Galat-ı Meşru

Rüya Gibiydin Sen Hep

2018-05-26T00:23:00.000+03:00

Rüya gibiydin sen hep... Uykumda ve ayıkken gördüğüm bir rüya. Nasıl olabilirdi ki zaten sen beni nasıl sevebilirdin?

Bir ömür süren bekleyiş

Vuslatı görememiş bir ayrılık...

Dünyaya gelememiş bir çocuk gibiydi tüm hayallerim. Tecavüze uğramış Bosnalı kadınların rahmindeki Sırp piçleri kadar masum...

Doğamamış bütün çocuklara selam olsun!

***

Yüksek kuleli katedrallerin, rutubet kokan zindanlarında işkenceye uğradı çocuksu hayallerim. Her birinin süt kokan teninden sabun yapıldı. Süt kokulu sabunların her biriyle otuzbir çeken katedral rahipleri, titreye titreye irin boşaldılar, rutubet kokan zemin kat banyolarının lağım mazgallarına... Masum bedenlerden en fazla bir kaç tanesini kurtardım, sabun olmaktan. Ağlaya ağlaya yıkadım çocuksu hayallerimi. Her birini tek tek öpüp İstanbul boğazına nazır bir tepede tek tek toprağa gömdüm...

MaRealite (26.01.2017/03:58)

Kaybetmek

2018-05-08T00:36:00.000+03:00

Hiç bitmeyecek, dinmeyecekmiş gibi gelir bu acı bazen.

Kendini hep çıkmazda bulursun. Karanlık gecelerde kuytu köşelerdir evin. Umutsuzluk yüklenmiştir omuzlarına. Hayallerin kelepçe olmuştur ellerine. Uykuların çoktan göçe çıkmıştır senden. Öyle bir sarhoşluktur ki bu bütün dünyayı önüne serseler göremeyeceksindir. Gecenin sessizliğiyle uzaklara yelken açacaksın ama deniz seni hırçınlığıyla boğacaktır. Bir melodi duyacaksın ama her sözünde, gözünden akan yaşlara engel olamayacaksın. Kalabalığa karışacaksın kendinden kurtulmak için ama kalabalıkta seni son durakta yalnızlığınla baş başa bırakacak. Yüksek bir yere çıkıp avazın çıktığı kadar haykıracaksın ancak haykırışların bile geri dönüp yüzüne çarpacaktır. Yeniden sevmek isteyeceksin ama her adımda geçmişe döneceksin. Ölmek isteyeceksindir belki her şeyden kurtulmak için ancak onu bile beceremeyeceksindir. Dost edinmeye çalışacaksın çoğu zaman ancak o kadar kaybolmuşsundur ki geçmişinde, dostlarını da kaybedeceksin o boşlukta. Her şeyden, herkesten nefret edeceksin öfkelenip... Ama dönüp arkana baktığında o nefret bile intikam alırcasına seni daha da sürükleyecektir karanlığa. Bütün umudun hayallerin kaçıp gitmiştir senden. Kim bilir belki de sen istemişsindir kaçmalarını. Bir bataklıktasın sen arkadaş. Çıkmaya çalıştıkça daha da battığın bir bataklık. Kurtulmak senin elinde değil bu kez. Kurtarıcını sen çoktan unutmuşsundur ve kısacası;

Kaybetmişsindir.

Anka

Karışırken Söze Ter

2018-03-31T14:26:00.001+03:00

Tütün kokuyor el dediği bulutlar

Karanlıklar avcunda baykuşlu bir gece

Ölüm boğucu bi urgansa parmak uçlarına doğru,

Yaşamak sinsi bir ateş olup özlem yakıyor

Kor kor

Yürek dediği kana ter katan bucaksız bir siperde.

Tutuşup uçuşuyor saç dediği uçurtma

Renkli bir kayboluş bu, tok söz

Hep yek

Göğü yarıp göğsünden tam ikiye

Sağanaklarca yağıyor

Acılı birkaç söz genzimi yakıp,

Şakaklarıma hücum ediyor Nil’le yarışıp

Sen dağlara hükmediyorsun

Kızgın lavlara yalın ayak koşarak

Başın iki elin arasında aklını arıyorsun

İki yandan bastırınca ve tutunca sıkı sıkı

Hayatı yakalarım sanıyormuşsun

Dünya sanıp yaşamayı

Ellerini iki yana aç

Ağzını iki yana aç

Gözlerini kıs iki yana

Ve şimdi sarıl sarılabildiğince çok

Köklü ağaçlarına, sarmaşıklarına, taze meyve ağaçlarına.

Ütopya

İstanbul

2018-03-15T12:07:00.000+03:00

Seni tanımadan sana yazmak geliyor içimden

Sana yorgun dalgaların gözüyle bakıp

Hırçın rüzgârların yeliyle karışık

Islıklar çalmak istiyorum…

Her köşende başka bahar

Her anında başka huzur var…

Semanda yükselen ezanlardan mı bilmeli

Güneş gibi parlayan kandillerden mi?

Seni neden bilmeli İSTANBUL…

Âlemin ortasında bir inci

Anadolu’ya sermayesin

Boğazından sevdalı sular geçiyor

Âşıkların boğazında düğümlenen ‘AH’ lar

Senin boğazından ‘EYVAH’ larla geçiyor

Nice şiirler yazılmış boğazının köprüsüne…

Boğazına ölümler yüklenmiş…

Ayrılıklardan sana pay biçilmiş…

Kız kulesi sana inat denizin ortasına dikilmiş…

Kara sularına fenerler devamı İSTANBUL…

T. Kıvrak

Nolan’ın Batman’i

2018-03-06T13:08:00.000+03:00

“Neden düşeriz Bruce, tekrar ayağa kalkmayı öğrenebilmek için. “ diyor Thomas Wayne, Bruce Wayne’in babası.

Küçük yaşta annesi ve babasının ölümüne şahit olan, intikamını ise yaşadığı, ailesinden emanet bildiği şehre adalet getirip memleketlilerini korkularından arındırmak ve huzurlu kılmak olarak almaya yemin etmiş bir çocuk.

Kendini suikastçılar birliği denilen birliğe girmek için dağ, tepe, yaz kış demeden yollara atan Bruce, aldığı eğitimlerden sonra ustası Ra’s Al Ghul’dan edindiği öğretilerle en büyük korkusu olan karanlığın ve yarasaların kendisi olmuştur.

Sonrasında ise ustasının onun şehrine kendi usulünce adalet getireceğini öğrenince ustasına karşı gelmiş ve birliğin anasını ağlatmıştır. Şehrine dönüp gündüzleri zengin züppe gece ise yarasa kostümüyle kötülerle savaşan bir uçak, bir helikopter hatta bir at? (Ne alaka demeyin!) olan Batman Bruce artık adalet dağıtmaya başlar. Adalet yolunda ustasının tekrar karşısına çıkışı ve birlikle mücadelesinin anlatıldığı bu film insana sadece bi süper kahraman filmi değil ayni zamanda hayata dair edinimler edebileceği ve unutamayacağı repliklerle dolu bi yapım, İnsana hayatta ki en büyük korkularını yendiğinde ya da üstüne gidebilme cesaretini gösterdiğinde bir Batman olmasa da kendisi için bir süper kahramana dönüşebileceğine ya da kendimizi en savunmasız en çaresiz hissettiğimiz anlarda durumun neden böyle oluşuna dair içinde geçen küçücük bir replikle “çünkü ayağa kalkmayı öğrenebilmek için. “ bizim bir parçamızı bize anlatan o tonlarca filmlerden biridir.

Evet, hayat zor, evet başımıza beklemediğimiz olumsuzluklar geliyor herkesin bunlara tepkisi farklı, kimi ayağa kalkıp süper kahraman oluyor, kimi ise düştüğü yerde acizce bir süper kahramanın gelip onu kurtarmasını bekliyor. Karar verelim Bruce gibi korkularımızla, acılarımızla ve hatta kendimize mücadele ederek ayağa mi kalkacağız? Yoksa sırt üstü hiç denememenin, korkularımızın altında ezilmenin ağırlığıyla bir hiç mi olacağız?

NOT: Bu belki bir film eleştirisi belki bir film özeti belki de bir filmin insanı etkilediği yönlerin anlatımıdır.

Eren Şahin

Film-Kültür

2018-03-06T10:08:00.000+03:00

Bizden kaçar mı sandınız, hah. Artık Filmlere de dokunacağız ucundan, kenarından. Öneri, tanıtım, anlatım ama tabii ki en önemlisi "no spoiler". Siz de sevdiğiniz filmleri anlatarak bize katılabilirsiniz.

Avuntu

2018-02-25T17:35:00.000+03:00

Hiç baktın mı yüksek bir tepeden şehre

Işık yanan evlere,

Yürüyen insanlara,

Sürekli bir yerlere yetişmeye çalışan arabalara.

Bakıp düşündün mü peki

Her yanan ışığın farklı hayatları aydınlattığını

Yürüyen her insanın değişik düşler kurduğunu

Ya da saniye beklemeye tahammülü olmayan o arabaların kaç farklı can taşıdığını.

Şehrin içinde yaşamakla görülmeyen sırları keşfetmeyi denedin mi?

Deneseydin keşke.

O zaman sen de aşık olurdun.

Bir şehri sevmek

Otobüslerinin can taşımaktaki ürkekliğini,

Bacasının dumanındaki efkarını,

Denizdeki yalnızlığını

Ya da kalabalığa karışmış cesetleri.

Ruhları farklı diyarda farklı kalplerde atan o cesetleri.

Sahi hiç böyle düşündün mü?

Doğru ya, biraz, şehre yüksek bir tepeden baksaydın senin yanında gezen ruhumu görürdün.

Görürdün ve şahit olurdun belki.

Yanan o küçük gece lambasından aydınlanan odamda yaşananlara.

Kalabalıklar içinde kimsesizleşen benliğime.

Ya da bir o yana bir bu yana savrulduğum hayat yolculuğuma şahit olurdun.

Şahit olmakla kalmaz sahip çıkardın belki de.

Ama sen ne bu şehre ne de bana bakamadın ki yüksek bir yerden.

Bakamadın ve göremedin işte.

Ne bir kararıp bir aydınlanan gönlümü

Ne de çağlayanlara dönen gözyaşlarımı.

Sen, senli mutluluğumu bile görememişken şehri görmeni beklemek...

Beklemek bir avuntu

Ufacık bir ümitti sadece…

Halet-i sükut

Ada

2018-02-16T13:26:00.000+03:00

Düşünmekten uyuyamıyorum, günlerdir geç yattığımı sanmam biraz da uyumak için yatağa girmekten kaçtığımdan.

Saat 05.50 yine en az bir saattir yatakta kıvranıyorum. Düşünmekten kaçtığım her ne varsa yine zihnimin kıyılarına vurdular. Sanırım sebebi yalnızlık, yalnızlığı unutmuşum. Kaç zamandır söylediklerimdeki samimiyetsizlik katrelerinin nedenini merak ediyordum. Anlıyorum derken ki o samimiyetsizliği özellikle de. Demek ki anlamıyormuşum, belki bir zamanlar hissetmiş olsam bile şuan bunu hissetmekle kesinlikle aynı şey değil. Bir kez çıktıktan sonra yalnızlıktan, asla aynı hissi yaşayamazsın yalnızken hissettiğin. Hoş normalde de aynı şeyi iki kez hissetmek mümkün olmuyor, aynı şartların aşırı olağan üstü koşullar haricinde yeniden oluşamayacağı için. Uzak birer gölge his durumunda kalıyor bir başkasının duyguları.

Bu yaşadıklarım garip bir şekilde beni, iletişim denilen şeyin aslında; farklı iki ıssız adadaki insanın birbirine cam şişeler içerisinde notlar göndermesi gibi asla tam anlamıyla birbirimizi anlamadığımızı ve karşılıklı hislerimizin de aslında sadece geçmişten bugüne yansıtılmış yanılsamalar olduğunu düşünmeye itiyor. Gerçi şuan bu şekilde düşünmemin bir sebebi de uykusuzluğum ve hesaplaşmak zorunda kaldığım gecikmiş ve yersiz pişmanlıklarım olabilir ancak koşullar şuan bunu gerektiriyorsa böyle olsun. Yine de tam manasıyla sağlıklı düşünemediğimin farkındayım, tıpkı hayatımın büyük çoğunluğunda sağlıklı düşünmemi büyük oranda etkileyecek şekilde uyarıcı bombardımanına maruz kalmam gibi.

Her nasılsa kaslarımdaki yorgunlukla göz kapaklarımın dinçliği birbiri ile çarpışırken damağımda hissettiğim susuzluk diğerlerini bastırabiliyor. Bir şekilde bu denli çeşitli uyarıcıyla hemen hemen aynı anda uğraşırken beynim de bir yandan gözlerimi rahatsız etse de bilgisayardan yazmayı sürdürmeye odaklanmış durumda. Belimdeki sızı beni sürekli kıpırdanmaya ve sandalyeye bağdaş kurmuş oturma pozisyonumu değiştirmeye zorluyor. Buna ek olarak zihnimde çok farklı konularda şimşekler çakıyor.

Yazmaya başladıktan bir süre sonra, yazdıklarını saklamaya çalışmanın anlamsız bir uğraş olduğunu anlamaya başlıyorsun. Yazılanlar kimse için yazılmasa bile senin mülkiyetinden çıkıyorlar garip bir şekilde. Bir süre sonra da daha acı olmak üzere şunu fark ediyorsun. Aslında sen yazmıyorsun, aracısın, kelimeler seni kullanıyorlar sadece. Sen yalnızca, bunları bir yerlere geçireceğin zamana kadar zihninde taşıyan bir araçsın. Sonra ve sonra korkmaya başlıyorsun yazdıklarından. Bunları senin yazdığına dair şüpheye düşüyorsun. Uzun uzun aralar veriyorsun sonra, kaçmaya çalışıyorsun, kendini gündelik konularla oyalamaya, uyuşturmaya başlıyorsun ama bunun da bir sonu var ne yazık ki. O ana kadar, yalnız kaldığın, kendinle yüzleşmek zorunda olduğun yani köşeye sıkıştığın o ana kadar. Yılan zehri gibi hem zehri hem de panzehrini aynı bünyede taşıyor kalem. Kendinden kaçacak yer kalmadığında, başladığın yere, kâğıdın başına dönüyorsun. İçinde taşıdığın azıcık sonsuzluğu da kâğıda döküp bomboş kalıyorsun; bomboş bir kafa, bomboş eller, bomboş ruh. Az evvel sende olan her şey artık kâğıtta. Senin olduğunu sandığın her şeyi, yine kendinden kaçmak için kendi ellerinle kâğıda verdin. Boşsun artık ama ne hazin ki tekrar dolacaksın, ömrünü, hayat enerjini ve tüm benliğini tekrar dolarak harcayacaksın. Senin kaderin bu insan. Sen bu dünyadan bu dünyaya ait hiçbir şey alamadan defolup gideceksin. Kısacık ömründe yaşadım sandığın her şey, ya zihninle beraber çürüyecek bir asra kalmadan ya da bir kâğıdın kölesi olacaksın. Ne kadar acı, ne kadar zavallıca.

Buraya kendimden geldim, anlıyorum ki kendimden başka gidebileceğim ve ne yazık ki gelebileceğim bir yer de yok. Kendi adamda ya da asteroidimde her ne ise işte, yalnızım. Bir gül için bile yer yok gibi görünüyor şu şartlar altında. Ümidim yok mu var ama gerçeği asla bilemeyeceğim halde gerçekçiyim bu konuda. Occam’ın usturası sallanıyor tepemde ne de olsa. İkilik sistemi kullanıyor zihnim ve kuantum çağına da hazırlanıyor aynı zamanda, ne güzel bir geçiş dönemi masalı. Korkuyla ümit arasındayım ama ruhum sonsuzluğu arzuluyor, bana orda yer olmasa bile. Her neyse akan sular yavaşladı. Kâğıt beni de esir aldı. Onurlu bir esaret diyerek kendimi kandıracağım, hiç olmazsa kürkçü dükkânının yerini biliyorum.

Uyumalısınız ey insanlar, uyuyabiliyorken uyumalısınız. Çünkü gözlerimiz açıkken rüya görüyoruz artık. Azıcık aklı olan herkes çıldırır bu durumda. Bu kadarcık akıldan kimseye zarar gelmez, çıldıralım haydi. Bu aralar en büyük ahmaklığı kendimizi akıllı zannederek yapıyoruz. Oysa birazcık akılla ahmakların haline mantık aramaya kalkışır mıydık hiç. Sizinle uğraşacak vaktim yok benim, kendimle uğraşacak vaktim de yok. İşin aslı benim vaktim yok, vakit benim değil, esiriyiz zamanın. Ben sadece kendi adamdan şişeler gönderebilirim size. Ne kadar şişen varsa o kadar zenginsin demem o ki. Ne benim sana gelmeye gücüm yeter ne senin bana. Bazen gönderdiğim şişeler bile bana geri geliyor, acaba evren gibi denizler de mi tahayyülümden daha hızlı genişliyor. Ah zaman, sonsuzluk da senin bir parçan mı yoksa sen mi onun parçasısın. Elveda şişeler, bugün de boşum artık.

06.44

Zıkım

Yazıları

Cahillik Zincirine Takılmış Sevmek

2018-02-08T19:39:00.001+03:00

Bizi kim seve. Hiç kimse. Nereye ait olmalı insan.

Hiç sahiplenmedim, sahiplenemedim bana olan hisleri. Dört duvarın kızı olmaktı benimkisi. Ne şehir sıcak ne de göz bebeklerime dokunan kimseler. Ayaklarım koşarken huzura, kalbimdeki zincir beni yere vurdu. Günler geçtikçe taşlaşıyordu zemin. Kalbimin korumalıkları bir anda paramparça... Ve içimdeki çocuğun umut kırıntılarını savurması pervasızca. İsimler anlamını boşalttı. Akıldan çıkınca harfler, kalbe girmesi ömür alırmış meğer. Çekin gölgenizi dahi adımın baş harflerinden. Beni bana bırakın. Bu canın hesabını ben vereceksem eğer hikayemin kahramanı asla siz olamazsınız. Ve gidin kapalı kutularınızla, köhne gönüllerinizde kavurulun. Beni engin denizlere, sonsuz gökyüzüne bırakın. Bırakın yalandan rollerinizi, gece karanlığı örtmez zihninizi.

Gülayşe

Yaşama Meselesi

2018-01-30T14:50:00.000+03:00

Yaşam, bir kayayı aşağıdan yukarıya doğru bir tepeye çıkarmak sonra gerisin geriye o kayayı aşağıya yuvarlamaktan ibarettir.

Yaşamak, yükünü yüklenip yol almaktır. Yaşam ise, işte, yükündür.

Nasıl ki; iri, ağır, dolgun yeşil bir domates dalında tutunmaktan vazgeçerek -dal domatesin ağırlığından dolayı onu bırakmışta olabilir- kızarıp olgunlaşmayı (toprak üzerinde) çürüme sürecinde arıyorsa, yaşamakta çürüme sürecinde olgunlaşmaktır.

Yaşamak şakaya gelmez.

Yaşamak, ana mahsustur, ölmediğin her ana. Bir tek ölümü yaşadığında yaşa-ya-mazsın -Galiba, ölümü de yaşayamazsın. Yaşamak, öldürdüğün her an'dır.

Öyleyse, yaşamak, öldürmektir.

Yaşamak, yürümektir. Uzun, ince, bazen yağmurlu bazen güneşli, bazen çamurlu bazen asfalt, bazen sıcak bazen soğuk bir yolda yürümektir. Yaşamak, bazen emin adımlarla bazen parmak ucunda yürümektir. Yaşamak bazende koşmaktır.

Yaşamak, yolun sonuna geldiğinde yorulmak, biraz soluklanıp yola devam etmektir.

Yaşamak, kaybolmaktır.

Yaşamak, delirmek, delirmek ise belirmektir.

Yaşamak, güzel şeydir.

MaRealite

Sevmeyi Sevmek

2018-01-23T15:01:00.001+03:00

Sevmek öyle büyük bir erdemdir ki; tüm kötülükler karşısında gelip kaddi bükülür... Diz çöker…
Zannediyorum ki; kim ne zamanda nasıl olursa olsun, sevmeye hep muhtaçtır. Bunun sebebi aslında çok basit. Sevmeye muhtaç olmak yalnızca sevmeyi sevmekten geçiyor…

Bir husus her zaman içimi acıtmış, yüreğimi kor etmiştir benim. Ne kadar bu durumu anlatmak benim için zor olsa da; artık içim içime sığmıyor, artık anlatamıyorum derdimi hiçbir kâğıda, artık hiçbir mürekkep kurumuyor gözyaşlarımdan ötürü… İç dünyamı yansıtamayıpta , yanlış bir şeyler söylersem şayet şimdiden affedin beni…

Bir bakışa tutulur bazen insan. O bakışların derinliğinde yok olur. Her türlü sıkıntıyı o bakışların hatırına, göğsünü gerer, mızraksa mızrak, oksa ok saplanır gerekirse. Ama o yürek öyle sağlamdır ki, sırf o bakışların altında zerre gözyaşı olmasın diye, atmayı bırakır adeta… Çoğu zaman bakışlara bağlanmanın nedeni yalnızca sevmek olmuştur. Sevmek sevmeyi sevmek, hissetmek… Tatlı bir meltem esintisi misali, fırtınaları darmadağın eden o bakışları, benim yüreğimde sizin yüreğinizde gayet iyi bilir…

Sevmeyi Sevmek: Ama bazen o bakışlar öyle azap verir ki insana, cennet zannettiğiniz anlarınız bir bakmışsınız cehennem olmuş… Şairin de dediği gibi;

Bir bakış bir tebessüm biraz nefes

Ya huzur ya azap,ya altından kafes...

Bilemezsin ki bülbülün derdini,

Tutulduğun şey belki de yoktan bir heves...

İşte burada da bahsedildiği gibi, bülbülün tutuklu kaldığı bakışın altından kafes mi huzur mu olduğunu bilemeyiz… Belki de tutulduğu şey cidden bir hevesdir... Ne anlatıyor bu hoyrat adam neler saçmalıyor diyebilirsiniz. Şu noktaya varmak istiyorum şiiri, sevdayı düstur edinmiş gönüldaşlar; insan sever, inanır, güvenir bazı şeylere. Bunu yalnızca hemcins olarak algılamayın. Bir çiçeği sever, solar… Bir resmi sever,yanar… Bir canı sever, kanar… Her şey olabilir. Ama bir abdal misali, şu sözlerle bitirmek istiyorum bu boş satırları…

Mutluluk arıyorsanız, rica ediyorum, sevmeyi sevmeyen hiçbir şeyi sevmeyin...

Sevmeyi sevmeyen hiç kimseyi sevmeyin…

Sözkan

Yazıları

Vazgeçmeyecek

2018-01-23T15:01:00.000+03:00

Düşe yazıyorum son sözlerimi

Her an, nedense acı veriyor insana
Acı veriyor da anlayamıyorsun yine
Yine anlayamıyorsun
Doğruyu, yanlışı…
Zatınla şereflenmişken, birden
Kelimeler düğümleniyor boğazımda
İçimi yakan bu acıyı
Her an yine ve yine
Anlamaya çalışsam da
Varamıyorum bir limana…
Hasret limanına
Demirlenmiş olan bu gönül
Hasretin ta kendisini damarlarında
Kılcallarında en ağır şekilde yaşıyor…

Tutunacak dal arıyorum uçurumdan aşağıya yuvarlanırken
Gayahiplerdeki haykırışlarımı duy istiyorum
İstiyorum anla, ki yürek sensiz hüsran
Hüsranın karmaşasında beynimi kemiren bu duygu
Bir gün olgun bir meyve
Yeni açmış bir manolya misali
Yürekleri fethedecek...

Yalnızca anla istiyorum
Kutsal değerleri için canını
Bu yola koymuş olan bendim
Çiğnensede; vazgeçmeyecek bu sevdadan…
Vazgeçmeyecek bu davadan…
Vazgeçmeyecek,vazgeçmeyecek…

Sözkan

Yokol-uş

2018-01-21T19:56:00.002+03:00

Erimektesin şimdi

Toprağın bağrında

Yorganın ıslak

Göz çukurlarında karıncalar

Puslu bir film şeridi

72 Reno 12 TL

Cenazen gidiyor

Ve ben

Etimden kemiğimden

Sıyırıyorum seni

İki hecenin tekrarı

Yapışıyor dudaklarıma

Göz pınarlarıma

Kara irin doluyor

Çocukluğuma ağlıyorum

Hesaplaşıyoruz seninle

Beddualarla uyuyorsun

Toprağına gün

Azapla doğuyor

Bir gömleğin yakasına

Düşüyor gözyaşım

Zaman çürüyor

Fotoğraflarda kalıyorsun.

Müzeyyen

Boş

2017-12-29T23:08:00.000+03:00

Boş sayfalar yazılmadığı için boş kalmazlar. Onların kaderidir boş kalmak.

Her kalem her sayfayı yazamaz hem. Hiç mi olmadı buruşturup attığınız sayfalar? Yaktığınız, yırttığınız… Hah, işte onların hikâyelerini anlatayım size bu gece . Bırakın şimdi bu geri dönüşüm masallarını, onlar asla o tesislere ulaşamadılar. Ya Islandılar; kimisi çöp sularıyla, kimisi denize düştü, kimisi ve çoğu kana bulandı. Er ya da geç battılar, kirlendiler.

Boş sayfalar beyaz sayfa demek değildir. Her biri bir hayattır. Hepsinin macerası aynı başlar da kimisi başladığı yerde bitiverir, kimisi de buralara kalemimizin altına savrulur. Öyle ya; bugün ormanda dostlarıylayken, yarın sıkışmış bir dosyada bulabilir kendini.

Onlar etten kemikten olmayan canlardır, ruhun yaşamak için bedene muhtaç olmadığının kanıtları. Hiç varlık sahasına çıkmamış niceleri doğar yaşar ve can verir satır aralarında. Tüm bunların yasını tutar sayfalar; beyazdırlar. Çünkü matemin rengi beyazdır onlarda, sessiz bir ahenkle ve yüreklerinin tüm saflığıyla.

İşte biz bozarız bu saflığı, gönüllerine simsiyah dökülür içimizin gizli nehirleri. Kâh çağlar kâh damlar… Zehrimizi kusarız. Yazarım deriz ya hep yalan. Kalem ve kâğıdın da kendi aklı vardır. Hangi babayiğit oynamayan kalemi kıpırdatabildi sayfalar boyu ya da hangisi bir kez yazmaya başlayanı durdurabilme kudretine sahip.

Umduğunu bulamayınca bulduğunu da beğenmeyen bir misafiriz bu dünyada. Arsız, bazen namussuz, hatta hain ama hep çocuk hep pişman hep hepimiz insanız. Biz buyuz. Bak ne güzel gidiyor kalem ne de güzel anlatıyor insana insanı. Bırak şimdi ayna diye komodinin üstüne koyduğun şeyi bence kalemdir ayna, isimlerin ne önemi var.

Ne kadar konuştuğun ne kadar anlattığınla doğru orantılı değildir, yitip giden nefeslere ne yazık! Kâğıt adildir aynı zamanda. Bakmak istemeyen gözlere tek söz etmez. Ve biraz da nazlı; bazen bakanlara da söylemez, aslına varsın ister. Ama sözler… Kulak istese de istemese de alır tüm gelenleri, kapatsan dahi davetsiz misafirler misal doldurur tıka basa kulak kepçeni. Bunaltır tüm bu kalabalık ve kendine gerekeni alır; çıkarcıdır kulak.

Yazılmış sayfaları tekrar tekrar silip yazamazsınız. Zorlarsanız üzersiniz. Yırtarsınız onu, kaybedersiniz… Tıpkı aşka küsmüş bir kadın gibi. Onu ait olduğu dünyaya döndürmek, tekrar huzura kavuşturmak büyük hüner ister. Kalem tutuşun nazik, hamlelerin ahenkli, mürekkebin de gözyaşı olmalı ki yazdıkların cennet yeşertmeli bağrında.

Çok uzatmamalısın lafı; şiir yazmalısın mesela. Bir aşk şiiri ya da destan, belki bir oyun. Ama can sıkmadan, yormadan, korkutmadan… Saygı duymalısın sözcüklere; sana kapılarını açan. Anlamalısın sen de onları. Boşa harcamadan, haklarını vermelisin. Hazıra dağ dayanmaz çünkü.

Ne yazdığını bilmelisin ne ırmak olsun çağlasın gitsin ne göl dolup dursun. Deniz olsun; varsın aksın varsın dursun. Anlayamadığını da anlatmaya kalkışma, her işin bir üstadı var.

Ve eğer bir sayfa boşsa asla dolmak istemez. Tıpkı hiç doğmamış çocuklar gibi. Onlar kadar saf ama bir ihtiyar kadar bilge. Peki, kâğıt ne için çeker tüm çilemizi, kalem burnunu sürtmekten usanmadı orada burada. Onların kazancı ne tüm bu tantanadan?

Denize yazılan yazı kalmaz silinir gider sanırız ya öyle değildir. Dalgalar birer birer tutar çeker içine hatıraları. Kendinde saklar, kendine saklar vermez bir daha kimselere.İşte bazı geceler mehtapta denize bakarken duyduğumuz hüzün bundan. Biz ona bakarız sanırız ya aslında o bize bakar, ta içimize. O an dalıp gittiğimiz dünyalar, denizin dalgalarla gözümüze bıraktığı bu rüyalardır. Her biri rüya ve her biri gerçek. Olmaz deme, öyle ve bunu sen de yaptın.

Zıkım

Yazıları

YAZAR ALIMLARI!

2017-10-20T00:40:00.000+03:00

Zamanda iz bırakmaya ne dersin?

O yazıp yazıp sildiğin, defterlerin arasında unuttuğun, göstermeye korktuğun, işe yaramaz sandığın, özelim dediğin, ya da önemsemediğin yazılar var ya;

İşte onları azat etme zamanı geldi artık. Yazılan her satır seni, beni, bizi aşar zamanın malı olur. Söylenmeyen sözler, söylenenlerden daha çok yaralar insanı. Edebiyata yolun bir kez düştü mü çıkamazsın dışına; gel ey sevgili kardeşim katıl bize, lanetlenmiş insanların yanı senin yerin. Su çok güzel burda gel, emin ol kalemin sandığından çok daha hevesli buna.

Bu arada iletisimgalatimesru@gmail.com a bir mail at; kaleminin rengini, gönlünün yelini görelim bir yazında, gerisi çorap söküğü gibi gelir. Haydi bekleme, zaten geç kaldık.

Galat-ı Meşru Ailesi

Yazılan 4

2017-10-19T23:38:00.000+03:00

Geceler serin olur burada, üstünü açma aman.

Nedendir bilmem, hiç kötü rüya görmedim yıllardır. Belki de yaşanmamışlıkların hatırına bir jest yapıyor aklım. Neyse rahat ol, kendi evin sayılır burası.

Yeri gelmişken, kendi evinde olmak. Ah ah bir yerlere ait olmak... Ne çok muhtacız ayağımızı basacak tanıdık bir toprağa. Korkumuz gitmekten mi yoksa varacağımız yerden mi korkuyoruz, ya varacak bir yerin yoksa? Aslında yüksekten korkmuyoruz, düşmek ihtimali bizi korkutan. Yarattığımız şeylerden korkuyoruz; bir tercih yapıyoruz ve yapamadığımız onlarcası peşimizden geliyor. Korkumuz korkunun korkunçluğu değil ki, korkabilme potansiyelimizin büyüklüğü.

Hah hay, ne çene var bende de, sabahtan beri anlatıyorum, sahi zaman ne hızlı geçiyor. Kaç yaşındasın, kaç yılla ölçüyorlar ömrünün boyunu, çok garip ben kendimi bildim bileli 15'le 73 yaş arasında salınır dururum. Kendimi bildiğim yaşlar kadar yaşlıyım yani. Ah 80 yıl ömrünü 7 yaşında yaşayanlar... Sayılar garip azizim, işine ne gelirse o hesaba çıkıyor. Yoruyorlar, bizi bile sayılarla tanımlıyorlar artık, hayata Neo’nun gözlerinden bakıyorlar.

Bakma odanın tavan arası olduğuna, duvarlar üstüne gelmez burada, zorba değiller beton gibi. Kütüklerin gücü adına, hah ha! Nerde kalmıştık, hah şey, ölçme ve değerlendirme parametrelerimizin, donelerle uyumluluğundaki korelasyon probleminin sitemde yarattığı stres faktörünü irdeliyorduk, hah hah. Yok yok, insanız canım illaki kıyaslayacağız, beyin bile bir yerde böyle çalışıyor neticede. De işte her beyin de aynı çalışmıyor, niye benim beynim senin beynin önünde diz çöküp biat etmek zorunda. Niye team viewer gibi diğerlerini kontrol altında tutmaya çabalıyor, güven bunalımından mı yoksa kontrol takıntısı mı? Her ne ise iyiye alamet değil, kabus görmesem de yetiyor bunu düşünmek.

Neyse, ben böyle sabaha kadar devam ederim de, erken kalkıp çiğ kokulu havayı bir soluyalım, sonra da güzel bir kahvaltı, hatun çok maharattır benim.

Hah unutmadan, tüm bu ait olma hırsı haksızlık değil mi? Sahiplenmek, etrafını çevirip yasaklamak, dikenli teller... Hayır tabii özel bir alan gerekli ama birbirimize kapıyı bu denli kapamak, sayılarla ölçülemeyecek suni uzaklıklar yaratmak. Bilmiyorum, ben burada, kendi halimde aynı candan ama farklı şekillerden dostlarımla geçiriyorum zamanımı, samimiyetsiz kalabalıklardansa samimi sükunet...

Bu gece kötü sandığın rüyalarına bir daha bak, gerçek hayattan daha korkunç ne olabilir? Zamanın dışına çıkmışken hazır bir de sonsuzluğun tadına bak derim. Neyse ben de yatayım artık, bir ölüp uyanalım sonrası kolay.

Dördüncü Bölümün Sonu

Zıkım

Yazıları

Birinci Yazı
İkinci Yazı
Üçüncü Yazı
Dördüncü Yazıdasınız

Sen-De!

2017-10-10T20:23:00.000+03:00

Dilimi çözerken, kurtarırken
Bu kör düğümden
Aklıma benliğim geliyor.

Kibirim, nefretim, kinim.
Şeytani duyguların esiri olan zamanın
Kapılıp gidiyorum rüzgarına.
Ve az önce, evet evet biraz önce
Dilimde düğümleneni çözen
Ve ruhumu şereflendiren namütenahi ruhları düşününce
Yine kaleme ve küf kokullu sayfalara sarıldım.
Yine ruhumu hapseden duygulardan henüz
Sıyrılamazken.

Arşınladım dün Cihangir sokaklarını
Neden bilmiyorum, kara ruhlarda
Samimiyet bulmak için.
Ve
Farkettim
Göğün güzelliğini mahveden gökdelenleri
Biraz soluklanmak, soluk almak istedim
Ayın ve güneşin yokluğunu anladığım an.
Mesela bir manolya kokusu
Ve
Anladım
Beklerken beklentileri beklediğimi…
———————

Çok mu şey istedim bir çınarın gölgesinde şiir sularken?
Çok mu şeye sarıldım?
Kalem ve kağıtta birşeyler ararken.
Çoğun yokluğunu anlıyorum her seferinde.
Çoğun yalnızlığını.
Saçlarımda;
Buruk iki dudağımın arasında eriyip giden
Sigaranın kokusu.
Tütün sarısı görmekten bıktım!
Bıktım, güneşi görmek istiyorum…
Güzelliğin varolduğu yerden
En güzele koşmak istiyorum.
Gücümü, takatimi arttır Ya Râb!
Biliyorum adını anmaya bile yüzüm yok
Aylardır kapına gelmek için
Bocaladığım zamanlarda
Ve
Anladım
Çalınacak başka kapının olmadığını.
Dostlarımdan uzağım
Sevdiğimden uzak ve
Sevileceğimden bihaber.
Ve
Anladım neyi benden alıp
Bana vermek istediğin dersi.
Güzelliklerin perdah perdah kara bulutlarla
Yok olduğu şu günler de
Beni benden alanın sensizlik olduğunu
Anladım.
Büyülendi dilim,
Evladı, kızgın kurşunlar altında
Kurtuluş diyerek inleyene
Dua eden annenin çaresizliği gibi…
Ve üşüdüğümü anladım bugün,
Günün battığı anda ve de
Geceyi selamladığında yolların.
Zor.
Anladım zor olanı
Seni sende ararken başkasında
Bulmaya çalışanı
Ve anladım
Kimsesizliğin, belimi ve kaddimi
İki büklüm bıraktığı bu anda.
Sevgili, bilirsin
Tanırsın beni.
Mücadelemi hakkıyla veremiyeceğim
Bir savaşın gölgesinde barınmam.

Ve
Anladım
Bu duyguların tarifinin sen de olduğunu
Ve
Anlarken, aldanmamak gerektğini
Uzaktan bakılırken korkulan sert bakışlarım
Aslında mutluluğa düşman olanların sancısı.
Bir bıraksalar bizi de
Gerçeği gerçek olanın yolunda
Bir göstersek
Bir bıraksalar tutsak olanları
Yalan prangalarının altından
Kaçacak delik arayacak yalana
Tutsak olanlar.

sevgili.

Anladım ben sigaramın dumanını arşta yakalamaya
Çalıştığım an.
Kalemimi tüketen sersemliğimin tarifi
Acının huzura kavuşacağı cennet beldesi
Sende .
Hadi, bir ışık göster bu karanlığa da
Bu anlamlandıramadığımın adını
Sen de…

Sözkan

Gitmek Kolay

2017-09-08T20:31:00.000+03:00

Gitmek kolay,
Hele ki bekleyecek olanı geldiysen görmezden

Bilinmeyen bir istikamete ise seyahat
Yeni bir hayat değilse gözündeki
Tıkamış isen kulağını, için de dahil her sese
her kese

-Afrika yahut başka bir kıta bu şiire dahil değil-
Gitmek kolay
Kolay gitmek!
Ve zaten görsen de bekleyenin yok ise
Bahr-i ummanda bir pare katre isen
Çaresiz, yıkılmış -bekli yanmış- yahut çakılmış
Gitmek kolay
Bir damla sese hasret isen...
Gitmek
Mavilikler eskisi kadar sonsuz değil,
Ve bozulmuşsa büyüleri
Toprak eskisi kadar şevkatli değilse
bağır bağır bağrına basmakta

Kusurlarını örtmekte gündüz gibi olduysa dostlar
ve zaten kayboldularsa derin gettolarda
Ömrün hep kış ve bu şehirde kışlar
soğuk ve yağışsız ise,
-o bölge haritalara ve coğrafyalara dahil değil-
Akın akın kalabalıkta bir kafa sayısından ibaretse tüm ömrün
Kolay...

Zor olan:
"hatırında kötü bir filmin berbat bir sahnesi gibi kaldıysa anılar,
Ve biliyorsan gideceğin yerlerin bir girdap olmadığını
Biliyorsan karadeliklerin sığınılmayacak kadar ırak olduğunu
Sığmıyorsan kafanın içindeki çadır kentlere
Anımsıyorsan ve yakıyorsa içini onun okuduğu kitaplarda bir nokta olamayacağın gerçeği"
-Tırnak işareti alıntı demek değil-
Ölmek...
Tüm bunları bilerek gidemeden ölmek...

Gitmek Kolay
Kolay Gitmek
Her gece düşme hissiyle uykunun kapısını çalıyorsan
Ve tuzaksa uzaksa sesi soluğu çıkmıyorsa huzurun
Mayın tuzaklanmış sınırlarda dolanıyor
Ve her fikr-i limanda mülteci
Her yürekte sığınmacı isen...
Gitmek,,, biliyorsun işte:
Sen Ağlarken
Zor!

Murat Armutlu

Ağlamaklıyım Yine

2017-08-15T00:14:00.000+03:00

Kırılan onca umutların yerini alan kin ,nefret

Bir o kadar çaresizlik derbediyor artık beni..

Biliyor musun sevgili?Papatyalar süslüyor rüyalarımı

Zakkum gecelere inat, papatyalar..

Hani tebessümünde yakalamaya çalıştığım

Ah..yakalayıpta cennetlere kovuştuğum

O narin,ince beni benden alan

Tüm tabuları ortadan kaldıran

Samimiyet de olmasaydı;napardım?

Biliyor musun sevgili?

Ağlamaklıyım yine..

Burnumun direği sızlıyor her aklıma geldiğinde..

Şakaklarımdaki şok,beynimi eritiyor nerdeyse

İçimi kemiren bu korku,bilmiyorum

N’apsam nereye gitsem endişesiyle dolu…

Söylesene sende, ne güzel hayallerimiz vardı

Ne olursa olsun sarsılmazdı..

Nazar mı desem bilemedim..

Bak yine doluyor gözlerim..

Anlıyorsun değil mi?

Ağlamaklıyım sevgilim…

Sorsak cümle aleme,

Ağlasakta,gülsekte kime ne..?

Karanlıklara inat,

Aydınlık yarınlarımız olur mu sence de?

Yalnızlık bu kadar yakınken

Ecel nefesini tenimde hissettiriken

Son olarak bil istiyorum..

Ağlamaklıyım sevgili

Ağlamaklıyım yine…

Sözkan

-e bilmek

2017-08-06T12:45:00.002+03:00

Sahiden mi yaa?

Konuşabildiğimiz sürece her şeyi çözebiliriz.

Ah melek ah, parça parça gönder dur, ne Nazlısın be…

Dimağ olmuş Pazar yeri, dilimden ne çıkması beklenir; ya domates ya salatalık…

He, söyle bakayım; sağ mı sol mu, lamba mı ok mu, ot mu fok mu… Amaan sonuçta hepimiz biraz Jön Türk değil miyiz canım. Deneme de nemeymiş benim bak şu karmaşaya. Anlam ver, verilmez, anlatsan, anlatılmaz… Bir Seda ver uzaklardan...

Bak birader, bacı, yaa şapşiik, la ne haltsak işte! Bir kere, bir bak bakalım kendine. Sana demedim yaav, kendime. Bak şimdi kendim, neyim ben? Matematik de böyle gelişmedi mi, bir sorun var, belirsizlik… Ona biz x diyelim ama bu işe x ne der? Yani felsefede asıl sorun çevre mi yoksa gözlemci mi? Işık bile gözlemciden kaçıyor yahu. Tamam dur daha açık konuşayım; insan kendini düşünürken, nasıl kendine değer verir ya da kendine nasıl bir değer verir? Daha da açık olursak; biz sorudaki bilinmeyene x dersek soruyu çözmeye çalışan elemana ne demeliyiz? Oldu ki y dedik. Biz x e her ne dersek diyelim bulacağımız sonuç y cinsinden olmayacak mı?

Tamam tamam kızmayın mf ciler itiraf ediyorum ben bir sözelciyim! Haydi hatırlayalım” Kutuplaştıramadıklarımızdan mısınız?”. Gerçi şu sıralar sınav haftası hap bilgi lazım ama pek beceremiyorum bu işleri ben. Kod vereyim baş harflerini falan sıralayıp, yok o da her bünyede aynı etkiyi yapmıyor, sonra içeriğini unutup sadece kodu yazıverirsin kağıda. Her neyse okuma sezonu geride kalmış gibi görünüyor, biz burada kendi kendimize gelin güvey oluyoruz. Ama Allahtan şimdiki sizin için yazmıyoruz bunları, olur da gelecekte birinin ayak serçe parmağına çarpar da fark eder falan… Amaan orası beni hiç ilgilendirmiyor aslına bakarsan, bu bilgi çöplüğü içinde boğulup öledebilir gelecek, ne hoş bir kıyamet senaryosu ama…

Tıraşlanacak bir yazı, aklımda biçimsiz mermerler gibi onlarca düşünce, bazen düşünüyorum, acaba ben de bir tür heykeltraş mıyım diye; ama fark ediyorum ki ben kelimelerin fazlasını alıp zaten içinde olanı falan ortaya çıkarmıyorum, yaptığım şey içinde olan anlamlardan olmayan biçimler oluşturmak. Yani aslında ben sanat yapılırken vazgeçilen o parçalardan orası burası yamuk ama kendi çapında gururlu bir şeyler oluşturma çabasındayım, belki kolay ama en doğrusu; hurdacıyım. Faydacıyım, vefalıyım... La bu parçalar size neetti? Ne yani disk atan adam müzede sergilenirken onunla aynı parçadan aynı kökten kaynaktan olan parçalar tuvalet taşı mı olacak. Ne yani birilerinin bir yerlere gelmesi için birilerinin kendini illa feda mı etmesi lazım. Onu da geçtim, bu kendini feda eden elamanların ağzına sıçmak farz mı?

Ohoo siz bunları aştınız çoktan, siz medeniyetsiniz, hem de otuz iki dişli, tıp gelişti ne de olsa, gerdire gerdire saklarsınız medeniyetinizin çirkinliğini. Ama aya çıktınız falan eyvallah, geride bıraktığınız koca bir kafatası kulesiyle. Minareyi çalan kılıfını hazırlar, siz de organizasyonu ayarlayalı çok olmuş. Olmadık bir zamanda konuşan davetsiz bir misafire kulak asmazsınız. Tabi canım mikrofon sizde istediğiniz an kesersiniz sesimi. Ama arkam bataklık benim, benim gibi can sıkan sinekleri onu kurutmadan engelleyemezsiniz. Bodyguardlarınız sinekleri engelleyemez, kusura bakmayın. Bilim adamlarınızı da salın üzerimize. Araştırmalar yapsınlar, ilaçlar, reçeteler, placebo haplar… Hey yavrum hey biz kaçın kurasıyız, söker mi bize bu antibiyotikler, hem zaten gereksiz kullanıp direçli versiyonlarımı siz çoğalttınız.

Gelelim buraya, nereye, zamana canım. Hem zaten şizofreni sınırında salınırken bunun lafı mı olurmuş. Azıcık makara kimseyi öldürmez değil mi? Öldürür mü yoksa? Öldürmüyorsa bile komik mi deyip siz onun bir parçasını öldürün demi... Hah zaman, akar, bükülür, bir de tripli, ne bir adım ileri ne bir adım geri, merdivende dedikodu yapan yaşlı teyzeler gibi. Tamam ben de biliyorum hükümetler zaman makinesi yaptı çoktan ama bizden saklıyorlar evet haklısınız hepsi amerikanın oyunu bunların, uzaylıların insanlar üzerinde deney yapma fetişi var. Şimdi bu adamlar geçmişe gidip büyük babalarını öldürüyolar ki zaman kafayı yesin, boru mu bir sürü sevdiğimizi öldürmedi mi hain zaman. Hah sonra ne oluyor, ne olacak zamana bir şey olduğu yok salak, kendine ediyon ne ediyosan, sonra vay babam bizim niye zaman makinemiz yok olmaz tabii. Şaka bi yana, şu köşeye falan işte neyse şayet zamanda bir şeyler değişiyorsa Allah aşkına nasıl farkedeceksin. Balık, içinde yaşadığı denizde olan her değişimi fark edebiliyor mu? Kaldı ki sen daha dudaklarını belertip instagrama foto atacan. Bırak kardeşim bu işleri, ben de bırakacam söz, yaa aşkım önce sen bıraaak. Hay arkadaş ne mal bir türüz biz yav. Potansiyel var bak, kemik yapın kung fu yapmaya uygun ama kusura bakma malsın işte.

Şimdi ben ne yapıyorum, eyvallah kardeş buraya kadar okuduysan bir de sana da sataşmadan olmaz demi? La ne anlıyon bu işlerden, edebiyat felsefe karın mı doyuruyor Allah aşkına. Çok şükür midemizle düşünmüyoruz o zaman demi, arada kontrolü göte bırakıyoruz ama olsun o kadar da canım, onun da gönlünü hoş tutmalı neme lazım. Seni, beni onu bunu amaan neyse işte ayakta tutan ne? Her şey biyoloji mi canım, hormon, elektrik, çevre üçlüsü alıp başını gidiyorsa diğerlerine ne gerek var, yoksa bunlar da kapitalizmin bir oyunu mu? Proflar işsiz kalmasın diye mi icat ettik sosyal bilimleri? Hah işte saçı sakalı kes sigortalı bir iş bak kendine o yüzden, yoksa bu zamanda zor. Bu arada şuan miladi 2017 kışı şimdilik adı Türkiye diye anılan bozkır bir yarımada burası, olur da yarın öbür gün aklınıza takılır söyleyeyim, tünelin ucu çok boktan bir yere çıkıyor gelmeyin. Bu kadar geyik yeter hadi, bana kalsa kutup ayılarıyla penguenleri kapıştırır, karıncaları dünyaya diktatör olarak atarım ama sonra, hadi gidin işiniz gücünüz vardır sizin, hadi.

Zıkım

Yazıları

Ne olurdu sanki?

2017-07-27T23:57:00.000+03:00

Sen olsaydın ne olurdu sanki..?

Gittiğin yetmemezmiş gibi,bir dünya hüzün

Bir o kadar acı,

Denizlerin dibinde

Hem denizin,hem de göğün maviliğini seyreden kumlar kadar

Hasret bıraktın…

Sen olsaydın ne olurdu sanki..?

Beraber yudumlasaydık ya kahvemizi,

Gözlerinin derinliğinde boğulsaydım…

Gözlerinin yeşilinde kaybolsaydım..

Ne olurdu sanki..?

Ah sevgili…

Ne olurdu sanki..?

Saçının tek teline, nefesinin zerresine

Can verirdim, sevgili biliyor musun..?

Can!

Ama şu garip şehirde, seninle ayrı

Acımla, hasretimle başbaşayım ya

Dilerim ahı tutmasın yüreğimin..

Kırgınlığımın dili çözülmesin…

Bağları koparmasın yüreğimin acısı,

Gözyaşlarına tekrar boğulmasın gözümün karası..

İşte o zaman! Ne sen kalırsın ne de ben..

Yine de söz geçiremiyorum yüreğime…

Sen olsaydın,

Sen de olsaydın

Ne olurdu sanki…

Sözkan

Türk-Afgan Gönüldaşı Mevlana

2017-07-22T15:38:00.001+03:00

Bu yazıyı yazma amacımız, tamamen gönüllerle ilgili.
Gönül her zaman kendine yakın kendine sıcak bir varlığı arar. Ve yaratılmışların en üstünü olan insan da, gönüllerin birleşmesini, bütünleşmesini, sevgilerin destanlara, başarıların zaferlere, en sarsılmaz duygularının kitaplara dönüşmesini sağlayan yüce varlıktır.

İnsan sever, sevmesinin sebebi sevmeyi sevmesidir. Sevgiye, ilgiye, muhabbete yakınlığa her zaman muhtaçtır insan.

Bunun sebebi, ruhunun derinliklerinde, en mükemmeli arama çabasıdır.

Bu nedenleri bildiğimiz için, biz de dünyaya büyük bir örnek olmuş Mevlana’yı; Türk-Afgan ilişkilerinde büyük bir bağlayıcı unsur olarak görme sebebimizdir. Mevlana’ya sahip olduğumuz saygınlığımız kadar, Afgan milletinin, Afgan kardeşlerimizin de bağlılığı oldukça aşikârdır.

Bu nedenle bu makalemizi Türk-Afgan ilişkilerini bir adım olsun ileri taşımak ve gönülleri pekiştirmek ümidiyle sizlerin huzuruna sunuyoruz…

Mevlana Kimdir ?

Mevlana'nın asıl adı Muhammed Celaleddin'dir. Mevlana ve Rumi de, kendisine sonradan verilen isimlerdendir. Efendimiz manasına gelen Mevlana ismi O'na daha pek genç iken Konya'da ders okutmaya başladığı tarihlerde verilir. Bu ismi, Şemseddin-i Tebrizi ve Sultan Veled'den itibaren Mevlana'yı sevenler kullanmış, adeta adı yerine sembol olmuştur. Rumi, Anadolu demektir. Mevlana’nın, Rumi diye tanınması, geçmiş yüzyıllarda Diyar-i Rum denilen Anadolu ülkesinin vilayeti olan Konya'da uzun müddet oturması, ömrünün büyük bir kısmının orada geçmesi ve nihayet türbesinin orada olmasındandır.

Mevlâna 30 Eylül 1207 yılında bugün Afganistan sınırları içerisinde yer alan Horasan yöresinde, Belh şehrinde doğmuştur. Mevlâna'nın babası Belh şehrinin ileri gelenlerinden olup sağlığında "Bilginlerin Sultanı" ünvanını almış olan Hüseyin Hatibî oğlu Bahaeddin Veled'dir. Annesi ise Belh Emiri Rükneddin'in kızı Mümine Hatun'dur. Bahaeddin Veled, bazı siyasi olaylar ve yaklaşmakta olan Moğol istilası nedeniyle Belh'ten ayrılmak zorunda kalmıştır. Sultânü'l-Ulemâ 1212 veya 1213 yıllarında aile fertleri ve yakın dostları ile birlikte Belh'ten ayrıldı.

Sultân’ül-Ulemâ'nın ilk durağı Nişâbur olmuştur. Nişâbur şehrinde tanınmış Mutasavvıf Ferîdüddin Attar ile de karşılaşmıştır. Mevlâna burada küçük yaşına rağmen Ferîdüddin Attar'ın ilgisini çekmiş ve takdirlerini kazanmıştır.

Yaşamını "Hamdım, piştim, yandım" sözleri ile özetleyen Mevlâna 17 Aralık 1273 pazar günü vefat etmiştir. Mevlâna ölüm gününü yeniden doğuş günü olarak kabul ediyordu.

2007 Mevlana Yılı

Mevlana'nın doğum yılı olan 30 Eylül 1207 tarihi oluşuna dolayısıyla, Türkiye, Afganistan ve Mısır'ın teklifi üzerine, Birleşmiş Milletler Eğitim Bilim ve Kültür Kurumu (UNESCO), 800'üncü doğum yılı olan 2007 yılının "Mevlana Yılı" olarak anılmasını kararlaştırdı. UNESCO bilindiği üzere dünyanın en önemli kuruluşlarından biridir. Birleşmiş Milletleri aynı çatı altında barındıran UNESCO Mevlana’yı, insanlık yolunda düşüncelerini benimsemiş ve 2007 yılını ‘Mevlana Yılı’ ilan etmiştir.

Bu küçük örnek dahi Mevlana’nın farklı iklimlerde, farklı coğrafyalarda ne de güzel rüzgârlar estirdiğinin büyük bir göstergesidir.

Mevlana için merak edilen sorularını cevaplamadan önce, dillere destan ve gönüllerin en ücra köşelerine işlemiş, sadece bu toplum değil cihanın dört bir tarafında sesini duyurmuş yedi öğütünü hatırlayalım…

Mevlana'nın Yedi Öğüdü:

1.  Cömertlik ve yardım etmede akarsu gibi ol.
2.  Şefkat ve merhamette güneş gibi ol.
3.  Başkalarının kusurunu örtmede gece gibi ol.
4.  Hiddet ve asabiyette ölü gibi ol.
5.  Tevazu ve alçak gönüllülükte toprak gibi ol.

6. Hoşgörülülükte deniz gibi ol.
7. YA OLDUĞUN GİBİ GÖRÜN, YA GÖRÜNDÜĞÜN GİBİ OL.

Mevlana’nın Ana ve Babası Kimdir?
Babası Sultanu’l ulama (Bilginlerin sultanı) diye tanınan Bahattin Velet’tir. Annesi ise Mümine Hatun’dur.
Babası, çağının en büyük bilginlerindendi. Annesi Mümine Hatun ise Harzemşahlar İmp. hanedanından gelme bir prensestir.

Mevlana’nın Eş ve Çocukları Kimlerdir?
Mevlana, daha 18 yaşında iken Karaman’da babası tarafından Semerkandlı Hace Şerafettin’in kızı Gevher Hatun’la evlendirilmiş ve bu evlilikten iki erkek evladı olmuştu. Bunlardan ilk oğlu Sultan Veled, ikinci oğlu ise Alaeddin’dir. Ancak Alaeddin, daha Mevlana hayatta iken 1262 yılında vefat etti. Mevlana birinci karısının vefatından sonra Konya’da Kerra Hatun’la evlendi. Bu evlilikten ise Muzafferüddin Alim Çelebi ile Melike Hatun dünyaya geldi.

Mevlana Kimlerden Ders Aldı?
Mevlana, ilk eğitimini babasından aldı. Babası, çağının en büyük bilginlerindendi. 12 Ocak 1231’de babasının ölümü üzerine, eğitimini Burhanettin Tirmizi’nin yanında sürdürdü. Mevlana babasından Fen ve Din ilimleri, Tirmizi’den de Tasavvuf ilmini öğrendi. Onun hayatında dönüm noktası olan diğer bir âlimse Şemsi Tebziri’dir.

Mevlana’nın Babası, Horasan’dan Anadolu’ya Niçin Göç Etmiştir?
Harzemşahlar, Bahattin Velet’in manevi nüfuzundan çekinirlerdi. Bir süre sonra bu yüzden araları açıldı. Bunun üzerine Bahattin Velet, Belh’ten ayrılmak zorunda kaldı. O sıralarda Mevlana, daha küçük bir çocuktu. Babası ile birlikte, İran’dan, Bağdat’tan geçerek Hicaz’a geldi. Daha sonra, Şam yoluyla, Anadolu’ya geçtiler. Anadolu’daki Selçuklu İmparatorluğunun ihtişamlı bir çağıydı. Bahattin Velet, Anadolu Selçuklu Devleti’nin merkezi Konya’da çok büyük bir saygıyla karşılandı. Mevlana yirmi dört yaşlarındaydı.

Mevlana’nın Hayatındaki En Önemli Kişi Kimdi?

1244 yılında Konya’ya Tebrizli Mehmet Şemsettin adında bir derviş geldi. Bu esrarlı kişinin Pek yüksek duyguları ve görüşleri vardı. Tebrizli Şems’in Konya’ya gelişi Mevlana’nın hayatını büsbütün değişik bir yöne yöneltti. Mevlana o sıralarda 37 yaşlarındaydı. O güne kadar Mevlana; ciddi, ağır başlı büyük bir bilgin olarak tanınmıştı. Büyük bir fikir adamıydı. Tebrizli Şems’in gelişi ise Mevlana’nın duygu dünyasını alt üst etti ve onu bir gönül adamı haline getirdi.

Şems-i Tebriz’i, Konya’dan Neden Kaçtı?
Şems-i Tebriz’i, Mevlana’nın duygu dünyasını alt üst etmiş ve onu bir gönül adamı yapmıştır. Şems, Mevlana’daki deha ateşini büsbütün tutuşturdu. Mevlana, Şems’ten başka herkesi ihmal etmeye başlamıştı. Bu durum, kendisini sevenleri de, çömezlerini de son derece üzüyordu. hatta Şems’i ölümle bile tehdit etmekten geri kalmadılar. Bu durumdan sıkılan Şems de, 1246 yılında, Konya’dan gizlice Şam’a kaçtı.

Şems-i Tebriz’i Konya’ya Geri Döndü mü?

Mevlana, Şems-i 15 ay süren sohbetine dayanamamıştı. Onun gitmesiyle perişan oldu. Bu sonucu beklemeyen çömezleri ise, yaptıklarına pişman oldular. Şems’in Şam’da olduğunu biliyorlardı. Mevlana, dönmesi için ona birçok mektup yazdı. Sonra da, oğlu Sultan Velet’i 20 kişilik bir kafileyle Şam’a gönderdi. Mevlana’nın mektuplarıyla Şems, yumuşayarak, ayrılmasından 9 ay sonra 1246 yılında Konya’ya dönmeye razı oldu.

Daha Sonra Şems Nereye Gitti?

Mevlana, Konya’nın en yüksek, en aydın tabakası ile birlikte Şems’in meclisine devama başladı. Mevlana artık ne ders ne de vaaz veriyordu. Kendi iç dünyasına dalmıştı. Öğrencileriyle çömezleri bu durumdan da hoşnut olmadılar. Bu kuvvetli hoşnutsuzluk karşısında Şems, 1247 yılında ansızın ortadan kayboldu. Bu esrarengiz gidiş, hiçbir zamana aydınlanamadı.

Mevlana Nerede ve Ne Zaman Öldü?

Mevlana, 17 Aralık 1273 tarihinde 66 yaşındayken Konya’da öldü. Hastalığı, yüksek ateş yapan bir karaciğer rahatsızlığıydı. Cenazesinde, bütün Konyalılarla birlikte Hıristiyanlar ve Yahudiler de vardı. Türbesini Selçuklu veziri Alemettin Kaysar yaptırdı. Mevlana’nın ölüm anına, Şeb-i arus (Düğün gecesi) denir. Bu gece, aşığın maşuğa (Allah’a) kavuştuğu gecedir.

Mevlana ve Şems-i Tebriz-i

Bu konu Mevlana’nın toplumları etkileyip bağlayabilmesinin, bu üstün yeteneğinin nereden geldiğinin bir cevabıdır. Mevlana Şems-i Tebriz-i ye her zaman sevgi ve muhabbet beslemiştir. Bu durum pişmesine, sebep olmuştur. Pişmiş ve toplumları pişirme yolunda büyük adımlar atmıştır.

Şems-i Tebriz-i’nin Mevlana’ya olan tesirleri bugüne kadar çok tartışılmış, çok yazılıp çizilmiştir. Ancak bu tesirin sanıldığı kadar tek taraflı olmadığı bugün daha iyi ortaya çıkmakta ve anlaşılmaktadır. Hatta bu kabına sığmayan mücessem cezbe abidesini Mevlana kendine bağlayabilmiş ve Konya’ya yerleşmesine bile ön ayak olmuştur. Dolayısıyla, Mevlana’nın da Şems-i Tebrizi’yi etkilediğini kabul etmek gerekir.Fakat Mevlana’da kalenderliğe karşı sempati uyandıran ve eserlerinde bu sempatinin defalarca dile gelmesine sebep olan da Şems-i Tebriz-i dir. Ancak bizim söylemek istediğimiz, Şems-i Tebriz-i’nin Mevlana’yı Mevlana yapan tek etken olmadığıdır.

Mevlana, Şems-i Tebrizi’de gördüğü kalenderane tavra hayrandır. Onun derin melamet felsefesinden kaynaklanan dünyaya zerrece değer vermeyen, dünyanın peşinden kendini harap edercesine koşan insanlara karşı takındığı o tepeden bakış tavrına hayrandır.

Mevlana’nın Toplumlar İçin Önemi

Bu konuya açıklık getirebilmek için, öncelikle kültürün bir incelemesini yapmak gerekir. Kültürün genel olarak iki tanımı var, evrensel ve toplumsal tanımı. Her topluluğun sahip olduğu temel var oluş biçimine bağlı bir yaşama biçimi vardır. Kültür bu yaşama çevresinde oluşur ve insanlar bu kültürün içselleştirilmesi ile aynı ruhsal yapıyı taşır, o toplumun kişisi olur. Aslında kültür, anlayışı geliştiren bilgilerin bütünüdür. Kültürün yansıması veyahut yansıyan kültürün kişilikleri meydana getirmesi tarihte çokça görülen bir örnektir. Mevlana bu konuyu tam manasıyla ortaya koymaktadır. Doğduğu yer, eğitim gördüğü yer, adının ait olduğu dil, eserlerini ortaya koyduğu dil ve vefat ettiği yer farklı olmasına rağmen, birçok toplumun kültürüne büyük katkıları olmuştur. Çünkü onun dünya görüşünde yedi öğütünün bana göre altın dişlisi olan ‘Ya olduğun gibi görün, ya göründüğün gibi ol…’ sözü, tüm toplumların kültürünü ayna olmuş, tıpkı Anadolu’nun o tarih kokan temiz, Anadolu insanının dokumuş olduğu kilimler gibi en ince şekilde gönülleri de dokumuştur. Çünkü bu şahsiyet Mevlana’dır...

Anadolu ve Ortadoğu da çeşitli etkilerden dolayı barış ve hoşgörü ortamı, milletler ve kıtalar arası bir ilim ve sanat hayatı oluşturmuştur ki, Belh’ de , Buhara ve Semerkand’ da yazılan bir eser, bir yıl sonra İşbiliye’de okunmuş, Gırnata’ da ve Kayrevan’ da yazılan bir eser, az vakit sonra İran ve Hint medreselerin de tartışılmıştır. İşte bu durum Mevlana’nın düşüncelerinin bir anda birçok bölgede yayılmasını sağlamış ve toplumlar için büyük önem arz etmeye başlamıştır…

Bilindiği üzere Mevlana eserlerinin büyük bölümünü Farsça vermiştir. Celaleddin Rumi’nin, eserlerini farsça yazmasının iki önemli nedeni vardır: Birincisi, o bölge şehirlerindeki şairler, düz yazı yazan edebiyatçılar, felsefeciler gibi bilim adamları arasında, medreselerde farsça yaygındı. Oralardaki dersler genellikle farsça yapılıyor, eserler farsça yazılıyordu hatta devletlerin resmi yazışmalarında farsça kullanılıyordu. Bilindiği gibi bu gelenek, Anadolu Selçukluların veziri Karamanoğlu Mehmet Bey’in 1277 yılında Türkçeyi resmi dil ilan edişine kadar Anadolu Selçuklularında da sürmüştür.

Bu konu üzerin de bir durumun daha üstünde durmakta fayda olduğunu düşünüyorum. Mevlana Mesnevi’sinin ilk kopyaları ölümünden sonraki üç dört yıl içinde ilk olarak Hindistan ve Pakistan’da yapılmış, Mevlana ve Mesnevi kısa sürede tüm Hint Yarımadasındaki bilgin kişilerce tanınmıştır.

Anlatmak istediğim husus şudur, yazın dünyasının güzide insanları… Mevlana bu felsefe, fen ve ilim akarsularını öyle devasa bir okyanusta topluyordu ki anında Anadolu ve Hint Yarımadasında etkisini göstermeye başlamıştır. Farklı dillere çevrilen eserler, nesilden nesle büyük bir özveriyle taşınmış ayrıca ruhun en ücra köşelerini dahi besleyen bir pınar haline gelmiştir. Masivayı öyle güzel bir şekilde işlemiştir ki Mevlana, insanı diyardan diyara götüren düşünceleri insan belleğine kazımıştır adeta. O insanlığı sevmiş ve bu asil milletin yetiştirdiği asil liderlere de örnek olmuştur. İnsanı sevmesi, insanların onu sevmesine sebep olmuştur. Bu yüzden de insanlık onu gönüllerin gül otaklarında misafir etmiştir.

İşte Mevlana’nın ne kadarda büyük bir alana hitap ettiğini görmekteyiz. Etkileri yüzyıllardır devam eden bir kelebek etkisiyle günümüze kadar gelmiştir. Toplumlara öncülük eden liderlere kadar katkı sağlamıştır Mevlana.

O cidden ayağının birini pergel misali, bulunduğu noktada tutmuş inandığı değerlerden ayrılmamış kültürünü, kültürümüzü göndere çekme hedefiyle, diğer ayağıyla toplumları, Doğu olsun Batı olsun farketmeksizin toplumların adeta gönüllerine işlemiştir.

Geçmişten Bugüne Türk Afgan İlişkileri

Türklerin Afganistan ile ilişkileri; Gazneli Mahmut döneminde (999-1030) başlamış, Selçuklulardan sonra 1762 yılında Osmanlı Sultanı III. Mustafa ve 1877-1878 Osmanlı-Rus savaşı sırasında Padişah II. Abdülhamit zamanında da devam etmiştir. I. Dünya Harbi sonrasında 1918 yıllarında, Türkiye-Afganistan arasındaki dostluğun gelişmesinde Enver Paşa ve Cemal Paşaların bilhassa Afgan ordusunun teşkilatlandırılmasında katkıları olmuştur.

1920 yıllarından itibaren Atatürk’le Afganistan Kralı Amanullah Han arasında Türk-Afgan ilişkileri daha da gelişmiş, 1 Mart 1921 tarihinde iki ülke arasında imzalanan Türk-Afgan İttifak Antlaşması ile Ankara Hükümetini ilk tanıyan ülke Afganistan olmuştur. Atatürk, Afganistan’ın; Türklerin dünyaya ve Asya Kıta’sına doğrudan açılan kapısı olduğunu, tarihten gelen bağlarının bulunduğunu değerlendirmiş ve bu nedenle bu ülkeye yakın ilgi göstermiştir.

Atatürk döneminde en yüksek seviyeye çıkan Türk-Afgan ilişkileri, ikinci dünya harbi ile birlikte Afganistan, Sovyetler Birliğinin nüfuz ve etkisine girmesi ile birlikte zayıflamaya başlamıştır. 1979 yılı Aralık ayı sonlarında ülke toprakları tamamen Rus devleti kontrolü altına girmiş, bu tarihten sonra da Afganistan sürekli olarak dünya gündemini meşgul etmeye başlamıştır.

Afgan halkının, bugün bile Türkiye ve Atatürk’ten saygıyla bahsetmeleri, Osmanlı döneminin son zamanları dâhil, Türkiye’nin bilhassa Atatürk döneminden bugüne kadar Afganistan’ın güvenliği, imarı ve kalkınması için sağlık, eğitim, insani yardım, askeri, sosyal ve kültürel alanlarda yardımlarını karşılıksız olarak sürdürmesindendir.

Türkiye Cumhuriyeti, bundan sonra da dost ve kardeş Afganistan Devleti ile dostluğunu ve yardımlaşmasını devam ettirmelidir. Tarihten gelen Türk-Afgan yakınlığının daha da güçlü bağlarla oluşmasına yardımcı olmak, hiçbir çıkar kavgası olmayan ve bağımsızlığına düşkün bu iki kahraman ulusun görevi olmalıdır.

Bu şanlı iki millet dünyaya her zaman büyük örnek olmuş, küllerinden nasıl olurda doğulur sorusuna düşmanlarına tokat gibi cevaplarla her zaman göstermiştir.

MEVLANA VE ATATÜRK

Atatürk’ün Hz.Muhammed’e duyduğu büyük sevgi ile birlikte Mevlana’nın da fikirlerine duyduğu hayranlık onun tüm hayatını ve icraatlarını etkilemiş, din konusundaki ifadelerine temel teşkil etmiştir. Bir Konya ziyareti sırasında söylediği şu sözler Mevlana’ya gösterdiği sevgi ve saygının delili gibidir: “Ne zaman bu şehre gelecek olsam, içimde bir heyecan duyarım. Mevlana

düşünceleriyle benliğimi sarar. O çok büyük bir dahi, çağları aşan bir yenilikçidir…”

O birçok kez dinin insanlık tarafından gerçek boyutlarıyla anlaşılmadığını belirtirken, Mevlana’nın da yanlış ve eksik yorumlandığına da temas etmiştir.

Gazi Mustafa Kemal Paşa Konya’ya yaptığı toplam dokuz ziyareti sırasında her sefer önce Mevlana’nın makamının bulunduğu Türbe-i Saadeti ziyaret etmeyi ihmal etmemiş, tekke ve zaviyelerin işlevlerini tamamlaması ve dolayısıyla kapatılması yönünde çıkan yasa sırasında Mevlana’nın türbesini müze haline dönüştürerek tüm insanlık alemine açık halde kalmasını sağlamıştır.

İşte Ulu Önderin örnek alacağı kişi ancak böyle Ulu biri olmalıdır ki, kararlarını tam isabet ile gerçekleştirmiş olsun. Atatürk’ün Mevlana sevgisini ve saygısını her zaman yaşamalı ve yaşatmalıyız…

Türk-Afgan Gönü Bağının Sultanı Mevlana

Evet değerli okurlar, biraz sevgi, biraz özlem ve biraz muhabbetle sizlerin huzuruna sunmaya çalıştığımız yazımızın can alıcı noktasına gelmiş bulunmaktayız.

Aslında bilinir ki, Mevlana yazılmaya başlanır, hatta devam edilir ancak asla bitirilemez. Çünkü o bitmek bilmeyen bir deryadır adeta…

O toplumların gönüllerin de her daim yüksek bir mertebeye sahip olmuştur.

Keza olmasaydı Ulu Önderimiz onun düşüncelerini, hislerini, ortaya koyduğu değerleri asla yaşatmayabilirdi… Ancak o Mevlana’yı önemli görmüş ve bize de önemli görmemizi istemişti …

Şimdi ise bu konuyla alakalı bir haber yazısına göz atıp hala Mevlana’nın Türk-Afgan gönlünde ne kadar da bağlayıcı bir unsur olduğunu görmenizi istiyorum.

Anadolu Ajansı’nın 20 Temmuz 2010 haberi şöyledir;

Türkiye, Afganistan ile köklü kültürel ilişkileri çerçevesinde Mevlana Celaleddin-i Rumi'nin Horasan'ın Belh şehrinde doğduğu baba evini restore edecek. "Sultan Bahauddin Veled Medresesinin Restorasyonuna İlişkin Proje Belgesi", Kabil Konferansı için Afganistan'da bulunan Türk Dışişleri Bakanı ile dönemin Afganistan Kültür ve Enformasyon Bakanı tarafından imzalandı. Türk Dışişleri bakanı, imza töreninde yaptığı açıklamada, Türkiye ile Afganistan'ın köklü bir ortak tarihe sahip olduğunu, ortak kültür ve kader anlayışının en önemli sembollerinden birinin Mevlana olduğunu belirtti. Mevlana'nın Horasan'ın Belh kentinde doğup eserlerini Konya'da verdiğini hatırlatan bakan, bu çerçevede Mevlana'nın doğduğu babasının evini restore edeceklerini ve bu evi daha sonra da yine Afganlı Bakanla birlikte açacaklarını bildirdi. "Afganistan'ın kaderi bizim kaderimizdir. Atatürk ile Emanullah Han arasındaki dostluk ebediyen sürecektir" sözleriyle iki ülke arasındaki ebedi dostluğun varlığını bir kez daha vurgulamıştır. Türk Dışişleri Bakanı, Mevlana'nın baba evinin yıkılmak üzere olduğunu ve bu projeyle Türkiye'nin bu evi korumaya alacağını, etrafını düzenleyerek bir külliyeye dönüştüreceğini anlattı. Türkiye'nin bu konuda tarihi bir sorumluluğu bulunduğunu söyleyen Bakan, restorasyonun ardından külliyenin işletme ve bakımının da Türkiye'nin sorumluluğunda olacağını ifade etti. Afganistan Kültür Bakanı ise Türkiye'nin desteğine teşekkür ederek, iki ülke arasındaki köklü ve tarihi ilişkilerin önemini vurguladı.

Aslında bu örnek Mevlana’nın hala gönüllerimizde taptaze yaşandığını bize bir kez daha anlatıyor. Hep sıcağız, hep kardeşiz, hep biriz Afgan milletiyle.

Gönüllerimizi sımsıkı bağlayan Mevlana’ya karşı ise çok müteşekkiriz.

Bu güzel bağ, eminim ki ebediyen sürecektir. Atatürk’ün bizlere göstermiş olduğu bu kutsal kardeşlik yolunda hep birlikte olacağız. Mevlana’nın fikirlere bu denli hitap etmesi ve de gönülleri bu denli güzelce birleştirmesi asla unutulmamalı…

Güzide toplumların birlik, beraberliğini en üst seviyede bizlere sunan Mevlana her zaman Türk-Afgan ilişkilerinde önemli bir yer teşkil edecektir.

Şanlı tarihlerimizin pırlanta zamanlarında mükemmellikler ortaya koyan Mevlana’yı asla unutmamalı, onun kardeşlik mesajlarını kendimizi düstur edinmeli, her zaman geleceğe bu saç ayaklar üstünde reel adımlarla ilerlemeliyiz.

Afganistan ile Afgan kardeşlerimizle hep aynı, düşünce iklimini paylaşma ümidiyle. Sevgi, saygı ve muhabbetlerimle...

Sözkan

Çoklu Zekâ Kuramı

2017-07-22T15:38:00.000+03:00

Bir insanın zekası vereceği cevaplardan değil soracağı sorulardan anlaşılır.
(De Levis)

Zeka "zihnin öğrenme, öğrenilenden yararlanabilme, yeni durumlara uyabilme ve yeni çözüm yolları bulabilme yeteneği " olarak tanımlanmaktadır.

Başka bir deyişle anlak, zihnin birçok yeteneğinin uyumlu çalışması sonucu ortaya çıkan bir yetenekler birleşimidir.

Zeka ile ilgili kuramlar

u Çoklu zekâ kuramı 1983 yılında Howard Gardner tarafından zekâyı tek ve baskın bir yetenek olarak görmekten ziyade, çeşitli ve özel boyutlardan oluştuğunu öneren bir modeldir.

u Kuram ortaya atıldıktan sonra farklı tepkilerle karşılaştı. Geleneksel zekâ testleri ve psikometrikler genellikle zekânın boyutları ve farklı görevler arasında Gardner'ın kuramının öngördüğü düşük ilişkiden ziyade yüksek ilişki bulmakta. Yine de birçok eğitimci kuramın önerdiği yaklaşımların uygulamalı değerini destekler.

Çoklu Zekâ Ölçüleri

u Gardner bir davranışın bir zekâ olabileceğine dair birçok ölçüt dile getirdi.

u Bu ölçütler:

u Beyin hasarından beynin korunması potansiyeli,

u Evrimsel tarihteki yeri,

u Çekirdek etkinliğinin oluşumu,

u Kodlamaya duyarlılığı (sembolik ifade)

u Farklı gelişimsel devamlılığı,

u Bilginlerin, dâhilerin ve diğer olağanüstü insanların varlığı,

u Deneysel psikoloji ve psikometri sonuçlarıyla desteklenmesidir.

u Gardner dokuz yeteneğin bu ölçütleri karşıladığını savunur

u Uzamsal- Görsel

u Sözel

u Mantıksal-Matematiksel

u Kinestetik- Bedensel

u Müziksel

u İçsel

u Sosyal

u Doğasal

u Varoluşsal

Uzamsal zekâ (görsel zeka)

Görsel zekaya sahip olanlar renkler, şekiller vb. görsel elemanlarla algılıyor. Yön bulmak, haritaları algılamak, nesnelerin görüntülerini hayalde canlandırmak, üç boyutlu düşünmek gibi özelliklerde son derece etkili oluyor.
Görsel zekası gelişmiş olanlar, resim, tasarımcılık, izcilik, rehberlik, fotoğrafçılık vb. alanlarda başarıya ulaşıyor.

Dil zekası (sözel zeka)

Sözel zekaya sahip olanlar ifade yeteneği, mecazi anlatım, soyut ve simgesel düşünme, yazma, anlam oluşturma gibi yetenekleri oldukça etkili olarak kullanabiliyor.
Bu tür zekaya sahip olanlar yazarlık, edebiyat, hukuk, siyaset vb. alanlarda başarılı oluyor.

Mantıksal, matematiksel zeka (sayısal zeka)

Sayısal zekaya sahip olanlar mantıksal ilişkiler kurma, problem çözme, eleştirel düşünme, hesaplama gibi alanlarda yetenekli oluyor. Öğrenmede daha çok problem çözme yöntemlerini kullanıp, neden-sonuç ilişkileri kurma, mantık üretme gibi yolları tercih ederler.
Sayısal zekaya sahip olanlar, matematik, bilim, mühendislik, fen bilimleri, ekonomi, istatistik vb. alanlarda başarılı olurlar.

Bedensel, kinetik zeka

Bedensel zekası gelişmiş olanlar beyin ve vücut koordinasyonunu etkili bir biçimde kullanma becerisine sahiptir. Kendilerini hareketler, jest ve mimiklerle ifade ederler, çevreyi dokunarak ve hareket ederek anlarlar.
Fiziksel beceri gerektiren dans, spor drama, oyunculuk gibi alanlarla başarılı olurlar.

Müzik zekası

Müzik zekasına sahip olanlar sesler, ritimler ve notalarla düşünür, farklı sesleri ayırt etmede, yeni sesler oluşturmada, müziğe karşı herkesten daha çok ilgilidirler. Öğrenmede müzik, ses kayıtları ve kasetlere ihtiyaç duyarlar.
Bu tür zekası gelişmiş olanlar, şarkıcı, besteci, müzisyen, müzik eleştirmeni, orkestra şefi vb. alanlarla başarılı olurlar.

İçe dönük zeka

İçsel zekası gelişmiş olanlar kendi duygularını, düşünme sürecini, becerilerini iyi tanır. Özgürlüklerine düşkün oldukları için bireysel çalışmayı tercih ederler. Öğrenmede kişisel çalışmayı, düşünmeyi, bireysel etkinlikler yapmayı tercih ederler.
Bu tür zekası gelişmiş olanlar, sosyal hizmet, sanat, yazarlık, psikoterapi gibi alanlarda başarılı olurlar.

Kişilerarası zeka (sosyal zeka)

Sosyal zekası gelişmiş olanlar iletişim kurmada, karşısındaki insanın duygu ve düşüncelerini anlamada, paylaşma, kendini ifade etme, ikna etme gibi alanlarda yeteneklidirler. Öğrenmede grup oyunları, kaynaşma, iletişim kurma gibi yolları tercih ederler.
Bu tür zekaya sahip olanlar, yönetim, işletme, eğitim, rehberlik, danışmanlık, psikoloji, politika gibi alanlarda başarılı olurlar.

Doğa Zekası

Gardner geliştirdiği çoklu zeka kuramına sonradan (1996’da) doğa zekasını da eklemiştir. Doğa zekası; bölgesel ya da küresel çevre değişikliklerini açıklama, ev hayvanları, doğa hayatı, bahçe ve park ilgisi, teleskop ya da mikroskop kullanarak doğayı çekme davranışlarını kapsar. Bu zeka çevreye ait çok ince ayrıntıları ve örüntüleri fark edebilme ve ele alabilme yeteneğidir.
Bu zekaya sahip olan insanlar, ziraat mühendisi, doğa bilimcisi, zoolog, teknisyen, bahçıvan ve veteriner alanlarında başarılı olurlar.

Varoluşsal Zeka

Sonsuz ve sonsuz küçüklükte duyusal verilerin ötesindeki soruların veya olguların üzerinde düşünme yeteneği.
Bu tür zekası gelişmiş olanlar; şamanlar, rahipler, matematikçiler, fizikçiler, bilim adamları, evren bilimciler ve filozoflar.

Sonuç

u Gardner şu sözleri sarf eder: ‘‘Çoklu Zekâ kuramı birçok deneysel kanıtlarla tutarlıdır ve şuana kadar deneysel testlerle güçlü bir şekilde inkâr edilememiştir... Kuram uygulamaları eğitim alanındaki birçok projede incelenmiştir. Bizim önsezimiz birçok defa gerçek sınıf deneyimleri ışığında gözden geçirilmek zorundadır.’’

u Çoklu zekâ kuramının uygulamaları geniş bir alanı kapsamaktadır. Zorluk yaşayan bir öğrenciyle karşılaşan her çeşit öğretmen çoklu zekâyı bir çerçeve olarak kullanabilmektedir. Genellikle, bu kuramı destekleyenler öğrencilerinin farklı zekâlarını kullanabilmeleri ve geliştirebilmeleri için fırsatlar sağlamaktadır.