความเสี่ยงที่จะใช้ตัวเดียวก็จะแจ้งเตือนไว้

หมายเหตุ แม้จะยังมีตัวเลือกให้รับ OTP ผ่านมือถือเป็นทางเลือกสำรอง แต่ในระยะหลัง ก็เริ่มไม่ปลอดภัย และหลายบริการก็แจ้งเตือนความเสี่ยงไว้แล้ว

โดยมีรายการดังต่อไปนี้

1. Lamptan Smart Wi-Fi Bulb Multi-Colour RGB White (2700K – 6500K) 11W (Tuya OEM)
2. WiZ by Philips LED Bulb Tunable White (2700K – 6500K) 9W A60
3. WiZ by Philips LED Bulb Colors/Tunable White (2700K – 6500K) 9W A60

Lamptan Smart Wi-Fi Bulb Multi-Colour RGB White (2700K – 6500K) 11W (Tuya OEM)

ตัวนี้เป็นตัวแรกสุดที่ซื้อมาใช้งานจำนวน 7 หลอด โดยใช้ในพื้นที่ในบ้านคือ

• ห้องทำงาน 2 ห้อง ห้องละ 2 หลอด
• ไฟชั้นสอง 2 หลอด
• โคมไฟในห้องนอน 1 หลอด

WiZ by Philips LED Bulb Colors/Tunable White (2700K – 6500K) 9W A60

โดยใช้ในห้องนอนทั้ง 4 หลอด พร้อม remote

WiZ by Philips LED Bulb Tunable White (2700K – 6500K) 9W A60

จำนวนหลอดที่ใช้อยู่ 3 หลอด

• ใช้กับไฟหน้าบ้าน จำนวน 1 หลอด
• ใช้กับไฟในห้องนอนชั้นหนึ่ง จำนวน 2 หลอด พร้อม remote

เหตุผลที่ผมซื้อหลอดไฟแบบ Wi-Fi มาใช้ ไม่ใช่แค่มันเปิด-ปิดผ่านแอปได้เท่านั้น แต่มันยังเปลี่ยนสีได้ตามแต่รุ่น บางรุ่นก็ได้แต่โทนสี Cool Daylight ไปถึง Warm White และรุ่นเป็น Multi-Color แบบ RGB ฉะนั้นการใช้สวิตช์ไฟแบบ smart Wi-Fi จึงไม่ตอบโจทย์ความต้องการนี้

ซึ่งการที่หลอดไฟสามารถปรับเปลี่ยนสีได้หลากหลาย ปิด-เปิดได้ผ่านแอป ทำให้เราสามารถนำไปปรับโทนของห้องได้ โดยเฉพาะก่อนนอน ผมจะปรับโทนของบ้านทั้งหลังให้เป็นไฟ warm เพื่อเลี่ยงแสงสีฟ้า ช่วยทำให้ร่างกายปรับตัวพร้อมนอนได้ดีมากขึ้น ซึ่งช่วยให้เราหลับได้ง่ายกว่าจริง ๆ และในบางครั้งทำงานอ่านหนังสือ ก็ปรับค่า K ให้เหมาะสมกับการทำงาน-อ่านหนังสือได้ หรือบางครั้งดูหนังก็ปรับความสว่างให้เหมาะกับโทนของความบันเทิงได้เช่นกัน

และสำหรับ WiZ ที่ตอนนี้เลือกใช้เป็นหลักแทน Lamptan เพราะ มี WiZ remote ซึ่งเป็นรีโมตคล้าย ๆ กับรีโมตทีวี ช่วยในการเปิด-ปิด และตั้ง profile เฉพาะ 1-4 ช่วยให้เราไม่ต้องเปิดแอปบนมือถือ หรือลุกไปที่สวิตช์ไฟแบบเดิม ๆ ซึ่งในตอนแรกที่ผมใช้หลอดไฟ Lamptan นั้น ไม่มีรีโมตก็มีความไม่สะดวกอยู่บ้างในตอนเช้าที่ต้องหามือถือมาเปิดไฟ แต่พอปรับเป็น WiZ แล้ว มันง่ายขึ้นมาก เราแค่ควานหารีโมตแถว ๆ โต๊ะข้างเตียงแล้วกดปุ่มในจุดที่คุ้นเคยก็เปิดไฟได้แล้ว

จุดที่ผมคิดว่ามีประโยชน์ไม่แพ้กัน คือการนำไปใช้กับไฟหน้าบ้านในจุดที่แสงอาทิตย์เข้าไม่ถึง แล้วต่อกับ Home Assistant ให้เปิด-ปิด และปรับความสว่างไฟตามเวลาที่กำหนด ช่วยให้ประหยัดไฟ และเพิ่มความปลอดภัยให้กับบ้านด้วย เพราะการเปิด-ปิดไฟทำผ่าน Home Assistant โดยตรงไม่ต้องให้คนมาเปิด-ปิดอีก

และสำหรับจุดที่แสงแดดเข้าถึง ผมก็ใช้หลอดไฟ LED light sensor แทนในการให้มันเปิด-ปิดไฟ ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายของตัวหลอดไฟไปได้กว่า 50% เลยทีเดียว

โดยสรุปในภาพรวมของการใช้งาน

1. หลอดไฟทั้ง 3 รุ่น 2 ยี่ห้อ ตัวทำงานผ่าน Wi-Fi 2.4GHz ทั้งหมด
2. สามารถสั่งการผ่านแอปทั้งหมด ไม่ต้องซื้อ Hub ควบคุมเพิ่มเติม
3. ความสามารถของแอป และการปรับแต่ง WiZ ง่ายกว่า Smart Life (Tuya OEM)
4. ความเสถียร WiZ มีมากกว่าพอสมควรทั้งแอป และตัวอุปกรณ์
5. การทำงานร่วมกับ automation อื่น ๆ ไม่หนีกันมาก Tuya เคยทำได้เยอะมากผ่าน IFTTT แต่ตอนนี้น่าจะน้อยลงเยอะ และต้องพึ่งพา Home Assistant แทน แต่ Tuya Cloud ก็เรื่องมากขึ้นทุกวัน ก็คิดว่าหนีไปตัวที่ open มากกว่าก็น่าจะดี
6. ความสว่าง แม้ว่า Lamptan จะบอกว่า 1,000lm และ WiZ แจ้ง 800lm แต่รู้สึกได้ว่าความสว่างมันพอ ๆ กัน
7. ราคา WiZ แพงกว่า Lamptan อยู่ที่ 100-200 บาท แต่จากประสบการณ์ที่ใช้งานมา คิดว่า WiZ คุ้มค่ากว่าหากจะซื้อใช้ในหลอดถัด ๆ ไป
8. สำหรับคนที่ไม่ได้ต้องการเชื่อมต่อหลาย ๆ ยี่ห้อ หรืออุปกรณ์ให้ทำงานร่วมกันได้ ก็ไม่จำเป็นต้องติดตั้งระบบ Home Assistant แต่ใช้ผ่านแอปของยี่ห้อนั้น ๆ ในการควบคุมก็ได้ ซึ่งเหมาะกับคนเริ่มต้นใช้งาน หากเพียงพอก็ไม่ต้องลงทุนเพิ่มเติมในอนาคต
9. Lamptan ที่ซื้อมา 6 หลอดต้องเอาไปเคลมเปลี่ยนหลอดใหม่ยกชุดภายในเวลา 6 เดือน แต่หลังจากเคลมกลับมาก็ไม่มีเสียอีก (หลังจากใช้งานมา 6 เดือน)
10. หลอดไฟในรีวิวนี้ผ่าน มอก. ทั้งหมด

1. การมีพนักพิงศีรษะไม่เกี่ยวกับ ergonomic มีไว้ช่วยตอนแอนตัวพักนอน ซึ่งการนอนบนเก้าอี้ไม่ถูกสุขลักษณะอยู่แล้ว เอาไว้เพิ่มความสะดวกสบายเฉย ๆ
2. เก้าอี้ gaming อาจไม่ได้ออกแบบให้ตรงตาม ergonomic ฉะนั้นควรตรวจสอบ และนั่งพร้อมจัดท่าให้เหมาะกับ “การทำงาน” จริง ๆ เสียก่อน แต่ส่วนใหญ่มักไม่ใช่ บางรุ่นแพงกว่าแบบ ergonomic เสียอีก
3. ควรลองนั่ง-ปรับให้เข้ากับร่างกายเราก่อนซื้อ แต่ละรุ่นเหมาะสมกับเราไม่เท่ากัน ให้คนอื่นแนะนำ อาจจะไม่เหมาะกับเรา
4. วัสดุที่เหมาะคือพวกผ้า และตาข่าย ที่ระบายอากาศได้ดี เก้าอี้ที่เป็นหนังหุ้มทั้งร้อน อับชื้นง่าย ไม่ระบาย ควรเลี่ยง ยิ่งราคาไม่แพง เป็นหนัง PU ความทนทานน้อยกว่าแบบผ้าและตาข่าย
5. ราคาเก้าอี้ ergonomic แพง ราคาหลายหมื่นบาท แต่ถ้าเป็นโรคเกี่ยวกับหมอนรองกระดูก ค่าใช้จ่ายหลักหมื่นต้องมา ถ้าต้องผ่าตัด หลักแสนต้องมี ฉะนั้นควรใส่ใจ ยังไม่รวมกายภาพด้วย แพงกว่าเก้าอี้ดีๆ แน่นอน
6. การรับประกันของเก้าอี้ ergonomic แม้ราคาแพง แต่ก็รับประกันยาวนาน ยี่ห้อระดับ top อยู่มายาวนาน เค้าให้ความมั่นใจกับลูกค้าระดับรับประกัน 10-12 ปี หารเป็นหลักปีแล้ว อาจจะถูกกว่าซื้อเก้าอี้ทั่วไปที่รับประกัน 1-2 ปี ด้วยซ้ำ เหมาะกับการลงทุนระยะยาว

ฉะนั้นเวลามีคนถามว่าลงทุนกับเก้าอี้หรือโต๊ะก่อนดี ผมจะแนะนำให้ลงทุนกับเก้าอี้ก่อน โต๊ะตามมาทีหลัง เพราะเรานั่งอยู่ที่เก้าอี้ ส่วนโต๊ะลงทุนภายหลังเป็นทางออกที่ดีสำหรับคนที่เก็บสะสมเงินเพื่อสุขภาพของตัวเองในการทำงาน

ฉะนั้น เวลามีคนมาปรึกษาเรื่องรับจ้างพัฒนาซอฟต์แวร์ ผมจะแนะนำให้ทำเอกสารสัญญาพ่วงท้ายตกลงความเป็นเจ้าของให้ชัดเจนไปเลย ลงรายละเอียดในระดับ library, framework และ UI ด้วยเพื่อป้องกันความฟ้องร้อง หรืออ้างสิทธิ์ที่ไม่ชัดเจนภายหลัง

ตัวอย่าง

1. ตัว UI โดยเฉพาะ web template มักจะมีประเด็นบ่อย เพราะบางครั้งเราซื้อสำเร็จรูปมา ก็ต้องลงไว้ว่าสำเร็จรูปมาจากที่นี่ ไม่งั้น เวลาคนว่าจ้างไปเห็นเหมือนกับตัวเอง เค้าจะมาฟ้องเราได้ ทั้ง ๆ ที่เราซื้อลิขสิทธิ์เป็นรายครั้งจากเว็บขายต่าง ๆ แยกลูกค้าแต่ละรายต่างหาก และกันความเข้าใจผิดว่าเราเอางานเค้าไปขายต่อ ทั้ง ๆ ที่ work flow ต่าง ๆ ในตัวโปรแกรมคนละอย่างเลย เป็นเรื่องละเอียดอ่อนที่ต้องทำไว้กันโดนฟ้อง
2. library ที่สร้างใช้งานเอง หรือ plugin เฉพาะที่เราสร้างขึ้นมา อันนี้ก็ต้องลงไว้ ว่าเราให้สิทธิ์ใช้งานในโครงการนี้ และมิใช่การขายสิทธิ์ให้ผู้จ้าง รวมไปถึงการกระทำใด ๆ กับ library ชุดนี้จนทำให้เราเสื่อมสิทธิ์ไป เพราะผมเชื่อว่ามีหลายคนทำงานรับงานกันก็มักจะมี library หลายตัวที่มักใช้ซ้ำ ๆ เพื่อความรวดเร็วในการทำงาน ซึ่งบางตัวก็พัฒนาเฉพาะเพื่อให้สะดวกมากขึ้น
3. ระบุว่า ผู้ว่าจ้าง มีสิทธิในเนื้องานระดับใด เช่น ทำซ้ำ แก้ไข ดัดแปลง เผยแพร่ ต่อยอดผลงาน หรือจำหน่ายจ่ายแจก ได้ไหม ตัวไหนไม่ควรก็ตัดออก เอาเฉพาะที่เค้าควรได้รับสิทธิ์ นอกเหนือจากนั้นก็ตกลงกันว่าจะเพิ่มเงินตามสิทธิ์ที่เพิ่มขึ้น
4. ในส่วนของตัวซอสโค้ด ตรงนั้นต้องชัดเจนว่าการแก้ไข-ดัดแปลง หากเรารู้สึกว่าควรจะเป็นเราที่ควรแก้ไขได้เพียงผู้เดียวก็ลงไว้ หากมีการแก้ไขโดยไม่ใช่เรา ให้ถือว่าหมดประกัน และละเมิดลิขสิทธิ์
5. จากข้อที่ 3. – 4. หากในตัวเนื้องานของเรา มีการใช้ library ภายนอกทั้งที่เป็น open source หรือ proprietary นอกเหนือจาก library พื้นฐานของภาษานั้น ๆ ควรตรวจสอบสัญญาณลิขสิทธิ์ให้ดีก่อนใช้งาน และพ่วงสัญญาพวกนี้ลงในสัญญาหลักด้วย เพื่อป้องกันปัญหาในอนาคต หากเจ้าของลิขสิทธิ์ library นั้น ๆ เค้าขอตรวจสอบ ซึ่งตรงนี้สำคัญ แม้จะเกิดขึ้นได้น้อย แต่ก็มีสิทธิ์ที่จะโดนได้หากใช้งานแล้วไม่ได้ตรวจสอบก่อน

จากที่ยกตัวอย่างเพื่อให้เห็นว่ามันสำคัญมาก ๆ กับข้อสัญญาก่อนว่าจ้าง ดูเรื่องมากแต่ไม่ชวนปวดหัวภายหลัง เพราะตอนว่าจ้าง ทำงานก็จากกันด้วยดี แต่ตอนมีปัญหานี่ก็อีกเรื่อง

จาก blog เก่าที่เขียนไว้เมื่อช่วงปลายปี 2020 เรื่อง Desktop PC ตัวใหม่ เพื่อปรับการทำงานเป็น Desktop + Notebook แทน ซึ่งจากวันนั้นจนถึงวันนี้ ถือเป็นการตัดสินใจที่ค่อนข้างถูกต้อง และถูกเวลาพอสมควรในช่วงนั้น

เพราะหลังจากช่วงนั้น ก็เข้าสู่ช่วงโควิดในอีกไม่นานนัก ทำให้ต้องทำงานแบบ WFH และการใช้งาน desktop ที่สเปคแรงกว่า คือด้วย performance ณ วันที่ซื้อ ตัว CPU notebook กับ desktop นั้น ตัว desktop มันแรงต่างกันเกือบ 4 เท่าได้ ประกอบกับการดูแลรักษา และการปรับแต่งต่างๆ ก็ทำได้ง่ายกว่า หากเสีย หรือต้องซ่อม ตัวอย่างคือ ะช่วงปีที่ผ่านมา desktop PC เจอว่า power supply เสียพอดี เลยได้เวลาเปลี่ยนทั้ง case ไปด้วยในตัว คราวนี้ใส่พัดลมมีไฟตามสมัยนิยมไปเลย ก็แปลกตา ตอนแรกไม่ชอบ แต่ก็เบื่อความจำเจ ก็เลยใส่ ๆ ไปสักหน่อย แก้เบื่อ ซึ่งก็ซ่อมผ่านมาได้ด้วยดี เพราะซ่อมและประกอบย้าย case เอง ทำให้เราแก้ไขเรื่อง power supply เสียได้ในเวลาเพียง 1 วันเท่านั้น

ซึ่งหากจะว่าไป ชีวิตผมก็อยู่กับ notebook มาอย่างยาวนานตั้งแต่เรียนมหาวิทยาลัยรวม ๆ แล้วใช้ชีวิตกับ notebook ประมาณ 17 ปี โดยประมาณ ไล่ ๆ เอาจากรายการที่ซื้อใช้งานเองก็ 5 เครื่อง (ที่เค้าให้ยืมมาไม่นับนะ)

1. Compaq Presario,Presario 715 ใช้ประมาณ 1 ปี
2. ThinkPad R40 ใช้ประมาณ 3 ปี 6 เดือน
3. ThinkPad Z61t ใช้ประมาณ 4 ปี
4. ThinkPad T420 ใช้ประมาณ 5 ปี 2เดือน
5. Dell Latitude E7470 ผ่านมา 5 ปี กับอีก 2 เดือนแล้ว

ซึ่งเวลา notebook เสียทีก็จะต้องภาวนาว่ามันจะเปิดติดเพื่อสามารถสำรองข้อมูลล่าสุดออกมาได้ เพราะแม้ว่าผมจะ daily backup ทุกวัน แต่การได้ข้อมูลล่าสุดมันก็ดีกว่าข้อมูลล้าหลังไปอีก 1 วัน แต่พอมี desktop อีกตัวข้างๆ ทำให้เวลา notebook เสีย ผมเอา SSD M.2 หรือ HDD 2.5″ เสียบเอาข้อมูลจาก notebook ใน desktop PC ได้เลย ส่วนเครื่องก็ยกไปให้ช่างซ่อมต่อ ได้ทันที สบายกว่ามาก

ถึงแม้ว่า notebook ที่ใช้งานมา 4 ตัวล่าสุด ทุกตัวจะ onsite warranty ทั้งหมด แต่ก็มีระยะเวลาในการรออะไหล่ หรือการเข้าซ่อม แม้ทุกตัวจะเป็น Next Business Day ซึ่งบางครั้งเสียในช่วงวันเสาร์-อาทิตย์ เราก็ต้องรอวันจันทร์แทน หากไม่มีเครื่องสำรองก็ลำบากไปอีก แล้วด้วยความเคยตัวของ onsite warranty ก็เป็นเหตุผลหนึ่งที่ผมแทบไม่สนใจ notebook ที่ไม่สามารถให้การรับประกันแบบ onsite ได้ เพราะถ้าเป็น carry-on ลำบากกว่านี้อีก เพราะต้องแบกไป ศ. ต่าง ๆ แล้วยังต้องรออะไหล่ เสียการเสียงานกว่ามาก

ซึ่งจากที่อยู่กับ desktop PC มาจะ 2 ปี ก็พบว่า desktop PC มันมีที่ทางของมัน และการปรับแต่งต่าง ๆ ก็มีความหลากหลายมากขึ้น เราจะเลือกใช้ form factor เดิม ๆ ก็ยังพอมี หรืออยากได้แต่งไฟ แต่งสวย ใส่ระบบระบายความร้อนแบบชุดหม้อน้ำปิด-เปิดการใส่อุปกรณ์แปลก ๆ ต่าง ๆ จัดเต็มได้ไม่ยาก อยากได้ CPU แรงแบบไหนก็จัดได้ เลยทำให้กลับมาสนใจแนวทาง desktop PC มากขึ้น เพราะมีความหลากหลาย และบ่งบอก lifestyle ตัวเองได้มากขึ้นไปอีก

ปล. เครื่อง notebook 2-4 ที่เป็นเครื่องเก่า ตอนนี้ถ้าเอามาเปิด ก็น่าจะยังเปิดติดอยู่ เพียงแต่ถอดเอาแบตและ HDD ออก เพราะ notebook เมื่อก่อน มันถอดแบตออกมาได้หมด มี Latitude E7470 ตัวล่าสุดนี่แหละ ที่ปวดหัวว่าจะจัดการมันยังไงถ้าต้องเก็บสะสม เพราะแบตมันอยู่ในเครื่องเลย ถอดแบตออก-ใส่กลับลำบาก

อย่ามาบอกว่า มันก็มี function ชื่อ auto backup นะ เพราะอันนั้นไม่ใช่ทางแก้ มันแค่ปะผุ แถมเวลาย้ายข้าม platform ก็ไม่ได้ด้วย เพราะ android ก็ backup ลง google drive ส่วน ios ก็ไปไว้บน icloud แล้วตอนย้ายสลับกันก็เรียกข้อมูลข้าม cloud storage provider ไม่ได้ (ไม่รู้ใครมันคิด)

ส่วนตัวเปลี่ยนเครื่อง หรือย้าย platform ไปมาบ่อย iOS/Android นี่ปรกติมาก มีไอ้ LINE เนี่ยมีปัญหาสุด

ทางแก้ส่วนตัวตอนนี้คือ หากติดต่อผ่าน LINE ข้อความ-รูปภาพ ผมพร้อมทิ้งเสมอ หรือจำเป็นจริงๆ จะพยายามให้ใช้อีเมลอีกทางให้ได้มากที่สุด หรือ capture ข้อความที่จำเป็นไว้ (เคสสำคัญจริงๆ เพราะมันรก)

สิ่งที่ชวนคิดคือ เราจะอยู่กับแอปที่จัดการความสามารถพื้นฐานได้แย่ แล้วก็อยู่กับการแสดงผลโฆษณา และอ่านข่าว clickbait ในแอปไปแบบนี้จริงๆ เหรอ?

1. ปรับแต่ง router gateway ของบ้านให้แน่ใจว่าไม่มี port services ที่ไม่ต้องการเปิดรับ traffic จาก internet และถ้าเป็นไปได้ให้ปิดทั้งหมด
2. ตั้งค่า username และ password ของ router gateway ที่ไม่ใช่ค่าเริ่มต้น และควรตั้งยากๆ หน่อย (แต่ก็อย่าลืมด้วยหล่ะ)
3. Wi-Fi ในบ้านตั้งรหัสผ่านเข้าเป็น WPA2-AES เป็นอย่างน้อย และรหัสผ่านควรตั้งยาว แต่ยังพอจำได้
4. เป็นไปได้หา managed switch แบ่ง VLAN ออกเป็นส่วน ๆ เช่น Home, IoT และ Guest เป็นต้น
5. ทำ monitor traffic ของ IoT ที่ติดต่อกับ internet และ block การส่งข้อมูลออกในอุปกรณ์ที่ไม่ควรจะส่งข้อมูลออก internet ให้มันอยู่ใน VLAN นั้นเท่านั้นพอ หาก allow ให้ติดต่อ internet ก็เช็ค domain หรือ IP Address ก่อนติดต่อออกไป
6. เป็นไปได้ให้แยก VLAN อุปกรณ์ที่คาดว่าจะมีความเสี่ยงเช่น NAS, NVR หรือ CCTV ไปไว้อีก VLAN ไม่ยุ่งเกี่ยวกับใครเลย เวลาเข้าให้ตั้งค่า policy ของ firewall ให้ allow เฉพาะ mac address หรือ IP Address ที่กำหนดเท่านั้นถึงจะเข้าไปดูได้
7. ระบบ NAS, NVR หรือ CCTV ไม่ต่อ public internet ตรง ให้ VPN เข้าไปดูผ่าน Desktop หรือ Notebook ที่ทำตัวเป็น terminal เท่านั้น เพราะอุปกรณ์เหล่านี้สุ่มเสี่ยงถูกแฮก รวมไปถึงถูกควบคุมเป็น botnet ได้ง่ายมาก เพราะผู้ใช้งานมักไม่อัพเดทตัวซอฟต์แวร์ล่าสุด หรืออุปกรณ์สิ้นสุดการสนับสนุนจากผู้ผลิตแล้ว ทำให้มีช่องโหว่ใหม่ ๆ ตามมามีความเสี่ยงมากขึ้นไปอีก
8. เป็นไปได้ ให้แยก Wi-Fi router สำหรับแขกที่มาบ้านอีกตัว ต่อเข้า port อีกช่องบน managed switch ที่กำหนด VLAN อย่างเฉพาะก่อนต่อเข้า router gateway หรือร่วมกับ network ภายในบ้าน และ block ไม่ให้ access ข้าม VLAN แต่เพื่อความสะดวก Guest อาจจะสามารถ Cast ขึ้น Chromecast ได้เมื่อจำเป็น
9. ถ้าคิดว่าซีเรียสเข้าไปอีก กำหนดให้หากพบ mac address ที่ไม่ได้ลงทะเบียนก่อน จะไม่สามารถต่อ internet หรือเข้าถึง network ได้ด้วย

จากคำแนะนำเบื้องต้นข้างต้น ผมจะโฟกัสที่การเข้าถึงอุปกรณ์ทีอ่อนไหว และสุ่มเสี่ยงต่อความเป็นส่วนตัวอย่าง NAS, NVR หรือ CCTV เพราะหากถูกเข้าถึงโดยผู้ไม่หวังดี ย่อมให้เกิดความเสียหายได้อย่างมาก เรื่องนี้จึงเป็นสิ่งที่ต้องเริ่มใส่ใจให้มากขึ้น

เพราะใครจะไปคิดว่าแค่หลอดไฟมันจะต่อ WiFi และเชื่อมเข้า internet ได้มากขึ้น ฉะนั้นเรื่อง IT Security ภายในบ้านก็สำคัญ และควรเริ่มใส่ใจ

พอผมเห็นยอดที่ไม่ได้ใช้งานโผล่มา ก็หงุดหงิดปนงง ๆ เพราะเป็นคนใช้งานบัตรเครดิตอย่างระมัดระวังอย่างมาก ทั้งปิดบัตรเลข CVV ด้วยการติดสติ๊กเกอร์ void หรือปิดบังเดือน-ปี หมดอายุของบัตรอย่างดี แต่เอาหล่ะ โดนเข้าให้แล้วก็ต้องแก้ปัญหา

เริ่มด้วยโทรหา Call Center ของบัตรเครดิตยี่ห้อนั้น เพื่อทำแจ้งอายัดบัตร ออกบัตรใหม่ เจ้าหน้าที่แจ้งขั้นตอน และส่งเอกสารเพื่อยกเลิกยอดการใช้งานดังกล่าวทันที คือวางสายแล้วไม่เกิน 5 นาที เอกสาร PDF มาถึงอีเมลที่แจ้งกับธนาคารผู้ออกบัตรไว้ พอได้เอกสารดังกล่าว พิมพ์ และกรอกข้อมูลตามเอกสาร แสกนส่งอีเมลที่ระบุในเอกสาร ซึ่งรอ 3 วันทำการ

หลังจากขั้นตอนเอกสารกับธนาคารจบ ก็เข้า Apple support ซึ่งเป็นผู้ตัดยอดเงินดังกล่าว (ถ้าเป็นบริษัทอื่น ๆ ลองหาช่องทางอีกที) โดย Apple มีบริการ support แบบจองคิวแล้วให้ Apple ติดต่อกลับทางโทรศัพท์ ซึ่งผมทำเรื่องจองคิว พอตามนัดหมายที่นัดไว้ Apple ก็โทรศัพท์มา ปลายสายเป็นพนักงานคนไทยพูดสาย ก็แจ้งข้อมูลต่าง ๆ เพื่อตรวจสอบยอดเงิน พร้อมเวลาทำธุรกรรมเพื่อให้หวังให้ทาง Apple ทำการยกเลิกธุรกรรม และไม่เรียกเก็บธุรกรรมดังกล่าว ซึ่ง Apple ตรวจสอบยอดว่ามียอดนี้อยู่จริง และทำการ verify บัญชีว่าเรามี Apple ID และเราไม่ได้ใช้บัตรดังกล่าวในระบบของ Apple ผ่าน Apple ID ใด ๆ ก่อนหน้านี้ โดยจากการตรวจสอบทั้งหมด Apple ก็ทำการยกเลิกธุรกรรม โดยทาง Apple แจ้งว่าภายใน 48 ชั่วโมงยอดเงินที่ตัดไปควรจะกลับเข้าบัตรตามเดิม แต่อย่างไรก็ตามแนะนำให้ตรวจสอบกับทางธนาคารเจ้าของบัตรอีกครั้ง

หลังจากทำเรื่องทั้งต้นทาง และปลายทางแล้วสัก 2 วันทำการ ทางผมก็ได้ SMS แจ้งจากธนาคารผู้ออกบัตรว่าเอกสารเข้าสู่ขั้นตอนตรวจสอบเอกสารแล้ว

หลังจากวันที่โดนขโมยข้อมูลบัตรไปใช้งาน 4 วัน ทางธนาคารโทรมาแจ้งว่าทาง Apple คืนยอดเงินกลับมา และทางธนาคารยืนยันยอด เราสามารถตรวจสอบผ่านแอปของธนาคารได้ว่ายอดเงินกลับเข้าบัตรแล้ว พร้อมทั้งแจ้งบัตรใหม่ได้ถูกส่งออกมาแล้วและให้รอรับบัตรใหม่

ทั้งหมดเป็นขั้นตอนในการแก้ไขปัญหาหลังจากข้อมูลบัตรเครดิตถูกขโมยนำไปใช้ ยิ่งรู้เร็วยิ่งแก้ไขได้เร็ว แนะนำว่าพบเจอยอดแปลก ๆ ให้รีบแจ้งธนาคารอย่าปล่อยไว้พ้นวัน ถ้าทำภายในวันที่ถูกขโมยใช้งานได้จะดีมาก การขอคืนจะง่ายและรวดเร็วมาก

โดยจากทั้งหมดที่กล่าวมา ผมค่อนข้างโชคดีที่โดนกับบัตรเครดิตที่มีแอปแจ้งเตือนแทบจะทันทีที่มีการตัดเงินเข้ามาในบัตร ทำให้แก้ไขปํญหาได้เร็ว ถ้าไปเจอบัตรบางใบที่กว่าจะรู้ตัวยอดก็เรียกเก็บเข้าบัตรแล้ว 3-4 วันหลังจากโดน หรือซวยหนักกว่านั้นคือจัดยอดเงินระหว่างเดือนไปแล้ว ไม่รู้จะเรื่องยาวกว่านี้ไหม

ปัญหาต่อมาคือเวลาเรา implement ตัวป้องกัน brute force attacks เรามักจะทำได้ยาก

วิธีหนึ่งที่ทำกันคือ ย้ายการเก็บข้อมูลของ IP มาดูที่ HTTP header ชื่อ X-Forwarded-For และ CF-Connecting-IP แทน ซึ่งก็โอเคดี แต่ก็ไม่ได้สะดวกมากเท่าแบบเดิมๆ คือเรียกจาก REMOTE_ADDR ตรงๆ เพราะพวก brute force attacks จะไปโฟกัสที่ header REMOTE_ADDR เป็นหลัก

วิธีการแก้ไขคือ ติดตั้ง mod_cloudflare สำหรับ Apache หรือ ngx_http_realip_module ใน nginx เป็นต้น แล้วตั้งค่าตาม link นี้ Restoring original visitor IPs: Logging visitor IP addresses

เสร็จแล้วติดตั้ง anti-brute force attacks อย่าง mod_evasive บน Apache หรือ ngx_http_limit_req_module บน nginx ก็จะช่วยป้องกัน brute force attacks ได้ในระดับหนึ่ง

ปล. เหตุผลที่ต้องทำเพิ่มเติมจาก CloudFlare แม้ระบบ CloudFlare จะช่วยป้องกันได้ในระดับนึงก็คือ บางครั้งโดนยิงจนดับไปแล้ว CloudFlare มันเพิ่งมาช่วย ก็เลยเป็นที่มาของการป้องกันตัวเองในเบื้องต้นด้วย